ት Tergwame Greek · Coptic · Ethiopic · Syriac · Armenian · Georgian · Latin

Georgian · Bible ·

Andreas Caesariensis, Commentary on Revelation

Andr.Caes. · titus

BothSourceEnglish
JSON Dossier
machine-draft · no human review 2 passages · 314 words

Work dossier · summary and historical context

Summary

The Old Georgian version of Andreas of Caesarea’s Greek commentary on Revelation is a witness to early Byzantine exegesis, transmitted in Georgian monastic circles. The Georgian text is preserved in several manuscripts, reflecting a complex transmission history with possible revisions from Greek sources. Andreas of Caesarea likely wrote in the late 6th or early 7th century; the Georgian translation is dated to the 10th–11th centuries based on manuscript evidence. This commentary was widely used in Byzantine and later Orthodox tradition, and its Georgian translation indicates its importance for Georgian ecclesiastical learning. The edition does not provide a critical apparatus for the Greek Vorlage; variants between Georgian and Greek are not systematically noted.

The Old Georgian Andreas commentary is a key witness to the transmission of Byzantine apocalyptic exegesis in the Caucasus. It demonstrates the integration of Greek patristic learning into Georgian ecclesiastical culture and provides evidence for the textual history of Revelation commentaries. Its survival in multiple manuscripts highlights its liturgical and scholarly use in Georgian monasteries.

Historical context

Andreas of Caesarea, a bishop in Cappadocia, composed his Greek commentary on Revelation in the late 6th or early 7th century. The work was widely influential in Eastern Christianity, serving as a standard exegetical resource in Byzantine and later Orthodox tradition. The Old Georgian translation, likely produced in the 10th–11th centuries, reflects the active reception of Byzantine theological literature in Georgian monastic communities, particularly in the region of Tao-Klarjeti and on Mount Athos. The translation was made from a Greek manuscript, but the exact Vorlage is not identified. The Georgian text survives in multiple manuscripts, indicating a complex transmission with possible revisions. The commentary's preface, a common topos, frames the work as a response to a pastoral request. The text breaks off mid-sentence in some witnesses, suggesting lacunae.

Apparatus · what the pipeline recorded

Annotation and terms

11 commentary units 2 structure2 background2 reception2 caution1 term1 sense1 scripture 0 derived notes 4 open questions 2 narrative
What the kinds mean

Pipeline notes

  • limitThe English is a machine draft produced passage by passage from the transcribed Coptic; no human has verified it. The commentary is model-written and cites only keys the pipeline could resolve.
  • registerRegister: bible in Old Georgian; the English keeps the liturgical formulae and the vocatives rather than normalising them.
  • structurePassages: 2 narrative.
  • sourceSource edition: titus — This text is part of the TITUS edition of Andreas Caesariensis, Commentarius in Apocalypsin. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 12.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder.

Term index

CopticRenderingCountFirst
no glossary terms recorded
apjoc:1 · narrativehigh
Source
Manuscripts: A: H-1346 (10th c.) B: A-397 (10th c.) C: Sin. 90/85 (10th c.) Page of ms. A: 60 Page of ms. C: 43v წმიდისა მამისა ჩოჳენისა ანდრიაჲს მთავარეპისკოპოსისა კესარია-კაბადოჳკიელისა თარგმანებაჲ გამოცხადებისაჲ წმიდისა იოვანე მახარებელისა, რომელი სთხოვა სხუამან ეპისკოპოსმან, და ამან მიწერა ესე მისა. გუაკურთხენ, უფალო! უფალსა ჩემსა და ძმასა და ჩემ თანა მღდელსა უფლისა მიერ გახარებ. მრავალთა მიერ მრავალ-გზის აღვიძულე, რომელთა-იგი აქუნდა ჩემდა მომართ იჭჳ უზეშთაჱსი ჩემისა ძალისაჲ, რაჲთამცა ვთარგმნე ღმრთის-მეტყუელისა იოვანჱს გამოცხადებაჲ და წინაწარმეტყუელებანი იგი მომავალთა საქმეთანი გამოვაცხადენ. ხოლო მე არა ვინებე აწამომდე უზეშთაეს ძალისა ჩემისა საქმეთა ჴელ-ყოფაჲ, რამეთუ უწყი, Page of ms. C: 44 ვითარმედ საქმჱ ესე დიდთა კაცთაჲ არს წმიდათა მიერ თქუმულნი საქმეთათჳს მომავალთა ჟამთა ყოფადთა გამოცხადებაჲ, რამეთუ უკუეთუ წიგნთა მათ პირველთა წინაწარმეტყუელთასა, რომელნი-იგი მრავალთა მიერ თარგმანებულ Page of ms. B: 84 არიან, Page of ms.
English
Manuscripts: A: H-1346 (10th c.) B: A-397 (10th c.) C: Sin. 90/85 (10th c.) Page of ms. A: 60 Page of ms. C: 43v Of our holy father Andrew, Archbishop of Caesarea in Cappadocia, the translation of the Revelation of the holy John the Evangelist, which another bishop requested, and he wrote this to him. Bless me, O Lord! To my Lord and brother and fellow priest in the Lord, rejoice. I have been urged many times by many, who had toward me a confidence exceeding my strength, that I should translate the Revelation of the God-speaker John and reveal those prophecies of future events. But I did not consent until now to undertake works beyond my strength, for I know, Page of ms. C: 44 that this work is for great men, the revelation of things spoken by the saints concerning future times to come, for if those first books of the prophets, which have been translated by many, Page of ms. B: 84 are,
apjoc:2 · narrativehigh
Source
A: 61 ჯერეთ სიღრმჱ საიდუმლოთა მათთაჲ დაფარულად აქუს ვიდრე დღედმდე, რაჟამს მცირედი ესე გულისჴმის-ყოფაჲ განქარდეს და სრული იგი გამოჩნდეს, და რამეთუ უმეტჱსი წინაწარმეტყუელთა პირველისა მის დიდისა ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩუენისა უფლისა იესუ ქრისტჱს მოსლვისათჳს ქადაგეს. დაღაცათუ იპოების მეორედ მოსლვისათჳსცა მათ მიერ უმცირჱსადრე თქუმული, ვითარ არა. დიდ არს და საკჳრველ გამოთარგმანებაჲ საქმეთაჲ, რომელნი არღა აღსრულებულ არიან, ვინაჲთგან უკუე მორჩილებაჲ უზეშთაეს არს ყოვლისა მსხუერპლისა. ხოლო სასოებაჲ არა არცხუენს და სიყუარული არა დაეცემის, ვითარცა მოციქული იტყჳს- ამათ ყოველთა მიერ სული შენი, ჵ ნეტარო, შემკულ არს და ვესავ, ვითარმედ რომელიცა ცთომილ იყოს, შენ მიერ განემართოს და სასყიდლისა მისთჳს მორჩილებისა და სიყუარულისა ბრძანებული ჩემი აღვასრულო ძალისაებრ ჩემისა შეწევნითა ღმრთისაჲთა.
English
The depths of those mysteries remain hidden until the day when this small understanding is dispersed and the full one appears, and because the majority of the prophets prophesied concerning the first coming of our great God and Savior, the Lord Jesus Christ. Although there is also found among them something said concerning the second coming, it is less, as it were. Great and marvelous is the interpretation of the deeds which have not yet been fulfilled, since obedience is superior to every sacrifice. But hope does not shame, and love does not fall, as the apostle says: By all these your soul, O blessed one, is adorned, and I hope that if anyone is in error, he may be corrected by you, and for the sake of the reward of obedience and love, I may fulfill my command according to my ability with the help of God.
Citation. Tergwame, “Andreas Caesariensis, Commentary on Revelation”, apjoc:1, machine-draft, 2026. https://naxiai.com/christian/works/apjoc#s1
Colophon. Source: titus · licence: This text is part of the TITUS edition of Andreas Caesariensis, Commentarius in Apocalypsin. Copyright TITUS Project, Frankfurt a/M, 12.12.2008. No parts of this document may be republished in any form without prior permission by the copyright holder. · model: deepseek/deepseek-v4-flash:floor · provider: Relace · cost: $0.0015 · generated 2026-11-15.