John Chrysostom, Commentary on the Epistles (Ephrem the Minor)

Manuscripts: B: Jer. georg. 9, 1r-193r E: Q-1158, 102v-176r F: A-390, 1r-109r G: S-3656, 166r-280v H: H-2141, 3r-12r M: S-4812-d, 1r-4v N: A-614, 11r-30v Page of ed.: 10 Manuscript page: E102v Line of ed.: 1 [უწყებაჲ მიზეზსა ჰრომაელთა ებისტოლისასა Line of ed.: 2 ხოლო წმიდაჲ და დიდებული მოციქული პავლე ჰრომაელთა Line of ed.: 3 მიმართ წ]არსცემს თჳსსა ებისტოლესა კორინთით. არღა ეხილვნეს Line of ed.: 4 იგინი, არამედ ასმიოდა სარწმუნოებაჲ მათი და სურვიელ იყო ხილვასა Line of ed.: 5 მათსა. და პირველად აქებს სარწმუნოებასა მათსა, ვითარცა Line of ed.: 6 განთქუმულსა ყოვლით კერძო, და მერმე აუწყებს, ვითარმედ მრავალგზის Line of ed.: 7 ინება მისლვაჲ მათდა სურვილით და აქამომდე ვერღარა უძლო. Line of ed.: 8 და მიერითგან სამოძღურებელად შეჰმზადებს ებისტოლესა თჳსსა Line of ed.: 9 ჩინებისათჳს წარმართთაჲსა, და ვითარმედ წინადაცუეთაჲ ვიდრე Line of ed.: 10 ჟამამდე იყო და აწ დასცხრა, და ვითარმედ ქრისტეს მიერ დაიჴსნა Line of ed.: 11 შეცოდებაჲ ადამისი, და წარჴდა აჩრდილი იგი შჯულისაჲ, და Line of ed.: 12 ვითარმედ ჯეროვნად იქმნა წოდებაჲ წარმართთაჲ.

Line of ed.: 13 და უჩუენებს, ვითარმედ ყოველთა კაცთა თანა არს ბუნებითი Line of ed.: 14 შჯული და თჳნიერ სწავლისა ძალ-უც ყოველთა ბუნებისაგან დაბადებულთაჲსა Line of ed.: 15 ცნობაჲ დამბადებელისა ღმრთისაჲ. Line of ed.: 16 ვინაჲცა სამართლად ბრალეულ ჰყოფს პირველად წარმართთა, Line of ed.: 17 ვითარმედ ღმრთისა მიერ გამოეცხადა მათ დაბადებულთაგან სოფლისათა Line of ed.: 18 ცნობაჲ მისი და სამარადისოჲსა მის ძალისა მისისაჲ, Line of ed.: 19 რომელ არს სიტყუაჲ მისი, რომლისა მიერ ყოველივე შეიქმნა, და Line of ed.: 20 მათ ვერ იცნეს დაბადებულთაგან, ვითარმედ არს დამბადებელი მათი Line of ed.: 21 ღმერთი, არამედ დაბადებულნი ღმერთ ყვნეს და ჰმსახურებდეს Line of ed.: 22 და/ბადებულთა. Line of ed.: 23 და მერმე ბრალეულ ჰყოფს ჰურიათა, ვითარცა გარდამავალთა Line of ed.: 24 შჯულისათა, უფროჲსღა გარდასლვითა მით, ვითარცა ღმრთისა Line of ed.: 25 შეურაცხისმყოფელთა, და ესრეთ ორთავე -- ჰურიათა და წარმართთა -- Line of ed.: 26 დიდად ბრალეულ ჰყოფს და ამხილებს უშჯულოებასა, რაჲთა Line of ed.: 27 უჩუენოს, ვითარმედ ყოველნივე სწორ იქმნეს, და ვითარცა სწორად Line of ed.: 28 ბრალეულნი, ორნივე მოქენე იყვნეს მჴსნელისა.

Page of ed.: 11 Line of ed.: 1 და ვინაჲთგან მადლი და გამოჴსნაჲ სწორებით იქმნა ჰურიათა Line of ed.: 2 მიმართ და წარმართთა, ჯეროვნად სადმე იქმნა წოდებაჲ წარმართთაჲ. Line of ed.: 3 და ვინაჲთგან ჩინებაჲ წარმართთაჲ იქმნა, სამართლად დასცხრა Line of ed.: 4 წინადაცუეთაჲ, და განქარდა აჩრდილი შჯულისაჲ. Line of ed.: 5 რამეთუ იტყჳს, ვითარმედ: აბრაჰამ არა წინადაცუეთასა შინა, Line of ed.: 6 არამედ პირველ წინადაცუეთისა განმართლდა და ეწოდა აბრაჰამ, Line of ed.: 7 რამეთუ მამად მრავალთა ნათესავთა დაიდგინა მსგავსად სარწმუნოებისა Line of ed.: 8 მის წინადაუცუეთილებისა, და შემდგომად განმართლებისა მოიღო Line of ed.: 9 წინადაცუეთაჲ იგი ჴორცისაჲ, რაჲთა იყოს სასწაულად და მაუწყებელად Line of ed.: 10 ჴორციელად მისგან შობილთა მათ, ვითარმედ დაცხრომად Line of ed.: 11 სადმე არს ოდესმე წინადაცუეთაჲ იგი, რაჟამს წარმართნი იქმნენ Line of ed.: 12 შვილ აბრაჰამისა, რომელთა-იგი მოქალაქობამან იწყოს მსგავსად Line of ed.: 13 სარწმუნოებისა მის აბრაჰამისა, რომლითა განმართლდა, რაჟამს-იგი Line of ed.: 14 იყო წინადაცუეთილებასა შინა, და რამეთუ ამისთჳს ეწოდა აბრაჰამ. Line of ed.: 15 და ვინაჲთგან უწყებული მოვიდა, მაუწყებელნი ჯეროვნად დადუმდეს.

Line of ed.: 16 ხოლო უკუეთუ წარმართნი იიძულებიან წინადაცუეთად, Line of ed.: 17 დაეცადენ სახელიცა იგი აბრაჰამისი და ეწოდებოდენ აბრამ. ხოლო Line of ed.: 18 უკუეთუ ღმრთისა მიერ სახელ-ედვა აბრაჰამ, არა ჯერ-არს წინადაცუეთაჲ Line of ed.: 19 წარმართთაჲ და არცაღა მათი, რომელნი ჴორციელად Line of ed.: 20 ჰურიანი არიან, რაჲთა იყოს სახელი იგი მტკიცე, და მამად Line of ed.: 21 მრავალთა Manuscript page: E103r ნათესავთა ეწოდებოდის. Line of ed.: 22 ვინაჲცა არღარად საჴმარ არს წინადაცუეთაჲ, არცა სხუანი Line of ed.: 23 იგი აჩრდილნი შჯულისანი, რამეთუ არა მათ მიერ, არამედ სარწმუნოებითა Line of ed.: 24 განვმართლდებით, ვითარცა-იგი აბრაჰამ. Line of ed.: 25 და ესე რაჲ ესრეთ აღასრულა, მერმე უჩუენებს, ვითარმედ Line of ed.: 26 სხუებრ შეუძლებელ არს მადლისა და ჴსნისა მიმთხუევაჲ ჰურიათა Line of ed.: 27 და წარმართთაჲ, არა თუ პირველად დაიჴსნას პირველი იგი ცთომაჲ Line of ed.: 28 ადამისი, რომელი ყოველთა მიეფინა, და სხუაჲ ვისგანმე დაჴსნაჲ Line of ed.: 29 მისი უღონო არს თჳნიერ ქრისტეს ღმრთისა, რომლისა მიერცა Line of ed.: 30 დასაბამსა წყევაჲ იგი იქმნა.

რამეთუ სხუასა არავის ჴელ-ეწიფებოდა Line of ed.: 31 აღჴოცაჲ შეცოდებისაჲ მის, და იტყჳს, ვითარმედ სხუებრ ამისი Line of ed.: 32 ქმნაჲ ვერ ეგებოდა თჳნიერ განჴორციელებისა სიტყჳსა ღმრთისა, Line of ed.: 33 რაჲთა თავი თჳსი შეწიროს ყოველთათჳს და ყოველნივე იჴსნნეს Line of ed.: 34 სიკუდილისაგან. Line of ed.: 35 და ვითარცა-იგი ცოდვაჲ ერთისა კაცისა მიერ სოფლად შემოჴდა, Line of ed.: 36 ეგრეთცა მადლი ერთისა კაცისა მიერ ყოველთა მიმართ იქმნეს, Page of ed.: 12 Line of ed.: 1 და ფრიადცა უმეტეს. და მიერითგან, ვითარცა კეთილი ეზოჲსმოძღუარი Line of ed.: 2 მადლისაჲ, ჰურიათა ნუგეშინის-სცემს, ვითარმედ არა Line of ed.: 3 გარდამავალ შჯულისა იქმნებიან, უკუეთუ ქრისტეს სარწმუნოებად Line of ed.: 4 მოვიდენ. ხოლო წარმართთა ამცნებს, რაჲთა არა მაღლოოდიან Line of ed.: 5 ისრაიტელთა ზედა, არამედ რაჲთა უწყოდინ, რამეთუ ვითარცა Line of ed.: 6 რტონი ძირთა ზედა, ეგრეთცა ესენი მათ ზედა დაემყნნეს. და მერმე Line of ed.: 7 იწყებს სწავლად მათდა წესიერებისათჳს და ცხორებისა, და ესრეთ Line of ed.: 8 დაასრულებს ებისტოლესა თჳსსა.