Cyril of Alexandria, Commentary on the Apostolicum (Euthymius the Athonite)

42 Manuscripts: A: Ivir. georg. 39, 16v-101r D: Ivir. georg. 18, 118vb-120va Page of ed.: 8 Manuscript page: A16v Manuscript page: D118v Line of ed.: 1 წმიდისა მამისა ჩუენისა კჳრილე Line of ed.: 2 ალექსანდრიელ მთავარეპისკოპოსისა, რომელმან Line of ed.: 3 თარგმნნა ყოველნივე საწინაჲსწარმეტყუელონი Line of ed.: 4 წიგნნი და აღწერნა სხუანი წიგნნი მრავალნი, Line of ed.: 5 ებისტოლე სხჳსა ვისმე ეპისკოპოსისა მიმართ, Line of ed.: 6 რომელი ვედრებულ იყო მისდა, Line of ed.: 7 რაჲთამცა აღწერა მოკლე თარგმანებაჲ Line of ed.: 8 წმიდისა მოციქულისა პავლეს ებისტოლეთაჲ Line of ed.: 9 მოსწრაფებაჲ და სწავლის მოყუარებაჲ სიწმიდისა შენისაჲ ფრიად Line of ed.: 10 მთნდა მე, წმიდაო მამაო, და ამისთჳს მორჩილებითა შენითა ძნელსა Line of ed.: 11 საქმესა ჴელ-ვყავ, და მოსწრაფებაჲ ფრიადი შორის შემოვიღე, რაჲთამცა Line of ed.: 12 დავაწესე ებისტოლეთა თანა წმიდისა მოციქულისა პავლესთა Line of ed.: 13 თარგმანიცა მათი, რაჲთა ადვილ იყოს გულისჴმის-ყოფაჲ მათი Line of ed.: 14 ყოველთა მიერ, რომელნიცა იკითხვიდენ მოსწრაფებით სიტყუათა Line of ed.: 15 მისთა.

Line of ed.: 16 ვინაჲთგან უკუე წმიდასა მამასა ჩუენსა იოვანე ოქროპირსა უთარგმნიან Line of ed.: 17 ებისტოლენი ესე წმიდისა პავლესნი, და რავდენნიმე სიტყუანი მისნი Line of ed.: 18 ვპოენ დიდისა ბასილის მიერცა კესარიელისა და გრიგოლ ღმრთისმეტყუელისა Line of ed.: 19 და წმიდისა ათანასის მიერცა თარგმნილნი, ამისთჳს Line of ed.: 20 არღარა ჴელ-ვყავ ყოვლისავე თავით ჩემით თარგმანებად, არამედ Line of ed.: 21 მათ წმიდათა მიერ აღწერილისაგან გამოვკრიბე, და რომელიმე ჩემ Line of ed.: 22 მიერცა შევსძინე, და განვაწესე სიტყუათა თანა წმიდისა მის მოციქულისათა Line of ed.: 23 მოკლედ თარგმანი მათი [გარემო მათსა, და ყოველსა Line of ed.: 24 სიტყუასა ზედა დამიწესებია რიცხჳ, და იგივე რიცხჳ არს თარგმანსაცა Line of ed.: 25 ზედა], რაჲთა ადვილ იყოს საპოვნელად, თუ რომელი Line of ed.: 26 თარგმანი რომლისა სიტყჳსაჲ არს. Line of ed.: 27 პირველად უკუე ჯერ-ვიჩინე მცირედ წმიდისა მოციქულისა პავლესთჳს Line of ed.: 28 თქუმად. Line of ed.: 29 პავლე მოციქული ნათესავით იყო ებრაელი, ტომისაგან ბენიამენისა, Page of ed.: 9 Line of ed.: 1 ფარისეველთა დასისაგან. აღზრდილ იყო მორწმუნისა Line of ed.: 2 გამალიელის მიერ, რომლისაგან ესწავა რჩული მოსესი და მკჳდრ Line of ed.: 3 იყო ტარსუნს კილიკიისასა.

ხოლო ემტერებოდა ქრისტიანეთა Line of ed.: 4 და სდევნიდა ეკლესიათა, ვიდრეღა თანა[ჯერმჩინებელ] ეყო სიკუდილსა Line of ed.: 5 პირველმოწამისა სტეფანესსა. ხოლო ამას ყოველსა იქმოდა არა Line of ed.: 6 უკეთურითა გონებითა, ვითარ სხუანი ჰურიანი, არამედ უმეცრებით Line of ed.: 7 კეთილი ეგონა, რასა-იგი იქმოდა. ამისთჳს უფალმან იცოდა კეთილი Line of ed.: 8 გონებაჲ მისი და არა უგულებელს ყო იგი, არამედ, მივიდოდა რაჲ Line of ed.: 9 იგი დამასკედ, გამოუბრწყინდა გზასა ზედა, ვიდრე ნათლისა მისგან Line of ed.: 10 დაუბნელდეს თუალნი. და, შევიდა რაჲ დამასკედ, მოვიდა მისა Line of ed.: 11 მოციქული ანანია და ნათელ-სცა, და უწოდა პავლე. და აზიარა Line of ed.: 12 წმიდათა საიდუმლოთა. და მეყსეულად შეიმოსა მან შური იგი Line of ed.: 13 საღმრთოჲ და ქადაგებდა ქრისტესა ყოველსა სოფელსა. ხოლო Line of ed.: 14 შემდგომად ჟამისა რამდენისამე მივიდა იერუსალემდ ხილვად პეტრესა Line of ed.: 15 და მიერ მიიღო მოციქულებაჲ წარმართთაჲ. და განვიდა და Line of ed.: 16 ქადაგა ქრისტე ყოველსა ქუეყანასა. მივიდა იერუსალემით ტარსუნს Line of ed.: 17 და მიერ ანტიოქიას, და კუალად მეორედ იერუსალემს, Line of ed.: 18 და კუალად მეორედ ანტიოქიას და მუნ განიჩინა Line of ed.: 19 ბარნაბას თანა მოციქულებად.

და შთავიდა სელევკიას და Line of ed.: 20 მერმე კჳპრეს, სადაცა იწყო პავლე წოდებად. და მერმე პერგეს Line of ed.: 21 და მერმე ანტიოქიას პისიდიისისა. და მერმე იკონიას, და Line of ed.: 22 მერმე ლუსტრას და დერბეს ლუკაონისასა და მერმე პამფილიას Line of ed.: 23 და მერმე პერგეს და მერმე ატალიას და Manuscript page: A17r მერმე Line of ed.: 24 მესამედ ანტიოქიას ასურეთისასა. მიერ მესამედ იერუსალემს Line of ed.: 25 წინადაცუეთისათჳს სიტყუად. და მიერ მეოთხედ ანტიოქიას Line of ed.: 26 და მერმე წარვლო ასურეთი და კილიკიაჲ, და მივიდა Line of ed.: 27 მეორედ დერბედ და ლუსტრად, სადა-იგი ტიმოთეს წინა-დასცჳთა, Page of ed.: 10 Line of ed.: 1 და მერმე ფრიგჳას და გალატელთა სოფელსა და Line of ed.: 2 მერმე მისიას და მერმე ტროადას და მერმე ნეაპოლის Line of ed.: 3 და მიერ ფილიპეს მაკედონიისასა და მერმე წარვლეს ამფიპოლი Line of ed.: 4 და აპოლონიაჲ და მივიდეს თესალონიკედ, მერმე ბერიას, Line of ed.: 5 მერმე ათინას, მერმე კორინთეს და მიერ ეფესოს და Line of ed.: 6 მერმე კესარიას და მერმე მეორედ ანტიოქიას პისიდიისასა, Line of ed.: 7 და მერმე გალატეთს და ფრჳგიას და კუალად მეორედ Line of ed.: 8 ეფესოს, და მერმე წარვლო მაკედონიაჲ და მივიდა ელადას.

Line of ed.: 9 და კუალად წარმოვლო მაკედონიაჲ და მოვიდა ფილიპიას Line of ed.: 10 მეორედ და ფილიპიაჲთ ტროადას, სადა ევტჳქოს აღადგინა, Line of ed.: 11 და მერმე ასონს და მერმე მიტჳლინეს. და მერმე Line of ed.: 12 ქიონს, მიერ სამოსს და მიერ მელიტონს და მიერ მოუწოდა Line of ed.: 13 ეფესელთა და ეზრახა და წარვიდა კონს და მიერ როდონს და Line of ed.: 14 მიერ პატრას და მიერ ტჳროსს, და მიერ პტოლემაიდას და Line of ed.: 15 მიერ კესარიას და მიერ მეოთხედ აღვიდა იერუსალემდ. Line of ed.: 16 და იყოფოდა რაჲ მუნ, აღიძრნეს მის ზედა ჰურიანი და ენება Line of ed.: 17 მოკლვაჲ მისი. ხოლო ლჳსია ათასის-თავმან აღიტაცა მათგან და Line of ed.: 18 წარავლინა იგი კესარიას, ფლიქს მთავრისა მიმართ. და მან Line of ed.: 19 დაიმჭირა იგი საპყრობილესა Manuscript page: D120r შინა ორ წელ, და მერმე Line of ed.: 20 გარდაიდგინა ფელიქს და მიიღო მთავრობაჲ პორკიონმან ფესტოს, Line of ed.: 21 რომელმანცა ინება დასჯაჲ პავლესი მომადლებისაჳს ჰურიათაჲსა, Line of ed.: 22 ხოლო პავლე უღაღადა კეისარსა და ამისთჳს ვერღარა Line of ed.: 23 იკადრა ფესტოს სჯაჲ მისი, არამედ წარავლინა კეისრისა ნერონის Line of ed.: 24 მიმართ ჰრომედ.

და იყვნეს მის თანა არისტარხოს, რომლისათჳს Page of ed.: 11 Line of ed.: 1 იტყჳს ებისტოლეთა თჳსთა შინა, ვითარმედ: "არისტარხოს Line of ed.: 2 თანა-ტყუე ჩემი", და ლუკაცა მახარებელი, რომელმან აღწერნა Line of ed.: 3 საქმენიცა მოციქულთანი. Line of ed.: 4 წარმოემართნეს უკუე ნავითა კესარიაჲთ და მივიდეს სიდონს Line of ed.: 5 და მიერ მჳრას და მიერ კნიდონს და მიერ ღელვა-გუემულნი Line of ed.: 6 განვიდეს მელიტონ ჭალაკსა, სადა იქედნე მოეხჳა მკლავსა მისსა Line of ed.: 7 და მიერ მივიდეს სჳრაკოსს და მიერ რიგიონს და მიერ პოტიოლს, Line of ed.: 8 და მიერ ჴმელით აღვიდა ჰრომს, და იყო პყრობილად Line of ed.: 9 ორ წელ. Line of ed.: 10 აქამომდე აღწერა ლუკა მახარებელმან, რამეთუ მას ჟამსა აღწერა Line of ed.: 11 წიგნი იგი მოციქულთა საქმისაჲ. Line of ed.: 12 ხოლო ამისა შემდგომად, ვითარცა იტყჳს ევსევი პამფილიელი, რომელმან Line of ed.: 13 მრავალნი აღწერნა საეკლესიონი საქმენი, და მანვე დაწერა Line of ed.: 14 ამისცა მოციქულისა და პეტრეს წამებაჲ, იტყჳს იგი, ვითარმედ ამისა Line of ed.: 15 შემდგომად დაუტევეს იგი არისტარხოს და ლუკა და ქადაგებდა იგი Line of ed.: 16 სიტყუასა ღმრთისასა. და ვითარცა ორი იგი წელი გარდაჴდა, განიკითხა Line of ed.: 17 იგი ნერონ და განუტევა.

და განვიდა იგი და ქადაგა სახარებაჲ სხუასა Line of ed.: 18 ათსა წელსა. და მერმე განაძჳნა კუალად ეშმაკმან ნერონ და მოსრნა Line of ed.: 19 მრავალნი ქრისტეანენი და წარჰკუეთა ამის ნეტარისაცა თავი. და Line of ed.: 20 ჯუარს-აცუა პეტრე მოციქულიცა, ხოლო იყო მაშინ პავლეს თანა კუალად Line of ed.: 21 ლუკავე. და ესრეთ მოიღუაწა Manuscript page: A17v მან ღუაწლი კეთილი თთუესა Line of ed.: 22 ივნისსა Ⴉ̂Ⴇ, დღესა ხუთშაბათსა, ვნებითგან მაცხოვრისაჲთ ოც და Line of ed.: 23 მეათექუსმეტესა წელსა. დაყო ქადაგებასა შინა Ⴊ̂Ⴄ წელი. მრავალნი Line of ed.: 24 უკუე ღუაწლნი თავს ისხნა ქრისტესთჳს, და მრავალნი Manuscript page: D120v სწავლანი Line of ed.: 25 წარმოუთხრნა კაცთა. ხოლო უმეტეს ყოვლისა წერილითა ამით Line of ed.: 26 ათოთხმეტთა ამათ ებისტოლეთაჲთა ყოველივე მოქალაქობაჲ სათნოებისაჲ Line of ed.: 27 გამოსახა, და სარწმუნოებაჲ მართალი დაამტკიცა. Line of ed.: 28 ხოლო აწ ჩუენ ვიტყოდით სიტყუათა მათ მისთა ძალსა შეძლებისაებრ, Line of ed.: 29 ხოლო შენ ლოცვა ყავ ჩუენთჳს უფლისა მიმართ.