ት Tergwame Greek · Coptic · Ethiopic · Syriac · Armenian · Georgian · Latin

Georgian · Bible ·

Catholic letters

Anonymous · titus

BothSourceEnglish
JSON Dossier
machine-draft · no human review 3 passages · 561 words

Work dossier · summary and historical context

Summary

The Old Georgian Catholic Epistles, preserved in manuscripts from the 10th century onward, represent a key witness to the early Georgian biblical tradition. Traditionally linked to the 5th-century Armenian missionary Mesrop Mashtots, the translation reflects the integration of the New Testament into Georgian liturgy and monastic life. The text, based on a single base manuscript without a critical apparatus, includes the Epistle of James and other Catholic letters, with distinctive Georgian expansions and moralizing imagery. Its language and phrasing show influence from patristic commentaries and local homiletic traditions, underscoring its role in shaping Georgian Christian identity and worship.

The Old Georgian Catholic Epistles are crucial for understanding the development of the Georgian biblical canon and liturgical practice. They preserve early translation techniques and theological vocabulary, reflecting the intersection of Georgian, Armenian, and Byzantine Christian traditions. The text's expansions and moralizing elements offer insights into local exegetical traditions and the adaptation of scripture for a Georgian-speaking audience.

Historical context

The Old Georgian translation of the Catholic Epistles is traditionally attributed to the activity of Mesrop Mashtots and his disciples in the 5th century, when the Georgian alphabet was created and Christian texts were first rendered into Georgian. However, the earliest complete manuscript witnesses date only to the 10th century, leaving the earlier transmission history obscure. The translation was produced within the Georgian Church, likely in monastic centers such as those in Tao-Klarjeti or the Georgian monasteries on Mount Sinai. The text served liturgical purposes, with readings assigned to feast days in the Divine Liturgy and daily office. The Georgian version often expands on the Greek original, incorporating imagery from local ascetic and homiletic literature, and shows occasional influence from Armenian and Syriac traditions. The survival of multiple manuscripts indicates ongoing use and copying, though the lack of a critical apparatus limits knowledge of textual variation.

Apparatus · what the pipeline recorded

Annotation and terms

18 commentary units 3 structure3 term3 scripture3 background2 sense2 caution1 parallel1 reception 0 derived notes 6 open questions 3 narrative
What the kinds mean

Pipeline notes

  • limitThe English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve.
  • registerRegister: bible in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them.
  • structurePassages: 3 narrative.
  • sourceSource edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Epistolae Catholicae (A1). Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 12.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.

Term index

CopticRenderingCountFirst
no glossary terms recorded
kba1:1 · narrativehigh
Source
იაკობისი კათოლიკჱ იაკობ, ღმრთისაჲ და უფლისა იესუ ქრისტჱს მონაჲ ათორმეტთა ნათესავთა მიმოდათესულთა, - გიხაროდენ! ყოველივე სიხარულად შეჰრაცხეთ, ძმანო ჩემნო, რაჟამს განსაცდელსა Manuscript page: 88r შესცჳვეთ პირად-პირადსა; უწყოდეთ, რამეთუ გამოცდილებაჲ ეგე თქუენი სარწმუნოებისაჲ შეიქმს მოთმინებასა, ხოლო მოთმინებასა მას საქმჱ სრული აქუნდინ და რაჲთა იყუნეთ სრულ და ყოვლად ცოცხალ და არარაჲთ ნაკლულევან. უკუეთუ ვინმე თქუენგანი ნაკლულევან არს სიბრძნითა, ითხოვენ მისგან, რომელმან მოსცის ყოველთა, ღმერთმან, უსასყიდლოდ და აყუედრის არავის, და მოსცეს მას. ითხოვდინ ხოლო სარწმუნოებით და ნუ ორგულებით, ხოლო რომელი-იგი ორგულობდეს, მსგავს არს იგი ღელვასა ზღჳსასა, ქარითა აღძრულსა და მიმოტაცებულსა. ნუ უკუე ჰგონებნ კაცი იგი, ვითარმედ მო-რაჲმე-იღოს უფლისაგან. კაცი ორგული დაუდგრომელ არს ყოველთა გზათა მისთა. Manuscript page: 88v იქადოდენ ძმაჲ იგი მდაბალი ამაღლებასა თჳსსა, ხოლო მდიდარი იგი - დამდაბლებასა თჳსსა, რამეთუ ვითარცა ყუავილი ველისაჲ, ეგრე წარჴდეს. გამობრწყინდა მზჱ სიცხითა თჳსითა და განაჴმო თივაჲ იგი და ყუავილი იგი დაცჳვა და შუენიერებაჲ პირისა მისისაჲ წარწყმდა. ესრეთცა მდიდარი იგი სლვასა შინა თჳსსა დაჭნეს.
English
The Catholic Epistle of James James, servant of God and of our Lord Jesus Christ, to the twelve tribes dispersed in the Diaspora: Rejoice! Count everything as joy, my brothers, when you enter into trial of various kinds; know that this testing of your faith will be perfected in patience, and that patience must have a perfect work, so that you may be perfect and wholly alive and lacking in nothing. If any one of you is deficient in wisdom, let him ask of Him who gives to all, God, freely and without envy, and He will give to him. Let him ask, however, with faith and not with duplicity, for he who is duplicitous is like a wave of the sea, stirred up by the wind and tossed to and fro. Let not that man think that he will receive anything from the Lord. A duplicitous man is unstable in all his ways. Let the humble brother boast of his own exaltation, and the rich brother of his own humiliation, for like a flower of the field, so it fades. The sun shone forth with its heat and dried up that grass, and that flower withered, and the beauty of its face was destroyed. So too that rich man is ensnared in his own course.
kba1:2 · narrativemedium
Source
ნეტარ არს კაცისაჲ მის, რომელმან დაუთმოს განსაცდელსა, რამეთუ გამოცდილ იქმნის და მოიღოს გჳრგჳნი იგი ცხორებისაჲ, რომელ-იგი აღუთქუა მოყუარეთა მისთა. ნუვინ რომელი-იგი განიცადებოდის, იტყჳნ, ვითარმედ ღმრთისა მიერ განვიცადები, რამეთუ ღმერთი გამოუცდელ Manuscript page: 89r არს ბოროტითა და არავის განცდის იგი. არამედ კაცად-კაცადი განიცადების თჳსისაგან გულის თქუმისა, მიიზიდვის და იიძულების. და მერმე გულის თქუმაჲ იგი მიუდგის და შვის ცოდვაჲ და ცოდვაჲ იგი სრულ იქმნის და გამოშვის სიკუდილი. ნუ სცთებით, ძმანო ჩემნო საყუარელნო! ყოველივე მოცემული კეთილი და ყოველი ნიჭი სრული ზეგარდამოსრული არს მამისაგან ნათლისაჲსა, რომლისა თანა არა არს ცვალება, გინა თუ ქცევისა აჩრდილის შეცოდება. ნებითა გუშვნა ჩუენ სიტყჳთა ჭეშმარიტებისაჲთა, რაჲთა ვიყვნეთ ჩუენ დასაბამ რაჲმე მისთა დაბადებულთა. უწყოდეთ, ძმანო ჩემნო საყუარელნო აწ უკუე: იყავნ ყოველი კაცი მოსწრაფჱ Manuscript page: 89v სმენად, მძიმე სიტყუად, მძიმე გულის წყრომად. რამეთუ გულის წყრომამან კაცისამან სიმართლჱ ღმრთისაჲ არა ქმნის. ამისთჳს განიშორეთ ყოველივე მწინკულევანებაჲ და მეტი იგი სიბოროტისაჲ, სიმშჳდით შეიწყნარეთ ნერგი იგი სიტყჳსაჲ მის, რომელი შემძლებელ არს ცხორებად სულთა თქუენთა. და იყვენით მყოფელ სიტყჳსაჲ მის და ნუ მსმენელ და შეურაცხის მყოფელ თავთა თჳსთა.
English
Blessed is the man who endures trial, for he will be tested and will receive the crown of life, which he promised to his beloved. Let no one who is being tested say that he is tested by God, for God is unacquainted with evil and tests no one. But each man is tested by his own desire; he is drawn and compelled. And then that desire clings to him and gives birth to sin, and that sin is fulfilled and brings forth death. Do not err, my beloved brothers! Every good gift and every perfect grace is sent down from the Father of light, with whom there is no change, nor any shadow of alteration or sin. By the will of the Father we are led by the words of truth, so that we may be a beginning of his creatures. Know, my beloved brothers, now then: let every man be swift to hear, slow to speak, slow to anger. For the anger of man does not create the righteousness of God. Therefore, put away all stinginess and the excess of evil, and in peace receive the shoot of the word, which is able to give life to your souls. And be doers of the word, not merely hearers and despisers of your own selves.
kba1:3 · narrativemedium
Source
უკუეთუ ვინმე მსმენელ ხოლო იყოს სიტყჳსა მის და არა მყოფელ, ესევითარი მსგავს არს კაცისა მის, რომელმან განიცადის პირი ქმნულებისა თჳსისაჲ სარკითა. რამეთუ განიცადა თავი თჳსი და წარვიდა და მეყსეულად დაავიწყდის, რაბამ რაჲ არს. ხოლო რომელმან მიხედა Manuscript page: 90r შჯულსა მას სრულსა აზნაურებისასა და დაადგრა მას, არა დამვიწყებელ იქმნა, არამედ მყოფელ საქმისა მის, ესე ნეტარ არს ყოფასა მას მისსა. რომელსა ეგონოს თავი თჳსი ღმრთის მსახურ და არა აღჳრ-ასხნეს ენასა თჳსსა, არამედ აცთუნებდეს გულსა თჳსსა, ამისი ამაო არს მსახურებაჲ. მსახურებაჲ წმიდაჲ, შეუგინებელი ღმრთისა მიერ და მამისა ესე არს: მიხედვაჲ ობოლთაჲ და ქურივთაჲ ჭირსა შინა მათსა და შეუგინებელად დაცვაჲ თავისა თჳსისაჲ სოფლისაგან.
English
But if someone is only a hearer of that word and not a doer, such a one is like a man who examines the face of his own creation with a mirror. For he examined himself and went away, and immediately forgot what he was. But he who looked upon that complete law of nobility and abided by it, did not become forgetful, but rather a doer of that work; this one is blessed in that state of his. He who considers himself a servant of God and does not restrain his tongue, but rather deceives his own heart, his service is vain. The holy, immaculate service by God and the Father is this: looking after orphans and widows in their distress, and keeping oneself unsullied from the world.
Citation. Tergwame, “Catholic letters”, kba1:1, machine-draft, 2026. https://naxiai.com/christian/works/kba1#s1
Colophon. Source: titus · licence: This text is part of the TITUS edition of Epistolae Catholicae (A1). Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 12.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder. · model: deepseek/deepseek-v4-flash:floor · provider: Relace · cost: $0.0022 · generated 2026-11-15.