ት Tergwame Greek · Coptic · Ethiopic · Syriac · Armenian · Georgian · Latin

Georgian · Liturgy ·

John Chrysostom's Liturgy

Joh.Chrys. · titus

BothSourceEnglish
JSON Dossier
machine-draft · no human review 2 passages · 281 words

Work dossier · summary and historical context

Summary

The Old Georgian version of John Chrysostom's Liturgy survives in multiple manuscripts from the 9th–10th centuries, reflecting a complex transmission from Greek originals via Armenian and Syriac intermediaries. Attributed traditionally to John Chrysostom (c. 347–407), the text was widely used in the medieval Georgian Church. The edition presents a reconstructed text based on a single manuscript from the TITUS project, without a critical apparatus or full collation of variants, limiting its use for detailed textual criticism. The liturgy includes rubrical moments such as the deacon's entry and censing, with Christological proclamations and terms like 'sak'urt'khevelsa' (altar) and 'usiskhloy' (bloodless), echoing Greek liturgical vocabulary.

This work is significant as a witness to the reception of Byzantine liturgy in the Georgian Church, illustrating how Greek liturgical texts were adapted through Armenian and Syriac intermediaries. It provides insight into the liturgical practices and theological vocabulary of medieval Georgian Christianity, including the use of Christological imagery and rubrical structures. The text's survival in multiple manuscripts underscores its importance in Georgian ecclesiastical tradition, though the lack of a critical edition limits its use for detailed textual criticism.

Historical context

The Old Georgian text of Chrysostom's Liturgy was transmitted through a complex process involving Greek, Armenian, and Syriac intermediaries, reflecting the multilingual liturgical landscape of the Caucasus. The earliest Georgian witnesses date from the 9th–10th centuries, long after Chrysostom's death in 407, and the attribution to him is traditional rather than historical. The liturgy was widely used in the Georgian Church, as shown by its inclusion in multiple medieval liturgical manuscripts. The edition is based on a diplomatic transcription from the TITUS project, which provides a single manuscript without systematic comparison to other witnesses. The text includes rubrical moments and Christological imagery, such as the 'lamb of God' and 'bloodless sacrifice,' which are standard in Eastern liturgies. The Georgian terms are often calques of Greek originals, indicating a close but adapted translation tradition.

Apparatus · what the pipeline recorded

Annotation and terms

12 commentary units 2 structure2 term2 scripture2 background2 caution1 parallel1 reception 1 derived notes 4 open questions 2 narrative
What the kinds mean

Pipeline notes

  • limitThe English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve.
  • registerRegister: liturgy in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them.
  • structurePassages: 2 narrative.
  • scripture1 scriptural phrase match(es) noted: John 1:29.
  • sourceSource edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Johannes Chrysostomus, Liturgy. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 2.5.2009. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.

Term index

CopticRenderingCountFirst
no glossary terms recorded
chrys:1 · narrativehigh
Source
The division into paragraphs is based on Imnaishvili's edition; the division into major units (chapters) is based on the edition by საღმრთოჲ ჟამის წირვაჲ წმიდისა იოვანე ოქროპირისაჲ შე-რაჲ-ვიდეს დიაკონი სადიაკონესა შინა და იტყოდის ლოცვასა: უფალო ღმერთო ჩემო, გარდამომივლინე მე ძალი მაღლით და განმაძლიერე მსახურებასა ამას შენსა, დაუსჯელად წარდგომად წმიდასა და საშინელსა და შესაძრწუნებელსა საკურთხეველსა შენსა და შეწირვად შენდა უსისხლოჲ იგი მსხუჱრპლი, რამეთუ შენი არს სუფევაჲ, ძალი და დიდებაჲ მამისა და ძისა *. აღმოჰკუჱთდის რაჲ, იტყოდის: დაიკლვის ტარიგი ღმრთისაჲ, ძე მამისაჲ, ამხუმელი ცოდვათა სოფლისათა ცხორებისათჳს სოფლისა, ვითარცა ცხოვარი, კლვად მიიგუარა და, ვითარცა ტარიგი წინაშე მრისუველისა თჳსისა უჴმობელი, ესრეთ არა აღაღებს პირსა თჳსსა სიმდაბლითა თჳსითა, სჯული მისი მიიღო, ხოლო თესლ-ტომი მისი ვინმე მიუთხრას, რამეთუ აღებულ არს ქუეყანით ცხორებაჲ მისი.
English
When the deacon enters the sanctuary and says the prayer: "O Lord my God, send down upon me power from on high and strengthen me in this service of yours, to stand blamelessly before your holy, awesome, and trembling altar and to offer to you the bloodless sacrifice, for yours is the dominion, power, and glory of the Father and the Son." When he censes, he says: "The lamb of God is slain, the son of the Father, the expiation of the sins of the world for the life of the world, like a sheep he submitted to slaughter, and like a lamb before its shearer without bleating, so he does not open his mouth in his humility; he received his law, but who can recount his lineage, for his life has been taken from the earth.
chrys:2 · narrativehigh
Source
ყოვლად წმიდისაჲ აღმოჰკუჱთოს, თქუას: შეიწირე, უფალო, ღმერთო ჩუჱნო, შესაწირავი ესე მეოხებითა ყოვლად წმიდისა დედოფლისა ჩუჱნისა ღმრთისმშობელისა და მარადის ქალწულისა მარიამისითა. წმიდისასა ზედა თქუას: მოიჴსენე, უფალო, ღმერთო ჩუჱნო, წმიდაჲ შენი სახელით, და შეიწირე მსახურებაჲ ესე ჩუჱნი მეოხებითა მისითა. მიცვალებულისათჳს თქუას: განსუჱნებისათჳს და ნეტარებისა და მიტევებისა ცოდვათაჲსა. საზოგადოდ თქუას: მოიჴსენენ, უფალო, ყოველნი ქრისტეანენი მართლმადიდებელნი მონანი შენნი და განუსუენე * მათ, სადა-იგი მიხედავს ნათელი პირისა შენისაჲ. დააწყვნეს ფეშხუჱმსა ზედა საშუალ საუფლოჲ, მარჯუჱნით ყოვლად წმიდისაჲ, მარცხენით წმიდისაჲ, სხუანი ვითარცა * უნდეს. ზედა შეასხას და თქუას: ერთმან მჴედართაგანმან ლახურითა განაღო გუჱრდი მისი და მეჴსეულად გარდამოჴდა სისხლი, წყალი, მხილველმან წამა და ჭეშმარიტ არს წამებაჲ მისი.
English
Let the all-holy one be raised up, and say: Accept, O Lord our God, this offering through the intercession of the all-holy Lady our Theotokos and ever-virgin Mary. Over the saint say: Remember, O Lord our God, your saint by name, and accept this our service through his/her intercession. For the departed say: For repose and blessedness and forgiveness of sins. In general say: Remember, O Lord, all Christians, the orthodox faithful, your servants, and grant them repose, wherever the light of your countenance shines. And they place them on the paten: in the middle the Lord’s portion, on the right the all-holy one’s, on the left the saint’s, the others as they wish. Over it he pours and says: One of the soldiers pierced his side with a lance, and blood and water flowed forth; the eyewitness saw and his testimony is true.
Citation. Tergwame, “John Chrysostom's Liturgy”, chrys:1, machine-draft, 2026. https://naxiai.com/christian/works/chrys#s1
Colophon. Source: titus · licence: This text is part of the TITUS edition of Johannes Chrysostomus, Liturgy. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 2.5.2009. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder. · model: deepseek/deepseek-v4-flash:floor · provider: Relace · cost: $0.0016 · generated 2026-11-15.