ት Tergwame Greek · Coptic · Ethiopic · Syriac · Armenian · Georgian · Latin

Georgian · Bible ·

Catholic letters

Anonymous · titus

BothSourceEnglish
JSON Dossier
machine-draft · no human review 3 passages · 555 words

Work dossier · summary and historical context

Summary

The Old Georgian translation of the Catholic Epistles, preserved in manuscripts such as the Oshki and Gelati Bibles, represents a key witness to the early Georgian biblical tradition. Likely produced between the 5th and 7th centuries by Georgian monks in Palestine, the translation reflects the liturgical and monastic use of these epistles in the Georgian church. The text survives in a complex transmission history, with lectionary evidence indicating its role in the festal cycle. The TITUS project edition presents a single base text from 18th–19th century printed editions, without full critical apparatus, and should be consulted alongside the Old Georgian for original readings.

The Old Georgian Catholic Epistles are crucial for understanding the early development of the Georgian biblical canon and the liturgical practices of the Georgian church. They provide evidence of the transmission of Christian texts through monastic networks in the Near East and offer insights into the textual history of the Catholic Epistles in a non-Greek, non-Latin tradition. The translation also reflects the theological and ascetic concerns of early Georgian Christianity, as seen in metaphors like the 'crown of life' and the emphasis on trials.

Historical context

The Georgian translation of the Catholic Epistles emerged from the activity of Georgian monastic communities in Palestine, particularly at the Lavra of Mar Saba and other centers, between the 5th and 7th centuries. This period saw the development of a distinct Georgian literary tradition, closely tied to the Christianization of Georgia (Iberia) in the 4th century. The translation was likely based on Greek or Syriac exemplars and was incorporated into the Georgian lectionary for liturgical reading. The Oshki Bible (10th century) and Gelati Bible (11th–12th centuries) are among the earliest witnesses, showing textual variation due to later revisions. The transmission history is complex, with later printed editions (18th–19th centuries) introducing editorial interventions. The text's survival in multiple manuscripts attests to its ongoing use in Georgian Orthodox worship and scholarship.

Apparatus · what the pipeline recorded

Annotation and terms

18 commentary units 3 structure3 term3 scripture3 background3 reception2 caution1 sense 0 derived notes 6 open questions 3 narrative
What the kinds mean

Pipeline notes

  • limitThe English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve.
  • registerRegister: bible in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them.
  • structurePassages: 3 narrative.
  • sourceSource edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Epistolae Catholicae (D). Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 12.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.

Term index

CopticRenderingCountFirst
no glossary terms recorded
kbd:1 · narrativehigh
Source
იაკობ მოციქულისა წიგნი კათოლიკე იაკობ, ღმრთისა და უფლისა იესუ ქრისტეს მონაჲ, ათორმეტთა ნათესავთა, - გიხაროდენ! ყოველივე სიხარულად შეჰრაცხეთ, ძმანო ჩემნო, რაჟამს განსაცდელსა შესცჳვეთ* პირად-პირადსა; უწყოდეთ, რამეთუ გამოცდილებამან მან სარწმუნოებისა თქუენისამან შექმნის მოთმინებასა, ხოლო მოთმინებასა მას საქმე სრული აქუნდინ, რაჲთა იყვნეთ სრულ და ყოლად* ცოცხალ და არარაჲთ* ნაკლულევან. ხოლო უკუეთუ ვინმე თქუენგანი ნაკლულევან არს სიბრძნითა, ითხოვენ ღმრთისგან, რომელმან-იგი მოსცის ყოველთა უხუად* და არავის აყუედრის, და მოსცეს მას. ითხოვდინ ხოლო სარწმუნოებით და ნუ ორგულებით, რამეთუ რომელი ორგულებდეს, მსგავს არს იგი ღელვასა ზღჳსასა, ქარითა აღძრულსა და მიმოტაცებულსა. ნუ ჰგონებნ კაცი იგი, ვითარმედ მო-რაჲმე-იღოს ღმრთისაგან. კაცი ორგული დაუდგრომელ არს ყოველთა გზათა მისთა. იქადოდენ ძმაჲ იგი მდაბალი ამაღლებასა თჳსსა, ხოლო მდიდარი - დამდაბლებასა თჳსსა, რამეთუ ვითარცა ყუავილი თივისაჲ, ეგრეთ* წარჴდეს. რამეთუ აღმოჴდა* მზე სიცხითა თჳსითა და განაჴმო თივაჲ იგი და ყუავილი მისი დასცჳვა და შუენიერებაჲ პირისა მისისაჲ წარჴდა. ეგრეცა* მდიდარი სლვასა შინა თჳსსა დაჭნეს. ნეტარ არს კაცი იგი, რომელმან დაუთმოს განსაცდელსა, რამეთუ გამოცდილ იქმნეს და მოიღოს გჳრგჳნი ცხორებისაჲ, რომელი აღუთქუა ღმერთმან მოყუარეთა თჳისთა*.
English
The Epistle of James the Apostle, Catholic James, servant of God and of the Lord Jesus Christ, to the twelve tribes — rejoice! Count everything as joy, my brothers, when you encounter various trials; know that the test of your faith will create patience, and that patience should have a perfect work, so that you may be perfect and wholly alive and lacking in nothing. But if any of you is lacking in wisdom, ask of God, who gives to all freely and denies no one, and He will give to him. Let him ask, however, with faith and not with duplicity, for he who is duplicitous is like a wave of the sea, stirred up by the wind and tossed about. Let that man not think that he receives anything from God. A duplicitous man is unstable in all his ways. Let the humble brother boast of his elevation, and the rich brother of his humiliation, for like the flower of the grass, so shall it pass away. For the sun rose with its heat and withered the grass, and its flower fell, and the beauty of its face vanished. So too the rich man is ensnared in his own course. Blessed is the man who endures trial, for he is tested and receives the crown of life, which God promised to His lovers.
kbd:2 · narrativehigh
Source
ნუვინ განცდილთაგანი იტყჳნ, ვითარმედ ღმრთისა მიერ განვიცადები, რამეთუ ღმერთი გამოუცდელ არს ბოროტისა და არავის განსცდის იგი. არამედ კაცად-კაცადი განიცადების თჳსისაგან გულის თქუმისა, მიიზიდვის და სცთების. მერმე გულის თქუმაჲ იგი მიუდგის და შვის ცოდვაჲ და ცოდვაჲ იგი სრულ-იქმნის და შვის სიკუდილი. ნუ სცთებით, ძმანო ჩემნო საყუარელნო! ყოველივე მოცემული კეთილი და ყოველი ნიჭი სრული ზეგარდამო არს გარდამოსრულ მამისაგან ნათლისა, რომლისა თანა არა არს ცვალება, გინა თუ ქცევისა აჩრდილ. მას უნდა და გუშვნა ჩუენ სიტყჳთა ჭეშმარიტებისაჲთა, რაჲთა ვიყვნეთ ჩუენ დასაბამ რაჲმე მისთა დაბადებულთა. აწ უკუე, ძმანო ჩემნო საყუარელნო, იყავნ ყოველი კაცი მოსწრაფე სმენად და* მძიმე სიტყუად, მძიმე გულის წყრომად*. რამეთუ გულის წყრომამან* კაცისამან სიმართლე ღმრთისაჲ არა* ქმნის. ამისთჳს განიშორეთ ყოველი მწიკულევანებაჲ* და მეტი იგი სიბოროტისაჲ, სიმშჳდით შეიწყნარეთ ნერგი იგი სიტყჳსაჲ, რომელი შემძლებელ არს ცხორებად სულთა თქუენთა. და იყვენით მყოფელ სიტყჳსა მის და ნუ ხოლო მსმენელ და შეურაცხის-მყოფელ თავთა თჳსთა. უკუეთუ ვინმე მსმენელ ხოლო იყოს სიტყჳსა მის და მყოფელ არა, ესევითარი იგი მსგავს არს კაცისა მის, რომელმან განიცადის პირი ქმნულებისა თჳსისაჲ სარკითა.
English
Do not say that those who are tested are tested by God, for God is unacquainted with evil and does not test anyone. But each person is tested by his own desire; he is drawn and deceived. Then that desire clings to him and gives birth to sin, and that sin is fulfilled and gives birth to death. Do not be deceived, my beloved brothers! Every good thing given and every perfect gift is from above, descended from the Father of light, with whom there is no change, nor even a shadow of alteration. It is He who wills and grants us the words of truth, so that we might be a beginning of some sort for His creatures. Now then, my beloved brothers, let every man be swift to hear and slow to speak, slow to anger. For a man's anger does not produce the righteousness of God. Therefore, put away all bitterness and especially that of malice; receive with meekness the shoot of the word, which is able to give life to your souls. And be doers of that word, and not merely hearers and despisers of yourselves. For if someone is only a hearer of that word and not a doer, such a one is like the man who examines the face of his own creation with a mirror.
kbd:3 · narrativemedium
Source
რამეთუ განიცადა თავი თჳსი და წარვიდა და მეყსეულად დაავიწყდა, რაბამ-რაჲ იყო. ხოლო რომელმან მიხედა* შჯულსა მას სრულსა აზნაურებისასა და დაადგრა მას, ესე არა მსმენელ და დამვიწყებელ იქმნა, არამედ მყოფელ საქმისა; ესე ნეტარ იყოს ქმნითა მით მისითა. რომელსა ეგონოს თქუენ შორის, ვითარმედ ღმრთის მსახურ არს და არა აღჳრ-ასხმიდეს ენასა თჳსსა, არამედ აცთუნებდეს გულსა თჳსსა, ამისი ამაო არს მსახურებაჲ. მსახურებაჲ წმიდაჲ და შეუგინებელი ღმრთისა მიერ და მამისა ესე არს: მიხედვაჲ ობოლთაჲ და ქურივთაჲ ჭირსა შინა მათსა და შეუგინებელად დაცვაჲ თავისა თჳსისაჲ ამის სოფლისაგან.
English
For he tested himself and went forth, and immediately forgot, as if it had never been. But he who looked upon that perfect law of nobility and abided by it, he did not become a hearer and forgetter, but a doer of the deed; blessed is he by that deed of his. He among you who thinks that he is a servant of God and does not restrain his tongue, but deceives his own heart, his service is vain. The pure and undefiled service of God and the Father is this: to look after orphans and widows in their distress, and to keep oneself undefiled from this world.
Citation. Tergwame, “Catholic letters”, kbd:1, machine-draft, 2026. https://naxiai.com/christian/works/kbd#s1
Colophon. Source: titus · licence: This text is part of the TITUS edition of Epistolae Catholicae (D). Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 12.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder. · model: deepseek/deepseek-v4-flash:floor · provider: Relace · cost: $0.0021 · generated 2026-11-15.