ት Tergwame Greek · Coptic · Ethiopic · Syriac · Armenian · Georgian · Latin

Georgian · Bible ·

Catholic letters

Anonymous · titus

BothSourceEnglish
JSON Dossier
machine-draft · no human review 3 passages · 547 words

Work dossier · summary and historical context

Summary

The Old Georgian translation of the Catholic Epistles (James, 1–2 Peter, 1–3 John, Jude) survives in early manuscripts such as the Oshki and Gelati Bibles (10th–11th centuries). Traditionally associated with the 5th–6th-century Georgian translation movement, the text reflects multiple recensions and a complex transmission history. The epistles were read liturgically as part of the Apostolos lectionary, which influenced their textual stability and canonical acceptance. This edition selectively notes variant readings without a full critical apparatus.

The Old Georgian Catholic Epistles are crucial for understanding the early reception of these New Testament writings in the Caucasus and the development of the Georgian biblical tradition. They preserve readings that may reflect early Byzantine or Syriac textual traditions, offering insights into the transmission of the Catholic Epistles in Eastern Christianity. The liturgical use of these epistles in the Georgian Church underscores their canonical authority and theological importance.

Historical context

The Georgian translation of the Catholic Epistles is traditionally linked to the 5th–6th centuries, when Georgian monastic and scholarly activity, especially in Palestine and the Caucasus, produced early biblical translations. The earliest extant manuscripts, however, date from the 10th–11th centuries (e.g., Oshki Bible, Gelati Bible), making precise dating uncertain. The translation likely originated in Georgian monastic communities under Byzantine and Syriac influence. The Catholic Epistles were part of the Apostolos lectionary, used in the liturgy of the Georgian Church, which contributed to their textual stability. The transmission history shows multiple recensions, reflecting revisions and local adaptations. The text was copied in Georgian script, with occasional marginal notes and variant readings.

Apparatus · what the pipeline recorded

Annotation and terms

18 commentary units 3 structure3 term3 scripture3 caution2 background2 sense1 parallel1 reception 3 derived notes 5 open questions 3 narrative
What the kinds mean

Pipeline notes

  • limitThe English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve.
  • registerRegister: bible in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them.
  • structurePassages: 3 narrative.
  • caution3 passage(s) are fragmentary in the source; the English bridges each break and says so in the note.
  • sourceSource edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Epistolae Catholicae (B). Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 12.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.

Term index

CopticRenderingCountFirst
no glossary terms recorded
kbb:1 · narrativehigh
Source
საკითხავი იაკობისი კათოლიკეჲ იაკობ, ღმრთისაჲ და უფლისა იესუ ქრისტჱს მონაჲ, ათორმეტთა ნათესავთა მიმოდათესულთა, - გიხაროდენ! ყოველივე სიხარულად შეჰრაცხეთ, ძმანო ჩემნო, რაჟამს განსაცდელსა შესცჳვეთ პირად-პირადსა; უწყოდეთ, რამეთუ გამოცდილებაჲ ეგე თქუენი სარწმუნოებისაჲ შეიქმს მოთმინებასა, ხოლო მოთმინებასა მას [ს]აქმჱ სრული აქუნდინ, რაჲთა იყვნენ სრულ და ყოვლად ცოცხალ და არარაჲთ ნაკლულევან. უკუეთუ ვინმე თქუენგანი ნაკლულევან არს სიბრძნითა, ითხოვენ მისგან, რომელმან მოსცის ყოველთა, ღმერთმან, უსასყიდლოდ და არავის აყუედრის, და მოსცეს მას. ითხოვდინ ხოლო სარწმუნოებით და ნუ ორგულებით, ხოლო რომელი-იგი ორგულობდეს, მსგავს არს იგი ღელვათა ზღჳსასა, ქარითა აღძრულთა და მიმოტაცებულთა. ნუ ჰგონებნ კაცი იგი მოღებად რაჲსმე უფლისაგან. კაცი ორგული დაუდგრომელ არს ყოველთა გზათა მისთა. იქადოდენ ძმაჲ იგი მდაბალი ამაღლებასა თჳსსა, ხოლო მდიდარი იგი - დამდაბ[ლება]სა თჳსსა, რამეთუ ვითარცა [ყუა]ვილი თივისაჲ, ეგრე [წარ]ჴდეს. გამობრწყ[ინდა მზჱ] სიცხითა თჳსითა [და განაჴ]მო თივაჲ იგი და ყუ[ავი]ლი მისი დასცუივა და შუენიერებაჲ პირისა მისისაჲ წარწყმდა. ეგრეცა მ[დიდ]არი იგი სლვასა შინა თ[ჳს]სა დაჭნეს.
English
The Catholic Epistle of James James, servant of God and of the Lord Jesus Christ, to the twelve tribes dispersed abroad: Rejoice! Reckon all things as joy, my brothers, when you fall into various trials each in your own way. Know that this testing of your faith becomes patience, and that patience should have a perfect work, so that you may be perfect and wholly alive and lacking in nothing. If any one of you is lacking in wisdom, let him ask of Him who gives to all, God, freely and without grudging, and He will give to him. Let him ask, however, with faith and not with duplicity, for he who is duplicitous is like the waves of the sea, stirred up by the wind and tossed to and fro. Let not that man think to receive anything from the Lord. A duplicitous man is unsteady in all his ways. Let the lowly brother boast in his exaltation, and the rich brother in his humiliation, for like a flower of grass, so it passes away. The sun blazed forth with its heat and withered that grass, and its flower fell off, and the beauty of its face perished. So also that rich man, in his own course, became entangled.
kbb:2 · narrativehigh
Source
ნეტარ ა[რს კაცისაჲ მის, რომელმან დაუთმოს განსაცდელსა, რამეთუ გამოცდილ იქმნის და მოიღი]ს გჳრგ[ჳნი იგი ცხორებისაჲ], რომელი აღუ[თქუა ღმერთმან მოყ]უარეთა [მისთა]. რომელი-იგი განიცადებოდის, ნუ იტყჳნ, ვითარმედ ღმრთისა მიერ განვიცადები, რამეთუ ღმერთი გამოუცდელ არს ბოროტითა და არავის გამოსცდის იგი. არამედ კაცად-კაცადი განიცადების თჳსისაგან გულის თქუმისა, მიიზიდვის და იიძულების*. მერმე გულის თქუმაჲ იგი მიუდგის და შვის ცოდვაჲ და ცოდვაჲ იგი სრულ იქმნის და უშვის მას სიკუდილი. ნუ სცთებით, ძმანო ჩემნო საყუარელნო! ყოველივე მოცემული კეთილი და ყოველივე ნიჭი სრული ზეგარდამოსრულ არს მამისაგან ნათლისაჲსა, რომლისა თანა არა არს ცვალება, გინა თუ ქცევისა აჩრდილის შეცოდება. ნებითა თჳსითა მშვნა ჩუენ სიტყჳთა ჭეშმარიტებისაჲთა, რაჲთა ვიყვნეთ ჩუენ დასაბამ რაჲმე მისთა დაბადებულთა. უწყოდეთ, ძმანო ჩემნო საყუარელნო, აწ უკუე: იყავნ ყოველი [კ]აცი მოსწრაფე სმენად და მძიმე სიტყუად და მძიმე გულის წყრომად. რამეთუ გულის წყრომამან კაცისამან სიმართლჱ ღმრთისაჲ არა* ქმნის. ამისთჳს მოისპენ თქუენგან ყოველი მწინკულევანებაჲ და მეტი იგი სიბოროტისაჲ, სიმშუიდით შეიწყნარეთ ნერგი იგი სიტყჳსაჲ მის, შემძლებელი ცხორებად სულთა თქუენთათჳს*. და იყვენით მყოფელ სიტყჳსა ამის და ნუ მსმენელ ხოლო და შეურაცხის-მყოფელ თავთა თჳსთა.
English
Blessed is the man who endures trial, for he becomes tested and receives the crown of life, which God promised to his friends. He who is being tested should not say, "I am being tested by God," for God is untested by evil and does not test anyone. Rather, each person is tested by his own desire; he is drawn and compelled. Then that desire clings to him and gives birth to sin, and that sin is fulfilled and brings him death. Do not be deceived, my beloved brothers! Every given good and every perfect gift is sent down from above from the Father of light, with whom there is no change, nor any shadow of alteration. By his own will he nourishes us with the words of truth, so that we may be some beginning of his creatures. Know, my beloved brothers, now then: let every man be swift to hear and slow to speak and slow to anger. For the anger of a man does not create the righteousness of God. Therefore, banish from yourselves all stinginess and the excess of wickedness; with meekness receive the seedling of that word, which is able to bring life to your souls. And be doers of this word, not merely hearers and despisers of yourselves.
kbb:3 · narrativemedium
Source
უკუეთუ ვინმე მსმენელ ხოლო იყოს სიტყჳსა ამის და მყოფელ არა, ესევითარი მსგავს არს კაცისა მის, რომელმან განიცადის ქმნულებაჲ თჳსი სარკითა. და ვითარცა წარვიდის, მეყსეულად დაავიწყდის, ვითარ-რაჲ არს. ხოლო რომელმან მიჰხედა შჯულსა მას სრულსა აზნაურებისასა და დაადგრა და დამვიწყებელ იქმნა, არამედ მყოფელ საქმისა მის; ესე ნეტარ იყოს ყოფითა მით. უკუეთუ [...] ღმრთის მსახურ[ებაჲ] და არა აღჳრ-ასხნეს [ენასა] თჳსსა, იგი უტყუვის თავსა თჳსსა და ამაო არს მსახურებაჲ მისი. არამედ მსახურებაჲ წმიდაჲ და უბიწოჲ ღმრთისა მიმართ და მამისა ესე არს: მიხედვაჲ ობოლთაჲ და ქურივთაჲ ჭირსა შინა მათსა და შეუგინებელად დამარხვაჲ თავისა თჳსისაჲ ამის სოფლისაგან.
English
If someone is only a hearer of this word and not a doer, such a one is like a man who examines his own appearance with a mirror. And as soon as he departs, he immediately forgets what he was like. But he who has looked upon that perfect law of nobility and has abided by it and become unforgetful, yet is a doer of that deed—he is blessed in that state. If [...] the service of God and does not adorn his own tongue, he deceives himself, and his service is vain. But the holy and immaculate service toward God and the Father is this: to look after orphans and widows in their distress, and to keep oneself undefiled from this world.
Citation. Tergwame, “Catholic letters”, kbb:1, machine-draft, 2026. https://naxiai.com/christian/works/kbb#s1
Colophon. Source: titus · licence: This text is part of the TITUS edition of Epistolae Catholicae (B). Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 12.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder. · model: deepseek/deepseek-v4-flash:floor · provider: Relace · cost: $0.0021 · generated 2026-11-15.