An Explanatory Commentary on [Buddhaguhya’s] “Entering Into the Meaning of Tantra”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏནྟཱརྠ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་བྱཱ་ཁྱཱ་ནཾ། བོད་སྐད་དུ། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བས་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བདག་གཞན་གྱི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པའི་དགོངས་པ་མངའ་བ་དང་ལྡན་པས། སྒྲིབ་པ་ཟད་ཅིང་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་བརྙེས་ནས་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་བཞུགས་སོ། ། དེ་ལྟ་ནའང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་དམ་བཅས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་སྟུག་པོ་དག་རྐྱེན་གྱིས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཡེ་ཤེས་རིམ་པར་བརྒྱུད་པའི་སྐུ་མཚན་མའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། གཉི་ག་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུ་སྟོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་འགྲོ་བ་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ལ་རིམ་པ་དང་། ཅིག་ཅར་གྱི་རྣམ་པར་བསྟན་ནས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་ཞིང་སྨིན་པ་དང་། རང་རང་གི་ལྟ་བའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་མཛད་དོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཆོས་ནི་གང་ཁོ་ན་དག་བསྟན། འཁོར་ནི་སུ་ལ་བསྟན། གནས་ནི་གང་དུ་བསྟན། ཚུལ་ལམ་ཐབས་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན། ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྟོན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།

In the language of India: Tantrārthāvatāravivaraṇa. In the language of Tibet: Rgyud kyi don la ’jug pa’i ’grel bshad (An Explanation Entering the Meaning of the Tantras). Homage to the glorious Vajrasattva! The Buddha, the Blessed One, possessing skillful means and great compassion, first generated the mind of enlightenment and came to possess the intention that brings the welfare of self and others to completion. Having exhausted all obscurations and fully perfected the accumulations, he attained a vajra-like body and dwells in the state of great non-conceptuality, the unobservable essence that pervades all things like the great expanse of space. Nevertheless, through the power of the dense habitual tendencies formed while previously abiding in the conduct of enlightenment—specifically the force of his aspirations to bring all beings to maturity—he manifests the bodies of the lineage of wisdom in the form of signs, in the form of signlessness, and in a manner that appears to be a union of both. By teaching the many gateways of the sublime Dharma to fortunate beings in both gradual and simultaneous ways, he brings the continuums of those to be trained to maturity and liberation, and causes them to attain the ultimate fruit of their respective views. Others may ask: "What is the nature of the Teacher who thus teaches the Dharma? What is the Dharma that is taught? To whom is it taught? In what place is it taught? And by what manner or method is it taught?" To this it is said: The Teacher is threefold: the Dharmakāya, the Saṃbhogakāya, and the Nirmāṇakāya. The Dharma is also threefold: ...

མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཕྱིའི་ཐེག་པ་དང་། ནང་གི་ཐེག་པའོ། ། འཁོར་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། ཆོས་བསྟན་པའི་གནས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ས་སྟེང་། ས་བླ། བར་སྣང་གསུམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་དང་། ཕོ་བྲང་དག་ཏུ་བཞུགས་ནས་བསྟན་ཏོ། ། ཆོས་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལ་ལར་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད། ། ལ་ལར་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད། ལ་ལར་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལས་བླ་ཡན་ཆད་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་བསྟན་ཅེས་གྲག་གོ། ། དེ་ནས་དེ་དག་རིམ་གྱིས་ལྷའི་གནས་རྣམས་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ལས་འཕྲོ་དང་སྐལ་བར་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་དང་། སྡུད་པ་པོའི་མཐུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དེའི་གནས་སུ་བབས་ཤིང་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དབང་ཐོབ་པ་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ལས་ཀྱང་བདག་གིས་འཆད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་གྲགས་པར་འདོད་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་དངོས་གྲུབ་བྱིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་འཆད་ཅིང་སྟོན་པར་མཛད་དེ།

There are the Vehicle of Characteristics, the Outer Vehicle, and the Inner Vehicle. The retinue is also of three types: those born of dependent origination, those born of aspiration, and those born of wisdom. The places where the Dharma was taught are also of three types: the cities, celestial palaces, and mansions of the three realms—the earth, the heavens above, and the intermediate space—where he resided and taught. The manner of teaching the Dharma is also of three types: in some cases it was taught by the dharmakāya; in some cases it was taught by the saṃbhogakāya; and in some cases it was taught by the nirmāṇakāya. He teaches the Dharma in whatever manner accords with the inclinations of sentient beings. In that regard, it is said that the great Yoga Tantras, such as the Śrī Tattvasaṃgraha and others, were taught by the saṃbhogakāya to the retinue born of wisdom in the abodes from the celestial realms upward. Subsequently, through the blessings of the Teacher and the power of the compilers, these teachings gradually descended from the celestial realms to the fortunate individuals in Jambudvīpa who possess the karmic potential and the inclination for renunciation. They descended into those places, and those who had attained the empowerment of Vajrapāṇi emerged. Furthermore, the noble ones who desire to make these teachings renowned to the beings I am addressing have granted the siddhis that enable them to realize them. Thus, he explains and teaches to those disciples who have been so blessed.

རྒྱུད་འདི་དག་གིས་གདུལ་བྱའི་རིགས་མཐུན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྱིས་གྲགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕལ་གྱིས་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པའི་དབང་ཐོབ་ནས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་གཞུང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པས་དང་པོ་ནི་རྟགས་དང་མཚན་མ་བྱུང་། བར་དུ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་གྱུར། ཐ་མར་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཚེ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གླེང་ངོ་། ། དེ་ནས་དེ་དག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། དོན་དགྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ནས་གཞུང་བཞིན་འཕགས་པར་ངེས་པ་དང་། འཕགས་པའི་སར་ཆུད་པ་དང་། གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་བརྙེས་པའི་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སླད་ཀྱིས་མི་ཡུལ་ཁོ་ནར་མཛད་ཅེའོ། ། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་རིམ་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པའི་དཔོགས་ཚད་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདིའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མ་འོངས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོའི་རིམ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས། ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཡོ་ག་འབུམ་སྡེ་དང་། དེ་དག་གི་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་པ་ཡོ་ག་འབུམ་སྡེ་དང་།

Through these tantras, they became renowned in succession among those of a similar class of disciples. Once the majority had attained mastery over the view and conduct, they practiced accordingly and accomplished the path as prescribed in the scriptures. It is said that first, signs and marks appeared; in the middle, all obscurations were exhausted; and finally, Mahāmudrā was manifested, such that the fruit was attained in a single lifetime. Subsequently, the texts concerning their sādhanas, the elucidation of their meaning, and so forth, became distinguished by their qualities. It is certain that these were composed in the human realm later on by abbots who had entered the noble stages (āryabhūmi) and attained the distinctions of accomplishment, in accordance with the scriptures. This sequential ritual manual for the sādhana of pleasing the Jñānasattva, which follows in harmony with those [tantras], was composed by the master Buddhaguhya himself. Based on the measure of his realization, he applied it in a way that suited the faculties of future disciples seeking liberation through this Mantra Vehicle. For the sake of benefiting them, he compiled the great Yoga Tantra collection of one hundred thousand sections and the Yoga collection of one hundred thousand sections that adjudicates their meaning.

སྤྱིའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པ་རྟོག་པ་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་མཐུན་པར་སྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ལས་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་ནང་ནས་དུམ་བུ་དང་པོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་ཙམ་ཞིག་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ན་དགྱེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཙམ་ཞིག་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེའོ། ། རྣམ་ཅིག་ཏུ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས་མཛད་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་ནང་ནས་གཅེས་པའི་དོན་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་རྒྱུད་གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྣོན་བཏབ་ནས་མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མཆོད་པའི་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་བཞག་པ་ཡིན་ཞེའོ། ། འདི་བཤད་པའི་ལུགས་ཀྱིས་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བཤད་དེ་མགོ་མཇུག་ཏུ་ཁྱབ་པར་སྟོན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། རྩ་བའི་དོན་ལ་བསྙེགས་ཏེ་ཁོག་དབུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རང་གཉེར་གྱིས་དཀྱུས་མགོ་མཇུག་གིས་བཅད་པ་དང་། ཚིག་གི་དོན་རིམ་པར་གཞོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་བསྙེགས་ཏེ་ཁོག་དབུབ་པ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་མགོ་མཇུག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་སྟོན་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་ལ།

From among the Saṃkṣiptakalpa and other works that comment upon the general intent, the logical arguments that demonstrate the concordant meaning have been gathered together. From within the Śrī-tattvasaṃgraha, which teaches the four great maṇḍalas, the four activities, and so forth, I have composed this volume containing only the sādhana for the first section, the sole great root maṇḍala of the Vajradhātu. I have done this so that it may serve as a cause for joy when viewed by learned individuals. Alternatively, it is said that this sādhana text composed by the master Buddhaguhya is a collection of the essential points from the great root tantra, supplemented by the logical arguments of other tantras. It is established as a "lamp of offerings" for the sake of the deities taught therein, intended for future yogins to enter into the meaning of the Yoga Tantras such as the Śrī-tattvasaṃgraha. According to this method of explanation, the meaning is presented through three aspects that pervade the beginning and the end. What are they? They are: establishing the framework by following the meaning of the root tantra; dividing the text into sections from beginning to end according to the specific requirements of the sādhana; and showing the method for sequentially breaking down the meaning of the words. Regarding that, establishing the framework by following the meaning of the root tantra means that the summarized meaning of the great root tantra, the Śrī-tattvasaṃgraha, from beginning to end, is taught and clarified by means of the thirty-seven suchnesses (tattva).

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དག་ཀྱང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོས་མཚོན་པར་བྱེད་པས་གཅིག་གི་རྒྱུས་གཅིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་འདི་མགོ་མཇུག་ཏུ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་གསལ་བར་སྟོན་ཅིང་འབྱེད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་ཐབས་འདིས་མཚོན་པར་བྱེད་ནུས་སོ། ། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཆོད་པ་དང་། བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། རྣལ་འབྱོར་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་དང་། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་དང་། གསང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་དང་། བཟླས་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། དངོས་གྲུབ་དང་། དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དགུག་པ་དང་། གཞུག་པ་དང་། བཅིངས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྤྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བགྲང་བ་འདི་དག་སྤྲོ་ན་ཡང་དེ་བཞི་ལས་སྤྲོས་པ་ཡིན་ལ།

These thirty-seven suchnesses are also illustrated by the Great Root Tantra; just as one clarifies another through a single cause, this text, which serves as the sādhana for that Great Root Tantra, clearly demonstrates and analyzes those thirty-seven suchnesses from beginning to end, and this sādhana is also capable of illustrating those thirty-seven suchnesses. In that regard, what are those that are called the thirty-seven suchnesses? They are: essence, mudrā, mantra, knowledge (vidyā), consecration, empowerment, meditative absorption (samādhi), offering, the suchness of oneself, the suchness of the deity, the maṇḍala, insight (prajñā), method (upāya), cause, result, yoga, extreme yoga, great yoga, secret yoga, universal yoga, recitation, fire offering, ascetic conduct, accomplishment, the attainment of accomplishment, meditative concentration (dhyāna), bodhicitta, the wisdom of emptiness (śūnyatā-jñāna), mirror-like wisdom, the wisdom of equality, discriminating wisdom, all-accomplishing wisdom, the wisdom of the utterly pure expanse of phenomena (dharmadhātu-viśuddhi-jñāna), summoning, entering, binding, and subjugating. Regarding that, these first four are generally counted among the thirty-seven; even if one were to elaborate, they are elaborations from those four.

བསྡུས་ན་ཡང་དེ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་དག་ཀྱང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་འདུས་ལ། ལྷ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡང་ཚང་བར་བཏུབ་པོ་ཞེས་གླེང་ངོ་། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ་སོར་གྱུར་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གསུངས་པ་ནི་སྙིང་པོ་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ། ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་སྔགས། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་རིག་པའོ་ཞེས་བཤད་ལ། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ན་རྒྱུད་སོ་སོའི་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པའི་དབང་དང་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔོགས་ཚད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་དེ་དག་སོ་སོ་ན་གསལ་བར་སྣང་བ་བཞིན་ཡོད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་འགྱུར་བར་བཤད་པ་ཡང་ཡོད། ཁ་ཅིག་ན་སོ་སོ་ན་གསལ་བར་མི་སྣང་བ་ལས་མཁན་པོ་དག་གི་དགོངས་པས་གསལ་བར་ཕྱེ་སྟེ་སོ་སོར་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པས་གཅིག་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་གཅིག་ལྟར་མ་བརྟག་ལ། སོ་སོ་ན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡང་སོ་སོར་ངོས་མི་བཟུང་སྟེ། མགོ་མཇུག་གི་དོན་དང་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་དཔྱད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔགས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པར་གྱུར་པས་ཕལ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔག་པར་དཀའ་ཞིང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཚན་མ་ཡོད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའོ། ། དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱ་སྟེ།

It is explained that, in brief, these are also subsumed within those four. Some say that these are also included within the five aspects of manifest enlightenment, and that they can be fully contained within the essence of any single deity. Others say that these four are of a single essence but become distinct through the different types of maṇḍalas: in the context of the Great Root Tantra, what is taught as the great maṇḍala is the essence; what is taught as the samaya maṇḍala is the mudrā; what is taught as the dharma maṇḍala is the mantra; and what is taught as the activity maṇḍala is the vidyā. When this very text teaches in that way, it is because of the differing assertions of various tantras and the differing measures of realization reached by the insight of the great abbots. Thus, while they appear clearly as distinct, there are also explanations that they shift according to the occasion. Some say that while they do not appear clearly as distinct, the abbots have clarified and distinguished them through their own intention. Therefore, one should not assume they are one simply because they appear as one, nor should one identify them as distinct simply because they appear distinctly. One must investigate the meaning from beginning to end and through the oral instructions of the guru. Why should one act in this way? It is because the intentions of the mantra are extremely profound, difficult for the insight of ordinary people to fathom, and impossible for them to realize. In that regard, "essence" is of two types: with signs and without signs. Of these, that which is without signs refers to the dharmakāya.

དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོའི་དོན་ཤིན་ཏུ་གསང་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། མཚན་མ་ཡོད་པ་ནི་རིགས་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བཅུ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་གོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་འོ་ན་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་གཉིས་མིང་གཅིག་ཏུ་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་འགལ་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འཁོར་བ་མཚན་མར་སྣང་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མཐུན་པ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེའང་བདེན་པ་ལྟར་སྣང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མར་སྣང་བའི་སྔགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་འབྲུ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚོན་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཆེ་བའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལས་བརྒྱུད་པའི་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དག་གིས་ཀྱང་སྙིང་པོ་འབྲུ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མར་སྣང་བའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཏུ་གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་གྱུར་པའམ། གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་ན་འགལ་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཀུན་རྫོབ་མཚན་མར་སྣང་བ་དང་དོན་དམ་པ་མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན་དང་། ཆོས་ཉིད་རྟོག་པ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་བདེན་པ་ཞེས་མིང་མཚུངས་པར་བཏགས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ནི་མགུ་བར་བྱེད་པའམ། འདེགས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་ནུས་པས་ན་མགུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །

That is also said to be the essence of the meaning of all things, which is the nature of the extremely secret. As for "having signs," it refers to any of the eleven essences of the respective families and so forth as taught. Others may object: "If two such discordant characteristics are asserted to have a single name, it is contradictory. If that were so, then saṃsāra, which appears with signs, and nirvāṇa, which is signless, would be expressed as one, and other discordant conceptualizations would likewise occur." To this it is replied: While that indeed appears to be true, it is not so. Even the single-syllable mantra essences and so forth that appear with signs indicate and bring about the realization of the dharmakāya. Furthermore, the two types of rūpakāyas that appear through the lineage of the dharmakāya’s great blessings also bring about the realization of the collection of words such as the single-syllable essences and so forth that appear with signs. Therefore, because they function as cause and effect or abide as effect and cause according to the systems of the bhūmis and pāramitās, there is no contradiction in speaking in that way. For example, although the conventional appearance with signs and the ultimate signlessness appear as two discordant conceptualizations—the phenomenon and its nature—they are designated with the same name "truth," and thus there is no contradiction. As for "mudrā," it is so called because it possesses the meaning of "pleasing" or "being able to uplift." Because it is able to please the Noble Ones, it is called "pleasing."

གཞན་གྱིས་གཞིག་པར་མི་ནུས་ཤིང་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱས་འདེབས་པར་འབྱེད་པས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ལས་མཚན་མར་སྣང་བའམ། མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ན་མཚན་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལས་འབྱུང་བའི་རྟགས་ཡིན་པས་ན་རྟགས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་དང་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་དམ། དེའི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཆུད་པར་མཛད་པས་ན་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་དང་། མཚན་མ་དང་། རྟགས་དང་། ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་དོན་གཅིག་གོ། ། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་སོ་སོའི་འདོད་སྟངས་ཀྱི་ཚིག་མི་མཐུན་པར་གླེང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་ལ་ཕྱག་རྒྱར་འདོད་པ་ཡང་ཡོད། གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ལ་ལྷ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། དེའི་མཚན་མར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དག་ལ་ཡང་ཕྱག་རྒྱར་འདོད་དེ། དེ་ལ་གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མི་མཐུན་པ་དག་མིང་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པར་རུང་ངམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་གཉིས་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་དེའི་བྱིན་རླབས་ལས་ཀྱང་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དེས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་དེ་གཉིས་ལ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཀྱང་གདགས་ལ་ཕྱག་རྒྱར་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །

Because it cannot be destroyed by others and because it swiftly accomplishes desired objects by means of sealing, it is called a mudrā (seal). Because it appears as a sign from wisdom, or because it is a conceptualization of a sign, it is also called a nimitta (sign). Because it is a mark arising from the nature of great wisdom or from its blessing, it is also called a cihna (mark). Because it is a characteristic proximate to wisdom, or because wisdom itself is realized by means of it, it is called a lakṣaṇa (proximate characteristic). Thus, mudrā, nimitta, cihna, and lakṣaṇa are synonymous terms with a single meaning. Regarding this, there are also discussions of differing terminology according to the assertions of various tantric scriptures. Some maintain that the mudrā is both the nature of a reflected image and the characteristic of suchness—the selflessness of persons and phenomena. Some texts assert that conceptualization itself is the ultimate deity, and that the blessings of its signs are also asserted as mudrās. To this, others may ask: "Is it appropriate to use a single name for such differing conceptualizations?" It is said in response: "That is true; however, these two possess a characteristic of connection. Ultimately, the mudrā of signs arises from its blessing, and that mudrā of signs also causes the realization of the ultimate itself. Therefore, it is appropriate to designate both as the ultimate, and there is no contradiction in calling them mudrās."

དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ལྷའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་པས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལྷའི་ཚུལ་གསལ་བར་བསྒོམ་པའི་རྒྱུར་ཆེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། ཕྱག་རྒྱའི་སྐུའོ། ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་རྫོགས་ཤིང་ཆ་ལུགས་དང་རྒྱན་གྱིས་མཛེས་པར་སྣང་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱའི་སྐུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པ་དག་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་འདུལ་བའི་དོན་དུ་རང་གི་ཆ་ལུགས་སུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སྦས་ནས་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་ལ་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བྲིས་བ་དང་བརྩམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱེའོ། ། ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པ་པ་ནི་ནང་གི་སྟེ། དེ་དག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པས་ལྷ་རྣམས་དེ་ལས་མི་འདའ་བས་ན་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། །

When the mudrās taught in that manner are further divided according to the distinctions of body, speech, mind, and so forth, they become fourfold: the mahāmudrā (great seal), the samayamudrā (pledge seal), the dharmamudrā (phenomena seal), and the karmamudrā (action seal). Regarding these, the mahāmudrā is the manifestation of the deities' mode of being through the reflected image of the deity's body. It is called "mahāmudrā" because it is the primary cause for clearly meditating on the deity's mode of being by way of the body. This, too, is twofold: the fully complete body and the mudrā body. Among these, the fully complete body refers to the [deities of the] families and the lords of the families and so forth, who appear beautiful, complete with the four mudrās and adorned with their respective attire and ornaments. The mudrā body refers to [deities such as] the goddesses of form and so forth, who, for the sake of taming disciples according to their needs, conceal their own natural attire and assume forms such as residing upon a stūpa pedestal or the like. These should also be understood as being of two types, distinguished as outer and inner. Those made as reflected images through drawing, carving, and so forth are the outer. Those visualized by oneself are the inner; these are called their mahāmudrā. The samayamudrā is the manifestation of the deities' mental mode. It is the blessing and manifestation of that very wisdom endowed with perfect qualities as the samayamudrā. Because it is taught as the mudrā of the mind's liberation, and because the deities do not transcend it, it is called the samayamudrā.

ཁ་ཅིག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ནི་དམ་ཚིག་གི་སྒྲར་བརྗོད་པས་དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཐོབ་ཅིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དམ་ཚིག་གོ། ། ལ་ལ་ནས་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ལྷ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་སྙིང་གར་བཞག་ལ་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། གཞན་དག་ལས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་འདོད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། གསུང་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་མའམ་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཛྲ་ཛྙཱ་ན་དང་། ས་མ་ཡ་སྟྭྃ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། འཆིང་བ་དང་། བསམ་པའོ། ། དེ་ལ་འཆིང་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གཉིས་སུ་ཕྲལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། བསམ་པ་ནི་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་ཀུན་ལས་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཁ་བཞི་པ་རང་གི་སྙིང་གར་བསམ་མོ། ། སྔགས་ནི་ཤེས་པ་དང་སྐྱོབ་པར་ལྡན་པ་སྟེ། དོན་མ་ནོར་བར་ཤེས་པས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་སྔགས་སོ། ། གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་བསྐུལ་བའི་ཚིག་དང་བཅས་པ་དག་ལ་སྔགས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བཤད་དོ།

In some [traditions], the secret of the tathāgatas' minds is expressed by the term samaya. By explaining this in detail, one attains and realizes the authentic meaning; and because one does not transgress it, it is also called samaya. Some say that one should bind the samaya-mudrā of whichever deity one wishes to accomplish, place it at the heart, and visualize the samaya-mudrā as a five-pronged vajra upon a moon maṇḍala at the heart. Others maintain that the samaya-mudrā is the complete manifestation of the mahāmudrā of the body. The dharmamudrā is taught as the mode of speech of the deities. It is characterized by dharmākṣaras such as vajrajñāna and samayas tvaṃ, which serve as the signs or marks of the nature of pure speech. It reveals the ultimate dharma of all the deities' words. The karmamudrā is taught as the mode of activity of the deities. This also has two aspects: the binding and the visualization. Regarding the binding, it is the characteristic of the vajra-muṣṭi-mudrā, the paramabodhi-mudrā, and so forth. Regarding the visualization, when accomplishing any deity, one should visualize at one's own heart a four-faced vajra, the essence which demonstrates that all enlightened activities pervade all natures. Mantra is that which possesses knowledge and protection. Because it protects one from saṃsāra and the lower realms through knowing the meaning without error, it is called mantra. In some texts, it is also explained that mantra refers to those words accompanied by exhortations.

། དེ་ཡང་ལྷའི་གཟུགས་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བཟུང་ནས་གསུངས་པའི་ཚིག་རྣམས་སོ། ། རིག་པ་ནི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་རིག་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། ལྷའི་གཟུགས་བུད་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ་ན་གསུངས་པའི་ཚིག་རྣམས་སོ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་གང་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་བྱ་བའི་ཐབས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། མཐུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི་བདག་ལྷ་གང་བསྒོམ་པར་འདོད་པའམ། གང་ལ་མོས་ཤིང་གོམས་པར་གྱུར་པ་དེའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གསལ་བར་བསྒོམས་ནས་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་གནས་པར་བྱས་ནས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་པའི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དབང་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ། རབ་མཉམ་གཞག་པ་བཅིངས་ནས་ཀྱང་། ། སྙིང་ག་མཛོད་སྤུ་མགྲིན་སྤྱི་བོར། ། བཞག་ནས་སངས་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་རློབས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་གསུངས་པ་དེ་དག་རིགས་གང་གི་ལྷ་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིམ་པར་སྦྱར་ཅིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་དབང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཉིས་ཏེ། བསྐུར་བའི་དོན་དུ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། མཐུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བའོ། ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་རྫོགས་ཤིང་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ནི་གཞན་གྱིས་མཆོད་པའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པས་དབང་བསྐུར་བའོ།

Furthermore, these are the words spoken while assuming the form of a male deity. "Knowledge" (vidyā) is so called because it dispels all the darkness of ignorance. Moreover, it is called such because it knows the extremes of saṃsāra and nirvāṇa, existence and non-existence, and so forth; these are the words spoken when abiding in the form of a female deity. "Blessing" (adhiṣṭhāna) is the method for acting in whatever way one desires. This also has two parts: the blessing of the nature and the blessing by power. Regarding the ritual for blessing: one should clearly meditate on the great mudrā of the body of whichever deity one wishes to meditate upon or in whom one has devotion and familiarity. Having caused the deity to abide through the descent of wisdom (jñānāveśa) and so forth, one should apply the blessings in sequence according to whichever deity of the family is being meditated upon, using the instructions taught in the Explanatory Tantra (Uttaratantra) beginning with: "Having bound the mudrā of the Vajradhātveśvarī in perfect meditative equipoise, and having placed it at the heart, the ūrṇā-kośa, the throat, and the crown, may the Buddhas grant their blessing," and so on, until the conclusion. "Empowerment" (abhiṣeka) is the method for attaining mastery over the self-nature of all things. This also has two parts: empowerment for the sake of conferring and empowerment for the sake of generating power. In that regard, since the Blessed Buddhas have perfected all that is to be known and have reached the culmination of all qualities, they are empowered for the sake of being honored by others with flower garlands, jewel garlands, and so forth.

། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ད་དུང་དུ་ཤེས་བྱ་མ་རྫོགས་ཤིང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་པས་དེ་དག་ནི་ཤེས་བྱ་དང་ཡོན་ཏན་རྫོགས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིགས་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དབང་བསྐུར་བའམ། རྣམ་གཅིག་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་གང་ལ་མོས་པའི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ནས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་པའི། རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་ནས་ནི། ། དཔྲལ་བར་རབ་ཏུ་བཞག་བྱས་ནས། ། རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་གྱིས། ། དབང་བསྐུར་བར་ནི་དེ་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་རིགས་དང་ལྷ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་གཞན་བཀག་ནས་དམིགས་པའི་དོན་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་གནས་ནས་རང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྔགས་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཐབས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡང་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་པ། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་དབྱིངས་སུ་ནི། ། ཕྱག་རྒྱ་མཉམ་པར་གཞག་པས་བཅིང་། ། ཟློས་ཤིང་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། ། མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །

Since bodhisattvas have not yet perfected their objects of knowledge and have not reached the ultimate limit of the aspects of their qualities, in order to complete and perfect those objects of knowledge and qualities, they should receive empowerment through the five families’ crowns of the five wisdoms and so forth. Alternatively, the yogi should meditate on the mahāmudrā of whichever deity they are devoted to, and then perform the empowerment according to the respective family and deity through the methods taught in the Explanatory Tantra (Uttaratantra), such as: "Having bound the jewel-vajra mudrā, And placed it firmly upon the forehead, By the Victorious Jewel-Vajra, One will be empowered." And so on, up to the final instructions. As for meditative concentration (samādhi): it is the state of the mind remaining one-pointed upon the object of focus after having ceased the movement of other conceptual thoughts, thereby bringing to mind one’s own door of liberation. This also has two types: the natural meditative concentration and the concordant meditative concentration. The natural meditative concentration is the liberation of the tathāgatas and the great bodhisattvas. The concordant meditative concentration is the practice of the mantra-practicing yogi themselves in accordance with that [natural state]. The method for clearly demonstrating this is also taught in the Explanatory Tantra: "Within the expanse of all the Victors, Bind the mudrā in meditative equipoise; By reciting the sequence of mantras, Siddhis will be swiftly attained."

ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་གསུངས་པའི་ཚིག་དེ་དག་གིས་རིགས་གང་ཡིན་པའམ། གང་ལ་མོས་པ་དག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། མཆོད་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ལྡན་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བདག་གཞན་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱིའི་མཆོད་པ་དང་ནང་གི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའམ། རྣམ་གཅིག་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་པའི། རབ་མཉམ་གཞག་པས་དང་པོར་ནི། ། བདུག་པ་ལ་སོགས་མཆོད་བྱས་འདི། དེ་ནས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་ཡིས། ། བསྒྲུབས་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་རིགས་སོ་སོ་མཆོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། བེམས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། ། ལྷའི་དེ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ནི་ལྷའི་རང་བཞིན་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་གཉིས་ཏེ་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། ཁྲོ་བོ་དང་ཞི་བའམ་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྫོགས་ཤིང་རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའོ། །

Thus, from the words "The Buddha, the Blessed One, spoke" up until the end, one should abide in the meditative concentration of whichever family [of deities] one belongs to or whichever one has devotion for. Offering is the method for pleasing oneself and others through the use of excellent ritual requisites; it is of two types, such as outer and inner offerings, or alternatively, one should exhort others according to the manner taught in the karmamaṇḍala. Furthermore, according to what is taught in the Explanatory Tantra: "First, with the mind in perfect equipoise, one should perform offerings such as incense and so forth. Then, by those who desire accomplishment, if they practice, they will attain accomplishment." In accordance with these and other teachings up to the end, one should offer to whichever specific family one wishes to worship. The suchness of the self is the nature that is by nature non-erroneous; because it is free from the characteristics of inanimate matter, it is the knowledge of the nature of selflessness, which is without arising or cessation. The suchness of the deity is characterized by the nature of abiding; it is also twofold: ultimate and conventional. The ultimate is the characteristic of the indivisibility and non-duality of the deity's nature and emptiness. Conventionally, it is any [form] whatsoever—male or female, wrathful or peaceful, principal or retinue, such as buddhas, bodhisattvas, and so forth—possessing complete limbs and minor parts, and endowed with excellent ornaments and attire.

དཀྱིལ་འཁོར་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྡན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དབྱིབས་རྣམ་པར་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེའམ། དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། མང་ཉུང་གི་རྣམ་པ་དང་། དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ན་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་བོ། ། དོན་དམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། ངན་སོང་སྦྱོང་བ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། བླ་ན་མེད་པ་རྟོགས་གྱུར་པ། ། རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་། ། དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་སྙིང་པོར་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནའོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་བསྡུས་པའོ། ། ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་འབིགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། ། ཐབས་ནི་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བུས་འདུལ་བ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་ཅིང་། རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་དགོས་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འགྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའོ། ། རྒྱུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གོང་མ་གོང་མ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེའམ།

A maṇḍala is so called because it possesses a maṇḍala. It is a maṇḍala because it is a maṇḍala of perfectly pure form, surrounded by a retinue of the wisdom of awareness; or it is a maṇḍala because the central principal deity is surrounded by a retinue of the principal deities of the families and so forth. Regardless of its size, shape, or color, there are two types: the ultimate and the conventional. The ultimate is the essence of the wisdom of awareness that possesses the realization of bodhicitta. As it is said in the Sarvadurgatipariśodhana: "The unsurpassed bodhicitta of all Buddhas, the wisdom spoken of by the Victors—that is taught to be the essence of the maṇḍala." The conventional maṇḍala is also twofold, being subsumed under the natural maṇḍala and the reflected-image maṇḍala. Insight (prajñā) is the thorough discernment of phenomena; because its characteristic is to penetrate all things, it is skillful in means regarding the thirty-seven factors of enlightenment and so forth. Method (upāya) is skillful in manifesting in whatever form is necessary to discipline sentient beings, in caring for them, and in accomplishing their needs through the appropriate causes. The suchness of the cause is that which serves as the cause for attaining each successive higher stage; for example, the cause for attaining the first bhūmi is the perfection of the perfection of generosity.

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་གང་འདོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གཞིའོ། ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུས་བསྒྲུབས་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་དེ་ལག་ཏུ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱད་པས། འབྲས་བུ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་། གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའམ། རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ས་བཅུ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདིའི་གནས་སྐབས་ན། རྒྱུ་ནི་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ལ་སོགས་པས་སྔགས་བཟླས་པ་དང་། སེམས་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་གྲུབ་བ་རབ་འབྲིང་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པའོ། ། འབྲས་བུ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། རིག་འཛིན་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པར་ནུས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། འདི་དག་རིམ་པར་སྦྱར་ན། རྣལ་འབྱོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་ཅིང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་སྟེ། གང་ཟག་སྔགས་སྤྱོད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམས་སོ། ། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ནི། བརྩོན་བ་རྩེ་གཅིག་པས། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བ་རྣམས་སོ། །

The cause for attaining the level of a buddha is the bodhisattva grounds; this refers to the basis that brings about whatever is desired. The result is the actual attainment of that which was sought after and accomplished through the cause. For example, by practicing the factors conducive to enlightenment as the cause, one attains the results of the powers, the fearlessnesses, the dhāraṇīs, and the meditative absorptions; or, by practicing the causes of the perfections, one attains the results of the ten grounds. In this context, the cause is that which brings about the attainment of the results of mantra, such as the recitation of mantras through vajra words and so forth, and the meditation on deities through the examination of the mind and so forth, whereby the superior, middling, and other levels of accomplishment are achieved. The result is the result arising from that, such as the attainment of the vidyādhara levels and so forth, the actualization of Mahāmudrā, and the ability to benefit others through activities such as pacifying and enriching. Regarding "yoga" (rnal 'byor): it is called yoga because one joins with the dharmadhātu through primordial wisdom. To apply these terms in sequence: yoga refers to those fortunate individuals who practice the mantra path, who follow the deities of the maṇḍala such as the Tathāgatas and so forth, and who abide in the meditative concentration of the samayasattva while practicing the meaning of the secret mantra. "Atiyoga" (shin tu rnal 'byor) refers to those who, through one-pointed diligence, have made the subtle vajra meditative absorption serviceable.

རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ནི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཕགས་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། ། གསང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་རིག་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་གོ་འཕང་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། ། ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་གི་རིམ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་བསྟན་པ་དག་གིས་བྱེ་བྲག་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྣལ་འབྱོར་ནི་སྔགས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། ། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ནི་རིགས་ལྔས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། ། གསང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་སོ། ། ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོའོ། ། རྣམ་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཡུལ་བ་ན་རེ། རྣལ་འབྱོར་ནི་བྷ་ག་བཱན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོའོ། ། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ནི་དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། ། གསང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོར་གྱུར་པའི་གཙོ་བོ་དང་། ཆུང་མ་དང་འཁོར་དང་།

Mahāyoga is characterized by the attainment of mastery over the four types of enlightened activity, thereby possessing the capacity to benefit noble beings and sentient beings. Guhyayoga is the actualization of the result after attaining the great levels of the Vidyādharas and so forth. Sarvayoga is the realization of the nature of the great equality of all things once the meaning of Mahāyoga has been actualized. The distinctions between these stages should be understood through the various presentations of the accomplishments (siddhi) and the stages for achieving them taught in this very tantra. Some say that yoga refers to individuals who engage with the meaning of mantra and the great worldly deities. Atiyoga refers to the assemblies of gods and goddesses, such as the supramundane retinue of great Bodhisattvas and so forth. Mahāyoga refers to the Buddhas subsumed within the five families. Guhyayoga refers to the Blessed One Vajradhātu. Sarvayoga refers to the Blessed One Mahāvairocana. Alternatively, the master of Jang-yul says: Yoga is the Blessed One, the Great Vajradhātu. Atiyoga is the sixteen great beings who constitute his retinue. Mahāyoga is the Buddhas such as Akṣobhya and so forth. Guhyayoga is the eight outer and inner goddesses and so forth. Sarvayoga is the principal deity, the consorts, and the retinue who constitute the mandala of the worldly deities and so forth.

གཡོག་ཏུ་བཅས་པའོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་དག་ཚིག་གི་སྡེབས་མི་མཐུན་པར་སྣང་ཡང་དོན་གང་དུ་ཡང་ཐལ་བ་མེད་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། ། བཟླས་པ་ནི་སྔགས་བཟླས་ཤིང་སྙིང་པོ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དམ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་སོ་སོའི་བཟླས་པ་གསུམ་པའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་ནི་སྦྱིན་ཞིང་སྲེག་པའི་དོན་གྱིས་འཕགས་པ་མཉེས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བའི་ཐབས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྲེག་ཅིང་དངོས་གྲུབ་སྦྱིན་པའོ། ། ཕྱི་མའི་ནི་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་རྫས་བསྲེགས་པས་འཕགས་པ་མཉེས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བའོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བརྟུལ་ནས་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དང་འགལ་བ་རྣམས་སྤངས་ནས་སྔགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལ་སྤྱིའི་དམ་ཚིག་ནི་བདུན། ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་ནི་ལྔའོ། ། དངོས་གྲུབ་ནི་ཀུན་གྱིས་སྨོན་པར་བྱ་བའི་གནས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཏེ། ལིག་བུ་མིག་དང་། སྲོད་ཨཉྫ་ན་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་བསྒོམ་ཞིང་འཛབ་བཟླས་ཏེ། གང་འདོད་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། ། བསམ་གཏན་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ཤིང་མཐོང་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དག་སེམས་པར་བྱེད་པའོ། །

It is explained that [these are] "together with their attendants." Although these appear to have inconsistent phrasing, there is no contradiction because they do not lead to any discrepancy in meaning. Recitation (japa) is the method for pleasing the deity by means of reciting mantras and uttering the essence (hṛdaya); it refers to the three types of recitation for each of the families, such as the vajra-recitation taught in the Root Tantra or in this very [text]. Fire offering (homa) is the method for pleasing the Noble Ones and bestowing accomplishments (siddhi) through the sense of "giving and burning." This also has two aspects: the inner, which burns the afflictions with wisdom and bestows accomplishments; and the outer, which pleases the Noble Ones and bestows accomplishments by burning substances consecrated with mantras within a colored-powder maṇḍala. Ascetic conduct (vrata) is to subdue opposing factors and engage in the goal to be accomplished, and to abandon whatever contradicts the mantra scriptures, observing what all practitioners of mantra must guard. This also has two aspects: the general and the specific samayas. Regarding these, there are seven general samayas and five specific samayas. Accomplishment (siddhi) is the state aspired to by all; it also has two types: mundane and supramundane accomplishments. The practice for accomplishing [accomplishments] is the method for attaining them; by relying on substances such as añjana from the eye of a lizard or añjana from the evening, one meditates on the deity and performs the mantra recitation to obtain whatever is desired. Meditative concentration (dhyāna) is to contemplate the meaning of the tantras and so forth that one has heard and seen, as well as the specific details of the various methods of practice.

བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེར་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་བོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གསུམ་མོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བདག་གཞན་དུ་མི་འབྱེད་པར་རྟོགས་པའོ། ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། ། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བདག་གཞན་དུ་མི་འབྱེད་པར་དོན་མཛད་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། དེ་དག་གི་ངང་དུ་ཡང་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། ། རྣམ་གཅིག་ཏུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལྟར་སྦྱར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པ་སྟེ། སརྦ་དྷརྨཱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་པས་ཕྱི་ནང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའོ། ། དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མཉམ་ཞིང་གསལ་བར་རྟོགས་པ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། མ་གཡོས་པ་དེ་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཡུལ་རྣམ་ལྔར་ཡེ་ཤེས་ལྔར་རྟོགས་པ་ནི་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་མི་མཐུན་པར་སྣང་ཡང་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

Bodhicitta is the mind of awakening endowed with emptiness and compassion. It is twofold: the ultimate and the conventional. Some also say there are three, including the non-dual bodhicitta. The wisdom of emptiness is the realization that all things lack inherent existence. The mirror-like wisdom is the realization that appearances lack inherent existence. The wisdom of equality is the realization that does not differentiate between self and other. The discerning wisdom is the realization that general and specific characteristics lack inherent existence. The all-accomplishing wisdom is the performance of benefit for self and others without differentiation. The wisdom of the utterly pure expanse of reality (dharmadhātu) abides within the state of those [other wisdoms] and is their objective domain. Alternatively, if applied according to the text of this very [work], emptiness is the meditation on non-apprehension; by meditating in accordance with the meaning of the mantra sarvadharma, the outer and inner are purified. Realizing the equality and clarity of the expanse and the dharmakāya is the mirror-like wisdom. That very state of immovability is the wisdom of equality. Realizing the five objects as the five wisdoms is the discerning wisdom. The spontaneous presence of those within the expanse of reality is the all-accomplishing wisdom. Since that itself is the great nirvāṇa, it is the wisdom of the utterly pure expanse of reality. Although these explanations appear to differ in their phrasing, there is no difference in their meaning, and thus there is no fault.

དགུག་པ་ནི་མཆོད་ཅིང་སྤྱན་དྲངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ་འོག་མིན་གྱི་གནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ནས་སྤྱན་དྲང་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་དགུག་པའོ། ། གཞུག་པ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པ་ལ། འཁོར་དུ་གཞུག་པ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལ་བཅུག་ནས་སེམས་དཔའ་རྣམ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་སློབ་མ་ལ་བཅུ་གནས་ཡེ་ཤེས་དབབ་པར་བྱ་བའོ། ། བཅིང་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་བ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་བཅིང་བའོ། ། དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་དགྱེས་པ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་མཉེས་པ་བྱ་བའོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་ཚིག་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དེ་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ནའོ། ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་སྦྱར་ན་མི་སླུ་བར་དགོངས་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དོན་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དེ་དག་གིས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་མགོ་མཇུག་གི་དོན་ཡང་གསལ་བར་སྟོན་ལ། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་འདིའི་མགོ་མཇུག་གི་དོན་ཡང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན། འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ།

Summoning is the act of making offerings and inviting; it is twofold: inviting from the palace of the dharmadhātu in the realm of Akaniṣṭha, and summoning from the world systems of the ten directions. Regarding entry, there are three aspects: entry into the maṇḍala of the reflected image; merging the two types of maṇḍalas into one by entering the samayasattva; and causing the wisdom to descend into the disciple who has become a suitable vessel. Binding is the binding of the two—the practitioner and the object of accomplishment—into non-duality. Bringing under control is the accomplishment of delight, which is to say, the act of pleasing. As for the question of why these thirty-seven terms are called "suchness" (tattva): it is said that "suchness" consists of two aspects, the conventional and the ultimate. The nature of all phenomena, which is by nature unerring and inexpressible, is the ultimate suchness. Nevertheless, when applied to conventional terminology, they are called "suchness" because they accomplish the intended purpose without deception. Since these thirty-seven [terms] accomplish the purpose in whatever way is appropriate, they are called "suchness." Thus, these thirty-seven suchnesses clearly reveal the meaning of the beginning and end of the Great Root Tantra, and since they also clarify the meaning of the beginning and end of these syllables that serve as its sādhana, they are presented in this way. An opponent asks:

རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་གླད་ནས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་དང་སྦྱར་ན་རྒྱུད་མགོ་མཇུག་གི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཀུན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་ཡང་བགྲང་དུ་མེད་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བགྲང་དུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོར་ཚིག་གིས་ཚོགས་མང་པོ་གསུངས་པ་དག་ཡོད་པས་དེ་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་ཡང་མི་ཆུད་པས་ཉུང་བའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བདེན་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུ་བ་ཆེན་པོའི་གླད་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཀག་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལས་གསུངས་པའི་ཚིག་གི་ཚོགས་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་དག་གི་ནང་དུ་འདུས་བའི་ཕྱིར་ན། འདིར་མ་འདུས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འདི་ལྟར་བརྗོད་པའི་དབྱེ་བ་འདིས་རྒྱུད་འདིའི་མགོ་མཇུག་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པར་ནུས་བས་གྲངས་ཉུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུད་ཀྱི་རང་གཉེར་དུ་སྦྱར་ནས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ་འོ་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རུང་ན། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོར་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་དང་། ལས་བཞིའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའི་རྒྱུད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མཇུག་གི་ཁ་བསྐངས་པ་དང་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་འདི་དག་བསྟན་པར་རུང་ལ།

Regarding the statement at the beginning of the Great Root Tantra that it is the "Great Compendium of the Suchness of All Tathāgatas," if one correlates this with the entire text from beginning to end, everything that occurs exists as the essence of suchness. Therefore, apart from being called "suchness," there are no other thirty-seven [topics] to be enumerated. If there were indeed such an enumeration, then since the Great Root Tantra contains many collections of words, those [thirty-seven] would not suffice to encompass them all, and the fault of being too few would follow. Why, then, is it taught in this way? It is said in response: That is true. Although it is not refuted that it is so because it was stated at the beginning of the Great Root Tantra, the collections of words taught therein are also subsumed within these [thirty-seven] teachings presented here. Consequently, there is no fault of omission, and because these categories as expressed here are capable of pervading the entire tantra from beginning to end, there is no fault of being too few. This is taught in this manner by applying it to the tantra's own specific requirements. An opponent might say: "If that is acceptable, then since the Great Root Tantra teaches the four maṇḍalas along with their activities, as well as the three types of tantras including the sādhanas for the four activities, together with the concluding supplements, it is extremely vast and extensive. Therefore, it is appropriate to teach these [thirty-seven] there."

སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་འཁོར་དུམ་བུ་བཞི་ལས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དུམ་བུ་འབའ་ཞིག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཉུང་ཤོས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་དོན་ཚང་བར་སྟོན་པ་འགལ་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ནི་ཚིག་མང་ལ་དོན་ཉུང་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་ནི་ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་མང་བ་མི་མཚུངས་པ་མཚུངས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་འགལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཡོད་པ་དེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཤ་ལོ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་ན་ཡང་འབུམ་མང་ནས་ལྷག་ཅེས་བོར་རྒྱུ་མེད་ལ། སྡུད་པ་ཉུང་ནས་མ་ཆོག་ཞེས་བསྣན་རྒྱུ་མེད་པས་ཚིག་ཀྱང་མཉམ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་ལ་ཡང་སྤྱི་དོན་དགུ་དང་བཅུར་ཡར་མི་མང་ལ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་སྤྱི་དོན་དྲུག་དང་བདུན་དུ་མར་མི་ཉུང་སྟེ། སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་འཕགས་པ་མི་ཕམ་པས་བཤད་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཉན་ནས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྩམས་པ་ལས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། ། དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། ། དེ་དང་འདྲ་བར་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་མགོ་མཇུག་གི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས་ན་ཡང་དོན་ཉུང་ནས་ནི་མ་ཆོག་པ་མེད་ལ་ཚིག་མང་བས་ནི་ལྷག་པ་མེད་དོ། །

One might object: "If the sādhana of only the Vajradhātu-maṇḍala section from among the four sections of the Sādhana-akṣara is presented with only a few words and syllables, yet it is claimed to fully demonstrate the meaning of the thirty-seven tattvas, this is contradictory. If that were so, the great root tantra would have many words but few meanings, whereas this sādhana-akṣara would have few words but many meanings; thus, the fault of 'the unequal being equal' would follow." To this it is replied: While it may appear that way, the very reason why such an appearance does not constitute a contradiction is taught by the Master himself. For example, when the Prajñāpāramitā in One Hundred Thousand Lines is condensed into the Ratnaguṇasaṃcayagāthā in three hundred lines, there is nothing to be discarded from the extensive hundred thousand because it is too much, nor is there anything to be added to the concise three hundred because it is insufficient. Thus, the words are equal. Furthermore, the Prajñāpāramitā in One Hundred Thousand Lines does not have more than nine or ten general topics, and the Ratnaguṇasaṃcayagāthā does not have fewer than six or seven; rather, they are fixed at exactly eight general topics. This is the reason established by the noble Maitreya, which Asaṅga heard and then composed his Vyākhyāyukti, stating: "The Prajñāpāramitā is correctly explained by means of eight topics," and so forth, as he taught in detail. Similarly, in this context, even if the meaning of the beginning and end of the great root tantra is condensed into the thirty-seven tattvas, there is nothing insufficient in terms of meaning, nor is there anything redundant in terms of the words.

སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདིར་དེ་དག་འདུས་པར་བསྟན་ན་ཡང་མ་ཤོང་བ་དང་ལྷག་པ་ཡང་མེད་ལ། མ་ཆོག་པ་དང་བསྣན་རྒྱུ་ཡང་མེད་དེ། མང་ཉུང་མི་མཉམ་བའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་ནི་སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་མཉམ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུར་ཡང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་སེམས་ཅན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་བས་སངས་རྒྱས་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་དུ་མཉམ་པ་ལ་འགལ་བ་ཡང་མེད་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གཉིས་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་བརྙེས་ཤིང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་ཅིང་མཛེས་པར་སྣང་བས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ལྷུམས་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོར་སྨིན་པས་འཁོར་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འཁོར་ཞིང་འཕྱན་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་ཐོབ་སྟེ། འབྱུང་བ་བཞི་ཆ་རགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཤ་ཁྲག་གི་གདོས་པ་ཅན་དང་ལྡན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ཡང་རྒྱུ་ཆུའི་རྡུལ་ཕྲན་ལས་གྲུབ་པས་ནི་མཉམ་ཡང་འགལ་བ་མེད་ལ། འབྲས་བུ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་དཔག་ཡས་པས་མཉམ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་།

Although these [elements] are shown to be contained within this sādhana text, there is nothing omitted and nothing added; thus, it does not incur the fault of being either too much or too little. If an opponent should object: "In that case, it would follow as a fault that sentient beings and buddhas are equal, and that the great ocean and the water in a cow's hoofprint are also equal and identical," it is replied: Since sentient beings possess the tathāgatagarbha and thus hold the seed of buddhahood, there is no contradiction in their being equal to buddhas in the ultimate sense. Conventionally, however, the tathāgata—having perfected the two great accumulations as the cause—has attained the result of the three kāyas. Appearing beautifully adorned with the common and uncommon major and minor marks upon a vajra-like body, he dwells within the womb of great bliss. Sentient beings, however, having ripened into the nature of the result of suffering from the causes of karma and afflictions, wander and roam throughout the twelve links of cyclic existence, obtaining only a mass of suffering. Possessing a physical body of flesh and blood produced by the coarse portions of the four elements, they are not equal or identical to the tathāgata conventionally. As for the great ocean and the water in a cow's hoofprint, while they are equal in being composed of the causal particles of water, there is no contradiction; yet, because the difference in the magnitude of their results is immeasurable, they are not equal. Likewise, in the context of this text:

རྒྱུད་དང་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དཀྱུས་མི་མཉམ་ན་ཡང་འགལ་བ་མེད་ལ། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མཉམ་ན་ཡང་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྤྱིར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་སྤྱིར་ཡང་ཐེག་པའི་བྱེ་བྲག་མང་པོ་དག་ཏུ་གསུངས་ལ་རྒྱུད་དང་མདོ་སྡེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་། ལ་ལར་ནི་ཚིག་ཉུང་ངུའི་ནང་དུ་དོན་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བཀའ་སྩལ། ལ་ལའི་ནང་དུ་ནི་དོན་ཉུང་ལ་ཚིག་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དོན་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་བསྟན། གང་ཟག་དབང་པོ་འབྲིང་པོ་ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ནི། རྒྱུད་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གླེང་གཞི་དང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དམིགས་བསྟན་པས་གོ་བར་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་འོག་ན། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་བཞུགས་ཤིང་ཞེས་པ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཉུང་ཤས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་དེའི་ནང་དུ་རྒྱུད་མགོ་མཇུག་གི་དོན་ཀུན་ཚང་ཞིང་རྫོགས་པར་བསྟན། གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞི་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏེ།

Although there is no contradiction even if the length varies due to differences in the tantra and the sādhana, nor is it a fault if they are equal in terms of the distinctions of their great qualities, in general the Teacher himself taught many different vehicles in accordance with the levels of the faculties of those to be trained. Furthermore, in the context of the tantras and sūtras, in some instances he taught many meanings condensed within few words, while in others he taught few meanings with extensive words. Even in the context of the Root Tantra, the Blessed One, the Great Vajradhātu himself, taught only the title of the tantra—“The Compendium of the Suchness of All Tathāgatas”—to those individuals of sharp faculties who understand through a mere mention of the meaning. For those individuals of middling faculties who rely on the words, intending for them to understand by means of the introductory setting (nidāna) of the specific explanation of the tantra and the presentation of the objects to be known, he taught a brief portion beginning with “Thus have I heard at one time” and continuing from “Then the Blessed One, the Great Vairocana, dwelt in meditative equipoise like the expanse of space” up to “The Blessed One, the Great Bodhicitta, the Great Bodhisattva Samantabhadra, dwells in the hearts of all Tathāgatas.” Within that, the entire meaning of the tantra from beginning to end is complete and fully taught. For the sake of those individuals of dull faculties who rely on the words, he taught the common introductory setting and the entities to be thoroughly known.

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། ། ཞེས་པ་ནས་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མའི་མཇུག་རྫོགས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེར་ཡང་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དང་སྒྲུབ་ཐབས་འདིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་དག་ཀྱང་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕྲིན་ལས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ཀུན་ཚང་དུ་བཏུབ་ལ། གཅིག་ལས་ཀྱང་མང་པོར་སྤྲོར་རུང་བས་གང་དུ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། ། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་དག་དཀྱུས་ལ་སྦྱར་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྦྱར་ཏེ། བསྡུས་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་(དུ་,ཏུ་)སྦྱར་བ་དང་། ཁྱད་པར་རྐང་ཐོན་ཏུ་སྦྱར་བའོ། ། དེ་ལ་བསྡུས་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཁྱད་པར་གྱིས་རྐང་ཐོན་དུ་སྦྱར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་དག་རང་རང་གི་གནས་སྐབས་གང་དུ་བབས་བར་རིམ་པར་སྦྱར་ཏེ། འོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་འཆད་དོ། ། དེ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་བསྙེགས་ཏེ་བཤད་པའོ། ། དོན་གཉིས་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་གཉེར་ཀྱིས་དཀྱུས་མགོ་མཇུག་ཏུ་ས་བཅད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།

Then, all the tathāgatas completely filled this buddhafield like a pod of sesame seeds. From that point until the conclusion of the Explanatory Tantra of the Subsequent Tantra, it is taught. Nevertheless, there is no contradiction between the Teacher’s own teaching in that manner and the fact that this sādhana also teaches the meaning of the thirty-seven suchnesses (tathatā). This is because those points of suchness can be fully contained within a single deity, maṇḍala, or activity, and since they can also be emanated as many from one, there is no contradiction in any case. Regarding the method for applying these suchnesses to the main text, there are two ways of application: applying them in a condensed, general manner, and applying them in a specific, distinct manner. As for the condensed, general application, these teachings are subsumed within two types of suchness: ultimate suchness and conventional suchness. One should understand that while these forms arising from this sādhana are, in the ultimate sense, unobservable by nature, they will nevertheless be accomplished if practiced accordingly in the conventional sense. As for the specific, distinct application, these teachings are to be applied sequentially according to the specific context in which each occurs, as will be explained in detail below. This concludes the explanation following the meaning of the tantra. The second point, the division of the main text from beginning to end according to the structure of the sādhana, has three parts:

དང་པོར་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་རྟོག་པ་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དགོས་འབྲེལ་གྱི་དོན་གྱིས་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གཞུང་བསྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བར་བསྟན་པའོ། ། དགོས་འབྲེལ་གྱི་དོན་གྱིས་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། དམ་བཅའ་བ་དང་། བརྩམས་པའི་དགོས་པ་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའོ། ། སྒྲུབ་ཐབས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གཞུང་བསྟན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསྒོམ་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་སོ། ། བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པ་དང་། འཁོར་དེའི་རིགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པའོ། ། བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་དང་། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའོ། ། ཕྲིན་ལས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའོ། ། དེ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་དོ། ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་བསྔོ་བ་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བསྔོ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་དཀྱུས་(གྱི་,ཀྱི་)རིམ་པ་དང་།

First, in order to dispel the conceptual doubts of those disciples possessing insight who follow the Dharma, the means for inspiring confidence in others through the meaning of the purpose and connection is taught; the text establishing the sādhana is taught; and the dedication of the roots of virtue is taught. Regarding the means for inspiring confidence in others through the meaning of the purpose and connection, there are four points: the homage, the commitment, the purpose of the composition, and the teaching of the meaning of the tantra. Regarding the teaching of the text establishing the sādhana, there are three parts: meditation, accomplishment, and enlightened activity. Regarding meditation, there are two types: meditating on the principal tathāgatas with their major and minor limbs, such as the mahāmudrā of their bodies, and meditating on the retinue—the great wisdom beings (jñānasattva) of that family—with their major and minor limbs and mahāmudrā of their bodies. Regarding accomplishment, there are also two types: accomplishing the mundane yogis through common accomplishments and so forth, and accomplishing the supramundane special wisdom being’s mahāmudrā of the body and its limbs through the supreme accomplishment. Regarding enlightened activity, there are also two types: making offerings to the noble ones and acting for the benefit of sentient beings. Furthermore, there are four divisions: pacifying, increasing, magnetizing, and wrathful. Regarding the dedication of the roots of virtue, there are also two types: dedicating them to one’s own continuum and dedicating them to the continua of others. These also follow the sequence of the main text.

གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དོན་གསུམ་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་གི་དོན་བཤད་པ་ནི་དཀྱུས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རེ་རེ་ནས་མཐར་གྱིས་བཤད་ཅིང་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར། རྣམ་སྣང་མཛད་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་པའི་ཐུགས། ། ཡོངས་སུ་མཉེས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་བཤད་ཅིང་ཡིག་འབྲུ་འདུས་པའི་ཚིག་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྱི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲས་པ་ཡང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོས་ནི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། གཉིས་པས་ནི་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། ། གསུམ་པས་ནི་ལུས་དང་ཡན་ལག་གི་མཚམས་སྦྱོར་ཅིང་། ཚིག་གི་དོན་མཐའ་དག་འབྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་དེ་དག་གི་དོན་རིམ་པར་སྐབས་དང་སྦྱར་ན། ཕྱག་དང་ཞེ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཤིས་པ་དག་ནི་མ་རབས་ཕལ་པ་དག་ལ་མེད་དེ། ཡ་རབས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ་ཡང་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེར་ལྡན་པ་འཕགས་པ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་སྤྱོད་པས་ཀུན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེས་ཀྱང་ཅི་མཛད་ཅི་སྤྱོད་ཀྱང་། དང་པོར་ཕྱག་དང་ཞེ་ས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་གདོད་རྩོམ་པར་མཛད་པས་ན།

These should be applied according to the specific context. Regarding the third point, the explanation of the meaning of the beginning and end of the sādhana: this involves explaining and establishing each point in sequence, exactly according to the arrangement of the main body of the text. Starting from the words, "The wisdom of the Great Vairocana," and continuing until, "The heart of the glorious Vajrasattva, became completely pleased," these are explained step by step, resolving the meanings of the assembled syllables. If one asks, "What is the purpose of stating these three general topics?" it is not without purpose. The first establishes the body of the sādhana. The second teaches the divisions of its branches. The third connects the body and the branches and analyzes the meaning of every word; therefore, they are presented in that way. Now, to apply their meaning to the specific context: auspicious practices such as prostration and respectful salutation are not found among the vulgar and common; they are the conditions for the noble and superior. Although the master Buddhaguhya was endowed with supreme wisdom and compassion, had beheld the face of the noble Mañjughoṣa, and practiced the blessing of all things as the maṇḍala of mudrās—thus becoming an object of prostration for all—nevertheless, whatever he did or undertook, he first preceded his work with prostration and respectful salutation. Therefore:

སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་མཛད་པ་ལ་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བསྟོད་ནས་དེའི་ཞར་ལ་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཡང་བསྟོད་པ་མཛད་དེ། དེ་ཡང་དང་པོར་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ལ་བསྟོད་པའི་དོན་གསུངས་པ། རྣམ་སྣང་མཛད་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ནི། ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་གནས། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས། ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་འཁོར་ལོ་བསྐོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་རྣམ་སྣང་མཛད་ཅེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་མཛད་པས་ན། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱའོ། ། ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ན་རྣམ་སྣང་མཛད་ཆེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གང་གི་མཐུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་རིགས་དང་། རིགས་ཀྱི་སེམས་པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ནུས་པའོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་གནས། ། ཞེས་པ་ནི།

In composing this sādhana text, the author first offers a praise to the dharmakāya, and in its wake, also offers praise to the two rūpakāyas. First, regarding the meaning of the praise to the nature of the dharmakāya by way of its perfect fulfillment of one’s own welfare, the following words were spoken: “The great Vairocana wisdom Abides in the mind of the Sugata. In the form of the Vajradhātu and so forth, He turns the wheel of the Buddhas and the rest.” Regarding that, “Vairocana” refers to the very wisdom that is non-dual with the dharmakāya. In the ultimate sense, that wisdom is naturally luminous; and in the conventional sense, it causes various forms to appear throughout all the three realms of body, speech, and mind, according to how beings are to be tamed. Therefore, it is called “Vairocana.” Although such qualities also exist in bodhisattvas of the ten grounds, because it is superior to theirs, it is called “Great Vairocana” (mahāvairocana). “Wisdom” (jñāna) refers to the qualities of the dharmakāya, which possesses the various powers of the nature of the five wisdoms, such as the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna) and so forth. It is that which is capable of manifesting the gateways of meditative absorption (samādhi) of those wisdoms, as well as the families (kula) and the family-minds (kula-citta), and so on. “Abides in the mind of the Sugata” means:

བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གོང་མ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དུས་གསུམ་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཐུགས་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མི་གཉིས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གནས་མོད་ཀྱི། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོར་གྱུར་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། རིགས་བཞི་དང་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་ནས། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བསྟོད་པ་གསུངས་སོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པར་མཛད་པ་ཡང་ཆ་ལུགས་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་ཡོད་ན་འདིར་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་ཅིང་རང་གི་འཁོར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་མཛད་པའོ། ། སོགས་ཞེས་པ་ནི་དེའི་རིམ་པ་དང་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་དག་དེར་སྦུད་པར་མཛད་པའོ། །

The Sugata Vairocana, whose nature is the dharmakāya and who possesses the many varieties of qualities as described above, abides in the nature of the samādhi of all the Sugatas of the three times; this is the meaning. "Mind" (thugs) is a term for the nature of samādhi that is authentic and unerring. Thus, by way of the nature of the dharmakāya, the perfection of one's own welfare is shown. In that way, although that very non-dual wisdom of the dharmakāya abides in the ultimate nature of natural luminosity, through the power of previous aspirations and the force of great compassion, he manifests in the form of the saṃbhogakāya and the four families, the lords of the families, and so forth, as the gateways to the liberation of wisdom and qualities. Because he thereby accomplishes the perfection of the welfare of others, the praise of the rūpakāya is spoken. Others may ask: "If there are many different modes of appearance for the manifestation of buddhahood in the form of the rūpakāya, in what manner is he shown to have attained buddhahood here?" It is said: "In the form of the Vajradhātu, and so forth." This means that he is shown to have attained buddhahood by manifesting in the form of the Tathāgata known as Vajradhātu, thereby blessing his own retinue. The word "and so forth" (sogs) includes the sequence of those [manifestations] and the various forms of the retinue that are projected therein.

དེ་ལ་འདིར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་བཞི་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བོས་ནས་རྡོ་རྗེ་མིང་གི་དབང་བསྐུར་བའི་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་བརྗོད་པའི་དོན་ནི་འཁོར་བའི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་ལ་དམིགས་ནས། ཐུགས་རྗེས་ཉན་ཐོས་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་ཅིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཚིག་ཏུ་འདི་སྐད་བརྗོད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་དོན་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དང་ཆ་ལུགས་འཛིན་པའི་གཟུགས་སུ་བསྟན་པའི་སངས་རྒྱས་པར་མཛད་པའོ། ། ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་དང་བདུད་བཏུལ་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་མ་ལུས་ཤིང་མཐར་ཐུག་པ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་བས་ན་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞེས་པ་ནི། རིགས་མཐུན་པའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་དུ་བསྐོར་ནས། འདིའི་གཞུང་ཉིད་(འཆང་,འཆད་)པར་མཛད་པས་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེ་དག་གི་དོན་རྣམ་པར་སྡུད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་དགའ་བའི་ཚིག་བསྡུ་བའི་རྣམ་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།

In this context, the expression "Vajradhātu" (Vajra Expanse) is a term used by the Tathāgatas of the four families and so forth when conferring the empowerment of the Vajra Name. The meaning of speaking in this way is that one has not fallen under the power of saṃsāra; rather, having focused upon saṃsāra with great wisdom, one does not abide in a nirvāṇa like that of the śrāvakas due to compassion. Because this is the nature of a body that is like a vajra—unassailable by anything—it is spoken in accordance with that meaning. "Buddha" refers to the act of becoming a buddha by manifesting in a form that maintains the manner and attire of one who possesses that meaning. The phrase "and so forth" is a term that includes, without exception or remainder, all the various modes of the deeds of a buddha, such as the act of becoming a buddha and the subduing of Māra. Therefore, "turning the wheel" means that the retinues of similar type turn it in the manner of a wheel, and because they uphold the very text of this [tantra], it is so called. Having thus taught the nature of the three bodies and the full extent of their specific qualities through a process of detailed classification, the manner of summarizing the joyful words that condense their meaning is now stated: "In that way, the dharmakāya and..." and so forth.

ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མི་གཉིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཁྱབ་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་སངས་རྒྱས་ནས། རྒྱུད་དག་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའོ། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྱུར་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་སྔགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའོ། ། དེ་བས་ན་དེའི་དོན་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་སྣང་མཛད་དང་ཐུབ་པ་ཡང་། ། རྒྱུད་འདིའི་སྟོན་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་ནི་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་མཛད་ལ། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་སྒྱུར་གྱི་གནས་དང་རི་རབ་རིའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པར་ནི་ལྷའི་གཙོ་བོ་རིགས་མཐུན་པའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུད་འདི་ཉིད་འཆད་པར་མཛད་པ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མིའི་འགྲོ་བ་སྐལ་བ་མཉམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་མཛད་པས་ན་རྒྱུད་སྟོན་པ་དང་འགྲོ་བ་འདྲེན་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །

The dharmakāya is the nature of the cause that abides non-dually, pervading the expanse of wisdom (jñānadhātu), having become the essence of the great non-dual wisdom that is naturally luminous. The saṃbhogakāya is the essence of the wisdom of equality and the wisdom of individual discernment, which arises from the afflicted mind and the mental consciousness; having attained buddhahood, it brings to full maturity those disciples whose mental continuums are pure. The nirmāṇakāya is the attainment of buddhahood from the essence of the all-accomplishing wisdom, which arises from the five sense consciousnesses; having demonstrated the manner of manifest enlightenment through both the vehicle of characteristics and the vehicle of mantra, it brings to full maturity fortunate disciples such as gods and humans. Therefore, in order to clearly demonstrate that meaning, it is said: "Vairocana and the Sage are the teachers of this tantra." In the naturally established abode of Maheśvara, he teaches the Tattvasaṃgraha Tantra and so forth to bodhisattvas of the tenth ground through the gateway of meditative absorption. In the abode of the divine king Vaśavartin and on the summit of Mount Meru and so forth, he teaches this very tantra to the principal deities and their retinues of similar class. Likewise, he teaches it to fortunate human beings of Jambudvīpa. Because he is the essence of the one who reveals the tantra and the guide of beings, he is described in that way.

དེ་དག་བསྟོད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་རྒྱུད་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་དག་ལ་རང་བཞིན་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་བསྟོད་པའི་ཚིག་བརྗོད་པའི་འོག་ཏུ་གདོད། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་བརྩམ་པར་མཛད་པའོ། ། ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་གཟུགས་སོ། ། ལ་ལ་ན་རེ། རྣམ་སྣང་མཛད་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་དང་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ན་བཞུགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཆ་ལུགས་སུ་བཞུགས་ནས་རང་གི་འཁོར་སྨིན་པར་བྱེད་ལ་ཡིད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་གྱུར་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་གྱུར་པའི་སྒོ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་པའོ། ། དེ་ཡང་དེའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་གཞན་དག་ཡོད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་ལ་འབིགས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དབྱིངས་དང་འདྲེན་མར་གྱུར་པས་སྐུ་ལྟག་འོག་རྣམས་འབྱུང་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་གཞན་དག་ཡོད་པའི་ནང་ན་གཞི་དང་རྩ་བ་ནས་ཀུན་གྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ན་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །

Regarding the phrase "having praised them": after uttering words of praise through the doors of their nature and qualities to the Buddhas who teach this tantra and to those who have become their retinues, the sequence of the sādhana is then composed. The word "then" (nas) is a particle used to connect the stages. Some say that the phrase "The wisdom of the Great Vairocana" should be construed as "the Great Vairocana and his wisdom." The Great Vairocana is the one who dwells in the naturally and spontaneously present state; appearing in the guise of a universal monarch (cakravartin), he matures his own retinue. He is the form body (rūpakāya) that manifests from the essence of the wisdom of equality and the wisdom of individual discernment, which arise from the complete purification of the afflicted mind and the mental consciousness. He is called "Great" because he is distinguished from others who merely assume a similar appearance; he is the saṃbhogakāya. "Wisdom" refers to his wisdom: the utterly pure wisdom that penetrates the meaning of the perfectly pure expanse (dharmadhātu). Arising from the complete purification of the ālayavijñāna, it is the essence of the mirror-like wisdom. Because it is inseparable from the expanse and serves as the basis from which the subsequent bodies arise, it is called "wisdom" because, among all the other wisdoms, it is the fundamental ground, the root, and the essence of the cause of them all.

དེ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་གནས་ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་དང་མིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་སྟོན་ཅིང་ལྷ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་མི་བསོད་ནམས་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་སྟེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་གནས་གྱུར་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་སྐུར་སྣང་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འཁོར་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་དང་། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོ་དང་། སྒོ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ཆ་ལུགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པ་མཉེས་པར་མཛད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་དགོངས་པ་དག་བསྡུའོ། ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། ། འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་རང་གི་འཁོར་གྱིས་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བར་བསྐོར་བ་ཡང་ཡིན་ལ་འཁོར་དེ་དག་དང་དེའི་ཆར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བསམ་པ་དང་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྐོར་བར་མཛད་པས་ནི། འདི་ལྟར་བརྗོད་དོ། ། རྣམ་གཅིག་གཞན་དག་ན་རེ། ། རྣམ་སྣང་མཛད་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ནི། ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་གནས། །

Because that is the nature of the mind of the tathāgatas of the three times, and because it abides in meditative absorption, it is said to "abide in the mind of the Sugata." Regarding the phrase "Vajradhātu and so forth," this refers to the manner in which the state of buddhahood is displayed in divine celestial palaces, human cities, and the like, thereby bringing to full maturity exceptional deities and meritorious humans. It is the manifestation of the body from the essence of the all-accomplishing wisdom (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna), which is the transformation of the five sense consciousnesses. The "Blessed One Vajradhātu" refers to the tathāgata of that name, and the word "and so forth" includes the retinue of the four tathāgatas such as Akṣobhya, the great bodhisattvas, the outer and inner goddesses, the four gatekeepers, and others, who please the Noble Ones by displaying various forms and are intent upon the welfare of sentient beings. "Buddha" refers to the Blessed One Śākyamuni, who displayed the manner of manifest enlightenment at the Vajra Seat in Jambudvīpa, and the word "and so forth" includes those who belong to his retinue. "Turning the wheel" means that they are turned like a wheel by their own retinue, and that they cause the great wheel of Dharma to be turned continuously for those retinues and their followers according to their respective intentions and inclinations; thus it is said. Alternatively, others say: "The wisdom of the Great Vairocana abides in the mind of the Sugata."

ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་དང་། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆ་ལ་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་འབུམ་ཕྲག་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས་རང་གི་འཁོར་དེ་དག་ཚིམ་པར་མཛད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བ་གཅོད་ཅིང་བརྟག་པར་དཀའ་བའི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བའི་མཐུ་མངའ་བའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་མི་མངའ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཇི་སྙེད་པ་དག་ཀྱང་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཞེའོ། ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སྐུའོ། ། འོ་ན་དེ་དག་གང་ལ་གནས་སམ་གང་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་གནས་པའི་ཟླས་ཀུན་གྱི་ཟླ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི་གོང་མ་གོང་མའི་སྐུ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི།

Thus, the terms "Vairocana," "Mahāvairocana," and "his wisdom" are to be applied. Regarding these, "Vairocana" refers to one who enjoys the uninterrupted enjoyment of the dharmatā (the nature of phenomena) and dwells together with bodhisattvas who have perfected the stages (bhūmi) and perfections (pāramitā). Having mastered hundreds of thousands of gateways to meditative absorption (samādhi), he satisfies his own retinue and possesses the power to sever the web of doubt and clear away obscurations that are difficult to examine. "Mahāvairocana" refers to the manifest Buddha who is the basis that gathers and upholds all great qualities; it is said that he also demonstrates as many liberations as Vairocana possesses. "His wisdom" refers to the body endowed with the five wisdoms, which is the essence of the complete perfection of the great accumulation of the vajra-like wisdom of all buddhas, equal to the dharmadhātu (expanse of phenomena), and which has become a pervasive identity like space. Now, for the sake of those who wonder where these abide or from where they arise, it is said: "They abide in the mind of the Sugata." By mentioning the abode of one, the abodes of all are implied. The bodies of the successive higher ones are the abodes of the successive lower ones. The abode of that great wisdom—the body endowed with the five wisdoms which serves as the basis for them—is:

དུས་གསུམ་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཁོ་ན་བས་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་གནས། ། ཞེས་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་གནས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གང་གི་མཐར་ཡང་མ་གྱུར་པས་གནས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམ་ངོ་བོར་གྱུར་པས་ཐུགས་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འོ་ན་དེ་དག་ལ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཞག་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དག་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དེ་དག་ཁོ་ནའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཐུགས་རྗེ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤུགས་ལས་བྱུང་བ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་སུ་མངོན་པར་བསྟན་ནས། ། འཁོར་རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་། སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞིས་གདུལ་དཀའ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བར་མཛད་པའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། ། འོ་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་འཁོར་ལོ་བསྐོར། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་རྡོ་རྗེ་གདན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་བདེན་པ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས།

Because it abides as the very mind of all the Sugatas of the three times, it is said: "It abides in the mind of the Sugatas." Why is that? Although it is characterized by non-abiding because it is free from all locations and has not fallen into any extreme, nevertheless, because it is the identity or the essence of the minds of all the Tathāgatas, it is said to "abide in the mind." "Mind" is a synonym for samādhi. Now, one might wonder: "Does it also possess other aspects established as great qualities, or does it abide solely as their essence?" For the sake of those with such doubts, the text mentions "the forms of the Vajradhātu and so forth." Through the power of their compassion and wisdom, having manifested as the Buddha named Vajradhātu by means of the five aspects of manifest enlightenment, they emanate a retinue of families, family lords, male and female bodhisattvas, and so on. They act as the primary agents who, within that very maṇḍala, completely subdue difficult-to-tame beings through the four types of enlightened activity. Furthermore, for those who wonder what it is like to teach the sublime Dharma in Jambudvīpa, the text says: "The Buddha and so forth turn the wheel." Simultaneously with that, at the Vajra Seat in Jambudvīpa, beneath the Bodhi tree, they demonstrate the manner of manifest enlightenment in accordance with the two truths.

ལྷ་དང་མིའི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་གནས་ཀྱི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བསྐོར་བར་མཛད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ལ་དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་བདག་གཞན་གྱི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། དཔེར་ན་མར་མེ་ལ་འོད་འབྱུང་བ་དང་ཉི་མ་ལས་ཟེར་འབྱུང་བས་གཞན་ལ་གསལ་བའི་གོ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། ། འོ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལས་དུ་མའི་རྣམ་པར་ཡང་སྟོན་ལ་དུ་མའི་རྣམ་པ་ལས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་ཡང་གནས་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་དུ་ཡང་མི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྒྱུད་འདི་སྟོན་པ་ནི་གང་ཡིན། ཚུལ་ལམ་ཐབས་ནི་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་མཛད་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ནི། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། ། རྣམ་སྣང་མཛད་དང་ཐུབ་པ་ཡང་། ། རྒྱུད་འདི་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་འདི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་སོ་སོའི་ཞིང་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་བར་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། ། དག་བསྟོད་ནས་ཞེས་པ་ནི་གོང་མའི་ཚིག་ཀུན་གྱི་མཇུག་ལ་བསྙེགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དག་མངའ་བས་གྲངས་བགྲང་ཞིང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་མོད་ཀྱི།

In order to act for the benefit of gods and humans, he turned the great wheel of Dharma for those who had become his close retinue and so forth. That dharmakāya, possessing extraordinary qualities, abides as the identity of all; and from the distinctions of its qualities and wisdom arise the families of the rūpakāya and so on. Because they are thus interconnected, they bring the welfare of self and others to completion, just as light arises from a lamp and rays from the sun, thereby providing the opportunity for others to be illuminated. Now, one might wonder: if such a dharmakāya is characterized by being a single essence that displays in manifold forms, and abides as a single essence within manifold forms—being neither restricted to one side nor perceivable as anything at all—then which among these is the teacher of this tantra? And by what manner or method is it taught? For the sake of those who think thus, it is stated: "In that way, the dharmakāya, the sambhogakāya, and the nirmāṇakāya, as well as Vairocana and the Sage, teach this tantra." This means that they teach this tantra called the Tattvasaṃgraha (Compendium of Suchness) to their respective pure realms, according to their nature, whether with elaboration or without elaboration. The phrase "having praised" connects to the end of all the preceding words; for although the bodies of the Tathāgatas possess immeasurable qualities that cannot be counted or fully described, [he praises them].

འོན་ཀྱང་འདིར་རང་བཞིན་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ། ། དེ་ལ་བསྟོད་པའི་དོན་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱག་འཚལ་བས་ཀྱང་བསྟོད་པར་འགྱུར་ལ་བསྟོད་པའི་ཁོངས་ནས་ཀྱང་ཕྱག་འཚལ་བའི་དོན་འབྱུང་བས་དེ་ཉིད་གཅིག་ལ་གཅིག་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་པ་ནི་ཏིལ་དང་ཏིལ་མར་རམ། དུང་དང་དཀར་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སློབ་དཔོན་ལ་ལ་དག་ན་རེ། གླད་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་སྐུ་རྣམ་པ་ལྔ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་གཞུང་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་པར་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་། ཞེས་པ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་སྣང་ངོ་། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ཉིད་འཆད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི། རྣམ་སྣང་མཛད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྟག་པར་བཞུགས་ཤིང་ཞེས་པ་ནས། ཐབས་ཆེན་དང་ནི་མཆོག་ཆེན་མཆོག། ཀུན་མཁྱེན་མཆོག་དང་གནས་དབང་པོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཡེ་ཤེས་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །

Nevertheless, here the praise is offered by way of a brief summary of the aspects of nature, qualities, and enlightened activity. In this context, the meaning of "praise" is precisely "homage." Why is that? Because homage also constitutes praise, and the meaning of homage arises from within the scope of praise; thus, they exist with a characteristic of mutual pervasion, just as sesame seeds and sesame oil, or a conch and its whiteness. Some masters maintain that these opening words should be explained in connection with the text of the Tattvasaṃgraha (Compendium of Suchness) regarding the five aspects of the body. Why? Because from the Great Root Tantra itself, from the passage beginning, "The Blessed One, the Great Vairocana, the vajra-blessing of all tathāgatas," up to, "From each individual body of the tathāgatas, immeasurable and innumerable buddha-fields appear; in those buddha-fields, this very way of the Dharma is also taught," the term "Vairocana" is shown. Then, from the passage beginning, "The Blessed One, the Great Vairocana, dwells eternally just as the entire expanse of space does," up to, "The great means and the supreme of the supreme, the omniscient supreme and the lord of the abode," the term "Great" is shown. Furthermore, by the statement, "The bodhisattva mahāsattva Samantabhadra dwells in the hearts of all tathāgatas," it is shown that "wisdom dwells in the hearts of the Sugatas."

དེ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བཞུགས་པ་གང་ན་བདེར་གཤེགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རི་རབ་རིའི་རྩེ་མོའི་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་ནང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེང་གེའི་གདན་ལ་ཞལ་ཀུན་དུ་བསྟན་ཏེ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དུམ་བུ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སེམས་དཔའི་འབྱུང་ལུགས་ཀྱིས་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་འཁོར་ལོ་བསྐོར། ། ཞེས་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ནི། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེས་ནི་སྐུ་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་བསྟོད་པའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་པའི་གཙུག་ལག་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་རྣམས་ནི་རང་ཐད་དུ་དྲན་པའི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བས་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པས་གཞན་དག་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དག་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དག་གི་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གང་ལས་མཛད་པའི་ཁུངས་དང་། གང་གི་ཕྱིར་བརྩམས་པའི་དོན་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ལས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་མཛད་པའི་ཁུངས་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་མཛད་པའི་ཁུངས་ནི་གང་ཡིན་མཚན་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན།

That is the great non-referential wisdom, Vajrasattva. Then, all the Tathāgatas assembled, and the Great Bodhisattva named Sarvārthasiddhi, who was seated at the heart of enlightenment, approached the place where [the Tathāgatas] were. From that point until the passage stating, "They sat upon the lion thrones of all the Tathāgatas within the tiered palace on the summit of Mount Meru, facing in all directions," the forms of the Vajradhātu and so forth are taught. By way of the manner in which the beings of the maṇḍalas of the four sections arise, the statement, "The Buddhas and so forth turn the wheel," is taught. The explanation of the meaning of the subsequent sections should be understood as before. Thus, the explanation of the meaning of the homage and praise to the three bodies is complete. In that way, although the treatises of non-Buddhist traditions and the like are indeed strings of words connected by their own respective recollections, they do not inspire confidence in others because they lack the characteristics of logical reasoning that abandons error and of connection to the authentic meaning. To dispel the doubts of those who might wonder, "Is this sādhana not also like that?" the source from which the tantra was composed and the purpose for which it was written are stated: "From the Tattvasaṃgraha Tantra," and so forth. In that regard, "Tattvasaṃgraha" indicates the source from which this sādhana was composed. If one asks, "What is the source from which this was composed, and what is its name?" [the text continues].

འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལ་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་མ་སྨོས་ཀྱང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་བསྙེགས་པའི་ཕྱིར་བཤད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་སོ་སོའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། མཐར་གསང་སྔགས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ནས། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བཅོམ་སྟེ། ལམ་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གཤེགས་པར་མཐུན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང་དེ་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་རིགས་སོ་སོར་འཕྲོས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་པའི་ལྷའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེའི་བྱེ་བྲག་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་མང་པོ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕྲིན་ལས་དང་། དམ་ཚིག་དང་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རིམ་པའམ་དཀྲུགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྒྱུས་ཏེ་སྟོན་པའམ་རྒྱུད་མ་ཆད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུད་ཅེས་བྱའོ། །

This is the great Yoga Tantra known as the Compendium of the Suchness of All Tathāgatas. Although the term "Tathāgata" is not explicitly mentioned here, it must be explained in accordance with the meaning of the tantra: the Tathāgatas of the three times, having entered the gates of the various vehicles and generated the mind of enlightenment, ultimately realize the unsurpassed meaning of Secret Mantra. By means of the vajra-like samādhi, they destroy all obscurations without exception and proceed to the stage of Buddhahood through that path; thus, they are called "all Tathāgatas." Furthermore, the spontaneously present dharmakāya, which is the essence of the five wisdoms in the subsequent moment, is called "ultimate suchness." The manifestations of that very wisdom as symbolic seals—the assembly of deities including the five Tathāgatas, the great bodhisattvas emanated from each of them in their respective families, and the outer and inner goddesses along with their seals—are called "conventional suchness." Because the vast collection of its specific details, words, and syllables is condensed into this great root tantra, it is called the Compendium of Suchness. Because its maṇḍalas, activities, samayas, sādhanas, and so forth are presented in a continuous sequence or in a manner that is interwoven, teaching them without interruption, it is called a "tantra."

དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་དེའི་ནང་ན་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབྱིབས་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་འབྱུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་ནང་ནས་དོན་མང་པོ་འབྱུང་བ་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཏེ། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་མདོ་ཙམ་ཞིག་བསྡུས་ཏེ་ཡི་གེར་བྱས་ཞེས་སོ། ། འོ་ན་དེ་ལ་དགོས་ཆེད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པའི་དོན་དུ་སྨྲས་པ། མཁས་པ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། སྤང་བླང་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས་བཞིན་དུ་བླང་དོར་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ། དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ལ་མཁས་པས་གཞན་གྱི་བདོག་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞིང་རང་གི་བདོག་པ་ལ་མ་ཆགས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཟང་ཟིང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བ། ཁེ་དང་གྲགས་པ་སྤང་བ་ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་ཆུང་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བརྩོན་པར་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོར་བཀྲམ་སྟེ། གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་གང་ནས་གང་ཞིག་གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་ལམ་ཐབས་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ནི་ཉན་པ་པོའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་ཅིང་གཞན་ཡིད་ཆེས་པའི་ཁུངས་བསྟན་ཏོ། ། གང་ཟག་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་མ་ཐོབ་པ་དང་།

Within such a tantra endowed with these meanings, the shapes of maṇḍalas, the modes of enlightened activity, the stages of the sādhana, and the thirty-seven points of suchness (tattva) and so forth appear in great detail. Nevertheless, from among those many points that arise therein, the essential points are condensed into two suchnesses, and a brief summary of the stages of meditation has been committed to writing. If one wonders what the purpose of this is, it is said: "In order to generate joy in the wise." Here, the "wise" are those who possess the insight that discriminates phenomena and thus have a sphere of activity that is unimpeded in all things. They possess a view that, while knowing the distinctions between what is to be abandoned and what is to be adopted, is free from the duality of acceptance and rejection. Being skilled in accomplishing the goal and in how the results of actions arise, they do not seek the possessions of others and, being unattached to their own, have completely renounced all forms of external material things. Having abandoned profit and fame, they have little pride or envy and are characterized by diligence in practicing what is to be accomplished. In order to fully please such individuals, the meanings taught in the extensive root tantra have been gathered here into a single place and explained. This is the meaning. Furthermore, one should apply the analysis of from where, what, for what purpose, and by what method or means they are explained. Then, the doubts of the listener are cleared away and a source for others' conviction is shown. This is for the sake of those individuals who possess manifest pride and have not attained certain realization in their minds.

ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འབིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པས། དྲི་མ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ང་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་པའི་ཁེ་གྲགས་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་པས་ཁེའུ་བསྐྱུང་བར་མི་བྱེད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་གསང་བའི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེར་ལྡན་པ་འཕགས་པའི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པས་སྒྲིབ་པའི་གོས་བསྲབས་ཤིང་ལྟ་བའི་རི་བོ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་དམན་པའི་ཚུལ་འཛིན་པའི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྒྲུབ་ཐབས་འདིའི་སྐབས་སུ་ཡང་། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བར་གྱུར་པས་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་བསྐྱུང་བའི་ཚིག་གསུངས་པ། རྒྱུད་འདི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཆེས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་དོན་ཟབ་པས་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་ལ་ཚིག་རྒྱ་ཆེ་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཕལ་གྱིས་རྟོགས་ཤིང་ཉམས་སུ་ལོན་པར་དཀའ་ཞེས་སོ། ། གཏན་ཚིགས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་མ་ཐ་དད་རབ་ཏུ་བསྟན། ། ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པ་དང་ལྷའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་མང་པོ་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་དོན་ཀུན་ཚང་ཞིང་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས།

The non-Buddhist teachers, such as Maheśvara and others, although they possess piercing insight, lack the fortune to realize the unerring meaning. Because their stained insight leads to pride, they possess the characteristic of seeking the profit and fame of self-praise and do not humble themselves. However, the great master Buddhaguhya, possessing the sublime wisdom that discriminates phenomena and great compassion, has beheld the faces of the Noble Ones and attained accomplishments. Thus, the garments of his obscurations have been thinned, and having conquered all the mountains of dogmatic views, he maintains an intention of humility toward all. Therefore, even in the context of this sādhana, he spoke words of self-effacement, saying that because it is profound and vast, the meaning of the tantra itself is difficult to realize. He stated: "This tantra is exceedingly profound," and so forth. This Tattvasaṃgraha Tantra is difficult to realize because its meaning is profound, and it cannot be fully comprehended because its words are vast; thus, it is difficult for ordinary people to realize and put into practice. If one asks for the reason, it is stated: "The various signs are extensively taught." This is because the Blessed One taught many diverse forms, such as the essence (hṛdaya), mudrās, mantras, vidyās, and the forms of deities. Consequently, because he does not possess the eloquence of insight that can teach all their meanings in their entirety and perfection, [he speaks thus].

རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་ཉི་ཚེ་ཙམ་ཞིག་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་གླེགས་བམ་དུ་བགྱིས་ཏེ་བཤད་ཅེས་སོ། ། དེས་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞལ་བསྐྱུང་བའི་ཚིག་གསུངས་ནས། ད་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་མགོ་མཇུག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཚང་བར་སྟོན་མོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་དང་པོར་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུངས་པ། མི་མཉམ་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། ། ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་གྲོལ། ། དུས་ཀུན་དུ་ནི་དེ་བཞིན་བས། ། དེ་ཉིད་ཅེས་ནི་བཅོམ་ལྡན་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤངས་ཤིང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་མི་གཉིས་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཚིག་དང་བརྡ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་གཞན་ལ་བསྟན་ཏུ་མེད་ཅིང་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ལས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ན། ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་གྲོལ། ། ཞེས་བྱའོ། །

The master Buddhaguhya himself has compiled a mere portion of the stages of the sādhana for entering the great meaning of the tantra, and having arranged it into a volume of words and letters, he has explained it. Thus, having spoken words of self-effacement, saying that the meaning of the tantra is not the domain [of ordinary beings] because it is difficult to realize due to its profundity and vastness, he now teaches the stages of the sādhana for entering the meaning of the tantra. In this regard, although this sādhana teaches the complete meaning of suchness from beginning to end, because it must be practiced specifically in the manner of two types of suchness, he teaches the two: ultimate suchness and conventional suchness. Regarding that, first, the ultimate suchness is taught: "The domain of the wisdom of the Unequaled, Completely freed from all verbal proliferation, Always remaining just as it is— The Blessed One has called that 'suchness.'" Thus it is said. Because it is the nature of great purity, having abandoned the conceptualizations of subject and object and being the state of natural luminosity in which all proliferation is pacified, it possesses the characteristic of pervading all things. To show that it is the domain of nothing but non-dual wisdom alone, it is called "the domain of the wisdom of the Unequaled." Because it cannot be shown to others through words, symbols, and the like, and because it is secluded from the proliferation of signs, it is said: "Completely freed from all verbal proliferation."

དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ན། དུས་ཀུན་དུ་ནི་དེ་བཞིན་པས། ། ཞེས་བྱའོ། ། མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ་གཞན་དག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཅེས་ནི་བཅོམ་ལྡན་གསུངས། ། ཞེས་བརྗོད་དོ། ། འོ་ན་དེ་གང་གིས་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་གསུངས་པ། དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་གང་འཇུག་པ། ། དེ་ལའང་དེ་ཉིད་ཅེས་སུ་བསྒྲགས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་འདུས་པའི་ནང་དུ་བསྒྲགས་ལ་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་ཡང་བསྒྲགས་སོ། ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། ། ནམ་ཡང་སླུ་བར་མི་འགྱུར་ཕྱིར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་ནམ་དུ་ཡང་སླུ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཆེ་བར་གྲགས་པ་དག་གི་ཆུང་མ་ལ་ཡང་ཆེན་མོ་ཞེས་ཟེར་བ་བཞིན་ཏེ། དེས་ནི་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་དེའི་ཆར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་ཁུངས་རྒྱུད་ཉིད་ལས་གསུངས་པས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་པར་བྱ་དགོས་སོ་པར་བསྐུལ་བའི་ཚིག་སྨྲས་པ།

Because it never changes into anything else at any time and abides as its own nature, it is said: "Because it is such at all times." To dispel the doubts of others who might be uncertain that such a mode of abiding in its characteristics is indeed suchness, it is stated: "The Blessed One spoke of it as 'thatness' (tattva)." If one asks, "By what then is it realized?" it is further stated: "Therefore, whatever wisdom engages it, that too is proclaimed as 'thatness'." This means that the wisdom which takes as its object the pure nature of phenomena (dharmatā) of suchness mentioned above is also called "thatness." The Tathāgata proclaimed this within the assembled circle and also proclaimed the tantra spoken from his own lips. If one asks, "Why is that also called by that name?" it is said: "Because the domain of wisdom is never deceptive." Since the wisdom that takes the pure nature of suchness as its object does not change into anything other than that object and is never deceptive, it is also called "thatness." This is just as, in the world, the wives of those who are highly renowned are also called "great ladies." Thus, the explanation of the ultimate suchness and its characteristics has been completed. Now, regarding the explanation of the characteristics of conventional suchness, since it is also taught in the source tantra itself, the words of exhortation are spoken for those who wish to establish it: "Those who desire [to understand] must apply themselves with equanimity."

དེ་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ལས་ནི། ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་གནས་ནས། ། དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་གཞན་བསྟན་པ། ། དེ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་བྱུང་བ་ནི། ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དེ་ཉིད་ལས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དག་ཀྱང་བསྟན་པས། དེ་དག་ཀྱང་སྔགས་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་པས་མཉན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ཡང་བརྗོད་པ། རང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐུ་ཡི་མཚན། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་མཚན་ཉིད། ། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བས། ། དེ་ཉིད་ཅེས་ནི་རྒྱལ་བས་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེའི་མཐུའམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཐ་མི་དད་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་དོན་དམ་པའི་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་འདི་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ། དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྨྲས་པ། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བས། ། དེ་ཉིད་ཅེས་ནི་རྒྱལ་བས་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་ཏེ།

From the Tattvasaṃgraha Tantra: "Abiding in the conventional truth, The characteristics of suchness are taught otherwise; Make these equal." Thus it is said, and so forth. Furthermore, as it appears in the Tattvasaṃgraha Tantra: "Relying upon the conventional truth, other characteristics are also taught which serve as the causes for [realizing] the ultimate suchness. Since these must also be understood by yogins who wish to enter the mantra [vehicle], it is taught: 'Listen!' What, then, is this 'conventional suchness' that is to be realized? To explain its meaning: 'By the power of one's own wisdom, The characteristics of the Vajradhātu and so forth, Because they are non-deceptive regarding the welfare of beings, The Victorious One has called them 'suchness.'" This is stated. The characteristics arising from the power or blessing of one's own pure wisdom, which is free from adventitious stains, are the very nature of the various manifestations of the bodies such as the Vajradhātu. It is taught that these two abide as an inseparable, non-dual essence. One might ask: "If ultimate suchness is like that, why are these characteristics taught in such a way called 'suchness'? Is it not contradictory to speak of them thus?" To that, it is further said: "Because they are non-deceptive regarding the welfare of beings, The Victorious One has called them 'suchness.'" Thus the words are spoken.

དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེས་ཀྱང་ཚིག་འདི་མི་འགལ་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཡན་ཆད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དོན་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བསྟན་ནས་ད་ནི་དོན་དེ་ཉིད་ཚིག་ལྷུག་པའི་སྒོ་ནས་མཐར་གྱིས་བསྟན་པ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་མང་པོ་གཟིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་གསུངས་པའི་དོན་དེའི་གཏན་ཚིགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དེ་བདེ་བླག་ཏུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རིགས་ལྔས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟིགས་པའོ། ། འོ་ན་རིགས་ལྔ་ཞེས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོག་ནས། རིགས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱར་བཤད་པ། ། མདོར་བསྡུས་ན་ནི་རྣམ་པ་ལྔ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཅི་སྙེད་པ་དག་བསམ་པ་དང་། མོས་པ་དང་། ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོད་མོད་ཀྱི། །

One should understand that by the teaching thus presented, this logical reason for the non-contradiction of these words is established. Having thus far taught the meaning of the presentation of suchness through verses, the same meaning is now taught sequentially by way of prose. How so? It is said: "All the Sugatas, having perceived the manifold needs of the hosts of sentient beings who are devoted to the conduct of mantra," and so forth. The phrase "how so" is a statement that provides the logical reason for the meaning previously explained; it asks, "Why is that?" and implies, "It is not otherwise." Regarding "Sugatas" (Well-Gone Ones): because they have easily gone to the state of the utterly pure expanse (dharmadhātu), which is free from adventitious stains and is the essence of unerring wisdom, they are called "Sugatas." Regarding "all": although this refers to all Sugatas without exception who possess such qualities, in this context it refers to all those subsumed within the five families. If one asks why the five families are mentioned, it is because it is said below: "The families are explained as being of a hundred types; when condensed, they are of five types." Regarding "sentient beings who are devoted to the conduct of mantra": although there are as many types of sentient beings as there are, possessing inconceivable intentions, inclinations, elements, and latent tendencies, [the text continues...]

དེ་དག་གི་ནང་ནས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པར་གྱུར་པའི་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མང་པོ་དག་གི་དོན་དང་བསམ་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གཟིགས་ནས། ད་འདི་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟུག་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་སྤྲུལ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་བསྙེགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་ནས་བལྟམས་ནས། གཞོན་ནུ་རོལ་པ་མཛད་པ་དང་། འཕོང་དང་། རྩིས་དང་། ཡི་གེ་དང་རྐྱལ་འགྲན་པ་དང་། གྱད་རྣམས་དང་གྱད་བཀྱེ་བ་དང་། ཁབ་གཞེས་ནས་སྲས་བལྟམས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པའི་རིམ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྟན་པ་དང་། ཡང་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟུག་པོ་ན་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་བཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་འོག་མ་པའམ་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིང་ཕིགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་བས་ན་དེའི་དོན་ལ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་ལས། བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །

Among those, having perceived the welfare and the specific intentions of the many sentient beings—both present and those who will appear in the future—who desire to attain liberation through the secret suchness (tattva) that constitutes the Resultant Vehicle (phalayāna), [the Buddha] now demonstrates the manner of attaining buddhahood by way of such conduct. What is this? It is taught that in the Ghanavyūha buddha-field, the great bodhisattva Sarvārthasiddha, an emanation, is seated at the heart of enlightenment (bodhimaṇḍa), and so forth. These [events] follow the meaning of the tantras: the bodhisattva named Sarvārthasiddha, having been born from the womb of his mother, performed the play of youth, competed in archery, mathematics, writing, and swimming, engaged in wrestling matches with the athletes, took up residence in the palace and fathered a son, renounced the world, and underwent austerities. Through this sequence, he demonstrated the manifest enlightenment (abhisambodhi) by way of the perfections (pāramitā). Furthermore, in order to demonstrate manifest enlightenment by way of mantra (mantra), he remains seated in the Ghanavyūha buddha-field, having entered into the meditative absorption (samādhi) of immovability. In that context, it is called the "Ghanavyūha buddha-field" because it is difficult for those of the lower vehicles or for logicians to realize or penetrate. As for "bodhisattva," because its essence is as pure as space, the one who is courageous (sattva) toward that meaning is a "bodhisattva." As it says in the tantra: "Enlightenment has the characteristic of space."

རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན། ། གང་ཞིག་དོན་དེ་ཐོབ་འདོད་པ། ། སེམས་དཔའ་ཞེས་ནི་དེ་ལ་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཞན་དུ་ན་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་བཅོམ་པ་དང་འཇོམས་པར་མཛད་པས་ན་བྱང་ཞེས་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པའི་དོན་ལས་གོམས་ཤིང་ཆུད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན་ཆུབ་ཅེས་བྱ། ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་གྱུར་པས་བདག་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མཛད་པའི་དགོངས་པ་དང་ལྡན་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རོ་འཐུངས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་རྣམ་པ་མང་པོའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། བདག་གཞན་གྱི་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་ཆེན་པོ་གྲུབ་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པའམ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་སྒྱུར་དུ་བཏུབ་པའམ། འདི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ན་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་གྱུར་པའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡུལ་མཉམ་དཀའ་ཆུ་བོ་ནཻ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །

"All conceptual constructions are abandoned. Whoever desires to attain that goal is called a 'Sattva' (Being)." Thus it is said. Furthermore, because he possesses the perfection of abandonment, having conquered and continues to conquer the entire mass of obscurations without exception, he is called "Vid" (Purified). Because he possesses the perfection of wisdom, having familiarized himself with and mastered the meaning of all objects of knowledge without exception, he is called "Bodh" (Awakened). Because his nature is compassion and his perfection of wisdom is superior to others, he possesses the intention to fully accomplish the perfect welfare of self and others; because he acts for the benefit of beings for as long as saṃsāra endures, and because he desires to drink the flavor of the great ocean of Dharma, he is called "Sattva" (Being). Because he possesses the distinctions of many types of qualities, he is called "Mahā" (Great). Because he has accomplished and perfected the great purpose—the perfect result of the practice for the sake of self and others—or because he has accomplished and perfected all mundane and supramundane goals, he is called "Sarvārthasiddha" (Accomplisher of All Aims). Because he possesses such qualities, he is capable of transforming into any kind of essence, or because he has become such an essence, he is called "Nirmāṇa" (Emanation). Regarding the phrase "dwelling at the heart of enlightenment," it refers to the vicinity of that very Vajra Seat. Some also say it is the bank of the Nairañjanā River in the region of Uruvilvā.

གཞན་དག་ན་རེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གླེང་ན་དེ་དག་གང་ལྟར་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་གང་དུ་བཞུགས་པ་དེ་རྡོ་རྗེའི་གདན་གྱི་རང་བཞིན་བས་ན་ཡུལ་མཉམ་དཀའ་ཆུ་བོ་ནཻ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མ་རྣམས་པར་སྤངས་པའི་ཚུལ་འཛིན་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ན་ཡང་རིགས་པར་མཐོང་ངོ་། ། ཇི་ལྟར་བཞུགས་ཤེ་ན། མ་ལེ་པའམ་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་ཞེའོ། ། དེ་ལ་མ་ལེ་པའམ་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་སྔོན་རོལ་ཏུ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བ་དང་། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བ་བསྡུས་ནས། མི་གཡོ་བར་འཇོག་པས་ན་མི་གཡོ་བའི་ཞེ་འམ། རྣམ་གཅིག་རྟོག་པ་གཞན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་ལེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་བསྟན་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་རང་གི་སེམས། སོ་སོ་རབ་ཏུ་རིག་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གནས་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། བརྟན་པར་བྱས་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། དེ་ལ་རང་གི་སེམས་རབ་ཏུ་རིག་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་རང་གི་སེམས་སོ་སོར་བརྟགས་ན། སེམས་ཇི་བཞིན་མ་མཐོང་ནས།

Others say that the dharmakāya abides in a state of non-conceptuality; however, there is no contradiction in any of these views. Since the very place where the Tathāgata resides is the nature of the Vajrāsana, it is also seen as reasonable to apply the description that he abides at the Vajrāsana on the banks of the Nairañjanā River in the land of Magadha, maintaining the manner of the dharmakāya which has completely abandoned all signs. How does he abide? It is said that he has entered the meditative absorption of māleya or the "immovable" (acala) samādhi. Regarding that, the meditative absorption called māleya or "immovable" is so named because, prior to the complete perfection of the mudrā, in order to settle the mind in equipoise, one withdraws the senses from their objects and the coarse movement of the inner and outer breath, and places them in an immovable state; or alternatively, it is called the māleya samādhi because no other conceptual thoughts arise. As for the statement "the five aspects of manifest enlightenment are shown," although this is not the case in the ultimate sense, it is taught from the perspective of conventional reality for the sake of taming sentient beings. In that regard, the five aspects of manifest enlightenment are: manifest enlightenment through the thorough knowledge of one's own mind, manifest enlightenment through the generation of the mind of awakening (bodhicitta), manifest enlightenment through abiding in the dharmakāya, manifest enlightenment through stabilization, and manifest enlightenment through becoming the body of a Buddha. Among these, manifest enlightenment through the thorough knowledge of one's own mind means that when one examines one's own mind individually, one does not see the mind as it truly is.

ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་རྒྱུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཉ་གང་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གནས་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས། དེའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའོ། ། བརྟན་པར་བྱས་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་སྙིང་གར་བསྡུས་ཏེ་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་པ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ལྟར་བདག་གོ། ། ཞེས་པ་སྟེ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་བསྟར་ནས་དེའི་ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ་འོ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་སུས་བསྟན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པ་ལས། མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་(ཞིན་,བཞིན་)དུ་གང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སུ་བྱོན་ནས་ཆེད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་ཏེ། མགྲིན་གཅིག་ཏུ་སྨྲས་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟབས་སོ། །

One perceives the form of the moon maṇḍala; this is the nature of the immediate path of causal wisdom from the first ground up to the tenth ground. The manifest awakening from the generation of bodhicitta is the essence of the great full moon maṇḍala, the nature of bodhicitta; this is the path of liberation. The manifest awakening from abiding in the dharmakāya is to become like a five-pronged vajra, the nature of the five wisdoms, and to abide in that nature; this is the vision of the wisdom of liberation. The manifest awakening from stabilization is to gather all elaborations, such as the five wisdoms and so forth, into the heart and make them of a single nature. The manifest awakening from becoming the buddha-body is the thought, "I am just as the Buddha is," which means having practiced the mahāmudrā of the body and having become exactly like its appearance. If an opponent asks, "Well then, who taught these five types of manifest awakening?" it is said: Having entered and remained in such a meditative absorption, this Sahā world system became filled with Tathāgatas like a sesame pod. Then, all the Tathāgatas gathered and came to the place of the Bodhisattva Sarvārthasiddha, where they intentionally displayed the saṃbhogakāya and, speaking with one voice, bestowed the five aspects of manifest awakening.

རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ་འོ་ན་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སྟོབས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྔོན་གྱི་སྐབས་སུ་བཏུལ་ཞིང་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཡང་དགོངས། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མུར་ལྟུང་བ་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་མཁན་པོས་དབང་མི་བསྐུར་གྱི་བར་དུ་འཚང་མི་རྒྱ་བར་དགོངས་ནས་འདི་ལྟར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་བསྟབས་པར་གྱུར་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་ཚུལ་ལམ་ཐབས་ཇི་ལྟར་བསྟབས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་སྙམ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེས་གསོལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་རང་གི་སེམས་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་དེས་རང་གི་སེམས་བརྟགས་པ་ལས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་། ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟླ་བ་ཚེས་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་གསོལ་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་འོ་ན་སེམས་དེ་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར། ཙིཏྟ་པྲ་ཏི་བེ་དྷཾ་ཀ་རོ་མི་ཞེས་བརྗོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་སྔགས་འདི་བརྗོད་ཅིང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དག་གསོལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལེགས་ཀྱིས་དེ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་པར་བྱོས་ལ། སྔགས་འདིས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག།

The opponent asks: "In that case, for what reason were those five aspects of manifest enlightenment bestowed?" It is replied: "It was intended that they be tamed in a previous context and blessed to become suitable vessels. The mantra-abbot, intending that those who had fallen into the one-sided peace of the śrāvakas would not attain buddhahood until they were empowered, bestowed these five aspects of manifest enlightenment in this manner." The opponent asks: "In what manner or by what method were they bestowed?" It is replied: "He said, 'Son of noble family, you shall become a buddha by not actualizing the suchness of the manifest enlightenment of all the tathāgatas.' He then asked, 'What is this so-called suchness of the tathāgatas? How should it be accomplished?' He was told, 'Son of noble family, realize your own mind!' Then, through examining his own mind, he did not see its essence as having any beginning or end whatsoever. Nevertheless, he saw the nature of the mind to be like the first day of the waxing moon. When he had thus requested, [the abbot] said, 'Son of noble family, in order to bless that very mind, recite: citta-prativedhaṃ karomi.' Then, having recited that mantra and reported what he had seen, the tathāgatas declared: 'Excellent! Furthermore, from that, generate the Samantabhadra bodhicitta of the tathāgatas and bless it with this mantra.'"

ཨོཾ་བོ་དྷི་ཙིཏྟ་ཨུཏྤཱ་ད་ཡཱ་མི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དང་རང་རང་གི་སེམས་དེ་ཉིད་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ནས་ཡང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་རང་གི་སེམས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའི་ངོ་བོར་གནས་པར་གྱིས་ལ། དེ་བརྟན་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་ཨོཾ་ཏིཥྛ་བཛྲ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་བརྗོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་ནས་གསོལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བའམ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟབས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བྱས་ལ། དེ་ཉིད་བརྟན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར། ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་བརྗོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་གསོལ་བ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལེགས་ཀྱིས་དེ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་གྱིས་ལ། དེ་བརྟན་ཞིང་མི་ཉམས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར་སྔགས་ཨོཾ་ཡ་ཐཱ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏཤྚ་ཨ྅ཧཾ་ཞེས་བྱ་བས་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །

When the words "Oṃ bodhicittam utpādayāmi" were spoken, each person’s own mind, thoroughly permeated by the habitual tendencies of the accumulations of merit and wisdom, appeared like a full and perfectly complete moon maṇḍala. Then, when they reported, "We see that very moon maṇḍala as a moon maṇḍala," the Tathāgatas replied: "Make your own mind, which is the characteristic of the perfected accumulation of wisdom, abide in the nature of a five-pronged vajra. To stabilize and consecrate it, recite the mantra 'Oṃ tiṣṭha vajra'." Having seen it accordingly, they reported, and the Tathāgatas replied: "Furthermore, be consecrated and blessed by the vajra expanse of the body, speech, and mind of all the Tathāgatas, in both their suchness and their multiplicity. To consecrate that very thing so it is stable, recite the mantra 'Oṃ vajrātmako ’haṃ'." Having become so, they reported, and the Tathāgatas replied: "Excellent! Furthermore, manifest the great mudrā of the body of omniscient wisdom of all the Tathāgatas. To consecrate it so it is stable and does not decline, consecrate it with the mantra 'Oṃ yathā sarvatathāgataśāśvato ’haṃ'." Having become so, they remained in that state.

རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ་རྒྱལ་བུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་དེ་དེ་ལྟར་མ་ལེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་བཞུགས་པ་ཅི་ལྟར་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། སྔར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་རྩིང་ཞིབ་མང་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་བཀག་ནས་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ལ་གདོད་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། རྒྱལ་བུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་དེ། དེ་ལྟར་མ་ལེ་པའམ་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ། མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་བཞིན་དུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་འདི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་གང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་གང་བར་བཞུགས་པ་ཡིན་ན་འདིར་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་གང་བར་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་བུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་སམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྒྱལ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་པར་མཛད་པའི་ཚུལ་མི་མཇེད་འདི་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་མཛད་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྟན་ལ།

An opponent asks: Why is it necessary for the prince Sarvārthasiddha to remain in meditative equipoise in the māleya or "immovable" samādhi? It is said in response: This is taught so that when beings of the future enter and practice Mahāmudrā, they must first cease the many coarse and subtle movements of the mind, settle the mind in meditative equipoise, and only then enter the practice of accomplishing the body as the mudrā. Furthermore, an opponent asks: When the prince Sarvārthasiddha enters meditative equipoise in the māleya or immovable samādhi, it is said that this Sahā world system becomes filled with all the Tathāgatas like a sesame pod. Since the Tathāgatas have been perfectly awakened since beginningless time, they not only fill this buddhafield, but reside filling immeasurable and innumerable buddhafields. Why, then, is it necessary to show that they fill only this Sahā world system? It is said in response: That is true. However, the Blessed One Vajrasattva, whose nature is the dharmakāya of the prince Sarvārthasiddha, through the force of his former aspirations or the wisdom born from the state of non-conceptualization, demonstrated the manner of attaining buddhahood as the Bodhisattva Sarvārthasiddha through the five aspects of awakening specifically within this Sahā world system; therefore, it was taught in that way.

གཉིས་སུ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེའོ། ། ཡང་རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པར་གྱུར་པ་དག་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲངས་མེད་པ་བཞུགས་པ་ལས། འདིར་འདུས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ་གཞན་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་མ་འདུས་སམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་འདི་དག་གང་བར་མ་བསྟན་ཅིང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གིས་སྔོན་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཏུལ་ཞིང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མཛད་པ་དེ་དང་དེ་རྣམས་འབའ་ཞིག་སྐབས་འདིར་འདུས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ཚད་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འདུས་ནས་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ག་ལ་བར་གཤེགས་ཏེ། ཆེད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་ཅིང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་སྙམ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་གང་བར་གྱུར་པ་ཀུན་གྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་དུས་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདུག་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི།

Alternatively, it is said that this buddhafield is filled with sentient beings who have arisen through the blessings of the glorious Vajrasattva. Furthermore, an opponent asks: "Since there are immeasurable world systems and countless tathāgatas residing within them, why is it that only those gathered here are such [as described], while others are not? Are they not included?" It is replied: "It is not that others are not shown to fill these fields, nor is it that they have not arisen through the blessings of Vajrasattva. However, in this context, it is shown that only those tathāgatas who previously tamed the bodhisattva Sarvārthasiddha and acted as his spiritual friends are gathered here; therefore, a definite measure is indicated." Again, an opponent asks: "When the tathāgatas have assembled, they go to where the bodhisattva Sarvārthasiddha is, intentionally manifest the saṃbhogakāya, and say: 'Son of noble family, for what reason do all the tathāgatas encourage you to take joy in practicing austerities without having realized suchness, and how should you attain perfect awakening?' If all those who fill that buddhafield like a sesame pod were to speak with one voice and at one time, then there would be no room even to sit." It is replied: "That is indeed so."

འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྐྲ་ཙམ་གྱི་ཁྱོན་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གྲངས་མེད་པ་དག་གནས་པར་སྟོན་པའི་མཐུ་མངའ་བའི་ཕྱིར་འདུ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། འོ་ན་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་འདུས་ནས་ཀྱང་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་རུང་ངམ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་བརྙེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འདྲ་བས་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་འདུས་པར་བརྗོད་པར་ཡང་མི་འགལ་ལོ། ། ཡང་རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་རྒྱལ་བུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ལ་ཆེད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་ཆ་ལུགས་གཞན་དག་གིས་རྣམ་པར་སྟོན་དུ་མི་རུང་ངམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་སྟོན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པའི་སློབ་དཔོན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་འདུས་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ། ཕྱག་འཚལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་ཉེས་པ་ནི་མེད་པར་འོས་ན། ཇི་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་དོགས་ནས་དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱག་འཚལ་ན་འང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བའི་དགོས་ཆེད་ན།

Nevertheless, because the Tathāgatas possess the power to manifest countless Buddha-fields even within the space of a single hair, the fault of there being no room for them to assemble does not follow. If one asks, "Well then, is it possible for the four [Buddhas] such as Akṣobhya to assemble?"—it is not contradictory to say that the four such as Akṣobhya assemble, since they are identical in nature as Tathāgatas who have attained the three bodies and the five wisdoms. Furthermore, an opponent might ask: "Well then, regarding the statement that the Teacher manifested the Saṃbhogakāya specifically for the prince Sarvārthasiddha, is it not improper to manifest in any other form?" It is replied: Manifesting in the form of the Saṃbhogakāya is for the sake of bringing the disciple Bodhisattva, who is already completely pure, to full perfection; it is the manifestation of the completely pure Master as the Saṃbhogakāya. Manifesting in this way is to show that future disciples must also act in that same manner. Again, an opponent might ask: "When it is said that those Tathāgatas assembled and spoke thus, and the Bodhisattva Sarvārthasiddha arose from that samādhi and prostrated to those Tathāgatas—if he did indeed prostrate, there would be no fault. Why, then, fearing some fault, is it said that he prostrated in such a way?" It is replied: While there is indeed no fault in prostrating, the purpose of prostrating in that specific manner is as follows:

སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་ཚུལ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པའི་འགྲོ་བ་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་དག་མཐུན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གསུང་གཅིག་ཏུ་གདམས་ངག་བཀའ་སྩལ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ། གསུང་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་གདམས་ངག་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ངག་སྟོན་པར་འོས་ན། གསུང་གཅིག་ཁོ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་བ། དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་གཅིག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལ་སྟོན་པ་དང་། དུས་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུང་གཅིག་ཁོ་ནར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བརྒལ་བ་དང་ལན་བཏབ་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་དག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་དོགས་པ་བསལ་ནས་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་འདི་དག་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་(བ་སྟབས་,བསྟབས་)པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག་པར་གསོལ་པ་དང་། རིགས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་དེའི་གནས་བཞིར་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ་གནས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཏུ་ཡང་རང་རང་གི་ཡང་རིགས་ཀྱི་མཚན་མ་གནས་པར་བྱས་ཏེ།

This is for the sake of assuming the roles of master and disciple, and so that future beings who enter the gateway of mantra may also act in accordance with those same modes. Furthermore, an opponent might ask: "If it is said that the Tathāgatas bestowed instructions upon the Bodhisattva Sarvārthasiddhi with a single voice, then since instructions given through different voices would logically result in different verbal expressions, why did they speak with only a single voice?" In response: because the meaning to be taught was one, the wisdom to be shown was one, and the time of teaching was one, all the Tathāgatas spoke with only a single voice. Having thus cleared away the doubts of others through this process of objection and response, the meaning of the sādhana is explained: "Having blessed the Vajradhātu as the form of the Tathāgata," and so forth. These words demonstrate the result of the five stages of manifest enlightenment (pañcābhisambodhi) bestowed upon the Bodhisattva Sarvārthasiddhi. Thus, as the Bodhisattva Sarvārthasiddhi gradually perfected the Mahāmudrā through the five stages of manifest enlightenment, he prostrated to the assembled Tathāgatas and requested their blessing. Thereupon, those Tathāgatas of the four families came to reside in his four places, and in those four places, the respective insignia of each family were established.

རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ལན་གསུམ་དུ་བོས་ནས་རྡོ་རྗེའི་མིང་གིས་དབང་བསྐུར་བའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་རང་གི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྟོན་པར་མཛད་དོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ཚིག་བསྒྲགས་པ་འདི་ལས་ཐོས་ན་གཞན་ཇི་ལྟ་བུ་དག་སྟོན་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་བླ་ན་མེད་པ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཤིགས་པ་དེ་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་གནས་པ། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་བཅས་པར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསྟན་ཏོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའོ། ། དེ་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། ། མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའོ། ། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཞེས་པ་ནི་མཐུ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིག་བདག་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས་པའི་དཔེའོ། ། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དག་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །

Having called out three times with the words "Vajradhātu," these are the words for conferring the empowerment of the vajra name. Having thus bestowed the blessing, the Teacher also demonstrates other aspects of the qualities of that very distinction of realizing one's own wisdom. An opponent asks: "Well then, if these aspects of qualities are heard from this proclamation of the arranged words, what other things does he demonstrate?" It is said: At the stage of realization by one's own wisdom, the entirety of the bodhisattva's accumulations of merit and wisdom—like a wish-fulfilling tree or a precious wish-fulfilling jewel—is the unsurpassed essence of the fruit called the "Samantabhadra-mind." That which is indestructible like a vajra, abiding in the causal stage, together with the nature of the mind of that lineage, is the "King of all minds, both mundane and supramundane," who demonstrates the nature of one's own mind. Thus it is said, and so forth. In that context, "one's own wisdom" refers to the wisdom demonstrated in that manner. It is shown that at the stage of having realized that, there exist such distinctions of qualities. "Entirety" means without remainder; it is the perfection of the two accumulations. "Wish-fulfilling tree and wish-fulfilling jewel" are examples of that which, possessing various powers, becomes the source from which all qualities arise and is capable of benefiting oneself and others. "Essence of the fruit" means that such things have become manifest and are experienced.

ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་བས་ན་ནམ་དུ་ཡང་དམན་པར་མི་འགྱུར་པའོ། ། གཞན་གྱིས་གཞིག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཤིགས་པར་བསྟན་པའི་སེམས་དེའི་འོ། ། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་གནས་པའི་ཞེས་པ་ནི་སློབ་པ་མེད་པའི་དུས་ན་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོར་གནས་ལ། ཡོངས་སུ་བསླང་བའི་དུས་ན་ནི་གང་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཏུབ་པའོ། ། དེའི་རིགས་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཏོ། ། སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་བཅས་པར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པར་གནས་པས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་དང་སེམས་ཅན་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པས་བསྡུས་པའི་རང་གི་ས་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པས་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་སྟེས་དབང་ངམ་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་པོར་འདོན་པ་མ་ཡིན་གྱི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་གྱུར་པར་བསྟན་པས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསྟན་ཏོ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་དུ་མའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ།

"Samantabhadra" refers to the nature that is the concordant cause of all the Buddhas of the three times; therefore, it never becomes inferior. Because it cannot be destroyed by others, it is called "Vajra." "Abiding in the state of its cause" refers to that mind which is shown to be indestructible like a vajra. Regarding "abiding in the state of the cause": at the time of no-more-learning, it abides as a nature that is not established in any way whatsoever, being without beginning or end; yet at the time of full awakening, it is capable of manifesting exactly as one desires. "Its lineage" means the meaning of what was definitively taught in that manner. "Together with the identity of the mind" indicates that it is endowed with such characteristics. Because it abides possessing such a meaning, it is called the "King of Mind," as it is shown to be the supreme mind of all those included under the names "Noble Ones" and "sentient beings" who abide on their respective levels, both mundane and supramundane. Furthermore, this is not presented as a creator by chance or like a personal agent; rather, it is shown to arise from the distinction of realization. To counteract [the misconception of an external creator], it is taught as the identity of one's own mind. Although this is so, in order to also demonstrate it in many other ways, it is said, "Then again," and so forth. "That very Blessed One Samantabhadra, by way of the distinctions of his own essence" means by way of the distinctions that show that very Bodhisattva in a manner that is not discordant with his own essence.

། མི་བསྐྱོད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྒྱུད་སོ་སོ་ལ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པར་དམིགས་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། ། བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དམིགས་པར་བྱས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། དམིགས་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རིམ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཕྱོགས་དང་སྔ་ཕྱི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུའོ། ། རང་གི་རྟོགས་པ་མཐུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི། དམིགས་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བའི་མཐུ་འམ་ངོ་བོ་ལས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་བསྟན་པའོ། ། རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཞེས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་རང་རང་གི་ངོ་བོ་སྐུ་ཐ་དད་པར་སྤྲུལ་ནས། བསྟན་པ་སྟེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་འདི་ཉིད་འདི་དག་ཏུ་སྣང་བར་བྱས་པའོ། ། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི། རིགས་ལྔ་བསྡུས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།

Regarding the phrase "Akṣobhya and so forth," this refers to visualizing the specific colors and forms of these four Sugatas in accordance with how they are renowned in their respective tantras. "Having examined" means having visualized them in that manner. "From among those" refers to the specific meditative absorption (samādhi) in which the visualization has been made manifest. "In the order in which they abide" means according to the sequence in which those four Sugatas are situated in terms of direction and priority. "The essence of the particular power of one's own realization" means that from the power or essence of the meditative absorption in which the visualization is made manifest and has become serviceable, the five types of wisdom (jñāna) are taught as its enumerations. Regarding the phrase "the distinct essences are shown," some say that the very essence of that bodhicitta is shown in this way as the distinct aspects of wisdom. However, this refers to the manifestation of those wisdoms by emanating their respective distinct bodies, such that the Sugata himself appears as these [deities]. "Then again" indicates the definition of transforming that very [essence] into other entities. "Of all the Blessed Tathāgatas" refers to all the Tathāgatas without exception who comprise the five families. "The nature of enlightenment" is stated as "the generation of the mind of Samantabhadra" in order to show that he is the nature of the bodhicitta of all the Tathāgatas.

སེམས་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་ག་ན་གནས་པ་ཞེས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བས་སྙིང་ག་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བརྟགས་པ་སྔོན་དུ་བྱས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་གནས་སོ་བར་དམིགས་པའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའོ། ། དབྱིབས་ཇི་ལྟ་བུར་གནས་ཤེ་ན། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། ། ཉ་གང་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཞེན་པའོ། ། དཀར་བ་ནི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའོ། ། འོ་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི། རྟོགས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་གང་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་སྔགས་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་པ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་བྱུང་ནས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་རང་གི་མིང་དང་། སྙིང་པོའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དང་དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱས་རང་རང་གི་ཕྱག་གཉིས་མཚན་པ།

Regarding the statement that "that very mind abides in the hearts of all the tathāgatas": because that very purity of the bodhicitta of all the tathāgatas is the essence of the enlightened mind (citta), it is said to "abide in the heart." Regarding the phrase "having first performed the visualization": this refers to first establishing the intention of focusing on that very mind as abiding in that manner. If one asks, "In what form does it abide?" it abides in the nature of a full and perfectly complete moon maṇḍala. In this context, the moon maṇḍala is the essence of bodhicitta. "Full and perfectly complete" refers to being imbued with the habitual tendencies of having perfected the two accumulations. "White" means unstained by defects. If one then asks, "How does it perform its activity?" it is said: "By generating the great beings (mahāsattva) as desired," and so forth. Regarding that, "as desired" means that through the distinctions of realization and enlightened activity, one gradually generates them through mantras and so on, according to whatever form, color, and so forth one is inclined toward. "In accordance" means that by the power of the meditative absorption (samādhi) of the Sugatas, the signs of the great beings as desired emerge from that bodhicitta. In due order, the sixteen great beings, such as Vajrasattva and the rest, are marked by their respective two hands with their own names, the words of their essence mantras (hṛdaya-mantra), and the corresponding samaya-mudrās.

གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་དཔེ་བསྟན་དུ་མེད་པའི་སྐུའི་ཆ་ལུགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ། སེམས་དཔའ་རང་རང་ཅི་འདྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དངོས་པོ་གཞན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་དོན་གསུངས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་འགུགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་ལས་སོ་སོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ལྷ་དེ་དག་གོ། ། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་བའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རིགས་བཞི་པའི་ལྷ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ནས་བསྟན་པའི་དོན་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་ཕྱུག་དེ་ཉིད་རང་གིས་བརྟགས་པ་སྔོན་དུ་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐུའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་བསྟན་ཏེ།

Because they are superior to others, they assume physical forms that are beyond comparison and possess discordant characteristics. They abide having been blessed as the specific manifestations of each respective sattva. Then, the meaning of demonstrating the greatness of those very qualities and the gateways of meditative absorption (samādhi) through other entities was spoken. Among those, it is said: "The Blessed One, the Great Lord of Yoga named Samantabhadra," and so forth. Vajrasattva, that very bodhicitta, is shown in the specific forms of the vajra hook and so on, which have the characteristic of summoning all the Sugatas. The word "and so forth" includes the outer and inner goddesses and the like. Regarding the meaning of their respective families, it is said: "Then again," and so forth. "Those" refers to the deities shown to have the discordant characteristics of the Great Seal (mahāmudrā). "At the very beginning" means that because they first appear to have emerged from the Tathāgata himself, they are renowned as the "family of the Victors" (jina-kula). Furthermore, the meaning of showing the deities of the four families, such as the sattvas, by transforming the signs and the forms of the maṇḍala into other ways, is spoken: "The Blessed One Vajrasattva, the Lord of Beings," and so forth. The Blessed One is that very Lord of Meditative Absorption who, through the distinction of a meditative absorption preceded by his own conceptualization, manifests in the various forms of different physical bodies.

གདུག་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་མང་པོ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ལ་གཟིགས་པས་གཞན་དག་གྲོལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་དབང་པོ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོན་པར་གྱུར་པའོ། ། སྐྱེ་བོ་ཕོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་གིས་བརྟགས་པའི་སྐུ་ལ་སྙིང་པོར་གནས་པར་བསྟན་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐུའི་ཚོགས་དུ་མར་གྱུར་ཏེ། རང་གི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱས་ལག་པ་མཚན་ནས་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མཐའ་ཡས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་མཛད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་། འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་རིགས་བཞིར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་འདི་དག་སྟེ། འདོད་ཆགས་སུ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འཁོར་དང་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཞེ་སྡང་དུ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་རྡོ་རྗེའི་རིགས་དྲག་ཤུལ་དང་མཐུ་ཆེན་པོར་ལྡན་པ་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །

In order to subdue many malevolent sentient beings, the one known as Vajradhara, the Victor over the Three Worlds, appeared. Furthermore, in order to liberate others by beholding the utterly pure dharma, the Great Seal of Vajrasattva emerged from the Lord of the World. To completely fulfill the aspirations of destitute beings, Ākāśagarbha and the others were also shown to abide as the essence within their own conceptualized bodies; subsequently, they manifested as a multitude of forms. By marking their hands with their respective samaya seals and so forth, they perfectly generated the infinite, distinctive qualities of all the Sugatas without any differentiation. Regarding the families of Vajra, Padma, Ratna, and so on: the Blessed One taught these precious-like bodhicittas in this way by dividing them into four families as antidotes for the four types of beings to be tamed—those possessing attachment, those possessing aversion, those possessing delusion, and those possessing pride. As an antidote for those who act with attachment, Vajrasattva was shown with his perfect retinue and environment. As an antidote for those who act with aversion, the Vajra family, endowed with fierce and great power, was shown.

གཏི་མུག་ཏུ་སྤྱོད་པ་རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་མུར་འཁྲུགས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་པདྨོ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་འདམ་གྱི་ཉེས་པས་མི་གོས་པའི་མཚན་ཉིད་པདྨོའི་རིགས་རྣམས་བསྟན་ཏོ། ། ཕྱུག་ཅིང་བཙན་པ་དང་ངར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བཅུ་བདུན་དང་བརྒྱར་བརྗོད་པ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྣམ་པར་བཀོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལས་དེ་དག་གི་དབྱིབས་རྣམས་བྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་རིགས་ཞེས་རྣམ་པར་བཀོད་དོ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིགས་དེ་རྣམས་རྒྱུ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པར་འོས་ན་སོ་སོར་བརྗོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིགས་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སོ། ། གང་པདྨོ་ལས་བྱུང་བ་ནི་པདྨོའོ་རིགས་སོ། ། གང་ནོར་བུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ནོར་བུའི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་སོ་སོའི་རིགས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་རྒྱུད་འདི་ཉིད་དུ་རིགས་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བ་ལས་བསྟན་ཏོ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་ཐབས་འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་ཉུང་ཤས་ཙམ་དུ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི།

As an antidote for sentient beings who act out of delusion, who are arrogant regarding their own ethical discipline and ascetic observances, and who delight in quarreling, the Lotus family is taught, characterized by the lotus that, though born from the mud, is not defiled by the faults of the mud. As an antidote for sentient beings who are wealthy, powerful, and possess a sense of self-importance, the Jewel family is taught as those with perfect abundance. The word "and so forth" includes the seventeen and the hundred mentioned. Regarding the statement, "They are arranged because they arise from the vajra and so forth," this means they are arranged as their respective families because their forms arise from those [elements]. If one asks: "Since those families thus described arise from the essence of a single cause, they should be spoken of as one; why are they spoken of individually?" It is said: Those families are taught as individual families because it is stated that "whatever arises from the tathāgatagarbha is the tathāgata family; whatever arises from the vajra is the vajra family; whatever arises from the lotus is the lotus family; and whatever arises from the jewel is the jewel family." Furthermore, these are taught in detail in this very tantra through the emergence of the bodhisattva deities of the respective family maṇḍalas. This means that in the context of this sādhana, they are merely taught in brief and in a condensed manner.

ཞིབ་ཏུ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་རིགས་བཞིའི་སོ་སོའི་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ལས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་འདིར་གཏོགས་པའི་ཞེས་པ་ནི། རིགས་སོ་སོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་འབྱུང་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བའི་རྒྱུད་འདིར་གཏོགས་པའི་རིགས་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། འགྲོ་བ་འདུལ་བ་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་དག་གི་ལྷ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའོ། ། དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོ་དང་། ནན་ཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སྦྱོར་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་དཔའོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་དཔའ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོ་ནས་གོང་མའི་རིམ་པ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་བཀོད་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་གྱི་སྐུར་སྣང་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཡན་ལག་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དང་།

This is explained in detail in the chapter of the great root tantra, the Śrī Tattvasaṃgraha, which teaches the emergence of the individual bodhisattvas of the four families and so forth. Regarding the phrase "belonging to this tantra," just as the emergence of the bodhisattvas of the individual families was taught extensively, so too are the maṇḍalas of the four families belonging to this root tantra: the Vajradhātu maṇḍala, the Trailokyavijaya maṇḍala, the Sarvārthasiddhi maṇḍala, and the Sarvārthasiddhi maṇḍala. Their deities are characterized as the wisdom bodhisattvas, such as the glorious Vajrasattva and others. There are two types of bodhisattvas: the samaya bodhisattva and the wisdom bodhisattva. The samaya bodhisattva is the application to the reflected image of the deity through the power of fierce diligence in application, earnestness, and one-pointed meditative concentration. The wisdom bodhisattva also has two types: the bodhisattva born from the perfections and the bodhisattva born from wisdom. The bodhisattva born from the perfections is established for the sake of seeking the higher stages by way of the levels and the perfections. The one born from wisdom is the appearance of the principal and retinue bodies arising from the realization of the utterly pure bodhicitta. Regarding the phrase "the great mudrā" and so forth, it refers to the completion of the limbs and the samaya mudrās, such as the vajra, the jewel, and so on.

ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་རྣམས་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་གར་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་བསམ་པ་དང་། སོར་མོ་སོ་སོར་ཕྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལས་བསྟན་པ་ལས་འདིར་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་བླངས་ཏེ་བཤད་པའོ། ། དེ་ཡང་གང་ནས་བཤད་ཅེ་ན། རྒྱུད་བཤད་པར་ཁྱད་པར་གྱི་གླེང་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དམིགས་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པ་ལས་གསུངས་སོ། ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་ཏེ། གཞན་གྱིས་བཤིགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་སྐུ་རྡོ་རྗེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐད་དུ་དོན་གོ་བར་ནུས་པས་ན་གསུང་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པས་ན་ཐུགས་རྡོ་རྗེའོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ན་རྟག་ཏུ་ཁྱབ་པར་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་གཞན་གྱིས་བཤིགས་པར་མི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་བཞིར་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི།

Regarding the dharma-mudrā mantras such as vajra-jñāna and so forth, the action-mudrā consisting of visualizing a crossed vajra at the heart and extending the fingers individually, and so on: these are explained here by taking those logical reasons from the meditative absorptions (samādhi) taught in the tantras that are to be accomplished. If one asks from where this is explained, it is taught in the section of the tantra’s commentary that demonstrates the objective for understanding the special introductory narrative, specifically in the teaching on the meditative absorptions for accomplishing the four great mudrās. As it is said: "Then the Blessed One, the Great Vairocana," and so forth. The terms "Vajra Body, Speech, and Mind" demonstrate the nature of the body, speech, and mind. Because it cannot be destroyed by others, it is the Vajra Body. Because it is able to be understood in the respective languages of all beings, it is the Vajra Speech. Because it abides as the essence of the naturally luminous wisdom of suchness, it is the Vajra Mind. "Constantly pervading the entire expanse of space" demonstrates that the nature of body, speech, and mind—which is like a vajra, firm and stable, and incapable of being destroyed by others—pervades all. "Entering into equality with all the Tathāgatas" means entering into equality with the enlightened intent of all the Buddhas subsumed within the four families. "The Being of the Wisdom that Realizes the Vajra Expanse" means:

རྡོ་རྗེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། སོགས་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་དེ་དག་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་འཇུག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་གནས་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་ཐུགས་ལ་གནས་སོ་བར་བསྟན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀ་ན་ཟླ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པར་བརྟག་པ་ལས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་དེའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་དེ་སྙིང་ག་ན་གནས་པ་བཞིན་ནོ། ། དེའི་བར་སྐབས་དེ་ནས་ནི་གོང་དུ་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་འདིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསལ་བར་བསྟན་མོད་ཀྱི། ཡང་འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། ། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ནི། ཞེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅོམ་པས་མི་རྟོག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་བས། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་གཙོ། ། ཞེས་པ་སྟེ།

Those beings who arise from the realization of the dharmadhātu through wisdom (jñāna) that is unconditioned like a vajra are called jñānasattvas. The word "etcetera" (sogs) serves to include all the preceding terms up to the end. The phrase "the great bodhisattva Samantabhadra" is as explained before. The phrase "up to the words 'abiding in the hearts of all the tathāgatas'" marks the conclusion of the passage as it appears in the tantra. Regarding the statement "abiding in the hearts of the tathāgatas": in the ultimate sense, because the heart is the very nature of the tathāgata, it is shown to abide in the heart. In the conventional sense, all the signs arise just as they are visualized within the tathāgata's heart, such as the moon, the vajra*, and so forth, just as the primary organ of a sentient being's body, the heart, resides within the chest. From that point onward, although the very meaning previously explained is clearly demonstrated by this as well, here the same meaning is presented again in a concise manner by way of verse. The meaning of the verse is stated as follows: "That very bhagavān Sattva," and so forth. "That very bhagavān Sattva" refers to that very sattva who possesses the meaning of non-conceptuality because he has conquered conceptualization. He is the nature of bodhicitta. Furthermore: "Because he is Vajrasattva alone, Vajrasattva is the principal self." Thus it is said.

བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་པས་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་པ་དང་མཐུན་ནོ། ། སེམས་དཔའ་བསྟན་པ་རང་བྱུང་བ། ། ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་དེ་མ་ངེས་པའི་སེམས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བས་ན་སེམས་དཔའ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་ཕ་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡང་མ་བྱུང་ལ་ཐེག་པ་ལྟར་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབད་པ་བསྐྱེད་པའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མུ་སྟེགས་པ་ལྟར་རང་གི་གཞུང་གིས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རང་བྱུང་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་མཆོག། ཅེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བས་ན་མཆོག་གོ། ། ཐུགས་ཀར་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བས་ན་ཐུགས་ཀར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོར་བསྒོམ་པ་ལས་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་དེའི་སྒོ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུར་བསྒོམས་པ་དེ་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་དེ་ལ་གནས་པའམ།

Because it is the essence of bodhicitta, it is the sovereign of all. The phrase "the vajra of body, speech, and mind" is consistent with what was previously explained. Regarding the line "the self-arisen being who demonstrates the sattvas": the nature of the pure bodhicitta is not like an indeterminate mind; rather, because it is stable and unchanging, it is called the "stable being" (sattva). It is called "self-arisen" because it did not arise in dependence upon parents as worldly beings do, nor did it arise from the exertion of physical and mental effort as in the vehicles, nor is it something asserted to arise through its own philosophical tenets as the non-Buddhists do. Regarding the line "the supreme being among beings": that being endowed with such meaning is the "supreme" because it is the principal among the sixteen beings taught. Regarding the line "having meditated on the vajra at the heart": since it is the nature of the enlightened mind (thugs), one meditates on it at the heart as the essence of purity, like a vajra. Through the manner of that very wisdom as it was meditated upon, it becomes so, and by way of that, it becomes the Mahāmudrā of the one called Vajrasattva. Regarding the line "by way of that very wisdom": the wisdom-being itself is also meditated upon in that manner. Regarding the line "abiding perfectly upon that vajra": through that very manner of meditating on the body of Vajrasattva, one abides upon that vajra in that same way.

རྣམ་གཅིག་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུར་བསྒོམས་པའི་ཐུགས་ཀ་ན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པར་གནས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འོད་མཉམ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་ཅིང་མི་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་གཅིག་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དཔེ་ཟླ་མེད་པས་གང་གིས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐུགས་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། ཐུགས་ཀའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པར་གྱུར་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ལས་འོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མང་པོ་དག་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི། ། ཞེས་པ་ནི། འོད་དེ་ལས་སྐུ་ཕྲ་མོ་མང་པོ་འབྱུང་བའི་དཔེའོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པ། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་། ། ཞེས་ཏེ། གཅིག་གི་ཆ་ལུགས་འཆང་བ་མ་ཡིན་གྱི། དུ་མ་ཐ་དད་པའམ། སྣ་ཚོགས་མང་པོའི་གཟུགས་ཕྲ་མོ་དག་བྱུང་ནས་བདུད་འདུལ་བ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའོ། ། རྒྱལ་བ་ཉིད་དུ་དེ་ཉིད་གྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། སྐུ་ཕྲ་མོ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ངོ་བོར་རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་དེ་རྣམས་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་བྱུང་། ། ཞེས་ཏེ། སྐུ་ཕྲ་མོ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་འདུས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལས་སོ། །

Alternatively, it is because within the heart of the one meditated upon in the form of Vajrasattva, there appears a five-pronged vajra, the nature of the five wisdoms. Regarding the line, "The Buddhas are of incomparable light": it is because those who have awakened in the manner of that very wisdom are without rival and are peerless. Alternatively, it is because the wisdom that brings about awakening in the manner of that very wisdom is matchless, and thus possesses a meaning that cannot be rivaled by anything. Regarding the line, "From the heart, various [lights] emerge": it is because from that essence which abides as the five-pronged vajra, the nature of the five wisdoms in the heart, many various kinds of light emerge. Regarding the line, "As many as the atoms of all sentient beings": this is an illustration of how many subtle forms emerge from that light. To demonstrate that clearly, it says, "Having become various forms": this means they do not maintain a single form, but rather, having emerged as many diverse or various subtle forms, they act for the benefit of beings through the manner of the twelve deeds of a Buddha, such as subduing Māra and manifesting complete enlightenment. Regarding the line, "They become the Victor himself": it is because those subtle forms are gathered into a single essence and generated as the Great Seal (Mahāmudrā) of the Victor’s body. If one asks, "What kind of Victor do they become?", it says, "From those, the Vajra Body, Vajrasattva, truly arises": this means from those subtle forms having become gathered into one.

དེ་ལས་དང་པོའི་སེམས་དཔའི་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་གི་དང་པོར་བྱུང་བས་ན། དང་པོའི་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བྱུང་། ། ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མར་གྱུར་པའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལས་དང་པོའི་སེམས་དཔའ་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེའི་མཚན་མ་དག་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་རིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། དེ་ནས་དང་པོའི་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་དང་པོར་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ལ། མཚན་མ་ལས་ཀྱང་སེམས་དཔའ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་དེ་དག་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བྱུང་བ་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ལས་ནི་ཚུལ་འདི་ཀུན། ། ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་དག་བྱུང་ཞེས་སམ། རྣམ་གཅིག་ཚུལ་དེ་རྣམས་ལས་སེམས་དཔའ་རྣམས་འདི་ལྟར་བསྟན་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོ་ག་འབུམ་སྡེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་བཅོམ་ལྡན་དེ་ཉིད་ནི། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དོན་ཆེན་སྩོལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་སྩོལ་བར་མཛད་པའོ། ། རིགས་ལྔ་ཡི་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས། །

Regarding the phrase "the first of the beings" (ādibodhisattva): because he appeared at the beginning of the sixteen beings, he is called the "first being." "All signs arose" means that they became the signs of the samaya-mudrās. Some say that the "first being" refers to Vajrasattva, and that his signs—the great samaya-mudrās and so forth—arose according to the sequence in which they appeared. Others say that "then the first being" refers to the fact that from him first arose the samaya-mudrās of the sixteen beings, such as the vajra hook and so forth. "From the signs, the great beings" means that once the respective samaya-mudrās of those beings had arisen, from those [mudrās] the complete great mudrās of the bodies of the great beings (mahāsattva) emerged. "From those, this entire manner" means that such systems of the tantra as the sequence of the maṇḍala and the practice arose; or alternatively, it means that from those manners, the beings were taught in this way. It is also stated in the Mahā-tattvasaṃgraha, the Yogatantra in One Hundred Thousand Sections: "The Blessed One of Yoga, that very suchness, Vajrasattva, bestows the great purpose." This means that the suchness which is the nature of the yoga of bodhicitta is the Blessed One Vajrasattva, and he bestows the great purpose of siddhi upon all sentient beings. "By the distinctions of the five families..." [and so forth].

སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་བཅས་པར་རོལ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་རིགས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་འབྱུང་ཞིང་སྟོན་པར་བྱེད་ལ་རིགས་ལྔ་པོར་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ། ངོ་བོ་ལྟ་བུར་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་ཡང་དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། སྔོན་མཐའ་མེད་པའི་སེམས་དཔའ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་མཐའ་གཟུང་དུ་མེད་དེ། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་སྔོན་མཐའ་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རོ་མྱོང་བའི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ། དེའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ལ་དགྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་ཡང་ལྡན་པས་ན་དགའ་བ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནམ་ཡང་དམན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཟང་ཞིང་ཀུན་གྱི་ངོ་བོའམ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བུའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་ཅིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་བདག་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་དག་གི་གཙོ་བོའམ་བདག་པོ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྙེམས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་བསྙེམས་ཚུལ་བདག་པོའི་བདག། ཅེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས་གང་ནི།

"Enjoying both the active and the inactive" means that from that bodhicitta of Vajrasattva, the great mudrās of the five families and so forth also arise and are revealed. Furthermore, through the distinctions of those revealed as the five families, it is shown to be the nature or essence of the mobile and the immobile, and so on. Moreover, this very point is taught in the Śrīparamādya as follows: "The being without a prior limit Is Vajrasattva, the Great Joy," and so forth. In that regard, that bodhisattva has no beginning or end to be grasped; because it is non-referential, it is "without a prior limit." Such a being is the glorious Vajrasattva. Because he possesses the great joy of tasting the utterly pure expanse of phenomena (dharmadhātu), and because he also possesses the joy of delighting in acting for the benefit of beings through that means, he is called "Great Joy." The nature of that bodhicitta never becomes inferior; because it is excellent in every respect and has become the essence or identity of all, he is called "Samantabhadra." Although among worldly deities there are those who assume a form like Vajrasattva and are holders of the vajra, in order to show that Vajrasattva is their chief or master, he is called "The Lord of the Vajra-Arrogant Manner." As for the mind of all sentient beings:

ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་དུ་གོང་ལྟར་འདོད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་ནི་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་སེམས་མི་གཡེང་བར་དམིགས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་པར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གནས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བརྟན་པར་བྱས་ཤིང་རྩེ་གཅིག་པར་གནས་པ་དེ་ལས་རྡོ་རྗེའི་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེར་གྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་དཔའི་བྱིན་བརླབས་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དང་རིམ་པས་རྡོ་རྗེར་བསྒོམ་པ་དེའི་སྦྱོར་བས་སྐུར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། སྐུ་གང་ཞིག་ཅེ་ན། བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་གྱུར། ཞེས་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ནའོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དང་པོའི་དོན་ལ་བསྙེགས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པར་མཛད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའམ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལས་ཀྱི་རིགས་སོ། ། ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། ། རྣམ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་རྣམས་ལ་མར་ཡང་སྦྱར་ཏེ། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའོ། ། གཞན་དུ་ན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱི་སོ་སོ་ནས་དོན་མཛད་པར་ཡང་སྦྱར་རོ། ། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་རྗེས་མཐུན་པ། ། ཞེས་པ་ནི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པའོ། ། བདུད་དང་བདུད་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི། བདུད་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་བདུད་ལྟ་བུའི་ཆ་ལུགས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་པའམ། །

This means that when one meditates on the mind of a sentient being in the manner previously described and as desired, and it becomes stable in that way, it is called "Sattva" (Being). Furthermore, because it is accomplished through a meditative concentration (samādhi) in which the mind remains one-pointed on the object of focus without distraction, it is called "Abiding in Samādhi." Having thus stabilized it and remained one-pointed, because one meditates on it as a vajra and it is certain to become exactly like that, it is called "Become a Vajra." Regarding the phrase "by way of the blessing of the Sattva": through the application of meditating on the vajra in such a manner and sequence, one should generate the body. If one asks what body that is, it is precisely that which is expressed by "I become Vajrasattva." The term "that very" (tattva) refers back to the initial meaning. "The Blessed One of Various [Aspects]" refers to one endowed with the power to perform various methods for the benefit of beings; some also explain this as the Action Family (karmakula). These terms should also be applied downward to the subsequent phrases that appear below, such as "conforming to the conduct of enlightenment," which refers to performing the benefit of sentient beings. Alternatively, they should be applied to the individual ways of benefiting beings as they appear below. "Conforming to the conduct of enlightenment" means manifesting in the manner of the twelve deeds and so forth. "Victory over Māras and the deeds of Māra" means manifesting in the guise of a Māra to those beings who are to be tamed by a Māra-like form.

རྣམ་གཉིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་འོག་མ་དག་གིས་ལྟ་བ་གཅོད་པར་མཛད་པས་ན། བདུད་ཅེས་བྱའོ། ། བདུད་བཞི་པོ་དག་འཇོམས་པར་མཛད་པས་ན་བདུད་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་བའི་རིམ་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་མཐར་བྱེད་པ། ། ཞེས་པ། རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་ནས་ཐམས་ཅད་མཐར་འཇིག་ཅིང་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བསྟན་ནས་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མཛད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དང་། ནོར་བུའི་རིགས་ལྟ་བུར་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཆགས་པའི་སྒོ་རུ་བསྟན། ། ཞེས་པ་ནི། རིགས་སོ་སོར་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་ཐུགས་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཆགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ་གོང་མ་ཀུན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འདོད་དང་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། ། གྲོལ་དང་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་སྤངས་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། དུས་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་སྟོན་པའོ། ། སྲིད་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་བར་མ་དོའི་སྲིད་པར་སྟོན་པའོ། ། མཆོག་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མཆོག་སྟེ། ལྷ་ཆེན་པོ་ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་ས་འོག་ས་བླ་བར་སྣང་ངོ་། ། དེའི་མཆོག་ནི་གཙོ་བོའམ་བདག་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཁྲོ་བོ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའོ། །

Because he cuts through the views of the two lower vehicles, such as the Śrāvakas and Pratyekabuddhas, he is called "Māra." Because he conquers the four Māras, he is called "Victorious over Māra." Likewise, the manner in which he demonstrates the process of awakening to buddhahood is also that very same [reality]. Regarding the phrase "Vajra Wrathful One, the Destroyer": having manifested in the form of a wrathful vajra, he brings all things to their ultimate end, destroying and eliminating them; that too is that very same [reality]. Having manifested in the form of Vajrapāṇi, he overwhelms others with his power and might; that too is that very same [reality]. He is also described and shown as being like the Tathāgata family, the Vajra family, the Padma family, and the Maṇi family; that too is that very same [reality]. Regarding the phrase "That very [reality] is shown as the gateway of passion": because he acts with passion for the sake of sentient beings through the compassion of those various described families, it is said thus; this should be applied to all the preceding [categories] as well. Regarding "Desire": he demonstrates the nature of the five sensory desires; that too is that very same [reality]. Regarding "Liberation": he demonstrates as if those [desires] were abandoned; complete liberation is also that very same [reality]. Regarding "The three times": he demonstrates [himself] throughout the three times. Regarding "The three realms of existence": he demonstrates [himself] in the states of birth, death, and the intermediate state (bardo). Regarding "The three supreme ones": he demonstrates the nature of the worldly supreme ones—the great gods Brahmā, Viṣṇu, and Maheśvara. Regarding "The three worlds": these are the subterranean, the celestial, and the intermediate space. The "supreme" of those is the one who has become the chief or lord, the wrathful deity who is completely victorious over the three worlds.

རྣམ་གཅིག་གཞན་དག་ན་རེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མཆོག་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཁམས་གསུམ་ཞེས་པ་ནི། འདོད་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ། ། དེ་ཉིད་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། དེའི་མཆོག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། བརྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའོ། ། སྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་གཞིག་པར་མི་ནུས་ཤིང་། མི་ཚུགས་པའོ། ། ཆེ་ཞིང་སྡུག་པ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གཞན་གྱིས་ཕིགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་ཀུན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་དོ། ། འགྲོ་བ་སེམས་ནི་འདུས་བྱས་པས། ། ཞེས་པ་ནི། འགྲོ་བའི་སེམས་འདུས་བྱས་པས་བསྒྲུབས་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གོང་དུ་སྨོས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་ནུས་སོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འགྲོ་བ་སེམས་འདུས་བྱས་པས་ཀྱང་བྱ་བར་འོས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་དེ་རྟོགས་པར་གྱུར་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་ནུས་པའམ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་ཟེར་རོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སེམས་དེ་ནི་འགྲོ་བ་སེམས་འདུས་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་སེམས་འདུས་བྱས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། ། དེ་དག་གིས་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ།

Alternatively, others say that the supreme of the three worlds are the Three Jewels. As for the "three realms," they are the desire realm, the form realm, and the formless realm. "Abiding in that" refers to the vessel-like world, and its supreme is Vajrasattva. "Stable" means that it cannot be moved by others. "Solid" means that it cannot be destroyed or harmed by others. "Great and beautiful" means that it is vast and difficult for others to penetrate. The essence in which all these appear is that very bodhicitta of Vajrasattva. Regarding the phrase, "Because the minds of beings are conditioned," even if the minds of beings are established through conditioning, that bodhicitta is likewise established, and one is able to perform everything mentioned above. Some say: "If even through the conditioned minds of beings all that is worthy of being done is accomplished, then what need is there to mention realizing the nature of the pure essence of all, or likewise being able to perform or accomplish everything?" Others say: "The mind taught in that way is established from the conditioned minds of beings, and thus it performs everything; the conditioned minds of beings become that very essence of all." Through these, the essence of all that is moving and unmoving, and of both saṃsāra and nirvāṇa, is summarized and shown to be that very bodhicitta of Vajrasattva Samantabhadra.

། དེ་བས་ན་ཞེས་པ་ནི་གོང་མའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་ལ་བསྙེགས་པ་སྟེ་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། མ་ལུས་པའི་དོན་ཏེ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་གསུམ་དང་། བཞི་དང་། ལྔ་དང་། བཅུ་བདུན་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་། བརྒྱའོ་ཞེས་གྲངས་དུ་མར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡིན་པས་དེ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནར་ངེས་པས་མང་པོར་དབྱེར་མེད་དོ། ། ཞེས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ཡང་བསྒྲགས་ཏེ། ཞེས་པ་ནི་དོན་འདི་གསལ་པོར་སྟོན་པའོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཆུང་ངུ་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་བཞུགས་ཏེ། དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུ་ཞེས་སྨོས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་གྱུར་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་བྱས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་བྱས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུད་དེའི་ནང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱག་བྱས་ཤིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

"Therefore" refers to following the meaning of the preceding logical reason, serving as an indicator. "All Tathāgatas" means without exception; it refers to all the Tathāgatas of the three times. Regarding "the family of Vajrasattva," although the families are taught in various numbers—such as three, four, five, seventeen, twenty-one, and a hundred—all of these arise from the specific realization of the bodhicitta of Samantabhadra Vajrasattva. Because they all belong to the family of Vajrasattva, they are definitively one and cannot be divided into many. This is also taught in detail in the tantra called the Yogānaya. "From that very [tantra]" means from that very tantra called the Yogānaya, where it is also proclaimed that Vajrasattva is the sovereign of all Tathāgatas; this clearly demonstrates the point. "Even from the Mahāyānābhisamaya-laghu" means that there exists a work called the Mahāyāna, and the term "small" (laghu) is used in order to distinguish it from that. "By all the Tathāgatas" means that all the Tathāgatas have gathered together. "The teaching on the greatness of the Blessed One Vajrasattva" refers to the praise offered to the glorious Vajrasattva by way of his various qualities. That such a praise was offered is also explained in that tantra as follows: "He to whom the Tathāgatas prostrate," and so forth.

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོའམ། དྲི་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་མཆོད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་དང་། ཕུ་དུད་དང་རིམ་གྲོའི་སྒོ་ནས་བཀུར་སྟི་དང་བླ་མར་བྱ་བར་རིགས་ཤིང་འབད་པའམ་འོས་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཞེས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཁྱོད་ལ་བྱ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་སྐྱེ་བས་ན། ཁྱོད་ནི་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་ཡབ་བོ། ། བྱུང་དང་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ཡི། ། ཞེས་པ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔ་ནས་བྱུང་བར་གྱུར་ཟིན་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་གཟོད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ཞེས་དང་། དེ་ཡང་རྟེན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་དེ་ལས་བྱུང་བའམ། རྣམ་གཅིག་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་། བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཁྱོད་ལས་བྱུང་བས་ན། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་མཚན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

To that Vajrasattva, all the tathāgatas pay homage with devotion; they make offerings in the form of outer and inner goddesses, or incense, flowers, and so forth; they offer praise by way of his perfect qualities; and it is appropriate and fitting to honor and revere him through service and veneration as one's guru. Why should one act in this way? Because he is the "mind of omniscience"; you are the wisdom (jñāna) of omniscience in all its aspects. You are also called the pure bodhisattva, and it is by depending upon you that manifest, perfect enlightenment is attained. Therefore, since all the great qualities arise from realizing your nature, you are the father of all who see. Regarding the phrase "those who have arisen and will arise": this means that the tathāgatas of the three times—those who have already arisen in the past and those who will arise in the future—also arise by depending upon you; this is the meaning of "they will depend [upon you]." Regarding the phrase "the being who is omniscient in all aspects": the wisdom of the bodhisattvas and the wisdom of omniscience in all aspects arise from that stable and unchanging mind, or alternatively, the fact that bodhisattvas attain the wisdom of omniscience in all aspects arises from you, whose nature is stable and unchanging. Therefore, the tathāgatas of the three times explain your name as "Vajrasattva." This is the meaning.

ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་དེ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའོ། ། དད་པ་གང་ཞིག་དད་དེ་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི། དད་པ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་དད་ཅིང་མོས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་ཞིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་དུ་མས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་བཞུགས་པར་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ཀྱི་ཁུངས་ལས་གསུངས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་མཚན་མ་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་བསྟན་ནས། ཐབས་དུ་མས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཆ་ལུགས་དེ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཡང་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་ནི་བློ་གྲོས་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ།

The phrase "the essence of the All-Seeing One" refers to the wisdom of omniscience within the mind of the Tathāgata. Regarding the statement, "All Tathāgatas are that very suchness," it is because all Tathāgatas arise from that. Therefore, the wisdom of the Buddha is unsurpassed. Regarding the phrase, "Whosoever has faith in that," it means that when any faithful being meditates upon and practices with devotion and aspiration toward the glorious Vajrasattva, even such a person is worthy of the homage of the Tathāgatas. Why is this? Because it is extremely rare to practice and realize such qualities. Regarding the statement, "Thus, the Tathāgata himself remains to act for the benefit of beings through various aspects of suchness," this demonstrates the reasoning taught in the source tantras. In that way, the unerring realization of the ultimate suchness, the nature of bodhicitta, is called "the Tathāgata himself." Although this is non-referential, conventionally, he manifests in the forms of as many deities of the Vajradhātu as there are, displaying various signs. Through this, he acts for the benefit of beings by means of various methods that are never deceptive. This is the meaning of the statement that one should understand him to remain in that very form. Furthermore, by what is this to be known? It is by the phrase "with a mind utterly stainless" and so forth. A mind that is unstained by the faults of method and wisdom is a "stainless mind."

སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། ། བདུད་རྩིའི་བཅུད་ཅེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པའམ། རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་གང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའོ། ། སེམས་ཅན་དམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་དེས་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། མདོར་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་གྲོས་སུ་ལྡན་པས་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་བསལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་མི་འགྱུར་བའི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་དང་འདྲ་བ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་ལག་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་དམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གོང་དུ་འཕགས་པའི་རིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བཤད་པ་དེ་འགྲོ་བ་ཕལ་གྱིས་རེག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་གནས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྣང་བར་བསྟན་ལ། དེ་རྣམས་འགྲོ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་མི་སླུའོ། ། ཞེས་བཤད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གོ་རིམ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཟོར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་ལས་བསྟན་ཏེ།

It is free from all obscurations. Regarding the phrase "the essence of nectar": it refers to the desire to attain the unchanging nature of the pure essence of the bodhisattvas, or the desire to accomplish whichever deity one wishes, such as a member of a buddha-family or the lord of that family. "Noble beings" refers to those who have become exceptional; they should be understood in that way. In brief, this teaches that noble and exceptional beings—who possess the intelligence of method and insight, who have cleared away the stains of obscuration, and who wish to practice and attain that which is like the essence of nectar, the naturally pure and unchanging bodhicitta—should understand the meaning accordingly. Thus, the aforementioned ultimate suchness, the wisdom of the noble ones, is not within the sphere of experience for ordinary beings. Therefore, by way of abiding in conventional truth, it is shown that from that very wisdom of one's own realization, the deities of the Vajradhātu and so forth appear as the conventional suchness. Since these will be accomplished just as they are if any being practices them, they are non-deceptive regarding the welfare of beings. This is what is explained. Furthermore, the sequence of how the bodhisattvas arise from the Tathāgata Vajradhātu was not fabricated by the master himself; it is taught in the tantras spoken from his own lips as the logical justification.

དེ་ལྟར་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅིང་འཐན་པ་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཐབས་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་གྲུབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་བདེ་བ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་དང་། མཉམ་པར་ལྡན་ན་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བརྗོད་པ་དག་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་བདེ་བ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་འདི་ནི་གཞན་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བླ་ན་མེད་པར་འགྲུབ་པས་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མང་པོ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བོ། ། དེ་དག་ཐབས་གང་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདེ་བར་འབྱུང་བ་དེ་དག་དང་མཉམ་པར་ལྡན་ན་ཞེས་པ་སྟེ། ལྷའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་བདག་གི་སྒོ་གསུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བར་ནུས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཉམ་པར་ལྡན་པ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་དེའི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔགས་སྤྱིའི་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཤུགས་དྲག་པོ་འབྱུང་བའམ་མུ་སྟེགས་པའི་བརྟུལ་ཤུགས་དྲག་པོ་ལྟ་བུ་སྤྱད་པས་འགྲུབ་པར་སྟོན་པ་དེ་དགག་པ་སྟེ། ལྷ་དང་མཉམ་པར་ལྡན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བདེ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །

Thus, regarding the methods for accomplishing and attaining the sattvas as previously explained, it is said: "For what reason, even those who desire the arising of bliss through extraordinary siddhis will swiftly attain that very state if they are endowed with equality with those [deities]," and so forth. The phrase "for what reason" means "for the sake of that purpose." The phrase "even those who desire the arising of bliss through extraordinary siddhis" indicates that because this yoga tantra is established as supreme and distinct from others, it teaches many qualities of the methods for accomplishing siddhis. These are the siddhis of whichever deity one desires, such as the Great Vajradhātu and so on. If one asks by what method these are accomplished, it says, "if they are endowed with equality with those who give rise to bliss." This means that by being able to join one's own three doors non-dually with the body, speech, and mind of the deity, the practitioner who is endowed with such meditative absorption (samādhi) will swiftly attain the state of whatever siddhi they desire. In this context, "bliss" is explained as the very state of being endowed with equality with the deity; it refutes the notion that accomplishment is achieved by practicing the fierce austerities and asceticisms common to general mantra systems or the fierce asceticisms of the non-Buddhists (tīrthika). It is precisely that equality with the deity which is described as "bliss."

བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོ་ཉིད་དམ་དེའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་དུ་མ་ཚང་བའམ། གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ་གང་འདོད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་དེ་དག་རང་གི་སྦྱོར་བས་མཉེས་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བར་མཛད་དེ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་ཕྱུག་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་ཕྱུག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དེ་དག་གི་དངོས་གྲུབ་དང་། དེ་བས་ན་གང་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་པོ་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་བསགས་པ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་ལ་དད་པ་དང་མོས་པ་ཆེ་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་རླབས་ཆེ་བ་ཞེས་པ་ནི་འོག་མའི་ཐེག་པའམ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལྟར་རང་གཅིག་པུར་ཐར་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་འཆང་བའོ། ། ཕན་འདོགས་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སློབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་ནི། ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མངའ་བའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "the great beings together with their heirs": this refers to the Blessed One, the Great Vajradhātu himself, who is the nature of all those endowed with the essence of bodhicitta; or it refers to the retinue arising from the qualities of his pure primordial wisdom (jñāna), such as the deity Śrī Vajrasattva and others. Whether they are complete or even just one, whichever is desired is fully embraced. Having pleased them through one's own application, one grants the siddhi of great sovereignty (maheśvara) that is capable of benefiting all sentient beings. As for "great sovereignty," although worldly sovereignty includes universal monarchs (cakravartin) and the like, here it refers to the supramundane sovereignty of the Buddha, the Blessed One. Therefore, "those who are great beings" refers to practitioners who have gathered the two accumulations, who enter the maṇḍala of the Vajradhātu, and who possess great faith, devotion, and diligence in the practice. "Naturally magnificent" means that, unlike the practice of the lower vehicles or worldly paths which seek liberation for oneself alone, one maintains the intention to accomplish the benefit of many beings. "Benefiting" means for the sake of accomplishing the siddhi that trains one in the excellence of both worldly and supramundane enjoyments. "Precious qualities" means the desire to attain the great qualities possessed by the Tathāgatas, who are the basis endowed with power.

སྒྲུབ་པ་པོ་དེས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་བུ་མང་པོ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ཡོན་ཏན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚོགས་ལ་གནས་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ནི། དེའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེའི་ཡང་མཐུ་འཇོམས་པའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་མངའ་བདག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་པས་དེ་ལ་མཚན་དེ་སྐད་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུས་འདུལ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆ་ལུགས་དག་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། ། དེ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅེས་པ་ནི། རྟག་པར་ཞེས་པའམ་བྲེང་ཆགས་པ་སྟེ། ཆུའམ་མེའི་རྒྱུན་བཞིན་སྟོན་པའོ། ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ཚད་དེ་དགག་པ་སྟེ། ཚེ་གཅིག་ཁོ་ནས་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ལའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་སྲས་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལས་འདུས་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱར་རུང་བ་ཉིད་དུ་དགོངས་ཞེས་པ་ནི། སྲས་དང་བཅས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་དང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་འདོད་པ་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་དགོངས་པ་ཆེན་པོར་མཛད་དོ། །

That practitioner, having recollected these many such distinctions of qualities, performs the practice. To "abide in a vast and extensive collection of qualities that are like jewels" is to have attained them. Regarding the phrase "lord of all the three worlds": although the Great God (Mahādeva) has become their lord, the one who subdues even his power—the Great Dharma King, the Buddha, the Blessed One—is the sovereign of the three realms; therefore, he is given that name. He displays various forms of attire that are appropriate for taming all wandering beings without exception, according to how each should be subdued. Regarding the phrase "uninterrupted": this means "constantly" or "in continuous succession," appearing like the flow of water or fire. Regarding "before long": this negates any fixed duration for when the result will be achieved during the stage of the characteristics, teaching that it is achieved by practicing in a single lifetime alone. Regarding "to him": it refers to that practitioner. Regarding "therefore": it is for the sake of accomplishing such types of great qualities. Regarding "together with the sons of the buddhas": this refers to the Tathāgatas, those born from them, and those gathered through their blessings. Regarding "intending that these are suitable to be attained": the buddhas, together with their sons, form the great intention that whatever collection of precious qualities or types of accomplishments are desired shall be attained.

དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་ཞེས་པ་ནི་སྲས་དང་བཅས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས་སྒྲུབ་པ་པོ་དེའི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་རང་གིས་བརྟགས་པའི་འདོད་པའི་ངོ་བོ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་བཞི་འདིར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་བཞིས་ནི་ལྷག་མ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མདོར་ན་ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་པོའི་གང་ཟག་དེའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་དངོས་གྲུབ་དེ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྒྱུའི་ངོ་བོར་རང་གིས་བརྟགས་ཤིང་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་ཆེན་པོར་ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ལུགས་སུ་བྱུང་བ་དང་། འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྲས་དང་བཅས་པ་དེ་དག་མཉེས་པར་བྱས་ན། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ན། སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཐབས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།

Regarding the phrase "for that reason, as the means of accomplishing that": these Buddhas, together with their spiritual heirs, teach the nature of their own chosen desires as the means for the practitioner to accomplish the siddhis and so forth that they wish to experience. How so? Here, the four examples—the Mahāmudrā and the others—are taught as specific manifestations of the deity’s own nature. The word "and so forth" and the number "four" include the remaining categories. In brief, the meaning is that for the sake of the practitioner, those deities teach in this sādhana the four Mahāmudrās, which are the distinct varieties of the male and female bodhisattvas in the retinue and so forth; these arise in the form of the deity’s own nature within the great Vajradhātu and other mandalas, serving as the causal essence of the means for accomplishing such deities and siddhis, which are to be personally examined and practiced. Others say: "If one pleases those great beings and their heirs, one will attain the sovereignty capable of benefiting others. Therefore, the practitioner—possessing great faith and diligence, and naturally endowed with vast intentions and conduct—should accomplish the benefit of the vast assembly of sentient beings through every possible means, such as the Dharma and material gifts, in whatever way it becomes meaningful for them."

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་མང་པོ་ལ་གནས་པར་འདོད་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས། སྐུ་དང་ཐབས་དང་ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་མཛད་པའི་བདེ་བ་དེ་ཐེག་པ་འོག་མ་བ་ལྟར་དུས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཚེ་གཅིག་ཁོ་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འདོད་ནས་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་གྱིའམ། རྒྱུད་འདིར་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་སྲས་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མའི་ཚོགས་སུ་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོང་མ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱར་རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་མཛད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་རང་བཟོར་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཁུངས་ངེས་པར་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཏེ། དེའང་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདུལ་འགྱུར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདུལ་འགྱུར་བ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཐབས་གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་སྟོན་ཅིང་གསུང་འཆད་པའི་ཐབས་དང་ཡེ་ཤེས་མངའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདུལ་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཅི་ལྟར་འདུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །

The Tathāgatas abide in a vast collection of infinite, jewel-like great qualities. Having become the great lords of all the three worlds, such as the desire realm and so forth, they act for the benefit of all beings in the three worlds through an uninterrupted stream of body, method, and compassion. Desiring to attain that bliss for oneself in a single lifetime without the long duration required by the lower vehicles, those who practice are blessed and held in the great intention of the Buddhas and the assembly of Bodhisattvas and Bodhisattvīs of the three times, or as taught in this tantra, so that they may attain such qualities and forms of siddhi. It is explained that this teaching is not a fabrication, but is a definitive source spoken in the tantra. Regarding the phrase "as it is said," it means "thus it is said." What is it? It refers to the words beginning with, "Just as the world is to be tamed." In that context, "Just as the world is to be tamed" means that the Tathāgatas possess the methods and wisdom to manifest bodies and speak words in whatever way is necessary to tame worldly beings. Since practitioners of mantra yoga must also practice accordingly, it is so stated. In that regard, "Just as the world is to be tamed" means that one should practice in the very manner in which worldly beings are tamed.

དེ་ལྟར་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་བསྟན། ། ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཐབས་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ལྷ་ཐ་དད་པ་དང་དེ་དག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་བསྟན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ནའང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཐབས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་ཞེས་པ་སྟེ། ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མང་དུ་ཡང་བོད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་འདིར་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏེ། བཅིངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་དེས་དེ་དག་ཁོ་ན་འགྲུབ་བམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་རབ་བསྒྲུབ་པ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ཡང་འདི་དག་གིས་འགྲུབ་པར་བསྟན་པས་ནི་འདི་སྐད་སྨོས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་འགྲུབ་འགྱུར་བ། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་སྒོམ་པ་གྲུབ་ཅིང་མངོན་དུ་གྱུར་ན། དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་དེ་དག་འགྲུབ་པར་བཤད་དོ། ། འོ་ན་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམས་པ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་ཀྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་རྒྱུའི་ཐེག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་པས་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་དག་གོ། །

"Thus, the accomplishments are shown to be swift" means that through various methods for taming worldly beings, various deities and their respective sādhanas are taught; it is shown that if one practices accordingly, accomplishment is swift. If one asks, "By what causes are they accomplished?" the text says, "The method is the mahāmudrā." Although the term "method" (thabs) is used in many ways, in this context it means "cause." Thus, the cause for such practice is the mudrā. While there are teachings on four types of mudrās and so forth, here it is shown that accomplishment is achieved solely through the meditation on mahāmudrā, not through physical binding. If one wonders, "Does that accomplish only those [worldly] things, or will other forms also be accomplished?" the text says, "The complete accomplishment of all siddhis." This is stated because it is taught that if one desires to accomplish all siddhis subsumed within the two types—worldly and transcendent—they are accomplished by these means. Regarding "Just as the mudrā is accomplished," this explains that when the meditation on the mudrā is perfected and manifested, whatever siddhis one desires will be accomplished. If one asks, "Is it accomplished only by meditating on the mudrā and not by other means?" the text says, "In that way, the conduct of awakening and so forth." While the conduct of awakening is indeed all-pervasive, here it refers to the various hardships practiced as taught in the context of the Causal Vehicle (hetuyāna), which are shown to lead to accomplishment.

ཐབས་ཀུན་ཆོ་ག་རིམ་པས་ཀྱང་། ། ཞེས་པས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་སྤོང་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཡན་ལག་ལ་གནས་ཤིང་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིམ་པ་དག་ཀྱང་སྤྱད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཐབས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ལ་ཆོ་ག་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པའམ་འགྱངས་པར་བསྙད་པའི་ཚིག་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དོན་མི་འགྲུབ། ། ཅེས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་པ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་མི་ནུས་ཞེས་སམ། སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣམ་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདུལ་བར་འདོད་པ་དང་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་ཅིང་འགྲུབ་པར་འདོད་ན། དེ་དག་འགྲུབ་ཅིང་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་མངོན་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བསྟན་གྱི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོ་ནས་དཀའ་བ་སྤྱད་པས་ནི་དེ་ལྟར་མི་འགྲུབ་ཅེས་གསུངས་སོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྒྱུའི་ཐེག་པ་པའི་མདོ་སྡེ་མང་པོ་རིམ་པར་གསུངས་པ་དེ་དག་ཅི་དགོས། འོན་ཏེ་སྟོན་པས་མ་གསུངས་སམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བདེན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་གསུངས་ལ། གསུངས་པ་བཞིན་མི་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།

Regarding the phrase "even through the sequence of all methods and rituals": this refers to the desire to abandon the mundane path by means of the factors conducive to enlightenment, to attain the supramundane path, and to abide in the branches of the noble path while practicing the stages of the grounds and perfections in order to attain the level of a buddha. "Method" (upāya) refers to the cause, and "ritual" (vidhi) refers to that which applies one to the result; thus, it is taught as the method of applying the cause to the result. The word "even" (api) is a particle used to express certainty, delay, or doubt. The phrase "the benefit of sentient beings will not be accomplished" means that through those [methods], one will be unable to act for the benefit of sentient beings once buddhahood is attained, or that the purpose of pleasing the buddhas and ripening sentient beings will not be accomplished. This is the intended meaning. Alternatively, if one wishes to know how to discipline sentient beings and desires to attain and accomplish the two types of siddhis, the method for accomplishing and attaining them is the meditation on Mahāmudrā. It is taught that if Mahāmudrā is actualized, then whatever siddhis one desires will also be swiftly accomplished; however, it is said that they are not accomplished in that way through the practice of austerities by way of the Pāramitā vehicle. An opponent asks: "If that is so, then what is the purpose of the many sūtras of the Causal Vehicle (Hīnayāna) that were taught in succession? Did the Teacher not speak them?" The reply is: "That is also true; the Tathāgata did indeed speak them, and it is not the case that they do not bring accomplishment as taught. However,"

སྟོན་པ་དང་ཐེག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་དག་ནི་གྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་འགྱངས་པར་བསྟན་ལ། འདི་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་ན་མྱུར་བ་དང་འགྱངས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གདགས་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྲ་བར་སྣང་བའི་རྫས་ལ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། ། འོ་ན་རིགས་སོ་སོའི་དབྱེ་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གསུངས་པ་ཡོད་ན། འདིར་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལྟར་གསུངས་པས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་ཆོ་ག་དེ་དག་ཀྱང་རིགས་བཞི་པོ་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཏོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ཉི་ཚེ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་མཛད་མཁན་གྱིས་གླེང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་གཞན་ལས་བགར་བའི་ཚིག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེར་གསུངས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་དུམ་བུ་བཞི་ལས་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། གསུངས་པ་ཉི་ཚེ་ཞེས་པ་ནི་དེར་གསུངས་པ་རྣམས་བསྟན་གྱིས། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྐབས་འདིར་ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་རོ། །

Because of the differences between the Teacher and the vehicles, those [other systems] are shown to be very slow in their accomplishment; since this is not the case here, the distinction between the swift and the slow is designated in this way, just as, for example, one might say that a substance appearing to be subtle does not exist. If one asks, "Well then, since there are many types of mudrās taught according to the divisions of the individual families, what is the nature of what is being discussed here?" it is replied: "Those such as the Mahāmudrā and so forth that are to be pleased," and so on. By stating it in that way, the meditation on Mahāmudrā and the word "and so forth" include the remaining three [mudrās]. One should understand that the author of this context of the sādhana is discussing only the accomplishment of the Mahāmudrā and so forth taught as belonging to the Vajradhātu-maṇḍala—the method and ritual for pleasing the deities by way of meditating on them as possessing the four mudrās—within the four families, and not others. In that regard, the term "Tathāgata family" is a word used to distinguish it from the other families. "Belonging to the Vajradhātu-maṇḍala" means as taught therein; it is distinguished separately from the four sections of the maṇḍala, and is presented in terms of the root maṇḍala. "Taught only" means that those taught therein are shown, but not others. "In this context" means in this context of the sādhana.

གླིང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་མཛད་མཁན་བདག་གིས་འདི་ཁོ་ན་གླེང་བར་གཞན་གྱིས་ཤེས་པའམ། རིག་པར་བྱའོ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ལྷག་མ་ཅན་ཏེ་འོག་མའི་འཕྲོ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པའོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་བསྟན་ནས་གཞན་དག་མ་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་ཉིད་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིར་ཆོ་ག་འདི་ལྟར་འདི་དག་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ནི་དེ་དག་རང་གིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཡོད་པ་དེར་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ནི་འདིར་མ་བྲིས་སོ། ། ཡང་རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གསུངས་པ་ཡོད་ན། འདིར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཁོ་ནའི་སྒྲུབ་ཐབས་བརྩམས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་བསྟན་པ་ནི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོར་འབྱུང་བས། ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་སྙོམས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ནི་དང་པོར་རྒྱལ་བུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པས་ཚོགས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་བསགས་ཤིང་། དཀའ་བ་མཐར་ཕྱུང་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཤིང་ངོ་མཚར་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྡུག་པོ་ན།

Regarding the phrase "it should be known as the intermediate island," the author intends for this alone to be discussed, so that others may understand or know it. The phrase "it should be known" is a remainder, indicating that the subsequent section will be an offering. An opponent asks: "Well then, for what reason are only these taught, while others are not mentioned?" It is said in reply: "In order to please those very [deities], the ritual here is a compendium of these [deities]. As for the others, since there are sādhanas for pleasing them individually, they are not written here." Again, an opponent asks: "Well then, since many types of deities and maṇḍalas are taught in the great root tantra, why is a sādhana composed here for the deities of the Vajradhātu maṇḍala alone?" It is said in reply: "That is true; however, what is taught here is for two reasons. First, because the Vajradhātu maṇḍala is the root of all tantras, and because it generates immense merit, it is taught in this way so that one may be able to treat all [deities] with equal impartiality. Regarding that, the Vajradhātu maṇḍala is the root of all tantras because, initially, Prince Sarvārthasiddha accumulated the two great collections and, having brought his hardships to an end, took birth in Jambudvīpa and displayed wondrous miracles. This is shown to be the attainment of buddhahood by way of the characteristics (lakṣaṇa). Furthermore, to show the attainment of buddhahood by way of mantra, in the Sukhāvatī buddha-field..."

མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་བཞུགས་པ་ལས་རིགས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་ཆེད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་གསུངས་པའི་རིམ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། ། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལས་འཐོན་ནས། འཁོར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། གཟུགས་བརྙན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་གསུངས་པ་དག་ལས་དང་པོར་གསུངས་པ་ནི་དཔལ་དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། ། དེ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་མང་པོ་དག་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་དང་པོར་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་བསྟན་ནས། བསྐལ་པ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་རྒྱུད་དག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དེར་བཅུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་ནས་ལས་དང་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ། རིགས་ངེས་པའི་ས་ལ་བཙུད་པར་མཛད་པ་ཡིན་པ་དང་། འདིས་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་བརྩམས་སོ། ། ཤིན་ཏུ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་སྙོམས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་དག་ཡོད་ན་ཡང་སྣོད་དུ་རུང་ངམ་མི་རུང་བརྟགས་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་ལ་འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། ནོར་དང་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་།

While remaining in meditative equipoise in the immovable samādhi, the Tathāgatas of the four families and those of similar lineage gathered together in one place. Having intentionally manifested the saṃbhogakāya and so forth, he sequentially displayed the Buddha-body known as the Great Vajradhātu, which is the root of all deities. From that, the great wisdom beings emerged from his own body, surrounded him as an entourage, and were taught along with the means of accomplishment (sādhana) within the maṇḍala as reflected images; this is the root of all maṇḍalas. Among the great Yoga Tantras taught, this Śrī Tattvasaṃgraha alone was taught first, and is therefore the root of all tantras. Within the many maṇḍalas taught therein, this maṇḍala was taught first. Beings of fortunate destiny who possessed pure continuums were introduced into it, empowered, and thereby purified of karma and obscurations, being established on the level of the certain lineage. Furthermore, in order to accomplish this in the same way for beings destined for the definitive emergence of mantra, this sādhana was composed. Because he possesses great merit and is thus able to treat all beings with impartiality, he taught it in this manner. While in other tantras there are procedures for entering a maṇḍala that require examining whether a candidate is a suitable vessel or not, here it is not so; even for sentient beings who commit misdeeds or are attached to wealth, food, and the like, [they are admitted].

གླུ་གར་དང་རྩེ་འཇོ་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ལ་འབད་པར་བྱེད་པ་དག་འདིར་འཇུག་ནས་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་སྣོད་མ་ཡིན་ཞེས་མི་སྤང་བར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་ནས་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་ན་སློབ་མ་དམ་པར་མི་རུང་ཡང་སྔོན་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ནས་ངན་སོང་ལས་ཐར་ཅིང་སྣོད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ནོར་དང་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་དམ་ཚིག་མི་བསྲུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་ཅི་བདེ་བར་སྤྱོད་དུ་གནང་བར་བྱས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་ཅིང་ལྷའི་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱས་ན་དེ་དག་ཀྱང་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། མ་ལུས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་མཐར་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཞུགས་པར་འོས་པར་གསུངས་པ་དང་སེམས་ཅན་གང་དག་གླུ་གར་དང་རྩེ་འཇོ་ལ་དགའ་ཞིང་སྲེད་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ནས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ནི་གླུ་གར་དང་རྩེ་འཇོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མི་ཤེས་ཤིང་བསླབ་པའི་ཚིག་གིས་འཇིགས་སྐྲག་ནས་མི་འཇུག་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྷ་གཞན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གླུ་གར་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་སུ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ལམ་ངན་པར་ཁ་བལྟས་པ་དག་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར་བཅུག་ན་སྒེག་མོ་ལ་སོགས་པའི་གླུ་གར་རྣམས་མཐོང་བས་འཕྲལ་དུ་དགའ་བ་དང་། མགུ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་།

Those who delight in song, dance, and play, and those who strive in the Dharma, ethical discipline, meditative concentration, and so forth, enter here and their hopes will be completely fulfilled. Furthermore, even sentient beings who commit great misdeeds are not to be rejected as unfit vessels; rather, they are to be admitted into the maṇḍala and shown the mudrās. Although they may be unsuitable as noble disciples, once all their previously committed sins are purified, they will be liberated from the lower realms and become fit vessels. Even those who are attached to the five sensory desires, such as wealth, food, and drink, and who do not guard their samaya, are permitted to enjoy those things as they please. If they are then admitted into the maṇḍala and made to familiarize themselves with the deity yoga, they too will gradually attain manifest emergence and, by way of obtaining all happiness without exception, their hopes will ultimately be completely fulfilled; for this reason, it is taught that they too are worthy of entering the maṇḍala. Moreover, there are sentient beings who delight in and crave song, dance, and play, yet who do not understand the meaning of the Tathāgata’s Mahāyāna. Not knowing that this Vajradhātu maṇḍala involves song, dance, and play, they are terrified by the words of the training and do not enter. Instead, they enter the maṇḍalas of other external deities where such song and dance exist. In order to turn those who are headed toward an evil path away from it, if they are admitted into this maṇḍala, they will immediately experience joy and satisfaction upon seeing the song and dance of the goddesses and others.

དེ་དག་གི་དོན་བསྒོམས་ཤིང་མཆོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་བརྩམས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཡོད་པར་དགོངས་པས་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ཁོ་ན་བརྩམས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཡང་རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་འབྱུང་ན། འདི་དེ་དག་པས་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུད་གཞན་ལས་ནི་སྣོད་བརྟག་པར་འབྱུང་ལ། འདི་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཤོང་བར་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡོན་ཏན་གཞན་ལས་ཆེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་མཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་དག་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ནས་ལྷ་རྣམས་མཉེས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན། དང་པོར་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ཐུགས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཕྲིན་ལས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་རྣམས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུད་ནས་བཤད་ཅིང་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། བཅིང་བའི་ཐབས་དང་། དགྲོལ་བའི་ཚུལ་དང་། ལས་སུ་རུང་བའི་ཚད་དང་། བཅིངས་པའི་འབྲས་བུའོ། ། དེ་ལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

It is taught in the Root Tantra itself that by meditating on and making offerings to these [deities], one shall attain qualities such as the joy of enlightenment in the objective field. One should understand that this very sādhana was composed because the author intended for it to possess those great qualities, even if one were to compose a sādhana for a deity endowed with such great qualities. Furthermore, an opponent might ask: "If many types of qualities also appear in other tantras, is this [tantra] superior in its qualities to them?" It is said in reply: In other tantras, the examination of the vessel [the disciple] is taught, but in this one it is not; rather, the teaching that it accommodates all is precisely what shows its qualities to be greater than others. Therefore, regarding the phrase "Mahāmudrā and so forth," it means that if practitioners meditate exactly as they are upon the four aspects of Mahāmudrā and the other mudrās—the methods for pleasing those [deities]—the deities will be pleased and whatever siddhi is desired will be attained. Thus, the history of what the general and specific characteristics of the Mahāmudrā of Body, the Samayamudrā of Mind, the Dharmamudrā of Speech, and the Karmamudrā of Activity are, as explained in the tantras, should be distinguished. These should also be understood in four aspects. What are they? They are: the cause from which those mudrās arise, the method of binding them, the manner of releasing them, the measure of their functional readiness, and the result of binding them. Regarding the cause of their arising, some say it is the Dharmamudrā of Speech. Why is that?

སྔ་མ་ལས་རིམ་གྱིས་ཕྱི་མ་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་འགལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བརྗོད་པ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་གསུངས་པ་དང་། དེའི་ངག་ལས་སྒོམ་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འབྱུང་བའི་གཞི་ཡིན་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་མིང་དེ་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་ན། དེ་ལྟར་ན་དེ་མི་རིགས་སོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་པོ་དག་གི་རྒྱུར་བརྗོད་ན་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། བཞི་ཞེས་བརྗོད་པས་ན་འདི་ལྟར་གླེངས་ན་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་སྨོས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་མི་འཐད་དོ། ། མཁན་པོ་འདིའི་དགོངས་པས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་སྐུའི་བྱིན་རླབས་སོ། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་གསུང་གི་བྱིན་རླབས་སོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པའི་བྱིན་རླབས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་དུས་ན་དེ་དག་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེའི་ཡང་རྒྱུའི་མུ་ཚོལ་བ་གཟོད་རྩོལ་དགོས་པས་འདིར་སྦྱར་བར་དཀའ་བས་རིགས་པར་མ་མཐོང་ངོ་། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ནི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ལ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལས་ནི་གཞན་དུ་སྣང་བའམ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། འདིར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དེ། འགལ་བའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །

If it is argued that the subsequent ones arise sequentially from the preceding ones, that too is contradictory. Why? Because even what is called the dharma-mudrā was taught by the mahāmudrā, and it is meditated upon through its speech; it is merely designated as such. If it were not so, then because it would be the basis of arising, the very name by which it is so designated would not be established; therefore, that is unreasonable. Others say that it arises from the kāya-mahāmudrā. While that may be so, it is still not tenable. Why? If one were to state that it is the cause of the three mudrās, then it would be so; however, since it is referred to as "four," if one discusses it in this way, its own cause cannot be specified, and thus that is not tenable. According to the intention of this abbot, the mahāmudrā is the blessing of the kāya, the samaya-mudrā is the blessing of the citta, the dharma-mudrā is the blessing of the vāc, and the karma-mudrā is the blessing of the conduct of the three—body, speech, and mind. While that may be so, at the time when the cause is fully established, those are the results; therefore, one must then seek the cause of those as well, which involves further effort. Since it is difficult to apply [the cause] here, it is not seen as logical. If one asks, "Then how is it asserted?" the kāya-mahāmudrā arises from bodhicitta, and because the qualities of its jñāna appear or are taught as something else, it is asserted here that this is precisely that; thus, it does not incur the fault of contradiction.

དེ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བཤད་ན་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་རང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསལ་བ་ལས་སོ། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ནི་སོར་མོ་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་ལས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་པ་ལས་སོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྲལ་བའི་ཁུ་ཚུར་སོ་སོར་བཅིངས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། ། བཅིང་བའི་ཐབས་ནི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལྕེ་ལ་གནས་པའི་ཟླ་བ་ལ། རྡོ་རྗེ་དགེ་བ་བསྒོམས་ཏེ་བུམ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཞག་པའོ། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་དབུས་ན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་གནས་པར་བརྟགས་ན་རང་རང་གི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚུལ་དུ་བཅིང་བའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་སྙིང་གར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྡོ་རྗེ་ཁ་བཞི་པ་བཞག་ནས་རང་རང་གི་མཚན་མའི་གནས་སུ་ལག་པ་འཇོག་ཅིང་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའོ། ། དགྲོལ་བའི་ཚུལ་ནི་མཐའ་མར་གསལ་བ་དེའི་རིམ་གྱིས་དང་པོར་བསྒོམས་པའི་བར་དུ་དགྲོལ་ལ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྣམ་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་མོས་པར་བྱའོ། ། ལས་སུ་རུང་བའི་ཚད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དང་མཉམ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་བྱེད། ལུས་དང་ངག་གི་བྱ་བ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་ངག་གིས་བྱེད་དེ།

Regarding that, if explained according to the stages: the dharma-mudrā arises from the clear visualization of the syllables of one’s own mantra. All samaya-mudrās arise from the binding of the fingers in the vajra-gesture. The worldly samaya-mudrā arises from the binding of the vajra-fist. All karma-mudrās arise from the individual binding of the fists at the forehead. As for the method of binding: the mahāmudrā of the body is the perfection of the mahāmudrā from the samaya-mudrā, which in turn arises from the dharma-mudrā upon a moon maṇḍala. The dharma-mudrā is the placement of the dharma-syllables upon a vase, having meditated on the auspicious vajra upon the moon situated on the tongue. The samaya-mudrā is the binding in the manner of whichever respective insignia is present, having visualized a five-pronged vajra abiding in the center of the moon at the heart. The karma-mudrā is the demonstration of placing the hands at the respective locations of the insignia and holding them in whatever manner is appropriate, having placed a four-faced vajra upon the moon maṇḍala at the heart. As for the method of releasing: one releases them in the reverse order of the sequence in which they were first meditated upon, beginning from the end until the first. One should then cultivate the conviction that they are without intrinsic nature through an extremely subtle aspect. The measure of functional proficiency is the realization of equality with those mudrās, such that the activities of speech and mind are performed by the mind, the activities of body and speech are performed by the mind, and the activities of body and mind are performed by the speech.

དེ་ལྟར་བྱ་བ་མཚུངས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ལས་སུ་རུང་བའི་ཚད་དང་མཉམ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྟགས་སོ། ། བཅིངས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། གང་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། ། ཁ་ཅིག་འཆད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ངེས་པའི་ཚིག་དང་དུ་ཡོད་པའི་དབྱེ་བ་དང་། བཅིང་ཞིང་བསྒོམ་པའི་ཐབས་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དཀྱུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདི་ན་མར་ནི་དང་པོར་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། དེ་ལ་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དམ། དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་གང་རང་བཞིན་མེད་པར་བརྟགས་པ་དེ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་གྱུར་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་དག་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་སྣང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ལྡན་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་ནུས་ཤེའམ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ལྡན་པར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། སྐུ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་གསུང་དང་ཐུགས་མེད་པ་ཡང་མི་སྲིད་ལ།

Acting in such a manner is the sign of having realized the measure of the adaptability of all mudrās. As for the result of binding them: it is the attainment and experience of the result of whatever one has meditated upon, just as it was visualized. Some explain that the meaning of mudrā has four aspects: the etymology, the classification of its types, the method of binding and meditating, and the qualities of having done so; these, they say, should be understood from the context of the main text. Regarding that, first, for the purpose of explaining what the definition of a mudrā is, it is said: "In that regard, that which is the very nature of the deity itself, or that which is imputed as being without intrinsic nature through its parts, is called a mudrā," and so forth. In that context, "the very nature of the deity itself" refers to the appearance in the essence of the deity’s body; it is the complete perfection of the Mahāmudrā, the nature of bodhicitta. "Through its parts" means that one should understand that those things which arise from the essence of the qualities of the wisdom of that Mahāmudrā are taught as the samaya-mudrās, such as the vajra, the hook, and so on. As for the phrase "taught without distinction": although they appear to have different characteristics in that way, they are nonetheless taught in the tantras as being without distinction. For example, it is taught that "because they possess body, speech, and mind, they are able to act for the benefit of migratory beings," or "they act possessing body, speech, and mind," and so forth. This is because wherever the body exists, it is impossible for speech and mind not to be present.

གསུང་དང་ཐུགས་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྐུ་མི་མངའ་བ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། གང་ན་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ན་གཞན་ཡང་ཡོད་ལ། ཡོད་བཞིན་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་འདུག་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ཡང་ལྡན་ལ་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་མཛད་པས་ན། དེ་དག་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོར་གྱུར་པའི་ངོ་བོར་ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་མཐུན་པ་ལྟར་བསྟན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་མཐུན་པ་ལྟར་སྣང་མོད་ཀྱི། གང་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྟགས་པ་དེའི་སྤྱིའི་མིང་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་མཉམ་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ། ། རྣམ་གཅིག་ཏུ་ན་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་དམ་དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བརྟགས་ན། མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བའི་དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་ཟད་ཀྱི། ཡོན་ཏན་གང་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དེ་མཉམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལ་ནི་སྤྱིའི་མིང་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མཚན་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྣང་བ་དག་གིས་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འགྲོ་བ་གྲོལ་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ལྷ་མཉམ་པར་བརྗོད་དུ་རུང་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

It is impossible for that which possesses speech and mind to lack a body; for wherever one exists, the others must also exist. Furthermore, it is impossible for these to exist and yet remain inactive. Since the deity possesses these three—body, speech, and mind—and performs enlightened activities (phrin las) to tame beings according to their needs, they are taught through the differentiation of mudrās (phyag rgya) as the essential forms that serve as the gateways to their respective qualities. Although their characteristics (mtshan nyid) appear to be different, when they are analyzed as being without any distinction, their general name is "mudrā," which is also called a "sign" (mtshan ma). The phrase "without distinction" indicates that their qualities are equal. Alternatively, if one analyzes the nature of the deity itself as the Great Mudrā (mahāmudrā) or its constituent parts, then while the Samaya, Dharma, and Karma mudrās are taught with differing characteristics, their qualities are in no way distinct. That which is analyzed as equal is given the general name "mudrā," the meaning of which is also expressed by the synonym "sign." Thus, these two are shown to be inseparable. An opponent might ask: "If the manifestations of the Body as the Great Mudrā possess many qualities, such as the ability to liberate beings merely by being seen by others, and if the remaining mudrās are also like that, then it would be appropriate to say the deities are equal. If that is not the case, then how can they be equal?" To this, it is said:

འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དེ་ལྟར་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་འབྲེལ་པའི་མཐུས་དེ་ལྟར་ནུས་པར་ཟད་ཀྱི་གཟུགས་དངོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ནུས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཆུའི་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་རི་བྲག་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་ཤེས་པས་མ་ཟིན་པའི་གཟུགས་ཅན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ནུས་པར་འོས་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཟད་པས་རང་གི་ཡོན་ཏན་དུ་མི་གཞག་གོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱིས་དེ་ལྟར་ནུས་ན་ནི་འབྲེལ་པའི་མཐུ་ཡིན་ལ་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། དེ་གཅིག་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དག་གི་ཟླ་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ལས་ལྷག་པར་ལྡན་ཞིང་གནས་ཏེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་གནས་སྐབས་ནའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའི་དགོངས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་དག། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཞིང་སྣང་བ་དག་གིས་མཚོན་པར་བྱེད་དེ། གང་ཞེ་ན། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་དབྱིབས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་འཇིག་པ་དང་། ཚུར་མི་ཚུགས་པར་བསྟན་པའོ། ། འཁོར་ལོར་སྣང་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྦྱོར་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། རིན་པོ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་བདག་གཞན་གྱི་དགོས་འདོད་བསྐང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །

If those forms that possess a connection are capable in such a way, then they are capable only through the power of the connection and not by the nature of the forms themselves. If forms that lack a connection were capable in such a way, then even the reflection of the moon in water, the reflections of mountains and rocks, and material forms not grasped by consciousness should also be capable in that way; yet they are not. Even if they were capable, it would be merely a characteristic of being blessed, and thus it could not be established as an inherent quality. The Mahāmudrā should also be viewed in that same way. If that which possesses a connection is capable in such a way, it is the power of the connection; if it does not possess a connection, there is no way to describe its distinction from others. The qualities that constitute the nature of that single entity are possessed and abide in an even greater degree in the remaining ones. Even in the state of the Samayamudrā, there are those endowed with the inconceivable intention arising from the specific wisdom of the Tathāgata’s mind. These are indicated and manifested by the distinct characteristics of the Samayamudrā. What are they? The depiction of the Samayamudrā’s shape as being like a vajra is shown to be the destruction and disintegration of all phenomena, such as the afflictions, by the five wisdoms, and to be invulnerable to others. Its appearance as a wheel is shown to have the characteristic of joining dependent origination and, by turning the wheel of Dharma, cutting the continuity of the wheel of saṃsāra. Its depiction as a jewel is shown to have the characteristic of fulfilling the needs and desires of oneself and others.

པདྨར་བསྟན་པ་ནི་འཁོར་བ་ན་གནས་ཀྱང་འཁོར་བས་མ་གོས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེས་ཆོས་ཉིད་དང་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེར་བསྟན་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་རིས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་དག་འདུལ་བར་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི་འཕགས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་སྤྱན་འདྲེན་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་འགུགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ་ཕྱི་མ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་དགེ་བ་ནི་ཁ་གྱེས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་གནས་པར་སྣང་བ་ཡང་གསུང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་གྲོལ་བར་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་འགྲོ་བ་རིས་དང་ཁ་དོག་དང་། ཁམས་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་ཐ་དད་པ། ཐབས་མི་མཐུན་པས་འདུལ་བར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཕྲིན་ལས་དེ་དག་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མ་འཇོག་ཅིང་དོན་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལས་མེ་ཤེས་པའམ། མེའི་རྟགས་སུ་དུ་བར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་མངའ་བ་དེ་ལས་མི་ཞན་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་དག་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡོད་ལ། དེར་ཡང་མ་ཟད་དེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་མངའ་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མི་མངའ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

The teaching on the lotus demonstrates the characteristic of remaining within saṃsāra yet being unstained by it, and of being characterized by wisdom and compassion toward the nature of phenomena (dharmatā) and saṃsāra. The teaching on the crossed vajra demonstrates the characteristic of taming beings of diverse dispositions through various types of enlightened activity (karman). The appearance like a hook demonstrates the characteristic of inviting the noble ones and summoning sentient beings; one should understand that the subsequent [mudrās] are likewise taught to possess many such aspects of qualities. The virtuous vajra of the dharma-mudrā, appearing with the seed-syllable of the Dharma at its opening, demonstrates the characteristic of liberating the continuums of beings through the two aspects of speech. The karma-mudrā demonstrates the characteristic of acting for the benefit of beings without remaining indifferent, but rather through modes of activity that correspond to those beings who are to be tamed by diverse means—beings of different classes, colors, elements, and latent tendencies. For example, it is like knowing fire from smoke, or smoke appearing as the sign of fire. Therefore, the remaining mudrās possess aspects of qualities that are not inferior to the qualities possessed by the great mudrā (mahāmudrā); moreover, the qualities possessed by the great mudrā are also possessed by the remaining ones, but the qualities possessed by the remaining ones are not necessarily possessed by the great mudrā. Why is that?

ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ལས་བྱུང་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་དང་མ་འབྲེལ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་དོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དང་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི། ཕྱག་རྒྱའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པ་སྟེ། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟར་འདོགས་ཏེ། གོང་དུ་བཏགས་ཀྱང་དོན་གཅིག་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་ལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་འབྱིན་པའི་ཚིག་སྟེ། ཅི་ལྟའམ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་དག་དོན་གཅིག་ཅེའམ། དོན་གཅིག་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟར་འདོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བརྟགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་སླར་བསྣན་ཏེ་བསྟན་པ་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། སྒྲུབ་པ་པོས་ཞེས་པ་དེ་བས་ན་སྒྲུབ་པ་པོ་འཕགས་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེས་ལྷ་གང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ན་ལྷའི་སྐུའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་བར་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་འདི་ལྷ་དེ་ཉེ་བར་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །

The qualities of Mahāmudrā arise solely from being connected with the remaining [factors]; if not connected with them, it is not so. Since the qualities of the remaining factors also arise from not depending on that [Mahāmudrā], they are described as being without distinction. Regarding the terms "seal" (mudrā), "sign" (nimitta), and so forth, these are synonyms for the name "seal"; they do not have different meanings. This means that for these four Mahāmudrās and so on, such synonyms are applied; even if designated as above, the meaning does not change from one, which is the sense of "one." "How so?" is a phrase that provides the reason: it asks, "In what way? For what reason?" It means: why are the various differing synonyms shown to have one meaning, or why are these synonyms applied to a single meaning? "By imputing without distinction through the essence of the deity or its parts" is a restatement of the very meaning explained above; the explanation is as before. Regarding "by the practitioner": if there is a practitioner who wishes to achieve the siddhi of the Noble Ones, and they focus on whichever deity they wish to recollect and meditate on that deity’s body as Mahāmudrā, the recollection will arise that "this is the application of the deity’s body." Therefore, it refers to the arising of such recollection. For that reason, because this meditation on Mahāmudrā is the cause for closely recollecting that deity, it is called the "proximate characteristic."

དེ་བས་ན་དོན་དེ་རྒྱུད་འདི་ཉིད་དང་ཞེས་པ་དེ་བས་གོང་དུ་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་མཛད་མཁན་གྱིས་རང་བཟོར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྟོག་པ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི། འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རེ་ཞིག་འདི་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། འདའ་དཀའ་དེ་བཞིན་མི་ཤིགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་འདའ་བར་དཀའ་ཞིང་གཞིག་པར་མི་ནུས་པའོ། ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་གི་རྟག། ཅེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའམ་ས་བདག་གིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པའི་གཙིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཚན་མའི་གཟུགས། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ནི། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་གཅོག་ཅིང་ཉམས་པར་བྱ་བ་དང་། འདའ་ཞིང་གཞིགས་པར་མི་ནུས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བསྒྲགས་ཏེ། བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྟོག་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

Therefore, regarding the phrase "this very tantra," the author demonstrates that the meaning explained above is not a fabrication of his own, but is clearly shown in this Tattvasaṃgraha Tantra and the Trailokyavijaya-kalpa. As for the phrase "how is it said?", it refers to the meaning of "it is said as follows" which appears below. Regarding the phrase "for the time being, from this very [tantra]," it means it is taught in this very Tattvasaṃgraha Tantra as follows: "Difficult to transcend, likewise indestructible." This means that it is difficult for anyone to transcend and impossible to destroy. If one asks what that is, it is stated: "The king, the supreme seal, the permanent." This refers to that which is sealed by the seal of the decree established by a great king, such as a universal monarch or a sovereign of the earth. "The form of the signs of the Great Beings" means that the supreme seals of the Tathāgatas, the kings of the three realms, cannot be broken, impaired, transcended, or destroyed by anyone, such as Māras or non-Buddhists. "Great Beings" refers to the Tathāgatas. Their wisdom signs, forms, and so forth are proclaimed as "seals" for the purpose of teaching. Furthermore, it is also stated in the Trailokyavijaya-kalpa: "Of the vajras of body, speech, and mind," and so forth. This teaches that the four seals arise from the application of the three—body, speech, and mind—in the manner of vajras. Regarding the phrase "the vajras of body, speech, and mind":

ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ཚུར་ཅིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ཤིང་དངོས་པོ་གཞན་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། ལྷའི་ཆ་ལུགས་མངོན་དུ་དམིགས་ལ་ངག་གི་མཚན་མ་ལྕེ་ལ་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞག་པ་དང་། སྙིང་གར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞག་ནས་བདག་གང་སྒྲུབ་པར་དད་པའི་ལྷའི་ཆ་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ལ། ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་འདི་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་མ་ལུས་པའི་དོན་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡང་ཚུལ་འདི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རྣམ་གཅིག་ཏུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ནི་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། གཞན་གྱིས་བཤིགས་པར་མི་ནུས་པའོ། ། གསུང་རྡོ་རྗེ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའོ། ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་སུ་བསྟན་པའོ། ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་ནི་སྦྱོར་བ་ཡི། ། ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཡོན་ཏན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་སུ་བསྟན་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་འདི། ། ཅེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སམ།

Blessed by primordial wisdom, it is such that nothing can harm it and it destroys other entities. Regarding the phrase "by means of the application of the reflected image": one should clearly visualize the form of the deity, place the dharma-mudrā of one’s own [mantra] upon the tongue as the sign of speech, and place the wisdom-mudrā of one’s own primordial wisdom upon the moon-maṇḍala at the heart. Having thus transformed oneself into the form of whichever deity one aspires to accomplish, one should generate the divine pride. Regarding the phrase "this distinction of all mudrās": "all mudrās" means without exception; it is explained that the distinctions of the four mudrās are also proclaimed to be generated in this manner. Alternatively, regarding the phrase "the body, speech, and mind are vajra": the body-vajra is stable and unchanging, such that it cannot be destroyed by others. The speech-vajra is unchanging, exactly as it was spoken. The mind-vajra is the primordial wisdom of suchness, free from subject and object. From that nature of body, speech, and mind, the reflected images of the mahāmudrā and so forth are displayed. Regarding the phrase "by means of the application of the reflected image": it is displayed as the reflected images of the signs of the mudrās that accord with the qualities of that primordial wisdom. Regarding the phrase "this distinction of all mudrās": it refers to the principal lords of the Tathāgata family, such as the glorious Vajrasattva and others, or the wisdom-sattvas and so forth.

ལྷ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཆར་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་ཁོ་ན་ལས་བསྐྱེད་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ནས། ཡང་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ལས་དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་མ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་དོན་དམ་པ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་གཉིས་མིང་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མི་འདྲ་བའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་དམ་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཕྱག་རྒྱ་མཚན་མ་དེའི་སྒོ་ནས་དེ་མཚོན་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། འདིར་གཟུགས་བརྙན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ལ་བྱ་སྟེ་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། མཚན་མ་ནི་མངོན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་ལུགས་སོ། ། མཚན་ཉིད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་མི་འདྲ་བའི་མཚན་མ་ལ་ཡང་གཟུགས་སུ་བཤད་པས་ན་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དེ་དག་དབྱིབས་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཡང་ཐུན་མོང་དུ་མིང་གཟུགས་བརྙན་ནོ་ཞེས་བཤད་ན་འགལ་བ་མེད་པས་ན། འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་པའམ་མི་མཐུན་པའི་སྐྱོན་གྱི་ཉེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་གྲངས་མང་དུ་ཡོད་ན། འདིར་དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱག་རྒྱར་འདོད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

Having explained that the generation of each individual deity is proclaimed to arise from this very distinction of the four seals, it is further stated in that same conceptual text: "The ultimate suchness is also the seal." This is said because the ultimate is an infallible sign. If an opponent asks, "In that case, would it not be a fault of inconsistency to use the same name for the ultimate, which is the non-apprehension of intrinsic nature, and the seal, which is a form?" the reply is: The ultimate itself is blessed as the sign of the seal and arises from it; and because one realizes it by means of that sign of the seal, there is no fault of the definition being incomplete. Regarding the mention of "reflection" here, it refers to the seal. If one asks what that is, it is taught as the definition of the deity's sign. "Sign" refers to the aspect of manifest appearance, and "definition" refers to the presentation of the four types of seals. Therefore, since even the dissimilar signs are explained as "form," there is no contradiction in using the common name "reflection." Thus, it is explained that even if suchness is called a "seal" here, it does not incur the fault of an incomplete or inconsistent definition. If an opponent asks, "Well then, since there are many enumerations of what is asserted as the ultimate, which one is the ultimate suchness asserted here as the seal?" the reply is:

དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདིར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་གཞུང་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། དོན་དམ་པའི་ལྷའི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་མཚན་མར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མདོ་རུ་ནི། ། ཕྱག་རྒྱ་མཚན་མ་ཆེ་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་དེ་ཉིད་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཉིས་འབྲེལ་པར་བསྟན་པའི་དོན་གསལ་བར་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་དམ་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ལྷའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྦྱར་ཏེ། དོན་དམ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ལྷའི་ཁྱད་པར་རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྒྱལ་པོ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་འཁོར་ལ་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ལ་དེ་དང་འབྲེལ་བར་གྱུར་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཞེས་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན།

It is taught that "the ultimate" (paramārtha) should be understood here as having the characteristic of the selflessness of persons and phenomena. Furthermore, other texts belonging to the continuum of the application of logical reasoning state: "The characteristic of the ultimate deity is taught to be the mudrā." Thus, non-conceptuality, which is the ultimate essence, is also called a mudrā. Its characteristic of being blessed as a sign is also taught to be a mudrā. Regarding the statement, "In the Dharmadhātu, it is briefly called the Great Mudrā," this means that, in brief, the Dharmadhātu or suchness is taught by being blessed as the mudrā of signs. This clearly explains the meaning of the connection between the Dharmadhātu and the Mahāmudrā. Regarding the statement, "In that context, the term 'Dharmadhātu' refers to the ultimate and the specific deities associated with it," this means that the term expressed as "Dharmadhātu" is applied in two ways: it refers to the ultimate itself, and it refers to the specific deities associated with that Dharmadhātu who appear as the families and the principal beings of those families, such as the Bodhisattvas. This is illustrated by the example: just as in certain contexts the term "king" refers to the king himself and also to his retinue associated with him, so too the term is applied to the king himself and designated for those who are his associates. If one asks, "What is it that is expressed as being associated with the Dharmadhātu?" [the answer follows].

གང་དག་གིས་དེ་རྟོགས་ནས་རྣམ་པར་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། སྒྲུབ་པ་པོ་གང་དག་གང་ཡང་རུང་བས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མར་བསྟན་པའི་ཆ་ལུགས་དང་། དོན་ཇི་བཞིན་པར་བསྒོམས་པ་ལས། སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་གྱུར་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། བདག་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་རྩོལ་བ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི། དོན་དམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ལས་འབྱུང་བ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལ་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་བྱར་རུང་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལྷར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལྷར་སྣང་བ་ནི་ཚངས་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་། དེའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་དང་། འཁོར་དུ་བསྡུས་པ་དག་གོ། ། དེ་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན།

Regarding the phrase, "Those who, having realized that, are purified": when any practitioner, by meditating exactly upon the manner in which the dharmadhātu is indicated through signs such as the mahāmudrā and so forth, and by meditating upon the actual meaning, exhausts the entire collection of obscurations and realizes the dharmadhātu, thereby attaining the fruit of liberation—at that time, the exertion capable of accomplishing the perfect welfare of oneself and others as appropriate arises. This is what is called "connected with the ultimate." The reason for this is also taught in the sūtras; for example, when the sūtras state, "The noble individuals arise from the unconditioned," that too refers precisely to this connection with the ultimate. An opponent asks: "If it is appropriate to please the supramundane deities arranged in the maṇḍala through the rituals of the four mahāmudrās and so forth as taught, how does one please the mundane deities?" It is said: "Even those appearing as impure deities," and so forth. In this context, "appearing as impure deities" refers to those appearing as Brahmā, Śakra, Maheśvara, and so on, as well as those who assume their attire and are gathered in their retinues. If one asks why they are called "impure":

སྨྲས་པ་མཐུ་དང་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་འཁོར་བ་མ་སྤངས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་གནས་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དག་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་ནམ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་ཏེ། ཚངས་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ལྷ་ཆེན་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་པར་སྣང་བ་འདི་དག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བ་དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་ཅིང་དོན་བྱེད་པར་སྤྱོད་དེ། འགྲོ་བ་གང་དག་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། བསྟན་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་སྲིད་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་དངོས་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཞེས་ཏེ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའམ། བསོད་ནམས་བསྐྱེད་ཅེས་པ་ནི། ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པར་གྱུར་པ། ལུས་དང་། ངག་དང་།

It is said that although they possess great power and merit, they remain in a manner similar to those who have not abandoned cyclic existence and have not attained the fruit of liberation; thus it is so described. If one asks, "Are those who appear in such a way actually abiding in that state, or are they transformations?" it is said: Alternatively, it is for the sake of benefiting those beings to be tamed by such means that they appear through the very blessing of the Tathāgata. These appearances, which assume the forms of Brahmā, Śakra, Maheśvara, the World Protectors, and so forth, should not be viewed as being exclusively [those beings themselves]. For the Tathāgatas, by the power of their previous aspirations, manifest in accordance with whichever disciples are to be tamed and act for their benefit. In order to benefit those beings who are to be tamed by such means, the Tathāgata himself blesses them to appear in that way; thus, they may be the Teacher himself, or they may be emanations of the Tathāgata. If it is not so, and they are actual worldly deities, it is because they have familiarized themselves with the direction of the dharmadhātu. This refers to being preceded by the perceptions of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness, or to the generation of merit. Regarding "becoming the vehicle of gods and humans," this refers to the body, speech, and—

ཡིད་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཀར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་དག་གོམས་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལྷ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་མཉེས་པར་བྱར་རུང་ངོ་། ། ཡོང་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་དེ་དག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ། མ་འབྲེལ་པ་དག་ཆ་ལུགས་འདི་ལྟ་བུར་གནས་པ་དང་། ཐོབ་པ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ཚོགས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཐུན་པར་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ། འཐད་པ་འམ་རིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་གྲངས་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡང་འདི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡང་གནས་སྐབས་འདིར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་ལ་ལྷའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་གང་ལ་དད་པ་དག་གིས་སྐུར་སྒོམ་པ་ནི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་དེ་དྲན་པའི་རྒྱུར་ཆེ་བས་ན་ཞེས་པ་ནི།

One should generate aspiration for the virtuous dharmas, such as the ten wholesome actions, which are the essence of completely purifying the mind, and cultivate them. Since the result of such cultivation is the appearance of attaining a birth like that of a god, and since that too is connected to the ultimate dharmadhātu, any dharma such as mahāmudrā is suitable to be practiced with devotion. Regarding the phrase "all those wisdoms," one should understand that any deity, whether completely pure or impure, as well as their four seals (mudrā) and so forth, are also connected to the dharmadhātu itself. The meaning is that it is impossible for those who are not so connected to abide in or attain such a form. Therefore, although the characteristics of pleasing the assembly of the four seals may differ in all respects, there is no contradiction; it is explained that this is logical and reasonable. This is the enumeration of the divisions of mahāmudrā, as stated in the passage beginning, "That seal is also [distinguished] by the particulars of body and so forth." Thus, the seals taught in that way are presented here in four aspects according to the distinctions of body, speech, mind, and conduct. Regarding the definition of mahāmudrā, it is stated: "In that regard, the image of the deity is mahāmudrā." This means that for those who have faith in a particular deity, meditating on its body is the "image of the body," and that is called mahāmudrā. Why is that? It is because, due to its similarity, it is a great cause for recollecting that deity.

དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྟར་ལྷའི་ཆ་ལུགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་དེ་འདྲ་བའི་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལྷ་དེ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ཆེ་བས་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་ལྷའི་གཟུགས་དེ་ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པའི་རྒྱུ་ལ་བྱའོ། ། ཆེ་བ་ནི་དེས་མཚོན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་རྟོགས་ཤིང་ཆུད་པར་གྱུར་པའོ། ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་དང་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་གཞན་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆོ་ག་འབྱུང་བའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། དང་པོར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། དོན་དམ་པ་ལས་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མ་བྱུང་བ་གང་དུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་པོས་བསྒོམས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའམ། ཆུད་པར་གྱུར་པས་ན། དོན་དེ་ལྟར་ཤེས་པས་བསྒོམས་ན། གང་འདོད་པ་དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་གཞན་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་དག། ཅེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དང་དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། ཆ་ལུགས་བྲིས་པའམ། ལུགས་སུ་བླུགས་པའམ། བྱས་པའམ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་པོས་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །

If one meditates on the appearance of the deity’s form in accordance with the Mahāmudrā of ultimate reality itself, such conceptual engagement occurs; because it is a great cause for recollecting that deity, it is called "Mahāmudrā." In this context, "cause" refers to the cause for recollecting the form of the deity of the perfected Mahāmudrā exactly as it is in its attire. "Great" means that through the gateway of that [recollection], one realizes and masters suchness. Regarding the phrase "its characteristics as well," the characteristics of that meditation on Mahāmudrā are also taught in this Tattvasaṃgraha Tantra and in the chapters on the rituals of Mahāmudrā in other Yoga Tantras. First, from this very Tattvasaṃgraha Tantra, it is said: "The body, speech, and mind are vajra..." This teaches that if the practitioner meditates in the manner shown where the signs of the mudrā arise from ultimate reality, then by that gateway, suchness is realized or mastered. It is taught that if one meditates with such understanding, whatever is desired will be accomplished. Similarly, other tantras also state: "The body, speech, and mind are vajra..." This refers to the forms and attire of the Vajradhātu and the great wisdom beings who are its retinue, whether they are depicted in paintings, cast in metal, or otherwise fashioned, or as they naturally abide. It is taught that by meditating on the great beings and so forth as possessing the signs of the four mudrās, the practitioner will accomplish that very [state].

དོན་དེ་ཉིད་སླར་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གཟུགས་བརྙན་ཇི་ལྟར་བྲིས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བྲིས་ནས་མཚན་མར་བརྟགས་པ་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་མདུན་དུ་བཞག་པའོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞེས་པ་ནི་མདུན་དུ་བཞག་པའི་ལྷའི་གཟུགས་བརྙན་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་པོའི་ཡིད་ཀྱིས་ལྷའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་རིགས་པར་སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་དང་ལྷའི་གཟུགས་དེ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བསམ་མོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། ལྷའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་པ་ཡང་རྒྱུད་སོ་སོའི་འདོད་ཀྱིས་གྲངས་དང་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་དག་ཡོད་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་དེ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷའི་སྐུའི་གཟུགས་ཀྱང་གནས་སྐབས་འདིར་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་ཆ་ལུགས་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱའི་ལྷའི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཁྲིའུ་ལ་བཞག་པ་དང་། ལག་པས་བཅིངས་པའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་དུ་ནི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ན། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྐབས་སུ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་གཉིས་ལས་གཟུངས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་འགྲོ་བའི་དབང་གིས་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ།

To explain that very point in further detail: "Just as the image is drawn" means that one first performs the examination of signs by drawing the image of the Mahāmudrā body exactly as desired. "Placed in front" means that it is set before one. "In accordance with that" means that, in accordance with the image of the deity placed in front, the practitioner’s mind should realize the image of the deity’s body exactly as it is, contemplating the practitioner themselves and the form of the deity as being without distinction. An opponent asks: "Since the presentation of the deity’s image varies in number and specific details according to the assertions of the individual tantras, how should one understand it in this context?" It is said: "In this context, the form of the deity’s body should be understood as being of two types. One is the body in which the attire of the deity, such as the four mudrās and so forth, is complete. The other is the Vajradhātvīśvarī and others mentioned in the maṇḍala of form. Regarding the 'deity’s body of mudrā,' this refers to the samaya-mudrā placed upon the pedestal of a stūpa, as well as those forms that arise when bound by the hands." An opponent asks: "Well then, if it is not like this in other maṇḍalas, why is it taught in this very way in the context of the dhāraṇī maṇḍala?" It is said: "Between those two, the goddesses of the dhāraṇīs are those who, for the sake of taming beings in that way, have abandoned the characteristics of many limbs such as mudrās and so forth, and the form of a woman," and so on.

གཟུངས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་ཞེས་པ་ནི་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྷ་མོ་རྣམས་སྐུ་འགོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཨེ་མའོ་གང་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་བཞེད་པ། ། འདུལ་བའི་དབང་གིས་དཔའ་བོ་གང་། ། བུད་མེད་གཟུགས་སུ་མཛད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སྤངས་ནས་ཞེས་པ་ནི། ཡན་ལག་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་ལྷ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་མི་སྣང་བར་བྱས་ནས། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པའོ། ། དེའི་བརྡར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྷ་མོ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མའམ་བརྡར་གྱུར་པ། མཆོད་རྟེན་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་རྣམས་སུ་འདིར་བསྟན་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། མཆོད་རྟེན་ཁྲི་ལ་ལེགས་འདུག་པ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་མོར་བཤད། ། ཅེས་འབྱུང་ངོ་། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་མགོར་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཆ་ལུགས་རྫོགས་པར་བསྟན་ལ། འདིར་ནི་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་མི་མཐུན་པར་བྱ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་དོན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏེ། མགོར་ནི་བུད་མེད་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཡང་ཡོད། ། མགོར་ནི་དེ་ལ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་དག་གིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལས།

Regarding the phrase "the goddesses of the dhāraṇīs are tamed in such a manner": the arrangement of the goddesses within the dhāraṇī maṇḍala is taught in that way for the sake of those beings to be tamed by such means. As it is said in the Root Tantra itself: "Ema! Because the bodhicitta desires to benefit all sentient beings, whatever heroes, by the power of taming, will manifest in the form of women." Regarding the phrase "having abandoned the female form of the many characteristics of the mudrās and so forth": this means that the actual forms of those goddesses, with their complete limbs, are made to disappear, and the samaya mudrās are then arranged. Regarding the phrase "become their symbols": in the dhāraṇī maṇḍala, these are the symbolic marks or signs of those very goddesses; here they are taught in the form of mudrās such as those seated upon a stūpa throne. As it is said in the Root Tantra itself: "Seated properly upon a stūpa throne, she is explained as Vajradhātvīśvarī." An opponent might ask: "Well then, at the beginning the complete attire and form of a woman was shown, so why is it necessary to show it differently here, creating a contradiction?" It is replied: That too is taught in such a way according to the specific circumstances of the meaning. At the beginning, there are those to be tamed by a woman, and at the beginning, there are also those who would find fault with her; therefore, to avoid their censure, such mudrās are shown. As it is said in the Subsequent Tantra of the Root Tantra:

མུ་སྟེགས་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཙུན་མོ་སྦ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་བྲིས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་མོ་དེ་དག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ལག་པ་གན་རྐྱལ་དང་ཁ་སྦུབ་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅང་བ་དག་ཀྱང་གཟུངས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ལྷ་མོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་དེ་ཉིད་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གཟུངས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྫོགས་པར་དྲན་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའམ་འོན་ཏེ་དབྱེ་བའམ་བསྡུ་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། ། དེ་ལ་བྲིས་པ་དང་། བརྩམས་པ་དང་། བརྐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པས་མ་ཟིན་པའི་ཚུལ་ཅན་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱིའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པ་ལྷ་སོ་སོ་གང་ལ་འདོད་པ་དག་གི་གཟུགས་བརྙན་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བསམས་པ་ནི་ནང་གི་ཡིན་ཏེ།

"In order to benefit the non-Buddhists, the consorts of the Tathāgatas are concealed," so it is said. Therefore, one should understand the passage beginning with "the mudrās of Vajradhātvīśvarī and so forth" in this way. Alternatively, "Vajradhātvīśvarī and so forth" refers to the mudrās of those goddesses taught in the dhāraṇī maṇḍala; just as they appear in the tantra itself, by turning the hands palm-up and palm-down, one assumes their respective mudrās. These also reveal the very essence of the complete mahāmudrā forms of those very dhāraṇī goddesses. In accordance with that, the phrase "of those goddesses" should be understood as follows: those mudrās are taught so that, by binding the hand mudrās in that very way, one may generate the recollection of the complete forms of those dhāraṇī goddesses in accordance with them. Thus it is explained. An opponent asks: "Should those mudrās taught in that way be understood in that manner, or are there other ways of classifying or subsuming them?" It is replied: "All those mahāmudrās should be understood as being of two types, distinguished by the categories of outer and inner." In that regard, those that are painted, constructed, carved, and so forth, and which are not grasped by the mind, are outer. Other than those, the mental visualization of the forms of whichever individual deities one desires is inner.

དེ་དག་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མར་བསྟན་པ་དེ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། དེ་ལ་དམ་ཚིག་གི་མཚན་མ་ཕྱག་རྒྱ་ནི་སོར་མོ་བཀོད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལག་པས་བཅིངས་པའི་ཚུལ་ལམ་ཐབས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཐུགས་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ནི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། རྒྱུད་ནས་བཤད་ཅེས་པ་ནི། རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དག་གསལ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ནི། ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཐོབ་པ་ཞེས་པས་ས་སམྱཀ་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཀུན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཡ་ཨ་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐོབ་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆིང་བར་བྱེད་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ལ། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་སྟེ། ཀུན་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ་ཞེས་པ་ནི།

These should be understood as the presentation of the characteristics of Mahāmudrā. The explanation of the characteristics and divisions of Mahāmudrā is complete. Now, regarding the explanation of the meaning of the Samaya-mudrā, which is taught as the sign of the wisdom-mind of the Tathāgatas, it is said: "In that regard, the Samaya-mudrā is the nature of the arrangement of the fingers." This means that the sign of that very wisdom of omniscience is taught as the manner or method of binding the hands in the form of the Samaya-mudrā. "The Great Beings" refers to the Tathāgatas. "The secret mind" refers to the wisdom that is endowed with perfect qualities and free from subject-object duality. That is expressed by the term "Samaya." Regarding the phrase "explained in the tantras," this clearly shows the enumerations and characteristics. As for the explanation of the enumerations, it is taught in sequence starting with "perfectly attained" (samyak-prāpta) and so forth. In that context, "perfectly" (samyak) means "truly" or "completely," and "attained" (prāpta) means "reached." Because worldly desires for results such as forms and sounds act as fetters, they are not "perfect." However, because it is the supreme of all the great qualities of the Tathāgatas of the three times, it is an essence that liberates everything; since it is perfect and brings about the attainment of all, it is so called. Regarding the phrase "for the sake of realization":

ས་སམྱ་ཀ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བས་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ན་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཆུད་པའམ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། མི་འདའ་བའི་དོན་དུ་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་(སམ་,ས་མ་) ཡ་བྱ་བས་མི་འདའ་བའི་དོན་གྱིས་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དམ་ཚིག་དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། བསྟན་པས་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་ལས་མི་འདའ་བས། དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཚོན་པའམ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། དེ་རང་གི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བའི་ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི། ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མར་གྱུར་པ། དམ་ཚིག་ཅེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཡུལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་དོན་ཡང་གོང་ཉིད་དུ། དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་གང་འཇུག་པ། ། དེ་ལ་འང་དེ་ཉིད་ཅེས་བསྒྲགས་སོ། ། ཞེས་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་ལྷའི་ཐུགས་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བར་གནས་པས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་མཚན་མར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དམ་ཚིག་ཅེས་བཤད་དོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བར་རྒྱུད་འདི་ཉིད་དང་གཞན་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ།

It is called samaya because it is realized and understood by the samyak-jñāna (perfect wisdom); that is, because the aspects of phenomena are understood as the dharmatā (the nature of phenomena), or because all objects of knowledge are understood as jñāna (wisdom), it is so designated. Regarding the meaning of "not transgressing," it is called samaya because of the term samaya (from sa-maya), meaning "not to transgress." This is because practitioners of the yoga of accomplishment must never transgress it, and because if it is practiced, one does not fail to achieve accomplishment. Furthermore, that very samaya of the Omniscient One is blessed as the samaya-mudrā; by teaching it, one does not transgress the observation of that very jñāna in the ultimate sense. Because it characterizes or brings about the understanding of tathatā (suchness), it is so designated. As for its essence of not transgressing its own object, tathatā, that which is called samaya is the sign of the jñāna of the enlightened mind; its object is the unerring dharmatā, for it does not deviate from that. "As explained before" should be understood from what was taught earlier: "Therefore, whatever jñāna engages, that too is proclaimed as tathatā." Consequently, the "secret mind of the deity" refers to that very jñāna of the Omniscient One, which is called "other" because it abides in an extremely profound and subtle manner; its sign is explained as samaya. Therefore, such things are taught as the samaya-mudrā in this very tantra and in others as well.

དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་ན་ཞེས་པ་ནི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པ་དེའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལག་པས་བཅིངས་ཏེ། རང་གི་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་ལ། རང་གི་སྙིང་གའི་སེམས་རྡོ་རྗེ་བསམ་མོ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་སྙིང་གར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་གནས་པར་བསམ་མོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་བས་ན་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་རང་གི་སྙིང་གར་བཅིངས་ཏེ་བསྒྲུབ་ཅིང་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། བསྟན་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་བྱའམ། ཐ་དད་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ལ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ཡང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཡང་མཐར་མ་གྱུར་པས། གཅིག་ཏུ་ཡང་མ་ངེས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཆང་བ་དང་འཆིང་བའོ། ། འཆང་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་འཆང་བའོ། ། འཆིང་བ་ནི་དེ་དག་གི་ཚུལ་དུ་ལག་པས་འཆིང་བ་སྟེ། འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འཛིན་པ་དང་འཆིང་བ་དང་། བསམ་པ་དང་། གནས་པ་དང་། བརྩམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །

Regarding the phrase "when accomplishing the samaya-mudrā," it refers to one who possesses such qualities as those. As for "having bound the samaya-mudrā to be accomplished," it means that the yogin, desiring to accomplish whichever deity it may be, binds that very samaya-mudrā of that deity with their hands, places it at the region of their own heart, and contemplates the mind-vajra at their own heart. This is explained as: "one should contemplate the samaya-mudrā vajra abiding upon a moon maṇḍala at one's own heart." Therefore, when applied to the context of accomplishing the samaya-mudrā by binding it at one's own heart and bringing it forth, it is evident that the state of omniscience itself is blessed as the samaya-mudrā and thus taught. An opponent asks: "Should the samaya-mudrā taught in that way be understood as being of a single nature, or should it be understood as being distinct?" It is replied: Although it is taught as having distinct characteristics for the sake of those to be trained, it is merely the manifestation of the specific qualities of the wisdom-mind in that way; it does not exist as something distinct, nor does it fall into any extreme. Thus, while it is not certain as a single entity, it should nevertheless be understood through two types of provisional distinctions: holding and binding. "Holding" refers to actually holding the vajra, lotus, and so forth. "Binding" refers to binding them with the hands in the manner of those [implements]; it is also explained as being "similar" or "dissimilar." Some also explain that there are five types based on the distinctions of grasping, binding, contemplating, abiding, and undertaking.

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྟར་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞུང་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཡོ་ག་འབུམ་སྡེ་ལས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ། རང་གི་སེམས་ནི་རབ་རྟོགས་པས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་འོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་དོ། ། ཐུགས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་སྟེ། དོན་དམ་པ་སེམས་ལྟ་བུ་པས་ཤེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། ། དེའི་དོན་དུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུའོ། ། དེའི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི། དོན་དམ་པ་དེའི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལུས་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་ཏོ། ། རིག་པ་དང་རིག་བྱའམ། མཛོད་དང་མཛོད་ཅན་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ། དཔལ་དམ་པ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་གཞན་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། སོར་མོ་སྦྲེལ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་སོར་མོ་བསྣོལ་བ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བས་གཞན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པས་ན་བརྟན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་སུ་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། འདིའི་ཞར་ལ་བསྟན་པའི་ཚིག་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལས་གཉིས་སུ་བྱས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འོག་ནས་འཆད་དོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་མ་གསང་བ་དག་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གསང་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཞེས་པ་ནི།

The definition of how suchness is also explained in detail in the great texts of the Yoga Tantra class, the Yogatantra-śatasāhasrikā, where it says: "By thoroughly realizing one's own mind," and so forth; the meaning of this will be explained in detail below. "Whatever is the sign of the mind" refers to the samaya; it should be understood as the ultimate, which is like the mind. "For the sake of that" means for the sake of that very [suchness]. "The sign of its location" refers to the samaya-mudrā, which is like the body, as the location of that ultimate; thus, these two are shown to be inseparable, like knowledge and the object of knowledge, or a treasury and its owner. Likewise, other yoga-tantras such as the Śrīparamādya also state: "The body, speech, and mind are the vajras," which is as explained before. "The joining of the fingers is taught" means that the interlacing of the fingers is the samaya-mudrā; because it is stable and unchanging, and cannot be moved by others, it is called "stable." "To be known from the samaya-sattva" refers to that very [mudrā]. "The karma-mudrā is made into two" is a statement taught incidentally; having made two from that samaya-mudrā, they become mudrās, the meaning of which will be explained below. An opponent asks: "In that case, what is the purpose of distinguishing the secret signs of body, speech, and mind individually?" It is replied: "The distinction of the secrets of body, speech, and mind..." is as follows:

དོན་དམ་པའི་ལྷའི་སྐུའི་གསང་བའི་མཚན་མར་བསྟན་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ། ལྷའི་སྐུའོ། ། གསུང་གི་གསང་བའི་མཚན་མར་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་མཚན་མར་བསྟན་པ་ན་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་དེ་རྣམས་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུའི་བྱིན་རླབས་སོ། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་སེམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་གསུང་གི་བྱིན་རླབས་སོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པའི་བྱིན་རླབས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་མཚན་མ་དང་བརྡ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསང་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དེའི་མཚན་མའམ་བརྡ་ནི་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པ་དེ་དག་གོ། ། གཞུང་འདི་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཀོད་ཅེས་པ་ནི། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་བཀོད་ནས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཟིགས་ནས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གཞན་དག་ལ་ནི། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟགས་པ་དག་སྣང་ངོ་། ། ཡང་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལས་མི་འདའ་བས་ན་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱས་བཅིངས་ནས། སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལས་འདའ་བར་མི་མཛད་པའོ། །

The secret sign of the ultimate deity’s body is taught as the Mahāmudrā, which is the deity’s body. The secret sign of the speech is taught as the Dharmamudrā. The secret sign of the mind is taught as the Samayamudrā. The Karmamudrā arises from the union of those [three]. Furthermore, from the Tattvāloka commentary composed by the master Buddhaguhya, it is said: "The Mahāmudrā is the blessing of the body; the Samayamudrā is the blessing of the mind; the Dharmamudrā is the blessing of the speech; and the Karmamudrā is the blessing of the conduct of the three—body, speech, and mind." Regarding the terms "sign" and "symbol," these refer to the signs or symbols that teach those mudrās which distinguish the secrets of body, speech, and mind. The phrase "arranged in this very text" means that they are presented and taught as such within this very Śrī Tattvasaṃgraha Tantra. That they are taught in such a way is because [the Buddha] perceived the mental continuums of those sentient beings who are to be tamed by such means and taught accordingly. In other tantras, the "complete body" formed by the synthesis of body, speech, and mind is designated as the Samayamudrā. Alternatively, the phrase "because the great beings do not transcend it" means that once bound by the Samayamudrā, the beings do not transcend it.

མི་འདའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་བཅིངས་པ་དེ་ལས་ལྷ་རྣམས་འདའ་བར་མི་མཛད་པའི་ཕྱིར། དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཡང་ན་དེ་ག་ཉིད་མི་འདའ་བ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཉིད་ལ་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་ཅེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདའ་བར་མི་མཛད་པས་ནི་ཡང་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེས་དོན་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་བརྟན་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུངས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་འབྱུང་བས་གཞན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འདའ་བར་མི་མཛད་པས་ན། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་ལས་དམ་ཚིག་ཅེས་བཤད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འོ་ན་རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་གཞི་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་ཏུ་དེ་ལྟར་སྟོན་ན། འདི་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱོགས་འདི་ལ་ནི། དམ་ཚིག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པས་ན་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་འདི་ལའོ། ། དམ་ཚིག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་ཉིད་དམ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བས་ན།

Regarding the phrase "because it possesses the samaya characterized by non-transgression": it is because the deities do not transgress [their commitment] once that mudrā has been bound. Therefore, that mudrā which possesses the samaya is called the "samaya-mudrā." Alternatively, because that very [mudrā] is non-transgression, it is expressed by the term "samaya." This means that because the samaya-mudrā does not transgress suchness, it is also called "samaya." Why is that? It is also called "samaya" because it does not transgress the representation of the meaning by means of that samaya-mudrā. If one asks how this is evident, the tantra itself states: "Because body, speech, and mind are stable," and so forth. This teaches that since these mudrās arise from the nature of bodhicitta, they cannot be moved by anything else. Regarding the phrase "by all the Tathāgatas": since even the Tathāgatas do not transgress that mudrā for anything else, the meaning is that the samaya-mudrā itself is explained as "samaya." Now, an opponent might ask: "If you thus present many different aspects of discordant characteristics for the essence of a single basis, how should this be understood in this particular context?" It is replied: In this position, because the samaya itself is the mudrā, it is the "samaya-mudrā." Regarding the phrase "in this position": it refers to this position of the sādhana. Regarding "because the samaya itself is the mudrā": it means because the samaya itself, or because of the samaya-mudrā.

དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བཤད་དོ། ། གྲགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། སྐུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་འདོགས་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་དེ་ལྟར་མི་བཤད་དེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མིང་གང་དང་གང་དུ་བཏགས་པའི་གྲགས་པ་དེ་དང་དེ་སོ་སོར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་གདགས་ཞེས་པ་ནི། གནས་སྐབས་ལ་ལ་དག་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་འདོགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་གདགས་སུ་རུང་གིས་ཀྱང་དེ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་མི་བྱའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། གཞུང་དག་ལས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་ན་འདིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གདགས་པའི་རྒྱུ་སྲིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གདགས་སུ་རུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་མི་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་འདུ་བར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། མདའ་དང་། མཉེས་པ་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་འདི་དག་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་དག་འཛིན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ།

It is explained as the "samaya-mudrā." Regarding the phrase "the renowned terms should be understood as being specific to their respective objects": although there are instances where the body and so forth are designated as the "samaya-mudrā," here that is not what is being taught. One must understand that the specific renown by which the objects of the four—such as the mahāmudrā and so forth—are designated is fixed for each. Therefore, the statement that the mahāmudrā and so forth are designated as the "samaya-mudrā" means that while in certain contexts the mahāmudrā and so forth are indeed designated as the "samaya-mudrā," even though such a designation is possible, they are not to be called the "samaya-mudrā" in this context. The characteristic of the mind is called the "samaya-mudrā." An opponent asks: "Since there are also scriptural passages where the body, the mahāmudrā, and so forth are called the 'samaya-mudrā,' why is it taught here in this way?" It is replied: "Even though the basis for such a designation exists" means that even though it is possible to designate them so, they are not to be so called. The opponent asks: "Well then, what kind of characteristics should one understand those 'samaya-mudrās' taught in that way to possess?" It is replied: Those samaya-mudrās are to be understood as the vajra, the hook, the arrow, the pleasing [gesture], and so forth; these are what are called "samaya-mudrās" in relation to these accomplishments. The opponent asks: "What is the purpose of maintaining such characteristics of the samaya-mudrā?" It is replied:

རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་བཤད་པ་རྒྱུད་འདི་ལས་བཤད་ཅེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་ན་བསྣམས་པ་ཡང་དགོས་པ་མེད་ཅིང་དོན་དང་མི་ལྡན་པར་མི་བསྣམས་ཀྱི། དགོས་པ་དང་བཅས་ཤིང་དོན་དང་ལྡན་པར་ཕྱག་ན་བསྣམས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ལས། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དང་དགོས་པ་རྣམས་བཤད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ནི། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་གནས། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ནི། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་དོན་དེ་དང་ལྡན་པས་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་གནས། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཐུགས་ལ་གནས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོའོ། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་དམན་པ་དག་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་འབིགས་པས་རྡོ་རྗེའོ། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཐར་གྱུར་པ་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་འདྲལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །

Regarding the statement that the purpose of the vajra and so forth is explained in this tantra: the deities do not hold the samaya mudrās, such as the vajra and so forth, in their hands without purpose or without meaning; rather, they hold them in their hands for a specific purpose and with meaning. Therefore, the qualities and purposes of these are explained in this Tattvasaṃgraha Tantra. As it is said: "The Blessed One, that very being, Dwells in the heart of Vajrasattva. The samādhi of the Tathāgata Accomplishes the awakening of the Buddhas." And so forth. In that context, "the Blessed One, that very being" refers to the suchness of bodhicitta. Because it possesses that very meaning, it is said, "dwells in the heart of Vajrasattva." This means that he is Vajrasattva himself; because his mind is the nature of primordial wisdom (jñāna), it is said to "dwell in the mind." "The samādhi of the Tathāgata" means that this very [suchness] is the samādhi of the Tathāgata, the non-conceptual essence of the dharmakāya. "Accomplishes the awakening of the Buddhas" means that this does not accomplish the vehicles of the Hearers (śrāvaka) and Solitary Buddhas (pratyekabuddha), but rather accomplishes only the state of a Buddha and a Bodhisattva. "It is a vajra because it pierces thoroughly" means that at the stage of realizing that bodhicitta, the meaning of the nature of phenomena (dharmatā) becomes manifest, and it destroys and tears asunder all that has reached the extreme of error.

མཆོག་ཏུ་སྦྱོར་བས་ལྕགས་ཀྱུས་སོ། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོའམ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། འཕགས་པ་རྣམས་སྤྱན་འདྲེན་ཅིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་འགུགས་པར་བྱེད་པའོ། ། ཕྲ་བས་འབིགས་པ་མདའ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ཅིང་གང་འདོད་པ་དག་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཀཱ་མ་དེ་བ་ལ་མེ་ཏོག་གི་མདའ་ལྔ་ཡོད་པས་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་དོན་མཛད་པའོ། ། མགུ་བས་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པས་བདག་ཀྱང་མགུ་ལ། བསྡུ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པས་གཞན་ཡང་དགའ་ཞིང་དགེ་བ་ལ་འགོད་པར་མཛད་པའོ། ། སྤྲས་པས་རིན་པོ་ཆེ་རུ་བཤད། ། ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་སྤྲས་ཤིང་བརྒྱན་པའམ། རྣམ་གཅིག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས་སྤྲས་ཤིང་བརྒྱན་པ་ལྟར། དེ་ལ་ཡང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲས་ཤིང་བརྒྱན་པའོ། ། ཉི་མ་གཟི་བརྗིད་ཅེས་སུ་བརྗོད། ། ཅེས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཉི་མས་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་དང་འདྲ་བའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། ། བསྒྲེང་བས་རྒྱལ་མཚན་ཆེར་བསྟན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་བས་དགྲའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པ་དང་འདྲ་བར། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྒྱལ་མཚན་དང་འདྲ་བ་དེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །

"By supreme application, it is the hook" means that because that bodhicitta is the principal or like a king among all states of mind, it invites the noble ones and summons sentient beings. "By subtlety, it pierces; it is the arrow" means that it acts for the benefit of beings and displays whatever is desired. For example, just as the flower-arrows of Kāmadeva, the king of the gods of the desire realm, stimulate all desires, so too does it act for the benefit of others. "By being pleasing, it brings joy" means that because it has attained mastery over the perfect welfare of self and others, it is itself pleased; and by benefiting others through the four means of attraction, it causes others to be joyful and establishes them in virtue. "By being adorned, it is explained as a jewel" means that it is adorned and ornamented by such qualities of bodhicitta; or alternatively, just as a jewel is adorned and ornamented by qualities, it is likewise adorned and ornamented by the major and minor marks. "The sun is called majesty" means that just as the sun dispels all darkness, the majesty of the sun-like wisdom dispels all the darkness of the afflictions and obscurations. "By being raised, the great victory banner is shown" means that just as in the world, raising the victory banner of a king overcomes the side of the enemy, so too does the victory banner of bodhicitta overcome all discordant factors.

གཞད་པས་གད་མོ་ཞེས་སུ་གྲགས། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་སྤྱོད་པས་མཉེས་པའི་གད་མོས་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་པདྨ་ཁ་ཕྱེ་བ་བཞིན་དུ་བློ་རྒྱས་ཤིང་རྫོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཞད་པའི་གད་མོ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། ། འདོད་ཆགས་དག་པས་པདྨ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། པདྨ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་འདམ་གྱི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་ལྟར། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ནའང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་ཉེས་པས་མ་གོས་པའོ། ། ཉོན་མོངས་དགྲ་གཅོད་རལ་གྲིའོ། ། ཞེས་པ་ནི་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་མཚོན་ཆ་རལ་གྲིས་དགྲ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར། ཡེ་ཤེས་རལ་གྲི་ལྟ་བུ་དེས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ལྟ་བའི་དྲ་བ་དགྲ་ལྟ་བུ་དག་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཚུལ་བས་འཁོར་ལོ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འགྲོ་བའི་རྒྱུན་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་སྤྱོད་ཞིང་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་གཅོད་པར་མཛད་པའོ། ། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་སྨྲ་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་སྦྱར་ཏེ། ལུང་དང་རིགས་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས་གཞན་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པ་མཆོད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཁ་བཞི་པ་བསྣམས་པའོ། ། མི་ཚུགས་སྦྱོར་བས་གོ་ཆའོ། ། ཞེས་པ་ནི།

"Laughing is known as laughter" means that by practicing the perfect fulfillment of the welfare of oneself and others, one proclaims the laughter of joy. Some also say that it is the proclamation of the laughter of joy through the expansion and perfection of the intellect, like a lotus opening its petals. "The lotus is the purity of desire" means that just as a lotus, though born from mud, is not stained by the defects of the mud, so too, although he acts for the benefit of beings through great compassion, he is not stained by the faults and defects of saṃsāra. "The sword cuts the enemy of the afflictions" means that just as a worldly weapon, a sword, takes the life of an enemy or an adversary, so too, the sword of primordial wisdom cuts through the enemy-like obscurations of the afflictions and the web of wrong views. "The wheel is the manner of the maṇḍala" means that immediately upon generating the mind of awakening, he turns the wheel of Dharma; by turning the wheel of Dharma in the continuum of beings, he practices dependent origination and severs the wheel of saṃsāra. "Speaking is called expressing in words" means that, in accordance with the mental continuums of those to be trained, he liberates others by teaching the Dharma of scripture and reasoning. "Because all variety is the vajra" means that because he performs enlightened activities such as making offerings to the Noble Ones and benefiting sentient beings, he holds the four-faced crossed vajra. "The armor is the application of being unassailable" means:

བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་གོ་ཆ་བགོས་སོ། ། འཇིགས་པར་སྦྱོར་བས་མཆེ་བ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་གྲགས་པ་ཅན་གྱི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་མ་རུངས་པ་དག་འདུལ་ཞིང་ཚར་གཅོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་གནོད་སྦྱིན་དུ་སྤྲུལ་པའོ། ། བཅིང་པའི་ཕྱིར་ནི་ཁུ་ཚུར་རོ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་གཅིག་གི་ནང་ནས་ཡང་གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་ལ་གསུམ་ཆར་ཡང་གཅིག་གི་ངོ་བོར་སྟོན་སྤྱོད་པའོ། ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་སེམས་དཔའ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཞེས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་བྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ་བར་བསྟན་པའོ། ། དེ་བཞིན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་མཚན། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ནི། འདིར་གསུང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། གསུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ལྷ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ། ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། ། གསུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གི་གསུང་སྟེ།

In order to remain unassailable by any adversaries, such as Māras and non-Buddhists, one dons the armor of the mind of awakening (bodhicitta). Regarding the phrase "fearful application is the fang": this refers to the emanation of the Vajra Yakṣa of the mind of awakening in order to subdue and suppress the wicked, such as the renowned Māras and non-Buddhists. "For the purpose of binding is the fist" means that the Vajra Fist is the unified integration of the body, speech, and mind of all the Tathāgatas; it demonstrates that within the single unity of body, speech, and mind, all three are present, and all three are shown to be of a single essence. Regarding "Just as the Blessed One, the Sattva": this refers to Vajrasattva. Regarding "Vajrasattva in all [places]": this teaches that Vajrasattva arises everywhere from the mind of awakening, and that the very nature of the mind of awakening is Vajrasattva. Regarding "Likewise, the signs of the vajra and so forth": just as with Vajrasattva, the vajra and so forth are shown as the samaya-mudrās of Vajrasattva and the others. Here, the deity whose nature is speech refers to the dharmatā (the nature of phenomena) as explained. This means that the deity whose nature is speech is intended to be the syllables of the Dharma. Regarding "of the great beings": this refers to the Tathāgatas and the great wisdom beings (jñānasattva). Regarding "all speech": this refers to their speech.

དེ་ཡང་ཐུགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་དང་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ལུང་དང་རིགས་པས་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ་དེ་ནི་དོན་གྱི་གསུང་ངོ་། ། གཞན་ལ་ཕན་པ་སྟོན་པའི་ངོ་བོ་བས་ན་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཕན་པ་དང་། གང་ལ་མོས་པ་དག་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ངོ་བོ་བས་ན། དངོས་སུ་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི། གསུང་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པ་ནི། བཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་མར་བསྟན་པ་དེའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བརྗོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། རང་གི་ལྕེའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་བསམས་ནས། དེའི་བུམ་པ་ལ་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཞག་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ཅེས་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་གོང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་བཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་སོ་སོའི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེའོ་ཞེས་བཤད་ན།

Furthermore, the meaning is that by means of that omniscient wisdom of the Mind, he teaches many various forms of the scriptural transmission and reasoning of the Dharma, which include the antidotes, the classifications, and the summaries of the twelve branches of the excellent speech and so forth. That teaching is also twofold. What are the two? Regarding "teaching the ultimate Dharma": this refers to teaching the Dharma that is free from conceptual elaborations from the perspective of the ultimate; this is the "speech of the meaning." Regarding "because it is the essence of teaching what is beneficial to others": this refers to teaching how to benefit migratory beings and what they are inclined toward from the perspective of the conventional. Because it is the essence of benefiting others, it should be understood as having the nature of the Dharma as it is actually explained. Therefore, regarding "becoming a mudrā": those speeches are also summarized and shown as the mudrā of the Dharma. As a sign of that which is shown as the pure speech of "Vajrajñāna" and so forth, the words spoken as the individual Dharma-mudrās of the wisdom beings (jñānasattvas) are explained as the "Dharma-mudrā." Consequently, regarding "at the time of accomplishing the Dharma-mudrā": when practitioners accomplish the Dharma-mudrā, they should visualize a vajra upon a moon on the surface of their own tongue, and place their own Dharma-syllable within its bulb; thus it is taught in the Tantra that one accomplishes it in that way. An opponent asks: "Well then, if it was explained above that the definition of the Dharma-mudrā consists of the individual Dharma-syllables of the beings, such as 'Vajrajñāna' and so forth..."

འདིར་ནི་དེ་ལས་མཚན་ཉིད་(བསྐྱུར་,བསྒྱུར་)བའི་ངོ་བོ་འདི་ལྟར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྕེ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའམ། སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་བས་ན་གསུང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཡིག་འབྲུ་བསྟན་པ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལྕེ་ལ་བསམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡིན་ནོ་བར་བཤད་པ་དེ་ཡང་རང་བཟོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁུངས་གསུངས་པ། འདི་ལྟར་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་གསུང་གི་གསང་བ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུང་གི་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི། གསང་བ་ནི་ཚིག་ཀྱང་གཞན་ལ་དོན་ཀྱང་གཞན་དུ་སྟོན་པ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་གསང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་སྟོན་པ་ལ་ཡང་གསང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། གནས་སྐབས་འདིར་ནི་གསུང་གི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིག་འབྲུར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བསྟན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་འོག་ནས་བཤད་དོ། ། ལྷའི་གསུང་གི་བརྡར་བསྟན་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་པ་ནི་བཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འདིར་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི་གསུང་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་ན་སྨྲ་བ་པོ་ལྟ་བུའོ། །

One might ask: "Is it not contradictory to teach here that the nature [of the syllable] is to be transformed from that [nature] in this way?" It is replied: There is no contradiction in teaching it in this manner. Why? Because the tongue is of the nature of that which expresses or speaks; therefore, since the teaching of the syllables of the dharmamudrā of pure speech is consistent with that, it is logical to contemplate and accomplish [the practice] upon the tongue, and thus there is no contradiction. To show that the explanation of that dharmamudrā is not a mere fabrication, the source is cited: "In this way, the explanation of the secret of speech in other [texts] also demonstrates it to be the dharmamudrā itself," and so forth. Regarding that, "the secret of speech" refers to the characteristic of [speech] where the words are one thing and the meaning is shown to be another; it is called "secret" because it is explained as showing a characteristic other than the nature of the dharmakāya. In this context, it is so called because the syllables known as the dharmamudrā are taught as being blessed from that very nature of pure speech. The meaning of "by means of the application of vajra words" and so forth will be explained below. "The syllables taught as the symbols of the deity's speech" refers to vajrajñāna and so forth. "The mudrā of its nature" means that the dharma-syllables themselves are called the dharmamudrā. Here, "the speaker" refers to the nature of pure speech, which is like a speaker.

ཚིག་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཏེ་དེ་ནི་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པས་ན། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་མ་ཞེས་པ་ནི་གསུང་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་མའམ་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུའོ། ། དོན་དུ་ན་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། དོན་དུ་ན་ཡིག་འབྲུ་དེ་ལས་ཀྱང་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ལྷའི་ངོ་བོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་དུ་བཏུབ་པའམ་དེ་ལྟར་ནུས་པར་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཕལ་ཆེར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པུ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ལ་སོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། ། དེ་ལ་ལ་ན་རེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་གསུངས་པ་དེ་དག་རེ་རེའི་ནང་དུ་བཞི་ཆར་འདུས་པར་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རྒྱུད་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་དོན་དང་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་གཞན་དག་ན་རེ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་དེ་དག་ནི་བསྟན་ཟིན་ན་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བརྗོད་པ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

"Words" refers to the syllables of the dharma-mudrā, which are like speech. Since these two are inseparable, the "sign of its nature" refers to the syllables of the dharma as the sign or mark of the nature of the completely pure speech. In essence, this teaches the blessing of the very essence of the deity together with its limbs. This means that from those syllables, it is explained that the blessing of the essence of the deity—complete in its attire and the great mudrā of the deity's essence together with its limbs—is possible or capable of being accomplished. An opponent asks: "Well then, how is it evident that they are accomplished in that way?" It is replied: "It is mostly taught in the same way for the other mudrās as well." This means that in other Yoga Tantras, there are also instances where it is stated that from the dharma-mudrā alone, the blessing of the body of the great mudrā and so forth occurs. Regarding that, some say that there are also teachings where all four are shown to be included within each of the four, such as the great mudrā and the others. One should understand that this teaching is explained in the Dharma-mudrā Tantra. Thus, the explanation of the dharma-mudrā is complete. Now, the meaning, definition, and classifications of the karma-mudrā will be explained. Regarding that, others ask: "Since those mudrās have been explained in that way, what is the meaning of this term 'karma-mudrā'?" It is replied:

ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒྲའི་དོན་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་ལྷའི་ལས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལས་སུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི། འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་མར་བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྟག་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བརྗོད་པ་སྟེ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དག་བསྡུས་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་དག་སྒོམ་ཞིང་སྒྲུབ་ན་གནས་སྐབས་ནི་གང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ཚུལ་ལམ་ཐབས་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་བཅིང་ཞིང་བསམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། ལས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། ཚུལ་ལམ་ཐབས་ཇི་ལྟ་བུར་བཅིང་ཞིང་བསམ་པའི་ཐབས་ནི། ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་གྲོལ་བར་མཛད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཐམས་ཅད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི།

One should also examine the meaning of the term "action seal" (karmamudrā), and so forth; this teaches the definition of the action seal. In that regard, the statement "the sign of the deity’s activity is the action seal" means that it is not like what is called worldly activity. Rather, the enlightened activity (karman) of the Tathāgatas consists of making offerings to the Noble Ones and acting for the benefit of sentient beings; the seal shown as the sign of that is called the "action seal." If one asks what their definition is, it is the definition of the seals such as the "Supreme Enlightenment" and so forth. The "Supreme Enlightenment" is described as the constant action seal, and by the word "and so forth," the action seals of the others are to be included. An opponent asks: "Well then, if one meditates upon and accomplishes these, at what stage should they be accomplished? What is the manner or method for binding and visualizing them?" It is said: "In that same way, at the time of accomplishing that," and so forth. "At the time of accomplishing that" means at the time of accomplishing the superior, middling, and other noble siddhis, and when undertaking the four types of activities (karman), one should accomplish them. As for the manner or method of binding and visualizing, it is "the nature of various activities, the vajra with all its points," and so forth. "Various activities" means liberating beings through the gate of various enlightened activities that are the nature of body, speech, and mind. "Accomplishing all activities from the vajra with all its points" means:

རྡོ་རྗེ་ཁ་བཞི་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཕྲིན་ལས་ལ་སྙོམ་ལས་མེད་པར་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་མཛད་པའི་མཚན་མར་བསྟན་ཏོ། ། ལུས་ཀྱི་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོའི་སྙིང་གར་བསམ་པར་བཤད་པའོ། ། འདིའང་ལས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནི། འདི་ནི་ལས་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། དེས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་ནུས་པར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་ལས་ནི་ལས་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མ་རྣམས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་གྱུར་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཅེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོར་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དག་གོ། ། དེ་ཡན་ཆད་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཞན་དག་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོར་བསྟན་པ་དེ་དག་དེ་ལྟར་ངེས་སམ་གཞན་དུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱར་རུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྤྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷར་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དང་ཞེས་པ་ནི།

The four-pronged vajra is taught as the sign of performing activities that pervade all without indolence. Regarding the phrase "in the region of the heart of the body," it is explained that one should visualize it at the heart of the practitioner. Furthermore, regarding the phrase "by way of indicating the activity," this is merely the teaching of the action seal (karmamudrā) in order to symbolize the activity itself; however, one should understand by implication that it is capable of indicating the essential nature of the Great Seal (mahāmudrā), which is the complete form of the deity's body together with its limbs. Why is that? Because it is said, "because the activity and the agent are inseparable." In that context, "activity" refers to the signs of the action seal, which is the essence of performing activity. It is so called because its nature is inseparable from the characteristics of the pure body, speech, and mind of the deities, which constitute the action seal. Regarding the phrase "the specific nature of the four seals," this refers to the specific distinctions of both the terminology and the meaning of those four seals as they have been taught. Thus, the explanation of the characteristics of the four types of seals is complete. Now, the characteristics of the summary of the seals will be explained. Regarding this, others may ask: "Are those four seals taught in that way definitive, or can they also be understood otherwise?" It is said in response: "All of those are of two types," and so forth. The phrase "of two types" means that those taught as the four seals and so on should be understood generally as being of two types. Regarding the phrase "the nature of the conceptualized deity":

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི་ལྷ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་བརྟགས་པ་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་པོས་བདག་ཉིད་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཆ་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ནས་རང་ཉིད་ངེས་པར་མོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བརྟགས་པའོ། ། གང་ཡང་ལྷའི་ལུང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དམ་ཚིག་ཅན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ལས་རྗེས་སུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕུང་པོ་བཤིགས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷར་བསྐྱེད་པའོ། ། གང་ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ཞེས་པ་ནི་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། དེའི་ཆ་ཤས་སུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མོས་པ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བཏགས་པའི་ཆ་ཤས་ཏེ། དེ་དག་བྱེ་བྲག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་བཏགས་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་མཚན་མར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ལས་སྤྲུལ་པའི་མཚན་མར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། གང་ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་སྐུའོ། ། དེའི་ཆ་ཤས་སུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི། དེ་དག་གི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ལྷར་བཏགས་པའོ། །

The deities who arise from the wisdom of omniscience are the wisdom beings (jñānasattva). Regarding the phrase "imagined by a person possessing the samaya": it refers to the practitioner transforming themselves into the attire of whichever deity is appropriate and then imagining themselves as such through the meditative absorption of firm conviction. Regarding the phrase "generated by a person possessing the samaya in accordance with the deity's scriptural transmission": it refers to the samaya being generating themselves as the wisdom deity of meditative absorption by dissolving the aggregates of their own karmic maturation, in accordance with the manner explained in the Yogatantra. Regarding the phrase "the very essence of the deity": it refers to the complete perfection of the attire. Regarding the phrase "conviction without distinction in its parts": it refers to... The vajra, the hook, and so forth are parts designated as samaya-mudrās; knowing them to be without distinction or difference is what is called a "deity designated by a person possessing the samaya." Regarding the phrase "whatever has become a sign of the emanations of the deities": whatever has become a sign emanated from the wisdom of the deities, those are the wisdom beings (jñānasattvas). Regarding the phrase "the very essence of the deity": it is the body in which the great mudrā of that [deity] has become complete in all its aspects. Knowing the parts of that to be without distinction is as follows: the vajra, the hook, and so forth, which have become their samaya-mudrās, represent the gateways of their respective qualities; knowing them to be without distinction from that is the designation as a deity.

དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ལྷའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དེས་ལྷར་བཏགས་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལྷའི་བདག་ཉིད་དུ་སྔགས་པས་བསྒོམས་ཤིང་བསྒྲུབས་ན་ལས་རྣམ་བཞི་དང་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་ལ་སོགས་པ་གང་དགོས་པའི་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དེ་འཐོབ་ཅིང་འདུས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་དོ་ཞེས་ཕལ་ཆེར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་བཤད་དེ། ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་ནི་ཤས་ཆེར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་བཏགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་ལྷའི་སྐུར་བསྒོམས་ཤིང་། དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ནས་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲོ་བ་གང་དག་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་དམ་ཚིག་ཏུ་མཛད་པ་དེའི་རྗེས་སུ་དགོངས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་དེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས་འདི་སྐད་དུ། གང་དག་བཅིངས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་ཚོགས། ། དམ་ཚིག་ཉམས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་ན། ། བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་དག་བཅིངས་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པོ་གང་དག་གིས་ལྷའི་སྐུར་བསྒོམས་ཤིང་། ཕྱག་རྒྱ་གང་འདོད་པའི་བཅིངས་པའམ། ཕྱག་རྒྱ་གང་དག་སྒྲུབ་པ་པོས་བཅིངས་ཤིང་བསྒོམས་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་ཚོགས། ། ཞེས་པ་ནི།

Regarding the phrase "the characteristics of the deity of the imputed mudrā": if a practitioner possessing the samaya meditates upon and accomplishes the deity of the Great Mudrā (mahāmudrā)—the very nature of the deity imputed as the body by that samaya-holder—then for whatever purpose is required, such as the four activities or the superior, middling, and so forth, the accomplishments (siddhi), that goal will be attained and the deity will grant blessings through assembly. This is explained in most Yoga Tantras. The term "most" (phal cher) means "for the most part." As for the question "Why is that?": it means for what reason they grant blessings in that way. "Imputed by a person possessing the samaya" means that when a person possessing the samaya meditates on the deity’s body and binds the samaya-mudrā, the Tathāgatas also consider their previous commitment made while practicing the conduct of awakening: "We shall accomplish the needs of whatever beings desire." Recalling that samaya, the wisdom deities grant blessings to that person. As it is said in a tantra: "By the mere binding of which, The assembly of Vajrasattva and the rest, Fearing the violation of samaya, Will indeed grant blessings." Regarding "by the mere binding of which": it refers to the mere binding of whatever mudrā the practitioner desires while meditating on the deity’s body, or the mere binding and meditating upon whatever mudrās the practitioner has committed to. "The assembly of Vajrasattva and the rest" refers to...

དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། ། དམ་ཚིག་ཉམས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ཞེས་པས་ནི། སྔོན་དམ་བཅས་པ་དམ་ཚིག་དེ་ལས་འདའ་བར་དགོས་པའོ། ། བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམ་ཞིང་འཆིང་བའི་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་གསུངས་སོ། ། དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་ཞེས་པ་ནི་དོན་དེ་བཞིན་དུ་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པ་པོས་གང་ལྟར་མོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པའོ། ། ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི། གང་ལ་མོས་པའི་ལྷ་དེའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་སོ། ། རང་བཞིན་གྱི་ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ཞེས་པ་ནི། ཡི་གེའི་རང་བཞིན་རྣམས་ལས་རིམ་གྱིས་ལྷའི་སྐུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བར་བསྒོམས་ན། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངོས་སུ་ལྷར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པས་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ལ་ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་དོན་ཐ་མི་དད་པར་བལྟའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱུད་གཞན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་བདག་ལྷར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་དམ་གཞན་དག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འདོད་ན། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེའམ། ཕྱག་རྒྱའམ་རྣམ་པར་རྟོག་གོ་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པར་བརྟག་པའམ། རྣམ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་སྐུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའམ།

These are the assemblies of wisdom beings, such as the glorious Vajrasattva and others. Regarding the phrase "fearing the impairment of the samaya," it means that one must not transgress the samaya previously pledged. Regarding "bestowing blessings," it is taught that the practitioner who thus meditates on and binds the mudrā is blessed in that manner. Regarding "by a person possessing the samaya," it means that the practitioner endowed with the samaya visualizes in whatever way they are inclined. Regarding "the nature of the syllables," these are the seed-syllables of the dharmamudrā of whichever deity one is inclined toward. Regarding "the essence of the natural deity," if one meditates on the deity’s body being gradually perfected from the syllables that are the nature [of the deity], it will indeed become so; because one is blessed into the very essence of the deity as it is visualized, the syllables that are the nature are called the "essence of the deity." These two should be viewed as having no difference in meaning. If one asks, "How is it evident that it becomes so?" the reason for it becoming so is also taught in other tantras, such as the Vairocana Tantra, in the passage beginning, "In order to bless oneself as the deity," and so forth. This means that if the practitioner—whether oneself or another—desires to be blessed into the nature of the deity, then for the sake of accomplishing that, one visualizes or conceptualizes the syllables, the mudrās, or the forms. This refers to visualizing the dharmākṣara as becoming the samayamudrā and mahāmudrā, or alternatively, the deity’s body being perfected from the dharmākṣara.

ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་ཙམ་གྱིས་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མཛོད་སྤུའི་ཕྱག་རྒྱ་ཁོ་ན་བཅིངས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱའམ་ཡི་གེ་ཡིས། ། རྡོ་རྗེའི་ལུས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། ཡི་གེ་ལྔའམ་ཡི་གེ་གསུམ་མམ། ཡི་གེའི་ཕྱི་མོའམ་ཡི་གེ་མང་པོར་བཀོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཡི་གེ་ལྔའམ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལྔ་པོ་དག་སྤྱི་བོ་ནས་ལྟག་པའི་བར་དུ་རིམ་པར་བཀོད་པ་ལས་སོ་སོའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་ནས་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་བསྟན་པའོ། ། ཡི་གེ་གསུམ་མམ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་གསུམ་གྱི་ཆོས་(གྱི་,ཀྱི་)ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་པོ་དག་སྤྱི་བོའམ་སྨིན་མཚམས་ལ་སོགས་པའི་གནས་གསུམ་པོ་དག་ཏུ་བཀོད་ནས། དེ་ལས་སོ་སོའི་སྐུར་བསྐྱེད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏོ། ། ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་འམ་ཞེས་པ་ནི། མཚན་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་དང་། མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ལས་བསྒོམས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཡི་གེ་མང་པོ་བཀོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི།

By merely binding a mudrā, one is transformed into the nature of a deity; for example, it is said that by merely binding the ūrṇā-mudrā alone, the body becomes complete. Furthermore, as it is stated in that very tantra: "Then, by means of a mudrā or a syllable, one should accomplish the vajra body." The meaning of this should also be understood as explained above. Likewise, that same tantra further states: "By merely arranging five syllables, or three syllables, or the primary vowels, or many syllables," and so forth. Regarding that, "five syllables" is taught in the context of Yoga Tantra; it refers to the five dharma-syllables of Vairocana and the others being arranged in sequence from the crown of the head to the nape of the neck, whereby the respective great mudrā bodies are generated in their entirety and arise in that manner. "Three syllables" is taught in the context of Kriyā Tantra; it refers to the three seed-syllables of the three families of body, speech, and mind being arranged in the three locations, such as the crown or the space between the eyebrows, and it is taught that if one generates the respective bodies from them, they likewise arise. "The primary vowels" refers to the twelve vowel syllables, which are the seeds of the marks, and the four neutral vowels; if one meditates on these sixteen, they likewise arise. "By merely arranging many syllables" refers to:

ཀ་པི་ཝང་ལྷག་དགྱེ་འདྲ་བར་ལ་སོགས་པ་དཔེ་བྱད་ཀྱི་ཡི་གེར་གསུངས་པའི་ཀ་ནས་ཀྵའི་བར་དུ་གསུངས་པའི་ཡི་གེ་མང་པོ་བཀོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་བསྒོམས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་དོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཡང་མུ་དྲ་ན་མུ་དྲ་སྟེ། མགུ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བུད་མེད་དག་ལ་ཡང་ཕྱག་རྒྱའི་སྒྲ་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཇི་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོས་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་བཅིངས་ཤིང་བསྒོམས་པས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པ་དང་། འགྲོ་བ་དག་ལ་ཕན་བཏགས་ན་དེ་དག་དེའི་སྒོ་ནས་མགུ་བར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། ། མུ་དྲ་ན་མུ་དྲ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱས་འདེབས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྒྱས་འདེབས་པས་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་སམ་དོན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི།

It is taught that if one meditates on the various dharmamudrās—consisting of the many letters from Ka to Kṣa as described in the texts on the minor marks, such as the example of the lute being tilted and so forth—one will likewise achieve accomplishment. Therefore, it is said, "because the Tathāgatas will bestow their blessings," meaning that the Tathāgatas grant their blessings so that whatever is desired is accomplished accordingly. The phrase "explained as being the Sugata himself" means that by merely contemplating those dharmamudrās, letters, and so forth, they will be accomplished exactly as desired. Now, the meaning of "mudrā" (seal) will be explained. If one asks why it is called "mudrā," it is said: mudrā is mudraṇa, meaning "to please." Thus it is called a "seal" (mudrā). The term "seal" is also applied to women; for example, just as in the world a woman's organ pleases the male organ, so too, when these seals are bound and meditated upon, they please all the Noble Ones and benefit sentient beings. Because they please them through that means, they are called "seals." Regarding the phrase "mudrā is mudraṇa, because it seals": it is explained as a "seal" because it seals the desired object. As for the question "for what reason?": it means for what logical reason or purpose it is so called; it is a term used to provide the underlying justification. The phrase "for the sake of protecting sentient beings" means:

ཕྱག་རྒྱ་དེས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འཇིགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་ནས་དེ་དག་མགུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཕན་གདགས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕན་གདགས་པའོ། ། འདོད་པའི་དངོས་པོ་མྱུར་དུ་འགྲུབ། ། ཅེས་པ་ནི་གང་འདོད་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་དོན་ཏེ་བསྒྲུབ་ན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱས་འདེབས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་དོ། ། དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་རང་གི་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་གཙིགས་ནི་བཏབ་པ་ལྟར། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱི་མགུ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའི་གཙིགས་དང་བཀའ་ཁྲིམས་སུ་བཅད་པ་དག་ལ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཆེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཀྱང་། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་གང་དག་བསྒྲུབ་བྱར་གྱུར་པ་དག་ལ་བཏབ་ན་གཞན་གྱིས་འགལ་བའམ་བཤིགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། གསང་བའི་བདག་པོ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེ་ནི་གསང་བའི་མཛོད་འཛིན་པར་གཉེར་གཏད་ཅིང་གནོད་སྦྱིན་གསང་བ་པ་དག་གི་བདག་པོར་གྱུར་པས་དེ་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་དེ་ལ་བོས་པའི་ཚིག་གོ། །

The meaning is that because that seal completely protects sentient beings from fear and brings them joy, it is called a "seal" (mudrā). Regarding the phrase "benefiting," it refers to the benefit of protecting from fear and protecting from great terrors. "The desired object is swiftly accomplished" means that whatever object is desired, if one practices, it is accomplished; thus, the act of sealing is also intended in that way. The reason for this is stated in the Tantra: "Just as a king [seals] his own royal [edict]," and so forth. "Just as a royal seal is impressed" means that just as subjects do not transgress the edicts and legal decrees impressed with the king’s own seal of authority, so too: "By the seal of the Great Self," means that when the four great seals of the Great Beings, the Blessed Ones, are impressed upon those groups of beings who are to be accomplished, others are unable to contradict or destroy them. Similarly, regarding "likewise for others," just as it was taught above, it is also stated in the Vairocana Tantra: "Lord of Secrets" refers to the Vajra Seal; because he was entrusted with the secret treasury and became the lord of the secret yakṣas, he is addressed by that name. These are the words with which the Blessed One Vairocana addressed him.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུན་དང་། བརྒྱན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པ་ནི། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་ཞིང་། དེ་དག་གིས་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། དེ་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་མཚན་མ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་མ་ནི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་ཞེས་པ་ནི་ནག་བོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཚུལ་གནོད་པ་མི་ཚུགས་ཤིང་ཕར་བསྒོས་པ་ཐམས་ཅད་བྲན་བཞིན་དུ་བཀའ་ཉེན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་འཁོར་ལྷ་མ་སྲིན་གྱི་སྡེ་རྣམས་བསྒོས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱས་འགྲུབ་པར་གསུངས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་གདུལ་བྱ་ཀུན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འོས་ན་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱག་རྒྱས་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་རློབས། ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་སྐལ་བ་ཞེས་པ་ནི་སྐལ་བ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ཟད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་མཉམ་པར་གསུངས་ཏེ། རབ་འབྲིང་དང་ཐ་མར་གྱུར་པ་དག་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ། ། མོས་པ་ཞེས་པ་ནི། དད་ཅིང་འདུན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་བསྟན་པའོ། ། མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་བྱེ་བྲག་གོ། །

Regarding the phrase "become the stream of the Tathāgatas": this is not like a worldly stream or a mere ornament. Rather, it is called such because it has become the stream of the Tathāgatas, possessing the perfection of great qualities and abiding as if it were their very adornment. If one asks from what that arises, it is said to be "the sign of realizing the dharmadhātu." The sign arising from the realization of the dharmadhātu is the mudrā. Regarding "gods, nāgas, and so forth," these are the malevolent ones belonging to the class of the dark side; even they cannot inflict harm, and all those commanded by it will obey like servants, just as Vajrapāṇi commands the hosts of gods and rākṣasas. An opponent asks: "If it is taught that accomplishment is achieved through the mudrā in that way, then all disciples who engage in accordance with it should also possess such qualities. Why is it that this is not the case?" It is replied: "The mudrā blesses in that way." Regarding the phrase "that also," and so forth: "the fortune of the person" is taught to be unequal, as fortune is not singular; it is shown that there are superior, middling, and inferior types. "Aspiration" refers to faith and interest, and it is also shown to be not singular. "Meditative equipoise" refers to samādhi. "The three aspects" refers to the distinctions of superior, middling, and inferior.

ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་པོ་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་པ་ནི་དེའི་དབང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་བརྟགས་པའི་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བརྟགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལྷར་བསྒོམས་པ་ཡང་གོམས་པ་དང་ལྡན་པ་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་པོ་དང་ཆུང་ངུའི་བྱེ་བྲག་གིས་དགོས་པའི་དོན་དང་། བྱིན་རླབས་དང་། དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བཤད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་རག་ལས་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱའི་ངེས་ཚིག་གཞན་དག་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། ། སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོ་སོར་བཅིངས་པ་ཞེས་པ་ནི། སྲིད་པར་བཅིངས་པ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཅིངས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཞི་བའི་མཐར་ལྷུང་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་གྲོལ་བར་བྱེད་པའམ། དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་བགེགས་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་ལ་མུ་དྲ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་དེའི་དོན་གྱིས་དེ་ལྟར་འདོད་པར་བཤད་དེ། དེ་ཡང་མུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མུཀྟ་ཏེ། གྲོལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་གྲོལ་ཞེ་ན། སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཅིངས་པ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཏྲ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཏྲ་བ་ན་སྟེ། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་འཇིག་ཅེ་ན།

Regarding the distinction between small, medium, and great: by the power of that, the blessings and the accomplishments (siddhi) likewise become threefold. Therefore, the phrase "imagined by a person possessing the samaya" means that when a person possessing the samaya meditates on the deity through the four seals (mudrā) by means of meditative concentration (samādhi), the fulfillment of the purpose, the blessings, and the bestowal of accomplishments are also established in three ways, according to the distinctions of great, medium, and small pride and familiarity. This teaches that these depend entirely upon how the practitioner themselves practices. The word "also" is used because it indicates that other etymologies of "seal" (mudrā) are also being shown. Regarding the phrase "binding existence and nirvāṇa separately": those bound in existence are the sentient beings belonging to the three realms of existence. Those bound in nirvāṇa are those who have fallen into the extreme of the peace of the Śrāvakas. It is explained that they are called "seals" because they liberate both of those, or because they destroy the obstructing spirits (vighna) that create hindrances to the great purpose of accomplishing the accomplishments. If one asks, "How is that evident?" it is explained that this is asserted based on the meaning of the term mudrā for a seal. In that regard, the sound mu is mukta, meaning "liberated." If one asks what is liberated, it is that which liberates from being bound in existence and nirvāṇa. The sound tra is trāvana, meaning "to destroy." If one asks what is destroyed, it is:

དོན་ཆེན་པོ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་བགེགས་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་དེ་དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། གཞུང་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་རྒྱུད་ནས་བཤད་པ་འདི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། རྒྱུད་ནས་བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་གཏན་ཚིགས་ལོ་རྒྱུས་ནས་སམ། རྒྱུད་ནས་བཤད་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་ཀྱང་ཅི་མི་འདྲ་བ་གཞན་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། ། འདི་ནི་དམ་ཚིག་རྩ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དག་གི་སྒྲར་བརྗོད་པའི་བར་རང་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཆེན་པོའི་ཡིན་པས་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དབུ་རྒྱན་བཅིངས་པ་རྒྱུ་ཡི་མཆོག། ཅེས་པ་ནི། དེ་བས་ན་དབུ་རྒྱན་ལྔས་བརྒྱན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་མཆོག་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་གོམས་པར་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ལ་ལ་ན་རེ་དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་གོམས་པར་བྱས་པས་དབུ་རྒྱན་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་མཆོག་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡིན་ནོ་ཞེའམ། གང་གིས་ལུས་ཀུན་བརྟན་པས་ན། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་གོམས་པར་བསྒོམས་པས་ན་གང་གིས་ལུས་ཀུན་དུ་བརྟན་པས་ན་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པའོ། ། དེ་བས་ཕྱག་རྒྱར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། ། ཞེས་པ་ནི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་ན་དེ་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བསྒྲགས་པའོ། །

It destroys the obstructing spirits (vighna) that create hindrances to the great purpose; therefore, because it possesses such a purpose, it is explained as being called a "seal" (mudrā). In other texts, there are also explanations such as "this is taught in another manner from the tantra." "Taught from the tantra" means either from the historical etymology of the seal or the sense of being taught and explained extensively from the tantra. "In another manner" means that it demonstrates other aspects that are different from the characteristics as they were previously taught. "This is the root of the commitments (samaya)" means that by training in the nature of the four seals—such as the Great Seal (mahāmudrā) and the others—exactly as they are, it is the great cause for attaining Buddhahood, and is thus called the "root." "Binding the crown is the supreme cause" means that the supreme cause for attaining the Buddha-body adorned with the five-pointed crown is also the meditative cultivation of the seals. Alternatively, some say that the root of all commitments is the Great Seal, and that the supreme cause for accomplishing those Buddhas endowed with the five-pointed crown is the Great Seal. "Because it stabilizes the entire body" means that by meditating on the seals, the entire body becomes stabilized and becomes like a vajra. "Therefore, it is proclaimed as a seal" means that because it possesses such a purpose, it is proclaimed by that name.

དེ་བས་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་དག་འགྲུབ་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བརྟགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བྱའོ། ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པ་དེ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྟན་པ་ནི། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བའོ། ། བསྡུས་པ་ནི་དེ་དག་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་རིམ་པར་བཀོད་ནས་བཤད་པའོ། ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་སློབ་དཔོན་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་གཟུང་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལུང་མནོད་པ་དང་། བསྲུང་བ་དང་། སྤང་བ་དང་། བླང་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་དེ་རིག་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ལ་བསྙེམས་པའི་ཚིག་སྟེ་རྒྱུད་དམ་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ལྟ་བུར་ཞུགས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་། དེ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་འཕྲོ་དང་སྐལ་བར་ལྡན་པ་ཡིན་པས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། དེ་རིག་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་ལས།

Therefore, it is said that they are called and designated as "mudrās" because they accomplish and cause the attainment of bodies similar to those of the noble ones, which are like vajras. Regarding the title The Compendium of the Thorough Classification of Suchness: "suchness" refers to the ultimate suchness. "Thorough classification" refers to the differentiation of the characteristics of the ultimate and the conventional, wherein the deities and the four mudrās, such as the Vajradhātu, are taught conventionally from that ultimate reality. "Compendium" means that these are gathered here into a single section, arranged in sequence, and explained. Up to this point, the nature and the characteristics of what is called "suchness" have been explained. Now, the meaning of the samayas to be received, guarded, abandoned, and adopted—the methods for taking up one's own chosen deity—will be explained. Thus, the phrase "having understood that by that great being" is a term of emphasis regarding the meaning previously taught. It refers to practitioners who have the fortune to enter a tantra or a sādhana such as this; because they possess a great accumulation of merit and an uncommon karmic connection and fortune, it is said so with the intention that they will attain the state of the great beings. "Having understood that" refers to that great wisdom of omniscience.

སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་སྤྲུལ་ཏེ་བསྟན་པ་དེའི་སྒོ་ནས། སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་བསྒྲུབས་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་པོ་དེས་གོང་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སློབ་དཔོན་ལས་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷའི་གཟུང་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་གི་དམ་ཚིག་མནོད་ཅིང་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ངེས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྲོ་བ་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་འདོད་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འཆང་བར་བྱེད་པའོ། ། གོ་འཕང་དམ་པ་འཐོབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་པ་ནི། ཐེག་པ་འོག་མ་པའི་རིགས་ཅན་དག་གིས་བདག་ཁོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་དམ་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱས་ལ། འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །

Through the force of former aspirations and the power of great compassion, the deities of the Vajradhātu and so forth were manifested and taught on the conventional level. It is said that if a practitioner practices accordingly, they will achieve accomplishment. To explain the methods for swift accomplishment, the four seals (mudrās) and so forth are taught; the meaning is that one should understand their characteristics exactly as they are. In that way, once the practitioner has understood the aforementioned signs, such as the four seals, the ritual procedures for receiving and accomplishing one’s own chosen deity (iṣṭadevatā) from a master are taught, as well as the enumeration of the samayas to be received and guarded. What are these? It is said, "for the sake of benefiting the great multitude of sentient beings," and so forth. "For the sake of benefiting the great multitude of sentient beings" means that the practitioner of yoga must, without doubt, maintain the intention: "I shall accomplish the siddhis of the noble ones as desired, in order to benefit many wandering beings." "Desiring to attain the sublime state" means that those of the lower vehicles do not hold the intention, "I alone shall attain the bliss of nirvāṇa"; rather, it is the desire to attain the sublime state of unsurpassed enlightenment and thereby benefit many wandering beings.

བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ནི། དུས་གསུམ་དུ་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་འཁོར་བ་རྣམས་སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་བཞིར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེའི་རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སྲས་མངའ་བས་ན་སྲས་དང་བཅས་པའོ། ། བདག་ཉིད་ཕུལ་ནས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་པོ་དེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཕུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཐབས་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བདག་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷའོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་མཐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་འཆང་ཞིང་ཆེ་བ་དང་། དྲེགས་པས་རྒྱགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྷ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་མཚམས་ཅད་པའི་རིམ་པ་ཉིད་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་དག་གི་ནང་ནས་གདམ་ཀ་མེད་པ་གཅིག་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། རང་གང་འདོད་པའི་ལྷའོ། ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་པ་ནི།

Regarding the phrase "the Sugatas together with their heirs": the Tathāgatas who appear throughout the three times do not arise through the four modes of birth in the cyclic existence of dependent-arising sentient beings; rather, they arise from the realization of the dharmadhātu through the complete purity of body, speech, and mind. Because they possess heirs who belong to that same lineage, they are "together with their heirs." Regarding the phrase "having offered oneself": desiring to attain that very same goal for all the Sugatas without exception who possess such qualities, the practitioner should offer their own body, speech, and mind in order to accomplish it. The method for doing so should be understood from what follows below. Regarding the phrase "my own tutelary deity": this refers to the deity whom I am to accomplish. In this regard, although there are worldly lords who possess many forms of power, wealth, and miraculous abilities, and who are great and intoxicated with pride, those who have entered the gateway of the Mahāyāna do not accomplish them. In order to exclude them by means of the sequence of the "all-encompassing" [deities], the term "Sattva" is mentioned. Regarding the phrase "whichever is appropriate": although all those who belong to the supramundane and its related classes are indeed one's own tutelary deity, one must accomplish only one from among them without choice; it is whichever deity one personally desires. Regarding the phrase "fully embraced": [the text continues...]

བཟུང་བའི་ཐབས་ནི་གང་ལ་དད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མེ་ཏོག་དོར་ནས་གང་ལ་བབས་པའི་ལྷ་དེ་ཉིད་ལྟར་གཟུང་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། མཉེས་པར་བྱེད་པས་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་སྲུང་ཞིང་སྒོམ་པ་ནི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་བྱའོ། ། གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གྲུབ་པ་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མན་ཆད་གང་འདོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་དོན་ཡང་འོག་ནས་གསུངས་པ་ཁོ་ནའོ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་གི་ཡན་ལག་དང་དམ་ཚིག་བསྲུང་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཅེས་པ་ནི། དེ་དག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་སྟེ། དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རང་བཟོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཕལ་ཆེར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་པས། ལུང་དེ་དག་གི་ཚིག་བལྟས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་ནི། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡིན་པས་དེ་བས་དེ་མཉེས་པར་བྱའོ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཏེ།

As for the method of taking [the deity]: one should cast a flower into the maṇḍala of whichever deity one has faith in, and then take and accomplish that very deity upon which it falls. Regarding "pleasing [the deity]": guarding the samaya and meditating are the causes for pleasing the deity; therefore, one should act in that manner by way of those. Regarding "whatever siddhi is desired": this refers to mundane and supramundane siddhis. From the minor mundane accomplishments up to the unsurpassed body and wisdom of a Buddha, whatever is desired should be accomplished; the meaning of this is exactly as it will be explained below. Now, the branches of those aforementioned practices and the specific details of guarding the samaya will be explained. Regarding "the branches for pleasing": those that serve as the branches for guarding [the samaya] are the rituals taught concerning the root and branch samayas and so forth. The specific details of how these are should be explained. These are not one's own fabrications; since they are mostly taught extensively in the Yoga Tantras, it is taught that one should look at the words of those scriptures and guard [the samaya] accordingly. Therefore, regarding "knowing the ritual of the method": for the sake of those aforementioned siddhis, knowing the ritual of the method that serves as the cause for attaining them is the domain of the precious guru; thus, it is taught that one should please him. In this context, the "precious guru" is the Vajra Master.

དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གང་དཔགས་པའི་འདོད་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བླ་མ་དེ་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན། རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་པ་དེ། ཞེས་པ་ནི། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་བྱ་བའི་སློབ་མ་དེའོ། ། དེས་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། དམ་ཚིག་དང་ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་སྟེ། ཐུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆེ་བ་བསྟན་པས་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཏུལ་ནས། དེ་དག་ལ་དམ་ཚིག་བྱིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། ཆོས་དང་ཞེས་པ་ནི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་སྟེ། གསུང་གི་སྒོ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་གདུལ་དཀའ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་སྟེ། འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་པ་ནི།

For example, just as whatever is desired arises from a precious wish-fulfilling jewel, if one relies upon the guru, one will attain whatever siddhis are desired; therefore, because of this similarity in nature to a jewel, it is so described. "The student who has pleased the guru" refers to the disciple who has pleased the Vajra Master. "That which was taught by him" refers to the four maṇḍalas and so forth as taught by that Vajra Master. "The great maṇḍala" refers to the Vajradhātu maṇḍala, which is the nature of the Body; because it brings the Mahāmudrā to complete perfection, it is so described. "The samaya" refers to the Mind maṇḍala, the Trailokyavijaya; because it demonstrates greatness through the aspect of Mind, it subdues Mahādeva and the others and bestows the samaya upon them, it is so described. "The Dharma" refers to the Speech maṇḍala, the Tāraka; because it tames difficult-to-tame beings by teaching the Dharma through the aspect of Speech, it is so described. "The activity maṇḍala" refers to the demonstration of the essence of enlightened activity, the Sarvārthasiddhi; because it accomplishes all the aims of self and others through activities such as making offerings to the Noble Ones and acting for the benefit of sentient beings, it is so described. "Empowerment conferred according to the ritual" refers to:

དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བར་ཞུགས་པའི་ཐབས་དང་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་ཅིང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པས་དབང་བསྐུར་བའོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཆོ་གས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། འདི་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་གའི་རིམ་པས་སྡོམ་པ་གཟུང་བའོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་བཞུགས་སོ་འཚལ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོ་གའི་རིམ་པས་སྡོམ་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། གང་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བ་མེད་པས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་དང་འདུལ་བ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་མོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་རིམ་པར་ཕྱེ་བའི་ལེའུ་ལས་གསུངས་པའོ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ལ། ། གནས་ན་ཟློས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས། ། དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་འགྱུར་བའི། ། གསང་སྔགས་ཟློས་པའི་འདུལ་བར་བཤད། ། སྒྲུབ་པས་གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་དང་། ། ལྷ་རྣམས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། ། ཟློས་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ། ། མཁས་པས་ཞེ་སྡང་མི་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་གསུངས་པའི་ཚིག་དང་། རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་སོ། ། སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཏེ། བསྙེན་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ལས་དང་། བྱ་བ་རིམ་པར་ཕྱེ་བའོ། ། སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གནས་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པའོ། །

The method and sequence for entering any of those [tantras] is as follows: one is introduced into the maṇḍala and empowered through mantras, mudrās, and so forth. The phrase "by the ritual of the Mahāyāna Abhisamaya" refers to the defining characteristic of the tantra; it means that the vows are to be taken according to the sequence of rituals taught therein. Some say that all the Yoga Tantras are designated by that name, and that the vows are to be taken according to the sequence of rituals arising from within them. Since there is no mutual contradiction between these views, they are explained accordingly. Regarding the "samayas and discipline to be fully guarded," although these are taught extensively in the Yoga Tantras, they are specifically taught in the chapter on the sequential classification of the samayas to be guarded in the great Susiddhi Tantra. Furthermore: "Moreover, that in which practitioners Dwell and thereby swiftly attain Siddhi—this is explained as the discipline Of reciting the secret mantras." This includes the words taught up to the conclusion, such as: "The practitioner should not harbor hatred toward any secret mantras, any deities, or the great-souled reciter," as well as the various specific samayas taught in other tantras. "Conduct" refers to the method of engagement, which is the sequential classification of the activities of approach (sevā) and accomplishment (sādhana). "Sphere of activity" refers to the locations for accomplishment, which are also taught in that very great Action Tantra (Kriyā Tantra).

དེ་ནས་གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པ་པོ། ། ཡུལ་གང་དག་ཏུ་གནས་ན་ནི། ། དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་འགྱུར་བའི། ། གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་གསུངས་པ་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་དག་ལ་བྱའོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་མཁས་པར་བྱས། ། ཞེས་པ་ནི། བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་དང་ལས་དང་བྱ་བའི་རིམ་པ་དང་། གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་མཁས་པའམ། གོམས་པར་བྱས་པའོ། ། དེ་ཕྱིན་ཆད་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བླངས་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་ཤིང་དབང་བསྐུར་ཕྱིན་ཆད་དམ་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་སྤྲོ་བ་མི་སློང་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་དང་། སྔགས་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བར་བྱ་ཞིང་སྒྲིན་པར་བྱ་སྟེ། ལེ་ལོ་དང་སྙོམ་ལས་སུ་མི་གཞག་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཀློད་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པར་གྲུབ་པ་ལ་དེ་ཐོག་མར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དོན་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡང་དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དམ་ཚིག་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ནི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འདའ་བར་བྱས་པས་ཞེས་པ་ནི།

Furthermore, the practitioner should be told: "I shall now explain the characteristics of the places where, if one dwells, siddhis will be swiftly attained," and so forth, up to the conclusion. These points should be applied to others in the same manner. Regarding the phrase "having become skilled in accordance with the ritual": this means having become expert or habituated in the samayas of protection, the sequence of activities and tasks, and the characteristics of the place. Regarding the phrase "from then on, in order to guard the samayas and so forth as they were undertaken": this means that from the point of having entered the aforementioned maṇḍala and received empowerment, one must guard the specific samayas and so forth exactly as they were pledged. Regarding the phrase "one should always maintain enthusiasm without slackening": this means one should take joy in and be diligent toward guarding the samayas, reciting mantras, and so forth, without falling into laziness or indolence. If one asks why one should not slacken: it is said that this is because it is the prerequisite for accomplishing the welfare of oneself and others without exception. Thus, it is explained that one should act in this way because, for the sake of one's own welfare, the accomplishment of the siddhis of the body, speech, and mind of the Noble Ones, and for the sake of others, the act of benefiting migratory beings, both of these are preceded by the guarding of the samayas and so forth. Regarding the phrase "samaya, in this context, is that which those desiring the result do not transgress": this means—

དམ་ཚིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡང་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལས་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བ་ནི་མི་འདའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེས་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་མཉེས་པར་འགྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའམ། རྣམ་གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་བཅུ་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་དེ་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ན་རིགས་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ལས་གཞན་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། ། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་དམ་ཚིག་ཁས་བླངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དགེ་བ་ལ་འཇུག་ཅིང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་བདུད་རྩི་དཔུང་བཟང་གི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། ། ཀུན་ཐོབ་ཅིང་གྲོལ་བའམ། འདིས་ཀུན་རྟོགས་ཤིང་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་ན་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དམ་ཚིག་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། གང་ཞེ་ན་དམ་ཚིག་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་སྒོམ་པའི་དམ་ཚིག་གོ། ། ཁྱད་པར་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི།

Regarding the term samaya (pledge): although there are explanations of its meaning in the context of other vehicles, in this context of Mantra, it refers to the practitioner’s non-deviation from what they have vowed to maintain, in order to attain the siddhi of the body, speech, and mind of the Buddhas and Bodhisattvas. By doing so, one pleases one’s own iṣṭadevatā (chosen deity). The phrase "concordant with" means concordant with that deity, or alternatively, concordant with the side of virtue. "Conduct of body, speech, and mind" refers to the conduct of the three doors—the ten virtues, the ten non-virtues, and by the word "etcetera," it includes other actions of a similar nature belonging to both categories. "Characterized by engagement and withdrawal" means engaging in virtue and withdrawing from non-virtue in a manner concordant with the deity and the pledged samaya. The Amṛtakuṇḍalibhagavatsamvaratantra states that acting in this way is the specific distinction according to the Teacher’s instruction. "Attaining all and being liberated," or "by this, all is realized and understood," is as explained above. These samayas thus taught are explained in two ways. What are they? "The samaya taught as common to all deities" refers to the samaya of meditating on all the deities of the maṇḍala in general. "Specific engagement" refers to...

དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རིགས་གང་ཡང་རུང་བའི་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཁོ་ན་སྒོམ་ན་སྤྱིའི་དམ་ཚིག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་དང་གཉིས་ལ་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་འདི་དང་ཞེས་པ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་དོ། ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་ཆ་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུད་གཞན་ཏེ། དཔལ་མཆོག་དང་པོ་དང་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ནོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་རྟོག་པ་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་རྣམས་ལས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་གཉིས་ལས་ཞེས་པ་ནི། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་སྟེ། དེ་གཉིས་ལས་རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་བྱའོ། ། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་བ་དེ་རེ་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་དམ་ཚིག་དེ་སྔར་(ཇེ་,ཇི་)ལ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་འདུས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས། དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེར་འདུས་པར་མངོན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཞན་དག་གི་དམ་ཚིག་རྣམས་འདིར་སྦྱར་ནས་སྟོན་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་བརྟགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ་འདི་ལྟར་རྒྱུད་གཞན་ལས་དམ་ཚིག་གསུངས་པ་དེ་ཡང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་བརྟགས་ན། འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་མངོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི།

Among those deities of the maṇḍala, if one meditates upon only a single bodhisattva of any one family, there are two [types of samaya]: the general and the specifically taught. Regarding the phrase "this tantra," it refers to the great root tantra, the Śrī Tattvasaṃgraha Tantra. Regarding the phrase "other than that," it refers to other tantras that are concordant with it, such as the Śrī Paramādya and the Vajraśekhara, which are the names of those very tantras. The word "etcetera" includes others such as the Saṃkṣiptakalpa and so forth. One should understand that these are explained in those [tantras]. Regarding the phrase "from those two," it refers to the general and specifically taught samayas. Regarding the phrase "taught in other tantras than those two," it is so called because they are tantras other than the root tantra. Regarding the phrase "the common [samaya] of all deities shall be explained for now," it means that the common samaya of all deities shall be shown as it was previously [indicated]. An opponent might ask: "Since the Tattvasaṃgraha is the great root tantra and is taught to contain the meaning of all great yoga tantras, it is evident that all samayas are also included therein. Why, then, is it not contradictory to present the samayas of other tantras by applying them here?" It is said in response: There is no contradiction in teaching them in that way. Why? Because, as for the phrase "if one examines the meaning," if one examines the meaning of the samayas taught in other tantras, they are evident as being included within this very [tantra]. This is as follows:

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ནང་དུ་འདུས་པར་མངོན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་འདི་དག་སྤྱིའི་དམ་ཚིག་འབྱུང་བ་དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས་གསུངས་པ། དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་གྲུབ་པ་འདི། ། རྟག་ཏུ་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་གསུངས། ། དམ་པ་རྟག་པའི་བཀའ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་གྲུབ་པ་འདི་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྲིས་ནས་སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཟུང་ཅིང་དམ་ཚིག་བསྟན་པའི་ཚེ་སྒོམ་པའི་ཚིག་སྟེ། དམ་ཚིག་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྡོམ་པ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྲུང་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། ། གྲུབ་པ་ནི་དོན་དེ་དང་འགལ་ན་དངོས་གྲུབ་པས་རྟག་ཏུ་ཁྱེད་ཀྱིས་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་སོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མཐུན་པར་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་བསྲུང་བའི་ཚིག་བསྟན་པ་དེ་ཡང་གྱི་ནའི་ཚིག་མ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་དེ་སྐད་གསུངས་ཏེ། དམ་པ་རྟག་པའི་བཀའ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་བསྲུང་བའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གཏང་མི་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། ། ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །

It is evident that these are included within the samayas taught in the Tattvasaṃgraha itself. Therefore, as it is said in the Śrīparamādya, the source of these general samayas: "This accomplishment of the samaya vows, You must always protect. Spoken in agreement by all the Buddhas, It is the sublime, eternal word." Regarding this, "this accomplishment of the samaya vows" refers to the words of meditation recited at the time of initiating the disciple into the maṇḍala and teaching the samayas, after the maṇḍala of the Vajradhātu and so forth has been drawn according to the ritual. "Samaya" refers to the samaya-mudrās and so forth. "Vows" (saṃvara) indicates that they must be guarded through the doors of body, speech, and mind. "Accomplishment" (siddhi) means that if one contradicts that meaning, one will not achieve the siddhis; therefore, you must always protect the samayas. "Spoken in agreement by all the Buddhas" means that these words for protecting the samayas are not mere ordinary words, but were spoken from the mouths of the Buddhas. Furthermore, it was not spoken by a single Buddha alone, but all the Buddhas of the three times have spoken thus in agreement; thus, "it is the sublime, eternal word" refers to the Tathāgatas. Regarding the categories of protecting the *samayas: "The bodhicitta must not be abandoned," this is taught in the Vairocanābhisambodhi Tantra: "Vajrapāṇi, that which is the nature of all phenomena is the dharmatā. That which is the dharmatā is unarisen."

མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྩོམ་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་འཇུག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལྡང་བའོ། ། དེ་ལ་རྩོམ་པ་ནི་བདག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་པར་སྨོན་པའོ། ། རྩོལ་བ་ནི་ལུང་དང་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྩོལ་བའོ། ། འཇུག་པ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པ་དེ་ནི་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འཇུག་པའོ། ། གནས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་དོན་དེ་ལ་མི་གཡོ་བར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའོ། ། ལྡང་བ་ནི་གནས་པའི་དོན་དེ་ལས་ལངས་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དེ་དག་གཏང་བར་མི་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་བདག་ཉིད་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་བརྟགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ནས་སྤྲུལ་པ་མང་པོའི་ཚོགས་བྱུང་བས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་མར་གསལ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། ། དེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་སྟེ་མཚན་མ་མེད་པ་ལས་མ་གཡོས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་གཏང་བར་མི་བྱ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་གཉིས་གང་དུའང་འགལ་བ་མེད་དེ། ཐ་མི་དད་པས་ནི་དེ་དག་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་གང་ཡིན་པ།

This refers to the statement, "That which is unborn is bodhicitta." In this regard, there are two types: ultimate bodhicitta and conventional bodhicitta. Conventional bodhicitta also has five aspects: initiation, exertion, engagement, abiding, and arising. Regarding these, "initiation" is the aspiration, "May I become such [a being]," out of a desire for unsurpassed enlightenment. "Exertion" is the conviction in the selflessness of phenomena through the wisdom of reflection, relying upon scripture and reasoning; it is the exertion toward emptiness. "Engagement" is the engagement in personally experiencing that selflessness of phenomena. "Abiding" is remaining one-pointedly and unwaveringly in the meaning of that experience. "Arising" is emerging from that state of abiding and engaging in the welfare of beings; the meaning is that one should not abandon those objectives. Others say: "While that is so, in this context, bodhicitta is the performance of the welfare of beings through the emergence of a multitude of emanations from the pores of one's body, appearing as the maṇḍala of deities within the sphere of activity of one's own identity as the Great Seal (mahāmudrā). Furthermore, the clarity of the seal as a sign is the conventional. Its being empty of intrinsic nature, without wavering from the signless and indivisible from it, is ultimate bodhicitta. If one says that one should not abandon such things, there is no contradiction in either case; the point is that one should abide in them because they are inseparable." As for the vajra seal:

། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གོང་དུ་ཆ་མཐུན་པ་ཞེས་བཤད་པའི་དོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་འདི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་དག་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བསྟན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྲུབ། ། ཅེས་པའོ། ། དམ་པའི་ཆོས་ནི་མི་སྨད་ཅིང་། ། ཞེས་པ་ནི། མ་རྟོགས་པ་དང་། མ་གུས་པ་དང་། དབང་ཟ་བའི་བསམ་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྨད་པར་མི་རུང་ཞེས། གཞན་དུ་ན་འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཕལ་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་སྨད་པ་དང་སྐུར་བ་མི་བྱའོ། ། ནམ་ཡང་གཏང་བར་མི་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་དང་དེའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་དག་ལ་སྨད་པར་མི་རུང་ཞེས་བཤད་ན་གཏང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་གཏང་ནས་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་པའམ། གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ཉིད་བོར་ནས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་སྐྱེད་པ་དག་སྤང་བར་བྱའོ། ། མི་ཤེས་པའམ་རྨོངས་པ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་།

This means: the sign of the omniscient wisdom-mind of that bodhisattva is shown as the vajra-form mudrā of wisdom-vajra. Furthermore, by the sense of what was explained above as "concordant," one should understand this to be the sign of bodhicitta. If one asks what its qualities are, it should be understood as follows: "By the mere generation of which..." means that because it is taught that by the mere generation of such a characteristic of bodhicitta, one will undoubtedly attain unsurpassed enlightenment, it says, "one will certainly achieve buddhahood itself." "Not disparaging the sublime Dharma" means that one should not disparage the Dharma or what has become a semblance of the Dharma through lack of realization, lack of respect, or a mind that treats it with contempt. Otherwise, because the profound and vast meanings taught in the Resultant Vajrayāna are difficult for ordinary people to realize, one must not disparage or deprecate them. "Never to be abandoned" means that if it is taught that one should not disparage the sublime Dharma or its semblances, what need is there to mention abandoning them? One should avoid those who, having abandoned the vows of entering the Tathāgata’s teaching, adopt the views of others; or those who, having cast aside the reality of the Secret Mantra, develop the intention to enter the Lesser Vehicle. "Through ignorance or delusion" means [the failure to understand] the essence, the mudrās, and...

སྔགས་དང་རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་པའམ་རྒྱུད་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐོས་པ་མ་སྐྱེས་པས་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་རྨོངས་པ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པས་དབང་མ་བསྐུར་བར་སློབ་དཔོན་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དག་གིས་སོ། ། ཚུལ་ཆེན་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ནི། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་དམ་ཚིག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་དམ་ཚིག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་གཞན་ལ་མི་བསྟན་ཏེ་གསང་བར་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པ་པོས་དེས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སྤངས་ཏེ། དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དྲག་པོས་ལུས་གདུང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱ་བས་ན། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གདུང་ཤིག། ཅེས་བྱའོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཅི་བདེ་བར་ནི་བདེ་བར་གཟུང་། ཞེས་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཟས་སྐོམ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པ་ཅི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་གཟུང་ཞེས་བྱའོ། ། འདི་ནི་མ་བྱོན་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་འདི་ནི་དུས་ཕྱི་མ་ལ་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། སློབ་དཔོན་སྨད་པར་མི་བྱ་ཞིང་། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་འདྲ། ། ཞེས་པ་ནི།

Those who do not understand the meaning of suchness, such as mantras and reasoning, or who have not developed the hearing [of the teachings] through listening to the tantras and so forth, and are thus deluded regarding the distinctions of the samaya and vows; and those who, without having been empowered by means of mantras, mudrās, and so forth, claim to be masters—it is to these that one should not teach the Great Method. This means that one should not teach the tantras from which mantras, mudrās, samaya, maṇḍalas, and so forth arise. Alternatively, one should not show them to other individuals who lack samaya and the like, but should keep them secret. "Having completely abandoned oneself" means that the practitioner who accomplishes the Mahāmudrā and so forth should not, for the sake of that practice, abandon the physical comfort of the self and torment or afflict the body with severe austerities and ascetic observances; therefore, it says, "Do not torment yourself with austerities." If one asks, "Then how should one act?" it says, "One should maintain oneself in whatever is comfortable." This means that one should maintain the body in a state of comfort by means of whatever requisites are comfortable, such as food, drink, and medicine that are free from faults. "This is the future perfect Buddha" means that because the practitioner who acts in this way will become a Buddha in a future time, it is said thus. "One should not disparage the master; this is equal to all the Buddhas" means:

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བའི་ཞིང་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་འདྲ་བར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་སྒྲུབ་པ་པོའི་དམིགས་པ་དང་། ལས་དང་བྱ་བའི་ཐབས་དང་། རིམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་མཚུངས་བླ་མ་ཡི། ། སློབ་དཔོན་ལ་ནི་གང་སྨོད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་སློབ་དཔོན་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པའོ། ། དུག་དང་དབྱིག་དུག་ཅེས་པ་ལ། དུག་ནི་ཧ་ལ་ཧ་ལ་དང་། ནག་པོ་བརྩེགས་པ་དང་། བེའུ་ལྟ་བུའི་དུག་གོ། ། དབྱིག་དུག་ནི་ཐབས་གཞན་དང་གཞན་སྦྱར་བ་དང་། རྐྱེན་མི་མཐུན་པ་དང་ཕྲད་པ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། ཉེ་བའི་དུག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རྣམ་གཅིག་ལ་དུག་ལ་སོགས་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་དུག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་དུག་དང་དབྱིག་དུག་ཅེས་བཤད་དོ། ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནན་ཏན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ་ཉིད་བདག་གང་བསྒོམ་པའི་ལྷག་པའི་ལྷ་དང་ཐ་མི་དད་ཅིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བལྟའོ། ། དགེ་བ་རབ་ཏུ་མི་སྤྱོམས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ནི་བརྗོད་ཅིང་བསྒྲགས་ལ། སྐྱོན་དུ་གཟུང་བ་དག་ཡོད་པ་དག་ནི་སྤ་ཞིང་བཅབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ནི་མི་སྤྱོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྟག་ཏུ་བདག་གི་དམ་ཚིག་བསྲུང་། ། ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་བྱ་བའི་ལས་དེ་སྤང་བའོ། །

Just as the Tathāgatas teach the gateways to liberation to the various fields of those to be trained—either gradually or instantaneously, according to each individual’s fortune—the master likewise teaches the practitioner the ultimate reality, the object of focus, the methods of activity and performance, and the stages. Because these two are similar in their nature, it is explained in that way. Regarding the words, "Whoever disparages the master, who is equal to all Buddhas," and so forth, these express the faults of disparaging the master. Regarding "poison and mineral poison": poison refers to hālāhala, kṛṣṇasaṃcaya, and "calf-like" poison. Mineral poison refers to that which arises from the application of various other methods and the encounter with adverse conditions; this is the definition of secondary poison. Alternatively, "poison" and "mineral poison" are explained as the specific distinctions between natural poisons and compounded poisons. Therefore, "by all" means that through the application of insight and meditative concentration, one should view the Vajra Master as inseparable and indistinguishable from the meditational deity one is practicing. Regarding "not boasting of one's virtues": practitioners should proclaim and make known the qualities of that Vajra Master, while concealing and hiding any perceived faults; the opposite of that is called "boasting." Regarding "always guarding one's samaya": this means abandoning the activities as previously explained.

གཞན་ཡང་དཔལ་མཆོག་དང་པོའི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་དང་། དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ཀྱང་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སྐྱོན་དང་ཉོན་མོངས་པས་མ་གོས་པས་སྲིད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་གིས་འཁོར་བ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ན་ཡང་དེ་དག་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ན། འདིར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་འདི་སྐད་བརྗོད་པ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ནུས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེའི་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་ལས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནས་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པ་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དམ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཐབས་ཡིན་ལ། སྒོ་དེ་ནས་སྣ་ཚོགས་འདུལ་བར་མཛད་པའི་མཐུ་མངའ་བས་ན་མཆོག་གོ། ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་ཏེ་བཞག་པས་ན་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཤེ་ན།

Furthermore, from that very Śrīparamādya-tantra, the nature of the samaya of the great being Śrī Vajrasattva and the method for meditating upon it are taught: "The Blessed One Vajrasattva, the purity of existence" means that although Śrī Vajrasattva himself, through the power of great compassion, acts for the benefit of beings within the existence of the three realms, he is untainted by the defects and afflictions of the three realms; thus, the purity of existence is Śrī Vajrasattva. An opponent asks: "If it is stated that the Tathāgatas and Bodhisattvas, while acting for the benefit of beings in saṃsāra, are not tainted by the defects of saṃsāra, why is it said here of Śrī Vajrasattva alone, and not of others?" The reply is: "It is true that others are also capable of doing so, as it appears in the scriptures. Nevertheless, all of them should be understood as being of the same nature and characteristics as Śrī Vajrasattva. Why? Because such extensive teachings appear in this very tantra and in others." Regarding "the supreme method": the very teaching that Śrī Vajrasattva is the nature of samaya is the method; because he possesses the power to tame diverse beings through that gateway, it is "supreme." Regarding "of all conceptualizations": from the nature of the utterly pure dharmadhātu, which is non-conceptual, the maṇḍalas, the four mudrās, and so forth are conceptually designated and established; thus, they are "conceptualizations." If one asks how they are conceptually designated:

རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རིགས་པས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་བརྟགས་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུད་རྟོག་པ་མེད་པའི་དོན་ལ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པའི་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་ཐོབ་ཅིང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་སྐད་བརྗོད་དེ་རྟོག་པའི་ཆོ་ག་ཞིབ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གསང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི། དོན་གཞན་ལ་ཚིག་གཞན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། འགྱུར་བ་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་ངོ་བོ་བས་ཕལ་གྱིས་གོ་ཞིང་དཔགས་པར་དཀའ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དམ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ལ་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རབ་ཏུ་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་ཏུ་གསང་བ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་ན་བླ་ན་མེད་པའོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པས་ན། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དམ་ཚིག་གོ་ཞེས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

The non-conceptual nature of phenomena is the object realized through reasoning; however, from that which is conceptually imputed, these very forms of the continuum arise as the essence of the Tathāgata’s great qualities. The meaning of the non-conceptual continuum is the object to be realized by the yogi, for it is by conceptually imputing the meaning of the continuum that one attains and accomplishes the many forms of supramundane siddhis and qualities. Therefore, this is expressed as the meaning of the "Detailed Ritual of Conceptualization." Regarding "the great secret": this is teaching one meaning through other words. It possesses the characteristic of being difficult for ordinary people to understand or fathom, as it is an essence that has become subject to transformation. Furthermore, the "great secret" refers to the nature of the samaya of the Bodhicitta Vajrasattva, and "should be meditated upon constantly" means one should always apply oneself without distraction. Regarding "the most secret": the most secret of all the Tathāgatas of the three times is the glorious Vajrasattva. Because there is nothing superior to him, it is "unsurpassed." Regarding "the Great Vehicle": this is the cause of the Great Vehicle, and since this alone is the nature of the enlightened mind and the basis of all qualities, it is called the "Great Samaya." "Yoga" is also that very same thing. "The Blessed One is the samaya" is also that very same thing, meaning that it is to be meditated upon. "How is that?" means "for what reason?"

། དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི་མ་ལུས་པས་སོ། ། འདའ་བ་རུ་ནི་མི་མཛད་པས། ། ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དམ་ཚིག་ཅེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དག་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་ཞིང་གནས་པ་ལ་འདི་ལྟར་བཤད་དོ། ། ཡིད་ཀྱིས་ལུས་ནི་བརྟན་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ན་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྲིད་པ་བདེ་བ་ཆུང་ངུ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱིས་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཕྲ་མོ་ཙམ་གྱི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤིན་ཏུ་བཟང་ཤིང་བདེ་བའི་ཐབས། ། ཞེས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་བཟང་ཞིང་བདེ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སམ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་དམ་ཚིག་གོ། ། ཞི་བར་མཛད་པའི་དམ་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་འདི་ཡིན་པས། དེ་བས་ཐམས་ཅད་འདོད་ལོངས་སྤྱོད། ། ཅེས་པ་ནི། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲུབ་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དགའ་བ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱད་ནས་འདི་ལྟར་བྱ་བར་གསུངས་ཏེ་གང་ཞེ་ན། རང་གི་ལྷ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། བདག་དང་གཞན་ལ་མཆོད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི།

It is also stated in the Śrīparamādya: "By all the Tathāgatas" means by all without exception. "Not to transgress" means that it is impossible to overstep the samaya. "Explained as the samaya-mudrā" means that this is explained in reference to abiding in meditation endowed with the four mudrās. "For the sake of stabilizing the body with the mind" refers to the minds of the Tathāgatas; because that very [mind] does not change into anything else, it is called "stable." "The minor pleasures of existence" refers to relying on the slight pleasures of the requisites by which worldly beings sustain themselves through actions accompanied by faults. "For the sake of pacifying great suffering" means for the sake of pacifying the great, unbearable suffering of experiencing the ripening of those [actions]. "The method for the most excellent bliss" means that the most excellent bliss is nirvāṇa, and the samaya is the method or cause for attaining that great bliss. "The samaya that brings about pacification" means that the nature of this samaya is to pacify all afflictions and conceptual thoughts. Therefore, "enjoying all desires" means that for that reason, all practitioners should enjoy that joyful bodhicitta according to their wishes. Having enjoyed it as desired, it is taught that one should act as follows: "With the yoga of one's own deity, one should make offerings to oneself and others." This means:

སྒྲུབ་པ་པོ་རང་གི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྐྱེད་དེ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་མཆོད་ཅིང་བདག་གི་མདུན་ན་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཚོགས་གནས་པར་བརྟག་པ་མདུན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཡང་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་འོ་ན་འདོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཕགས་པའམ་ཐེག་པ་སོ་སོའི་འདོད་པ་ནི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་མིང་གཅིག་ལ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་དག་ཡོད་ན། འདིར་གང་ལ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པ་མང་པོར་འདོད་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྐབས་འདིར་ཞེས་པ་ནི། འོན་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། སྒྲུབ་ཐབས་འདིའི་འདོད་གཞུང་ངམ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་འདི་དག་གི་གཞུང་གིས་ནི་གཞན་ལ་མི་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལྷ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདོད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདོད་པ་ཆེན་པོ་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་བས་དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། འདོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ནི་དེ་ལ་འདོད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་འོག་ནས་གསུངས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལ་གསང་ཞེས་པ་ནི།

The practitioner should generate themselves as the samayasattva according to their own preference. It is taught that while abiding in the meditative absorption of deity yoga, one should make offerings to oneself through the offering goddesses, and also make offerings to the assembly of jñānasattvas visualized as residing in front of oneself. Others may ask: "Regarding the term 'desire' (kāma), since there are various desires—those of worldly beings, noble ones, or the various vehicles—where there is a single name but different entities depending on the context, which one should be understood here?" It is replied: The phrase "the word 'desire' also" means that although there are many ways in which desire is asserted, that is the intended meaning. The phrase "in this context" means "nevertheless." In this context, the system of this sādhana or the texts of these Yoga Tantras does not refer to anything else. "One's own deity" refers to the glorious Vajrasattva. "The great desire of bodhicitta" refers to the essence arising from the great desire of the natural bodhicitta; thus, its definition is stated in this way. Because that bodhicitta of desire is to be accomplished and attained, it is also called "desire." The nature of bodhicitta itself is Vajrasattva. Its enjoyments are of four types, as will be explained below. Regarding the phrase "the secret vajra characterized by delight in bodhicitta":

མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འཁོར་བར་ཡང་མི་ལྡོག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་ཕྱོགས་པའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དགའ་བའི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལ་གསང་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་མོར་བསྟན་པ་སྟེ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཞེས་པ་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་གཞན་དུ་འབྱེད་པ་མེད་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མང་པོ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཚིག་གི་གཟུངས་དང་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་དོན་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ངོ་བོ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། གསུང་རབ་སྒྲོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ནས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དབྱངས་ཀྱིས་སྒྲོགས་པར་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གླུ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་དང་།

Through the mirror-like wisdom, the nature of phenomena—the glorious Vajrasattva—neither turns back into saṃsāra nor passes into nirvāṇa, as it is the very nature of awakening. Because it has become a form that does not turn away from that bodhicitta, it is taught as the goddess named Secret of the Vajra, the nature of phenomena that delights in bodhicitta. Here, the expression "joy of the bodhisattva" refers to the non-dual characteristic arising from the realization of the dharmadhātu through wisdom. Regarding "the samādhis of all the Tathāgatas": through the wisdom of equality, all phenomena are realized as equal, without the distinction of self and other. From the observation of all phenomena as emptiness through the wisdom of equality, there arise many gateways of samādhi, such as the Śūraṅgama; many gateways of dhāraṇī, such as the dhāraṇīs of emptiness, signlessness, wishlessness, and words and phenomena; and the essence of the seven branches of awakening, which demonstrates the meaning of the union of śamatha and vipaśyanā, in the form of flower garlands. Regarding "the characteristic of proclaiming the sublime speech": through the wisdom of individual discernment, one realizes the characteristics of all phenomena exactly as they are. The characteristic of proclaiming the meaning of that realization through the melodies of liberation, such as the twelve branches of the sublime speech, is taught as the Vajra Song.

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཡེང་སྒྲིབ་མི་མངའ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་དག། ཇི་ལྟར་གར་མཁན་གྱིས་གར་བསྒྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་བདག་གཞན་གྱི་དོན་བརྒྱ་ལྷག་ཕྲད་པར་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གར་རྣམས་སོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཚུལ་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་སྟོན་པར་མི་མཛད་ནས། ཅིའི་ཕྱིར་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པ་མཛད། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཞན་གྱིས་དཔྱས་འདོགས་ཤིང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ལ་ཞེན་ཅིང་བུད་མེད་འདུས་པའི་འཁོར་ན་གནས་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་འཆང་བ་ནི་སུ་ཡང་མེད་དོ་བའི་ང་རྒྱལ་སྔོན་དུ་གཏོང་ཞིང་གཞན་དག་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་གཞན་དག་གིས་འདུལ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་།

It is said, "Acting for the benefit of all sentient beings." Through the wisdom of diligent application, possessing perfect diligence free from distraction and obscuration, the Tathāgatas make offerings to the Tathāgatas and act for the benefit of all sentient beings. Just as a dancer performs a dance without being hindered by any characteristic, these are the "vajra dances" characterized by accomplishing the welfare of oneself and others in more than a hundred ways. Others may ask: "If the Blessed One does not manifest those qualities of his in any other manner, why does he manifest in the forms of goddesses and so forth? If that were so, he would be criticized by others for being free from passion, and it would also contradict the meaning of what he himself has taught." To this it is said: That is indeed true; however, the Great Lord of the Desire Realm is attached to the goddesses of the qualities of desire and dwells amidst a retinue of gathered women. Within the Desire Realm, there is no one who possesses enjoyments more exceptional than his. Because he is possessed of the pride of thinking, "There is no one who holds such wealth," and the intention to look down upon others, he cannot be tamed by others. Therefore, in order to tame him, and—

གཞན་ཡང་གནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སྔོན་དུ་བསགས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གཞན་ལས་ཁྱད་འཛུད་པའི་བསྙེངས་པ་འཆང་ཞིང་ཕྱིས་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བག་ཆགས་སྟུག་པོ་སོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་རང་གི་འཁོར་རྣམས་ལ་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་མིའི་ཡུལ་དག་ན་ཡང་ཀ་བི་ན་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་མྱོང་བའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་གཞན་གྱིས་འདུལ་བར་དཀའ་བ་དག་ལ། སྒོ་དེ་ནས་འདུལ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་འདི་ལྟ་བུའི་ལྷ་མོའི་སྐུར་བསྟན་ནས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་དུ་བསྐོར་ཏེ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། སེམས་ཅན་ལྟ་བུའི་སྲིད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གསང་བ། ། ཞེས་པ་ནི་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མངའ་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྐུའི་གསང་བ་ནི། འགྲོ་བ་ཇི་ལྟ་བུར་འདུལ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་སྐུའི་གསང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་ཚངས་པས་འདུལ་བ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདུལ་བ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོས་འདུལ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་འདུལ་བ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་འདུལ་བ་དང་། དྲང་སྲོང་གིས་འདུལ་བ་དང་། སྐྱེས་པས་འདུལ་བ་དང་། བུད་མེད་ཀྱིས་འདུལ་བ་དང་། བྲམ་ཟེས་འདུལ་བ་དང་། ཁྱིམ་བདག་གིས་འདུལ་བ་དང་། གླང་པོ་ཆེས་འདུལ་བ་དང་། རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དང་།

Furthermore, the gods of that very realm possess the perfect enjoyments produced by their prior accumulations; thus, they harbor a sense of superiority over others and accumulate dense habitual tendencies for the ripening of future experiences. In order to refute their own retinues and to demonstrate the means of taming those beings in the human realm—such as those in Kāpiṇa and elsewhere who possess minds intoxicated by desire and are difficult for others to subdue—the Blessed One manifested in the form of a goddess through the gateway of his own wisdom and qualities, and surrounded himself with a retinue to teach. Since he does not possess the nature of cyclic existence like ordinary sentient beings and is not subject to attachment, there is no fault or contradiction. Regarding the phrase "the secrets of body, speech, and mind": this refers to the secrets of the body, speech, and mind possessed by the Tathāgatas. Among these, the secret of the body is the practice of manifesting in whatever form is necessary to tame beings. For example, as stated in the sūtras, there are those tamed by Brahmā, those tamed by Śakra, those tamed by a universal monarch (cakravartin), those tamed by Maheśvara, those tamed by a renunciant, those tamed by a sage (ṛṣi), those tamed by a man, those tamed by a woman, those tamed by a brahmin, those tamed by a householder, those tamed by an elephant, and those tamed by a thoroughbred horse.

ཐ་ན་རི་བོང་གིས་འདུལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དང་རྣམ་པར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། གསུང་གི་གསང་བ་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་དང་སྐལ་བ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་གོ་བའི་བགོ་སྐལ་གྱི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་ལས། ། ལྷ་ཡི་སྐད་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་སྐད། ། གྲུལ་བུམ་དག་དང་མི་ཡི་སྐད་རྣམས་དང་། ། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ཇི་བཞིན་པར། ། ཐམས་ཅད་སྐད་དུ་བདག་གིས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཐུགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་བཞེད་ན་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སུ་ཡང་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་སྟོན་པར་མཛད་ལ། མི་བཞེད་ན་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཡང་མི་གནས་ལ། མཚན་མ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞུགས་པའམ། རྣམ་གཅིག་ཕྱི་ནང་གི་རྣམ་པ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་ལས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བུ་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་ནས་དེར་གཤེགས་ཤིང་དེ་ལྟ་བུ་མཛད་པ་ལྟ་བུ་དག་གོ། ། མཁས་པ་ཡིས་ནི་བསྲུང་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཅི་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་གསུངས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་སྐུའི་གསང་བའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། གང་དག་དུ་མ་རྒྱུ་ཆེན་པོ། ། ཞེས་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་པ་མངའ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །

Even those to be tamed by a rabbit perceive the Tathāgata in such a manner and form. As for the secret of speech, it is the teaching of the Dharma according to the individual capacity and fortune of beings of various classes; as it is said in the Sūtras: "In the languages of gods, nāgas, and yakṣas, in the languages of kumbhāṇḍas and humans, and in the sounds of all beings, I teach the Dharma in every language." As for the secret of mind, if the Tathāgata so desires, he blesses and manifests in forms such as the samaya-mudrā and so forth; if he does not so desire, he does not abide in any essence whatsoever, but enters into the nature of the signless. Alternatively, knowing the internal and external aspects and the mental continua exactly as they are is the secret of mind; as it is said in the Sūtras: "O son of noble family, the Tathāgata’s mind knows the conceptual thoughts of such a person's mind." Or, as when a certain son of noble family’s time for taming has arrived, the Tathāgata goes there and acts accordingly. "The wise should guard [these]" means that practitioners should meditate upon them in that very way. If one asks what is accomplished by meditating in that way, it is taught that they are accomplished accordingly. These are also explained in detail. Regarding that, first, the definition of the secret of body is stated: "Those who are manifold and of great extent," which means he manifests various and vast [forms].

ཁ་དོག་དང་ནི་དབྱིབས་དང་གདན། ། ཞེས་པ་ནི། གསེར་དང་ཟངས་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་སྟོན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་ཁྱིམ་བདག་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལུགས་དང་དབྱིབས་ཆེ་ཆུང་དུ་སྟོན་པ་དང་། པདྨ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སེང་གེ་ལ་སོགས་པའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་གཟུགས་འདི་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། བསྐྱོད་པ་དང་། ཞབས་མཉམ་པའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པའི་སྟང་སྟབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་གཟུགས་གཅིག་ལས་དངོས་པོ་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་འདི་ནི་སྐུའི་གསང་བའོ། ། གསུང་གི་གསང་བའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། སོ་དང་སོར་མཆུ་དང་མཆུར་སྦྱར་བའོ། ། སྨྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལྕེས་ཁྲོལ་བར་སྨྲས་པའོ། ། འདི་ནི་གསལ་བར་གསུང་གསང་བ། ། ཞེས་པ་ནི། མཆུ་གཉིས་ཅུང་ཟད་བསྒུལ་ཞིང་ཡིད་ལ་གསལ་བར་བརྗོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་ནི་སྒྲ་མེད་པ། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་ལ་གསལ་གྱི་གཞན་གྱིས་མི་ཐོས་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་གསུང་གི་གསང་བའོ། ། ད་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། རང་གི་སེམས་ནི་རབ་རྟོགས་ནས། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་སེམས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཐུས། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་ཉིད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བའི་སྟེང་ན།

Regarding the phrase "color, shape, and seat": this refers to appearing with colors such as gold or copper; appearing in castes such as Brahmins; appearing in the attire and physical dimensions of those such as renunciants or householders; and sitting upon seats such as lotuses, moons, or lions. Regarding the phrase "this form, such as the movement of the mudrās": this refers to holding and wearing the samaya and karma mudrās, and possessing postures such as the even-footed cross-legged position; the meaning is that one abides in various modes. Thus, manifesting various other entities from a single form is the secret of the body. The definition of the secret of speech is stated: "By the application of vajra words." This refers to the joining of the teeth, the tongue, and the lips. "Speaking" refers to articulating clearly with the tongue. "This is the secret of speech, clearly [expressed]" refers to slightly moving the two lips and speaking clearly in the mind. "Vajra words are soundless" refers to speaking so that it is clear to oneself but not heard by others; this is the secret of speech. Now, the definition of the secret of mind is stated: "Having thoroughly realized one's own mind." This means that through the power of thoroughly examining one's own mind, all adventitious stains are removed. Upon the appearance of the nature of mind as a moon maṇḍala—the characteristic of realizing the selflessness of phenomena and persons—

ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུས་མཚོན་པ་འམ། རྣམ་གཅིག་གསུམ་ཆར་ཚང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་བརྩེགས་མར་བསྟན་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ལ་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཟླ་བ་ནི་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་མི་ཤེས་པའི་ལྟ་བའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་འདི་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དོན་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། སྨྲས་པ། དེ་དག་དེ་ཉིད་མཆོག་ཆེན་པོ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། ། དེ་གཉིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྒོམ་པ་སྟེ། ནོར་བ་དགག་པའོ། ། མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་སོ། ། ཆེན་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། ། རྟག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་བསྒོམས་ན། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་དུས་རྟག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམས་ན་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ལེ་ལོ་དགག་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམས་པ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ཐབས་གཞན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྒྲུབ་པ་དགག་པའོ། །

The five-pronged vajra, which is the nature of the five primordial wisdoms, is symbolized by the seed syllables of body, speech, and mind; alternatively, it is shown to possess the characteristics of all three being complete. In this context, the presentation of the moon and the vajra stacked together represents both the essence of method and wisdom, and serves as a sign of the perfection of the two accumulations. The moon is shown to be an essence free from the defects of subject and object and secluded from all conceptual elaborations. The vajra is characterized by the destruction of the entire web of views of ignorance; this is the secret of the mind. An opponent asks: "Well then, how should such meanings be accomplished?" It is replied: "Those are the supreme great reality." Here, "those" refers to the three secrets of body, speech, and mind. "Those two" refers to meditating on the unerring characteristics exactly as they are, which is the negation of error. "Supreme" means it is the most excellent of all that transcends the world. "Great" means it is superior to the Śrāvakas and Pratyekabuddhas; because it possesses such a meaning, it is so described. "Always, again and again, if one meditates," means that if one meditates again and again at all times on the meaning thus taught, accomplishment will occur. This teaches the negation of laziness, showing that accomplishment is not achieved by a mere trifle. "Accomplishment will come through the union of the three" means that accomplishment is shown to occur only by meditating in the manner of the union of body, speech, and mind; this negates accomplishing it through other methods.

གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཀུན་མཁྱེན་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བྱའི་དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱས་ན་མི་འགྲུབ་ཀྱི་འདི་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཁུངས་བསྟན་པའོ། ། ད་ནི་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ། གསང་བ་གསུང་གི་ཆོ་ག་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཆོ་ག་ནི་ལས་དང་བྱ་བ་དང་བསྒོམ་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བསྡུས། ། ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་བསྟན་པ་དེ་དག་རྒྱུ་འབྲས་བུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་གསང་བ་གསུམ་པོ་དེར་འདུས་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཞེས་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞིར་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒོམ་པའོ། ། རྣམ་པར་(སྤ་,སྦ་)ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པར་ཚུལ་དེ་བཞིན་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་(སྤ་,སྦ་)བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་དག་དེ་ལྟར་མ་ནུས་ཤིང་གཞན་ལ་བསྟན་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་མཆོག་འཛིན་པ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་མཆོག་འཛིན་པའོ། ། མགོན་པོ་ཆེན་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ། ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། ། བློ་ངན་གང་ཞིག་འདའ་བ་ནི་གསང་བ་གསུམ་གྱི་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། མནོས་ནས་ཉམས་པར་བྱས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་མོད་ལ་སྤོང་། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཉམས་པར་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མི་མཛད་པའོ། ། རྣམ་གཅིག་རྡོ་རྗེ་པོའི་མཆོག་འཛིན་ཅིང་། མགོན་པོ་ཆེན་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་གསང་བ་ཀུན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བོའོ། །

"Not otherwise, as the Omniscient One has taught" means that one must act exactly in that way; if one acts otherwise, it will not be accomplished. This indicates the authoritative source for the conviction that "one should practice in this manner." Now, their qualities are taught: "By the ritual of the secret speech," refers to the meaning previously explained, where "ritual" (vidhi) consists of the activities, actions, and meditations. "All mudrās are thoroughly condensed" means that the four mudrās taught, such as the action mudrā and so forth, along with their causes and results, are all shown to be subsumed within those three secrets. "Therefore, in every respect" means that in the four modes of conduct, one should meditate on the deity yoga endowed with those qualities. "Conceal" (gopayitavya) means that meditating in that manner so that others do not perceive it is explained as "concealing." An opponent asks: "Well then, if one is unable to do so and teaches it to others, what will happen?" It is said: "Holding the supreme Great Vajra," and so forth, meaning holding the supreme wisdom like a vajra. "Blessed by the Great Protector" refers to the Blessed One Vajrapāṇi. "Whosoever of poor intellect transgresses" refers to one who lacks the meaning of the three secrets and, having received them, causes them to degenerate. "Vajradhara will immediately abandon them" means that as soon as they have degenerated in that way, he will no longer grant his blessings. Alternatively, "holding the supreme of the Vajra-holders and being blessed by the Great Protector" refers to a practitioner who possesses the meaning of all secrets.

བློ་ངན་གང་ཞིག་འདའ་བ་ནི་དེ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོས་དེ་ཉིད་དུ་མོད་ལ་སྤོང་བར་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་སྤངས་སུ་ཟད་ཉེས་པ་གཞན་དུ་ཅང་འགྱུར་ཞེ་ན། སྤངས་པའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་སྦ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སྣོད་ཀྱང་ཡོད་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། ཐད་ཀར་སྦ་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་བསྟན་པར་སྣང་བའི་སྣོད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ནི་དགའ་ཆེན་པོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་སྣོད་དང་ལྡན་མི་ལྡན་བརྟག་མི་དགོས་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་སློབ་དཔོན་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགའ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་བར་འགྱུར་བས་མཚན་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། མངོན་པར་དབང་བསྐུར་མཁས་པ་གང་། ། ཞེས་པ་ནི། དེར་བཅུག་ཅིང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གི་རིམ་པ་རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པ་དང་། འདི་ཉིད་ལས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དབང་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱའི་ཕྲེང་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་དོན་དུ་ལྡན་པའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བ་ལས་དང་བྱ་བ་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་ལས་ལ་མཁས་པ་རྟག་ཏུ་གསང་བ་གསུམ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁས་པ་དག་གིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་གསང་བའི་མཆོག་དང་ལྡན། ། ཞེས་པ་ནི། གོང་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ།

Any person of inferior intellect who transgresses is separated from that [state]; the Great Vajra Holder has taught that such a person is to be abandoned immediately. If one asks, "Once they have been abandoned, will any other faults arise?" the text says, "That great being who has been abandoned," and so forth. If one then asks, "In that case, should it be concealed, or is there a vessel to whom it should be shown?" it is said: it is not to be concealed in a direct manner, but rather, the vessels to whom it should be shown are described as: "In the Vajradhātu, the Great Joy," and so forth. Because the great maṇḍala of the Vajradhātu possesses immense merit, there is no need to examine whether a person is a suitable vessel or not. Whoever enters it will not create an obscuration for the master, and those who enter will possess both the mundane and supramundane types of joy; therefore, it is called "the Joy of Great Renown." Regarding the phrase, "The wise one who is fully empowered": having been introduced there, they are empowered through the sequence of the vase empowerment and so forth as taught in other tantras, and through the mantras and mudrās endowed with the meaning of the words such as "by the garland of mudrās, the Vajradhātu empowerment," and so on. To such a person who is skilled in the activities and the rites of the tantra, and who possesses the characteristics of always being endowed with the meaning of the three secrets, the learned spiritual friends should provide instruction and explanation. Regarding the phrase, "Possessing the supreme secret": this refers to one who possesses the aforementioned qualities.

གསང་བ་གསུམ་དཔོག་ཏུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། རྒོལ་བ་པོ་ན་རེ། འོ་ན་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་འགའ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཕལ་དུ་དེ་དང་དེའི་ཆ་ཤས་སུ་འབྲེལ་པ་དག་ཡོད་ན། དེ་དག་ལ་ནི་གསང་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་ན་འདི་དག་ལ་གསང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་སྒོ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོད་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ན་ཉུང་བས་གང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་དག་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། གང་དང་ཡང་ཐུན་མོང་དུ་མ་གྱུར་པས་ན་གསང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པའོ། ། རྟག་ཏུ་ནང་ནི་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། གསང་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་ནི་ཉེས་པ་གཞན་དང་མི་ལྡན་པས་ན་ནང་སྦྱངས་པའོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པས་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་རྫས་ཅན་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་བྱེད་པ་པོར་ལྟ་བ་དེ་དག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། ཐེག་པ་འོག་མ་པ་ལྟར་བརྗོད་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་དང་། དཀའ་སྤྱད་ཅེས་པ་ནི། ཐེག་པ་འོག་མ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཤུགས་དྲག་པོས་འཚོ་ཞིང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་སུ་བགྲང་བས་གནས་པས་རང་གི་ལུས་ངལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་པ་གནོད་པར་གྱུར་པའི་དེ་དག་དགག་པ་སྟེ།

This is said because they possess the characteristics that make the three secrets capable of being fathomed. An opponent asks: "Well then, those who lack the qualities of the three doors are merely a few; if most are connected to some aspect of those [qualities], why are they not called 'secret,' while these are called 'secret'?" It is replied: Even if there are those who possess the characteristics of the three doors, those who possess such qualities are few other than the great beings themselves. Since no one else is able to realize them in that way, let alone experience or manifest them, they are called "secret" because they are not shared with anyone else. Regarding the phrase "abiding in the samaya as it has been taught," this means possessing exactly the meaning shown above. "Always for the sake of purifying the interior" means that for one abiding in the yoga endowed with the three secrets, because they lack other faults, the interior is purified. "External bathing and so forth" refers to those who, by practicing worldly paths, view a substantial entity called "self" as the agent who steers [the body], and thus perform bathing out of a desire for purification; or those who, like the followers of the lower vehicles, perform bathing and cleanliness out of a desire to please another who is asserted to exist; and "austerities" refers to the prohibition of those worldly and lower-vehicle practitioners who, by means of fierce asceticism and vows, live by counting [these] among the qualities of purification, thereby causing their own bodies to become weary and tormented by the heat of affliction.

སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དག་བསྡུའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྟོག་པ་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་པ། བསྡམ་དང་གཙང་སྦྲ་འདིར་མི་དགོས། ། ཞེས་པ་ནི། ལུས་ངག་གི་སྒོ་བསྡམ་པ་དང་། ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་དག་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པའི་སྐབས་འདིར་མི་དགོས་ཏེ་དགག་གོ། ། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་སྤྱོད་པ་ཡང་དགག་གོ། ། འོ་ན་ཅིས་འགྲུབ་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་སེམས་དཔའ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལྔ་དག་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་གོ། ། བདག་ཏུ་སྦྱོར་བས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ཀུན་ལས་གཅིག་གཟུང་ཡང་རུང་སྟེ། ལྷའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བདག་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཡང་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཡང་རུང་རལ་ཡང་རུང་སྟེ། དད་ཅིང་འདུན་པ་མི་གཏོང་བ་དང་། སྡོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་མི་གཏོང་ཞིང་དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པས་ནི་བདག་གདུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་གོང་དུ་ནི་སྡོམ་པ་མི་གཏོང་བར་བཤད་ལ། འདིར་ནི་བདག་གདུང་བར་མི་བྱ་བར་བཤད་པ་འདི་གདུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྡོམ་པ་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་བཤད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགག་པར་བསྟན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལྟ་བུ་དོན་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དགག་ལ།

The word "and so forth" includes all other varieties of ascetic observances. Thus, it is said in the Compendium of Conceptualizations: "In this context, restraint and purification are not required." This means that in this occasion of meditating on deity yoga, the restraint of body and speech and the performance of purification through bathing and so forth are not required; they are prohibited. The practice of severe austerities is also prohibited. If one asks, "By what means is accomplishment achieved?" the text says: "All the Buddhas and the Great Beings." This refers to the five Buddhas and the sixteen wisdom beings. "Accomplishment comes through union with the self" means that it is sufficient to take any one of those; meditating on one's own body, speech, and mind as possessing the three secrets of the deity's body, speech, and mind is called "union with the self," and it is said that through this, accomplishment is achieved. Furthermore, the Compendium of All Conceptualizations itself states: "Whether a bodhisattva possesses the vajra and bell—the nature of skillful means and insight—along with the Three Jewels and ethical discipline, or whether they lack them, as long as they do not abandon faith and aspiration, and do not abandon the three types of vows, they should not torment themselves with austerities and the like." An opponent might ask: "Previously, it was explained that one should not abandon the vows, but here it is explained that one should not torment oneself. If the cause of tormenting oneself is the [observance of] vows, why is it explained in this way?" The reply is: The prohibition taught is intended to exclude those meaningless things, such as worldly austerities, which are also to be prohibited.

ཐེག་པ་འོག་མ་པ་ལྟ་བུའི་རང་དོན་ལྷུར་ལེན་པའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་དེ་དགག་པ་དང་། གཉིས་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དེ་དགག་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་དབང་བཏང་ནས་ལུས་ངག་གི་དབང་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་སྤངས་ཏེ་འདིར་དེ་དག་ལས་བཟློག་ཅིང་སེམས་ཁོ་ན་གཙོར་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཉིས་སུ་ན་མི་གཏང་བར་བསྟན་ལ་དེ་དག་ཁོ་ན་སྡོམ་པས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་གཞན་སྤྱད་མི་དགོས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བཤད་དེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། སློབ་དཔོན་ལ་ནི་མ་སྨོད་ཅིག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ན་མར་ཡང་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བས་དེ་ལ་སྨད་པར་མི་བྱའོ། ། མ་གུས་པ་དང་དབང་ཟོས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་མི་སྨད་པ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དང་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་དེ་ལས་གཞན་པ་དབྱིབས་གང་ཡང་རུང་བར་བྱས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་དབྱིབས་དང་མཚན་མར་བྱས་པ་དག་མི་བགོམ་པ་དང་། བཅའ་བའི་རྣམ་པ་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ན་མི་བཟའ་བ་དང་། དམན་མ་ཞེས་པ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྙིང་པ་ལ་མི་འགོམ་པ་དང་། ལྷའི་གྲིབ་མ་ལ་མི་འགོམ་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་སྟན་ལ་མི་འདུག་པ་དང་། རྐང་པས་འགོམ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒོ་གསུམ་ནས་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤང་ཞིང་དགེ་བ་བཅུ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་ཞེས་པ་ནི། ཡུལ་སྒྲུབ་ལ་དམིགས་པ་དང་འཕགས་པ་མཆོད་པའི་དུས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་དག་དེ་ལྟར་བསྲུང་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གནང་བའི་དབྱེ་བས་ཡང་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ།

This is explained in this way without fault for the following reasons: to refute those who strive for their own benefit alone, as do those of the lower vehicles; to refute those who hold dualistic views; and to abandon those who claim that body and speech are the primary authorities while surrendering control of the mind. Here, the mind alone is shown to be primary, and it is taught that one should not abandon it. Furthermore, it is taught that by binding oneself through these very [precepts], there is no need to practice anything else. Regarding the passage beginning with "Do not disparage the master," this is a list of things to be guarded against. Since the master is equal to a Buddha, one must not disparage him. To do so would result in the faults of disrespect and usurping his authority. One must not disparage mantras and mudrās. One must not step over the shapes or signs of mudrās made from other forms, such as wheels, vajras, lotuses, and so forth. One must not eat images made from food preparations if they are seen. "Waste" refers to not stepping over old flower garlands, not stepping on the shadow of a deity, not sitting on the master’s seat, and not stepping over it with one’s feet. It is taught that one should abandon the ten non-virtues through the three doors and abide in the ten virtues. Regarding the phrase "by the power of place and time," "place" refers to the site of accomplishment, and "time" refers to the occasion of making offerings to the Noble Ones. An opponent asks: "Well then, are these to be guarded in that way, or are there also exceptions based on permission?" It is replied:

ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་མི་འགོམ་པ་འགོམ་པའི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཀྱི་སྔགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་དག་ནི་གནང་སྟེ། དེ་དག་གི་དབང་གིས་བྱས་ན་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གཏན་ཚིགས་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། མི་ཤེས་པ་དང་གཏི་མུག་དང་། དེ་བཞིན་ལེ་ལོའམ་མི་དྲན་པས། རྡོ་རྗེ་རི་མོ་ལ་སོགས་བརྫིས། ། ངེས་པར་དམ་ཚིག་ཉམས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཀྱི་སྔགས་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་སྒོམ་པ་དང་། སྔགས་ཟློས་མི་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་ཅན་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་ལེ་ལོ་བྱེད་པ་དང་། བག་མེད་པ་དག་གིས་བརྫིས་པ་དང་། འགོམས་པར་གྱུར་ན་དམ་ཚིག་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བས་ནན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་དང་། ཕྱག་རྒྱ་འགོད་ཅིང་ལས་རྩོམ་པའི་ཚེ། ནན་ཏན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་བསྲུང་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུའོ་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་ལྷའི་མཚན་མ་ལ་མི་འགོམ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཀྱི་སྔགས་དང་། ཕྱག་རྒྱར་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་ཉེས་མི་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་ན་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། །

Furthermore, regarding the passage beginning with "not to step over, yet stepping over, by the power of place and time," it is taught that practitioners who recite the Vajravega mantra and abide in the yoga of the Great Seal (mahāmudrā) of Vajrasattva and the others are permitted [to do so]; by virtue of these, no fault will arise in their yoga. As it is stated in the Tantra of Reasoning: "Through ignorance, delusion, Or likewise through laziness or lack of mindfulness, If one treads upon vajra lines and the like, The samaya will certainly be impaired." This means that if one treads upon or steps over [the lines] due to ignorance of the Vajravega mantra, delusion regarding the meditation on the meaning of the Great Seal, lack of knowledge in reciting the mantra, or through laziness and heedlessness, the samaya will be impaired. Therefore, "with all diligence" means that when drawing the maṇḍala, arranging the mudrās, or commencing the ritual activities, one must be endowed with the Vajravega [mantra] through diligent effort. "One should examine" indicates that the wise must maintain [the practice]. "Especially in the maṇḍala" indicates that when drawing the maṇḍala or entering the maṇḍala, one must especially be endowed with the Vajravega mantra and mudrā in order not to step over the signs of the deities. "Endowed with Vajravega, no fault will arise" refers to the qualities of Vajravega; it is explained that if one possesses that, no fault will occur.

ཕྱག་རྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱག་རྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་དག་གིས་ནི་བརྫིས་པ་དང་། བགོམ་པ་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་དང་འདྲའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་གནས་སུ་ཕྱག་རྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་ཤུགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རི་མོའམ་རྡོ་རྗེ་སྲད་བུའང་རུང་། ། ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲི་བ་དང་། དེར་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཀྱི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་ཞིང་བརྗོད་པས་རི་མོ་དང་ཐིག་དང་ཚོན་གྱི་སྲད་བུ་དག་ཡིད་ཀྱིས་གྱེན་ཏུ་བཏེག་པར་བསམས་ལ་འབྱུང་འཇུག་བྱས་ན་དམ་ཚིག་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། བཛྲ་བེ་ག་ཨ་ཀྲ་མ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཀྱི་སྔགས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཀྱིས་གནོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྒྱུད་གཞན་ལས་ནི་བཛྲ་བཛྲ་ཞེས་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་ཡང་བཤད་དོ། ། ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་གཞན་དག་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་གཞུང་འདི་ལས་གྲགས་པ་ནི་ཕྱིས་ཞེས་ཏེ། འོག་ནས་བཤད་དོ། ། དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལ་སོགས་པ། གཞུང་གཞན་ལས་སྤྱིར་སྨོས་པ་ནི་འདི་དག་སྟེ། རང་གི་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་ནས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་བས་ན།

Regarding the statement, "It is also taught in the same way with respect to the yoga of the mudrā," this means that those who abide in the yoga of the mudrā of any deity whatsoever will not incur a fault even if they step over or trample [the maṇḍala], for they are like those possessing vajra-velocity. The instruction to "use the term 'yoga of the mudrā' in place of the term 'vajra-velocity'" means that just as the term "velocity" was used above, one should understand the yoga of the mudrā in the same way. Regarding the phrase, "Whether it be a drawing or a vajra-thread," this means that if one is drawing a maṇḍala or entering it, one should bind and recite the mantra and mudrā of vajra-velocity. By mentally lifting the drawings, the lines, and the colored threads upward, if one then enters and exits, it is taught that the samaya will not be impaired. "Vajravegākrama" is the mantra of vajra-velocity, meaning "to tread with vajra-velocity." In other tantras, it is also explained as "Vajra vajra." Regarding "Other applications of mudrās as well," those renowned in this text, the Tattvasaṃgraha, are explained later. Those mentioned generally in other texts, such as the Śrīparamādya, are as follows: "By the yoga of one's own deity." This means that by performing the yoga of any one of the five Tathāgatas or the great wisdom beings, all deities will be brought into the state of yoga.

བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ལྷ་ཐམས་ཅད་བསྒོམས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་འདི་ནི་རབ་ཏུ་བརྟག། ཅེས་པ་ནི་དེ་བས་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་འདི་ནི་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ཡིན་ནོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་གསང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱིར་བསྟན་པ་འདི་ནི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་དང་། ལྷའི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་། མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་གསང་བར་གསུངས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་གཙོ་བོར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་དེ་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་རྫས་མང་པོ་བསྡུས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་སྨན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་མང་པོ་བསྡུས་པ་ལ་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་གྲགས་པ་དག་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དམ་ཚིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བར་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཀུན་དུ་བདག་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་བདག་སྦྱོར་བ་བྱས་པའོ། ། དབྱིབས་དང་ཆ་ལུགས་ནི་འདྲ་བར། །

One should say, "I myself shall become all the buddhas and bodhisattvas." For example, by meditating on Vajrasattva alone, who is the nature of awakening, one will have meditated on all the deities. Therefore, "this should be thoroughly examined" means that this deity yoga should be thoroughly examined, as it is for constant meditation. "The application of all mudrās is extremely secret" means that the meditation on the wisdom deities—the general teaching on the yoga of the great mudrā as the method—is said to be secret for those beings who are not suitable vessels and who do not understand that the colors, shapes, and signs of the deities are emanations of suchness. Regarding the statement, "the word 'yoga' is also primarily taught in that very sense," it is held that the word "yoga" indicates that the entity is exactly as it is taught. For example, just as a "preparation" is established when many substances are combined, so too is it said: "by uniting all mudrās with oneself." By meditating on them as being of that nature through the manner of the four mudrās, one performs the yoga of all mudrās; this is taught in the tantra as the "samaya yoga." "By uniting oneself with all mudrās" means that one has performed the union of oneself with the nature of the four mudrās. "With similar shapes and attire..." [continues].

ཞེས་པ་ནི་ཁ་དོག་གི་བྱེ་བྲག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། བདག་ཉིད་ལ་ནི་བདག་ཉིད་དུ། ། ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམས་པ་ལ་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། ཡང་དག་བཀོད་དེ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ། ། ཅེས་པ་ནི། བཅུག་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱས་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞུག་པའི་ཐབས་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་སུ་ལྡན་པའི་ཆོ་གའི་རིམ་པས་བྱ་བར་གསུངས་སོ། ། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་གཞན་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བདག་སྦྱོར་བ། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྦྱོར་བའོ། ། དབྱིབས་དང་ཆ་ལུགས་ཅི་འདྲ་བར། ། ཞེས་པ་ནི། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་དང་ཆ་ལུགས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཀུན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དག་གོ། ། མི་འགྱུར་དམ་པ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་དེ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ནི། གང་ནས་རྗེས་སུ་བཀོད་དེ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་ཅེས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། ལྷ་ཉིད་གང་དང་གང་དག་གི། ། ཕྱག་རྒྱ་གང་དང་གང་བཅིངས་པ། ། དེ་དང་དེ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་དང་དེ་འགྲུབ་བོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ། ལྷ་གང་དང་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་བཅིངས་ཤིང་བསྒོམས་ན། གང་ལྷར་བཅིངས་ཤིང་བསྒོམས་པའི་ལྷ་དེ་དང་དེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གང་འདོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །

This refers to the distinctions of color and the specific characteristics of shape. Regarding the phrase "oneself as oneself," "oneself" refers to meditating on oneself as the samaya-sattva. "As oneself" means that the jñāna-sattva should be caused to enter. "Having perfectly arranged, one accomplishes" means that after having caused the entry, one makes them non-dual and then accomplishes the practice. Furthermore, it is taught that the method for causing the entry is to be performed through the sequence of ritual procedures endowed with the mudrās and mantras, such as the hook and so forth. It is also stated in another Yoga Tantra: "Uniting oneself with Vajrasattva" means uniting oneself in the meditative absorption (samādhi) of Vajrasattva. "Whatever the shape and attire" refers to the body color, hand implements, and costume. "All mudrās" refers to the four mudrās. "The supreme unchanging" is taught as the fact that the unchanging nature of Vajrasattva will not be accomplished [otherwise]. Regarding the phrase "that subsequent accomplishment is also from that very [source]," the detailed explanation of where it was taught that "having arranged, one accomplishes" is found in this very tantra: "Whichever deity it may be, Whichever mudrā is bound, Through the yoga of that very one, That very mudrā is accomplished." This teaches that if one binds and meditates upon whichever mudrā belongs to whichever deity one wishes to accomplish, then through the yoga of that specific deity which was bound and meditated upon, whatever is desired will be accomplished.

སྤྱིའི་དམ་ཚིག་མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་གི་དམ་ཚིག་དེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། ། སྤྱིའི་དམ་ཚིག་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ། དེ་ལ་ཡང་རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ལྷ་གང་གྲངས་མེད་ཅིང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་དག་ཡོད་ན་དེ་དག་ཀུན་གྱི་དམ་ཚིག་བརྗོད་ན་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་པས་ཀྱང་མི་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགའ་ཙམ་ཁོ་ནའི་བརྗོད་ན་ནི་དེའི་སྒྲ་ཡང་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གཞུང་འདི་ལྟར་ལྷ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དམ་ཚིག་བསྟན་པས་ན། དམ་ཚིག་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔར་གསུངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ལྷ་ཇི་སྙེད་པོ་དག་ཀྱང་གྲངས་འདི་ལྟར་ངེས་པ་དམ་ཚིག་ཀྱང་འདིར་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། ཡང་རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་འདིར་དམ་ཚིག་ལྔར་བསྟན་པ་འདི་ལྷ་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་ལྷ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀ་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱང་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྲགས་སོ། །

The "Summary of the General Samayas" refers to the presentation of the common samayas of all deities condensed into a single [text]. The explanation of the general samayas is complete. Now, the meaning of the specific samayas will be explained. Regarding this, an opponent might ask: "If there are deities who are infinite and beyond expression, then if one were to describe the samayas of them all, it would not be finished even if one spoke for the duration of one's life. If, on the other hand, one were to describe only a few, then the term [samaya] would not apply to the rest. How, then, can this be taught?" The reply is: Since this text teaches the specific samayas of each individual deity, it is said that "the samayas are also taught to be of five types." Thus, however many deities there are, they are determined by this number, and the samayas are likewise taught here accordingly. Furthermore, an opponent might ask: "In that case, should the deities also be understood as five based on this presentation of five samayas?" The reply is: Because it is stated, "In this regard, there are five types of deities," and so forth. The "Lord of All, the Sugata" refers to the Blessed One Vairocana, who is the embodiment of the five Sugatas condensed into one. The "family arising from that" refers to the Tathāgata family, such as the glorious Vajrasattva and others. Because they arise from the heart of the Tathāgata, they are called the "family arising from that." The Vajra, Lotus, and Jewel families are also known as such because they likewise arise from those [deities].

དེ་ལྟར་ན་ལྷ་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདི་ནི་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་ལྔར་འདོད་པ་དེ་དག་དང་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེའང་མི་མཐུན་པ་མེད་དེ། དེ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། དོན་ལྔར་བཤད་པ་རྣམ་པ་ལྔར་བརྟགས་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་ལྔའོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་དག་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་རྣམས་སོ་སོ་ལས་ཀྱང་རིགས་སུ་གྱུར་པས་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་གཅིག་པུ་ལས་ཀྱང་རིགས་རྣམ་པ་ལྔར་གྱུར་པ་ཡོད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་འདིར་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་བསྟན་ལ་གཞན་དག་ནས་རིགས་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞུང་ཆེན་པོ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རིགས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པར་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་འབུམ་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་དེ་དག་གི་རིགས་ཀྱང་གྲངས་གཅིག་དང་དུ་མར་ངེས་པ་མེད་དེ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ཉིད་ལས་རིགས་ལྔའོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ན། དེ་གཉིས་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་འགལ་བས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

Thus, one should understand that this is a concise presentation according to the distinctions of the five types of deities taught. If one asks: "Why is this taught in a way that does not accord with the assertion of Vairocana and the others as the five families?" It is said: "There is no such inconsistency." This is because it is stated, "If one explains it by way of detailed classification," and so forth. The phrase "the five Tathāgatas having become one" refers to the Blessed One Vairocana. The phrase "the fivefold explanation of the five meanings" refers to the five families, just as explained above. An opponent asks: "Well then, is it only as it is stated there, and not otherwise? Are there not other assertions?" It is said: "Because each of those also constitutes a family," and so forth. This means that even from the single family of the Tathāgatas, there are five types of families. An opponent asks: "Well then, since it is taught here in this way, but elsewhere it is said that the families are infinite, why is it taught in that way?" It is said: "In the great treatises, because the Tathāgatas are infinite, it is possible for their families to be infinite as well." In the Tattvasaṃgraha-śatasāhasrikā-kalpa (The Hundred Thousand Sections of the Compendium of Suchness), it says: "Because the Tathāgatas are infinite and inconceivable, their families are also not fixed as one or many, but are infinite." An opponent asks: "Well then, since that same text also explains that there are five families, does it not follow that teaching these two [positions] as inconsistent would be a fault?" It is said:

རིགས་སྔར་བཤད་པ་ཡང་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་རྣམ་པ་བརྒྱའོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱང་དོན་དུ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་དག་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བརྟག་གམ་འོན་ཏེ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨོ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱང་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་མའང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། ཞེས་པར་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་མི་བསྐྱོད་པའི་གནས་ན་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་མ་རུངས་པའི་གདུག་པ་ཅན་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབང་སྒྱུར་དང་ཞེས་པ་ནི། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་གནས་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་སྒྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མཛད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྡེ་ཞེས་པ་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་གནས་ན་རྡོ་རྗེ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས་གོང་དུ་སྨོས་པའི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་དེ་དག་གི་མགོན་དུ་གྱུར་པར་མཛད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབབ་པ་ཞེས་པ་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའི་གནས་ན་རྡོ་རྗེ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན།

Regarding the statement, "The previously explained families are also shown to be summarized," and so forth: although it is expressed in words that there are one hundred types of families, it is explained that in actual meaning there are no more than five. An opponent asks: "Well then, are they definitively fixed in that way, or could they be otherwise?" In response, it is said: "The vajra, lotus, and jewel families also each have four types of maṇḍalas," and so forth. One should understand that the vajra family also consists of four types of maṇḍalas, and the subsequent families are likewise. In that regard, the maṇḍalas of the vajra family are as follows: "Victorious Over the Three Worlds" and so on. In the great maṇḍala of the vajra family, Akṣobhya resides in the abode of the "Victorious Over the Three Realms" (Trailokyavijaya) in order to subdue the fierce and malevolent beings of the three realms, as well as the lords of the three realms together with their retinues. "Vajra Sovereign" (Vajraveśa) refers to the one who resides in the abode of Ratnasambhava, exercising mastery over the enjoyments of a great Dharma King. "Vajra Army" (Vajrasena) refers to the one who resides in the abode of Amitābha, enjoying the aforementioned bliss and acting as a protector for those beings. "Vajra Descent" (Vajrāveśa) refers to the one who resides in the abode of Amoghasiddhi, whose nature is the wisdom of all-accomplishing action.

ལྷ་མ་རུངས་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདུལ་བར་མཛད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་གསུངས་པའོ། ། པདྨའི་རིགས་སུ་བཞི་གསུངས་པ་ལ། འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ཞེས་པ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་མིང་དང་མཚན་མ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། མི་བསྐྱོད་པའི་གནས་ན་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས་ལྷ་མི་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོར་ཚུགས་ཞེས་པ་ནི། རིན་ཆེན་འབྱུང་བའི་གནས་ན་སངས་རྒྱས་ཐོར་ཚུགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མཛད་པའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་པདྨ་ཞེས་པ་ནི། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་གནས་ན་པདྨོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་པདྨ་ཞེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའི་གནས་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་པདྨའི་མདུང་རྩེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཞུགས་ཏེ། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྱོད་པར་མཛད་པའོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སུ་བཞི་གསུངས་པ་ལ། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མི་བསྐྱོད་པའི་གནས་ན་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མཛད་པའོ། ། རིན་ཆེན་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ནི། རིན་ཆེན་འབྱུང་བའི་གནས་ན་རིན་ཆེན་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས།

They act to subdue unruly deities and all sentient beings; these are taught as the Vajra family. Regarding the four taught as the Lotus family: "Tamer of Beings" refers to the great maṇḍala of the Lotus family Tamer of Beings, where those buddhas such as Akṣobhya are taught under different names and signs. In the abode of Akṣobhya, the one called Tamer of Beings resides and acts to subdue the realms of gods, humans, and so forth. "Buddha with the Topknot" refers to the one called Buddha with the Topknot who resides in the abode of Ratnasambhava, acting as the sovereign of the ten stages, such as the Joyous, and the stage of buddhahood. "Lotus of Samādhi" refers to the one called Lotus Samādhi who resides in the abode of Amitābha, having become the nature of the wisdom that realizes all phenomena as utterly pure through the wisdom of equality. "Variegated Lotus" refers to the one called Variegated Lotus Spearhead who resides in the abode of Amoghasiddhi, acting by practicing the conduct of the three doors in the manner of the perfections, such as generosity. Regarding the four taught as the Jewel family: "Accomplisher of All Aims" refers to the one called Accomplisher of All Aims who resides in the abode of Akṣobhya within the maṇḍala of the Jewel family Accomplisher of All Aims, acting for the benefit of beings according to how they are to be tamed. "Jewel Vision" refers to the one called Jewel Vision who resides in the abode of Ratnasambhava.

འགྲོ་བ་ཕོངས་པ་རྣམས་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བར་མཛད་པའི་སྤྱན་གཟིགས་པའོ། ། རིན་པོ་ཆེ་པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་གནས་ན་རིན་ཆེན་པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས་འགྲོ་པ་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་སེལ་བར་མཛད་པའོ། ། རིན་ཆེན་དབབ་པ་ཞེས་པ་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའི་གནས་ན་རིན་ཆེན་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ནས་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་འབེབས་པར་བྱེད་པའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་རིགས་བཞི་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིར་བཤད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསྡུས་ཏེ་བཤད་ན་ནི་རིགས་བཞིར་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལས་ཀྱི་རིགས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སུ་འདུས་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེར་འདུས་པར་སྟོན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བླ་ན་མེད་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་གོང་དུ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ན། ཡང་འདིར་འདི་ལྟར་སྟོན་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡོ་ག་འབུམ་སྡེ་ལས་གསུངས་པ་དེའི་གཞུང་བཟུང་ནས་ལས་དང་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་རིགས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་བསྟན་པས་རིགས་ལྔ་ཞེས་གྲགས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་བདུད་རྩི་འབྱུང་བ་ལས་ནི་རིགས་བཞི་ཞེས་འབྱུང་བས་དེ་དང་དེ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདུད་རྩི་འབྱུང་བ་ལས་ནི་དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

It is the gaze that completely fulfills the hopes of destitute beings. Regarding the "Precious Lotus," it is said that in the abode of Amitābha, the one called Precious Lotus resides and clears away the faults of those who have become destitute. Regarding the "Precious Shower," it is said that in the abode of Amoghasiddhi, the one called Precious Shower resides and causes all necessities to descend. An opponent asks: "Well then, why are four families and four maṇḍalas explained?" It is replied: "If explained in brief, they are explained as four families," and so forth; thus, it is shown that the Action family is subsumed within the Jewel family. The opponent asks: "Well then, why is it shown to be subsumed there?" It is replied: "Because of the characteristics of the various precious major and minor marks of the unsurpassed," and so forth; therefore, it is shown in that way. The opponent asks: "Well then, since the divisions of the families were already taught extensively above, why is it necessary to show them again here in this manner?" It is replied: "Based on the distinctions as they are analyzed in the Vajraśekhara," it is said; by adopting the system as taught in the Yogatantra in its hundred thousand sections, the Action and Jewel families are shown to be distinct, and thus they are known as the "five families." The opponent asks: "Well then, since the Amṛtodbhava speaks of four families, why is there a discrepancy between those and these?" It is replied: "In the Amṛtodbhava, it is based on that very analysis," and so forth.

རྡོ་རྗེའི་རིགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་འདུས་པར་བསྟན་པ་ནི་རིགས་བཞིར་བརྗོད་དོ། ། རྒོལ་བ་ན་རེ་དེ་ལྟར་རིགས་བཞིར་བསྡུ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེས་རྒྱུད་འདིར་རིགས་བཞིར་བསྡུས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རིགས་མང་པོར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དེས་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་འདིར་རིགས་བཞིར་བསྡུས་ཏེ། བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་སྐུ་མི་ཟད་པར་བཀོད་པ་དང་། གསུང་མི་ཟད་པར་བཀོད་པ་དང་། ཐུགས་མི་ཟད་པར་བཀོད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པར་བཀོད་པ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་རིགས་བཞི་ཞེས་བརྗོད་པས་ཆོག་མོད། དེ་དག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་སྟོན་པ་འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་གྱུར་ན་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་བཞི་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རིགས་བཞིར་བརྗོད་པ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བཞི་འབྱུང་བ་དང་། རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དང་པོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། སྐུ་མི་ཟད་པར་བཀོད་པའི་མཛོད་དང་། རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཏེ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྦྱར་རོ། ། དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཞེས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་ནི། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ།

The teaching that the Vajra family is subsumed within the Tathāgata family is expressed as the four families. An opponent asks: "Why is it necessary to subsume them in that way into four families?" It is replied: "In that manner, by that method, the passage beginning with 'the Tathāgatas subsumed into the four families in this tantra' and so forth is spoken. By that method of explaining many families, they are subsumed into four families in this root tantra. This is stated in order to demonstrate the inexhaustible array of the bodies, the inexhaustible array of the speech, the inexhaustible array of the minds, and the inexhaustible array of the applications of those Tathāgatas." The opponent asks: "Well then, it would suffice to say 'four families.' If the maṇḍalas of those families are also shown to be fourfold, what contradiction would there be in their increasing or decreasing?" It is replied: "In that same way, the passage beginning with 'also for the four families' and so forth is spoken. Thus, the expression 'four families' is also applied sequentially to the arising of the four great maṇḍalas. Regarding the phrase 'for the sake of arranging the form bodies': first, the teaching of the Vajradhātu maṇḍala is for the sake of fully arranging the form body as the Mahāmudrā. It is taught by gathering the treasury of the inexhaustible array of bodies and the countless emanations; this is the Tathāgata family, and it is associated with the maṇḍala of the body. Regarding the 'samaya maṇḍala': the teaching of the samaya maṇḍala is the Vajra family, the maṇḍala of the Victory over the Three Realms."

ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་དེར་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་མཛོད་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྦྱར་རོ། ། ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་པདྨོའི་རིགས་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་གསུང་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ཐབས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་སུ་བཀོད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་བདག་ཉིད་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་ཐབས་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚོན་པའོ། ། མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེའོ། ། རྣམ་པར་བཀོད་པའི་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱུ་བཀོད་པའི་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ལྷ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་ཞེས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ནང་དུ་ལས་ཀྱི་རིགས་བསྡུས་ཏེ། དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་ལྷ་དག་བཀོད་དམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ལ།

The samaya mudrās that symbolize the doors of liberation as realized by the wisdom of the enlightened mind are arranged therein; these are taught as a condensed presentation of the countless emanations of the treasury of the inexhaustible mind, and are thus associated with the maṇḍala of the mind. The "maṇḍala of phenomena" refers to the maṇḍala of the Lotus family that tames beings; it is the arrangement of the syllables of the dharma mudrās, which symbolize the means of teaching to others the realization of the inexhaustible nature of phenomena (dharmatā). This is taught as a condensed presentation of the essence of the Tathāgata’s speech. In this context, "application of skillful means" indicates the cause for teaching the dharma; "meditative equipoise" refers to the letters of the dharma; and "the state of arrangement" refers to the speech of the deities, as well as the state of arrangement that constitutes the cause of the maṇḍala of phenomena. The "deities" are those very [letters]. Similarly, regarding the "maṇḍala of activity," the Karma family is subsumed within the Jewel family; its maṇḍala is the maṇḍala of Amoghasiddhi, which is taught as a condensed presentation of the essence of the Tathāgata’s enlightened activity, consisting of the deities who perform offerings to the Noble Ones and benefit migratory beings. An opponent asks: "In that case, is it not inappropriate for such a specific presentation to be the characteristic of a related [entity]? If that were so, then sentient beings should also be like that; however, it is not so."

གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི། འདི་ལྟར་སྟོན་པར་མཛད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིམ་པ་འདིས་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིམ་པ་འདིས་ནི་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་རིམ་པ་འདིའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ལྷག་མ་གསུམ་བསྡུའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་བཞིར་ཞེས་པ་ནི། དེ་བས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་རྣམ་བཞི་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ། ། མོད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི། མ་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། ། འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྟེ། ལུས་མེད་པའི་སེམས་ཀྱང་མི་སྲིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོར་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་སོ་སོ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ཕྲིན་ལས་བཞི་ཆར་དགོས་པར་བལྟའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། དེའི་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དོ། ། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ཚང་བར་མངའ་བའི་རྟགས་སམ། མཚན་མར་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་བཞིན་སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་འཆད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ།

If it were suitable as a definition of the related [factors], why was it taught in this way? It is said: "By this sequence, because the body and so forth are the primary [factors]," and so on. In that context, "by this sequence" refers to this sequence of teaching the body and so forth. The word "and so forth" includes the remaining three. "In the four types of maṇḍalas" means that, for that reason, the maṇḍalas are also taught as being exactly fourfold. The word "however" is an indefinite particle. "Nevertheless" is a phrase such as "even a mind without a body is impossible," and so on. "In each individual maṇḍala" means that in each of those previously taught—the body maṇḍala, the speech maṇḍala, the mind maṇḍala, and the activity maṇḍala—once they are distinguished individually, one should see that all four: body, speech, mind, and activity, are necessary. An opponent asks: "If that is so, then the logical reason for that must be stated." It is said: "Therefore, in all the maṇḍalas of the families," and so forth. In that context, "of the families" refers to all the maṇḍalas of the individual families. "Of the body and so forth" refers to the signs or marks of possessing those in their entirety; thus, in this sādhana, the sequence of the great mudrā and so forth is explained according to the sequence of the body and so forth. An opponent asks:

འོ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བ་དེ་དག་རྣམ་གྲངས་སུ་གླེང་བར་བྱེད་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་བས་ན་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་རིགས་བཞིར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིགས་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཐུགས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱས་བསྡུས་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། རིགས་བཞིར་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་འཁོར་གཞན་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། ། སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། སྒོ་གསུམ་ནས་བསྡམ་ཞིང་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞི་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་བསྡུ་བ་དག་རྣམ་གྲངས་སུ་རྒྱས་པར་གླེང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་འདོད་པའི་རིགས་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་འདོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཅེས་པ་ནི།

One might ask: "Why is it necessary to discuss these classifications and summaries of the families in such detail?" It is said in response: "Therefore, in order to please the Tathāgatas and the others, the characteristics of the conduct of the samayas of each family shall be explained by condensing them from the specific divisions of the families," so it is taught. In that context, "the deities of the body and so forth" refers to the deities subsumed by the great mudrā of the body, the dharma mudrā of speech, and the samaya mudrā of the mind. "Taught as four families" refers to that very point. "The Tathāgatas and so forth" refers to the Tathāgatas of the four families. The word "and so forth" includes the other retinues. "Characteristics of conduct" means that which is to be restrained and guarded through the three doors; thus, it is shown as the characteristics of the conduct of the body and so forth. "From the specific divisions of the families" means that the individual samayas of those four families as taught in the tantras shall be explained here by condensing them into a single section. To demonstrate these clearly, one should understand that the classifications of the families and their summaries are discussed in detail as a systematic enumeration. One might then ask: "What exactly are those specific samayas of the individual families that one wishes to teach in that way?" It is said in response: "In that regard, the samayas of the Tathāgatas..." and so forth. "The samayas of the Tathāgatas" refers to...

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔར་བརྗོད་པ་ལས་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་བཞི་སྔར་སྟོན་པའི་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་བསྟན་པ། གང་དག་འདོད་ཆགས་སྙོམས་འཇུག་པ། ། ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་གང་དག་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དོན་ལ་གཞོལ་ཞིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། ། དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱང་། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་ལ་གོམས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་འགྲོ་བ་སྨིན་པ་དང་། གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི་སྦྱང་ཞེས་བྱའོ། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་མཚན་མའམ། རྟགས་སམ་བརྡ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་དག་བསྟན་ཏོ། ། ཡེ་ཤེས་དམ་ཚིག་ཡིན་པར་བཤད། ། ཅེས་པ་ནི། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། འདིར་འདོད་ཆགས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་གོང་མ་དེའི་དོན་སླར་བཀྲོལ་བའི་ཚིག་སྟེ། ཆགས་པར་ནན་ཏན་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་སྙིང་རྗེས་ཆགས་པར་བྱ་ཞིང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནན་ཏན་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་སྦྱང་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པའོ། ། རྣམ་གཅིག་ལ་ལ་ན་རེ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདོད་ལ་སྐྱོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི།

Regarding the explanation of the five Tathāgatas, first, the samaya of the Tathāgata family is taught at the beginning of the four Tathāgata families previously shown: "Those who engage in the meditative absorption of passion" refers to those practitioners who are intent upon and enter into the meaning of the bodhicitta of the two truths. "They are purified by passion itself" means that by training in the two types of bodhicitta and being devoted to them, one matures and liberates sentient beings; this is what is meant by "purification." "This is the Buddha-mudrā" indicates the characteristics, signs, symbols, and so forth, for attaining and realizing the suchness of the meaning of the two truths. "It is explained as the samaya of wisdom" means that because it is the nature of wisdom, it is explained as the samaya of the Tathāgatas. Here, the phrase "engaging in the meditative absorption of passion" and so forth are the words of the master further clarifying the meaning of the preceding section. "One should be intent on passion" means one should be passionate through compassion and be intent on performing the welfare of others; this is explained as the purification of suchness. "By the Tathāgata family" refers to the explanation of the Tathāgata family, such as Vajrasattva and the others. Alternatively, some say it is the samaya of the deities of the Vajradhātu Maṇḍala. Furthermore, as for what that is: "One should not become weary of desire." This means:

ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འཚེ་བ་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མཐར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། འགུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གི་ཚུལ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དམ་ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱང་འདའ་བར་མི་མཛད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་བསྟན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་མི་འགྱུར་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བཞི་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་གོང་མས་ནི་ཡོན་ཏན་སྡུད་པར་བྱེད་ལ་འོག་མས་ནི་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྡུད་དེ། འདོད་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། དེ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བས་འདོད་ཅིང་དད་པ་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྒྲ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲའི་རྣམ་པ་དུ་མར་འདོད་པ་ལས་འདིར་ནི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་སྒྲས་དེ་ལྟར་འདོད་དེ། སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་བྱུང་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། བདག་གི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞེས་པ་ནི།

The Śrāvakas and others claim that desire is like suffering, harm, and a thorn, and thus they reject it; however, this does not refer to a state that has fallen into the extreme of a one-sided peace. Rather, it refers to the great way of the samaya of attachment, which possesses qualities such as stability in bodhicitta, passion, and summoning, as described below. It is the meaning that even the Victors do not transgress such a samaya, which is the pure nature of the Tathāgata family. Furthermore, the term "desire" (kāma) here indicates bodhicitta itself; it is the characteristic of the unchanging bodhicitta of the two truths that all sentient beings must attain and accomplish. Moreover, the characteristic of the unchanging bodhicitta refers to the four principal deities of the eastern direction, such as Vajrasattva and the others. In this context, the word "and so forth" (ādi) above collects the qualities, while the word "and so forth" below collects the numerical characteristics. The phrase "to be desired and intensely sought" means that beings desire, have faith in, and seek to attain those [qualities]. Regarding the word "term" (śabda), although there are many ways of understanding it, here it is intended in the sense of vyākaraṇa (grammar); this should be applied similarly even when the meaning of the term arises in other contexts. Therefore, the "nature of bodhicitta" is the characteristic of purity, free from subject and object. The phrase "following my own liberation" means:

དེ་ལ་ཞེན་ཅིང་གོམས་པར་བསྒོམས་པའོ། ། རང་གི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྐྱོ་བར་མི་བྱ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་དོན་དེ་ཡང་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བསྒོམས་པས་སྐྱོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཉིན་མཚན་དུ་ཞེས་པ་དག་སྟེ། ཉིན་མཚན་དུ་དུས་བཞི་འམ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞིར་ཅི་ནུས་པར་བསྒོམ་སྟེ། གལ་ཏེ་དུབ་པར་གྱུར་ན་ཡང་ངལ་བསོ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེར་བསམ་པ་བརྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བཤད་པ་དེ་ཡང་མཛད་མཁན་གྱིས་རང་བཟོར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ལས་འདི་སྐད་དུ་འདོད་པ་བཅོམ་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སྩོལ། ། ཞེས་པ་ནི་དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བར་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཅེས། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་བ་སྩོལ་བ་དེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། བསྒོམ་པ་ནི་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱིས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། ། འདོད་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་ཀུན། ། ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་སྟེ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །

Regarding that, one should meditate with attachment and familiarity. As for the instruction not to become weary of the meditative absorption (samādhi) of one’s own deity: one should not become weary of meditating on the meaning of that practice, which is the meditative absorption of one’s own chosen deity (iṣṭadevatā). If one asks how this should be done, it is said: "Day and night." This means one should meditate as much as possible during the four periods of the day and night, or throughout the four types of conduct. Even if one becomes exhausted, one should rest and stabilize the intention within that bodhicitta and the meditative absorption of the deity; this is what is taught. Furthermore, the explanation that the Blessed One Vajrasattva is the nature of bodhicitta is not a fabrication by the author. As it is stated in the Tantra: "The Blessed One who conquers desire" refers to the Blessed One Vajrasattva. Because he abides as the unchanging nature of bodhicitta, he is called "Eternal." "Bestowing happiness upon all sentient beings" means that he possesses the characteristic of bestowing both mundane and supramundane accomplishments (siddhi) upon all sentient beings. "Vajrasattva himself" indicates that the one who bestows happiness upon sentient beings in that way is Vajrasattva himself. "Meditation will be thoroughly accomplished" indicates that accomplishment is achieved through meditative absorption and not by any other means. "All happiness, such as desire and so forth" refers to desire; because Śrī Vajrasattva and the others are the causes for attaining happiness, they are described in that way.

རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་སྙིང་གར་གནས། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་པས། རྟག་ཏུ་བདག་གི་སྙིང་གར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། ། བསྒོམས་པས་ཅི་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་དོན་གྱི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། ཨེ་དང་འོའི་བར་དུ་མ་བཞག་པ་ནི་དོན་ཞིག་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། ། མ་ཆགས་པ་ཡང་ཆགས་པར་བཤད། ། ཅེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཆགས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་ཚུལ་དུ་སྟོན་པ་དེ་ངོ་མཚར་ཆེའོ། ། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དོན་འདི་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་དོན་འདི་ཉིད་དོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་འདི་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞུང་འདིས་གསལ་བར་བསྟན་ཞེས་པ་ནི། འོག་མ་འདིས་བརྡ་ཕྲད་པར་སྟོན་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་སྐྱོ་བས་སོ་ཞེས་པ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལྷ་རྣམས་སྐྱོ་ཞིང་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་རྒྱུད་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་བསྟན་པ། སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་མི་ཁྲོ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

"Always abiding in the heart of oneself" means that, because he is the nature of the enlightened mind (citta), he is to be meditated upon as always residing in one's own heart. If one asks what is accomplished by meditating [on him], [it says]: "Ema! For the sake of sentient beings." The placement of the syllable ma between e and o indicates a matter of great wonder. It means that although those sentient beings, such as gods and others, are liberated from the afflictions of the three realms, [it is marvelous]. "Even non-attachment is explained as attachment" means that although the nature of nirvāṇa is the essence of non-attachment, for the sake of sentient beings, it is marvelous that he displays the various forms of the body and so forth, which are the nature of attachment. This is the meaning. "This very meaning" refers to the meaning of teaching in that way. "From the conceptualization of the suchness of the great samaya" means that because it was explained in that way [elsewhere], it is also taught here in this manner. "This text clearly shows" means that this subsequent [passage] shows how the symbolic meaning is to be understood. "The practitioner should be endowed with the great mudrā" means that the practitioner of yoga himself should be endowed with the application of the great mudrā. "Because of not being weary of desires" means that which is to be accomplished; that is, the glorious Vajrasattva does not cause the deities to become weary or disillusioned. If one asks why he does not cause them to become weary, it is because the tantra extensively teaches that "desire" is the glorious Vajrasattva. The samaya of the Vajra family is taught: "Not being angry for the sake of sentient beings," and so forth.

ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་མནར་སེམས་དང་བྲལ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་དག་མཛད་ན་ཡང་ཁྲོ་བ་མི་མངའ་བས་མཛད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོའི་ཆ་ལུགས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང་། ཕ་རོལ་གནོན་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་མཛད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་བཤད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཞེས་པ་ནི། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པས་བསྟོད་པ་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པའི་ཚིག་ཐོས་ནས། ཕྱག་མཚན་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་ཀར་བཞག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་མ་འཚལ་ཏོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ལ་སོགས་པ་ཁྲོ་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བའི་སེམས་ཅན་མ་རུངས་པ་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བས་འདུལ་བར་མི་སྤྱོད་ན། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་གསོལ་བ་དང་།

Free from the malice of being completely entangled in anger and hatred, the Tathāgatas act without any wrath, even when performing whatever deeds are necessary for the benefit of wandering beings. Nevertheless, on certain occasions, they manifest in the terrifying form of a great wrathful deity, possessing the power to subdue others. They also perform deeds for the benefit of beings by way of praise; this is explained as the samaya of the Vajra family. Regarding the phrase "the great mudrā of the Victory over the Three Worlds," this refers to the complete embodiment of the physical form and great mudrā of the great wrathful deity Trailokyavijaya. As it is said in the tantra: "All the Tathāgatas gathered together and praised the Blessed One, the Lord of Tathāgatas, Vajrapāṇi, with one hundred and eight names." When Vajrapāṇi heard these words of praise from the Tathāgatas, he placed the vajra, the nature of his hand-symbol, at his heart and said, "Blessed One, I do not understand." All the Tathāgatas then asked, "Why is that?" Vajrapāṇi replied, "Blessed One, there are also wicked beings such as Maheśvara who are wrathful and possess great power. If the Tathāgatas do not employ peaceful means to subdue them, how am I to accomplish their conversion?"

བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐབས་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། སངས་རྒྱས་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཐུགས་ཀའི་དཔལ་བེའུར་ཞུགས་སོ། ། དེ་རྣམས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཞི་པའི་ཐུགས་དང་བདག་གི་ཐུགས་ཐ་མི་དད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངན་སོང་ལས་བསྐྱབ་པ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཕན་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། ། ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་ཞུགས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་ཧཱུྃ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ཧཱུྃ་དེས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བསྐུལ་ནས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་གྱུར་ལ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་དེ་ལས་ཀྱང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་བྱུང་ནས། དེ་དག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོར་གྱུར་ཏེ།

Through the blessings of the Blessed One Vairocana, Akṣobhya, and all the other Tathāgatas, he entered the meditative absorption called the Great Method of All Tathāgatas, the Vajra. He then emanated the four Buddhas and others into the ten directions, and focusing on the meditative absorption of the selflessness of the Tathāgatas' Dharma, he entered the glorious knot at the heart of Vairocana. Vairocana then blessed the minds of those four Buddhas and his own mind as indivisible. In order to protect all sentient beings from the lower realms, to benefit them in this life, to bring them happiness in future lives, and to cause them to achieve unsurpassed enlightenment, he focused on the meditative absorption of the method of the Tathāgatas' great compassion, and entered the meditative absorption called the Wrathful Samaya Vajra of the Tathāgatas' Great Compassionate Method. As soon as he had entered, many Tathāgatas entered the heart of Vairocana and became one. From the utterance of the heart-essence HŪṂ—the Tathāgata Vajra Samaya—that HŪṂ stirred the bodhicitta in the heart of Vajrapāṇi, and he manifested in the form of Vajrapāṇi. From the heart of Vajrapāṇi, the sixteen great beings emerged, and those sixteen great beings became the Blessed One’s own heart, the bodhicitta Samantabhadra Vajradhara.

ཀུན་དུ་འབར་ཞིང་མེ་དཔུང་འབར་བ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་བཞུགས་པ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་གྱི་སྨིན་མ་གཅུམ་ཞིང་དཔྲལ་བ་བསྙེར་བ། མཆེ་བ་ལྷག་གེར་བྱུང་ཞིང་སོ་གཙིགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དེ་མདོག་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལྟ་བུ་ལ་ཕྱག་བཞི་པ། ཕྱག་དང་པོ་གཉིས་ཧཱུྃ་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ། འོག་མ་གཉིས་ན་མདའ་གཞུ་བསྣམས་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཞབས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་མ་ཧཱ་དེ་བ་དང་། ཨུ་མའི་སྙིང་ག་དང་ནུ་མའི་བར་དུ་བརྫིས་པ། སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ཕྱག་མཚན་ཐོགས་པ། རྣམ་པ་དུ་མའི་ཁ་དོག་དང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་ཅན། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་གི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་(ཏུ་,དུ་)ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པ་རྣམས་བཏུལ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་ནང་ནས། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་འཁོད་དོ། ། ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་རུངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐབས་ཀྱིས་འདུལ་བར་མཛད་དོ། ། ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཆོས་དང་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའམ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །

Seated amidst a great, blazing mass of fire, his brows are knit and his forehead is furrowed in a wrathful frown. His fangs are bared and his teeth are clenched. The Blessed One, the Victorious One over the Three Worlds, is the color of sapphire and has four arms. His first two hands are bound in the hūṃkāra mudrā, holding a vajra and a bell. The lower two hold a bow and arrow. With his legs in the posture of method and insight, he tramples upon the hearts and breasts of Mahādeva and Umā in order to bring passion and hatred under control. Those bodhisattvas also hold their respective hand-symbols and possess various complexions and diverse ornaments such as snakes. Once the great mudrās of the bodies of these sixteen great bodhisattvas, who are the very embodiment of compassion, have emerged, they subdue those who are extremely wicked throughout all world systems and then take their seats upon moon maṇḍalas in every direction around Vairocana, from within the peaked palace on the summit of Mount Meru. Thus, he subdues the wicked beings, such as Mahādeva and others, through skillful means. These characteristics should be understood from that very source as they are taught extensively. The word "and so forth" includes the teaching of the dharma maṇḍala, the activity maṇḍala, and so on, or it collects the dharma mudrās, samaya mudrās, and karma mudrās that arise in that context.

ཁྲོ་བོ་འཆོལ་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྲོ་བོའི་ཆ་ལུགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུད་ཉིད་ལས། ཨེ་མ་ཐབས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཡི། ། ཐབས་ཆེན་ལྡན་པ་བདག་ཡིན་ཏེ། ། གང་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདུལ་ཐབས་ཀྱིས། ། དྲི་མ་མེད་པ་ཁྲོ་བོར་གྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ། རང་བཞིན་དག་པར་ཤེས་ནས་ནི། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དགོས་པ་དེ་དང་དེ་དག་བྱེད། ། ཅེས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་དེ་ལས་ལངས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཕན་ཞིང་བདེ་བའི་དོན་དང་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་བྱེད་པའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་མེད་པར་མོས་པ་སྟེ་ཞེས་ལ་ནི། ལུང་དང་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་སྔོན་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བསྒོམ་པ་དེའོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ། ཉུང་ངམ་ཡང་ན་མང་ཡང་རུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་པའི་རྣམ་པས་གཞན་སིམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཟས་དང་གོས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ཅི་ཡོད་ཀྱང་རུང་བའོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཞིང་སོ་སོས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྦྱིན་པའོ། ། ཚད་ཇི་ཙམ་དུ་ཞེ་ན། རྒྱུད་གཞན་ལས་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་དུས་དྲུག་ཏུའོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །

Regarding the phrase "together with the chaotic wrathful deities," it does not mean that one abides in the essential nature of meditating on such a wrathful form. Why is that? Because the tantra itself states: "Ema! I am the one endowed with the great skillful means that tames through skillful means; for the sake of taming sentient beings, I have become the stainless wrathful one." Regarding the samaya of the Lotus family: "Having known the nature to be pure," one should meditate on the ultimate nature of emptiness and thereby know all phenomena to be completely pure. "One performs those various purposes and needs" means that, having arisen from that conventional state, one should engage in the application of the Mahāmudrā body and so forth, performing whatever purposes and needs there are for the benefit and happiness of wandering beings. "Devotion to all phenomena as being without aspects" means that one should cultivate such devotion by way of scriptural authority, logical reasoning, or the application of antidotes. "Having preceded that" refers to the meditation on the non-conceptual essence of ultimate bodhicitta. Regarding the samaya of the Jewel family: "Whether it be little or much" means that one should satisfy others through the mode of generosity, regardless of the sequence of food, clothing, and so forth that is available. "As desired" means giving according to the specific wishes of each recipient. If one asks what the measure is, other tantras state: "Every day, at the six times of the day."

གཞན་དག་ན་རེ་འོ་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་པའི་དམ་ཚིག་འདི་དག་གཅིག་གི་ངོ་བོ་བསྒོམ་པ་ལ་ཀུན་བསྲུང་དགོས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་བསྒོམ་པ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་འདི་དག་ནི་དམ་ཚིག་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། སྔར་གོང་དུ་གཉིས་བསྟན་པ་དང་འོག་ཏུ་གསུམ་བསྟན་པ་ལ། རྣམ་གྲངས་ལྔ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། ། ལྷ་རྣམ་ལྔར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་འདིར་ལྷ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དམ་ཚིག་ཀྱང་སོ་སོའི་ལྔ་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བསྟན་མོད་ཀྱི། རིགས་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཟློས་པར་འདོད་པས་ཀྱང་དེ་ལྔ་ཚང་བར་བསྲུང་དགོས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཕྱེ་བའི་རིགས་གཞན་དག་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རིགས་སོ་སོར་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དམ་ཚིག་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཚུལ་གྱི་གསང་སྔགས་ཟློས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཕུལ་ལ་ལུས་ཕུལ་བ་དེས་མཉེས་པར་གྱུར་ནས་རྒྱལ་བ་དེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་བྱ་བར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ཏེ། དོན་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ།

Others may ask: "In that case, must all these samayas taught here be guarded when meditating on the essence of a single deity, or are they to be guarded in that same way when meditating on the essences of the individual deities?" The response is that these are the five types of samayas, and so forth. Regarding the statement that two were taught above and three will be taught below, they are so described because there are five enumerations. As for the phrase "because of the conviction in the five deities," this refers to the explanation here that the deities are of five types; based on that, the samayas are also primarily taught as five for each, in accordance with those deities. Nevertheless, even one who wishes to recite [the mantra] of any one of those families must guard all five in their entirety. Regarding the phrase "other than the Sugata" and so forth: although other families distinguished from the Sugata are taught as specific types of deities as previously described, they are in essence the very nature of the Tathāgata himself. Therefore, since the samayas of all those individually taught families are in essence the samayas of the Sugata, those who recite the secret mantras of the Sugata’s way must offer their own bodies to all the Victors of the three times. Having offered their bodies and being thus pleased, they must personally vow to act exactly as those Victors have spoken and engage in practice in accordance with that meaning. It is in this sense that it is taught. The opponent then asks:

འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་འདུལ་བར་མཛད་པའི་ཐབས་མཁྱེན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲོ་བ་འདུལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ན། འདིར་ཚུལ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་སྟོན་པ་མཛད་ཅིང་གཞན་དག་གིས་འདུལ་བར་གྱུར་པའི་ཐབས་སྟོན་པར་མི་མཛད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་འདི་དག་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་སྟུག་པོས་ཡོག་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་གྱི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་གཟིགས་ནས། ཐུགས་རྗེའི་དབང་དུ་ཞེས་པ་ཐུགས་རྗེའི་ཞིང་ཡིན་པར་དགོངས་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ལ་དག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་གྱི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཁ་ཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པའི་སྐྱོན་རྣམ་པར་དག་པ། ཐབས་སམ་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་འདིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཞེས་པ་ཅི་དགོས། ཐབས་གཞན་གྱིས་བྱར་མི་རུང་ངམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་དབང་དུ་བྱས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ཞེས་ཏེ། གོང་མ་དེ་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །

Now, if the Tathāgatas tame sentient beings by means of knowing the various methods for taming them, and thus tame them in diverse ways, why is it that here they teach only this particular method and do not teach other methods for taming? To this it is said: "All the Tathāgatas..." and so forth. All the Tathāgatas of the three times, while formerly practicing the conduct of a bodhisattva, perceived that all these beings without exception were shrouded by the thick stains of the two types of obscurations and were tormented by the diseases of the three times, such as attachment and so forth, which arise from those obscurations. Thinking, "Under the power of compassion," they regarded them as the field of compassion. With a mind that considered some sentient beings to be possessed of the faults of the three times, such as attachment and so forth, while others were naturally pure of the faults of those defects, they taught in this way in order to completely purify those who possess a mind manifest for taming through such methods or ways, by means of this ritual that thoroughly pacifies the faults of defects. Now, why is it necessary to teach the samaya of the Vajra family in the manner of a great wrathful deity? Is it not possible to act through other methods? To this it is said: "Furthermore, for some whose minds are completely dominated by attachment and so forth..." The word "also" is used because it indicates a different characteristic from the aforementioned [method].

སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དུག་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རང་དབང་མེད་པར་སེམས་ལྷག་པར་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མ་རུངས་པར་གྱུར་ཅིང་གཞན་གྱི་ངག་གི་ཉན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་འདུལ་བར་དཀའ་བའི་འགྲོ་བ་ཁ་ཅིག་ལའོ། ། བདག་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཏེ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་མངའ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་ཆ་ལུགས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་གདུལ་བྱ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། ཉེས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འཚམ་ཞིང་རིགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དུ་འཛུད་དོ། ། འདི་ནི་དེ་དག་སྤྱིའི་དོན་གྱི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་པ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཐབས་དང་། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ཤིང་བརྟན་པར་ཆགས་པའམ།

Some sentient beings, being completely ensnared by the three poisons such as attachment and so forth, lose their autonomy and their minds are excessively dominated. Having become unruly, they obey the words of others; this refers to certain beings who are extremely difficult to discipline. "In every way, I myself..." means that although the Tathāgata himself is in every way free from the defects of faults and possesses no anger or the like, he nevertheless manifests the nature of the bodhicitta as "desire," and transforms his own essence into other names and appearances such as "anger" and so forth. Having taught in accordance with the specific needs of those to be trained, he causes their minds to be thoroughly dominated by attachment and so forth. He then leads them to completely abandon those various faults in a manner that is appropriate and fitting. This concludes the general meaning of those [verses]. Therefore, "those yogins who desire to attain the state of the Sugata" means that practitioners who desire to attain for themselves the very nature of Vajrasattva and the others, must also [apply the methods] for purifying the faults of the three doors of the infinite realms of sentient beings, the obscurations arising therefrom, and the entanglements of the latent tendencies. Furthermore, they must [cultivate] the characteristics of the wisdom beings such as the glorious Vajrasattva, who are unassailable by others and firmly attached to the qualities of desire.

དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པར་བྱ་བའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་དེ་དག་ནི་དགག་པར་བསྟན་ཏོ། ། རབ་ཏུ་བསྡིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། ཞེ་སྡང་གིས་གཞན་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱིས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྡིགས་པར་བྱའོ། ། བྱམས་པའི་ཡིད་དུ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱ་བར་བསྟན་པའོ། ། དེ་བས་ན་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་ཏེ་གསུངས་པ། ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བལྟས་ནས་མ་ཆགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་མཆོད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་རྩོམ་པའམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་ན་ཡང་དང་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམ་པ་དེ་དག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། བདག་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མོས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཐབས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པར་གསལ་བར་བརྟགས་ལ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པའི་དོན་དེ་ལ་ཆགས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་ཐབས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྣམ་གཅིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་སྒོམ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པའོ། ། འདི་ན་མར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དེ་ཉིད་རྣམས་སྟོན་པ་སྟེ། བདག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །

The intentions of the śrāvakas and others, which involve attachment and clinging to those [activities], are shown to be refuted. Regarding the instruction to "threaten": one should not produce fear in others through hatred; rather, one should threaten them out of great compassion in order to exhaust their faults. The phrase "with a mind of loving-kindness" also teaches that one must not be separated from compassion. Therefore, to demonstrate that very point, it is said: "In all activities, one should remain unattached after having correctly viewed the intrinsic nature of all phenomena." This means that when undertaking the four types of activities to worship the Noble Ones and benefit sentient beings, or when meditating on the Mahāmudrā and so forth, one should first meditate on all those supreme phenomena as being pure by their very nature, in the manner of selflessness and emptiness. This is to be understood through insight as the ultimate truth. Regarding "devotion to the conventional truth through skillful means": relying on the conventional truth through the skillful means of great compassion, one clearly visualizes the forms of the symbolic mudrās; then, in order to benefit all wandering beings without exception and to accomplish that purpose, one develops attachment [to the practice]. This is to be understood through the skillful means of great compassion as the conventional truth. Alternatively, even while meditating in that way conventionally, one acts for the benefit of beings by gaining conviction that, ultimately, their own intrinsic nature is pure. Hereafter, the samayas of the Jewel Family are shown: "One should give to oneself."

དངོས་པོ་མང་དུ་མི་བདོག་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱ་ཞིང་བདོག་པ་ཆུང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བར་བསྟན་པའོ། ། དེ་བས་ན་གང་ཡང་རུང་བའི་རིགས་ལ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞི་པོར་བརྗོད་པ་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བའོ། ། རང་གི་ལྷ་ཞེས་པ་ནི། རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བའོ། ། རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་བསྒྲུབ་ན་གང་སྒྲུབ་པ་དེའི་རིགས་དེ་དང་མཐུན་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། ། དམ་ཚིག་འདི་ཡང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ནི་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དམ་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་འདི་དག་ཀྱང་སྤྱིར་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྲུང་དགོས་པ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་། ཁྱད་པར་དུ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ལྷག་པར་དམ་ཚིག་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་དགོས་སོ། ། འདི་དག་ནི་དམ་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་བསྡུས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པར་བཤད་པའི་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་རྣམས་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་འདི་སྐད་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་དེ་དག་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་དག་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་རུང་ན།

"Even if one possesses few things" means that one should not become discouraged, and it teaches that one should practice complete renunciation even if one's possessions are meager. "To whichever family" means whichever of the four families previously mentioned. "One's own deity" means whichever deity one wishes to accomplish. "In accordance with the family" teaches that when accomplishing those, one must maintain the samaya of the family that corresponds to whichever one is practicing. Regarding "this samaya is also [to be observed] at the time of accomplishing the samaya-mudrā," although these specific samayas taught in that manner must generally be maintained at all times, in particular, at the time of accomplishing the samaya-mudrā, one must especially keep the samayas in mind and maintain them without impairment. "These are the summary of the specific samayas" means that because the specific samayas taught for each of the five types of deities are presented here gathered together in one place, it is so described. Up to this point, the characteristics of the general and specific samayas have been explained in sequence. Now, the method for meditating upon and accomplishing those deities taught in the maṇḍala of the Tathāgata, and for pleasing them through recitation, will be explained. Regarding this, others may say: "If it is acceptable to present the distinctions of accomplishing the mudrās, samayas, and so forth in that way, then..."

དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ཚུལ་ལམ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་དེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་བཤད་པའི་ལྷ་སྒྲུབ་པ་པོས། རྒྱུད་དང་མཐུན་པར་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའམ། བསྒོམས་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ངེས་པར་བྱས་ནས། དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བར་ཡིད་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱ་སྟེ། གྲོགས་པོ་མཐུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའམ། ཡང་ན་གཅིག་པུ་རྩོལ་བ་དང་། གཉིས་ཀྱིས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། གོང་མའི་དོན་ལ་སྙེགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བཤད་པ་དག་གོ། ། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་ལ་གནས་ནས་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་དགོས་པ་རྣམས་བཤད་ནས། བཟླས་བརྗོད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བརྩམ་དགོས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འོག་མའི་མགོ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁོ་ནར་འདོད་དེ། དེར་བཤད་པའི་ལྷ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བགྲང་བ་དག་གོ། ། སྒྲུབ་པ་པོས་རྒྱུད་དང་མཐུན་པར་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་ཅེས་པ་ནི།

If one asks, "How should those who wish to put these into practice accomplish them, and by what method or sequence?" it is said: "In that regard, the practitioner of the deities explained in the great maṇḍala of the Tathāgata family, having ascertained the branches of accomplishment through recitation or meditation in accordance with the tantra and the guru’s pith instructions, should make the mind extremely firm in the intent to apply oneself to them. One should engage in recitation, meditation, and so forth, either together with compatible companions or alone with diligence." Thus it is taught. In that context, the phrase "in that regard, such as those" refers back to the preceding meaning, namely the specific and general characteristics of the samaya (vows) that were explained. The word "furthermore" indicates that after the yogi, who abides in the samaya and engages in accomplishment, has explained the necessary requirements such as the ritual implements for offerings, it is shown that one must begin the sequence of recitation, meditative absorption (samādhi), and so forth; this serves as an introduction to what follows. The phrase "explained in the great maṇḍala of the Tathāgata family" refers to the Great Maṇḍala of the Vajra Expanse (Vajradhātu), which is held to be the maṇḍala of the Tathāgata family alone; the deities explained therein are numbered as thirty-seven. The phrase "the practitioner performs recitation in accordance with the tantra and the guru’s pith instructions" means:

དེ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་དང་མཐུན་པར་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་ཆོས་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ཀྱི་མན་ངག་ལས་ཐོས་པ་བཞིན་བཟླས་བརྗོད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའམ་ཞེས་པ་ནི། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་སོ་སོའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཐབས་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའམ། རྣམ་གཅིག་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་དང་། ཤུ་བུར་བཟླས་པ་དང་། གསལ་བོར་བཟླས་པ་དང་། གསུམ་དུ་བསྟན་པ་དག་གོ། ། བསྒོམ་པས་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུའི་རིས་ཀྱིས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པའམ། རྣམ་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་བསྒོམ་པས་དེ་དག་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་སྟེ། རྒྱུད་དང་མཐུན་པའི་བླ་མའི་མན་ངག་མནོས་ནས་དེ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པོ། ། ཡན་ལག་རྣམས་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་དུ་གཏོགས་པའི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་སྟེ། སྔ་ནས་གཏན་ལ་དབབ་ཅིང་བཤད་པ་ལ་ནི་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བར་ཡིད་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཡིད་ནན་ཏན་དུ་བྱ་ཞིང་སེམས་གཞན་གྱིས་མི་བསྐྱོད་པར་ཡི་དམ་དུ་བཅས་ཏེ། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་གཏང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་ལེ་ལོ་དང་སོམ་ཉི་དགག་པར་བྱ་བའོ། །

It is explained that the practitioner should perform recitation and accomplishment in accordance with the tantras spoken from the mouths of the Tathāgatas, just as they have been heard from the experiential instructions of gurus who are spiritual friends, accomplished masters, and possessors of the Dharma eye. Regarding the phrase "performing recitation," this refers to the practice of recitation. This involves pleasing the deity by performing the methods of recitation for each respective family as taught in the tantras, such as vajra recitation and so forth; alternatively, it is taught as three types: mental recitation, whispered recitation, and clear recitation. Regarding "accomplishment through meditation," this refers to accomplishment by means of meditative concentration. This involves accomplishing through meditating on the causal lineage as the complete form of the Great Seal (mahāmudrā), or alternatively, meditating on emptiness, meditating on the moon maṇḍala, or meditating on the form of the deity. Whichever of these methods of accomplishment is used, one should receive the guru’s instructions in accordance with the tantras and practice accordingly. Regarding the phrase "having ascertained the branches," the "branches" refer to the offering materials and so forth that serve as the conditions for accomplishment; "having ascertained" means having previously established and explained them. Regarding the phrase "one should apply oneself with a very firm mind," this means one should apply oneself earnestly to that accomplishment, making a commitment that the mind is not to be moved by anything else. Since this should not be abandoned even for the sake of one’s life, one must eliminate laziness and doubt.

གྲོགས་པོ་མཐུན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་མཐུན་ཞིང་ཡིད་ལ་འབབ་པ་ཞི་བ་དང་། དེས་པ་དང་། རྒྱུད་མཉེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་ལས། གཙང་ཞིང་དུལ་ལ་བརྟན་དང་ལྡན། ། མ་འཇུངས་བློ་ལྡན་གཡེར་བག་ཆེ། ། སྨྲ་མཁས་མི་འཇིགས་བཤེས་གཉེན་ཅན། ། བཟོད་ལྡན་དྲང་ལ་གཡོ་སྒྱུ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བདག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་སྒྲུབ་པའམ། ཡང་ན་གཅིག་པུ་རྩོལ་བ་དང་། ། ཞེས་པ་སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབད་རྩོལ་དང་ལྡན་པའོ། ། གཉིས་ཀྱིས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། ། ཞེས་པ་དང་། ལྷུར་དད་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་གཉིས་ཀྱིས་བཟླས་བརྗོད་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་རིགས་པ་གཞན་ཡང་རུང་བ་དག་ཀྱང་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བྱ་བ་དེ་དག་གི་ཐབས་དང་རིམ་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེའི་རིམ་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལངས་ནས་ཉལ་བའི་བར་དུ་བྱ་བའི་རིམ་པའོ། ། དང་པོར་རེ་ཞིག་ནང་པར་གྱི་དུས་ལ་བབ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཐོ་རངས་ཀྱི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བར་གྱུར་པའི་དུས་དེ་དག་ལ་བྱ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ཡིན་པས་སོ། ། ཁྲི་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། བ་སོ་དང་གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པའི་ཁྲི་དང་དར་ཟབ་ལ་སོགས་པའི་མལ་ཆ་དག་མེད་པར་གྱུར་ན་ལེགས།

Regarding the phrase "with a compatible companion": this refers to one who is compatible with oneself, pleasing to the mind, peaceful, gentle, and possesses qualities such as a flexible continuum. As it is said in the Tantra: "Pure, disciplined, and steadfast; unavaricious, intelligent, and highly alert; eloquent, fearless, and possessing a spiritual friend; patient, upright, and free from guile." One should practice while dwelling together with such a person who possesses these ultimate characteristics, or else "exerting oneself alone." This means the practitioner exerts themselves in engaging in meditation, possessing enthusiasm and the effort of meditative concentration (samādhi). "Performing the recitation with two" means that one should engage in the recitation and the meditation on the Great Seal (mahāmudrā) with a mind characterized by the exertion of devoted faith and the [companion]. The word "etcetera" includes other appropriate methods for achieving mundane and supramundane goals. An opponent asks: "Well then, what are the characteristics of the methods and the sequence for engaging in those activities?" It is replied: "The sequence for that is as follows," and so forth, which refers to the sequence of activities from rising until lying down. First, regarding "when the time of morning has arrived": this refers to the time when the dawn of the early morning has broken, as that is the time when the activity should be performed. Regarding "without a throne and so forth": it is best if there is no throne adorned with precious materials such as ivory, gold, or silver, nor bedding such as fine silks.

ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་སྤངས་ལ། རང་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མལ་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ལས་ལངས་ལ་ཡི་དམ་བཀླག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རང་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མལ་བདེ་བ་ཞེས་པ་ནི། རས་བལ་ལ་སོགས་པའི་སྟན་ནང་ཚངས་ཅན་འབོལ་ཞིང་བདེ་བའམ། དེའི་ཆར་གྱུར་པའི་མལ་ན་གནས་པར་བྱ་ལ། ལངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་མལ་དེར་ཉལ་བ་ལས་ལངས་ཏེ། ཙོག་པུ་ལ་སོགས་ཏེ་གང་བདེ་བར་འདུག་ནས་དམ་པའི་ཆོས་བཀླག་པ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ལས་ཀྱང་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་གླེང་ལ་གསུངས་ཏེ། ཟབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་ལྟ་བུའོ། ། རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་སྡོང་པོས་བརྒྱན་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོའོ། ། རྣམ་པ་གཅིག་གཉིས་ཀའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་དེ་དག་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཀྱང་བཀླག་པར་བྱའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཁ་ཏོན་དང་། སྔགས་ཟློ་བ་དང་། གདམས་ངག་དབོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་འོ་ན་ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་། བཟང་པོ་སྤང་བ་ནི་ཐེག་པ་འོག་མ་པའི་གཞུང་གི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལེའུར་བྱས་པ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་ཀྱང་། ། ཤིང་ཁྲི་ཁྲུ་གང་མཐོ་བ་དང་། ། བ་སོ་ལ་སོགས་བརྒྱན་པའི་ཁྲི། ། ནམ་ཡང་མལ་ཁྲི་མཐོན་པོ་ལ། ཉལ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ། ། ཞེས་ཟེར་ན། འདིར་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ན་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་ལ་གཞན་དུ། དཀའ་ཐུབ་དཀའ་སྤྱོད་མི་དགོས་སོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ན་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི།

Even if one has [previously] abandoned [luxuries], one should rise from a comfortable bed that accords with one’s own yoga and recite the yidam [scriptures]. In this context, a "comfortable bed that accords with one’s own yoga" refers to lying upon a soft and comfortable mattress filled with cotton or similar materials, or a bed that is a part of that. "Rising" means rising from that bed and sitting in a posture such as squatting or whatever is comfortable. "Reciting the sublime dharma" refers to discussing the profound and vast dharma as taught in the tantras. The "profound" refers to sūtras such as the Prajñāpāramitā. The "vast" refers to sūtras such as the Gaṇḍavyūha. Alternatively, one should recite any sūtras whatsoever that possess the meaning of both [the profound and the vast], such as the Prajñāpāramitā sūtras and others. The word "etcetera" includes other activities such as oral recitation, the chanting of mantras, and the imparting of oral instructions. Others may say: "Well then, the abandonment of high and fine seats and beds is the position of the scriptures of the lower vehicles. For instance, the Fifty Verses states: 'One should never sleep upon a wooden bed more than a cubit high, nor upon a bed adorned with ivory and the like, nor upon a high couch.' If this [text] were teaching in accordance with that, then there would be no distinction between the two. Otherwise, it would contradict the statement: 'Austerities and difficult practices are not required.'" If one asks why it is taught in this way, the reply is: "That is indeed true."

འོན་ཀྱང་བསྲུང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྤྱོད་པ་ཆ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། ། སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ། ཁྲི་རྣམས་དང་ནི་ཁྲིའུ་དག་ལ། ། སྒྲུབ་པོ་བློ་ལྡན་མི་གཙང་བ། ། གཞན་དང་ཉལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ། གན་རྐྱལ་ཁ་སྦུབ་ཏུ་ཡང་མིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་དང་ཉལ་བར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའི་སྒྲས། ། བདག་ཀྱང་ཉལ་བར་མི་བྱ་བར་ཡིན་པར་མངོན་པས་ན། སྤྱོད་པ་མཐུན་པར་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་ཀྱང་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་འདྲེས་པ་དཔག་ཡས་པ་མེད་པས་དེ་དག་དེ་དང་མཉམ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་དཀའ་ཐུབ་ནི་དཀའ་བ་སྤྱད་པས་འགྲུབ་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ལྷའི་སྤྱན་སྔ་ན་བག་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། འདི་ལྟར་བསྟན་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མི་བརྗེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཀུན་གྱི་གཟུངས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། ། རྣམ་གཅིག་ཤེས་པས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་པས་དེ་ལ་དམིགས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱའོ། ། མཚན་མོ་དང་ཉིན་པར་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ཡི་དམ་ཇི་ལྟར་བླངས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་དུས་གསུམ་དུ་གཞིག་སྟེ། བདག་གིས་ལེགས་པར་བླངས་པའི་སྡོམ་པ་ཉམས་པར་གྱུར་རམ་མ་གྱུར། དགེ་བའི་ལས་དག་གང་ནི་འགྲིབ་པར་འགྱུར། གང་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་རྗེས་བཅད་ཅིང་གཞིགས་ནས་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དྲན་པར་བྱས་ལ། ཉེས་པ་ཡང་ཕྱི་ནས་མི་བྱ་བར་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཞེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འགྲིབས་ཤིང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་དང་།

Nevertheless, there are also instances where conduct is practiced in common through specific types of observances. As it is said in the Mantra Tantras: "On beds and on stools, the wise practitioner should not lie with others who are impure, nor should they lie on their backs or face down." By the phrase "should not lie with others," it is evident that one should also not lie down oneself. Although there are such teachings that show conduct to be common, because there is no immeasurable confusion regarding the distinctions of the view, they do not become equal to that [Mantra system]. Furthermore, the view of asceticism is that accomplishment is achieved through the practice of hardships, whereas the yogi acts with conscientiousness in the presence of the deity. Thus, one should understand that these teachings do not contradict one another. Regarding the phrase "in order to manifest the nature of phenomena that is not forgotten": since non-conceptuality is the dhāraṇī of all things, [it is so stated]. Alternatively, the object to be kept from being forgotten through knowledge is the dharmadhātu; therefore, one should act in this way in order to increase the focus upon it. Regarding the phrase "the yidam as it was properly undertaken, practiced well during the night and day": one should analyze a single day and night into three periods, reflecting: "Have the vows I properly undertook degenerated or not? Which virtuous actions have diminished, and which have increased?" Having thus investigated and analyzed, one should remember how things have become. The phrase "generating the resolve not to commit faults again" means that if the side of virtue has diminished and the samaya and vows have degenerated, [one should resolve to avoid them].

མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་དག་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་ཅིང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་དག་གསོ་ཞིང་བླང་བ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་པའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ཞིང་རྗེས་སུ་འབད་རྩོལ་སྐྱེད་པའོ། ། དགེ་བ་ལ་འབད་རྩོལ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ན་བཞུགས་པ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ན་བཞུགས་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཞི་པོ་དག་བསྡུའོ། ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འམ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། སྤྱིར་ན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་རྣམས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བཞུགས་པར་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཅིག་དྲན་པ་མངོན་དུ་བྱས་ནས། མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ཡང་མི་གཉིས་པའི་འདུས་པས་སམ། རྣམ་གཅིག་འོག་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱག་བཞི་པོ་དེས་ཕྱག་བཙལ་བར་བྱའོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་མྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ལ། བདག་གི་ཐུགས་ཀའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཇི་ཞེས་པའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྤྲོས་པས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་ཇི་སྙེད་པ་སྔོན་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ན་བཞུགས་པ་རྣམས་སྤྱན་དྲངས་ལ། འོག་ནས་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་ལ།

If the side of non-virtue should increase, one should generate regret and restore or re-adopt the impaired samaya and vows. Preceded by the intention to exert effort in diminishing the side of sinful non-virtue, one should subsequently apply diligent effort. The method for exerting effort in virtue is as follows: "Those who dwell in the great maṇḍala" refers to the deities dwelling in the great Vajradhātu maṇḍala. "The Sugatas and so forth" refers to the Blessed One, the Great Vajradhātu. The word "and so forth" includes the four Buddhas of the directions. "The Great Beings" refers to the glorious Vajrasattva or the Jñānasattvas. In general, having momentarily brought to mind the deities described in the Vajradhātu maṇḍala as dwelling in the space before one, and having visualized them as being present, one should prostrate. This is done either through the assembly of non-duality or by means of the four types of prostration described below. Some say that one should quickly generate the Vajradhātu maṇḍala in the space before one according to the description, and then, from the moon maṇḍala at one's heart, emanate the syllable "Jai" and its radiating and converging light as wisdom hooks. By these, one invites the deities of the Vajradhātu who have been dwelling from the beginning in the spontaneously present abode, and then prostrates according to the method described below.

དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཆོད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱས་ཤིང་བདག་གི་ཡི་དམ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་གསོ་བར་མཛད་པའི་གནང་བ་བྱིན་པར་བསམས་ལ། གདོད་འོག་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བྱ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྲུང་བ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྲུང་བ་གང་ཡིན་པས་བདག་ཉིད་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། སྲུང་བ་ཡང་ཐ་དད་མོད་ཀྱི་འདིར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེའི་རིགས་ཀྱི་སྲུང་བ་ཁོ་ནས་བྱ་བར་གསུངས་སོ། ། ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྲུང་བ་བསྟན་པས་སྔར་སྲུང་བ་ནན་ཏན་བྱས་ལ་གདོང་བསང་བ་དང་། བཀྲུ་བ་དང་། འཆག་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་དག་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དུས་དང་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། གོང་མའི་ཚིག་དགག་པའོ། ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དུ་རང་གི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཏེ། དེའི་ང་རྒྱལ་མ་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ། རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྲུང་བའི་ཆོ་ག་ལ་གནས་པར་བྱ་དགོས། དེ་མི་བྱར་མི་རུང་བས་ནན་ཏན་དུ་མི་གཏོང་ངོ་། ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱ་བ་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གསུངས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་།

Following that, one should think: "I have pleased [the deities] with the branches of concordant offerings, and they have granted permission to restore any impairments of my yidam." Then, one should proceed as described below. Regarding the phrase "the protection of one's own family as previously taught," this indicates abiding in the application of whatever protection belongs to one's own family to guard oneself. Although there are various types of protection, here it is taught that one should perform it solely through the tathāgata and his family's protection. Regarding the phrase "having applied oneself diligently," this means that because the protection of one's own family has been taught, one should first apply oneself diligently to protection and then go outside to the earth and so forth to perform the necessary tasks such as cleansing the face, washing, and walking. The phrase "at other times and during other activities" indicates an alternative explanation, which negates the previous statement. Regarding the phrase "even though one has not completely relinquished the pride of the samayasattva," this means that although one abides in the meditative absorption (samādhi) of one's own deity and has not relinquished that pride throughout all such activities as taught, when going elsewhere, one must abide in the ritual of protection concordant with one's own family. Since it is not permissible not to do so, one must not neglect it. If one asks, "What is the fault if one relinquishes such activity?" it is said: "Because of the nature of things, in the application..." This means that although one abides in meditative absorption by the very nature of the dharmatā, [one must still act].

སྲུང་བའི་ཆོ་ག་མ་བྱས་ན་བགེགས་དང་ངན་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་ཚོལ་ཞིང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན། རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྲུང་བའི་ཆོ་ག་ལ་གནས་ན་དེ་དག་གིས་མི་ཚུགས་ཤིང་ལྷ་རྣམས་དགོངས་པ་དང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་དངོས་པོ་བདག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལྷའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་སྦྱོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། དམ་ཚིག་གིས་འདི་ལྟར་བསྲུང་བ་ངེས་པར་བྱ་བར་ཤིན་ཏུ་རིགས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། འོ་ན་སྲུང་བའི་བྱེ་བྲག་དང་རྣམ་པ་ཡང་རྒྱུད་ལས་མི་མཐུན་ཞིང་མང་དག་གསུངས་པ་ཡོད་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེའི་ནང་ནས་འདི་དག་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི་བུདྡྷ་ལྔར་འདུས་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པའམ། རྣམ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ལྔ་ལས་གང་བསྒོམ་ཡང་རུང་བ་ལ་དགོངས་པའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་མི་གཏོང་། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་གིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་འདི་དག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྲུབ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཐང་བདེ་བ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡི་དམ་ཆེན་པོ་འཆའ་ཞིང་དེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞེས་བྱའོ། ། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་བདག། ཅེས་པ་ནི། གང་བདག་དང་གཞན་ལ་དགོས་པར་གྱུར་པའི་རིན་ཐང་ཆེན་པོའི་རྫས་རྣམས་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་། བགོ་བ་དང་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའམ།

If one does not perform the ritual of protection, obstructors and those who lead one astray will seek an opportunity to create hindrances. Therefore, if one abides in the protective ritual of one’s own family, one will not be harmed by them, and the deities will hold one in their thoughts and grant their blessings; for this reason, one should act in this way. Thus, it is explained that even if one is already firmly established in the union of the deity’s body—the mudrā of the essential nature of the entity itself—at the very time of such abiding, it is highly appropriate to definitely maintain protection through the samaya in this manner. Now, if one asks: "Since there are many different types and forms of protection taught in the tantras that are inconsistent with one another, how should one understand them in this context?" It is said: In this regard, they are presented in terms of those who please the Tathāgatas. Among those teachings, these are shown. "Tathāgata" refers to the essence of the five Buddhas, or alternatively, it refers to whichever of the five Buddhas one meditates upon. "Never abandoning any sentient being" means making the great vow: "I shall establish these sentient beings of the three realms in unsurpassed enlightenment and place them on the level plain of great nirvāṇa," and then striving to accomplish that; this is called "never abandoning any sentient being." "Always a master of offerings to the Buddhas" means whatever precious substances are necessary for oneself and others, as well as all varieties of food, drink, clothing, and ornaments that exist—

ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་ལས་བྱུང་བའི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་མཆོད་པའི་རྣམ་པ་དང་། དེའི་ཐབས་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཡིད་ལ་བྱེད། ། ཅེས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དང་ངམ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དམིགས་ཤིང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མདོ་ཀློག་ཅིང་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་གསུམ་དང་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པའོ། ། སྲུང་བ་འདི་ནི་དམ་པ་མཆོག། ཅེས་པ་ནི། དོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་སྲུང་བ་འདི་ནི་དམ་པ་བས་ན་སྲུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་སྲུང་བ་དེས་མཆོག་པར་གཟུང་གི་གཞན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སྲུང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། དེ་སྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལན་ཅིག་ཞིག། ཅེས་པ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལན་ཅིག་ཙམ་དྲན་པ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་སྟེ། མིང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྤང་། ། ཞེས་པ་ནི། དེའི་མཚན་ལན་ཅིག་ཙམ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། འདི་ནི་སྲུང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི།

The offerings and so forth arising from the qualities of liberation of the outer and inner goddesses, as well as the modes of offering and the methods for pleasing them, are exactly as taught in the tantras. Regarding the phrase "Always bring the Buddha to mind": from the perspective of the ultimate, this refers to focusing on the nature of phenomena (dharmatā) or the dharmakāya; from the perspective of the conventional, it refers to focusing on the rūpakāya, engaging with it as one's own identity, and reciting or chanting sūtras that reveal the nature of its qualities—thus bringing the three bodies and their qualities to mind and expressing them. Regarding the phrase "This protection is the supreme, holy one": it is taught that because this protection possesses such a meaning, it is the most excellent among all forms of protection. If one asks, "Is this protection to be considered supreme, or are the protections taught for the other families of the tathāgatas also like that?" it is said: to demonstrate that they are indeed like that, the text says, "The protection of the tathāgata family also," and so forth. The tathāgata family consists of the wisdom beings (jñānasattva) such as the glorious Vajrasattva and others. The application for protecting them is also taught as follows: "Vajrasattva, even once," which shows that even a single recollection of the glorious Vajrasattva brings great benefit. "Even the name should be fully grasped" means to utter his name even once. "This is the great protection" means:

དེ་ལྟར་བྱ་བ་འདི་ནི་སྲུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཆེ་བར་གྱུར་པས་སོ། ། ངེས་པར་འགྲུབ་སྟེ་སྐད་ཅིག་གིས། ། ཞེས་པ་ནི། སྐད་ཅིག་གིས་སྲུང་བར་མཛད་པའི་བྱིན་རླབས་ངེས་པར་གསོལ་བར་མཛད་པ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་ཤིང་སྲུང་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱི། ཆུང་ངུ་ན་མཚན་ལན་ཅིག་ཙམ་བརྗོད་པས་ཀྱང་འདི་ལྟར་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་འོ་ན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་གྱི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་སྟེ། རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཀྱང་། ། རྡོ་རྗེ་དང་པོ་ཀུན་དུ་བཟང་། ། ཞེས་གསུངས་པས་ནི། ། འདིར་ཡང་མཚོན་པའི་ས་འཛིན་དུ་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། སེམས་དཔའ་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ངེས་པས་ན་གང་ལ་དད་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དམིགས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་གསུངས་སོ། ། བྱ་བ་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། བསང་བ་དང་འཆག་པ་ལ་སོགས་པའི་གང་འདོད་པའི་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབས་ཟིན་ནས་སོ། ། གཙང་སྦྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་ལག་བྱད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཀྱལ་ཀ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཐབས་སོ། ། སྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་རིགས་གང་གི་ཡིན་པ་དེའི་སྲུང་བའི་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་སྔ་ནས་བསྒོམས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་དེ།

This practice is the greatest among all protective rites. Regarding the phrase "it is certainly accomplished in an instant," this means that the blessing of providing protection is certainly invoked in an instant; it does not mean that it is not applied for the attainment of siddhis. Therefore, it is taught that such accomplishment is achieved not only by one who abides in deity yoga and possesses the intention to protect, but even by merely reciting the name once. If others should ask, "In that case, is it only the glorious Vajrasattva who acts in this way, and not others?" the reply is: The glorious Vajrasattva is the first of all wisdom beings (jñānasattvas). As it is said in the tantra itself, "The first Vajra is Samantabhadra." Thus, he is presented here as a representative example; however, since it is certain that other beings will likewise accomplish it, it is taught that one will likewise succeed if one focuses on whichever being one has faith in. Regarding the phrase "having performed the activities," this means having completed whatever activities one desires, such as cleansing and walking. "Having performed the purifications accordingly" refers to the methods for avoiding the ridicule of others through physical cleanliness, such as bathing and so forth. "Recalling the application of protection" means one should abide in the ritual application of protection belonging to whichever family one belongs to. "Having previously meditated on all phenomena as being free from conceptual elaboration" means engaging with all phenomena by way of the three types of insight (prajñā).

སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པར་གཞིག་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངེས་པ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་ངོ་གང་ལ་སྣང་དུ་བཏུབ་པ་དང་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་བཤིག་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ། (ནད་,ནང་)བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ། དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ནི་རྨི་ལམ་དང་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྒོམས་ནས། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ལུས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བརྟགས་ནས་ཕྱི་རོལ་པའི་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲས་དག་པར་ལྟ་བའི་དངོས་གཞི་དེ་དག་སྤང་ངོ་། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ནས་ཐམས་ཅད་དག་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞུང་ལས་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་ཆུ་བོ་ཁྲུས་ཀྱི་མཆོག། ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་འདིའི་གཞུང་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲས་དག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡོད་ལ། རྒྱུད་གཞན་ལས་ཀྱང་ཁྲུས་བྱས་ཡན་ལག་དྲིས་བསྐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་ན། དེ་དག་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་གསུང་བར་ཡང་མི་འོས་ལ། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ནི་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།

Having analyzed and established emptiness and signlessness, one should understand that just as illusions, mirages, dreams, echoes, and the like appear to the face of the observer despite being non-existent, so too should the external and internal entities renowned in the world be understood. Some ask: "How should one dismantle all phenomena into emptiness by means of the three types of insight?" They reply: "The external vessel of the world should be known as being like an illusion; the internal essence of the world should be known as being like a mirage; and their activities should be known in the manner of dreams, echoes, and so forth." Having thus meditated on all phenomena as being free from conceptual elaboration, and having analyzed how the body, enjoyments, consciousness, and objects of knowledge are characterized as they are renowned in the world, one should abandon the fundamental views of outsiders who regard purity as coming from ritual bathing and cleansing. Why is this? Because everything becomes pure through that alone, whereas it is not so through other means. As it is said in the scriptures: "The river of primordial wisdom is the supreme bath." This primarily teaches non-conceptual reality. Now, if one asks: "But in this very text it is also explained that one should be purified through bathing and cleansing, and other tantras also teach many such forms, such as 'having bathed and anointed the limbs with fragrance.' If those were not the case, it would be inappropriate for them to have been taught; yet if they are, why does the Master teach this here?"

སྨྲས་པ། གཞན་དུ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི། གཙང་སྦྲ་སྤྱད་པའི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་དག་གཙང་སྦྲར་སྤྱོད་པ་ཅན་དག་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་བརྟས་པ་དང་། ནད་དང་གནོད་པ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་གནང་སྟེ། བཀག་པ་མེད་དོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རུང་ན་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་དག་གིས་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན། རིགས་པར་གླེང་བ་ཡང་ཡོད། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ན། དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བུར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་ན་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ང་རྒྱལ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པའི་རྒྱུད་བཤད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་དེའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་མོད་ཀྱིས་དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་བ་གཞན་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ནི་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པའི་རྒྱུར་བཤད་དེ། སྒོ་གསུམ་ལྷའི་ངང་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་མ་དག་པའི་དྲི་མ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྟག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་།

It is said: "Otherwise, in order to act in accordance with the world and to benefit and bring happiness to one's own body, one should perform the rituals of purification exactly as they have been taught." This means that in order to discipline those in the world who practice purification, it is permitted to act in accordance with them, and to nourish the elements of one's own body and pacify diseases and harms; thus, purification and so forth are not prohibited. Others say: "If that is acceptable, then for those who abide in the yoga of their own deity, there are also those who argue that performing ablutions and purification is logical." Some, however, say that this is not the case. If one asks, "How then should the meaning of this be understood?" it is said: "Alternatively, the tantras explain that for one who has manifested the pride of the samayasattva of one's own deity, external purification and so forth are unnecessary." Although this was already taught in the manner described above, the word "alternatively" (yang na) is used here to indicate a different aspect that is being presented. For yogins who abide by manifesting the mahāmudrā of any of their chosen deities, it is explained that ablutions and purification are unnecessary because the three doors abide in the very nature of the deity and are thus free from the stains of impurity. Therefore, it says, "one should generate the mental engagement of recollection," which means that the yoga of abiding in the deity's mahāmudrā should be constantly kept in mind. Thus, it is also said in the tantras:

ཇི་སྐད་དུ། གཙང་སྦྲ་བསྡམ་པ་འདིར་མི་དགོས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་དག་པར་ཀུན་དུ་རྟོགས་པ་ལེགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་གཞིག་པ་དང་། རང་གི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ངོ་བོར་གནས་པས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་པའོ། ། ད་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་མཚན་ཉིད་དང་རིམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གསུངས་པ་དག་ཡོད་ན། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་འདི་ལས་ཀྱང་རང་གཉེར་གྱིས་འདོད་པའི་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་དག་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་གི་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་རུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་དག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཆད་ཅིང་ངེས་པར་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་ཅིང་དག་པར་གྱུར་པའི་གནས་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་ཁོ་ན་བརྟག་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པ། ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པར་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། ལྷ་ཁང་དང་། གནས་ཁང་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་། ནེའུ་གསིང་དང་བྲག་ཕུག་དང་། རི་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་འདུག་ནས་ཕྱོགས་དང་དུས་ན་བཞུགས་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་ཤིང་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ།

As it is said: "In this [practice], the observance of ritual purity is not required," and so forth. Regarding the phrase "having thoroughly realized purity in that way": it means having analyzed all phenomena as being free from conceptual elaboration and having gained conviction in purity by abiding in the essence of the samaya-sattva, the mudrā of one's own deity. Now, the methods for meditating on the samaya-sattva and so forth in an excellent location will be explained. Regarding this, an opponent might ask: "Well, since the accomplishment of Mahāmudrā and other practices are also definitively taught with specific characteristics and stages in other tantras, should one understand [this practice] by following those, or is there a definitive presentation of the sequence of the desired location within this [text] as well?" The reply is: "In any particular place that is agreeable to one's own mind," and so forth. Although other tantras explain and definitively teach [locations] in a one-sided manner, in this context one should not view it that way. It is taught that the practitioner should examine any suitable place that is pure and where they themselves can engage [in practice]. To clarify that very point, it says: "Abiding in a temple and so forth." This refers to any suitable place such as a temple, a residence, a monastery, a meadow, a cave, or a mountain retreat. Having stayed in such a place, the phrase "the Sugatas who dwell in the directions and times" refers to the Buddhas who reside in the ten directions and have appeared throughout the three times.

སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེའི་སྲས་དང་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་སྡུད་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེར་གསུངས་པའི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུའོ། ། བླ་མའི་བླ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་མར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། དེའི་ནང་ནས་རྒྱུད་འདིའང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འདིར་གསུངས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་གྱི་ནང་ན་བླ་མ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཞན་གྱི་ལྷ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་བླ་མར་མི་གཞག་པ། འདིར་གསུངས་པའི་ལྷ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་བླ་མར་གཞག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དག་གི་ཕྱག་འཚལ་བ་དེས་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར། ཚུལ་ལམ་ཐབས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་ཅིང་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གཞན་དག་ན་རེ་ནི་འདི་ལྟར་གསུངས་པའི་ལྷ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་ལས་སྒོ་བཞི་ནས་བསྐོར་ཞིང་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་ན། འདི་ཉིད་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་ན་རེ་ནི། དེ་ལྟར་བྱ་བ་འཐད་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡང་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་ནས་ཕྱག་བྱས་ཞིང་མི་གྲག་ལ། རྣལ་འབྱོར་བས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

Although the word "and so forth" includes his sons and those who have become his retinue, in this context it refers to the deities residing in the great maṇḍalas such as the Vajradhātu. The word "and so forth" also includes the impure deities taught therein. Regarding the phrase "the guru of gurus," although all deities are indeed gurus, because this tantra is the root of all tantras, it is evident that the deities taught here are the most supreme among them all. Some say that the deities of other systems are not established as gurus because they are born from the pāramitās, whereas the deities taught here are established as gurus because they are born from the nature of jñāna (wisdom). The phrase "I prostrate" refers to the prostrations performed according to what is taught later in this very tantra. This is to be connected with the question, "By what means or method?" If one asks why, it is for the sake of attaining the four types of jñāna and possessing the four types of miraculous displays. Regarding this, others say that because the deities taught here are arranged in the manner of a maṇḍala, one should circumambulate from the four gates and prostrate. However, the master who composed this [text] says that such a procedure is not necessarily correct. Why? Because even when prostrating to the Tathāgatas of the four families, such as the Bodhisattva Sarvārthasiddhi, it is not said that one should prostrate by circumambulating the directions; and it is so that the practitioner should act in accordance with that.

། གཞན་དུ་ན་སྔགས་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བསྟན་གྱི་སྤྱོད་པ་གཙོ་བོར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཁ་འདི་ལྟར་བལྟ་བ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་ནི་ཁ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་ཞེས་སྨོས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་པས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རྒྱས་བསྟན་ཅིང་མུན་པ་ཆེན་པོར་འཁྱམས་པ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱོགས་དང་རིགས་སུ་ཆད་པ་མི་མངའ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་གང་དུ་བལྟས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་མདུན་ན་གནས་པར་གྱུར་པས་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་བདེ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་ནས་ཞེས་པ་ནི། བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་རྩ་དང་ཤིང་སྟན་ལ་འདུག་པར་བྱ་ཞིང་གཅིག་ཏུ་ཆད་པར་བསྟན་པ་དེ་དགག་པ་སྟེ། རས་དང་མོན་དར་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤིང་བལ་ལ་སོགས་པ་དྲོ་ཞིང་འཇམ་པའི་ནང་ཚངས་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ། འབོལ་ཞིང་བདེ་བའི་སྟན་ཇི་ལྟ་བུའི་ལུས་དང་མཐུན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་ཞེས་པ་ནི་གང་བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་སྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས།

Otherwise, for a yogin practicing mantra, only meditative absorption is taught as primary, whereas conduct is not taught as primary. Having thus paid homage, the instruction to face in this manner is also taught for two purposes. Regarding the way of focusing on the welfare of oneself and others, it says to "face the western direction." Regarding the focus on the qualities of the Tathāgatas, it says to "perceive all directions as equal." Facing the western direction is for the sake of accomplishment, and for the sake of generating the light of wisdom for sentient beings who are wandering in great darkness and for whom the purification of beings is extensively taught. Perceiving all directions as equal is because those Tathāgatas have no fixed directions or lineages; by perceiving all as equal, one comes to abide in the presence of all Tathāgatas regardless of where one looks, and thus it is taught in this way. As for the phrase "sitting on a comfortable seat," this refutes the specific injunctions in the Action Tantras to sit on mats of grass or wood; instead, one should use a soft and comfortable seat made of cotton, silk, or similar materials, stuffed with wool or other soft fillings, and made warm and smooth, such that it is suitable for the body. Likewise, "having recollected the application of protection" means that one should recollect the protection application of the specific family one wishes to meditate upon, exactly as it is taught in this very text.

རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་དང་གྲོགས་པོ་དང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པར་དགོས་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། ། དེ་ནས་རང་གི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒོམ་པའི་ཆོ་ག་འོག་ནས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གང་ལ་དད་པའི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལ། ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་མཆོད་ཟིན་མ་ཐག་ཏུ་ལྷའི་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་བརྗོད་ལ་འདུག་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་ལས་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ། ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་པས། ། བདག་དང་གཞན་ལ་མཆོད་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལྟར་བྱ་དགོས་པར་མངོན་ནོ། ། འདིར་ཡང་མཆོད་པར་དགོས་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་། དེའི་ཚེ་དེ་དག་སོ་སོའི་སྔགས་བརྗོད་དགོས་པའོ། ། རང་གི་ལྷའི་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་རང་ཉིད་ལྷར་བསྐྱེད་པའི་སྙིང་པོ་ཙིཏྟ་པྲ་ཏི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ལྕོགས་པ་བཞིན་བརྗོད་ནས། དོན་དེ་ལྟར་དམིགས་ནས། རང་གི་དགོས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་པ་ནི་ལྷ་གང་བསྒོམས་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་གསུངས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཆོ་ག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་འདི་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་གཙོ་བས་དེ་ལ་གནས་པར་འགྲུབ་པར་བསྟན་གྱི།

The yogi should perform the application of protection through meditative concentration for themselves, their companions, and all necessary ritual implements. Then, regarding what is called "the yoga of one's own samayasattva": one should perform the ritual of meditating on the yoga of one's own deity's mudrā according to the sequence that appears below. Immediately after that, having made offerings to whichever yidam deities one has faith in, using the various outer and inner offerings according to the prescribed ritual, one should settle into the meditation and recitation of the deity. If one asks how this is evident, the logical reason is stated in the tantras spoken from the [Buddha's] own mouth: "As one who is the yoga of the deity themselves, one should make offerings to oneself and others." Because it is so stated, it is evident that one must act in this way. Regarding the phrase "and the necessity of making offerings here": because it is so stated, one should make offerings with the inner goddesses as described, and at that time, one must recite their respective mantras. Regarding "the heart-mantras of the accomplishment of one's own deity": having recited as much as possible the heart-mantras such as cittaprativedha and so forth, which generate oneself as the deity through the stages of the deity's manifest enlightenment, and having focused the mind on that meaning, one accomplishes one's own purpose. This means it is taught that one will be accomplished just as whichever deity was meditated upon. Regarding "because in the ritual of the yoga system, meditative concentration is primary": in this context of accomplishing these application tantras, meditative concentration alone is primary; thus, it is taught that accomplishment is achieved by abiding in that.

བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་འདི་སྙེད་ཅིག་མི་བྱར་མི་རུང་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ལྕོགས་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པས་འགྲུབ་པར་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་སོགས་སེམས་དཔའ་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། སྒྲུབ་དང་ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སོ། ། རྣམ་ཤེས་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཅེས་པས་ནི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དང་མ་ལུས་པ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། འདིར་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཅི་འདོད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་བཟླས་བརྗོད་མང་དུ་བརྗོད་པ་ལས་འགའ་ཙམ་གྱིས་མ་ཐེམ་པར་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་ན་གཞི་ནས་ཟློས་པར་བྱ་བ་དང་། གནས་ནས་གནས་གཞན་དུ་ཕྱེད་དུ་བཟླས་ན་དོན་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་། བརྒྱ་དང་སྟོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གྲངས་ངེས་པར་གསུངས་པ་དེ་དགག་པ་སྟེ། འདིར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བོར་ཟད་ཀྱི། བཟླས་བརྗོད་ལ་ནི་ཅི་འཚམ་པར་བརྗོད་པས་མ་ཆོག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། ། རྟོག་པ་ཀུན་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཚིག་ཀུན་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་སྟེ། གྲུབ་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གསུངས་ན་ལྷ་ཡང་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་ཡོད་ན་རྫོགས་པར་ནི་འདིར་ཆུད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་བཟུང་ན་ནི་གྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བར་ཡང་མ་ངེས་ན། འདིར་དེ་དག་གི་རིམ་པ་གང་ཐོབ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བསྟན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

There is no need to analyze the auxiliary branches, such as the recitation, by thinking that "this many must be performed and not fewer." It is explained that accomplishment is achieved simply by reciting as much as one is able. As it is said: "The beings such as Vajrasattva..." refers to the wisdom beings (jñānasattva) such as Vajrasattva. "In all accomplishments and activities" refers to the accomplishment of the Great Seal (mahāmudrā) and activities such as making offerings. The terms "various" and "all" include many enumerations and everything without exception. Regarding the phrase "here, whatever recitation one desires," this refutes the fixed numbers taught in the Action Tantras—such as hundreds or thousands—where it is taught that if one does not complete the full number of recitations and is interrupted by other conditions, one must start over from the beginning, or if one recites halfway from one location to another, it is fruitless. Here, it is shown that since meditative absorption (samādhi) is the primary factor, there is no requirement for a specific amount of recitation; whatever is appropriate is sufficient. "Granting siddhi in all conceptualizations" means that by practicing in that way, all words are accomplished accordingly, and it is explained that one attains the state of accomplishment. An opponent might ask: "If it is taught that they are accomplished in that way, since there are many types of deities, it would be impossible to include them all here. If one were to take only a single portion, it is not certain that it would be consistent with accomplishment. Therefore, which specific sequence of these is taught here as the means to achieve accomplishment?" To this, it is said:

མང་པོ་དག་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའམ་གཅིག་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་གི་ནང་དུ་ཡང་ཀུན་འདུས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་ལྔ་པོར་བརྗོད་ན་ཡང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་རིགས་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་སམ། ། དེ་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་བཟླས་བརྗོད་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་འདིར་བསྟན་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བཤད་དོ། ། འོ་ན་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཐབས་དང་རིགས་དང་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་དུ་མར་བགྲང་བ་དག་ཡོད་ན་འདིར་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ད་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེའི་རིགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ཅེས་གླེངས་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་མངོན་ནོ། ། འོ་ན་བཟླས་བརྗོད་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དང་པོར་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་གང་ལ་དད་པའི་ལྷ་མཉེས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་པར་བྱས་ལ་གདོད་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་མཆོད་པར་བྱ་དགོས་པས་ན་འདི་ལྟར་བརྗོད་དོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་མཆོད་པ་དང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ལས་རྩོམ་པར་བྱས་ན་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི།

Because it is distinguished from many [sources], it says "for the time being." Regarding "the Tathāgatas," this refers to any of the five Tathāgatas or even just one. Why is this? It is because it is taught that all are included within even a single one, and there is no contradiction in speaking of the five. Regarding "their family," this refers to the wisdom beings (jñānasattva), or the sequence of ritual procedures for the recitation and sadhana of any of them that is to be taught here. Thus it is explained. Now, if there are many ways of counting [the practices] according to the methods of recitation, the families, and the specific tantras, how should one proceed here? It is said: here, it is evident that the discussion is limited to the recitation of the Tathāgatas and their families. If one asks, "How should the sequence of pleasing [the deities] through recitation, offerings, and so forth be performed?" it is said: the words "first, for the time being," and so on, are spoken. Regarding "in order to make offerings to them," this means in order to please them with offerings. Regarding "one should bless oneself as the samayasattva," this is said because one must first abide in the meditative absorption (samādhi) of whichever deity one wishes to please, and only then make offerings to the wisdom being. If one asks, "Will they not be pleased if one begins the activities of offering and recitation without doing it that way?" it is said: although that would indeed be the case, [the text continues...]

འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་བའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོར་སྨིན་པའི་ཕུང་པོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་ཞིང་མངལ་གྱི་སྐྱེ་གནས་མི་གཙང་བ་ནས་སྐྱེས་པས་མི་གཙང་བའི་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེས། མཆོད་པ་ནི་མཛེས་ཤིང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ཤིན་ཏུ་དག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱག་རྒྱར་རང་ཉིད་གནས་པར་བྱས་ནས་མཆོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་རིགས་པར་གྱུར་པས་ན། འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ལ་སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཆོ་ག་དང་རིམ་པ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་རིམ་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་བྱ་སྟེ་དང་པོར་སྔགས་འདི་བརྗོད་དོ། ། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་བི་ཤུདྡྷཿ སརྦ་དྷརྨཱཿསྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ་ཞེས་པ་ནི། ཨོཾ་མགོ་ལ་སྨོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཚང་བར་སྟོན་པའོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་དག་པས་ན། ། བདག་ཀྱང་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག། ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། སྣོད་བཅུད་བདག་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཐ་མི་དད་ཅིང་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པའོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་སྔགས་དེ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་དོན་དེ་ལྟ་བུ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།

Nevertheless, because sentient beings, under the power of karma and afflictions, are born from the impure birthplace of the womb, they become stained by impurity as the aggregates ripen into the nature of suffering through the power of dependent origination and they wander through the three realms. Since making offerings with such [a body] is neither beautiful nor appropriate, one must analyze that very [body], bless it into the nature of a deity, and abide as the mudrā of utter purity. Because making offerings in this way is extremely beautiful and appropriate, it is taught as follows. The phrase "the samaya-sattva of the Tathāgata" is a term that indicates the sequence of the practice to be accomplished through the analytical words of expression. In that regard, the ritual and sequence for any of the previously mentioned samaya-sattvas of the Tathāgatas are taught as follows: "In this way, the method and sequence of the practice should be performed exactly like this; first, recite this mantra: OṂ SVABHĀVA VIŚUDDHAḤ SARVA DHARMĀḤ SVABHĀVA ŚUDDHO ’HAṂ." Regarding this, the syllable OṂ placed at the beginning indicates the complete presence of the qualities of the arrayed body, speech, and mind of the Tathāgata. The remainder of the mantra expresses: "Since all phenomena are pure by nature, I too am pure by nature." This teaches that the entities of the environment and its inhabitants, self and others, are naturally pure, and are shown to be inseparable and non-different from the dharmadhātu. If one asks, "How is it evident that by reciting that mantra in words, such meanings are accomplished?" it is said:

སྔགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མཚོན་པ་བསྟན་པས་མཚོན་བྱ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། ། འོ་ན་འདི་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཅིར་འགྱུར་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་མོས་པ་བསྐྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་མ་བྱས་པས་ཀྱང་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན། འདིར་ཡང་འདི་ལྟར་བྱས་པས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་སྙིང་གར་བཅིངས་ལ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བརྟགས་ཤིང་མོས་པར་བྱས་པའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་དག་རིམ་པར་བཅིངས་ཤིང་སྔགས་བཟླས་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ལ་རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། དེ་ལྟར་བདག་གཞན་རྣམ་པར་དག་ཕན་ཆད་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པའི་གནས་ཀྱང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྟོན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་བརྟགས་པས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པའི་ཐབས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་དམིགས་བཞིན་དུ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་བཅིང་བའི་རིམ་པ་ཡང་འདི་ལྟར་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོར་ལག་པའི་སྦྱོར་བ་བྱ་སྟེ།

Mantras possess an inherently accomplished power such that by the mere act of recitation, they become effective in that way; it is, for example, just as the ability to realize the object of indication through the display of a symbol. If one asks, "Why then is such a conviction generated, fearing that if one does not act in this way, what will happen?" it is said: Although there is no fault in not doing so, the utterly pure dharmadhātu, free from adventitious stains, is the cause from which all great qualities arise. Therefore, in this context as well, this is taught so that by acting in this way, one may attain that; thus, there is no fault. Regarding the phrase "binding the vajra-palms at the heart," this means that following the aforementioned conceptualization and conviction, one should sequentially bind these mudrās, such as the vajra-palms, and recite the mantras. To this, an opponent might object: "Once self and others have been purified in that way, if the locus for binding the mudrās is not established, why is this taught?" It is said: While it is true that from the ultimate perspective, things are not established as entities because they are analyzed as lacking intrinsic nature, there is no fault in acting in this way from the conventional perspective in order to perfect the method of meditating on oneself as the samayasattva. This is, for example, just as the tathāgatas, while focusing on non-conceptuality, perform the welfare of beings through pure mundane jñāna. Regarding the sequence for binding the mudrās and so forth, it is taught as follows: first, the hand-gestures should be performed.

དང་པོ་ལག་པ་གཡས་པའི་མཐིལ་དུ་མ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་གཞག་པར་བྱའོ། ། ལག་པ་གཡོན་པའི་མཐིལ་དུ་ཊ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཨ་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་གཉིས་ལས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སོར་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམས་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་ཨོཾ་ཞེས་པ་དང་། ཧཱུྃ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་རྣམས་སོ་སོའི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་རིམ་པར་དགོད་དེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་མོས་པར་བྱས་ལ་ལག་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་སྟོན་པར་བྱེད། མ་བྱས་ན་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཕ་མ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་ཡབ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་གི། རང་ཐད་དང་སྟེས་དབང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲུབ་པས་ན་ཕྱག་རྒྱ་དག་འབྱུང་བ་དང་བརྟས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྒྱུར་ཞིང་དམིགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞིའོ། ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ། ཐལ་མོ་རབ་ཏུ་དམ་སྦྱར་བ། ། རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོས་བཀའ་སྩལ་པ། ། ཞེས་བྱའོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨཉྫ་ལི་ཞེས་པ་ནི། དེའི་སྔགས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་སྟེ་ཡུམ་མོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་བནྡྷ་ཞེས་པ་ནི།

First, on the palm of the right hand, one should place the syllable HŪṂ upon a sun maṇḍala arising from the syllable MA. On the palm of the left hand, one should place the syllable Ā upon a moon maṇḍala arising from the syllable ṬA. From these two, one should visualize a vajra and a bell, which are the nature of method and insight. Likewise, one should visualize sun maṇḍalas upon the fingers and, upon them, sequentially arrange the seed syllables of the respective families and family consorts, such as OṂ and HŪṂ, and then join the palms in the gesture of method and insight. If one asks, "Why is it taught in that way? What would happen if it were not done?" it is said: For example, just as worldly beings are born and arise in dependence upon both a father and a mother, so too the appearance of the Tathāgatas in the world occurs in dependence upon the Father, who is skilled in method, and the Mother, the Perfection of Insight (Prajñāpāramitā); they do not arise independently or by mere chance. Similarly, since their wisdom mudrās are also accomplished in such a manner, one should transform and visualize in this way for the sake of the emergence and the flourishing of the mudrās. This is the definition of the vajra-palms (vajra-añjali), the basis from which all mudrās arise. Accordingly, the Tantra states: "The vajra-palms, having joined the palms very firmly, thus spoke." OṂ VAJRA-AÑJALI is the mantra for that, the vajra-palms, which is the Mother. OṂ VAJRA-BANDHA is...

རྡོ་རྗེ་བཅིང་བའི་སྔགས་ཏེ་ཡབ་བོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་བནྡྷ་ཏྲཊ་ཅེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བྲད་པའི་སྔགས་ཏེ་སྲས་སོ། ། དེ་ནི་ཐང་གཅིག་བྲད་པས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་སྒྲ་དང་བཅས་པར་འགྲོལ་ཞེས་པ་ནི་སྙིང་གའི་ཐད་ཀར་སྔགས་འདི་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲ་དང་བཅས་པར་ལན་གསུམ་བཀྲོལ་བས་ཀུན་གཞི་གནས་ངན་ལན་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་དམིགས་སོ། ། ལེན་གསུམ་བརྗོད་པ་ནི་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གློ་བུར་བླ་ཐབས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་རྡུལ་གྱིས་ཁེབས་ཤིང་གཡོགས་པར་གྱུར་ཏེ། མ་རུངས་པར་གནས་པ་ལ་དང་པོར་བཀྲོལ་བས་ནི་སྔ་མ་འདས་པའི་དུས་ན་བསགས་པ་དེ་དག་བསལ་ལ། གཉིས་པས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་འདི་ལ་བྱས་པ་བསགས་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་བསལ། གསུམ་པས་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བསག་ཅིང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་བསལ་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ཅིང་ཟད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་བྱས་ནས། དུས་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་དང་། གནས་དེར་དབབ་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་དབབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། དེ་ལ་དབབ་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱས་པའི་གནས་དེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བཅུག་པས་ཤིན་ཏུ་གཟི་བྱིན་དང་ལྡན་པར་དམིགས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དབབ་པར་བྱ།

The mantra for the vajra-binding is the Father. "Oṃ vajra bandha traṭ" is the mantra for the vajra-scratching, which is the Son. By scratching for even a single moment, it clears away all misdeeds without exception. Regarding the instruction to "release with sound toward the region of the heart": at the level of the heart, one should release this very mantra with the mudrā and sound three times, visualizing that the obscurations of the afflicted state of the ālaya-vijñāna are completely purified. As for the recitation three times: although the essence of one's own mind is naturally pure, it has become covered and veiled by the dust and stains of adventitious, secondary afflictions, remaining in a state of corruption. By the first release, those accumulated in the past are cleared away; by the second, those accumulated in this present life are cleared away without exception; and by the third, those that will be accumulated and committed in the future are cleared away. This is the meaning of clearing and exhausting all afflictions and obscurations of the three times. Having thus exhausted all obscurations, the place becomes suitable as the locus for all the wisdoms of the three times. With the intent of causing [the wisdom] to descend into that place, it is said: "Then, having bound the mudrā for the vajra-descending," and so forth. Regarding that, there are two types of descent: "the descent of wisdom" means that into the place where the obscurations of the three times have been exhausted, all the wisdoms of the Buddhas of the three times are invited and introduced, visualizing it as being endowed with great majesty. "The great mudrā should be caused to descend."

ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཕྲ་མོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གང་བ་རྣམས་བཀུག་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ལུས་ཀྱི་གནས་སུ་ཞུགས་པས་ཡེ་ཤེས་དང་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་བསམ་མོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་འཕགས་པའི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་བྱིན་དང་མི་ལྡན་པས་བགེགས་ལ་སོགས་པ་འཇུག་ཅིང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལས་རྩོལ་བ་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་རྐྱེན་བགེགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨ་བེ་ཤ་ཨ་ཨ་ཨ་ཞེས་པ་ནི་དབབ་པ་དེའི་སྔགས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དབབ་པས་བདག་ཉིད་གཟི་བྱིན་ཅན་དུ་བྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་གསུངས་པ། དེའི་འོག་ཏུ་རང་གི་སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མོས་པར་བྱས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་གོང་མ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་དེའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་བྱ་བའོ། ། རང་གི་སེམས་བརྟག་པ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་སེམས་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བདག་མེད་ཅིང་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཉིད་དུ་མོས་པར་བྱའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡིག་འབྲུ་ཐུགས་ཕྱག་མཚན་དུ་གནས་པ་དང་།

This means: one should visualize that the subtle bodies of the tathāgatas, which fill the essence of the expanse of space, are summoned and enter the locations of one’s own body, whose nature is the exhaustion of obscurations; thereby, one’s body becomes the nature of pure wisdom and body. If one asks, "What is the fault if one does not do so?" it is said: if one engages in the vast conduct of the noble ones without having done so, one’s own body will lack the necessary blessings, and obstacles and the like will enter and create hindrances. If one does it in that way, one will not be overcome by the obstacles that are conditions for interruption when exerting oneself in the activities to be accomplished. "OṂ VAJRA ĀVEŚA A A A" is the mantra for that descent. Having thus exhausted the afflictions and obscurations and having become a majestic being through the descent of wisdom and the mudrā, the stages for accomplishing through meditative absorption (samādhi) are taught. Following that, the characteristics of meditative equipoise, such as the examination of one’s own mind, are taught: "One should have devotion toward the manifest complete enlightenment of all tathāgatas and bless oneself as the body of a tathāgata," and so forth. "Following that" means that it is to be performed immediately after the preliminary application described above. "Examination of one’s own mind" means that one should have devotion to one’s own mind as it truly is—unmistakenly, as selfless and without arising or ceasing. The word "and so forth" includes the generation of the mind of enlightenment (bodhicitta), the abiding of the syllables as the heart mudrās*, and so on.

དེ་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལས་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྦྱོར་བ་དང་། དེའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་བར་གྱི་ཐབས་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་གསུངས་པའི་དོན་སྡུད་པའོ། ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ། དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་པར་བྱེད་པའོ། ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ཞེས་མིང་གི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དེའི་དོན་ལ་འདུན་པར་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་སྒྲུབ་པའོ། ། སྐུར་བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་པ་ནི། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་པ་དེས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་དམིགས་པ་ལ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་བྱའོ། ། མདོར་ན་རང་གི་སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མོས་པ་ནི། མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་བདག་ཉིད་གནས་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ལས་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་སྐད་བྱ་བའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བའི་ལེའུ་སྟེ། སྐབས་ཀྱི་མིང་ངོ་། ། སེམས་ཤེས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། །

This summarizes the meaning of the various stages of method taught, from the stabilization of that [state] and the subsequent application to Mahāmudrā, up until the complete perfection of all its branches. Regarding the "characteristic of meditative equipoise": it is the act of focusing one-pointedly on the object of such a reality. Regarding "manifest enlightenment": this refers to the application of the name "five manifest enlightenments" to the method that demonstrates how all Tathāgatas attain buddhahood by way of mantra; having generated aspiration for that meaning as taught in this very [text], one accomplishes the state of a Tathāgata. Regarding "blessing oneself as the body": by means of that stage called manifest enlightenment, one transforms one's own body, speech, and mind into the identity of the Tathāgata’s vajra body, speech, and mind, and focusing on that very [identity] is called "blessing." In brief, the characteristic of equality through the equality of examining one's own mind and so forth is called the "manifest complete enlightenment of the Tathāgata." Devotion to that is "meditative equipoise." Then, one should abide as the body of the Tathāgata. Thus, it is also said in the Great Root Tantra: "From the teaching on the accomplishment of the mind of the great samaya of the Tathāgata" refers to the chapter that analyzes the stages of that very characteristic; it is the title of the section. "Beginning from the knowledge of the mind" refers to:

དང་པོར་རང་གི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བརྟགས་ཤིང་གཞིག་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་རིག་པའི་བློ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གནས་པས་ཉི་མ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་དེའི་ཟླས་ཟླ་བ་ཡང་སྨོས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་སྐུར་བསྒྱུར་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི། དེའི་སྟེང་དུ་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་གསལ་བར་གནས་པ་ལས། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་སེམས་ཅན་ལས་ཕྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་སྐུར་གྱུར་པས་མཚན་ཉིད་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་བསྒྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ནི་ཟློས་བྱེད་ཅིང་། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམ་པར་འདོད་ན་ནི་བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་བརྗོད་ལ། འདི་ནི་གཙོ་བོས་འདི་སྐད་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་གང་བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་སྙིང་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཟློས་ཤིག། དེའི་སྐུའི་ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་ཏུ་གཏོགས་པ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་དང་། རྒྱབ་ཏུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱབ་རྟེན་འོད་འབར་བ་ཅན་བསམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་བར་དུ་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །

First, one should examine and analyze one’s own mind exactly as it is, without error. Regarding the phrase, "One should meditate on Vajrasūrya": this refers to the meaning of having analyzed how the nature of the mind itself is not established as any essence whatsoever. When the cognitive awareness that realizes this has arisen, because the essence of the generation of the mind of enlightenment (bodhicitta) abides as a union of method and insight, it is called "the sun." By implication, its counterpart, "the moon," must also be mentioned; one should meditate on the maṇḍala of either of these two. Regarding the phrase, "Transforming oneself into the body of a Buddha": based on the clear presence of the essence-mantra (hṛdaya) upon that [maṇḍala], one should meditate on oneself as having become the body of a Buddha. This is called "transforming" with the intention that the characteristics have changed, as one has subsequently become such a body from a previous state as a sentient being. Regarding the phrase, "Reciting the Vajradhātu": if one wishes to meditate on the mudrā of the Great Vajradhātu, one should recite "Vajradhātu." This is merely an example shown by the Principal; one should likewise recite the essence-mantra of whichever [deity] one wishes to meditate upon. One should then meditate on the complete limbs and minor parts of that deity’s body. If one asks what that is, it is precisely what was stated: "One should meditate on Vajrasūrya." This indicates the complete meditation on the mudrā of the body of the samayasattva, up to the point of visualizing a blazing sun-maṇḍala as a support behind one’s back.

འོ་ན་སེམས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་དག་ཡོད་ན་འདིར་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་རང་གི་སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་བརྟག་པའི་ཐབས་དེ་ལྟ་བུ་ཇི་སྙེད་པ་དག་ཡོད་པར་མངོན་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་། འདིར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེར་གསུངས་པའི་དོན་དང་མཐུན་པ་དག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རིམ་པ་གྲངས་སུ་དགོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་སྐབས་འཛིན་པའོ། ། ཡིད་བདག་གི་སྙིང་གར་བསྡུས་ལ་ཞེས་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱ་བྱེད་མང་པོ་ཅན་དེ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གང་གིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འབྲང་དུ་མི་གཞུག་པར་དགག་པའོ། ། ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་སླར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ལས། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་རླུང་དུ་བཤད། ། རྩོལ་བ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་ཁ་དང་། ལྟེ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། མི་གཙང་བའི་ཁུང་བུ་དང་། སྐྲ་དང་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་འབྱུང་བ་དང་། འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རླུང་སྟེ། དེ་བསྡམ་པ་ཡང་སྐབས་འདིར་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དགག་པ་སྟེ། རླུང་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་རྣམས་དགག་པ་སྟེ་གྱེན་དུ་འདྲེན་པའི་རླུང་གིས་རུས་སྒལ་གྱིས་ལུས་བསྐུམ་པ། ལྕེའུ་ཡིས་ཆུ་བཏུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཟླས་བརྗོད་མ་རྫོགས་(གྱི་,ཀྱི་)བར་དུའམ། ཅི་ནུས་པར་གཟུང་ངོ་ཞེས་བཤད་དོ། །

Now, if one asks: "Since there are as many different and diverse methods for examining the mind as there are, how should one proceed here?" It is said: "The sequence for examining one's own mind and so forth is as follows," and so on. Although there are as many such methods for examining the mind as exist, here I shall explain those that accord with the meaning taught in the Great Root Tantra. The phrase "first of all" is a term used to establish the order of the sequence of practice. "Gathering the mind into one's own heart" means to restrain the mental consciousness—which is characterized by many activities—so that it does not follow after any of the sense faculties or their objects. "By way of withdrawing the life-force of the entire body" is as stated in the Action Tantras: "The life-force is explained as the wind; effort is called mindfulness." Here, "life-force" refers to the wind characterized by exiting and entering through the eyes, ears, nose, mouth, navel, the male and female organs, the orifices of impurity, and the pores of the hair. To "restrain" it here means to block its exiting and entering. One should withdraw the exiting and entering winds by drawing the body up with the upward-moving wind, contracting the spine, and gathering [the breath] with the tongue in the manner of drinking water. It is explained that one should hold [the breath] for as long as possible, or until the meditative concentration and recitation are complete.

དེའི་བཟླས་བརྗོད་རྩོལ་བ་ཡང་དགག་པར་འབྱུང་སྟེ། རྩོལ་བ་ནི་དྲན་པ་སྟེ། དེ་བསྡམ་པ་ཡང་བཟླས་བརྗོད་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུའམ། ཅི་ནུས་པར་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལས་གཞན་པ་གུད་དུ་དམིགས་པ་དགག་པ་སྟེ། བསྡམ་པ་དེ་ཀུན་དུ་བསྡམས་པ་རྒྱུན་བཅད་ཅིང་འགོག་པ་ནི་སྲོག་རྩོལ་བ་རབ་ཏུ་བསྡམས་པའོ། ། སྐབས་འདིར་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སེམས་བསྡམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་བསྡམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། སེམས་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བ་དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་སྲོག་གི་རྟ་ཞོན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། སྲོག་གི་རྟ་དེ་ཉིད་བཟུང་ན་སེམས་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་དང་། བཅས་པ་ངེས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་སྲོག་རྩོལ་བ་ནི་སྲོག་འགོག་པ་སྟེ། དེ་བཀག་པས་དྲན་པ་དང་། བློ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་བདག་གི་སེམས་ངེས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། སྲོག་ནི་དབུས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པས་ནི། གནས་སྐབས་ཀྱིས་ནི་འདིར་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྲོག་ཏུ་འདོད་པ་ནི་དབུགས་ཁོ་ན་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཡིད་བསྡུ་བ་བཞིན་དུ་དབུགས་ཀྱང་བསྡུ་ལ་ཡིད་བསྡུས་པ་དང་དབུགས་ཀྱང་བསྡུ་བར་འགྱུར་བས་མི་གཡེང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་པར་མི་གཏོང་བར་བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པར་དགུག་ཅིང་ཡན་པར་མི་གཏོང་སྟེ། དེ་ཡང་དབུགས་ཀྱི་རླུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྡམ་པ་དང་། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་བསྡམ་པ་དང་། དཔེ་ཅི་འདྲ་བ་དག་བཤད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ།

The effort of that recitation is also explained as being to be restrained. "Effort" refers to mindfulness; its restraint means that until the recitation is complete, or for as long as one is able, one must restrain the perception of anything other than the very form of the deity as it was visualized. This restraint—thoroughly binding, severing the continuity, and stopping [distraction]—is the "thorough restraint of the vital effort" (prāṇāyāma). In this context, one should understand that by restraining the mind called "self," mindfulness is also restrained. How is this evident? The mind is like a king, surrounded by a retinue of mindfulness, meditative concentration (samādhi), mental engagement (manasikāra), and so forth. It is held to be mounted upon the horse of the vital breath (prāṇa). If that very horse of the vital breath is captured, the king of the mind, together with his retinue, will certainly be captured. Regarding this, other sources also state: "Vital effort is the stopping of the vital breath. By stopping that, one will certainly capture the mind of the self, along with mindfulness, intellect, mental engagement, and so forth." As for the statement, "The vital breath is explained as being in the center," in this context, what is intended by the "vital breath of the body" is the breath itself. Just as the mind is gathered, the breath is also gathered; and by gathering the mind, the breath is also gathered. This is for the sake of non-distraction: one does not allow the breath to flow out or in, but draws it under one's own control and does not let it go loose. Furthermore, it is necessary to explain from where and how the breath of the wind flows, how it is to be restrained, for how long it is to be restrained, and what kind of analogies apply.

དེ་ལ་གང་ནས་རྒྱུ་ཞེ་ན། ཁ་དང་སྣ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བུ་ག་དང་། བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུའོ། ། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ཞེ་ན། སེམས་གཡེང་ཞིང་ལྷོད་པའི་ཚེ་ན་ནི་རིང་དུ་རྒྱུ་ལ་དམ་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཐུང་དུ་རྒྱུ་བ་སྟེ། ཕྱིར་ནི་འདོམ་གང་ཚུན་ཆད་ནང་དུ་ནི་ལྟེ་བའི་ཐད་ཀ་ཡན་ཆད་དུ་འཇུག་པའོ། ། ཇི་ལྟར་བསྡམ་པ་ནི་རུས་སྦལ་གྱི་ཡན་ལག་ནང་དུ་སྡུད་པ་དང་། ལྕེའི་ཆུ་བཏུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཟུང་བ་ནི་ཡན་ལག་ནང་དུ་སྡུད་པ་དང་། ལྕེའུ་ཡིས་ཆུ་བཞིབ་པ་ལྟར་དབུགས་ནང་དུ་བརྔུབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། བསྡམ་པ་དང་ལྷོད་པས་ཉལ་ལོག་པའི་དབུགས་ལྟར་མི་བྱ་བར་བཟུང་ཞིང་མཉམ་མོ། ། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་བསྡམ་པ་ནི། དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གཏད་ནས་བགས་ཀྱིས་བསྡམས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཟླས་པ་ནམ་ཟིན་གྱི་བར་དུ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་ནི། རླུང་འཁྱིལ་ནས། སྙིང་ག་ན་བ་དང་། ལུས་ལྕི་བ་དང་། སྔངས་ཤིང་སེམས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དབུགས་བསྡམ་པ་དྲགས་ན་ཡང་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཕྱུགས་བཞིན་སྲོག་བསྡམས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་སླར་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་སྲོག་སླར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་ནི་ཐབས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་དབང་པོ་ལྔ་དང་། བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་དབུགས་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བསམ་པ་ནི་དབང་པོ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུན་ནང་དུ་དམིགས་པར་བྱས་པ་དང་།

Regarding that, from where does it circulate? It circulates inwardly and outwardly through the mouth, the nose, the orifices of the sense faculties, and all the pores of the skin. How does it circulate? When the mind is distracted and lax, it circulates for a long duration; when it is firm, it circulates for a short duration. Outwardly, it extends for a fathom; inwardly, it enters as far as the level of the navel. How is it restrained? It is like a turtle withdrawing its limbs, or like holding the tongue in the manner of drinking water—this is the withdrawal of the limbs. One should not inhale the breath like sucking water with the tip of the tongue; rather, one should hold it evenly, avoiding the faults of being too tight or too loose, like the breath of one who is asleep. For how long should it be restrained? Having first focused on meditative concentration (samādhi), one should gradually restrain it and continue until the concentration and the recitation are completed. The fault of not doing so is that the winds will become turbulent, causing pain in the heart, heaviness of the body, and agitation and confusion of the mind. If the breath is restrained too forcefully, these same faults will occur; conversely, it is taught that if one does not restrain it, meditative concentration will not be achieved. It is said that for one who does not restrain the life-force (prāṇa) like a tethered animal, meditative concentration will not be achieved. This is the withdrawal of the life-force of the entire body. Such a method of withdrawing the life-force of the body is the technique; by means of such a method, one should visualize the breath being withdrawn inwardly through the five sense faculties and all the pores of the skin, thereby focusing the stream of all the faculties inwardly.

ནང་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བར་བྱེད་པ་དགག་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱིས་ནང་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་པའོ། ། སྙིང་པོ་དབུགས་མི་འབྱུང་བར་བརྗོད། ། ཅེས་པ་ནི། སེམས་བརྟག་པའི་སྙིང་པོ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་པར་བྱ་བའོ། ། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་སྤངས་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ་སྙོམས་པ་དང་། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་། གཡེང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། བྱིང་བ་དང་། འཕྱར་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མཁན་པོ་དག་གིས་མཛད་པའི་བསམ་གཏན་ལ་འཇུག་པའི་ལུགས་རྣམས་ལས་ལུས་སེམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དེ་དག་དགག་པར་བྱའོ། ། དེ་གཉིས་མཐུན་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་གཉིས་རྐྱེན་མི་མཚུངས་ན་སེམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་རྣལ་དུ་མི་ཕེབས་ཏེ། ། དམིགས་པ་ལ་འཇུག་ཏུ་མི་བཏུབ་པས་ན་སེམས་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྐྱེན་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པར་བསྙམས་ནས། དེ་གཉིས་ཚེ་མཐུན་པར་གྱུར་པས་ཚུལ་འདི་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་འགྲུབ་པའོ་ཞེས་པ་ནི། བ་ཏི་ཏ་སིདྡྷི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། སྔགས་འདི་བརྗོད་པས་རང་གི་སེམས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ནུས་པའམ། སྔགས་དེའི་མཐུས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་ནུས་པའི་དོན་ཏེ། སྔགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་སེམས་བརྟག་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྔགས་དང་མདོ་སྡེའི་ཁྱད་པར་རིམ་པ་གྲངས་སུ་བཏུབ་པར་ཡོད་པ་དག་དགའ་ནའི་གཞུང་ལྟར་ན།

"Directed inward" means to restrain the senses from scattering toward their objects and to turn the mind inward. "Recite the essence without exhaling" means that this is not to be recited as the words of the essence for examining the mind that appears below, but is to be mentally recited. "Abandoning the unserviceability of body and mind" refers to the discordant factors of meditative concentration (dhyāna), such as lethargy, sleep, dullness, distraction, agitation, sinking, and restlessness. One should restrain those factors that have been extensively explained in the systems for entering meditative concentration composed by various masters, as they become obstacles to samādhi. "One should cause those two to function in harmony" means that if the conditions for those two are unequal, the mind's meditative concentration will not settle in its natural state and will be unable to engage the object of observation. Therefore, having balanced and equalized the conditions for those two, one should enter this method so that the two become harmonious. "Accomplished by nature" refers to the term svabhāvasiddhi. The meaning is that by reciting this mantra, one is able to realize the mind exactly as it is examined, or that by the power of that mantra, one is able to accomplish whatever is desired. This should be applied similarly to all mantras. An opponent asks: "Well then, if examining the mind in that way is something that exists in the specific sequences of the mantras and sūtras, according to the texts of those who delight in such enumerations—"

ཁ་ཅིག་ནི་ཐལ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་པར་འགྱུར་བས་གཅིག་གི་ཚད་དང་མཐུན་པ་གཞན་དང་འགལ་ལ། གཞན་དང་མི་འགལ་བ་གཅིག་གི་ཚད་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པས། རྣམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་གང་ལ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་སེམས་བརྟག་པ་ཡང་སྐབས་འདིར་ནི། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་དྲི་མ་སྤངས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་སྐབས་འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་འདིའི་གཞུང་དང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་སྙགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་དཀྱུས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་གཙུག་ལག་ལས་གསུངས་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཁུངས་སུ་གྱུར་པའི་མདོ་དག་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཡོད་པར་བལྟ་བ་བཞིན་དང་། མེད་པར་བལྟ་བ་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པས་གཅིག་གི་གཞུང་སྒྲུབ་ཅིང་གཅིག་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་པ་གཉིས་བསལ་བའི་རིམ་པ་བཀོད་པ་ལས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བར་མོས་པའོ། ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི། ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཟུང་འཛིན་དུ་རྟོག་པས་བརྟགས་པའོ། ། ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲུའི་ཕུང་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་།

Some [reasons] lead to an over-extension, while others result in a remainder; thus, that which is consistent with one [position] contradicts another, and that which does not contradict another is inconsistent with the first. Since these various modes of reasoning inflict mutual harm upon one another, one might ask: in this context, which should be adopted? Regarding the examination of one's own mind in this context, it is stated: "By means of the logical arguments that demonstrate the selflessness of phenomena and persons, one abandons the stains of grasping at a self and what belongs to a self, as well as the aggregates, elements, sense bases, and the duality of apprehended object and apprehending subject," and so forth. The phrase "in this context" refers both to the meaning of the scriptures and tantras of this vehicle and to the specific words to be applied within the body of this very sādhana. Understanding the logical arguments that demonstrate the selflessness of persons and phenomena is to be found as taught in the treatises and commentaries composed by the masters of the past, as well as in the manner of the existence and non-existence taught in the sūtras that serve as their sources. By following the sequence of eliminating the two extremes of logical reasoning—which establishes one system while destroying the other—through the characteristics as they have been taught, one should have conviction in being free from subject and object, which is the very assertion of the selflessness of phenomena and persons. "Grasping at a self and what belongs to a self" refers to the conceptual imputation of an internal duality of apprehended object and apprehending subject upon internal phenomena. "Aggregates" (skandha) are so called because they are analogous to a heap of grain; they are the aggregate of form, the aggregate of feeling, and so on.

འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། ། སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། གཟུང་བ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ། འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཉིད་དྲི་མ་སྤངས་ཏེ། དེ་མི་དམིགས་པར་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཅིག་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དམིགས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྔ་མའི་གཟུང་འཛིན་མི་རྟོག་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་བརྟག་པ་ཡོད་ན་ཡང་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གང་གི་མཐར་ཡང་མ་གྱུར་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གལ་ཏེ་སྐྱོའམ་གཡེང་བར་གྱུར་ན། འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བའི་བསམ་གཏན་སྔོན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། ཟླ་བ་ཚེས་གཅིག་གི་ཤས་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་བརྟག་པའོ། ། ནང་སྟོང་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཚེས་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་པས་ཁམས་གང་བར་གནས་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་མོས་པར་བྱ་བའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡི་གེ་ཨའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མོས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན། ལྷག་པར་འདིར་ནི་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ཡང་མེད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཨའི་དོན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། གང་དུ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་བསམ་གཏན་ལ་དེས་ཁྱབ་པར་གནས་པ་ལས། འདིར་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།

The aggregate of perception, the aggregate of mental formations, and the aggregate of consciousness. The sense bases are twelvefold: the apprehended are the various objects of mental engagement, and the apprehender is the mind. Thus, having abandoned the stains of conceptualizing that very realization, it is taught that one should make it non-referential. The phrase "having perceived something slightly like space" refers to the characteristic of that very mind which has abandoned the stains of the previous conceptualization of subject and object. Just as space, though it can be examined, is not established as a substantial entity and is secluded from all extremes of conceptual elaboration, so too that very mind of non-conceptual meditative absorption—which has the characteristic of the complete pacification of all conceptualization and does not fall into any extreme—should be resolved upon as being like space. If, while resolving upon those meditative absorptions in that way, one becomes weary or distracted, one should first perform a meditative concentration of transformation such as this: "resembling the crescent of the first day of the moon." This refers to examining the nature of the mind in that manner. "Within the inner emptiness" means that, because it has the characteristic of the first day of the moon, one should resolve upon the form of the lunar maṇḍala abiding in fullness. Some say that one should resolve upon the lunar maṇḍala from the clear appearance of the syllable A; however, in this context, there is no such certainty. Why? Because the meaning of A is non-arising, and because one abides pervaded by the meditative concentration that analyzes the selflessness of phenomena and persons, it is for the sake of demonstrating such a miraculous display of arising here.

བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལས་འདི་ཁོ་ན་རྣམ་པར་མོས་པར་བྱ་བ་ཉིད་རིགས་པར་མཐོང་ངོ་། ། གཞན་དག་ན་རེ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། ནང་སྟོང་པ་དང་ནང་གང་བར་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་གང་དུ་ཡང་ཕྱེ་བ་མེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་གོང་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཤཱཀྱའི་རིགས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ནས། བཟོ་དང་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ཆེན་པོ་བསྟན་ནས། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་རིགས་ཀྱི་ན་ཚོད་མཐུན་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྲིན་ལས་བསྟན་ནས་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྡུག་པོ་ན་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་བཞུགས་པའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་དེའི་གང་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཆེད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་གསུང་མཐུན་པར་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་བྱས་པར། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་སྙམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་།

It is seen to be logical that one should cultivate conviction in this very essence of selflessness. Others, however, say: "If this is taught merely as a 'moon maṇḍala' and no distinction is made between it being empty or full within, why is it said: 'When the Blessed One, the Bodhisattva Mahāsattva Sarvārthasiddha, attained manifest realization,' and so forth? The meaning of this is as explained above: when the great Bodhisattva Sarvārthasiddha took birth among humans as a prince of the Śākya clan, displayed great human prowess in the arts and sciences, and demonstrated activities that distinguished him from his peers of similar age and lineage, he then showed the manner of attaining buddhahood through the gateway of mantra. At that time, while he was dwelling in the absorption of the Great Emptiness, the Immovable, in the Sukhāvatī buddha-field, all the Tathāgatas gathered as one, went to him, and having manifested the saṃbhogakāya, spoke with one voice and in unison to that Bodhisattva: 'Son of noble family, why do you think that without realizing the suchness of all the Tathāgatas, you can take joy in all the hardships and manifest complete awakening into unsurpassed, perfect, and complete enlightenment?'" Thus they spoke.

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་བསྐུལ་བའི་མཐུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བདག་གིས་ནི་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། རང་གི་སེམས་རྟོགས་ཤིང་མཉམ་པར་ཞོག་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྔགས་འདི་ཅི་དགར་བཟླ་ཞིང་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག། ཅེས་གསུངས་པའི་རིམ་གྱིས་རང་གི་སེམས་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེའམ་དུས་ན། དང་པོར་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གནས་པར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེའོ། ། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་ལ་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རིམ་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་ག་ན་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་གདའ་བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་འདི་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་ཇི་ལྟར་སྦྱངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རས་དཀར་པོ་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་པ་ནི།

Through the power of being exhorted by those tathāgatas, the bodhisattva Sarvārthasiddhi arose from that meditative absorption, prostrated to those tathāgatas, and addressed them as follows: "Blessed Ones, what is the suchness of all tathāgatas? How should I accomplish it?" When he had thus requested, those tathāgatas replied: "Realize your own mind and rest in equipoise; recite and contemplate this naturally accomplished mantra as you wish." When, through that sequence of instructions, he realized his own mind, at that time or moment, he first saw his own mind itself abiding in the form of a moon, and so forth. This is the time of awakening as the tathāgata known as Vajradhātu. The "ritual" mentioned below refers to the sequence of the process of awakening in that manner; it is the order of the stages that follows. He addressed the tathāgatas as follows: "Blessed Ones, I see the tathāgatas within my own heart, appearing in the form of a moon maṇḍala." When he had thus requested, the tathāgatas replied: "Son of noble family, this very mind is naturally luminous and becomes whatever it is purified into, just as a white cloth is transformed by dye." Regarding the phrase "having generated the mind of awakening":

དེ་ནས་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། རང་གི་སེམས་ཉིད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་མཐོང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟབས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རང་གི་སེམས་རྟོགས་པའི་རིམ་པས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྲགས་པ་དེའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་དོན་གསལ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནང་སྟོང་པ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་དུས་སུ་འདུས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གོ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རང་གི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉམས་གསལ་བའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བ་ཚེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁ་མ་གང་བའི་རྣམ་པའོ།

Then those Tathāgatas spoke these words: "Noble son, from this point forward, the Tathāgatas say, 'Generate the mind of awakening (bodhicitta) as Samantabhadra!'" When that bodhisattva generated the mind accordingly, he perceived his own mind as having the form of a full and perfectly complete moon maṇḍala, and he addressed them, saying: "Tathāgatas, whatever is the form of the moon maṇḍala, I see it as the moon maṇḍala itself." Then the Tathāgatas, having fully presented the stages of manifest awakening, the bodhisattva, through the sequence of realizing his own mind, manifested the great mudrā of the body of the Tathāgata renowned as the Blessed One Vajradhātu. Therefore, this clearly illustrates the intended meaning of the underlying logic: "having generated the mind of awakening" refers to the complete perfection of that very appearance of emptiness within the moon maṇḍala. "To the Tathāgatas" refers to those Tathāgatas assembled at that time. "Whatever is the form of the moon maṇḍala, I see it as the moon maṇḍala itself" is the expression of the bodhisattva’s experience through the wisdom of his own realization. In that context, "whatever is the form of the moon maṇḍala" refers to the characteristic of the waxing moon, the form that is not yet full.

། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་ཉ་གང་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། འདིར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ནི། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་ཞེས་བསྟན་ཏེ་བསྟན་པའི་ཚིག་དེའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་གོང་མ་དེ་ཚེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་གང་གི་ཕྱིར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཕྱིས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ། དེའི་ལྟར་ཕྱིས་བསྟན་པའི་དོན་འདིས་ནི་དེ་ལྟར་མངོན་ནོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་དག་ཅིག་ཅར་དུ་སྟོན་པར་མི་མཛད་ནས། འདི་ལྟར་རིམ་དུ་སྣང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་ཁུག་རྣ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གོང་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་ཁུག་རྣས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སེམས་རྟོགས་པའི་རིམ་པས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། དང་བར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མ་བསགས་པར་གང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསགས་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་མ་རྒྱས་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་པ་ནི།

The phrase "one sees the moon-maṇḍala itself" refers to the characteristic of being full and completely perfected. Here, by the words "one sees the aspect of the moon-maṇḍala as the moon-maṇḍala itself," the aspect of the moon-maṇḍala is expressed, and it is shown to be the maṇḍala itself; it is by way of that explanatory statement. The phrase "it is evident that the aspect seen as the moon-maṇḍala is not yet complete" indicates that the former [stage] is merely the waxing phase. If one asks, "What is evident in that way?" it is because of the subsequent statement, "one sees it as the moon-maṇḍala itself." It is evident in that manner by virtue of this meaning subsequently taught. An opponent asks: "If that is so, why do you not show them simultaneously, but rather make them appear in this sequence? What is the intention of the Bodhisattva?" In response, it is said, "Their intention is as follows," and so forth. The phrase "because all the mist of the dust of the habitual tendencies of saṃsāra has been abandoned" means that, as previously established by the reasoning of realizing the selflessness of phenomena and persons, the mind was previously completely shrouded by the mist of the dust of the habitual tendencies of saṃsāra, such as the grasping at a self and what belongs to a self. Although that Bodhisattva has completely abandoned [these] through the stages of realizing the mind and has made it clear, it does not become full because the causes for its complete perfection have not yet been accumulated. The phrase "because it possesses the habitual tendencies of the white dharmas accumulated since beginningless time, which have not yet fully expanded" means:

ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པས་དེའི་བག་ཆགས་སྟུག་པོར་གྱུར་པ་དག་བསགས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་ལས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསགས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསགས་པར་དཀའ་བ་དག་མ་བསགས་ཤིང་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་སྣང་ངོ་། ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བས་ན་ཚོགས་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅིག་ཅར་དུ་རྫོགས་པར་སྣང་དུ་མི་བཏུབ་པོ། ། དེ་ལ་ཚོགས་རྣམ་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱང་ཐེག་པ་འོག་མ་པ་ལྟར་དཀའ་(བསྐྱད་,བ་སྤྱད་)པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་པའི་རིམ་པས་གོམས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། ། འདིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུ་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་བཅས་པའི་རྒྱུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་ཆོས་འཛིན་པར་བསྟན་པའོ། ། དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་ཤེས་པ་ནི། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཏེ།

From beginningless time, through the generation of the mind of awakening (bodhicitta) and the engagement in the welfare of beings, the habitual tendencies (vāsanā) for these have become dense. It is taught that these serve as the cause for becoming such [a Buddha]. However, because one has not accumulated the habitual tendencies of the pure, white qualities gathered from beginningless time—the accumulations of merit and wisdom (puṇya-jñāna-saṃbhāra) which are extremely difficult to gather—and because these have not been fully perfected, that moon appears as incomplete. The phrase "until the accumulations of merit and wisdom are perfected" means that, therefore, until the two great accumulations are fully perfected, the maṇḍala of the moon cannot appear complete all at once. In this regard, the method for perfecting the two accumulations is not by way of the hardships of the lower vehicles, but rather by the actualization of familiarity through the stages of the progressive advancement of realization of that very generation of the mind of awakening. The phrase "by means of the wisdom together with the result" indicates that by this aspect shown as incomplete, like the crescent moon, the causal bodhicitta together with the result of bodhicitta is shown; thus, it is shown that wisdom together with its cause holds the qualities of the result. The "abode of the habitual tendencies of all white [qualities]" refers to the causal bodhicitta together with that which brings about the attainment of the resultant wisdom.

ཡེ་ཤེས་དེས་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསགས་པ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་གནས་སུ་ནུས་པར་བསྟན་པའོ། ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འབྱུང་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་ཟླ་བ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུའི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་དང་གསེར་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ། ། ཟླ་བ་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་འདིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ས་བོན་ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་འཛིན་ནུས་པར་བསྟན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འབྱུང་བར་བསྟན་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་དེ་དག་འཛིན་པར་ནུས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་ལ། དེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟླ་བ་དེ་ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་ཟླ་བ་ཚེས་པས་སྣང་བ་དེའོ། ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཞེས་པ་ནི། མ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། ། མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། ། ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི།

This demonstrates that wisdom is capable of serving as the locus that holds the latencies of the two accumulations—the seeds for attaining that [wisdom]—which have been gathered since beginningless time. The statement "shown to arise from beginningless time" is made in order to demonstrate that it is capable in such a way; thus, it is shown to be like the moon that is not yet full, existing like the element of water, space, or gold. This depiction of the moon as not yet full demonstrates that the causal bodhicitta, together with its result, is the awakening, and that it is capable of holding the locus for completing the two accumulations—the latencies of all virtuous dharmas, the seeds through which the result of wisdom, together with its causes, will be attained. The phrase "shown to arise from beginningless time" means that it is capable of holding those [seeds] from beginningless time. Then, regarding the two types of bodhicitta, it is said: "Then, naturally luminous," and so forth. "Naturally luminous" means being free from all adventitious stains. "That moon of wisdom" refers to the appearance of the crescent moon that is the very nature of wisdom. "Will become completely full" means that which appeared incomplete will be made completely full. Regarding the phrase "the cause that demonstrates the characteristics," the cause that demonstrates or stabilizes the characteristics of the moon becoming completely full is bodhicitta. "The essence established by nature" means:

དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས་འབྱུང་བའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྔགས་འདི་བརྗོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ན། སྙིང་པོ་འདིས་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱུང་ནས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་འོད་ཟེར་མང་པོ་འཕྲོ་བའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྔགས་བརྗོད་ཅིང་བསམས་པས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་མང་པོ་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བའི་སྦྱོར་བས་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། སྟོན་ཀའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་བ་ལྟར་རྙོག་པ་མེད་པར་མོས་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན། སྟོན་ཀའི་ནམ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་ནི་གསལ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟླ་བ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་མོས་པར་སྣང་བ་བྱས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་གྱི་ཇི་སྲིད་ལས་སུ་རུང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་ལས་སུ་ཡུན་རིང་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། ། དྲན་པ་དང་སྲོག་ཉིད་བསྡམས་ནས་ཞེས་པ་ནི། སྔོན་བྱས་པའི་བག་ཆགས་ཡིད་ལ་རྒྱུ་བ་དང་། དྲན་པ་གཞན་རྒྱུ་བ་དང་། དབུགས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་ཡིད་ལ་བྱ་བའོ། ། ཇི་སྲིད་འདོད་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ཡང་དུས་ནི་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ། སེམས་སྐྱོ་བར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། ། འདིས་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སུ་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནི།

Thus, having used that bodhicitta as the cause, one should recite this naturally accomplished mantra, the method for generating the complete moon maṇḍala, so that it becomes exactly as described, thinking, "Generate it with this essence mantra." Once it has arisen, the phrase "by the application of the moon maṇḍala’s form radiating many rays of light" means that by reciting and contemplating such a mantra, many rays of light radiate from and reabsorb into that form of the moon maṇḍala while it is still incomplete; through this application, it becomes as follows: one should visualize it as being stainless like the full moon maṇḍala of autumn. For example, just as the full moon maṇḍala appears clearly, extensively, and without stain during the time when the autumn sky has become very bright, one should likewise visualize that wisdom moon appearing in that same way. The phrase "appearing very clearly for a very long time" means that it is not for a mere moment, but one should attend to it in the mind for as long as it takes until it becomes serviceable. The phrase "having restrained mindfulness and the vital breath itself" means that one should attend to the movement of previously formed habitual tendencies in the mind, the movement of other thoughts, and the thorough restraint of the breath itself. One should contemplate for as long as desired. Furthermore, as for the time, one should contemplate for as long as one wishes; one should attend to it until the mind becomes weary. By this, it is called "summarized in the causal stage."

ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི་ས་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ས་བཅུ་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་འདིར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་བསྟན་ན། རྒྱུད་དང་དགོངས་འགྲེལ་གཞན་དག་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་གཅིག་བརྩེགས་པར་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡོད་ན། ། འདི་ལྟར་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཉིས་པ་བསྒོམ་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་དག་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་རྒྱུད་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སློབ་མར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཉིས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དང་པོར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམས་པའི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་བཞག་པ་ལས་ལྷའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པར་རིགས་ན། རྟོག་པ་བསྡུས་པ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པ་བརྩེགས་མར་བསྒོམ་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བྱིན་(གྱི་,གྱིས་)རླབས་བཤད་པས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཟླ་བ་ལ། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟླ་བ་གང་བ་གཞག་པ་དེ་ནི།

This teaching of the completely full moon maṇḍala should be understood as a blessing that embodies the complete perfection of the two accumulations, beginning from the second ground and extending to the tenth ground and the ultimate fruit of the Buddha ground. An opponent might ask: "If the form of the moon maṇḍala is taught here in this way alone, whereas other tantras and commentaries state that one should meditate on one moon maṇḍala stacked upon another, why is it taught in such a different manner?" In response, it is said in the Compendium of All Conceptualizations (Sarvakalpasamuccaya): "Upon the completely full moon maṇḍala, one should meditate on a second completely full moon," and so forth. These various modes of presentation were taught by the Master, who was himself expert in the tantras, in order to ensure that his disciples also become experts in the tantras. Regarding the phrase "a second completely full moon upon the full moon maṇḍala": if it were appropriate to generate the deity’s body as the Great Seal (mahāmudrā) by placing a vajra upon the first meditated moon maṇḍala, then the explanation in the Compendium of Conceptualizations regarding the meditation on stacked full moon maṇḍalas is as follows: "Because the blessing of manifest enlightenment is explained therein." This means that upon the moon of the two accumulations of the causal bodhicitta, the full moon of the resultant bodhicitta is placed.

རྟོག་པ་བསྡུས་པ་དེར་ཟླ་བ་དེ་ལྟར་གཉིས་རྫོགས་པར་བཤད་པས་འདུལ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་དབང་གིས་གཞན་དུ་བརྟགས་ཞེས་པ་ནི། སྔགས་སྤྱོད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བར་འགྱུར་བའི་དབང་གིས་གོང་མ་ལས་གཞན་དུ་བརྟགས་ཏེ། ཟླ་བ་ཉིས་བརྩེགས་སུ་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སེམས་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། དེར་ནི་རང་གི་སེམས་རྟོགས་པས། ། ཞེས་པ་ནི་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་ནང་དེར་རང་གི་སེམས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བརྟགས་པས་སོ། ། བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། ། ས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་པ་ནི། དེའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ཉིད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བའོ། ། འདིར་སྔ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཟླ་བ་སྔ་མ་དེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། ། ཟླ་བ་གཉིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བ་སྔ་མའི་སྟེང་དུ་ཕྱི་མ་བརྩེགས་མར་བསྟན་པ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་དང་གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་མར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་མཚན་མར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། །

In that Saṃkṣiptakalpa, the completion of the two moons is explained as a teaching for the sake of those to be trained; "imagined otherwise according to the capacity of those to be trained" means that, for the sake of training certain mantra-practitioners, it is imagined differently from the former [explanation], and the two moons are shown in a stacked arrangement. Thus, the manner of the characteristics of both the causal and resultant minds is taught. Regarding "there, by realizing one's own mind": in that Saṃkṣiptakalpa, it is by examining one's own mind as being without a self in terms of phenomena (dharma) and persons (pudgala). "All habitual tendencies (vāsanā) are completely purified" means that, in that way, it is free from all stains such as the conceptualizations of subject and object. "The stage in which the habitual tendencies of the levels (bhūmi) and perfections (pāramitā) are fully perfected" means that, through that [purification], the very perfection of the accumulations of merit and wisdom appears as the moon maṇḍala. Regarding "here, it is blessed by the former": this is the nature of the cause; the former moon is blessed. "The second moon is that which the Tathāgatas have attained through clear realization" means that the latter moon stacked upon the former is the second moon. That is the sign of the mind, the nature of the bodhicitta that attains the level of a Buddha after the Tathāgatas have realized the selflessness of both phenomena and persons. Therefore, it is said that the essence of bodhicitta is shown as the sign of the mind. An opponent says:

འོ་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རུང་ན་དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་དེས་ཅི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་དེའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བ་དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གནས་པ་སྟེ། ལྔ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའོ། ། ད་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། ཁུངས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དེ་ཉིད་ལས་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། སྙིང་པོ་བློ་ཅན་གྱིས་བླངས་ནས། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་ཙིཏྟ་པྲ་ཏི་བེ་དྷཱཾ་ཀ་རོ་མི་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནང་བ་འདི་བློ་ཅན་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བླངས་ཤིང་གཞན་དག་ཀྱང་རིམ་པར་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་དུ་གཞུག་པའི་དོན་ནི། རང་གི་སེམས་བདག་མེད་པར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། རང་གི་སེམས་ནི་བརྟག་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མཉམ་གཞག་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་དེས་སྐད་ཅིག་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་སེམས་མཉམ་པར་(ག་ཞག་,གཞག་)པའི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་བལྟ། ། ཞེས་པ་ནི།

Now, if that is so, what does the vajra situated there indicate? Regarding the passage beginning with "The vajra situated there," it is said: "In the five aspects of wisdom." This refers to the five-pronged vajra situated upon that moon, which is the wisdom called "the omniscience immediately following manifest enlightenment"—the wisdom free from the stains of subject and object. The "five" are the mirror-like wisdom and the others. Now, as for the phrase "Furthermore, from that very [source]," this is the statement of the Master. If one asks how this is evident, it is because it is taught in that very source, the Sarvakalpasamuccaya: "Having taken up the essence with an intelligent mind." This refers to the mantra words cittaprativedhaṃ karomi, the essence for examining the mind, which was granted by the Tathāgatas. The "intelligent one" is the Bodhisattva Sarvārthasiddhi; the meaning is that you should take it up and cause others to meditate on it in that same sequence. In order to demonstrate that one's own mind should be examined as being without self, it says: "One's own mind should be examined." Regarding "In a moment of meditative equipoise," the practitioner should abide in the meditative concentration of placing the mind in equipoise upon the meaning of the nature of phenomena (dharmatā)—the momentary selflessness. Then, desiring to engage in the welfare of beings, one should generate the mind of enlightenment (bodhicitta). Regarding "View it like a moon maṇḍala":

དེ་ལྟར་བདག་མེད་པར་བརྟགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཟླ་བ་གང་བ་ལྟ་བུར་བསམ་པའོ། ། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ། ། ཞེས་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་དེ་ལ་སླར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་བསམ་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྟགས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ས་བོན་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པས་བསྐྱེད་པའི་ས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ངོ་བོའམ། དེ་འཛིན་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་རྟོག་པ་དང་། འདི་ནི་ཀུན་གཞི་ས་བོན་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི། ཀུན་གཞི་ས་བོན་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ཡིན་པར་བརྟག་གི་དེ་ལྟ་བུར་རྟོག་པ་དང་འདྲེས་པ་དེ་དག་ནི་ད་རུང་རང་གི་སེམས་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་མང་པོ་དག་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤེས་ན་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཚད་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་མཐར་ནི་རྟོགས་ནས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གང་གིས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ནས་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཐར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་བག་ཆགས་གནས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་བག་ཆགས་བསགས་པ་ནི།

Thus, one should contemplate the nature of the mind, which has been analyzed as being without self, as being like the full moon. Regarding the phrase, "That is the nature of the mind," these words indicate the thought that arises when one again conceptualizes that appearance of such a nature. How does such conceptualization arise? It is the conceptualization that the appearance in the form of the full moon is the nature of the mind, and the thought, "Is this the seed of the afflictions?" because it arises from one's own conceptualization; or the thought, "Is this the essence of the virtuous, non-virtuous, or neutral levels produced together with the seeds of the afflictions?" or the thought, "Is this the seed of the ālayavijñāna?" The thought, "Is this the seed of the ālayavijñāna?" is a conceptualization that it might be so; these are mixed with such conceptualizations and are merely the aspect of not yet having realized the nature of one's own mind. Why is that? Because many such conceptualizations continue to arise. If one asks, "What kind of cognition is the measure of having realized it?" it is said: "Having realized the limit of phenomena," and so forth. This refers to the knowledge by which, having realized the meaning of the two types of selflessness, one becomes free from the stains of subject and object; this is the realization of the limit of phenomena, which is the nature in which the latencies of having perfected the two accumulations abide. Therefore, the accumulation of the latencies of the six perfections is—

ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ས་བོན་ནི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡང་དག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པས་ཕྱིན་དྲུག་སྟེ། དེའི་བག་ཆགས་བསགས་པ་ནི། རྟས་པར་བྱེད་པའམ། གནས་པར་བྱེད་པའམ། འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ནི། བདག་མེད་པར་རྟོག་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བས་ན་དག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པའི་ནང་ན་མཆོག་པས་ན་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉོན་མོངས་ཀུན་གཞི་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་དག་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་དེ་ནི། གོང་མ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་མ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བའོ། ། དེ་བས་ན། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཆེན་པོ། ། ཞེས་པ་ནི། ཚད་གཟུང་དུ་མེད་དོ། ། ཡུན་རིང་དུས་ནས་བསགས་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པ་དེའི་བར་དུ་བསག་གོ། ། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་གང་བ་བཞིན། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ། ། དག་ཅིང་དང་ལ་དྲི་མ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཚོགས་ནི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་ནི། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། རང་སེམས་ཟླ་བ་གང་བ་བཞིན། ། ཞེས་པ་ནི། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བས་ན།

From the first ground up to the tenth ground, the seeds that are concordant causes for generosity and so forth are the latencies (vāsanā). Because they possess the three purities, they are the pāramitās. Because they possess the six aspects, they are the six perfections. The accumulation of those latencies means that which causes [the qualities] to increase, to abide, or to be maintained; this is the meaning of the term "attachment" (chags). Regarding the phrase "completely pure sentient beings": because they are free from all the faults of conceptualizing a self, they are "pure." Because they are the most supreme among all worldly and transcendent sentient beings, they are "great." The phrase "that is not the afflictive ālaya" means that this great, completely pure mind is not the aforementioned [afflictive] state, but rather the essence of the two accumulations gathered over a long period of time appearing in that way. Therefore, the phrase "the great accumulations of merit and wisdom" means they are immeasurable. "Gathered over a long period of time" means they were gathered from before countless eons until the end of saṃsāra. "Just like the full moon" means that, just as the maṇḍala of the moon is completely full, it is naturally luminous. "Pure, clear, and stainless" means it is free from the two types of obscurations. Regarding the phrase "because the accumulations are thus perfected": because the two accumulations become completely perfected, it is taught as follows: "One's own mind is like the full moon." This is because it arises from the complete perfection of the two accumulations.

རང་གི་སེམས་ཉིད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་རྒྱས་པ་ལྟར་བསྟན་ནས། སྣང་བ་ཡིན་པར་ཟད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཟླ་བ་ལྟར་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་དངོས་མེད་ཕྱིར། ། ཞེས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པས་ན། མཚན་མའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན། ཟླ་བ་ལྟར་ཡང་མི་བཤད་དེ། ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བ་ལྟར་དངོས་པོར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དམིགས་པའམ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ན། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཆེན་དག། རྫོགས་པས་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་བཤད། ། ཅེས་བྱའོ། ། རང་སེམས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། ། ཞེས་པ་ནི། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ལེགས་པར་བསགས་པས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་ངོ་བོ། རང་གི་སེམས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བར་མཐོང་ནས་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་བྲོད་པ་སྐྱེས་ནས། འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། ། གང་སྨྲས་ཤེ་ན། མགོན་པོ་བཅོམ་ལྡན་བདག་གིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ནས་ལེགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་པས་སོ། ། བདག་གིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ནས་རང་གི་སེམས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་།

Having shown that one’s own mind is like a great, perfectly complete, and full moon-maṇḍala, it is merely an appearance; it does not possess the characteristics of a substantial entity like the moon of the world. Why is that? Because it is said: "Because it is not existent, and because it is not a non-entity." Since all phenomena are by nature secluded, they are devoid of the aspects of signs and lack substantiality. Therefore, it is not explained as being "like the moon" in the sense of having the characteristics of a substantial appearance, such as being an object of observation or being obstructive; rather, because it accords with the completion of the two accumulations, it is said: "By completing the great accumulations of merit and wisdom, it is explained as being like the moon." Regarding the phrase "Upon the moon-maṇḍala of one’s own mind," it means that the great Bodhisattva Sarvārthasiddha, having properly gathered the two accumulations, saw the essence of his own mind—perfumed by those two well-performed accumulations—as resembling a moon-maṇḍala. Having become joyful and delighted, a sense of inspiration arose, and he spoke these words. What did he say? "O Protector, Blessed One, by me..." and so forth. This is because, having conquered all afflictions and the factions of Māra, he possesses perfect excellence and has become the protector of all. He said, "I have seen my own mind as a great moon-maṇḍala, purified of the adventitious stains of the afflictions accumulated since beginningless time, and free from the faults of subject and object."

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སླར་ལན་གསུངས་པ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གསུངས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔ་ནས་མ་སྐྱེས་སེམས་བཟང་འདི། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གློ་བུར་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་ནི། འོན་ཀྱང་གློ་བུར་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པར་བྱས་པའོ། ། རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྦྱངས་པའི། ། ཞེས་པ་ནི། རྒྱུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གློ་བུར་བའི་ཉོན་མོངས་པས་མ་རུང་བར་བྱས་པ་དེ་བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་གཙོར་བྱས་པའི་གོམས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་སྦྱངས་ནས། དེ་ཉིད་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བའི་དབུས་སུ་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པར་བྱ་བས་ན། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཡང་ཕྲ་བར་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་ཕལ་པས་བརྟག་ཅིང་སྤང་བར་དཀའ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་ནས་སྤངས་ཏེ། ཟད་པའམ། མ་ལུས་པར་བྱས་པའི་སེམས་དེ་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་བྱ་དགོས་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོགས། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་འབྲས་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྔ་མ་དེའི་དབུས་སུ་རྟོགས་ཤིག་པའོ། ། ཀུན་དུ་དག་པའི་སྙིང་པོ་འདིས། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་འདིའང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྙིང་པོ།

All the Tathāgatas replied: "Then all the Buddhas spoke," and so forth. Regarding the phrase "this excellent mind, unborn from the beginning": the nature of the mind is unborn from the very start; it does not arise through the power of a collection of causes and conditions. It is the very essence of the mind of Samantabhadra. However, regarding the phrase "afflictions are adventitious": it means that it is obscured by the adventitious habitual tendencies of the afflictions. Regarding the phrase "having purified the mind of perfect awakening": the causal bodhicitta, which has been rendered unwholesome by adventitious afflictions, is purified through the power of manifesting the cultivation of devotion to selflessness. Once that has become a complete accumulation, one should meditate on the resultant bodhicitta in the center of the appearance of a moon maṇḍala. Regarding the phrase "having utterly abandoned all faults": the essence of the resultant bodhicitta has abandoned all obscurations—even the most subtle of the subtle—which are difficult for ordinary insight to examine and eliminate. One must realize that mind which has been exhausted or rendered without remainder. Regarding the phrase "realize the bodhicitta as well": this means that the essence of the pure resultant bodhicitta, having thus abandoned obscurations, should be realized in the center of that previous moon maṇḍala. Regarding the phrase "by this essence of universal purity": this refers to the essence of the method for realizing what has been thus examined.

ཨོཾ་བོ་དྷི་ཙིཏྟ་ཨུཏྤཱ་ད་ཡཱ་མི་ཞེས་པ་འདིས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྔ་མའི་དབུས་སུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཕྱི་མ་གནས་པར་རྟོགས་ཤིག་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་སྐད་གནང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་མནོས་པས་ན། སྙིང་པོ་དག་པ་བླངས་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བས་སྙིང་པོ་དེ་ནི་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཟླ་བའི་དབུས་སུ་རྣམ་བརྟགས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་བརྗོད་ནས་ཟླ་བ་སྔ་མའི་སྟེང་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་ན། དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་པ་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱི་མའོ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་ན་མཐོང་། ། ཞེས་པ་ནི་སྔ་མའི་དབུས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱི་མ་ཡང་དེ་ན་འདུག་པར་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གསུངས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གསོལ་བ་དང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ལ་སླར་བཀའ་སྩལ་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་བརྟན་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། བསྒྱུར་བར་དཀའ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་གཅིག་པུ་ཙམ་ཞིག་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱིས། དེ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དག་རྒྱུད་དེ་ན་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ། །

With the mantra oṃ bodhicittam utpādayāmi, understand that a great subsequent moon maṇḍala is to abide in the center of the previous moon maṇḍala. When all the tathāgatas had spoken thus, the bodhisattva Sarvārthasiddhi received that essence (hṛdaya) which all the tathāgatas had thus authorized; therefore, it is said, "having taken the pure essence." Because no faults arise, that essence is called "pure." Regarding the phrase "visualized in the center of the moon": having recited the essence, if one visualizes it upon the previous moon, it will become just so. Regarding "the second moon maṇḍala also": this refers to the subsequent moon maṇḍala. Regarding "seen in the center of the moon maṇḍala": one sees that the subsequent moon maṇḍala, visualized in the center of the previous one, likewise abides there. Regarding "then all the buddhas spoke": after he had thus requested, all the tathāgatas spoke to him in reply. Regarding "this bodhicitta is firm": because it is seen in that way, it is said, "O bodhisattva, this bodhicitta of yours will become extremely firm." In this context, "firm" means that it cannot be moved by others; it means it is difficult to alter, and so forth. The phrase "it was spoken extensively" indicates that this was not merely spoken once, but that the extensive explanations from that point until the conclusion are found in that tantra.

དེ་བས་ན་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཟླ་བ་མི་མཐུན་པ་དེ་ལས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་དགོངས་ནས་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། ཉེས་པ་མེད་དོ། ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཞེས་པ་ནི། རིམ་པ་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ནའོ། ། བསྡུས་པར་བསྟན་པ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བ་གང་ཞིང་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་གཉིས་བརྩེགས་མར་བསྟན་པའོ། ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི། དགོངས་པ་གཞན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པའོ། ། འདིར་ཡང་གཞན་དུ་དགོངས་པ་ན། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བའི་རྒྱུད་འདིར་ནི། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚེས་པ་དེ་ཉིད་ལས་གང་ཞིང་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་གཅིག་པུར་བསྟན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་མཚན་མའི་སྒོ་ནས་འདུལ་བའི་དབང་གིས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དུ་མི་འདྲ་བ་མེད་དེ་གང་ལ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མོས་པར་བྱས་ན་ཉེས་པ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པ་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་གོང་མའི་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྐྱང་པར་བསྒོམ་པའམ། རྟོག་པ་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྩེགས་མར་བསྒོམ་པ་དེ་གཉིས་གང་ལ་དད་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལས་རིམ་(ཀྱིས་,གྱིས་)བརྟག་པར་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཐབས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་ཚིག་གོ། །

Therefore, regarding the phrase "as stated in the Tattvasaṃgraha": although the moon was taught in that discordant manner, it was merely taught with the trainees in mind, and thus there is no fault. Regarding the phrase "for the sake of manifestly perfecting": this refers exclusively to the sequence of teaching in this manner. Regarding the phrase "also taught in the condensed [version]": this refers to the teaching of two full and complete moons stacked one upon the other. The word "also" (yang) serves to explain the meaning of indicating a different intention. Regarding the phrase "here too, there is another intention": in this root tantra called the Great Tattvasaṃgraha, the single full and complete moon-maṇḍala that was taught is merely presented in a different way through the door of signs for the sake of training; in actual fact, there is no difference. If one has faith in whichever [version], there is no fault in being devoted to it accordingly. Therefore, one should understand that such discordant presentations are not contradictory. This should be connected to the preceding context: whether one meditates on the single moon-maṇḍala as taught in the Tattvasaṃgraha, or meditates on the stacked moon-maṇḍala as taught in the Kālacakra-kalpa-saṃgraha, the method of meditative concentration to be analyzed from whichever moon-maṇḍala one meditates upon according to one's faith is taught in the passage beginning, "Then, on that moon-maṇḍala of the generation of the bodhicitta of Samantabhadra," and so forth. In that context, the word "then" (de nas) is a term indicating the sequence of the occasion.

ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཟང་པོར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཟླ་བ་དེ་གང་བསྒོམས་པའི་སྟེང་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཕྱི་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པས་དེ་སྐད་དོ། ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་གཞག་པར་བྱ་བ་མཚོན་པའི་ཚིག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་ལ། ། ཞེས་པ་ནི། སྒྲ་མེད་པའི་ཚིག་གིས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་ཏིཥྛ་བཛྲ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་ལ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་མོས་པར་བྱ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་ཁ་གཉིས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་པས་རྡོ་རྗེའོ། ། གཟི་བྱིན་དང་འོད་མེད་པ་ལས་བཟློག་པས་ན། སྣང་བ་དང་གསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། སྙིང་པོ་ཏིཥྛ་བཛྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་པར་འདུག་ཤིག་པའོ། ། འདིས་ཀྱང་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་སྔགས་དང་བཅས་པར་བསམ་པ་འདིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་པའོ། ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱོར་ཞིང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོབ་པས་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། སྣོད་དང་བཅུད་དུ་བཅས་པའམ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཏོག་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་མ་ཉམས་པའམ། ཤེལ་དྭངས་པ་ལག་མཐིལ་དུ་བླངས་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །

Regarding the term "Samantabhadra": it means the moon arising from the bodhicitta that abides as excellent in every respect, upon which one meditates. It is so called because it possesses the very meaning of that [moon]. The phrase "upon that" is a word indicating that which is to be placed upon it. "Recite this essence with vajra words" means: recite with silent words this essence that appears below, namely tiṣṭha vajra, and one should visualize the samaya-mudrā. "A five-pronged vajra with two faces" means: it is a vajra because it is the nature of the five primordial wisdoms. Because it is the opposite of being without majesty and light, it is taught that it should be made radiant and clear. The meaning of the essence tiṣṭha vajra is: "O Vajra, remain firm upon the moon maṇḍala." The phrase "by this also" is connected to the teaching that the result is attained by meditating in this way together with the mantra. "To be attained through manifest enlightenment" means: having perfected the ten causal bodhisattva stages, one is joined to the resultant stage of a buddha; because one attains that unsurpassed enlightenment, it is taught that omniscience is actualized. "Omniscience" means comprehending all objects of knowledge without exception. It is the direct knowledge of all phenomena included within the environment and its inhabitants, or within saṃsāra and nirvāṇa. It is so called because it becomes like an unblemished amla fruit or like a clear crystal held in the palm of the hand.

ཡན་ལག་ལྔའི་མཚན་ཉིད་སྤྱོད་དམ་མཚོན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལག་པ་དང་རྐང་པའི་ལུས་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན། ཡན་ལག་ཅེས་འབོད་པ་བཞིན། ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདིས་ཀྱང་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ན། ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་མིང་མཐུན་པར་གྲགས་པ་མང་པོ་དག་ཡོད་ན། དེ་དག་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ཞིང་དབྱིབས་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་སྣང་ན། འདིར་བསྟན་པ་འདི་དབྱིབས་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་མིང་མཐུན་པ་ལས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དང་། དབྱིབས་ཐ་དད་པར་སོ་སོ་ན་གནས་པར་སྣང་ཡང་དེ་དག་ཆོས་མཐུན་པས་ན་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ལ་འདིར་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་རི་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ལ་མཁས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རྡོ་རྗེ་བརྗོད་པ་འདིའོ། ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཁོ་ནའོ། ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩན་པར་འགྱུར་ཏེ། རི་དང་མཐུན་པ་ནི་རི་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་འཇོམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐབས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།

Regarding the phrase "the definition of the five limbs is the practice or the illustration," this refers to the fivefold vajra as the nature of the five wisdoms. For example, just as the hands and feet are called "limbs" because they act as the causes for completing the body, these five wisdoms are also called "limbs" because they bring the [Buddha] body to full completion; therefore, it is said, "this demonstrates abiding on the level of the Tathāgata." An opponent might ask: "Well, in the world there are many things commonly known by the name 'vajra,' yet they all appear to have different characteristics and distinct shapes. Why is it necessary to assert that the one taught here has this particular shape?" It is replied: Although the things commonly known in the world by the name 'vajra' appear to have different characteristics and distinct shapes, they are called by that name because they share common properties. The meaning of the vajra taught here should be understood in this way. What is it? It is stated: "the wisdom skilled in destroying all the mountains of wrong views," and so forth. In this context, "this" refers to the vajra as it has been taught. While "wrong views" include the four inversions and so on, here it specifically refers only to the two aspects of the view of a self. These are extremely powerful, and because they are like mountains, they are called "mountains." The wisdom that possesses the characteristic of being a superior method for destroying and disintegrating them is [the vajra].

རྩེ་མོ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། རྩེ་མོ་དབུ་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་མར་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་ནི། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱུང་གནས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་དེ། དེའི་མཚན་མར་ནི་དབུས་མ་དེ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་བཞི་རྣམས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འདུད་པའི་རྭ་སྟེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ལས་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གསལ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་མཁྱེན་པའོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་རྟོགས་པ་ལས། བདག་གཞན་དུ་མི་འབྱེད་པའོ། ། སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུས་གསུམ་ལ་གསལ་བར་གཅོད་པ་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གསལ་ཞིང་མ་འདྲེས་པ་རྟོགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། ། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་བདག་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་། རང་བཞིན་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཁ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་པ་རྩེ་ལྔ་པ་གཉིས་ཡིན་མན་དུ་བྱུང་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེའི་སྣང་བ་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །

The possession of five prongs is shown to be the nature of the five wisdoms. Regarding the statement, "The central prong is shown as the sign of the utterly pure expanse of phenomena (dharmadhātu)," the utterly pure expanse, which is the source of great qualities, is called the wisdom of the expanse of phenomena; the central [prong] is shown as its sign. Regarding the phrase, "The other four," these are the prongs bowing from the four directions. The "mirror-like wisdom" is the knowledge that, arising from the nature of the purified ālaya, perceives all phenomena clearly without conceptualization. The "wisdom of equality" is the realization that all essences are equal, arising from the purification of the afflicted mind (kliṣṭamanas), and thus does not differentiate between self and other. The "discriminating wisdom" is the realization that all phenomena are clear and unmixed, arising from the purification of the mental consciousness (manovijñāna) which discerns the three times clearly; this should be understood as occurring without the arising of [ordinary] conceptualization. The "all-accomplishing wisdom" is the essence arising from the purification of the five sense consciousnesses, which exerts itself for the benefit of self and others; such is the aspect shown. Some say that this wisdom also has five aspects: cause, condition, nature, result, and etymology. The phrase "with two faces" refers to the appearance of two five-pronged [vajras]. The "radiance of wisdom" indicates the distinction that the radiance of those five wisdoms expands and pervades the ten directions.

ཨོཾ་བཛྲ་མ་ཀ་སྟྭཾ། ཞེས་པ་ནི། སྔགས་འདི་བརྗོད་པའི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞུགས། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཇི་སྙེད་པ་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་མ་ལུས་པ་དག་འདུས་ནས་དེ་ལ་ཞུགས་པར་མོས་པའོ། ། དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་མུན་པ་དང་ལྟ་བའི་ཐིབས་པོ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པས་ན། གསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གཞན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་མི་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བས་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་བདག་ཡིན་པའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ལ་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐུའི་དབྱིངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཇི་སྙེད་པ་དག་རྡོ་རྗེ་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་དག་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདིར་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྐུ་མང་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་འདི་དག་ཀྱང་སྐུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ཁ་ཅིག་འཆད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྲ་བར་ངེས་པ་མེད་ཀྱི་གོང་ལྟར་དད་པའམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ལྕོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །

Oṃ vajra-makastvaṃ. The meaning of reciting this mantra is to generate the conviction that the vajra itself, endowed with such significance, is the very nature of the body, speech, and mind of the Tathāgatas. Regarding the phrase "to that vajra," it refers to the vajra abiding upon the moon maṇḍala, which possesses the nature of the five wisdoms. "The vajra expanse of body, speech, and mind enters" means to visualize that the entire vajra expanse of the body, speech, and mind of all the Tathāgatas residing throughout the worlds of the ten directions gathers and enters into it. Furthermore, because it has conquered all the darkness of ignorance and the thickets of wrong views, it is called "luminous." Because it cannot be moved by others and does not fall under the power of discordant factors, it is called "stable." "I am" means that I am the vajra, the nature of wisdom. If one asks, "To what does the expression 'the vajra expanse of body, speech, and mind' refer?" it is said: the passage beginning with "the expanse of the body" and so forth is taught. One should understand that the characteristics of the vajra entering the entirety of the vajra expanse of body, speech, and mind are precisely these. Furthermore, in this context, "expanse" (dhātu) should be understood as the very nature. Some explain that "many bodies" refers to bodies characterized by extreme subtlety. Others say that there is no certainty regarding subtlety; rather, it is according to one's capacity through faith or meditative concentration as described above.

གསུང་བཀོད་པའི་རྒྱན་སོ་སོར་སྣང་བ་ཞེས་པ་ནི། འགྲོ་བ་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྡེ་མང་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་སྐད་དོ་ཅོག་གིས་རྣམ་པས་སོ་སོར་ཆོས་སྟོན་པས་གྲོལ་བར་མཛད་པའི་གསུང་ངོ་། ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གསུང་གཅིག་ཕྱུང་བས་འགྲོ་བ་རིགས་མི་མཐུན་པ་བསམ་པ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་གང་ལ་མོས་པ་བཞིན་དུ་རང་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པར་དོན་གྱིས་གོ་བར་ནུས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གཅིག་གིས་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐད་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་ནུས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དུང་བསྒྲགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བསགས་པའི་མཐུ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཇི་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཚོད་གཟུང་དུ་ཡོད་པའམ། ཐེག་པ་འོག་མ་པ་དག་གི་བསམ་པས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། འདིའི་ཕྱི་མ་ཡང་དོན་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་པ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུར་གང་གི་མཐར་ཡང་མ་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གྱ་ནོམ་པ་དེ་ལ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་པས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གནས་པའི་རྡོ་རྗེའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དེ་ལས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་པས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་འདུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི།

Regarding the "ornament of the arrayed speech that appears distinctly": this is the speech that brings liberation by teaching the Dharma to the many diverse classes of beings in whatever manner is appropriate for each, using every possible language. Alternatively, it is the capacity for a single utterance to be understood according to the meaning and in accordance with the respective languages of beings of different dispositions and inclinations. This is consistent with the meaning of the sūtras, which state that the Tathāgata’s ability to teach the Dharma in the individual languages of all beings through a single voice is called the "proclamation of the Tathāgata’s Dharma-conch," and that this is accomplished through the power of having accumulated great merit, rather than being something measurable by merit or achievable through the mentalities of those of the lower vehicles. The latter point should also be understood in this same sense. Regarding "non-abiding nirvāṇa": this refers to the sublime, magnificent great bliss that does not fall into any extreme, such as that of ordinary childish beings, śrāvakas, or pratyekabuddhas; one should understand this to be the defining characteristic of the blessing. Then, regarding "by reciting this essence": this means that from that which holds the vajra characteristic as it abides in such a way, one should manifest the application to the mudrā of the body by reciting this essence that follows below. Regarding "by way of the radiation and reabsorption of light rays":

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་གནས་པ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་གྱི་འཕྲོ་འདུ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་མཉམ་པའི་གྲངས་སྙེད་འབྱུང་ཞིང་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་སུ་གཤེགས་ཏེ། ཞིང་དེ་དག་ན་གནས་པའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་བསམ་པ་དང་། སྐལ་བ་དང་། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་དོན་མཛད་ནས་དེ་དག་སླར་འདུས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད་ལ་ཐིམ་པ་ལས་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ། སྐུ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ལྟར་མོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་རབ་ཏུ་བརྟག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་པ་ནི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཅི་མོས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་སྐུ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། དངོས་སུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཞེས་བརྗོད་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པས་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།

The two accumulations of the vajra of primordial wisdom are perfected and abide within the lunar maṇḍala, from which the radiation and reabsorption of light rays occurs. From that, emanations of the bodies of the tathāgatas, equal in number to the atoms of the world, emerge and radiate forth, proceeding to as many infinite world systems as exist throughout the ten directions. Having performed the buddha-activities for the benefit of the beings dwelling in those realms according to their respective intentions, fortunes, and inclinations, they gather back and dissolve into that very vajra of primordial wisdom. From becoming a single mass of light, they become the nature of the great mudrā body. If one asks what that body is like: because it becomes exactly as one has inclined toward, one should clearly visualize it as the body of the Blessed One Vairocana, or the body of the Blessed One Śākyamuni, in the nature of pervading infinite world systems with a maṇḍala of solar light. Thus it is said. Regarding that, the Blessed One Vairocana is called "Blessed" (Bhagavān) in the sense of possessing the [six] perfections. Because he displays the body of Vairocana in whatever form the fortunate beings are inclined toward, he is Vairocana. In actuality, he is the Buddha referred to as the Blessed One Vajradhātu. As for the Buddha, the Blessed One Śākyamuni: he is free from the darkness of the afflictions, and his element is expanded through the aspects of the great qualities of the objects of knowledge.

མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་ཤིང་ལེགས་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་པ་ནི། ཤཱཀྱའི་རིགས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཤིང་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པར་མཛད་པའི་གཟི་མདངས་མངའ་བས་ན། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྟེ། དེའི་སྐུ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་སྟེ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་ན། འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཁོ་ནས་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་གྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཁོ་ན་རིམ་པ་འདི་དག་གིས་གསལ་བར་བསྒོམ་ཞེས་གསུངས་ན། འདིར་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཁོ་ནས་གསུངས་ཤིང་། དེའི་ཆ་ལུགས་གསལ་བར་བསྒོམ། ། ཞེས་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་དག་མ་གསུངས་པ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་འཆད་པའི་སྟོན་པ་ཡང་མཛད་ལ། འདི་གཉིས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བས་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་འདི་ཁོ་ན་བས་འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་མི་འདི་དག་གི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ།

This is because he possesses the six types of excellent qualities and so forth that overcome discordant factors. Regarding the term "Śākyamuni": he took birth as the son of a king of the Śākya clan and possesses the splendor of one who has tamed the Śākyas; thus, he is Śākyamuni. His body, which is the nature of skillful means, is surrounded by a solar maṇḍala, and because it possesses the meaning of overcoming the darkness of ignorance, it is taught in this way. Others may ask: "The Yoga Tantras were spoken solely by the Blessed One Vairocana and were not spoken by anyone else. Since it is stated that among them, the Blessed One Vairocana alone is to be clearly meditated upon through these stages, what is the purpose of teaching it here in this way?" It is said in response: It is true that the Yoga Tantras were spoken solely by the Blessed One Vairocana and that one should clearly meditate on his form, and it is also true that they were not spoken by others. Nevertheless, this very Blessed One Śākyamuni also acted as the teacher who explains the Yoga Tantras. Because these two are characterized by a natural connection in all respects, it is appropriate to teach it in this way. Furthermore, since he is the teacher of humans in Jambudvīpa, there is no contradiction in the Master teaching it in this manner to benefit those who wish to practice in accordance with him, the teacher of the people of Jambudvīpa. Some say:

འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆ་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་མངའ་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་མོས་པ་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་ཆ་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱིམ་པའོ། ། དེ་ལ་ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་པའི་ལྷ་ལ་དད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཁོ་ནས་བསྟན་ལ། གསང་སྔགས་སྤྱོད་པའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་གང་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་ལྷ་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དག་གི་དོན་དུ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྨོས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་འདི་གསང་སྔགས་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཐེག་པ་འོག་མ་པ་རྣམས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གཙོ་བོར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་བདེན་གྱིས་ཀྱང་། ལྷ་བསོད་ནམས་ཅན་དག་རིགས་ངེས་པའི་ས་ལ་འགོད་པར་མཛད་པ་དང་། ལྷ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་རྣམས་དེ་ལས་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། གང་དག་ངན་སོང་གི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་རྣམས་དེ་ལས་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།

The Tathāgatas who appear in the world also possess two types of attire. Consequently, the beings who practice following them also practice and enter into the sphere of activity using only these two types of attire, due to the influence of their differing inclinations. What are these two? They are the ordained and the householders. In that regard, it is said that for the sake of individuals who have faith in deities who maintain the attire of householders, the Blessed One Vairocana alone taught [the teachings]; and for those beings who practice the Secret Mantra and have faith in deities who maintain the manner of the ordained, it should be understood that Śākyamuni is mentioned. Others, however, say: "This very form of Vairocana is also shown in this way through the mudrā of the body. There is no necessity whatsoever for Śākyamuni, who maintains the manner of the ordained, to be shown during the occasion of Secret Mantra practice. If that were the case, it would lead to the fault that even those of the lower vehicles, such as the Śrāvakas and others, would become the primary ones to enter into and practice the meaning of the Secret Mantra; therefore, this is unreasonable." To this it is replied: "It is true that the Great Vairocana is indeed [the teacher], yet it is also true that Śākyamuni became the teacher of humans in Jambudvīpa. Nevertheless, in order to establish meritorious gods upon the level of the definite lineage, to provide relief from suffering to those gods tormented by misery, and to pull out those who are submerged in the mire of the lower realms—"

མཐོ་རིས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གན་དུ་གཤེགས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་བདག་པོར་བཞུགས་ནས། འཁོར་རྣམས་ལ་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་དང་། རིག་པ་དང་། དམ་ཚིག་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་འཆད་པར་མཛད་ན། ཅི་འདིར་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ནང་དུ་འདི་ལྟར་མོས་པའི་དབང་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱ་བར་བསྟན་པ་འགལ་ལམ། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐུ་གསུམ་དང་ལྡན་ཡང་བཤད་པ་དང་། མཉམ་པ་དང་། མི་མཉམ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་ཞིང་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་སྐུ་དུ་མ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ཆ་ལུགས་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པས་རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་དཔེར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་བཞིན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཡ་བཏྟ་ཐཱ་ག་ཏ་ཤྱ་ཐཱ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་འདི་བརྗོད་པའི་དོན་ནི་འབྲས་བུའི་དོན་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་། འདིས་ཀྱང་འོག་མ་འདི་ལྟར་གྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་མཚན་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱའོ། ། རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི། ས་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་།

Having gone into the presence of the gods of the higher realms, he taught the great tantras of Secret Mantra and remained as the lord of their great maṇḍalas. While he was fully explaining to the retinue the essential and near-essential mantras, the vidyās, the samayas, the mudrās, and the meaning of the maṇḍalas, one might ask: "Is there a contradiction in teaching within the sādhana that one should perform the application of meditative concentration through such imaginative conviction? If that were the case, the Tathāgatas would also become distinct; for even though they possess the three bodies, the meaning of the explanations regarding the distinctions between equal and unequal would not be as such, and it would become a cause for establishing them in another way." It is not so. Because the Tathāgatas display multiple bodies, distinct liberations, and differing appearances according to the varying fields of those to be trained, their nature does not change. Just as, for example, the nature of insight is transformed, one should understand that there is no contradiction in how they are taught. The meaning of reciting this mantra, oṃ yathā tathāgata śyathā āḥ hūṃ, is to summarize the meaning of the result. The word "also" (kyang) means: "Even though it is established in that way, by this as well, the following is established." "The universal light of wisdom" refers to the stage known as Universal Light (samantaprabhā), which is the manifestation of the Buddha's wisdom. "Becoming a concordant cause" refers to the result that is concordant with the cause of that stage. What is it? It is the body of the Tathāgata.

གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་སྡུད་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ནའོ། ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་། རྒྱུད་འགའ་ནས་གསུངས་པར་མ་ཟད་ཀྱི་རྒྱུད་མང་པོ་དག་ལས་དོན་མཐུན་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ། དགོས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དགོས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། འདི་ལྟར་བཤད་པའི་ལྔ་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་ལྷའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སྟོན་པའི་དགོངས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མོར་གྱུར་པ་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཞལ་མཆུ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རྫས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོས་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འབིགས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར། རྒྱུད་འདིའི་དོན་གྱིས་ཀྱང་གཞན་ལས་བྱུང་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རི་བོ་དང་། གཞན་གྱི་དྲ་བ་གཅོད་ཅིང་སྡུག་པའོ། ། ཆོས་ཉིད་ལ་འབིགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ནའོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེའི་དོན་དང་ལྡན་པས་སོ། ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་རིག་པའོ། ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི། ཡན་ལག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ།

"One should view [the deities] as the gathering of speech and mind"—this is precisely what is meant. Thus, the method taught by the Master for engaging in the complete perfection of the Great Seal (mahāmudrā) body through the stages of manifest enlightenment is not only taught in some tantras, but is also taught consistently across many tantras. The Master has here gathered and presented these in a single place. Regarding the statement, "All these purposes are clearly taught in the Vajraśekhara Mahāyānābhisamaya-vibhaṅga," and so forth: "All these purposes" refers to the intention of teaching the method for engaging in the deity’s body as the Great Seal through the five stages of enlightenment as explained here. "Vajraśekhara" is the name of the tantra; it is the matrix of all Yoga Tantras and the oral instruction that cuts through all doubts. For example, just as a material vajra with its peak pierces through all kinds of material objects, the meaning of this tantra likewise cuts through and destroys the mountain of doubts arising from other sources and the webs of others. This is because it possesses the characteristic of piercing the nature of phenomena (dharmatā). "Mahāyāna" means it possesses the meaning of suchness (tathatā). "Abhisamaya" means knowing in the form of clarity. "Vibhaṅga" means the detailed classification of the branches.

རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡན་ལག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན་གསལ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། སྲ་ཞིང་སྡུག་ལ་རབ་ཏུ་དག། ཅེས་པ་ནི་དང་པོར་རང་གི་སེམས་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་བརྟན་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་དེ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་མི་ཚུགས་པའི་ཕྱིར་ན་སྲ་ཞེས་བྱའོ། ། ཚོགས་ཆེན་པོ་གཉིས་རྫོགས་པས་ན་སྡུག་ཅེས་བྱའོ། ། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་བས་ན་རབ་ཏུ་དག་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བས་ན། ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཚུངས་མཉམ་པ། ། ཞེས་བྱའོ། ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ན། གནས་ངན་ལེན་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ། ། ཞེས་བྱའོ། ། གནས་ངན་ལེན་པས་གྲོལ་ཞིང་གཉེན་པོས་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཞེས་བྱའོ། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་འོག་མ་པ་ལ་ཡང་ཐབས་དེ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་པས། ཉོན་མོངས་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དག། ཅེས་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཉིད་དང་པོ་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་། ཟླ་བ་གཉིས་ལས་དང་པོར་མཐོང་བས་ན། ཟླ་བ་ལྟ་བུར་མངོན་མཐོང་བ། ། ཞེས་བྱའོ། ། ཉན་ཐོས་ལྟར་ཞི་བ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་ལས་བྱུང་བས་ན། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱའོ། ། བདག་གཅིག་པུ་བསྒོ་བ་དེ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པས་ན།

From the Vajra Peak (Vajraśekhara), the Mahāyāna Secret Mantra Tantra that clarifies the meaning of the detailed classification of its branches, it is taught as follows: "Solid, beautiful, and utterly pure." Regarding this, first, the characteristic of examining one's own mind is that the mind which realizes the selflessness of persons and phenomena is called "solid" because it cannot be harmed by Māras, non-Buddhists, and the like. It is called "beautiful" because the two great accumulations are perfected. It is called "utterly pure" because its nature is free from the two types of obscurations. Furthermore, because it is like space, it is said: "Equal and identical to space." Because it is free from the habitual tendencies of negative predispositions, it is said: "Liberated from all negative predispositions." Because one is liberated from the dysfunctional tendencies and the conceptualizations that are the obscurations are cleared away by the antidotes, it is called "the abandonment of conceptualization." Although that method also exists for those of the lower vehicles, such as the Śrāvakas, it is called "supreme" because it is superior to them. Since that very reality is characterized by the exhaustion of the stains of the afflictions, it is called "all stains of the afflictions are purified." Because that very bodhicitta, which is the purification of the stains of the afflictions and is without intrinsic nature, is first seen to be like the moon, and because it is seen as the first of two moons, it is called "clearly seen to be like the moon." It is not like the Śrāvakas who abide in a state of mere peace; rather, because it arises from the essence of love and compassion that realize the nature of phenomena (dharmatā), it is called "arisen from love and compassion." Because it is not for the sake of accomplishing that [peace] for oneself alone, [it is called...]

སེམས་ཅན་ལ་ནི་ཕན་མཛད་པ། ། ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ། ཟླ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་སོ། ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ན། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཆེན་རབ་ཏུ་དག། ཅེས་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དང་བཅས་པས་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མེད་པས་ན། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སྐྱོན་མེད་པ། ། ཞེས་བྱའོ། ། ས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཀར་བའི་ཕྱོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་རྫོགས་པས་ན། དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་རྫོགས་ཤིང་། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་བས་ན། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ། ། ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཞན་གྱིས་ཕིགས་པར་དཀའ་བའམ། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པས་སྟུག་པོར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་ཟླ་བ་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལྟར་གནས་པར་མཐོང་བས། སྟུག་པོའི་དབུས་ན་ཟླ་ཆེན་པོ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལས་བྱུང་བའི་ཟླ་བ་བརྩེགས་མ་ལས་ཕྱི་མར་གྱུར་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱའོ། ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་སྟེ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་པ་དེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཐོབ་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབས་པས་ཐོབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་ལས་དམ་པར་གྱུར་ཅིང་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་པས་ན། དམ་པའི་ཆོས་མཆོག་གྲངས་མེད་པ། ། ཞེས་བྱའོ།

"It is said: 'It acts for the benefit of sentient beings.' That great enlightenment which acts for the benefit of sentient beings appears like the moon. Because it is free from stains, it is said: 'The great bodhicitta is utterly pure.' Because the very purity of the bodhicitta is the causal wisdom-mind of all Buddhas and Bodhisattvas, together with the nature of the result, and is thus free from the defects of faults, it is said: 'The Buddha-enlightenment is faultless.' Because the virtuous qualities of the stages, the perfections, and so forth are perfected, it is said: 'All virtuous factors are complete.' Because its essence is the state of being free from all afflictions, it is said: 'Completely liberated from all afflictions.' Because it arises from the dharmadhātu—which is difficult for others to penetrate—or because it has become dense through the perfection of the two accumulations, and is seen to abide in the center of that like the full moon, it is said: 'The great moon in the midst of the density.' Because it is the subsequent moon arising from the accumulation of enlightenment, it is said: 'The bodhicitta is the second.' It is one incalculable eon. Because that second moon-maṇḍala arises from the attainment of accomplishing unsurpassed enlightenment over three incalculable eons, it is said: 'Attained by accomplishing enlightenment for three incalculable eons.' Because the qualities such as the powers, the fearlessnesses, and the unshared qualities are superior to those of outsiders and are the most excellent among the lower ones, it is said: 'The supreme, incalculable, sublime Dharma.'"

། དེའི་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བདག་གིས་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་། གཞན་སྤྱོད་དུ་འཇུག་པ་ནི། སྨྲ་བ་པོར་གྲགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག། ཟླ་བ་ནི་ཟླ་བ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡིན་པས་ན། སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་ཐ་དད་པའི་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་ཆ་ལ་སྣང་བའི་ས་དང་། ས་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པས་ན། ། ས་དང་ས་མིན་ཤིན་ཏུ་མཁྱེན། ། ཞེས་བྱའོ། ། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བས། ཡེ་ཤེས་དག་པས་སྒྲིབ་པ་མེད། ། ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་རྫོགས་པའི་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་མ་རྡོ་རྗེ་གནས་པར་བརྟགས་པ་ལ་ནི། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་ནི། ། ཞེས་བྱའོ། ། རྩེ་ལྔ་པའི་རྡོ་རྗེ་གནས་པར་བརྟགས་པ་ལ་ནི། རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ནི་བལྟ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དང་། གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་བས་ན། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་སྐུ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ན་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་ཕྱོགས་གང་ན་ཡང་མི་གནས་པས་ན། སྣང་བ་མེད་ཅིང་གནས་མེད་པ། ། ཞེས་བྱའོ། ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་ཅིང་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོས་མ་བྱས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་པས་ན། མ་སྐྱེས་མ་བྱས་པ་དག་སྟེ། ། ཞེས་བྱའོ། ། ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན།

Acting for the benefit of beings, practicing oneself, teaching others, and causing others to practice is the supreme among all those renowned as speakers. Because it appears like the moon among moons, it is said: "The practice of conduct is supreme." Because one knows through awareness all grounds and non-groands that appear as the objects of analysis by the insights of the Tathāgatas, Śrāvakas, and those with the conceptualizations of various non-Buddhist views, it is said: "One thoroughly knows the grounds and non-groands." Because one is free from the two types of obscurations, it is said: "Through pure wisdom, there are no obscurations." Regarding the visualization of the vajra—the symbol of the mind whose nature is wisdom—upon the moon that is perfected with such qualities, it is said: "In the center of the moon maṇḍala." Regarding the visualization of the five-pronged vajra, it is said: "The form of the vajra should be visualized." Because this vajra, which abides as the nature of the five wisdoms arising from the reflected bodies of all Buddhas, is the essence of the dharmakāya, it is said: "The body that is the nature of all Buddhas." Because its nature is non-referential and does not abide in any direction, it is said: "Without appearance and without abode." Because it is not produced by causes and conditions and was not created by a creator such as Īśvara or Fate, but is characterized by natural purity from obscurations, it is said: "Unborn and uncreated, pure." Because it is free from all extremes such as existence and non-existence, it is said: "Free from all extremes."

དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་པར་སྤངས། ། ཞེས་བྱའོ། ། མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་གཅད་པར་མི་ནུས་ཤིང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ངན་པས་མི་ཤིགས་ཤིང་མེས་ཚིག་པར་མི་ནུས་པས་ན། མི་ཆོད་མི་ཤིགས་མི་ཚིག་པ། ། ཞེས་བྱའོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བྲལ་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བས་ན། ཕུང་པོ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བའམ། རྣམ་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་ལས་བྱུང་བས་ན། རྡོ་རྗེ་བདག་ཉིད་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱའོ། ། མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཟླ་བའི་སྟེང་ན་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་སྟེ་དེའི་སྟེང་དུ་གཞན་གཞག་ཏུ་མེད་པས། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་བླ་མེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་འདི་ཡང་། སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དང་པོར་རང་གི་སེམས་བརྟགས་པས་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། གསུམ་པ་ཟླ་བ་ལ་ཐུགས་མཚན་རྡོ་རྗེ་གཞག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟེ་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། བཞི་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་ཇི་སྙེད་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བརྟན་ཞིང་མི་གཡོ་བར་བྱས་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།

It is said: "Completely free from existence and non-existence." Because it cannot be cut by weapons and the like, cannot be destroyed by the evil views of non-Buddhists and the like, and cannot be burned by fire, it is said: "Uncut, indestructible, and unburnable." Because it is the untainted dharmakāya, free from the five aggregates such as form and so forth, it is said: "The aggregate-less dharmakāya." Because such a dharmakāya arises from the nature of the vajra, or alternatively, because it arises from that which is like the vajra of the dharmakāya, it is said: "Arisen from the vajra essence." That vajra, which is of an unarisen nature and abides upon a moon, is the vajra body; because nothing else can be placed above it, it is said: "The vajra body is unsurpassed." Regarding the phrase "and so forth," it means that many such aspects were taught extensively up to the ultimate point. Furthermore, regarding this teaching on the stages of the five manifest enlightenments, some masters say: First, the realization of the meaning of the two kinds of selflessness through examining one's own mind is the wisdom of great emptiness. Second, the generation of the mind of enlightenment appearing as a moon maṇḍala is the mirror-like wisdom. Third, placing the vajra—the symbol of the mind—upon the moon is the essence of the dharmakāya, the discerning wisdom. Fourth, being made stable and immovable through the blessings of the vajra expanse of the body, speech, and mind of all the tathāgatas is the wisdom of equality.

། ལྔ་པ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། སྔར་སྐུ་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཐོབ་བཞིན་པ་ལས་ཕྱིས་སྔགས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དེའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་རྟས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏེ་དེ་ལྟར་སྣང་བཞིན་དུ་སེམས་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ལྔ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔར་སྦྱར་བ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པ་ལས་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་གསོལ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གནས་རྣམ་པ་བཞིར་བཞུགས་པས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཞེས་གླེང་བ་དང་སྦྱར་ན་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་ཆོ་གའི་ཡན་ལག་ཚང་བར་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཐོབ་པར་བརྟགས་ན་རུང་བར་མངོན་ནོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་གོང་གི་སྐབས་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་ཚིག་ངེས་པ་གསུངས་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནས་གདོད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་འགལ་ལ་ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་དང་། སྦྱར་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

Fifth, if it is said that abiding in the characteristic of the complete perfection of the body as the Great Seal (mahāmudrā) is the all-accomplishing wisdom (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna), then: since the three bodies and five wisdoms were previously attained, the method for becoming a buddha by means of the greatness of mantra is subsequently taught. Thus, the meditative concentration of the body as the Great Seal, which causes the nature of the mind to progress higher and higher through the stages of manifest enlightenment (abhisambodhi), is fully demonstrated. While it is indeed the case that the five stages of realizing the mind as they appear are correlated with the five wisdoms, nevertheless, according to the Glorious Compendium of Reality (Śrī Tattvasaṃgraha), the root tantra, the five bodhisattvas who accomplish all aims attain manifest complete buddhahood through the stages of manifest enlightenment. They then prostrate to the Tathāgatas and request their blessings. It is stated that because all the Tathāgatas abide in the four places, they come to possess the five wisdoms. If one correlates this with the introductory narrative, it appears appropriate to consider that the five wisdoms are attained because the branches of the ritual for the complete perfection of the body as the Great Seal are fully present. Others may object: "While the words 'possessing and being complete in the five wisdoms' were definitely spoken in the preceding sections, it is contradictory to say they are to be attained only later. Furthermore, it is illogical to correlate this with the stages of the five manifest enlightenments." To this, it is said:

དེ་ལྟར་ཡང་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐུ་ཡན་ལག་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་མི་བརྗོད་ལ་ཕྱིས་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ནས་གདོད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པས་ན། ཕྱིས་བསྟན་པར་རིགས་པར་མངོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་རྒྱལ་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་མ་བསྐུར་གྱི་བར་དུ་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱང་མི་མཛད་ན། རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མི་ཐོབ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྡན་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་འདི་དག་ལས་དང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། ། གཉིས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། བཞི་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གནས་པའོ། ། ལྔ་པ་ནི་དེ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བསྟན་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་དེ་གཉིས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་གནས་པས། དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་སྐུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལ་ལན་བཏབ་པ། དེ་ལྟར་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བརྩམས་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། ། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི།

Thus, although it was previously stated that [the Buddha] possesses the five wisdoms, because the bodies and limbs have not yet been perfected, one does not call him a "Buddha possessing the five wisdoms." Only later, when the bodies are fully perfected, is he called a "Buddha possessing the five wisdoms." Therefore, it is evident that it is appropriate to teach [the sequence] later. For example, although a prince born into the royal lineage is indeed a kshatriya, as long as he has not been consecrated to the sovereignty, he does not perform the duties of a king and does not even receive the name "king." It is just as it becomes so when he possesses those [qualities]. Others say: "Of these stages of the five manifest enlightenments, the first is the cause for attaining the dharmakāya. The second is the accumulation of merit. The third is the accumulation of wisdom. The fourth is the abiding of the dharmakāya. The fifth is the manifestation of the rūpakāya from that [dharmakāya] to engage in the welfare of beings." To that, it is said: "While there is no contradiction in teaching it in that way, nevertheless, because the cause—the accumulation of merit—becomes the result—the accumulation of wisdom—the two abide as the essence of one another. Therefore, the resultant bodies arising from those two are also like that." To that, the reply is: "Even if that is so, there is no contradiction in undertaking the detailed classification. The concordant result of the cause of merit is the rūpakāya, and the concordant result of the accumulation of wisdom is—"

ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པར་དགོངས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་དེ་ཡང་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་རང་གི་སེམས་ཡང་དག་པར་རིག་པས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་གཉིས་ནི་རྒྱུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུའི་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པར་གྱུར་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་སྦྱར་རོ། ། བརྟན་པར་བྱས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་མཐུ་བརྙེས་ཏེ། སྔོན་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་སྤྱད་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་བདག་ཉིད་གྱུར་པའོ། །

It is the dharmakāya. As it is explained in the sūtras: "That which arises from contaminated roots of virtue is the rūpakāya; that which arises from uncontaminated roots of virtue is the dharmakāya." Therefore, it is said that this teaching is also intended to be without contradiction. The sequence of the five manifest enlightenments (pañcābhisambodhi) taught in that manner should be correlated with the three paths and the three wisdoms (jñāna). First, the realization of the dharmatā of the mind through the perfect knowledge of one's own mind, and second, the generation of the mind of enlightenment (bodhicitta) appearing as a moon maṇḍala—these two are called "causal wisdom." They should be understood as the nature of the path from the first ground, where the path of seeing and the path of meditation are fully perfected, up to the culmination of the ten grounds. From that, the transformation into the five-pronged vajra, the essence of wisdom, abiding upon the moon maṇḍala, is called "resultant wisdom." This is correlated with the dharmakāya, the spontaneously present liberation on the ground of a buddha upon reaching the culmination of the ten grounds. The two stages of stabilization and the transformation into the buddha-body are called "wisdom of the result that accords with the cause." Having attained the power of accomplishment just as one previously made aspirations, one becomes the buddha-body itself, endowed with all the supreme aspects of the qualities of the result that correspond to how one meditated and practiced during the previous causal stage.

དེ་ལྟར་ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་འཚོབ་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་གདུང་འཚོབ་ཅིང་སྲིད་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་མཐར་ཐུག་པ་དང་། དེ་ནི་བརྟན་ཞིང་མི་གཡོ་བ་དང་། མངའ་དབང་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བསམ་གཏན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ལ་རིགས་བཞི་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཆོད་པའི་ཆོ་ག་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མའི་དོན་ལ་བསྙེགས་པའི་ཚིག་སྟེ། གོང་དུ་ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྒོམས་ནས་དེ་བསམ་གཏན་དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་ཏེ། སྙིང་པོ་འདིས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི།

Thus, by means of the stages of the fivefold manifest enlightenment, one abides in the essence of the fully perfected body of the Great Seal (mahāmudrā). This is to be understood as being like a son of a universal monarch (cakravartin) born into the royal lineage, who succeeds to the royal lineage and maintains the sovereignty. In order to bring the meditative concentration (dhyāna) of the Great Seal to its ultimate conclusion—making it stable and unwavering, endowed with supreme mastery, unchanging in its other aspects of concentration, and possessed of perfect enjoyments—one should offer supplications to the Tathāgatas of the four families. Through the blessings arising from the power of the liberations (vimokṣa) of those four families, one should complete the rituals of empowerment, meditative absorption (samādhi), and offering. Regarding this, first, the miraculous display of the blessing arising from the power of the liberation of the Tathāgata family is taught: "Having thus thoroughly meditated upon the samādhi of the Tathāgata," and so forth. In this context, the word "thus" is a term that refers back to the preceding meaning. It refers to having thoroughly and clearly meditated upon the samādhi of the fully perfected Great Seal body of the Tathāgata through the stages of the fivefold manifest enlightenment as described above. Then, in order to complete the branches of that meditative concentration, the blessing of the commitment being (samayasattva) is shown. As for the phrase "the commitment being by means of this essence mantra":

སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སེམས་དཔའ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དང་། དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་གསུམ་ལས་འདིར་ནི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་སྟེ། སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་པས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་གོ་ཞེས་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སཏྭ་སྟྭཾ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་བདག་དང་མི་གཉིས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་བདག་དང་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པར་བརྟག་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་མོས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་མོས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུད་ལས་ཀྱང་དེའི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་གནས། ། ཞེས་པ་ནི། དང་པོར་བདག་གི་སེམས་བརྟག་པའི་རིམ་པས་བདག་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ལ་མོས་པར་བྱ་བ་དང་། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མཐོང་བར་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཟླ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་གནས་པར་བརྟག་པའོ། ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་དེ་བཞིན། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་བརྟག་པའི་རིམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ན། ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་གྱུར་པར་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི། དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་འདི། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །

There are also three types of sattvas: the pāramitā-sattva, the jñāna-sattva, and the samaya-sattva. Here, it is the samaya-sattva that is to be blessed. By reciting this essence mantra, one should generate the divine pride, thinking, "I am whoever that great samaya-sattva may be." Oṃ sarvatathāgata-mahāsamayasattva-tvaṃ. This means, "I am the great samaya-sattva of all the tathāgatas." Then, regarding the phrase "to that body of the Buddha, which is non-dual with oneself": this refers to the mahāmudrā body generated through the meditative concentration (dhyāna) that contemplates oneself and [the deity] as being inseparable in nature. "There, one should have conviction in great enlightenment" means that the samaya-sattva of the Buddha is called "great enlightenment"; one should have conviction in abiding on the level of a Buddha. As the tantra states the reasoning for this: "Abiding in the samādhi of Vajrasattva." This means that first, through the sequence of examining one's own mind, one should have conviction in the meditative concentration of selflessness, generate the conviction of seeing a moon maṇḍala, and contemplate a vajra abiding upon that moon. "Likewise, the recollection of the Buddha" means that once the sequence of examining the mind has been actualized in that way, generating the conviction that the moon and vajra transform into the body of a tathāgata is what is expressed by those words. "This wisdom of great enlightenment" means that this very recollection of the Buddha is called the "wisdom of great enlightenment."

དེ་ནས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་མཐུན་པ་རི་སྣང་བ་ལས་སྐུ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒོ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པར་བསྟན་པ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་བཅིངས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དོན་དམ་པར་གཅིག་ཏུ་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཡང་དེའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་རེ་རེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལས་འདིར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ་གང་ཞེ་ན། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་འོག་ནས་འབྱུང་བའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་མ་གཉིས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་མ་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། སོགས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་པའི་ཟླས་དྲངས་པའི་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དག་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་བཅིངས་ལ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སེམས་དཔར་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སེམས་དཔའ་སྟེ། ཡིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་བར་ངེས་པར་བྱེད་པའི་སྙིང་པོ་འདིས་བདག་གི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ་བར་བསྒོམ་མོ། ། ཨོཾ་ས་མ་ཡ་ཧཾ་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སེམས་དཔར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་སྙིང་པོའོ། །

Then, regarding the instruction to "bind the vajra-fist mudrā as it appears below": this is taught to show that the three doors are unified into a single essence, thereby demonstrating that the discordant signs of body, speech, and mind have become the nature of a single body. By binding this vajra-fist mudrā, one should resolve that the three—body, speech, and mind—are one in the ultimate sense. Having done that, immediately thereafter, one should proceed as follows. Regarding the "samaya mudrā of the great vajra expanse": while each deity possesses four mudrās, here one binds the samaya mudrā of the vajra expanse itself. What is it? It is the mudrā of Vajrasattvī, which appears below. Regarding "the other Tathāgatas": these are those who have characteristics distinct from the Blessed One, namely the four Tathāgatas such as Akṣobhya and so forth. Regarding "the two Vajrasattvīs and so forth": these are the remaining Vajrasattvīs. The term "and so forth" includes the third and fourth [mudrās] as drawn by the second [term]. Having bound those mudrās, regarding "the samaya mudrā as the sattva": this refers to the samaya mudrā blessed as the samaya-sattva, the "sattva of the samaya mudrā." One should meditate, using this essence mantra which establishes the certainty that "this is my samaya-sattva," thinking: "I am the samaya-sattva." Oṃ samaya haṃ is the essence mantra for blessing oneself as the samaya-sattva of the samaya mudrā.

དེ་ནས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་རང་གི་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་གཞག་ཅེས་པ་ནི། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བདག་གི་སྙིང་གར་གཏད་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའི་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པས་འདིར་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པས་འདི་ལྟར་བརྗོད་དེ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྙིང་པོ་ནི་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། ཨོཾ་ས་མ་ཡ་སཏྭ་ཨ་དྷི་ཏིཥྛ་མཾ་ཞེས་པ་ཡང་དོན་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པ་འདི་བསྐྱེད་པའམ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྔགས་འདིའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལེགས་པར་བཅིངས་པས་ཡང་དག་པར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་འདིའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཨོཾ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་པ་དམ་ཚིག་ནི་ཁྱོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་རྒྱུད་ལས་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་སྨྲས་ན། ཞེས་པ་ནི་སྔགས་འདི་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱའི་རིགས་ནི་ཀུན་ལ་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་མ་ལུས་པ་སྟེ། རིགས་བཞིའམ། གང་ཡང་རུང་བའི་རིགས་བསྒོམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཀུན་ལ་འདིས་བསྐུལ་བ་སྟེ། གནད་ལ་འབབ་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་བས་ན། དེ་ཉིད་བསྐུལ་བས་བདག་ཆེན་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི། སྔགས་དེ་བརྗོད་པས་རིགས་དེའི་དེ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་བསྐུལ་བས་གནད་ལ་འབབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་དམ་ཚིག་ལས་འགལ་བར་མི་མཛད་དེ།

Then, regarding the instruction to place that very samaya-mudrā at the region of one’s own heart: this means that the mudrā of Cittavajrī is directed toward the heart of oneself as the samayasattva. Regarding the phrase "the tathāgata samayasattva": since it was previously stated that one should meditate on the tathāgata as the samayasattva, it is taught here in accordance with that, and thus it is expressed in this way. This is the very essence-mantra for the blessing of the samayasattva: oṃ samayasattva adhiṣṭha mam. This should be understood to have the same meaning as explained above. Regarding the phrase "the essence-mantra for generating this": this mantra is that which generates or stabilizes the mudrā of Cittavajrī just shown. Some say that this is the mantra by which the mudrā, when properly bound, becomes perfectly established. Oṃ samayas tvam means "the samaya is you." The reason for acting in this way is also stated in the tantra: "When one says samayas tvam," which means that this mantra is uttered in that manner. Regarding the phrase "for all classes of mudrās": this refers to all mudrās without exception; it is that which exhorts and strikes the vital point of all mudrās meditated upon, whether of the four families or any other family. Therefore, "by exhorting that very [essence], the great lords" means that by reciting that mantra, the true nature of that family is exhorted and the vital point is struck; thus, the great deities themselves do not transgress the samaya.

ལྷའི་སྐུར་གནས་པའི་ངོ་བོ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན། ཉིད་ཀྱིས་བསྡམས་ནས་བསྟན་པར་འགྱུར། ། ཞེས་ཏེ་ཉིད་དང་དམ་ཚིག་ལ་གནས་ནས་སྔོན་གྱི་དམ་ཚིག་བཅས་པའི་སྨོན་ལམ་བསྟན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བཛྲ་ཧཱུཾ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཉིད་སྐུ་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་གསུངས་པའི་སྣ་ལ་སྨོས་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མར་གནས་གྱུར་པའི་མཚན་མ་དེ་བཅིང་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ལས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་པ་ནི། སྔར་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་དེའོ། ། གསང་བ་ཆེན་མོར་རབ་ཏུ་གྲགས། ། ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྣང་བ་སྦས་ནས། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མར་མཚན་མར་བསྟན་པ་ལ་ནི་གསང་བ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། ། དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མདོར་བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཅིང་བའི་ཐབས་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མཐེ་བོ་གཉིས་ནི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ལས་སོར་མོ་རྣམས་རྒྱབ་ཏུ་ཕན་ཚུན་བསྣོལ་ཏེ་བསྡམས་ལ་མཐེ་བོང་གཉིས་ཀྱང་བསྣོལ་ཏེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་པ་འདྲ་བར་བྱས་པའོ། ། གུང་མོའི་རྩེ་མོ་བསྙམས་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི།

Because it demonstrates the essence of abiding in the form of the deity, it is said: "Having bound it oneself, it shall be taught." This means that by abiding in the samaya, one demonstrates the aspiration of the previously established samaya. Regarding "Vajra Hūṃ," in order to demonstrate the transformation of the body into the Vajradhātu itself as taught in the Dhāraṇīmaṇḍala, one should recite the mantra of blessing mentioned at the beginning. Regarding "the mudrā of Vairocana," one should bind the sign of the Mahāmudrā of Vairocana, which is the transformation into Vajradhātvīśvarī. What is that? It is taught in the Tattvasaṃgraha, the great root tantra: "Arising from the vajra-palms." This refers to what was previously taught, that all mudrās arise from the vajra-palms. "Renowned as the Great Secret" means that by concealing the appearance of the Mahāmudrā of Vairocana’s body and showing the sign of Vajradhātvīśvarī, it is renowned as the "Great Secret." Since this is the essence of the Mahāmudrā of Vairocana in brief, it is called "the Mahāmudrā in brief." The method for binding it should be understood as follows: "The two thumbs are in the cross-legged position." This means that from the vajra-palms, the fingers are interlaced behind and bound together, and the two thumbs are also interlaced to form a shape like a cross-legged posture. "The tips of the middle fingers are level," means:

གུང་མོ་གཉིས་རྩེ་སྤྲད་དེ་བསྒྲེང་བའོ། ། མཛུབ་མོ་དག་ནི་རྩེ་མོ་དགུག། ཅེས་པ་ནི། མཛུབ་མོ་གཉིས་རྩེ་སྤྲད་དེ་ཟླུམ་པོར་དགུག་པ་གུང་མོའི་ངོས་ལ་བཅར་བའོ། ། དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའི་འོ། ། སྔགས་འདི་ཡང་དེ་དང་སྦྱར་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཕྱུག་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ། རབ་མཉམ་གཞག་པས་བཅིངས་ནས་ཀྱང་། ། སྙིང་ག་མཛོད་སྤུ་མགྲིན་སྤྱི་བོར། ། བཞག་ན་སངས་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་རློབ། ། ཅེས་བྱའོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཆོད་པ་དང་བཞིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལས་དེ་ཡན་ཆད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྐུར་བར་ནུས་པའི་མཐུ་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་དགོས་ཏེ། དེ་ནས་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་གསུངས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་དེའི་སྐུར་གྱུར་པ་དེ་གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པར་བརྟག་གོ། ། སེང་གེའི་གདན་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ། ཞེས་པ་ནི། འཇིགས་པ་མི་མངའ་བ་བརྙེས་པའི་རྟགས་སུ་ཡང་བསྟན་ལ་གང་དག་ཐོས་པ་མང་པོས་ཁམས་རྒྱས་པར་འདོད་པ་དག་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གླེང་ངོ་། །

Join the tips of the two middle fingers and extend them. As for the phrase, "The tips of the index fingers are bent," this means to join the tips of the two index fingers, bend them into a circle, and press them against the sides of the middle fingers. This is the mudrā of Vajradhātvīśvarī. This mantra should also be recited in conjunction with it. Accordingly, the Root Tantra states: "The mudrā of Vajradhātvīśvarī, Bound while in perfect meditative equipoise, When placed at the heart, the ūrṇā, the throat, and the crown, The Buddhas will grant their blessings." Through the four—blessing, empowerment, meditative absorption, and offering—the branches of the Mahāmudrā are fully perfected. Of these, the section on blessing has been explained. Now, the meaning of empowerment is taught. Having thus been blessed as the nature of the Tathāgata, one must receive empowerment in order to possess the power capable of empowering all. Regarding the phrase, "Then, having become the Tathāgata oneself," this means that through the sequence of blessing explained above, one is blessed and visualizes oneself as the body of whichever Tathāgata one has generated devotion for, seated upon a lion throne. The phrase, "Seated upon a lion throne," is taught as a sign of having attained fearlessness; it is also said that those who wish to expand their mental continuum through extensive learning should adopt such a manner of conduct.

འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཆོད་པའི་ཞེས་པ་འོག་ནས་མཆོད་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཀ་བ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་རྟ་བབས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ། རྒྱན་ཐ་དད་པ་དག་གིས་བརྒྱན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དུ་མ་འདུས་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་བཟང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མོས་པར་བྱས་ལ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་བརྗོད་དེ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རང་གི་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ་དེའི་སྙིང་པོ་ཨོཾ་བཛྲ་རཏྣ་ཞེས་པ་བརྗོད་ལ་ཇི་ལྟར་རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྐུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་མྱུ་གུའི་ཕྱག་རྒྱ་འདིས། རིན་པོ་ཆེའི་མྱུ་གུའི་དབང་བསྐུར་བར་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བ་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་དཔྲལ་བ་རུ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་དཔྲལ་བར་བཞག་པའོ། ། རབ་ཏུ་གནས་པར་བསམས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། དཔྲལ་བའི་གནས་དེ་ནི་བརྟན་པར་གནས་པར་བརྟག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱས་ནས། ། ཞེས་པ་ནི་བཛྲ་རཏྣ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དང་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བའི་གནས་དེ་ལ་དགོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལ་དཔྲལ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དབང་བསྐུར་པའི་གནས་སོ། །

Regarding the phrase "the offering to be described below": this refers to the immeasurable palace of jewels with eight pillars and beautified by archways, which appears in the section below where the offerings are explained. One should visualize it as possessing many such qualities, adorned with various ornaments, a vast collection of qualities praised by the Tathāgatas, uncommon to others, and exceptionally sublime. Then, reciting samayas tvam, place the vajra-jewel samaya-mudrā—described below—upon one’s own crown. Reciting its essence mantra, oṃ vajra-ratna, one should visualize that just as a worldly king is consecrated with a precious diadem, one is likewise consecrated by this jewel-sprout mudrā. Regarding such a consecration, it is stated in the great root tantra, the Tattvasaṃgraha: "At the forehead, the Vajra-Jewel..." This means that one should bind the Vajra-Jewel mudrā and place it at the forehead. "...having visualized it as firmly established..." This means that one should contemplate that the location of the forehead is firmly established. "...reciting 'Vajra-Jewel'..." This means that one should recite vajra-ratna. "...the Victors will confer the empowerment." This is the meaning: the Victors of the ten directions and the three times will turn their intention toward that place of empowerment. In this context, "forehead" is specified as the location for the empowerment.

དབང་བསྐུར་བའི་གནས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔས་དབུ་བརྒྱན་ཅིང་དཔྲལ་བར་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་སྐུར་བའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ནི་སྤྱི་བོར་ནི་རིན་པོ་ཆེས་དབང་བསྐུར་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་ཞེ་ན། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ད་དུང་དུ་ཤེས་བྱ་མ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་འཛིན་པས་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་ཤེས་བྱ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་འགྲུབ་པའི་དོན་དུའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་དང་ལྡན་པས་འགྲོ་བ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ལས་དགོངས་པ་གཞན་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། ལག་པ་གཉིས་སོར་མོ་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་བསྡམས་པ་ལས་མཐེ་བོང་གཉིས་བསྙམས་ཏེ། གཤིབས་ལ་རྩེ་མོ་ཅན་དུ་བྱས་ལ་མཐེ་བོ་རྩེ་མོ་ཐད་ཀ་དེའི་སྟེང་ཙམ་དུ་མཛུབ་མོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྩེ་སྤྲད་དེ། ཅུང་ཟད་ཚིགས་ཀྱི་དང་པོར་བཅག་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་རྩེ་མོ་འདྲ་བར་བྱས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དེའི་སྙིང་པོ་འདིའོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་རཏྣ་ཞེས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བར་མཛོད་ཅེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། དབང་བསྐུར་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་ཅིང་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བརྙེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི། བསམ་གཏན་མེད་པའི་སེམས་འཕྱན་པ་མ་ཡིན་གྱི།

There are two ways of conferring empowerment. For the great bodhisattvas, it is the empowerment of the five buddhas adorning the crown and the jewel empowerment at the forehead. For the yogis who abide in the meditative concentration of the tathāgatas, it is the jewel empowerment at the crown of the head. If one asks why this distinction is shown: it is because the great bodhisattvas still maintain the manner of one whose objects of knowledge are not yet complete; therefore, it is for the sake of accomplishing mastery over the welfare of beings so that they may perfect their objects of knowledge and reach the culmination of wisdom. The tathāgatas, however, have reached the culmination of objects of knowledge and possess perfected wisdom; thus, they have no other intention than to bring sentient beings to maturity. Regarding the mudrā for such empowerment, it is taught as "from the vajra-binding" and so forth. From the two hands, the fingers are bound in the vajra-bind; the two thumbs are leveled and aligned to form a point. The two index fingers are joined at their tips, slightly bent at the first joint, and made to resemble the point of a jewel. This is the vajra-jewel mudrā. Its essence mantra is: Oṃ vajra-ratna. This means, "Please confer the empowerment of the jewel family." This is the empowerment. The explanation of empowerment is complete. Now, the meaning of meditative concentration is taught. Thus, having been empowered and having attained mastery over all things, the mind is not wandering without meditative concentration.

ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་ངེས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པར་བྱ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་ཏོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ལྕེའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དམིགས་པའི་དབུས་སུ་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་མ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ནས་འབྲུའི་ཚད་ཙམ་བསམས་ལ། རྡོ་རྗེ་དེའི་བུམ་པའི་དབུས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྔགས་བཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་བསམ་པར་བྱའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྡོ་རྗེ་འགྲེང་བུར་བསམས་པའི་རྩེ་མོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྔགས་གནས་པར་བསམ་མོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ན། འདིར་ནི་རྡོ་རྗེ་མཆུ་རིང་དུ་བསམས་པའི་བུམ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྔགས་གནས་པར་འདོད་དོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་སྙིང་གར་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་བསམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་དག་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པ་དང་། འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡང་སྙིང་གར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་ན་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་རྒྱ་གྲམ་ལྗང་གུར་བསམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཕྲིན་ལས་གང་དང་གང་མཛད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ།

In order to abide in the meditative concentration (dhyāna) that definitively establishes the meaning of authentic meditative absorption (samādhi), meditative absorption is taught. If one asks what that meditative concentration of absorption is like, it is said: "Then, the complete accomplishment of the Dharma-mudrā," and so forth. One should visualize a moon maṇḍala upon one's own tongue, and in its center, contemplate the heart-symbol, a five-pronged vajra the size of a grain of barley. In the center of the bulb of that vajra, one should contemplate the mantra of the Dharma-mudrā of all the Tathāgatas, vajra-jñāna, extremely small and like a reflected image. Some say that one should contemplate the mantra of the Dharma-mudrā residing at the tip of an upright vajra; however, in this context, it is held that the mantra of the Dharma-mudrā resides in the bulb of a long-nosed vajra that has been visualized. Regarding the completion of the Action-mudrā (karma-mudrā), it is said: "Visualize a crossed vajra at the heart," and so forth. The mudrās such as the mudrā of supreme enlightenment are the characteristics of the Action-mudrā; their generation, completion, and manifestation are as follows: at the heart, upon a moon maṇḍala, visualize a crossed vajra, green in color. Then, having bound the Action-mudrās such as supreme enlightenment—the characteristics of which appear below—which are the mudrās of whatever enlightened activities the Tathāgatas perform.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་པོ་རང་བརྗོད་པ་དག་ལས་གང་ལ་མོས་པར་བྱས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་དེའི་སྐུར་མོས་པར་བྱས་ལ། དེ་དང་བདག་ཏུ་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསམ་མོ། ། ཡུན་རིང་དུ་ཞེས་པ་ནི། ཡང་ཡུད་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པར་གསུངས་པས་ན་ཡུན་ཐུང་བ་དགག་པའོ། ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་པ་ནི་རས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚོན་འཛིན་སླ་བ་བཞིན་དུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་དེའི་བག་ཆགས་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་པའི་སྐབས་ཏེ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། འདི་ཡང་གོང་མའི་ཚིག་ལ་བསྙེགས་པ་སྟེ། སེམས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྐུའི་ཆ་ལུགས་དང་ཁ་དོག་ཅི་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་གནས་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཉི་མའི་བར་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་ནི། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་མཉམ་གཞག་བཅིངས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་མཉམ་གཞག་ཅེས་བྱ་སྟེ། བཅིངས་པ་དང་བསམས་པའི་རིམ་པས་དེའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། རང་གི་སྔགས་དང་རིག་པ་བཟླས། ། ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་སྔགས་དང་རིག་པ་བཟླས་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ནི།

Regarding the phrase "any tathāgata whatsoever," this means that from among the five tathāgatas, one should visualize oneself in the form of whichever one has been chosen through devotion and abide in that meditative concentration. One should then contemplate with one-pointed mind, maintaining a firm and very long-lasting attachment to the conceptualization of being non-dual with that [deity]. The term "for a long time" is used because it is taught that [realization] is not achieved in a mere moment; thus, it excludes a short duration. "Firm attachment" is used because, just as dye is easily absorbed by a stainless cloth, the habitual tendencies of that [deity] will be grasped within a meditative concentration that has endured for a long time. Accordingly, it is stated in the Glorious Compendium of Suchness (Tattvasaṃgraha), the great root tantra, in the section explaining meditative absorption from the Explanatory Tantra: "By the forms of all the Victors..." This also refers back to the preceding words. Having completed the two accumulations through the stages of realizing the mind and so forth, one establishes oneself in the state of the Buddha’s Great Seal (mahāmudrā), exactly as the body’s attire and color appear. To perform the consecration up to the point of Vajrasūrya is what is meant by "the forms of all the Victors." "Having bound the mudrā of meditative equipoise" means that to be endowed with the four types of mudrās is called "meditative equipoise"; one should abide in that state through the sequence of binding and contemplating. "Recite one’s own mantra and knowledge" means that one should abide in that manner after reciting the mantras and knowledge-mantras taught in one’s own maṇḍala. By that,

མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགྲུབ་པ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་གསུམ་དུ་བགྲང་བའམ། ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་མཆོད་པའི་དོན་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དབང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་རྩེ་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བདོག་པས་མཉེས་ཤིང་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་འོས་ཡིན་པས་ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པས་མཆོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་མཆོད་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་ནས་གསང་བའི་མཆོད་པ་བརྗོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི། བསྙེམས་པ་ཅན་གཞན་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ལས་བརྟན་པའི་འཁོར་ལྷ་མོའི་ཚུལ་འཛིན་པར་སྣང་བ་འདི་དག་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ནུས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐུ་མེད་དེ། ཀུན་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་ན་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་ལ་གསང་བ་ལ་སོགས་པ་གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞིས་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལ་གསང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་དེ་དག་གསང་བའི་དོན་དང་ལྡན་པས་དེ་དག་གི་རྒྱན་ཆ་ལུགས་གསལ་བར་དམིགས་ནས་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ནས་མཆོད་པ་ནི་གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞིས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། གསང་བའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞིས། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སྒེག་མོ་དང་ཕྲེང་བ་མ་དང་།

"One will swiftly attain the accomplishments" means that this is achieved; it teaches the accomplishment of the application of this very method, whether the accomplishments are enumerated as two or three types. The explanation of meditative absorption (samādhi) is complete. Now, the meaning of the offerings is taught. One who possesses the one-pointed concentration of empowerment and meditative absorption is worthy of being pleased and of having their constituents nourished by delightful possessions; therefore, it is taught that they should be honored with outer and inner offerings. If one asks what the characteristics of those offerings are, it is said: "Then, the secret offerings are described," and so forth. Regarding that, "secret" refers to the fact that these goddesses of the stable retinue—who appear as the manifestations of wisdom in the nature of one's own qualities as a means to outshine other arrogant ones—are established solely through the power of one's own liberation and miraculous abilities. Others lack the knowledge and power to realize or achieve them in such a way; because they are not common to all, they are called "secret." Furthermore, what are they? It means that one should offer with the four secret offerings, such as the "Vajra Secret" and so forth. Since those goddesses, such as Vajra Secret and the others, possess secret significance, one should offer by clearly visualizing their ornaments and attire, and by binding their mudrās; this is the offering with the four secret offerings. As it is said in the Root Tantra: "With the four types of secret offerings..." This refers to Vajra Lāsyā, Mālā, and so forth.

དབྱངས་དང་གར་རོ། ། མཆོད་པ་གསང་བ་མཆོད་ཅིང་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། བཛྲ་སཏྭ་སཾ་གྲ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་དང་། དེ་དག་གི་གླུ་ཚིག། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྡུས་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། ཡང་ན་བདག་འབུལ་ལ་སོགས་པའི། ། ཞེས་པ་འདིས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་མཆོད་པ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ཟུར་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨོས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ཕྱག་འཚལ་བའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་བདག་དབུལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། གསང་བའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་གོ། ། དེ་ལ་དང་པོར་ནི་གསང་བའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་སྟེ། དེ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་མཆོད་པ་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རིགས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། བྱིན་གྱི་བརླབས་པ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་(རྣམ་,རྣམས་)ཀྱིས་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་གཙོ་བོར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མཚན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོས་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ།

"Chant and dance; perform the secret offering." This means that one should recite the mantras such as vajrasattvasaṃgraha and their corresponding song lyrics, such as "Vajrasattva himself is gathered," and so forth. Alternatively, the phrase "I offer myself and so forth" is stated to implicitly indicate that one should perform the sixteen-fold offering. These sixteen consist of: the four types of offering of the mind of awakening (bodhicitta) and the four types of offering of prostration; the four types of offering of the Dharma (dharma); and the four types of secret offering. Among these, one should first perform the offering with the four types of secret offering. The subsequent ones follow in sequence; they should be understood from the sixteen-fold offering taught in the Karmamaṇḍala of the Mahāyānābhisamaya-kalpa-saṃgraha. Therefore, it is said: "Perform the offerings thoroughly." In that regard, these four types of miraculous displays also arise from the power of the Tathāgatas of the four families. As for the blessing: it is the blessing by the Tathāgatas of the eastern direction who empower [the practitioner] as the foremost son of the Sugatas, the nature of the enlightened mind, just as, for example, the son of a universal monarch (cakravartin) is endowed with the [auspicious] marks. As for the empowerment: it is the empowerment by the Tathāgatas of the southern direction through the doors of liberation.

དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ཐབས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པར་མཛད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་གཡོ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའོ། ། མཆོད་པ་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་མཐུ་སྟོབས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་འདུ་ལོང་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལྟར་གསང་བའི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་ཞིབ་ཏུ་མ་སྨོས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་འོག་གི་སྐབས་ལས་འབྱུང་བ་ལས་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་བདག་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གོང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་དང་བཅས་པར་བཤད་ནས།

For example, it is like a universal monarch (cakravartin) who is consecrated upon the crown of the head to assume the royal office; this is for the sake of attaining mastery over all phenomena (dharma). As for meditative concentration (samādhi), it is endowed with the blessing of the mental essence of the Tathāgatas of the western direction; it is like a righteous universal monarch, possessing the purpose of turning the mind away from movement. As for the offering (pūjā), it is the power to bestow the means of pleasing through the enlightened activity (karman) of the Buddhas of the northern direction; it is like a universal monarch who possesses a vast retinue of royal enjoyments, and thus one will come to possess the great enjoyment of the Dharma. Thus, the reason why the secret offerings and so forth are not explained in detail here is that they should be understood as explained in the subsequent section where the extensive ritual of external offerings occurs. Up to this point, the yoga of accomplishing oneself as the great being of the Tathāgata’s samaya has been explained. Thus, having explained the yoga of accomplishing oneself as the great being of the Tathāgatas’ samaya, as well as the two types of mudrās for accomplishing the great beings of the Tathāgata family’s samaya, as it is stated that these should be fully accomplished: [The section on] the Tathāgata’s samaya-being and so forth has been explained.

ད་ནི་དེའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་པས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའོ། ། དེ་གང་ཞིག་གིས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་པོར་བཤད་དོ། ། གང་ཞེ་ན། བསྙེམས་ཚུལ་བཅས་པས་རྡོ་རྗེ་བསོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙེམས་ཚུལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་ལག་པ་གཡོན་པ་ཁུ་ཚུར་བཅས་པ་དཀུར་བརྟེན་ནས། ཕྱག་གཡས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་བསོར་ཐབས་སུ་གྱེན་དུ་འཕང་བསྟོད་དེ། ཐུགས་ཀར་འཛིན་ཅིང་ལྡན་པ་གཡོན་དུ་འདུད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བསྙེམས་མའི་ཚུལ་བྱེད་ཅིང་། ཞེས་པ་ཡང་། ཆ་ལུགས་དང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི།

Now, the yoga of the great samayasattvas belonging to the tathāgata family, which is of that same lineage, shall be explained. The principal sattva of the tathāgata family is Vajrasattva; because he is of the tathāgata family, he is the sattva of the tathāgata family. The method by which he is realized through yoga is the great samayasattva of the tathāgata family, and the means of accomplishment shall be explained as follows. Regarding the explanation of the characteristics of the mahāmudrā for accomplishing Vajrasattva: Vajrasattva is the first of the sixteen wisdom sattvas, and because he is the nature of bodhicitta, he acts as the cause from which all arise; furthermore, because he is the final teacher of all Yoga Tantras, the characteristics of his accomplishment are explained first. What are they? "Holding the vajra with a proud manner," and so forth. Vajrasattva holds the vajra with a proud manner and mudrā; the meaning of this is that with the left hand in a fist resting on the hip, the right hand brandishes the vajra upward in a tossing motion, holding it at the heart while bowing to the left. "Performing the manner of Vajragarvā" should also be understood as possessing that very same attire and manner. "With the vajra of body, speech, and mind," means:

ཆ་ལུགས་དང་ཚུལ་དེ་དག་གིས་སེམས་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བའི་སྐུར་བསྒོམས་པའི་ཆ་ལུགས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཆགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལེགས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔར་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བྲིས་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞེས་ཏེ། སེམས་དཔའ་དེ་དག་སོ་སོའི་ཆ་ལུགས་གཞུང་དང་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བཟོ་བོ་མཁས་པས་གཟུགས་བྲིས་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོའི་ཕྱག་མཚན་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་ན། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ལ་མོས་པར་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་དམ་ཚིག་གི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །

By means of those appearances and modes, through the stages of realizing the mind and so forth, one comes to possess such an appearance of having meditated on the body, speech, and mind as being like the vajra body; therefore, it is said: "One becomes Vajrasattva himself." Regarding the other great beings (mahāsattva) as well, it says: "Vajrarāja and so forth," and so on. Just as with Vajrasattva, the characteristics of the great mudrās of the other sixteen great beings—Vajrarāja, Vajrarāga, Vajrasādhu, and the rest—should be understood as follows: "By means of the vajra of body, speech, and mind." This means that according to the previously explained method of realizing the mind and so forth, and in accordance with how they are depicted, one should meditate on those beings as possessing the symbolic mudrās just as a skilled artisan has painted their forms in accordance with the scriptures. It is said: "One becomes a great being himself," meaning that one becomes exactly like whichever great being one has applied the visualization to. If one asks: "In that case, what is the sequence for meditating on the samaya yoga of those great beings?" It is replied: "In that regard, first, the yogi [meditates on] Vajrasattva and so forth." The word "and so forth" includes the sixteen great beings.

གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལས་གང་ལ་མོས་པ་དེའི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པས་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི་འོ། ། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ་ཞེས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ཨོཾ་བཛྲ་ཨཉྫ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། ཨོཾ་བཛྲ་བནྡྷ་ཧཾ་ཞེས་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་དང་། ཨོཾ་བཛྲ་བནྡྷ་ཏྲཊ། ཅེས་པས་བཅིངས་པ་བསྡམས་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པར་བཅིང་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབབ་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་དེའི་སྙིང་པོ་ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱ་བེེ་ཤ་ཨཿཨཿཨཿཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོས་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དབབ་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དབབ་པའི་རིམ་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་གསུངས་ནས་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་འདི་དག་ལྟར་སྟོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། དབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་གོང་དུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ན། ད་ཡང་འདིར་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་བསྡམས་ཏེ། བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་དང་། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། དྲན་པ་དང་སྲོག་བསྡམས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནི། དྲན་པ་ནི་སེམས་པ།

Regarding the phrase "whichever [one] it may be," this explains that one should act in this way with the desire to actualize the yoga of the great samaya-sattva of whichever [bodhisattva] one has faith in among those [previously mentioned]. The phrase "by the very sequence explained before" refers to what was explained above in the context of accomplishing the great samaya-sattva of the Tathāgata. With "Oṃ svabhāvaśuddho ’haṃ," one blesses [oneself] as the dharmadhātu. With "Oṃ vajra-añjali," one joins the vajra palms. With "Oṃ vajra-bandha haṃ," one performs the vajra-binding. With "Oṃ vajra-bandha traṭ," one tightens the binding; these are the stages for binding the mudrās. Having bound the samaya-mudrā of the vajra-descending, one should apply the essence-mantra "Oṃ vajra-āveśa aḥ aḥ aḥ" to bring down the blessing of the wisdom of the sattvas upon one's own self. Regarding the statement, "The sequence for the descent of wisdom is as follows," this means that after speaking thus, the methods for actualizing meditative concentration (dhyāna) are shown according to the sequence that follows. An opponent might ask: "Since the sequence of the descent and so forth has already been taught extensively above, why is it necessary to teach it again here? What is the purpose?" In response, it is taught in this way in order to specifically distinguish the yoga of meditative concentration for the samaya-sattvas and great sattvas of the Tathāgatas. Regarding the phrase "by way of binding mindfulness and the vital breath," "mindfulness" (smṛti) refers to the mental factor of recollection.

སྲོག་ནི་རླུང་སྟེ་དབུགས་སུ་འདོད་པས་དབུགས་ཀྱི་རླུང་གིས་སེམས་གཡེང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་སྲོག་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས། ཡིད་རང་གི་ལུས་ལ་དམིགས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་དགག་སྟེ་ནང་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྡུ་བ་ལ་ནི་ཡིད་རང་གི་ལུས་ལ་དམིགས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གནས་ནས། གང་ཟག་དང་ཆོས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མོས་པའི་ཞེས་པ་ནི། ཡོད་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་སྐད་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཡང་སྔར་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ཅིང་ཕུག་ནས། རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་མངོན་དུ་བྱས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ལ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་མཐུས་སྤངས་ཏེ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་ལ་འཇོག་པའི་དུས་སུ་འཕྲལ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འབིགས་པར་བྱ་བའི་རྟོག་པ་གཞུག་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྔ་ནས་གནས་ལ་ཕེབས་པར་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པའི་དུས་སུ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་སྨོས་པས་སྤང་བར་བྱས་ལ་ནམ་མཁའ་དང་དབྱེར་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཏེ། རང་གི་དབང་པོ་བཤིག་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་མེད་པར་གཞིག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་འཛིན་པས་གཟུང་། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་པོ་བཤིག་ནས་མི་རྟོག་པར་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་ནི་བཅིང་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ།

Life-force is the wind, which is asserted to be the breath. Because the wind of the breath distracts the mind, in order to pacify that, it is taught that one should "restrain mindfulness and the life-force." By means of that, "the mind should be focused on one's own body" means that in order to prevent the mind from engaging with the external and to direct it inward, one should withdraw it and focus the mind on one's own body. Having remained in that state for a short while, "conviction in the lack of intrinsic nature of persons and phenomena" is taught in order to reverse the four types of views of existence. Furthermore, having previously analyzed and penetrated with insight through hearing and so forth, one realizes the meaning of the lack of intrinsic nature; the realization of all phenomena as emptiness through meditative concentration is what is meant by "having brought conceptualization to the fore." Regarding the phrase "abandoned through the power of calm abiding," this does not mean that at the time of entering meditative concentration, one should immediately apply conceptual analysis with insight to the object of focus. Rather, it means that after one has previously established stability, at the time of abiding in meditative concentration, one abandons [conceptualization] by remaining in the state of non-apprehension itself, and thus demonstrates that one should become extremely stable, inseparable from space. This practice is also taught in the Tantra: "Having dismantled one's own faculties" means that the faculties, such as the eyes and so forth, are dismantled as being selfless by means of insight. "Held by maintaining the vajra-bind" means that having thus dismantled entities with insight, abiding in the meditative concentration that is non-conceptual is explained as "binding."

ཇི་ལྟར་དཔེར་ན། སོར་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པས་བསམ་གཏན་དུ་བྱ་བ་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ངང་ལ་ཐད་ཀར་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་གནས་ན་ཡང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་མི་འགྲུབ་པས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བཞེངས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོར་སྟོན་པའི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ནས། འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གནས་པ་དེ་ལས་ལངས་ནས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་བ་ཡུམ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དྲན་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་འཁོར་བའི་ངོ་བོ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བཅུད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། སྡུག་བསྔལ་ནི་གསུམ་དང་བརྒྱད་དོ། ། ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་མྱ་ངན་ཆེན་པོ་ཁོང་ནས་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པ་མ་རུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། ། བསལ་བ་ནི་དེ་དག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཡུམ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དྲན་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་མ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་ཡུམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་མ་ལས་བརྟེན་ཏེ། བུ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས།

For example, just as the tips of the fingers are bound by a vajra, so too is the non-conceptual vajra of emptiness; it is said that this is to be meditated upon through one-pointed samādhi. Now, one might ask: should one remain directly within the state of such a samādhi? If one were to remain only in the state of emptiness, the welfare of sentient beings would not be accomplished. Therefore, just as the Tathāgatas arise from the dharmakāya and manifest in the form of the rūpakāya through the application of means, having actualized mahāmudrā, they act for the benefit of beings; likewise, one should arise from that state of abiding in emptiness and, through the method of application to mahāmudrā, act for the benefit of beings. Thus it is said: "Then, having actualized the path of recollecting the Mother, Great Compassion, which dispels the suffering and mental unease of all beings," and so forth. "All beings" refers to everyone who is the essence of the three realms of saṃsāra. "Suffering" refers to the three and the eight types of suffering. "Mental unease" refers to the causes of ruin, such as the arising of great inner grief. "Dispelling" means to bring them into separation from those. Regarding the phrase "having actualized the path of recollecting the Mother, Great Compassion," compassion is called the "Mother" because it shares common characteristics with a mother; for example, in the world, many children are born by depending upon a mother.

བུའི་གཞིར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་གཞིར་གྱུར་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བས་ན་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་ལ། ཇི་ལྟར་མའི་བདེ་བ་བུ་ལ་སྟོབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀྱང་བདེ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་དྲན་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་གསལ་བར་དམིགས་པའོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྐྱོན་རྣམ་པར་དག་པ་འོད་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བས་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། རབ་ཏུ་གསལ་ཞིང་དང་བར་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་སྟེ། གང་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་གང་ལ་དད་པའོ། ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལུས་དང་ཆ་བྱད་དང་རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་མཐུན་པར་བདག་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་གྱུར་པར་བརྟགས་ཏེ། དེའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་གང་ལ་དད་པའི་བསྒྲུབ་པའི་ལྷ་དེའི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་ནི། འདི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འོག་ནས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའམ། ཡང་ན་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་ཚིག་སྟེ།

Just as a mother is the basis for her child, the appearance of the Tathāgatas in the world for the sake of sentient beings occurs through the gateway of great compassion. Therefore, great compassion is the basis for the appearance of the Tathāgatas, and it is taught in this way: just as a mother bestows happiness upon her child, great compassion likewise bestows happiness upon all sentient beings; thus it is so called. To bring the path of mindfulness of that to manifestation is to clearly visualize it. Regarding the phrase "the essential nature of the non-conceptual dharmatā": one should contemplate the nature of non-conceptual phenomena as the essence of one's own mind, a lunar maṇḍala completely pure of defects, radiating intense light that pervades the ten directions, and being utterly luminous and clear. Regarding the phrase "Vajrasattva and so forth": these are the sixteen great bodhisattvas of the Tathāgata family. Because they are of the nature of wisdom, they are the "wisdom beings" (jñānasattva). Regarding the phrase "whichever one is desired": this refers to whichever deity one has faith in. Regarding the phrase "in accordance with that": one should visualize oneself as the great samayasattva, in a form, attire, ornaments, and appearance concordant with that [deity]. Regarding the phrase "its essence": this refers to reciting the essence mantra (hṛdaya) of the deity one has faith in, the deity of accomplishment, using vajra words, as it is taught in the logical sequence of the tantra below. Alternatively, the word "or" indicates a presentation of a different aspect.

ཨོཾ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྤྱིའི་སྙིང་པོ་བས་ན། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟླ་བ་དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟླ་བ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟླ་བའོ། ། དེ་ཉིད་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་འདུ་བའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བ་དེ་ཉིད་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་འདུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་གནས་པར་བརྟག་པ་སྐད་ཟེར་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་ན་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བཞག་པ་ལས། འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་འདུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་གང་འདོད་པ་དེར་བརྟག་པར་བྱའོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་རང་འདོད་པའི་ལྷའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཟླ་བ་ཉིད་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་འདུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོར་བས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གང་འདོད་པ་རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པར་བསམ་མོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའོ། ། རིན་པོ་ཆེ་དང་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་གྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོས་འདོད་སྐོང་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའོ། ། པདྨ་དང་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ།

"Oṃ samayas tvaṃ" is the general essence that accomplishes all mudrās. Regarding the phrase "the moon of the wisdom of one's own realization": this is the reflection of having realized the dharmatā (the nature of phenomena) of one's own mind. Although there is also the moon of the world, it is called the "moon of wisdom" to show that it is superior to that. Regarding the phrase "through the application of the radiating and gathering of light rays": although it is said that one should visualize that very moon abiding as the samaya-mudrā by way of the radiating and gathering of light rays, here, from the placement of the essence of one's own family upon the moon maṇḍala, one should visualize whatever characteristic of the samaya-mudrā is desired through the manner of the radiating and gathering of light rays. Some say that by merely reciting the essence of the deity one desires, one should contemplate the samaya-mudrā as being in accordance with one's own family, through the application of the radiating and gathering of light rays from the moon itself. Regarding "the vajra": this is the characteristic of the samaya-mudrā of the Great Being Vajrasattva, which possesses the power to destroy all discordant factors. Regarding "the jewel": this is the samaya-mudrā of the Great Being Vajraratna, which possesses the power to fulfill the needs and desires of as many beings as there are. Regarding "the lotus": this is the samaya-mudrā of the Great Being Vajradharma.

ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་ན་གནས་ནས་འཁོར་བ་ཇི་སྙེད་པ་དག་གི་དོན་མཛད་ན་ཡང་། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་པའི་མཐུ་མངའ་བར་བསྟན་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། རང་གི་རིགས་ལས་གསུངས་པའི་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་དེ་དག་རང་རང་གི་རང་གི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཁ་དོག་དང་འོད་མདངས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འོག་ནས་འཆད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བརྟག་པ་སྟེ། སོམས་ཤིག་ཅེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གཞལ་བ་དང་། འདྲིས་པར་བྱ་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འོ་ན་སེམས་དེ་དག་མཐར་གྱིས་མི་སྟོན་པར་འདིར་བཞི་པོ་དག་ཐོད་རྒལ་དུ་སྟོན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། འདིར་དེ་དག་གི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བཞི་ཁོ་ནའི་བསྟན་ཏེ། དེ་བསྟན་པས་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱེད་དེ། འདིར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་འོག་ནས་གདོང་སྟོན་དགོས་པས། དུ་མར་བལྡབས་ན་མང་པར་འགྱུར་བས་ན། འདིར་ནི་འདི་ཁོ་ན་དག་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་གཞག་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། བཛྲ་སཏྭ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྙིང་པོའོ། །

Although he remains in saṃsāra through great compassion to act for the benefit of all who dwell therein, he is shown to possess the power of great wisdom, which is unstained by the defects of saṃsāra. Regarding the term "variegated vajra": this is the samaya-mudrā of the Great Being Vajrakarma. It is shown to possess the power to please all the Noble Ones and to bring sentient beings to full maturity through various enlightened activities. The word "etcetera" is used to include the samaya-mudrās of the remaining Great Beings. Regarding the phrase "as taught in their own family": one should clearly visualize those Bodhisattvas according to the aspects of their respective families, such as their colors and radiant luster, as will be explained below. Regarding the command "contemplate": this means that one must evaluate and become familiar with them in that manner. If one asks, "Why are these four shown here in a leap-over manner rather than being presented sequentially?"—here, only the four Universal Monarchs of their respective families, who are the primary figures, are taught. By teaching these, the subsequent Bodhisattvas are also indicated. Since a detailed explanation of them must be presented later, and because it would become too wordy to repeat them here, only these are taught at this point. If one asks, "What then are their heart-mantras and what is to be expressed?"—it is said: "Their heart-mantras also..." and so forth. "Vajrasattva" is the heart-mantra of Vajrasattva.

བཛྲ་རཱ་ཛ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་པོ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་སྙིང་པོ་དེ་དག་ལས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བསམ་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་དག་བསམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སོགས་པས་ནི་སེམས་དཔའ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་གྲངས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་དང་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གི་སྐུ་མདོག་དང་། གཟུགས་དང་རྒྱན་དང་། ན་བཟའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལས་ཞེས་པ་ནི། རིགས་མི་གཅིག་པའི་རིམ་པས་ཆ་ལུགས་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འོག་ནས་ལྷ་བསམ་པ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལས་བལྟས་ལ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར། བསམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། དང་པོར་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟར་བསམ་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བརྟག་པར་བྱའོ། ། གང་ཡང་རུང་བའི་དམ་ཚིག་ནི་རྡོ་རྗེ་བདག་གོ་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་བདག་དབྱེར་མེད་པར་དམིགས་ཏེ།

Vajrarāja is the essence-mantra of the Great Being Vajrarāja. The word "and so forth" (sogs pa) includes the essence-mantras of the remaining Great Beings; these should be recited according to the specific deity of each. If one asks: "Regarding those essence-mantras, what are the characteristics of the samaya-mudrās that should be visualized?" It is said: The nature of the samaya-mudrās consists of the [hand] gestures and so forth. A five-pronged vajra is the samaya-mudrā of Vajrasattva. A vajra hook is the samaya-mudrā of Vajrarāja. The phrase "and so forth" includes the characteristics and enumerations of the samaya-mudrās of the remaining Great Beings. Regarding "their colors and forms": this refers to the body colors, forms, ornaments, garments, and so forth of the Great Beings of wisdom, such as Vajrasattva and the others. Regarding "according to the sequence of the families": this indicates that their attire differs according to the sequence of the distinct families; this should be understood by consulting the detailed explanation of visualizing the deities that follows below. Then, regarding the line: "Just as the vajra and so forth are visualized," this means that first, during the preliminary application, one should examine the samaya-mudrās such as the vajra and the hook as they are visualized. Regarding "whatever samaya is the vajra of the self": this means that one should perceive oneself as inseparable from the characteristics of the samaya-mudrā as it has been examined.

བདག་གང་ཡིན་པ་ཡང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ལྟར་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བདག་ཁོ་ན་སྟེ། བདག་དང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ནི་སོ་སོ་མ་ཡིན་པ་ཐ་མི་དད་པར་མོས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་བདག་གོ་ཞེས་པ་ནི། དང་པོའི་རྡོ་རྗེ་བཟུང་བ་སྟེ། དེས་ཕྱི་མ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ལྷག་མ་དག་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་གི་པདྨ་བདག་གོ་ཞེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལས་སོ་སོའི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་རྒྱུད་འདི་ཉིད་དང་གཞན་དག་ལས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས་གང་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་རྟོག་པའི་སེམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དཔར་བརྗོད་ཅེས་པ་ནི་དྲི་མ་དེ་དག་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱངས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་མི་གཡོ་བ་སྟེ། གཞན་གང་གི་རྣམ་པས་ཀྱང་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པས་ན་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། ། མཉམ་པར་གཞག་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་མི་གཡོ་ཞིང་བརྟན་པ་དེ་ཉིད་བྱིང་རྨུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཁོ་ན་ལ་གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། ངེས་པར་གྱུར་པས་རྡོ་རྗེར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལས།

Whatever I am, that which appears as the defining characteristic of the samaya-mudrā as it is examined is also just myself; the samaya-mudrā and I are not separate, but are to be visualized as indivisible. "I am the Samaya-Vajra" refers to grasping the primordial vajra, which also symbolizes the subsequent ones; thus, if one performs the remaining meditative stabilizations, they should be examined in the same way. "I am the Samaya-Padma" should also be understood in the same manner. Thus, the method for transforming the defining characteristics of the samaya-mudrās, such as the vajra and so forth, into their respective forms is taught in this very tantra and others. As it is said: "Whatever is the mind of all sentient beings..." This refers to the mind that, from beginningless time, has been made stained by the latencies of karma and afflictions through various conceptualizations. To stabilize the Great Being (Sattva), it is called "Sattva." Having purified those stains by means of the three types of insight and abandoned all conceptualization and discursive thought, if one becomes non-conceptual regarding the essence of phenomena, that is "immovable." Because it cannot be moved by any other form, it is "stable"; that very state is called "Sattva." "Through meditative equipoise, it is samādhi" means that when that very stability is free from faults such as laxity and dullness, abiding solely in meditative equipoise is samādhi. "Through becoming certain, it becomes the vajra" means that from such certainty in samādhi...

ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པར་སྣང་བ་ལ་ནི་རྡོ་རྗེར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་དཔའི་བྱིན་རླབས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་འདུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱིན་རླབས་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱའོ་འོ་ན་སེམས་དཔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་སེམས་དཔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་སེམས་དཔའ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེའི་ནང་དུ་ཐམས་ཅད་འདུས་ལ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། བདག་ཀྱང་བདག་ལ་ཡང་དག་གནས། ། ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་གནས་ལ། དེས་ཀྱང་བདག་ལ་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་བས་ན་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ནས་ཡིད་ཀྱིས་ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿཞེས་བརྗོད་དེ་ཞེས་པ་ནི། ཛཿནི་འགུགས་པ། ཧཱུཾ་ནི་གཞུག་པ། བཾཾ་ནི་བཅིང་བ། ཧོཿནི་དབང་དུ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་གིས་གང་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅེ་ན།

The appearance of the five-pronged vajra, which is the nature of the five primordial wisdoms, is called "becoming the vajra." Regarding the phrase "through the yoga of the blessing of the Sattva": by means of the blessing and yoga through the manner of light rays radiating from and converging back into the vajra, one becomes the essence of the fully perfected great mudrā of the body of Vajrasattva; thus, one also becomes Vajrasattva. If one asks, "How should one understand the manner of that which was taught—'one should become Vajrasattva through the yoga of blessing the Sattva'?"—it is said: "In that regard, the yoga of blessing the Sattva is as follows," and so forth. Regarding "the Great Sattva who is the self of all": because Vajrasattva is the nature of bodhicitta, everything is gathered within that bodhicitta and everything arises from it; since he is the essence of all, he is called "the self." Regarding "I also truly abide in the self": the yogi abides in the self of Vajrasattva, the essence of bodhicitta which is the self of all, and since that [self] also pervades the self, it is shown to be indivisible. Then, regarding "one should mentally utter JAḤ HŪṂ BAṂ HOḤ": JAḤ is summoning, HŪṂ is entering, BAṂ is binding, and HOḤ is bringing under control. If one asks, "How does one act accordingly through these?"—

དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་པ་ཙམ་གྱི་གྲངས་ཡོད་པ་རྣམས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་འགུགས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། གང་ལ་གཞུག་ཅེ་ན། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལའོ། ། གང་བཅིང་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་བཅིང་ངོ་། ། ཇི་ལྟར་དབང་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པར་མཚན་ཉིད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ངོ་བོར་དབང་དུ་བྱེད་དེ། དེ་བས་ནི་དེའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི། བདག་དང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོ་བས་ན། བདག་དང་མི་གཉིས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གང་གི་ངོ་བོར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་སྤྱན་དྲངས་ནས་གཞུག་པར་བྱ་བ་སྟེ། གྲངས་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་མཚན་ཉིད་ལ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་བརྟེན་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་མ་ལུས་པ་དག་གིས་དོན་བསྡུས་ཏེ་གྲངས་བགྲང་དུ་མེད་པས་ན། དེའི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དང་། གསུང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དང་།

This demonstrates that the samaya-mudrā is the locus where the blessings of the vajra expanse of the body, speech, and mind of as many Tathāgatas as there are atoms in the world have entered. If one asks what is summoned, it is the Tathāgatas as numerous as the atoms in the world-systems. If one asks into what they are inserted, it is into the essence conceptualized as the defining characteristic of the samaya-mudrā. If one asks how they are bound, they are bound as non-dual. If one asks how they are brought under control, they are brought under control as an indivisible essence, inseparable and non-distinct, in the manner of water and milk mixing. Therefore, regarding the statement: "Into that form of the mudrā which has become non-dual with oneself," because the self and the samaya-mudrā are of an indivisible essence, they are non-dual. Thus, the assembly of Tathāgatas is invited and inserted into that form conceptualized as the essence of the samaya-mudrā. If one asks how many there are, it is said to be equal to the atoms of all world-systems. Because it relies on the nature of destruction, it is called "world" (loka). "All" refers to the inclusion of every such thing without exception; since their number is immeasurable, it is equal to however many atoms there are of those. If one asks what the entities are, they are called "all the Tathāgatas," including their vajra expanse of body and vajra expanse of speech.

ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལ་ཞུགས་པས་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། མངོན་དུ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། བདག་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་མོས་པར་གྱུར་པའི་ལྷ་ནི་བདག་གི་ལྷའོ། ། དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། པདྨ་དང་། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཐུགས་མཚན་ནོ། ། དེ་བདག་དང་དབྱེར་མེད་པས་ན་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་གྱུར་པའོ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དག་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་བསྡུས་ནས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྡུལ་སྙེད་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་འདུས་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱའོ། ། འོ་ན་འདིར་ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་བརྗོད་པས་འདི་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་པ། གོང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འགྲུབ་པར་གསུངས་ན། འདིར་ངག་ཏུ་བརྗོད་པར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གོང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འགྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང་། འདིར་སྔགས་བརྗོད་པས་འདི་ལྟར་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཚིག་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དང་གཙོ་བོ་བས་ན།

As many vajra-minds as there are in the expanse enter into that samaya-mudrā, one should bring them to mind just as previously explained. Regarding the phrase "the form of the samaya-mudrā of one’s own deity": one’s own deity is the deity in whom one has devotion. The form of its samaya-mudrā consists of the heart-symbols, such as the vajra, jewel, lotus, and crossed vajra. Because these are inseparable from oneself, they become non-dual. As for the statement, "this is formed from vajra-atomics": just as the four elements are gathered through dependent origination by subtle atoms to become the bodies of those possessing form, one should cultivate the divine pride, thinking: "From the gathering of the vajra expanse of the body, speech, and mind of all the tathāgatas, as numerous as their atoms, the bodies of the great bodhisattvas of the samaya of the tathāgata family are accomplished." Now, as for the statement that one should act in this way by reciting the mantra jaḥ hūṃ baṃ hoḥ, if it was previously taught that accomplishment occurs through meditative absorption (samādhi), why is it shown here that it is to be recited verbally? It is said in response: The previous teaching on accomplishment through meditative absorption and the present instruction to act by reciting the mantra are distinct expressions for accomplishing the tathāgatas and the great bodhisattvas of their families. This is because, among all the tathāgatas, they are the supreme and the principal.

བྱིན་རླབས་དམ་པ་དང་ལྡན་པས་བསམ་གཏན་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་དབྱེར་མེད་པ་ནི་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་། མིང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་ཚོད་ལྟར་མ་ཡིན་པས་ན། བསམ་གཏན་དང་། སྨྲ་བརྗོད་དུ་བཅས་པ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་འདི་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། གཉིས་སུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འགྲུབ་ན། དེའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཕྲིན་ལས་ལ་གཙོར་གྱུར་པས་དེའི་བསམ་གཏན་ལ་ནི་སྔགས་བརྗོད་པར་བྱ་བས་འགྲུབ་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྔགས་བརྗོད་པ་ནི་ངག་ཏུ་བཟླས་པར་མ་ཟད། ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་ན་ཡང་མི་རུང་བ་མེད་ཅེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་འདི་ལྟར་བྱ་བ་སྟེ། ཨོཾ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔར་སྐུ་བསྐྱེད་པའི་སྔགས་སོ། ། ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྒྱས་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཞིང་རྫོགས་པར་སྣང་བའི་དབུས་ན་གནས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་གནས་པར་མོས་པར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་དོ། ། མེ་ལྕེ་མང་པོ་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་འཚེར་བ་དང་། འབར་བ་དང་། གསལ་བ་དང་།

Through possessing sublime blessings, accomplishment occurs in that manner by way of meditative concentration (dhyāna). Although the bodhisattvas of that family are also inseparable from that [wisdom], because it is not a matter of mere nominal parts, it is taught that accomplishment occurs in this way through the union of meditative concentration and verbal expression. Furthermore, since the Tathāgatas are primarily characterized by wisdom, they are accomplished through meditative absorption (samādhi); whereas the bodhisattvas of that [family] are primarily characterized by enlightened activity (karman), it is taught that their meditative concentration is accomplished by means of reciting mantras. Regarding that, it is said that the recitation of mantras is not only the vocal repetition, but there is also nothing improper in reciting them mentally. Then, in order to fully perfect the great mudrā of the body of the Great Samaya-Bodhisattva of the Tathāgata family, the application should be performed as follows: Oṃ samayas tvaṃ. This is the mantra for generating the body of the Samaya-Bodhisattva. "The very samaya-mudrā as it was visualized" means: one should cultivate the conviction that the very samaya-mudrā—whether it be a vajra or another—is present in the center of a moon maṇḍala that appears full and complete, expanded by the latencies of the white dharmas, which are the nature of the mental dharmas. "By the application of the radiating and converging of many flames" means: from that samaya-mudrā situated upon the moon, once it has become stable, light rays emerge; these are shimmering, blazing, and luminous.

འཕྲོ་བར་བྱེད་པས་གཞན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་པས་རྡོ་རྗེའི་མེ་ལྕེ་དང་། ཆོས་མཐུན་པས་རྡོ་རྗེའི་མེ་ལྕེ་མང་པོ་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བའི་སྦྱོར་བས་རང་གི་ལྷ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བརྟག་གོ། ། རྣམ་གཅིག་རྡོ་རྗེ་མེ་ལྕེ་ཞེས་པ་ནི། ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མར་གྱུར་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་པས། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་མེ་ལྕེ་ཆེན་པོ་སྟེ་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བར་བྱེད་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལྕེའོ། ། འཕྲོ་འདུའི་ཚུལ་ནི་དང་པོར་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའི་དུས་ན་སྐུ་མང་པོ་དག་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོས་ནས་དེ་ན་གནས་པའི་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དག་གི་དོན་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དུ་མཛད་ནས། སྐུ་དེ་དག་སླར་འདུས་པ་ལས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ཐིམ་པ་ལས། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་པར་འོད་དུ་ཞུགས་པ་ལས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐུར་གྱུར་པར་བརྟག་གོ། ། ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཞེས་པ་ནི། ལྷག་པར་རམ་ལྷག་པར་གསལ་བར་བརྟག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བའང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་བས་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་ཞེས་པ་ནི། རང་གང་ལ་མོས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རང་གི་ལྷ་སྟེ། དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་སྟེ།

Because it radiates and thus destroys others, it has the characteristic of a vajra flame. Through the yoga of the radiating and reabsorbing of many vajra flames in accordance with that [characteristic], one should clearly visualize oneself as having become the form of whichever deity one’s own sattva may be. Alternatively, regarding the term "vajra flame": the samaya-mudrā is the sign of the nature of the great wisdom of the enlightened mind (jñāna). Because great flames of wisdom light radiate and reabsorb from it, it is the "wisdom flame." As for the manner of radiating and reabsorbing: first, at the time the light rays radiate, many bodies emanate into the ten directions and perform the welfare of as many beings as dwell there, in the manner of the twelve or twenty-one deeds. Then, those bodies reabsorb and dissolve into the samaya-mudrā. One should visualize that from the melting into light of the samaya-mudrā together with [the deity], the body of the fully perfected mahāmudrā is formed. "Extremely manifest" means to visualize with particular or superior clarity. If one asks what indicates that this should be done, the Great Root Tantra itself states: "Having recollected the samaya-sattva of the mahāmudrā," and so forth. Therefore, regarding the phrase "from the samaya-mudrā of one’s own deity": one’s own deity is the great sattva in whom one has devotion. Its samaya-mudrā is that which is taught as the vajra and so forth, as previously described.

དེ་ལས་གྱུར་པའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལྷའི་གཟུགས་སུ་དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱས་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ལས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ལས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དག་འབྱུང་བས་ན། དེ་ལས་ཚུལ་འདི་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུད་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་བཤད་ལ་འདིར་ཡང་དེའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་བཤད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་སྐུ་དེ་ཉིད་བརྟན་པ་དང་མི་གཡོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གོང་དུ་གསུངས་པའི་སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ། ཨོཾ་ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱབ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་གནས་པ་དམིགས་པ་དེ་ལ་རྒྱབ་བརྟེན་པར་མོས་པར་བྱའོ། ། འདིར་ཡང་ཚིག་བཤད་འདི་ཞེས་པ་ནི། ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་སྨྲས་ན། བྱ་བའི་ཚིག་བཤད་དེ། དམ་ཚིག་ཁྱོད་ནི་བདག་གོ་ཞེས་པའི་ཚིག་བཤད་འདིའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་སྦྱོར་བ་བྱས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གཞུག་པར་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བཤད་མོད་ཀྱི། །

If one visualizes with conviction that the deity’s form arises from that very reality, it will become exactly so. Therefore, regarding the phrase "from the characteristics, the great beings": this refers to the manifestation of the bodies of the great beings from the characteristics of their respective samaya-mudrās. Since such modes of arising occur, the words of the tantra, "from that, all these modes," were also well-explained by the Tathāgata within the tantra itself, and here too they are explained as the underlying reason. The explanation of the application of the mudrā of the body of the great being of the Tathāgata family’s samaya is complete. Now, in order to make that very body stable and immovable, the method for the consecration (adhiṣṭhāna) shall be explained. Furthermore, one should bind the mudrā of Vajrayoṣit as previously described and, by reciting "Oṃ samayas tvaṃ," visualize a reflection of the bodhicitta in the form of a great moon maṇḍala situated behind oneself, and one should visualize it as a support for one's back. Regarding the phrase "here too, the explanation of the words": when one says "samayas tvaṃ," it is the explanation of the words of the ritual action; it is the explanation of the words, "You, the samaya, are I." Regarding "for the sake of accomplishing the mahāmudrā": this means that for the sake of accomplishing the great samaya-mudrā, the application of the samaya-sattva is performed. Regarding "the entry of the jñānasattva": this means that the jñānasattva is to be made to enter that samaya-sattva, thereby unifying the two types of beings into one. Although this will be explained below...

ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་གདོད་འདི་བྱ་བར་བཤད་དེ། མོད་ཀྱི་ཞེས་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་ངེས་པར་སྟོན་པའོ། ། འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དོན་དེ་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་བྱ་བའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི། གནས་སྐབས་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། འདིར་སྦྱར་བར་རིགས་པར་སློབ་དཔོན་སྔ་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་འཆད་དོ། ། དེ་བས་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་འདོད། ། ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདིར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ཞེས་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བའི་ཚིག་གོ། ། ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་ནི་དམ་ཚིག་ཁྱོད་ནི་ངའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་དང་སྦྱར་ན་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཉིད་ལ་འདི་ལྟར་བྱ་བར་རིགས་ཀྱིས། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་སྦྱར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཚིག་འདི་དག་གནས་སྐབས་འདི་དག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་རང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་སུ་ར་ཏ་སྟྭཾ་ཞེས་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་དགའ་བའོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཆུད་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་མཛད་པ་ནི། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། ། རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རང་གང་གི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ།

This explains that after performing the aforementioned [practices], one should then perform this. The word "mo dkyi" (nevertheless) is a term expressing doubt, indicating that it is not certain. The word "on kyang" (however) means "even though it has been explained in that way, if it is like this," a phrase that indicates the matter in another context. Regarding the phrase "after generating the pride of the samayasattva," the scholars of the earlier masters explain that this applies only to this specific occasion and is appropriate to be applied here. Therefore, the meaning is: "I myself also accept it in this way." The phrase "Why is that?" is a question posed by another, asking for the logical reason why it is appropriate to apply it here. This essence mantra, "samayas tvam," means "You are my samaya"; when applied to that meaning, it is appropriate to perform it for the samayasattva itself, but it is not appropriate to apply it to the jñānasattva. Therefore, these words are taught for these specific occasions. Then, one should meditate on oneself as the deity of one's own mudrā. "Oṃ surata tvam" means "You are joy." Although one has entered the essence of the characteristics of all phenomena, the fact that one does not abandon the sentient beings of the three realms through great compassion is what is intended by the term "joy." "Having bound the samaya-mudrā of one's own deity" means the samaya-mudrā of whichever meditative concentration one has manifested.

ཇི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་འོག་ནས་འཆད་པ་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་བཅིངས་ནས་རང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སེམས་དཔར་མོས་པར་བྱ་སྟེ། སྙིང་པོ་ཨ་འདི་ཡང་བརྗོད་དོ། ། ཨོཾ་ས་མ་ཡོ྅ཧཾ་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་ཁྱོད་ནི་བདག་གོ་ཞེས་པའམ། བདག་ནི་དམ་ཚིག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ནས་རང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔར་བདག་ཉིད་བསྒོམས་ནས་ཞེས་པ་ནི། གང་དུ་བསྟན་པའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔར་བསྒོམས་ནས། ཨོཾ་ས་མ་ཡ་སརྦ་ཨ་དྷི་ཏིཥྛི་མཱཾ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་དམིགས་སོ། ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་སེམས་དཔའ་བདག་བསྒོམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱས་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་སྟེ། ཇི་ལྟར་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ན། རིགས་བཞི་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་(གྱི་,ཀྱི་)མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བརྟག་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། རྟོགས་པའི་དོན་ལ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་དག་གིས་བྱིན་གྱི་རླབས་བྱས་སོ་(ཉེས་,ཞེས་)མ་བསྙད་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྐུ་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན།

Just as the samaya-mudrās of the great wisdom beings (jñānasattva) are explained below, one should bind whichever is appropriate and cultivate the conviction that one is the being of one’s own mudrā, while also reciting this essence syllable: A. Oṃ samayo ’haṃ means "I am the samaya" or "I am the samaya"; it is a phrase that demonstrates the inseparability of those two. Then, regarding the instruction "having meditated on oneself as the being of the samaya of one’s own mudrā": having meditated on oneself as the being of the samaya through the mantra and mudrā as previously taught, one should visualize that one has become so by reciting Oṃ samaya sarva adhitiṣṭha māṃ. The passage beginning with "having meditated on oneself as the being of one’s own mudrā" constitutes the logical reasoning of the tantra. Others say that it is sufficient merely to fully engage in the great mudrā of the body through the five aspects. For example, when the Bodhisattva Sarvārthasiddhi actualizes the application of the great mudrā of the body, he thoroughly realizes the mind through the application of meditative concentration that examines the stages, such as the five awakenings of all the Tathāgatas of the four families and so forth. Since the perfect great mudrā of the body is accomplished solely through becoming familiar and habituated to the realized meaning, if it were not stated that he was blessed by such means, then how could he have attained that body which is a worthy object of worship for all, a sight of which one never tires? Thus it is.

འདིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རྣམ་པ་ལྔས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་དུས་ན་ཡང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པར་གྱུར་ལ། མ་འོངས་པའི་སྔགས་སྤྱོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་རྒྱུད་ཉིད་ལས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་ཡང་རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་ཀའི་དོན་དང་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཐབས་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་དེ་གཉིས་གཅིག་གིས་མཚུངས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་དགོས་ཆེད་གཞན་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་གཉིས་གང་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་ལ། དོན་ལ་འཇུག་པར་འདྲ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འཕགས་པ་དང་སེམས་ཅན་དུ་གྱུར་པའམ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གྲུབ་པར་གྱུར་ཟིན་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་དགོངས་ནས་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་འདིར་འདི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ནམ་དགོངས་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་རང་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་འདི་ཡང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བདག་ཉིད་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་དུ་བྱ་བའི་ནན་ཏན་སྨོས་པ་གང་ཡང་།

If one asks, "Why is it taught in this way here?" it is said: Even at the time when the Bodhisattva Sarvārthasiddha demonstrated the manner of attaining buddhahood through the five aspects, he performed the homage to the Tathāgatas and said, "Please grant me your blessings." By these words, the branches such as the conferral of blessings were also fully completed. Furthermore, this was taught in this way because the tantra itself explains extensively that one should act in this manner for the sake of future disciples who practice mantra. Now, an opponent might ask: "If the purpose is the same for both the present and the future, why is an inconsistent method shown? Is it because those two cannot be made equivalent, or is there some other purpose for teaching it in this way?" It is said: There is no contradiction in either case, and they are indeed similar in terms of their application to the goal. However, this was taught in this way with the distinction in mind between those who are noble beings and those who are ordinary sentient beings, or between those who are practitioners and those who have already attained accomplishment. If one asks, "What kind of qualities or intentions are there in the conferral of blessings in this context?" it is said: One should understand that making oneself the deity yoga is the primary cause of accomplishment, and so forth. Thus, the emphasis on the meditative concentration of the samayasattva deity yoga through various means is stated.

དངོས་གྲུབ་གང་སྒྲུབ་ཀྱང་གཙོ་བོར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་གོམས་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟར་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་འདི་ལྟར་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་གང་གི་ཕྱིར་མངོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ལྷ་གང་ཡིན་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བསྒོམས་པས། ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་པ་ཞེས་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་སྔགས་པ་ཡིན་པས་སོ། ། དེ་བས་ན་བགེགས་ཀྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤངས་ཏེ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས་ན་བགེགས་ཞེས་བརྗོད་དེ། བགེགས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་རིང་དུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མ་བྱས་ཀྱང་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བས་ན། བྱས་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་(དང་,ངང་)ལས་ཐམས་ཅད་དག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙང་སྦྲ་དང་དཀའ་ཐུབ་དང་སྡོམ་པ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་ལས་དག་བྱ་མི་དགོས་ཏེ།

Whatever siddhi one seeks to accomplish, it will be attained primarily through familiarity with the application of Mahāmudrā. Thus, the meaning is that one should understand that this alone is the principal cause for accomplishing siddhi. If one asks by what reasoning this is evident, it is stated: "by meditating on oneself as the samayasattva of one’s own deity." By clearly meditating on oneself as the Mahāmudrā of the samayasattva of whichever deity one’s own is, one becomes a "mantrin who is completely purified." This is because such a mantrin is free from all conceptualizations that are incompatible with meditative concentration and the entire collection of obscurations. Therefore, it says, "having cast the hosts of obstructors far away." Since conceptualizations and the collection of obscurations create obstacles to seeing the suchness of Mahāmudrā, they are called "obstructors," and these hosts of obstructors are cast far away. Regarding "all activities are perfectly completed": even if one does not perform external rituals such as bathing and purification, they become equivalent to having performed them; thus, the activities to be done are completely perfected. Regarding "acting excellently": by knowing all activities to be pure within the state of great emptiness and abiding in the meditative concentration that clarifies Mahāmudrā, there is no need to perform external purification, asceticism, vows, or the practice of austerities.

རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཁོ་ན་ཉིད་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྟོན་ཏོ། ། བསྡམ་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་པ་ནི་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ། གཙང་སྦྲ་དང་དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པའི་ལས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དག་གིས་ཡིད་མི་བདེ་བར་བྱེད་པས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ཏུ་མི་སྟེར་ཏེ། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་འགལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྤྱད་པ་ལ་གནས་པས། སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བར་བྱེད་དེ། སྡོམ་པས་ཡིད་མི་བདེ་བས་སེམས་མཉམ་པར་མི་བཏུབ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བས། དེ་བས་ན་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་ཞེས་པ་ནི། དཀའ་བ་སྤྱད་པས་ནི་གྲུབ་པ་ཞིག་ཐོབ་ན་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་འགྱངས་པའི་འོག་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་མི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི། ལུས་ངག་གདུངས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མས་སེམས་གཡེངས་ཏེ་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པ་དང་། དེ་བས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི། སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་མ་དག་པ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཐབས་གཞན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ལུགས་དང་མཐུན་པའམ། ཡང་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་གསུངས་པའི་གོས་དང་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་མདངས་དང་སྟོབས་དང་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་འཚོ་བར་བྱ་བ་ལ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་རྟག་ཏུ་ནན་ཏན་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་།

It is taught that before long, one will swiftly achieve the reality of Mahāmudrā as the deity yoga. Regarding the statement that "exerting oneself in the restraints causes weariness": the performance of activities such as ritual purity and asceticism causes mental unease, thereby preventing the mind from being placed in meditative equipoise. The phrase "it is contrary to meditative equipoise" means that by abiding in the practice of ascetic restraints, the mind is rendered unserviceable; if the mind cannot be composed due to the unease caused by the restraints, it will be in conflict with samādhi. Therefore, the phrase "after a long time" means that even if an accomplishment is attained through the practice of hardships, it will be attained only after a long delay, or else it will not be attained at all. It is also explained that because the mind is distracted by the signs of physical and verbal torment, it will not be accomplished. Consequently, the phrase "except for that which is accompanied by faults" means that "accompanied by faults" refers to engaging in impure actions of the three doors; the opposite of that is "without faults." Other methods that are without faults are those that accord with the general system of all dharmas, or those taught in the Yoga Tantras regarding subsistence through clothing and requisites. Furthermore, these are not for the purpose of increasing the luster, strength, or elements through desire, hatred, or ignorance, but rather for the sake of sustaining the body, one must always apply oneself diligently to the deity yoga itself. As it is said in the Prakaraṇa:

ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བའི་ཚོད་རིགས་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྟོག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་། དཀའ་ཐུབ་སྡོམ་པ་མི་བཟད་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། གང་དུ་ཇི་ལྟར་དེར་དེ་བཞིན། ། ཞེས་པ་ནི། བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་གཅིག་ཏུ་ཆད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གནས་གང་དུ་དད་ཅིང་བདེ་བ་དེར་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པར་བྱ་བའམ། ཇི་ལྟར་གནས་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མཚན་དང་ལྡན་པ་དེར་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་མ་ཞུགས་པའམ། ། ཞེས་པ་ནི། རིགས་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་ཤིང་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་མ་མྱོང་བའོ། ། སྒྲིབ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་སྟེ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པའི་འགྲོ་བའོ། ། རང་གི་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་བདག། ཅེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྦྱོར་ཞིང་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ན་ཡང་གང་ལ་དད་པའི་ལྷ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ངའོ་སྙམ་དུ་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་ཅིང་དེའི་གཟུགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བས་ན། ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བྱ། ། ཞེས་བྱའོ། ། མདོར་ན་ཞེས་པ་སྔར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་མང་པོ་དག་གང་དུ་ཐལ་ཟིན་པར་གྱུར་པའི་འོག་ནས་བཟུང་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་འདི་ཡིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་རང་ལྷ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི།

As it is said: "Food should be taken with the same moderation as medicine," and so forth. Also, from the Vajraśekhara-mahākalpa: "Through unbearable ascetic vows," and so forth. Regarding the phrase "wherever and however, there it is likewise": as taught in the Action Tantras, one should not be restricted to a single location; rather, one should abide in meditative concentration wherever one has faith and feels at ease, or one should abide in the yoga of accomplishment in whatever place is pleasing and possesses the auspicious characteristics. Regarding "those who have not entered the maṇḍala": this refers to those who have not entered the maṇḍala of any of the respective families and have not performed any such practice. Regarding "even those possessed of all obscurations": this refers to the obscurations to seeing the suchness of the ultimate reality, namely, beings who abide in the paths of action such as the five crimes of immediate retribution. Regarding "myself, the yoga of my own deity": even if one is unable to practice according to the ritual and apply oneself to the Mahāmudrā through the stages of meditative concentration, one should still say with just a word, "I am the essence of whichever deity I have faith in," and meditate on that form; thus it is said, "one should always do so even with just a word." The phrase "in brief" refers to the words that follow the extensive explanations previously mentioned, serving to present the matter in a condensed form. Regarding "by this yoga of suchness": this refers to the application of abiding in the yoga of oneself as that very deity.

རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ན། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་ན། རྣམ་གཅིག་དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ན་ཞེས་བྱ། བཟའ་ཉེས་སྤྱད་ཉེས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པ་དག་ཟོས་པ་དང་། མི་འཚམ་པའི་སྤྱོད་པ་རགས་པ་དག་སྤྱད་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་བར་ཆད་དང་བགེགས་སུ་མི་འགྱུར་བས་ན། ཡོང་ཡེ་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གནས་འདུག་ན། ། ཐམས་ཅད་ཀུན་བྱས་ཀུན་ཟོས་ཀྱང་། ། འགྲུབ་འགྱུར་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ན། ། སྙིང་རྗེར་ལྡན་པས་སྨོས་ཅི་དགོངས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ཉིད་ལས་འདི་འབྲས་བུ་བསྟན། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པའི་རྒྱུད་དེའི་དོན་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་། ། ཞེས་པ་དག་སྨོས་ཏེ། དངོས་གྲུབ་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་འགྲུབ་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ན། གཏེར་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས་ཏེ་ཞོར་ལ་འགྲུབ་ཅེས་སྟོན་ཏོ། ། ལས་མཆོག་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞི་བ་ལ་སོགས་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་ཅིང་དེ་དག་གི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ།

Regarding the phrase "when accomplishing all aspects": this means that when one accomplishes all aspects of mundane and supramundane siddhis through such yoga, or alternatively, when all the siddhis of such yoga are accomplished. Regarding the phrase "even all improper eating and improper conduct": this means that even if one eats food that is inconsistent with the scriptures or engages in coarse, inappropriate behavior, these will not become obstacles or hindrances to siddhi; therefore, it is said that they will never become faults. As it is said in the Sarvadurgatipariśodhana Tantra: "If one dwells in the state of Vajrasattva, even if one does everything and eats everything, one will achieve accomplishment and no fault will occur; what need is there to mention those endowed with compassion?" This is an example of that. Regarding the phrase "the result of that is shown from that very [tantra]": this refers to the teaching on the result of training in the Mahāmudrā of yoga according to the meaning of that tantra which teaches in that way. What is it? It mentions "even the Buddhas and Bodhisattvas," implying that if even those are not difficult to achieve, what need is there to mention other siddhis? This shows that if even the great supramundane state is not difficult to achieve, then mundane siddhis such as treasure and the like, or illusions and so forth, are achieved as a matter of course. Regarding the phrase "even the many supreme activities": this refers to making offerings to the Noble Ones, acting for the benefit of sentient beings, and so forth; it means that the four types of activities, such as pacifying and the rest, are accomplished, and these are the most supreme among them.

། ཕྱག་རྒྱའི་མཆོག་ཀུན་འགྲུབ་པ་པོ། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོག་ཀུན་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་སྤོང་དཔལ་དང་ལྡན། ། ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་བསམ་གཏན་བསྒོམས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱོར་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ནི། རྣལ་འབྱོར་འདི་ནི་མཆོག་རྟག་པ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་མཆོག་ཏུ་གྱུར། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྡོམ་པ་དྲག་པོས་ལུས་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་བདེ་བ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འགྲུབ་པའམ། ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བའི་རྟག་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་གནས་པས་ན་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་རང་གི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་མོས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་མོས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་གནས། །

"Attainer of all supreme mudrās" means that it is shown to be the cause for obtaining all the supreme mudrās, such as the glorious Vajrasattva and others, who are the principal figures of the Tathāgata family as previously described. Regarding the practitioner: "Possessing the glory that abandons all suffering," this means that by meditating on the concentration of yoga, all suffering is exhausted, and through its blessings, one comes to possess the perfect, supramundane glory. Therefore, it is said: "This yoga is supreme and eternal." This yoga, which realizes such a great purpose, is the most excellent among all. It is so described because it is accomplished through a meditative absorption (samādhi) in which body and mind are free from affliction due to the fierce vows of asceticism and abide in bliss, or because one abides in the state of the great eternity that is unchanging from the nature of phenomena (dharmatā). Then, "in that meditative absorption of one's own deity" refers to the concentration that abides in the application of the samayasattva. "One should have conviction in great enlightenment" means that great enlightenment is the reality itself; to abide in that is what is meant by "one should have conviction in great enlightenment." Furthermore, as it is said in the Tantra: "Of the Tathāgata family" refers to the great wisdom beings (jñānasattva). "With respect to the wisdom of great enlightenment" means with respect to the wisdom that has actualized the application of its great mudrā. Thus: "Abiding in the meditative absorption of Vajrasattva."

ཞེས་པ་ནི། དང་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལས་ལངས་པའི་ངང་ལས་བྱུང་བའི་ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་འདི། ། ཞེས་པ་ནི། ལྷ་གང་ལ་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པར་དམིགས་པ་ལ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཏེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་འདི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམས་ན། མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཅིག་ཏུ་འདུས་པར་བསྟན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་བཅིངས་ལ། ཨོཾ་བཛྲ་མུཥྚི་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་དེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གཅིག་ཏུ་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་མོ། ། ལྷའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་ལ་ཞེས་པ་ནི། ལྷའི་གཟུགས་དང་། ཁ་དོག་དང་། ཕྱག་མཚན་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བདག་ཉིད་བསྒྲུབས་ལ། སྔགས་འདི་བརྗོད་པས། གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་མའི་ཕྱག་རྒྱས་གནས་བཞིར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །

Regarding this: first, one should abide in the state of the vajra-like emptiness of bodhicitta. "Having meditated on the Mahāmudrā" means that from the state of arising from that, one accomplishes the Mahāmudrā from the moon, the vajra, and so forth. "This wisdom of great enlightenment" means that when one focuses on the Mahāmudrā of whichever deity is the object of focus, that is called "great enlightenment"; it is taught that if the yogi meditates on this wisdom, it will be swiftly accomplished. "Vajra Fist" refers to the teaching that the qualities of the body, speech, and mind of the Tathāgatas are gathered into one, which is the Vajra Fist. This is the action mudrā of the great bodhisattva Vajramuṣṭi, which appears below. Having bound that mudrā and recited the essence mantra oṃ vajramuṣṭi, one should meditate on the three—body, speech, and mind—as indivisibly one. "Accomplishing in accordance with the deity" means accomplishing oneself in accordance with the deity’s form, color, and hand symbols exactly as they are. By reciting this mantra, one should perform the blessing of the four places with the Vajrasattvī mudrā mentioned above in the context of meditating on the Great Vajradhātu. Regarding that blessing, the Tantra states: "By the samādhi of Vajrasattva," and so forth.

དེ་ཡན་ཆད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཏིང་འཛིན་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་དག་ལ་དབང་བསྐུར་བས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའི་དོན་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བའི་ཐབས་གསུངས་པ། དེ་ནས་བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། རིན་ཆེན་དབུ་རྒྱན་གྱིས་དབང་བསྐུར་རོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན། རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། དེའི་དབུ་རྒྱན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་རྒྱན་གྱིས་དབང་སྐུར་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བརྗོད་པ་དེའོ། ། ཕྱག་རྒྱས་སྤྱི་བོ་ནས་བརྩམས་ཞེས་པ་ནི། སྤྱི་བོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དཔྲལ་བ་ནས་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་བཅིང་བར་བྱ་བའོ། ། ཕྲེང་བས་དེ་ནི་དབང་བསྐུར་རོ། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྲེང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྒྱུས་ཏེ་རིམ་པའི་ཚར་དུ་འདུག་པ་བཞིན་དུ་རིགས་ལྔའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྲེང་བའི་ཚར་བཞིན་དུ་རིམ་པར་དབུ་ལ་འཁོར་བར་གནས་པར་བྱས་པས་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་རང་གི་ཀླད་པའི་སྤྱི་བོར་བཞག་ལ། ཨོཾ་བཛྲ་དྷཱ་ཏྭཱི་ཤྭ་རི་ཧཱུཾ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་དེའི་སྔགས་སོ། ། བཛྲ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ། བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་པ་ནི།

Up to this point, the meditative absorptions for accomplishing the samaya-sattvas of the Tathāgata family have been explained. Now, in order to endow them with the attainment of empowerment over all by means of conferring empowerment upon them, the method of empowerment is taught, beginning with the words: "Then, having become non-dual with oneself..." Regarding the phrase "empowerment is conferred by the precious crown": because the Tathāgatas are analogous to jewels, they are "jewels." The empowerment conferred by their crown is thus called "empowerment by the precious crown." Accordingly, the Tantra states: "Vajradhātvīśvarī and so forth," where Vajradhātvīśvarī is said to be of five aspects. Regarding the phrase "beginning from the crown with the mudrā": this means that starting from the crown and ending at the forehead, the mudrā should be bound in successive order. "Empowerment is conferred by the garland" means that just as the characteristics of a garland consist of beads strung together in a sequence, the Tathāgatas of the five families are likewise arranged in a garland-like sequence around the head; thus, it is called "empowerment by the garland." Regarding the phrase "as taught in the Dhāraṇī Maṇḍala": this refers to placing the mudrā bound according to the Dhāraṇī Maṇḍala of the Vajradhātu upon the crown of one's own head. "Oṃ vajradhātvīśvari hūṃ" is the mantra of that mudrā. "Vajra abhiṣiñca māṃ vajradhātu" is...

དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཤིང་སྔགས་བཟླས་པས་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཨ་ཁ་དོག་སེར་པོ་བསྒོམས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དམ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གཟུགས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་པ་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཇའ་ཚོན་སྣ་ལྔའི་ནང་ནས། སེང་གེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ཞིག་མངོན་དུ་བྱུང་ནས་བཞུགས་པར་དམིགས་སོ། ། དེ་ལ་སྙིང་པོ་ནི་འདིའོ། ། བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྙིང་པོ་སྟེ། དང་པོར་དབང་བསྐུར་བའི་སྔགས་ཀྱི་མཇུག་ལ་རིགས་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པ་སྟེ། འོག་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། གོང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྒོམ་པའི་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྲིས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེར་མི་འཁྲུགས་པ་བསྒོམ་པ་ཞེས་པ་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་བཛྲི་ཎི་ཧཱུཾ། ཨཀྵོ་བྷྱ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ་ཞེས་པའི་སྔགས་དང་། དེའི་ཕྱག་རྒྱ་དཔྲལ་བར་བཅིངས་པ་ལས། དཔྲལ་བར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དམིགས་པ་ལས་མི་འཁྲུགས་པའི་གཟུགས་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ། རྒྱན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ། བ་ལང་གི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ཞིག་གནས་པར་དམིགས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་ལས། གུང་མོ་གཉིས་གཤིབས་ཏེ་བསྒྲེང་བ་ན། མི་འཁྲུགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ་ཞེས་པ་ནི།

This is the empowerment. Thus, by binding the mudrā and reciting the mantra, one meditates on a yellow syllable A atop a moon maṇḍala at the crown of the head. From this, the form of the Blessed One Vairocana or Śākyamuni—golden in color, exceedingly beautiful, adorned with the major and minor marks, and accompanied by mudrās—emerges from within a five-colored rainbow light maṇḍala and is visualized as remaining seated upon a lion throne. The essence mantra for this is vajradhātu. This is the essence mantra of that Tathāgata; it is to be recited at the end of the empowerment mantra for each respective family, and the same should be understood for the subsequent ones. The characteristics of Vajradhātvīśvarī are to be understood from what was written above in the section on the blessing of the meditation on the Tathāgata. Regarding the meditation on Akṣobhya: with the mantra oṃ vajravajriṇī hūṃ akṣobhya abhiṣiñca māṃ and the binding of its mudrā at the forehead, one visualizes a white syllable Hūṃ in the center of a moon maṇḍala at the forehead. From this, the white form of Akṣobhya, possessing various ornaments and seated upon an ox throne, is visualized as remaining there. Regarding the phrase "from the mudrā of Vajradhātvīśvarī herself": when the two middle fingers of the mudrā of Vajradhātvīśvarī are aligned and raised, it is the mudrā of the station of Akṣobhya.

ཕྱག་རྒྱ་དེས་མི་འཁྲུགས་པ་དཔྲལ་བར་གནས་པར་བྱེད་པས་མིང་ཡང་དེ་སྐད་དུ་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ལས་གུང་མོ་གཉིས་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་ནི། རིན་ཆེན་འབྱུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། དེ་བཅིངས་ལ། ཨོཾ་རཏྣ་བཛྲི་ཎི་ཧཱུཾ། རཏྣ་སམྦྷ་བ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་རྣ་བ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡི་གེ་ཏྲཱཾ་སྔོན་པོ་གནས་པར་བརྟགས་པར་གྱུར་པ། རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་མདོག་མཐིང་ག། རྒྱན་གྱི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ། རྟ་སྔོན་པོའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་གནས་པར་དམིགས་སོ། ། དེ་ཉིད་ལས་གུང་མོ་དང་སྲིན་ལག་གཉིས་རྩེ་སྤྲད་པདྨ་ལྟར་དབྱིབས་ཟླུམ་པོར་བྱས་ལ། ཨོཾ་དྷརྨ་བཛྲི་ཎི་ཧཱུཾ། ཨོཾ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་རཱ་ཛ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ་ཞེས་བརྗོད་ལ་ལྟག་པར་བཞག་པས། ལྟག་པར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་དམར་པོ་བསྒོམས་པ་ལས། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་པདྨ་རཱ་ག་ལྟ་བུ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་རྨ་བྱའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་དམིགས་སོ། ། དེ་ནས་ཡང་མཐེ་བོང་དང་མཛུབ་མོ་གཉིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྣོལ་ལ། གུང་མོ་དང་སྲིན་ལག་དང་། མཐེའུ་ཆུང་རྣམས་སོར་མོ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བརྐྱང་ལ་རྣ་བ་གཡོན་གྱི་གོང་དུ་བཞག་སྟེ། ཨོཾ་ཀརྨ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ་ཧཱུཾ། ཨོཾ་ཨ་མོ་གྷ་སིདྡྷི་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་མཱཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་རྣ་བ་གཡོན་པའི་གོང་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཡི་གེ་ཨ་ཁ་དོག་ལྗང་གུ་ལས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་མདོག་ལྗང་གུ་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གདན་ལ་བཞུགས་པར་དམིགས་སོ། །

Because that mudrā causes Akṣobhya to abide at the forehead, it is given that name. From that same [mudrā], making the two middle fingers like jewels is the mudrā of Ratnasambhava. Binding it and reciting: Oṃ ratnavajriṇi hūṃ ratnasambhava abhiṣiñca māṃ, one should visualize a blue syllable trāṃ abiding upon a moon maṇḍala above the right ear. One should then focus on Ratnasambhava, blue in color, fully adorned with ornaments, seated upon a blue horse throne. From that same [mudrā], joining the tips of the middle and ring fingers and making them round like a lotus, and reciting: Oṃ dharmavajriṇi hūṃ oṃ lokeśvararāja abhiṣiñca māṃ, one places it at the nape of the neck. By meditating on a red syllable hūṃ upon a moon maṇḍala at the nape, one visualizes Amitābha, red in color like a ruby, characterized by passion, adorned with ornaments, in the mudrā of meditative concentration, seated upon a peacock throne. Then, again, crossing the thumb and index finger as before, and spreading the middle, ring, and little fingers individually and extending them, one places them above the left ear. Reciting: Oṃ karma abhiṣiñca māṃ hūṃ oṃ amoghasiddhi abhiṣiñca māṃ, one visualizes a green syllable a within a moon maṇḍala above the left ear. From that, one visualizes Amoghasiddhi, green in color, adorned with ornaments, seated upon a garuḍa throne.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་བཞུགས་པར་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་ཡང་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་དབང་བསྐུར་བའི་གནས་སོ་སོར་བཞུགས་པར་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོའི་མཚན་གྱི་ཐོག་མ་ལ། ཨོཾ་བཞག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དབང་བསྐུར་བའི་སྔགས་བརྗོད་པའི་མཇུག་ལ། སངས་རྒྱས་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་གྱི་ཐོག་མ་ལ། ཨོཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་སོ་སོའི་གནས་སུ། ཆ་ལུགས་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པར་བརྟག་གོ། ། ཨོཾ་ཨཀྵོ་བྷྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོང་དུ་བྲིས་ཟིན་ཏོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་རྡོ་རྗེ་སེམས་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པའི་རིམ་པས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་ན། འདིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་འདི། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་འབྱུང་བ་འདིས་བྱ་བར་བཤད་དེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་དཔལ་མཆོག་དང་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་བསྡུས་ཏེ།

Regarding the phrase "the heart-mantras for the four Tathāgatas to be seated": this refers to the heart-mantras for the Buddhas of the four families to be seated in their respective places of empowerment. One should understand that the syllable oṃ is to be placed at the beginning of each of their names. This means that at the conclusion of reciting the empowerment mantra, by uttering oṃ at the beginning of the names of those four Buddhas, one should visualize them seated in their respective locations in their exact respective forms. Oṃ akṣobhya and so forth have already been written above. Now, if it is asked: "If there are those who say that the mudrās for the manner of empowerment shown in that way should be performed by the sequence of binding the mudrās of Vajrasattvī and so forth, why is it taught here in this manner?" It is replied: "As for the phrase 'from this great maṇḍala' and so forth—this sequence of the empowerment ritual for pleasing the sixteen Buddhas and Bodhisattvas by means of the mudrās taught in this great Vajradhātu Maṇḍala is explained as being performed by means of these five mudrās of Vajradhātvīśvarī and so forth, which arise from the Dhāraṇī Maṇḍala. This way of performing it is taught in the Śrīparamādya, the Trailokyavijaya, the Mahāsamaya-tattva, and so forth; by the word 'and so forth,' all the various Yoga Tantra scriptures are included."

དེ་དག་ལས་ཀྱང་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་བཤད་དོ། ། གང་ཡང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་མ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་མི་མཐུན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་འགལ་ཞེ་ན། རྒྱུད་ཉིད་ལས། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི། ། ཕྱག་རྒྱའི་ཕྲེང་བས་དེ་དབང་བསྐུར། ། ཞེས་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི། རྡོ་རྗེ་སེམས་མས་དབང་བསྐུར་རོ། ། ཞེས་ཀྱང་མ་གསུངས་ལ། རྡོ་རྗེ་སེམས་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའི་མིང་གི་སྒྲས་བཏགས་པ་ཡང་མེད་ལ་རྒྱུད་འདིར་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདི་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་གཞན་གྱིས་ནི་བྱ་བར་མ་བརྗོད་ན། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་འདི་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་བར་བསྟན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་དབང་བསྐུར་བའི་ལས་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱིས་མཛད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་བཞི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་ས་པ་ན་མངའ་སྟེ།

Among those, the ritual for blessing and conferring empowerment is explained by means of these very mudrās, such as Vajradhātvīśvarī and the others, as taught in the Dhāraṇī-maṇḍala. As for the phrase "as taught in the Vajradhātu-maṇḍala": those who confer empowerment using the samaya-mudrās of Vajrasattvī and the others as taught in the Vajradhātu-maṇḍala do not accord with the characteristics taught in the Śrīparamādya-tantra and other tantras, and they also contradict the words of this very Tattvasaṃgraha-tantra. If one asks how they contradict it: the tantra itself merely states, "He is empowered by the garland of mudrās, such as Vajradhātvīśvarī and the others," but it does not say, "He is empowered by Vajrasattvī." Furthermore, Vajrasattvī and the others are not designated by the name of Vajradhātvīśvarī. It is for this reason that this is taught, because in this tantra, it is those very mahāmudrās of Vajradhātvīśvarī and the others taught in the Dhāraṇī-maṇḍala that are explained in that way. Now, if it is not stated that the empowerment should be performed by other mantras and mudrās, why is it taught that the empowerment is to be conferred by these specific mantras and mudrās in this manner? Furthermore, regarding the activity of conferring empowerment, it is stated, "It is performed by the Jewel Family," and so forth. This is because the Tathāgatas possess mastery over the enlightened activities of the four families.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་མཛད་ལ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱིས་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་ལས་མཛད་དེ། དེ་གཙོར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། དབང་བསྐུར་བ་གཙོར་བྱས་ནས། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱིས་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཛད་དེ། དེ་བས་ན་སྐུའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བཞུགས་པའི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་སྐུའི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་ལ་བཞག་པ་ལྟ་བུར་ཡང་བསྟན་པས་ན། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལག་པས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའི་འོག་ཏུ། རང་གི་ལྷའི་སྐུར་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་གང་ལ་དད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའོ། ། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་ཞེས་པ་ནི། གང་ལ་དད་པའི་སེམས་དཔའ་དེའི་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆ་ལུགས་སུ་བསམས་པའོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་བུ་གསེར་གྱི་ཅོད་པན་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་བྱས་པ་དེ་ལ་ནི། རྒྱལ་ཕྲན་དང་བློན་པོ་དང་། ཤོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་། དབང་འཕྲོག་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་དུ་བྱས་ནས་རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྒྱལ་ཐབས་སྤྱི་བླུགས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི། བདུད་ལ་སོགས་པའི་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཅིང་།

The Tathāgata family performs the act of blessing, and the Jewel family performs the act of conferring empowerment. Regarding the phrase "making that the primary focus," it means making the conferral of empowerment the primary focus. The Jewel family then constructs the dhāraṇī maṇḍala. Therefore, regarding the phrase "the mudrā of the body," it is taught that the mudrās of the bodies of Vajradhātvīśvarī and the others who reside therein are displayed as if placed upon a throne of a stūpa; thus, it is explained that it is appropriate to confer empowerment from the crown of the head using those mudrās formed with the hands. Regarding the phrase "after that," it means after having conferred empowerment in that manner. Regarding the phrase "into the body of one's own deity," it refers to whichever of the wisdom beings (jñānasattva) one has faith in. Regarding the phrase "visualizing oneself as it is," it means visualizing oneself in the form, color, and attire of whichever bodhisattva one has faith in. Regarding the phrase "in every way unassailable," it is, for example, just as a prince who has been conferred empowerment from the crown of the head with special substances such as a golden diadem cannot be overwhelmed or have his power usurped by others such as petty kings, ministers, or commoners; likewise, for one who has actualized the yoga of the great samayasattva of the Tathāgata family and has been conferred empowerment by the pouring of the sovereignty of the five families and five wisdoms, they cannot be overwhelmed by adversaries such as Māras.

ཐེག་པ་འོག་མ་པའི་སྐྱེས་བུར་གཞག་པའི་གཞན་གྱིས་དབང་འཕྲོག་པར་མི་ནུས་པའི་ང་རྒྱལ་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་སྒྲུབ་པ་ལ་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཡན་ཆད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་རང་གི་ལྕེ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསམས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལྕེ་ཉིད་ཧྲཱིཿལས་བསྐྱེད་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པར་གྱུར་པའི་འདབ་མ་ལྕེར་གནས་པའི་སྟེང་དུ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམས་པའི་དབུས་སུ་ཧཱུཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསམས་ལ། དེའི་བུམ་པའི་དཀྱིལ་དུ་སེམས་དཔའ་གང་བསྒོམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསམ་མོ། ། སྙིང་གར་ཞེས་པ་ཡང་སྙིང་གར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པའི་སྟེང་དུ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ལས་སྣ་ཚོགས་པར་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་རྩེ་གྱེན་དུ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་འོག་ནས་འབྱུང་བ་བསམས་ཏེ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་གང་བསྒོམ་པ་དེའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཅིངས་ལ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱའོ། ། རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལྷ་གང་བསྒོམ་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་སྐུ་རྫོགས་པར་བདག་ཉིད་གྱུར་ཏེ། དེས་བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་ཞེས་བར་དུ་གཅོད་པས་བགེགས་ཏེ།

It is taught that one should meditate on this sequence of pride, which cannot be usurped by others who are established as persons of the lower vehicles. Thus, the explanation of the empowerment to be conferred by the Buddhas of the five families in order to accomplish the great being of the samaya of the Tathāgata family has been completed. Now, in order for one who has thus obtained mastery over all through empowerment to possess authentic meditative concentration, the method for meditating on the meaning of samādhi will be explained. First, regarding the phrase "visualizing a five-pronged vajra on one's own tongue": one's own tongue itself becomes an eight-petaled lotus generated from the syllable HRĪḤ. Upon the petal situated at the tongue, one visualizes a moon maṇḍala, in the center of which one visualizes a five-pronged vajra generated from the syllable HŪṂ. In the center of its bulb, one should visualize the mantra syllables of the dharma-mudrā of whichever being one is meditating upon, just as previously explained. Regarding the phrase "at the heart": upon a moon maṇḍala visualized at the heart, one visualizes a crossed vajra (viśvavajra)—the characteristic of performing various activities—which has its prongs pointing upward, as will be described below. Regarding the phrase "having bound the action mudrā": one should bind whichever action mudrā belongs to the deity one is meditating upon, and then direct the mind as follows, as it appears below. Regarding the phrase "one's own deity's samaya-being": one becomes the complete body of the samaya-being of whichever deity one is meditating upon. By that, one [overcomes] obstacles and misleading influences; "obstacles" refers to those that create interruptions.

ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་ཁྭ་དང་ནེའུ་ལེ་རྣམ་པར་འཇིག། རིགས་གཅིག་པ་ལས་ཞེས་པ་ནི། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དེ་དག་དང་། འགྲོ་བའི་སེམས་དང་གྲུབ་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལོག་པར་འདྲེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ལོག་འདྲེན་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་དེ། མ་ལུས་པ་དེ་དག་གིས་མི་ཚུགས་ཤིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མོས་པར་བྱའོ། ། འཁོར་བ་ན་གནས་ཀྱང་ཞེས་པ་ཐུགས་རྗེས་སུ་འཁོར་བ་ན་གནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་པདྨ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་པདྨའི་རིགས་པས་ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་ན་བཞུགས་ཀྱང་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་ན་བསྣམས་པའི་པདྨ་བཞིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུའོ། ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས། དང་པོ་བརྒྱད་དང་དགུ་ཉོན་མོངས། ། ཞེས་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་བསྡུས་ཏེ། གཉིས་དང་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་བདུན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་བསྡུའོ། ། དོན་དམ་པར་མི་གོས་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་འབྲེལ་པར་བསྟན་པ་སྟེ།

Regarding the destruction of the crows and mongooses as taught in the Kriyātantra: the phrase "from a single family" refers to the eighty-four thousand [teachings] extensively taught, which are characterized by leading the minds of beings and the excellence of accomplishments astray; thus, they are explained as "misleaders." One is not harmed by any of these without exception. The phrase "all phenomena are pure by their very nature" means that one should resolve that their essence is like space, free from subject and object. The phrase "even while remaining in saṃsāra" means that although one remains in saṃsāra through compassion, because one possesses the realization of it as such through insight, one is not stained by the defects of saṃsāra. The phrase "like the lotus of Vajradharma" means that by the principle of the lotus family of samādhi, even as long as one dwells in saṃsāra, one is not stained by the faults of the latencies of saṃsāra; this is like the lotus held in the hand of the Great Being Vajradharma. The phrase "afflictions and so forth" refers to the six root afflictions and the twenty secondary afflictions. Alternatively, according to the teaching from dependent origination: "The first, eighth, and ninth are afflictions," these are the aspects mentioned. By the word "and so forth," karma and suffering are included; the second and tenth are karma, and the remaining seven are suffering—these are what is included. The statement "ultimately not stained" is taught in connection with the conventional.

ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དངོས་པོའི་སྣང་བས་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པར་རྟོགས་པས་མི་གོས་སོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པས་སོ། ། རྒྱལ་ནི་ལྟ་བ་དེའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསལ་བར་བསྒོམ་པའོ། ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལས་མཛད་པས་ན་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་གཅིག་ལ་ལ་ན་རེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བཟུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཆོས་པས་ན་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཏེ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ན། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་ཅིང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་ན། དེའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས་བྱ་ཞེས་ཟེར། སེམས་དཔའི་བྱིན་རླབས་རྣལ་འབྱོར་གྱི། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་སྙིང་ག་ན་གནས་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་དེ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སེམས་དཔའ་དེའི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པས་སོ། ། རྣམ་གཅིག་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གང་འདོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པས་སོ། ། གསང་སྔགས་རིག་སྔགས་བསྒྲུབས་ན་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཟླ་བ་སྟེ།

One should reflect: "Although I abide in saṃsāra through the appearance of things conventionally, I am not stained because I realize that ultimately they are pure by their very nature." One is called a "hero" (vīra) because one possesses such a meaning. "Victorious" (jaya) means abiding in the state of that view; thus, it is the clear meditation. Regarding the phrase "this is the samādhi": this manner of teaching is the samādhi. The reason for acting in this way is also taught in the tantras; as for "the samādhi of Vajradharma," because the family of Dharma performs the activity of samādhi, it is called the "samādhi of Vajradharma." Alternatively, some say it refers to holding the five-pronged wisdom-vajra, and because that itself is the Dharma-vajra, it is the samādhi of that. Others say that Vajradharma is the Lord Avalokiteśvara; because all phenomena are selfless and, being pure by nature, have become the essence of natural emptiness, it is called his samādhi. Regarding "the yoga of the blessing of the sattva": this is the moon maṇḍala residing in the heart of the perfected Mahāmudrā. It is because that Vajradharma blesses the sattva of the moon maṇḍala. Alternatively, it is because it causes the sattvas to possess whatever samādhi they desire. Regarding "if one accomplishes secret mantras and vidyā-mantras": this refers to the recitation of the characteristics of secret mantras and vidyā-mantras.

དེ་བཟླས་ཤིང་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ན་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན། མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡན་ཆད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། གཞན་གྱིས་མཆོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་མཆོད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་གསང་བའི་མཆོད་པ་བརྗོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ལཱ་སྱེ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི་སྒེག་མོ་ལ་སོགས་པ་གསང་བའི་ལྷ་མོ་རྣམས་དང་། བཛྲ་སཏྭ་སཾ་གྲ་ཧ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྡུས་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། གསང་བའི་མཆོད་པ་བརྗོད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རྣམས་སོ། ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་སོ། ། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་བས་སོ། ། རྣམ་གཅིག་རྒྱུད་འདིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་འདིར་སྨོས་པ་འདི་རྣམས་ཡིན་པས་སོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་འབྱུང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

If one recites and accomplishes this, whatever siddhi one desires will be swiftly attained; thus it is said: "One will swiftly obtain the siddhi." This concludes the explanation of the samādhis of the great beings of the samaya belonging to the Tathāgata family. One who possesses such sublime meditative concentration of samādhi becomes an object of worship for others. Therefore, in order to perform worship, the offerings are explained, beginning with the words: "Then, the secret offerings are described." Regarding the phrase "Vajralāsyā and so forth," this refers to the secret goddesses such as Lāsyā and the others. "Vajrasattvasaṃgraha" means "the gathering of Vajrasattva," and so forth; these are the most secret offerings to be performed as they appear below. The phrase "describing the secret offerings" is as explained previously. "Tathāgatas" refers to the five Buddhas, such as Vairocana and the others. "Glorious Vajrasattva and so forth" refers to the sixteen wisdom beings, such as the glorious Vajrasattva and the others. These are the principal figures of all the Buddhas and Bodhisattvas. Alternatively, these are the principal deities mentioned here who are taught in the maṇḍala of this tantra. Some say that the names of all the deities arising from the Vajradhātu Maṇḍala are called "principal" because:

སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་འདི་དག་གཙོ་བོ་བས་ན་གཙོ་བོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོར་དུ་འབྱོར་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒོམ་པའི་ལྷའི་དེ་དག་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་མཆོད་པའི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མཆོད་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་། གྲངས་མིང་མཐུན་པར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དུ་མར་འདོད་པ་དག་ཡོད་ན། འདིར་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུར་སྟོན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རང་བྱས་ཟིན་པར་བསྟན་པ་དེའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ནི། སྔ་ནས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལྔ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་རྣམས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་མདུན་དུ་བཞུགས་པར་མོས་པར་བརྟགས་ནས་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་བའོ། །

Among the other [practices] taught in the Yogatantra, these are the primary ones, and are thus called the "principal [yogas]." Regarding the "samaya-sattva," it is as previously explained. "Yoga" refers to the union of the sign and the signless in mutual dependence; its definition is also as previously explained. Thus, the yoga of the samaya-sattvas of the Tathāgatas and the bodhisattvas of their families has been explained. Now, in order to please those deities who have been meditated upon in the yoga of the samaya-sattva, the sequence of the ritual for their offerings will be explained. Regarding the specific types of offerings, although there are those who assert many varieties that correspond in number and name, if one asks how they are presented here: it is said, "Then, having performed the yoga of the samaya-sattva in that manner," and so forth. In that context, the "yoga of the samaya-sattva" refers to the yoga of the Tathāgatas and the bodhisattvas belonging to their families, which has been shown to be already accomplished. "The Tathāgatas" refers to the naturally established Tathāgatas, the five Buddhas. "Vajrasattva and the others" should be understood in the same way as the wisdom-sattvas (jñānasattva). "One should please them with external offerings" means that, having visualized them as residing in front of the samaya-sattva, one should explain the method of pleasing them with various types of offerings.

མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཡང་རྒྱུད་འདི་ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་འདིའི་ནང་ནས་ནི་འདི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་བཀོད་པའམ་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་གསུམ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། ། ཕྱག་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ཡང་རིགས་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྗོད་པའོ། ། རྒྱས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། སོ་སོ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་སོ། ། བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཉུང་ངུ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཤད་པའོ། ། རས་དང་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་བྲི་བའི་གཞི་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རྩྭ་དུ་གུ་ལའི་རས་དང་། བེའུ་རས་དང་། ཤིང་བལ་གྱི་རས་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་བྲི་བར་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་བྲི་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རི་མོ་མཁན་གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་པས་ཁྲིམས་ཀྱི་དངོས་གཞི་མ་ཉམས་པར་བསྲུངས་ཏེ། རྩ་རྒྱུས་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་རྩིས་འབྱེས་པར་བྱས་པའི་ཚོན་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་བྲི་བར་བྱ་བའོ། ། ཐང་བུ་ཞེས་པ་ནི། ས་གཤིན་པའི་ཐང་བུ་ལ་དང་པོར་ས་བསླང་བ་དང་། བགེགས་བསྐྲད་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་འཇིམ་པ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལ། དྲི་དང་ལྡན་པའི་ལྕི་བས་གུང་ལྟོ་ཙམ་དུ་བྱུགས་པ་ལ། ཐིག་གིས་རེའུ་དུ་བགོས་ནས་ཚོན་འབྱེས་པར་དགྱེ་བའོ། །

Regarding the phrase "the ritual of offering is also from this tantra": the method for pleasing [the deities] through such offerings is found within this great root tantra, the Tattvasaṃgraha, as follows. "Arranged in the great maṇḍala and so forth" refers to the great maṇḍala, which is the Vajradhātu maṇḍala, the maṇḍala of the Body. The word "and so forth" includes the three types of maṇḍalas as they have been described; this is the extensive approach. "The four-armed maṇḍala" refers to the maṇḍalas of the four mudrās of the individual families. "Extensive" refers to those who delight in detail. "Condensed" refers to the explanation for the sake of those who delight in brevity. "On cloth" refers to the base for drawing those maṇḍalas. From among the dugula grass cloth, calf-skin cloth, cotton cloth, and so forth as described, one should draw [the maṇḍala] on whatever is suitable for the drawing. Furthermore, the painter, abiding in the poṣadha fast and maintaining the fundamental vows without impairment, should use pigments free from defects such as fibers or blood, properly prepared and colored, to draw the desired forms. "On a flat surface" refers to first requesting the site on a fertile plot of land, performing the preliminary rites such as expelling obstructing spirits, and then preparing the clay. Having smeared it with fragrant cow dung to the thickness of a thumb's joint, one should divide it into sections with a thread and apply the colors in their proper places.

ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུའམ་ཞེས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་བསམས་པའམ། རྩིག་ངོས་ལ་སོགས་པའི་ངོས་སུ་རྩིག་པ་ལ་བྲི་བར་བྱའོ། ། བྱས་པའམ་ཞེས་པ་ནི་འཇི་བ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བརྩམས་པའོ། ། ལུགས་སུ་བླུགས་པའམ་ཞེས་པ་ནི། གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མགར་བ་མཁས་པས་མཚན་དང་ལྡན་པར་བླུགས་པའོ། ། བསམ་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི། མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕོ་བྲང་རྒྱན་ཆེན་པོ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དམིགས་ནས། དེའི་ནང་ན་བཞུགས་པར་བརྟགས་པ་ལ། མཉེས་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་གནས་པའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ལམ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁོ་ན་བསམས་ཏེ་མཆོད་དོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལས་ཀྱང་རིམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཚིག་གོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བསྡུས་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལས་བཟློག་པས་ན་ཆེན་པོ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ན་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོའི་སྐུ་བས་ན་སྐུ་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་བསྟན་པ་དང་།

Regarding the phrase "in the direction of space and so forth": this means one should mentally visualize it in space, or draw it on a surface such as a wall. Regarding "made": this refers to works fashioned from materials such as clay or sandalwood. Regarding "cast": this refers to casting it with the proper marks by a highly skilled and refined smith using materials such as gold or silver. Regarding "in the imagination": this means visualizing a pure palace, complete with all great ornaments, as a maṇḍala in the space before one, and then imagining the deities residing within it. Regarding "to please": this refers to the deity to be accomplished. Regarding "together with the Tathāgatas": this means abiding together with the deities of the maṇḍala as is appropriate. Regarding "the Blessed Buddhas and Bodhisattvas": this means one should contemplate and make offerings to the maṇḍala in the manner of the Great Maṇḍala, or specifically the maṇḍala of the four mudrās. Regarding "especially": this is a term used to distinguish it further. Regarding "the Vajra Body, the Compendium of the Mahāyāna Abhisamaya": it is called "Great" because it is the opposite of the Lesser Vehicle. "Abhisamaya" refers to the essence of the pure bodhicitta; because it is the realization of the wisdom of Vajrasattva, it is called "Abhisamaya." Because everything is gathered within it, it is called "Compendium." The ultimate nature is called the "Vajra Body of Vajrasattva, the Dharmakāya." Because it is the body whose essence is the five wisdoms, it is the "Vajra Body." Furthermore, this is taught in terms of the ultimate truth.

ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བསྟན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པར་སྟོན་པའོ། ། གཞན་དུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐུའི་ངོ་བོར་སྟོན་པའོ། ། དོན་དམ་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷར་སྟོན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བས་འཐོན་པ་ཡང་དེ་ལས་འཐོན་ལ། བསྡུ་ན་ཡང་དེར་བསྡུས་པས་ན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོར་འདུས་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞི་ལ་སོ་སོ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འབོད་པ་དག་ཡོད་པའི་ནང་ནས། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་མ་གྲོལ་བ་གྲོལ་བ་དང་། དབུགས་མ་ཕྱུང་བ་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་འཇོག་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའམ། གཅིག་ཏུ་ན་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པ་དང་འདྲ་བས་སོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། དེ་ནི་དངོས་སུ་ན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེའི་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་དོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཏེ།

This is taught conventionally; ultimately, it is taught as the dharmakāya, while conventionally it is shown in the form of the rūpakāya. Alternatively, conventionally it is shown as the essence of a worldly body, whereas ultimately it is shown as a supramundane deity. Since all worldly and supramundane deities arise from the nature of the glorious Vajrasattva, they emerge from him, and since they are also subsumed within him, it is said that "all are subsumed," just as all waters are gathered in the ocean. Regarding the "Universal Monarch of the Tathāgata Family": among those who are called Universal Monarchs within each of the four families, the glorious Vajrasattva is specifically called the Universal Monarch of the Tathāgata Family. The meaning of this is that he is a Universal Monarch who liberates sentient beings who are not liberated, provides relief to those who have not found relief, ripens those who are not ripened, and establishes those who have not passed beyond sorrow in the state of nirvāṇa. Alternatively, from the perspective of the family, he is so called because his worship of the Tathāgatas and his activity for the benefit of sentient beings are unimpeded, just like a Universal Monarch. Some say he is called a "Universal Monarch" because he shares common characteristics with a Universal Monarch king; thus, he is explained as such. In reality, he is the glorious Vajrasattva, and he is worshipped in the manner of the maṇḍala of his single mudrā. This practice is also taught in the Subsequent of the Subsequent Tantra.

ལས་མང་པོ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སྣང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ལས་ནི་འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་དག་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་འགྲུབ་པར་དེའི་ནང་ན་སྣང་སྟེ། ཇི་ལྟར་རས་དང་ཐང་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བས། སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པས། ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་དང་མཆོད་པས་མཆོད་པའི་རྣམ་པ་དག་བརྩམ་ཞེས་ཟེར་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཆོད་པའི་དགོས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་མཆོད་པ་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་གཞན་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། མཆོད་པ་རྣམ་བཞི་བྱས་པས་ནི། ། ཞེས་པ་བདུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིས་མཆོད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་གཅིག་ཟང་ཟིང་གི་མཆོད་པ་དང་། གསང་བའི་མཆོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་། ནན་ཏན་གྱི་མཆོད་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་པའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གསུངས་སོ། ། ད་ནི་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་མང་པོ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དག་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སུ་འོས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན།

Regarding the statement, "The characteristics of performing many activities appear," "activities" refers to the characteristics of making offerings to the Noble Ones and acting for the benefit of sentient beings. These include the four types, such as pacifying and so forth, as well as various specific methods of accomplishment; when performed accordingly, they appear within this [tantra] as being successful. This is what is taught in the passage beginning, "Just as on a cloth or a piece of canvas," and so on. An opponent might ask: "Since the Yoga Tantras prioritize meditative absorption (samādhi), and it is taught that by abiding in the meditative concentration of the mind, everything is attained, why is it necessary to compose texts on activities and the various forms of offering?" The response is: "The purpose of offering is also from this very [tantra]." This means that the practice of making offerings is also taught in this very tantra, as in the passage beginning, "By making offerings to the Three Jewels," and so forth. Similarly, it is taught in other tantras: "By performing the four types of offerings," which refers to offering with the four [substances] such as incense and so on. Alternatively, it refers to material offerings, secret offerings, mental offerings, and offerings of earnest application; it is taught that by abiding in the yoga of oneself as the deity, one attains great merit. Now, for the sake of those who delight in extensive detail, it is said: "The ritual of offering in the manner of the great maṇḍala shall be explained." Regarding the phrase, "a place worthy of the Buddhas and Bodhisattvas," this means a place that is pleasing and inspiring. If one asks what that is:

རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། འདི་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་གནས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་ཞེས་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁང་པའི་རྩེ་མོ་དེས་སྤྲས་པས་ན་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱའོ། ། བརྩེགས་མ་ཞེས་པ་ནི། ཡང་ཐོག་གི་རིམ་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་གཅིག་བརྩེགས་མར་གྱུར་པས་ནའོ། ། ཡང་ན་མ་ར་ཀ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་། མུ་ཏིག་གི་རིགས་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་། འཕྲ་འབུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་རྒྱན་དུ་མ་དག་གིས་བརྩེགས་མར་གཡོགས་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་འདི་ལྟར་བསྟན་པས་ཅི་འགྲུབ་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་གསང་སྔགས་གང་དུ་བཤད་པའི་གནས་དེར་མོས་པར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་དུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ནི། རི་རབ་རིའི་རྩེ་མོར་གཞལ་མེད་ཁང་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་གནས་དེ་ཁོ་ན་བསམས་ན། གང་འདོད་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་བོ་ཞེས་སྤྱིར་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཞིབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཚིག་སློབ་དཔོན་སྔ་རབས་རྣམས་འཆད་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་གནས་དེ་དག་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་དང་པོའི་རིམ་པ་བཞིན་དུའམ། འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན།

"One should consecrate the peaked palace at the tip of the vajra-jewel," it is said. This is the abode of the king of the gods of the desire realm. Regarding "vajra-jewel," it is a precious gem characterized by the term "vajra-jewel"; because the peak of the palace is adorned with it, it is called the "peak of the vajra-jewel." Regarding "peaked" (kūṭāgāra), it is so called because the various successive stories are stacked one upon another. Alternatively, it is so called because it is covered in layers with various types of precious gems such as emeralds (marakata), various types of pearls, and many divine ornaments such as inlaid carvings. In that way, one should consecrate it. Now, one might ask: "Is it not the case that only suchness (tattva) is to be visualized, and not something else? What is accomplished by teaching it in this way?" It is replied: Because the words "one should have devotion to the place where the secret mantra is explained" are spoken. This is because the Tattvasaṃgraha Tantra explains the great maṇḍala of the Vajradhātu and so forth, and all the secret mantra tantras are taught to be within this celestial palace on the summit of Mount Meru. Therefore, if one contemplates that very place, the practitioner who desires [attainment] will quickly achieve it. Since the masters of the past explain these words that appear in detail in the secret mantra tantras in general, it is taught that one should meditate in this manner. Now, one might ask: "Is the method for generating those places according to the first stage (utpattikrama), or should one meditate on suchness?"

དེའི་རིམ་པ་ཡང་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྷཿ སརྦ་དྷརྨཱ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་སྔགས་སོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོར་སྣང་བའི་མཚན་མ་བས་མ་དག་པའོ། ། དང་བྲལ་བས་མོས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དག་པ་བས་ན་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི། འོག་གི་ཕྱོགས་སུའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་སྟོན་ཅིང་འཛིན་པར་ནུས་པ་སྟེ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོས་གཞི་བྱས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཡཾ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པ་སྟེ། རྒྱ་དང་རྔམས་ཚད་མེད་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་ཕིགས་པར་མི་ནུས་པ་སྲ་ཞིང་སྡུག་པར་གྱུར་པ་དག་བསྒོམ་མོ། ། བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་སྟེང་དུ་བཾ་ལས་ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རླུང་གིས་གར་ཁྱབ་པ་དེའི་ཚད་དུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ལྟ་བུ་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རི་རབ་དེ་སྐད་བཤད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ཆུའི་ཕུང་པོ་དེ་ལས་ལཾ་ལས་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ། རྒྱ་ཆེ་ཞིང་སྡུག་པར་རབ་ཏུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་གདོད་དེའི་དབུས་སུ་སུཾ་ལས་རི་རབ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། གཟི་མདངས་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ། །

Regarding the statement, "The sequence of this is also as follows," and so forth: Oṃ svabhāvaśuddhāḥ sarvadharmāḥ is the mantra for blessing all phenomena as naturally pure, which is to be performed as emptiness. "Possessing an intrinsic nature" refers to the impurity of the signs of appearing as functional entities. "Being free from [that] through conviction" means that the absence of intrinsic nature is being free from signs; because it is pure, one should conceive of it as such through conviction. Then, "below" means in the downward direction. "The world systems without exception" refers to the vastness of being able to display and sustain as many world systems as exist throughout the ten directions. "Formed as a foundation by a great mandala of wind" means that from the syllable yaṃ, one meditates on a great mandala of wind, immeasurable in breadth and depth, firm and solid such that even the vajra of Nārāyaṇa could not pierce it. "Ocean of nectar" means that upon that mandala of wind, from the syllable vaṃ, one meditates on a great ocean of water, equal in extent to wherever the wind pervades. Although Mount Meru is described as arising from such [an ocean], here, from that mass of water, from the syllable laṃ, it becomes a great golden foundation, which one should meditate upon as being vast and beautiful. Then, in the center of that, one should visualize Mount Meru from the syllable suṃ, endowed with excellent brilliance.

ཞེས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པས་ཁ་དོག་མི་མཐུན་པའི་གཟི་མདངས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གསེར་གྱི་ས་གཞི་ཞེས་པ་ནི་དེའི་སྟེང་གི་སྡིངས་སུ་གསེར་གྱི་ས་གཞི་སྲ་བའི་ཚད་རྡོ་རྗེ་ལྟར་ཅིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་པ་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་ལྷམ་པར་གྱུར་པ་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དུ་དཔགས་པའི་ཚད་ཀྱི་རྒྱ་དེ་ཙམ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་གི་ཚད་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དུ་མོས་པའི་མཐས་ཀླས་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། སྟེང་བཻ་ཌཱུརྱ་བཞུ་བས་མིག་མང་རིས་སུ་བྲིས་པ། མཐའ་ཚོན་རྩི་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་མཛེས་པར་བསྐོར་བར་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་སྟེང་དུ། ཕྱོགས་བཞིར་ཡང་སྒོ་དང་རྟ་བབས་དང་ཞེས་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་པ་ལ་སྒོ་དང་ཏྭ་ར་ཎ་དང་། སྒོ་ཁྱུད་དང་། སྒོ་ཁང་དང་། ཀ་བ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བ་དང་། ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་མེ་ཏོག་དང་། དྲ་བ་དང་དྲ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། དར་གྱི་ཆུན་པོ་དང་། འཕན་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། རྔ་མ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོ་ཁྱུད་དང་། ཐེམ་སྐས་དང་། སྟེགས་བུ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ་སྟེ། དེའི་དབྱིབས་གྲུ་བཞིར་གནས་པ་ནི། ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་ངོ་བོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་མཛད་པ་སྟེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་རྣམ་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ཡང་མནར་སེམས་ཕ་རོལ་གནོན་པར་འདོད་པ་ལས་བཟློག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་བྱམས་པའོ། ། གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེའོ།

This means one should meditate on it as being composed of the four kinds of precious gems, possessing a sublime and variegated luster. Regarding the "golden ground," one should visualize that upon its surface is a golden ground as firm as a vajra, indestructible by anything, perfectly square in shape, and of immense extent, as vast as the mind can conceive. Its circumference is as limitless as the bounds of one's mental resolve. Its surface is laid out in a checkerboard pattern of melted lapis lazuli, and its perimeter is beautifully encircled by one hundred and one colors. Upon that which has been thus visualized, one should examine the celestial mansion, with gates and archways in the four directions. Furthermore, it is square in shape, possessing gates, toraṇa arches, door-surrounds, porticos, and eight pillars. It is adorned with vajra garlands, lotus flowers, lattices and half-lattices, suns, moons, flower garlands, clusters of silk, banners, bells, and yak-tail streamers fluttering in the wind, as well as door-surrounds, staircases, pedestals, and so forth. Its square shape represents the essence of the four immeasurables, acting with equanimity toward all: love, compassion, joy, and equanimity. Among these, love is the desire to turn away from malice and the intent to harm others. Compassion is the desire to turn away from neglecting the welfare of others.

། གཞན་གྱིས་སེམས་འཇོམས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན་དགའ་བའོ། ། མི་མཉམ་པར་འདོད་པའི་ཡིད་ལས་བཟློག་པས་ན་བཏང་སྙོམས་སོ། ། ཚད་ཡོད་པ་ལས་བཟློག་པས་ན་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ཡུལ་དང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དགོངས་པའི་མཐུ་མངའ་བས་ན་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱད་པའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པས་སྒོ་བཞི་སྒོ་ཁང་དང་བཅས་པས་བརྒྱན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་།

It is "joy" because it turns one away from the destruction of others' minds. It is "equanimity" because it turns one away from the mind that desires inequality. It is "immeasurable" because it turns one away from being limited; it is immeasurable because it possesses the power of intending toward immeasurable objects and sentient beings, and it is of that very nature. Because the essence of having fully practiced the thirty-seven factors of enlightenment has reached complete maturity, it is adorned with the four gates and gate-halls. Among these, the eastern gate is the nature of the four applications of mindfulness: the application of mindfulness to the body, the application of mindfulness to feelings, the application of mindfulness to the mind, and the application of mindfulness to phenomena, which are characterized by their respective signs. The southern gate is the nature of the four right endeavors: the generation of aspiration so that sinful, non-virtuous phenomena do not arise; the generation of aspiration to abandon sinful, non-virtuous phenomena that have already arisen; the generation of aspiration to produce virtuous phenomena that have not yet arisen; and the generation of aspiration so that those already arisen remain, increase further, do not decline, and reach full perfection. The western gate is the nature of the four bases of miraculous power: the base of miraculous power consisting of the meditative concentration of aspiration together with the formative forces of abandonment; the base of miraculous power consisting of the meditative concentration of the mind together with the formative forces of abandonment; and so forth.

བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནི་དབང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་སྟེ། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་བསམ་གཏན་བཞིའི་ངོ་བོ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་དང་། དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། ། སྒོ་ཁྱུད་བཞི་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ནམ་མཁའ་(མཛེད་,མཛོད་)ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རིན་ཆེན་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོའོ། ། ཀ་བ་བརྒྱད་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ། ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ། །

The characteristics are the bases of miraculous power endowed with the formative activities of abandonment and the meditative concentration of diligence, and the bases of miraculous power endowed with the formative activities of abandonment and the meditative concentration of discernment. The northern gate is the nature of the five faculties: the faculty of faith, the faculty of diligence, the faculty of mindfulness, the faculty of meditative concentration, and the faculty of insight. These are the nature of the four meditative concentrations: the characteristics of initial application, sustained application, joy, bliss, and one-pointedness of mind; the first meditative concentration; the characteristics of internal clarity, joy, bliss, and one-pointedness of mind; the second meditative concentration; the characteristics of equanimity, mindfulness, alertness, bliss, and one-pointedness of mind; the third meditative concentration; and the fourth meditative concentration, characterized by the purity of equanimity, the purity of mindfulness, and the feeling that is neither painful nor pleasant. The four archways are the nature of the Śūraṅgama samādhi, the Gaganagañja samādhi, the Ratnamudrā samādhi, and the Siṃhavijṛmbhita samādhi. The eight pillars are the nature of the eight liberations. What are they? The first liberation is for one possessing form to see forms. The second liberation is for one perceiving no internal form to see external forms.

སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པའོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞི་པའོ། ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་རྫོགས་པར་བྱས་པ་འདི་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལྔ་པའོ། ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྲུག་པའོ། ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བདུན་པའོ། ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། ཕྲེང་བ་དང་། དྲ་བ་དང་། དྲ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། དར་དཔྱངས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་།

Having personally realized the liberation of the beautiful with the body and having perfected it, one dwells therein; this is the third liberation. By completely transcending perceptions of form in every respect, with the disappearance of perceptions of resistance and by not attending to perceptions of diversity, thinking "space is infinite," one fully realizes the sphere of infinite space and dwells therein; this is the fourth liberation. By completely transcending the sphere of infinite space in every respect, thinking "consciousness is infinite," one fully realizes the sphere of infinite consciousness; this is the fifth liberation. By completely transcending the sphere of infinite consciousness in every respect, thinking "there is nothing whatsoever," one fully realizes the sphere of nothingness and dwells therein; this is the sixth liberation. By completely transcending the sphere of nothingness in every respect, one fully realizes the sphere of neither perception nor non-perception and dwells therein; this is the seventh liberation. By completely transcending the sphere of neither perception nor non-perception in every respect, one personally realizes the cessation of perception and feeling with the body and dwells therein; this is the eighth liberation, as it has been taught. The garlands, nets, half-nets, and hanging silk streamers are the essence of the seven factors of enlightenment. What are they? They are the factor of enlightenment of correct mindfulness, the factor of enlightenment of correct discrimination of phenomena, and the factor of enlightenment of correct joy.

བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། འཕན་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། རྔ་མ་དང་། མེ་ལོང་དང་། རྔ་མ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་ཡིད་གཡོ་ཞིང་གཡེངས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྡེའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོས་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཐེམ་སྐས་དང་སྟེགས་བུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐེག་པ་འདི་དག་གོང་མ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྟིམ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ནང་གི་དབྱིབས་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ནས་དེ་སྦྱོང་བ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤི་རྣམས་སོ། ། རྣམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི། ལས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། མཐུན་པར་བསྟན་ནས།

It is said: "The factor of enlightenment of equanimity, the factor of enlightenment of pliancy, the factor of enlightenment of meditative concentration, and the factor of enlightenment of diligence." The banners, bells, yak-tail whisks, mirrors, and yak-tail fans moved by the wind represent the nature of stirring and agitating the minds of beings through the twelve branches of the excellent speech. What are these? They are the Sūtra collection, the Collection of Verses, the Prophecies, the Verses, the Specific Utterances, the Extensive Teachings, the Birth Stories, the Marvelous Accounts, and the Established Instructions. The sun and moon represent the characteristic of bringing beings to full maturity through the nature of the union of method and insight. The staircases and pedestals represent the characteristic of gradually entering the higher vehicles and dissolving into meditative concentration through the distinctions of the realization of primordial wisdom. The internal shape, which abides in the manner of a wheel, is shown in accordance with the principle of dependent origination and serves to purify it. What are these? They are ignorance, mental formations, consciousness, name and form, the six sense bases, contact, feeling, craving, grasping, becoming, birth, and aging and death. Their division into three parts is shown in accordance with the characteristic of being subsumed within karma, afflictions, and suffering.

དེ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། ། མཐའ་མའི་མུ་ཁྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་ནི། ཐེག་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པས་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ངོ་བོ་བས། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱས་ཤིང་སྤྲས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ངོ་། གཞན་གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་མཐའ་མ་(དད་,དང་)མཚམས་ཀྱི་ཚོམ་བུའི་བར་རྣམས་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་ལྗོན་ཤིང་ལོ་འདབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དག་སྐྱེས་པའི་རྩེ་ལ་བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དབྱངས་ཀྱིས་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྗོད་ཅིང་། ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་དང་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་མཚོ་གྱ་གྱུ་རྣམས་ནི་ནང་ན་མེ་ཏོག་གི་རྣམ་པ། མནྡཱ་ར་བ་དང་ཀུ་མུ་ད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཅལ་གྱིས་འདབ་འབྱོར་དུ་གང་བ། པུ་ཤ་ར་དང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་སོགས་པ་གཅལ་དུ་བཀྲམ་པ་དག་ལས་འོད་རྣམ་པ་མང་པོ་འཕྲོ་བས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གོ་འབྱེད་པ། གོས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ན་བཟའ་མང་པོས་ཡོངས་སུ་གཏིབས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བདུག་སྤོས་ཀྱི་དུ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། བྱུག་པའི་དྲིས་ཀུན་དུ་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་འཁྲིགས་པ་ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་རིགས་ཐ་དད་པར་གནས་པས།

It thoroughly purifies and destroys those [afflictions]. The perimeter of the outer rim, encircled by a vajra garland, demonstrates the manner in which the Vajrayāna brings all beings to full maturity, being superior to other vehicles. Because its essence is to completely fulfill the intentions of all beings without exception, it is a celestial mansion characterized by being constructed and adorned with various precious gems. Furthermore, the areas between the perimeter and the clusters of the intermediate directions of that celestial mansion are filled with jewel trees whose leaves have fully ripened; at their tips, kalaviṅka birds and others utter meaningful verses with enchanting melodies. The sky is filled with soaring birds, and the meandering ponds of the eight qualities are completely covered with a carpet of flowers such as the mandārava and great kumuda. From the various types of gems spread as a floor, such as puṣparāga and indranīla, many rays of light radiate, illuminating everything and providing an opening. The place is completely draped with many garments produced from the magical display of clothing trees. There is an uninterrupted stream of incense smoke possessing the perfect fragrance of ethical discipline, and great clouds of unguents that completely satisfy and pervade all. Within and without, many goddesses of various classes reside.

མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཆ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཞན་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐུ་ལས་གྲུབ་པ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ། ལྷ་དང་ལྷ་མོ་དང་ལྷའི་བུ་མོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་ཀྱིས་གླུ་དང་གར་དང་སིལ་སྙན་དང་། ཕེག་རྡོབ་པ་དང་། འཕྱོ་བ་དང་། ལྡིང་བ་དང་། བསྐོར་བ་དང་། བྲོ་རྡུང་བ་དང་། སྒེག་པ་དང་། འཇོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པས། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དག་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ན། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་འཆད་པར་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་ཕྱོགས་བཞིར་ཡང་། སྒོ་དང་རྟ་བབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འདི་གསུངས་སོ། ། དེར་བཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གདན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཡིན་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོ་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་འཁོར་ལོའི་ནང་དུ་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སེང་གེའི་གདན་ཞེས་པ་ནི། མི་འཇིགས་པ་བཞིའི་བསྙེམས་པའི་རྟགས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། རྨ་བྱ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། ཉི་ཟླ་དང་པདྨའི་གདན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་དང་ཚིག་རྣམས་ནི།

One should visualize those who possess various forms and attire that please others through inconceivable varieties of offerings, and who are accomplished through the power of specific meditative absorptions (samādhi). They are fully adorned with extraordinary substances produced from the mind. Gods, goddesses, and divine maidens, as numerous as the atoms in a Buddha-field, perform songs, dances, and instrumental music; they clap their hands, leap, soar, circumambulate, and dance; and with gestures of grace and charm, they possess the characteristics of those who completely please the Noble Ones. For example, one should have conviction that they possess such excellence as occurred when the Tathāgata himself was in the palace of the king of gods, expounding the meaning of the great king of tantras, the Śrī Tattvasaṃgraha, and others. Therefore, the words "In the four directions, the gates and archways," and so forth, were spoken. To clear away the confusion of those wondering what the nature of the seats of the deities residing there is, it is said: "Within the wheel as it was visualized," and so forth. Regarding the "lion throne," it is the sign of the pride of the four fearlessnesses. By the word "and so forth," the elephant, horse, peacock, garuḍa, sun, moon, and lotus seats are fully included. The meaning and words of these are as follows:

རྒྱས་པར་འོག་ནས་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་གོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་(པ་,པར་)ཅན་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཀོད་པ་མངོན་དུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་དེ་ནི། ཚོགས་རྣམ་པར་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་རྒྱུའི་དུས་ནས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པར་སྤྱད་ནས། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞེས་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི། འདི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་མི་གསུང་ངོ་། ། ལན་བཏབ་པ། ། ཅི་ཚོགས་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་སྐུ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཡོད་པར་མི་རུང་ངམ། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བཀག་པ་ལྟ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་གིས་སྤྱད་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྨིན་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བས་གཞུང་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་སྐད་མི་རིགས་སོ། ། ཡང་སྨྲས་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་དག་ལུས་ཀྱིས་སྤྱད་པས་ཀྱང་ལུས་ཀྱིས་མི་བཟད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། ཡུལ་མ་རུངས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་ན། འདིར་འདི་ལྟར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུས་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་བ་ཡང་མེད་ལ། གཅིག་གིས་སྤྱད་པའི་ལས་གཞན་ལ་སྨིན་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པས་གསལ་བ་ཡང་མེད་དོ། ། ཇི་ལྟར་འབྲས་སཱ་ལུ་འདོད་པའི་མིས་ས་གཤིན་པ་ལ་ས་བོན་བཏབ་ཅིང་ལག་བྱད་ཀྱིས་བསྐྱེད་ནུས་པར་བྱས་ན།

This should be understood from the detailed explanation below, and one should investigate it accordingly. Now, if one asks: from what cause is such a distinguished type of abode, possessing those characteristics, established? Some say that the cause for the manifestation of such an arrangement is the "result concordant with the cause" arising from the completion of the accumulations. Others say that having practiced the perfections and so forth without exception from the time of the cause, the result of the two accumulations being perfected is simply what is called "manifestly attaining perfect enlightenment," but it is not said that it becomes like this. The response is: Is it not possible for the body that arises from the completion of the accumulations to possess such a celestial mansion with these features? It is said that this is not refuted; however, if that were the case, it would be as if one's own practice ripened in the mental continuum of another, which would undermine the scriptures; therefore, that is unreasonable. Furthermore, it is said: Just as by committing the ten non-virtues with the body, one experiences the unbearable results with the body and is even reborn in wretched lands, here too, it is not impossible to experience the ripened result associated with the fruit of such practice. Nor is it clear that the karma practiced by one person becomes the ripened result for another. For example, if a person desiring rice sows the seed in fertile soil and is able to nurture it with manual labor, [the harvest follows].

འབྲས་བུ་འདོད་པ་དག་དེ་བཞིན་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཟླ་མི་འདོད་པའི་ཕུབ་མ་དང་། སོག་མ་ལ་སོགས་པ་ཞོར་ལ་འབྱུང་ངོ་། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། གཞལ་ཡས་ཁང་མངོན་པར་གྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་མ་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་གནས་ན་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ལྡན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། དེས་རྒྱུ་འབྲས་མི་གཅིག་པ་ལ་སྨིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས་དཀའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱད་པའི་བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བདེན་ཏེ། གནས་སྐབས་ཀྱིས་ན་དེ་ལྟར་ཡང་ཡིན་ལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན། དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། ། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྨྲས་པ། འོ་ན་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་གྱི་གོ་སྐབས་སུ་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ལན་བཏབ་པ། གདན་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་བཀོད་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Those who desire the result will obtain it in that very way, and as a byproduct, the unwanted husks, chaff, and so forth will also emerge. Why is this? Because it is said, "For those two are connected." Therefore, even if one does not mentally intend, "I shall manifest the celestial mansion," there is no contradiction in possessing a celestial mansion characterized by a connection at the stage where the result has become manifest. It is argued that this does not mean the cause and result are not distinct, just as it is explained in the treatises: "The bliss experienced by the body is the result of practicing with a mind of hardship." To this, it is said: That is true; from a provisional perspective, it is both so and not so. To that, it is asked: If you maintain that from a provisional perspective it is both so and not so, you must state the reasoning for that distinction. It is replied: That is indeed so, yet it should be understood through two modes. One should know that it is so in the state of the Tathāgatas, but it is not so in the state of the samayasattva when manifesting meditative concentration. It is asked: Well then, in the context of the samayasattva’s meditative concentration, from what kind of causal aspect should one understand it to arise? The reply is: "All these, such as the arrangement of the seats and so forth, are established..." and so on, as it is taught.

རྣམ་པ་འདི་དག་འདི་ལྟར་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གསལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁུགས་པའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བས་ན། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་དེ་ཁོ་ནའི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་འདི་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་འདི་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཐབས་མེད་དམ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་ན་རང་གི་ལྕེ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་བསམས་ཏེ། ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། རང་གི་ལྕེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བཞག་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་དེ། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེར་བསྒྱུར་ནས་ལྷའི་གནས་བསྐྱེད་པར་བྱས་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་བོ། ། འོ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་ཡོད་པ་ལས། སྒོ་འདིས་འདི་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་དག་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་བས། འདི་ལྟར་བྱས་པས་དོན་འདི་དག་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། སུ་བ་ཤི་ཏྭཾ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །

The cause for these aspects being thus manifest is that they arise from the power of having mastered the meditative absorption (samādhi) born from the practitioner’s clear yoga of the deity, the samayasattva. Therefore, it is explained that they are the very nature of the mind endowed with the yoga of the samayasattva. One might ask: "If this is accomplished through the application of suchness alone, is there no other method by which this could be achieved?" To show that there are indeed other ways, it is said: "Alternatively, one should visualize a five-pronged vajra on one's own tongue and recite the mudrā of various activities." This means that by placing a five-pronged vajra—the essence of the five wisdoms—upon one's own tongue, reciting the dharmamudrā, and transforming it into the karmavajra, one generates the abode of the deity, and it is accomplished in that manner. One might then ask: "Since there are many types of meditative absorption applications, why is it accomplished through this gateway in this way, and not through the meditative concentrations established by other systems?" It is said: "While there are indeed other ways of accomplishment taught through other meditative applications, in this context, because this alone is the essence of all enlightened activities (karma), it is taught that by acting in this way, these purposes are actualized." One might then ask: "What is the nature of that which is called 'the all-encompassing' (sarvakarmika) dharmamudrā taught in that way?" It is said: "In that regard, the dharmamudrā is explained to be the syllable suvaśitvam."

ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་དེ་ཡན་ཆད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། དེ་ལྟར་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེར། མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་འོས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་དགོད་ཅིང་བཞུགས་སུ་གསོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཐབས་དང་རིམ་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ད་ནི་འདིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མཆོད་པར་བྱ་བའི་ལྷའི་སྐུ་བསམ་པ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱོར་པའི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱས་ནས། མཆོད་པར་འོས་པ་རྣམས་བཞུགས་པར་མོས་པར་བསྐྱེད་པའི་དུས་ལ་བབ་པས་ན་ད་ནི་ཞེས་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་། ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གང་ལྟར་རིགས་པའི་ཚུལ་དུ་བསམ་པར་བྱ་བས་ན། ལྷ་གང་ལྟར་རིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མཆོད་པར་བྱ་བའི་ལྷའི་སྐུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡང་། རང་རང་གི་རིག་པ་དང་། སྔགས་བརྗོད་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐུའི་ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པར་བསམ་ན་གང་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པས་ན། དེ་དང་(རྗེསུ་,རྗེས་སུ་)མཐུན་པར་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་ཏེ་བསལ་བར་སྟོན་པས་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། སོ་སོའི་སྙིང་པོ་ནི་བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་སོ། །

The method for generating the celestial mansion through the application of meditative concentration for the abodes of the gods has been explained up to this point. Now, in that place which has been blessed as being endowed with perfect excellence, one must please [the deities] with offerings and request the noble ones who are worthy of accomplishment to be seated and remain. If one asks how the methods and stages of this should be undertaken, it is said: "Now, I shall explain in accordance with the way in which the bodies of the deities to be worshipped are to be visualized, so as to be consistent with their profound blessing." Having actualized the meditative concentration of the perfect excellence of the place, the time has come to generate the conviction that those worthy of worship are present; therefore, it says "now." Since one should visualize according to the appropriate system of the great maṇḍala, the four mudrās, the single mudrā, and so forth, it says "the deities as appropriate." Furthermore, regarding the visualization of the bodies of the deities to be worshipped: if one visualizes each one distinctly according to their respective knowledge-mantras and the recitation of mantras, such that the features of the bodies, such as the great mudrās and so forth, are exactly as they are, they will grant blessings according to one's wishes; therefore, it says "in accordance with that." To demonstrate and clarify that very point of what is to be done, it says "Furthermore," and so forth. "The deities to be visualized" refers to the Great Vajradhātu Tathāgata and the others. "Their respective heart-mantras" refers to the mantra words such as vajradhātu and so forth.

དེའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་དེ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ཡང་རིག་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་ལྷ་དེ་དག་སོ་སོའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་པར་བསམ་པའོ། ། རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། ཙ་ཀ་ལི་དགོད་ཅིང་འཇོག་པའི་ཚེ་ན་ཡང་། སྙིང་པོ་སོ་སོ་བརྗོད་ཅིང་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཡང་བདེན་པ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་ཏེ། སྙིང་པོའི་དོན་གྱིས་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི། བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གང་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་རིག་པར་བྱས་ནས། བདག་ཉིད་གང་ལྟར་མོས་པའི་ལྷའི་བསམ་གཏན་དུ་མོས་པར་བྱས་ནས་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྒོམ་པ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡང་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་གང་ཡིན་པ་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་ལ། མདུན་ན་གནས་པར་བརྟག་པར་བྱ་བར་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་ཚིག་གི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པའི་ཚེ། བསྒོམ་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། བསྒོམ་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ལྷའི་བསམ་གཏན་དུ་མོས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མདུན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསམས་ན། སྤྱན་དྲངས་པའི་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་ཀྱང་བྱོན་ཞིང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན།

Regarding the instruction, "One should understand the meaning of that," it means that after understanding how the essence-mantras (hṛdaya) of the individual deities reveal their respective meanings, one should then contemplate the complete generation of the great seals (mahāmudrā) of the bodies of those deities. When arranging and placing the cakali [painted images] within the colored powder maṇḍala, one should also recite the individual essence-mantras while placing them; at that time as well, one should understand them as having the characteristic of revealing the meaning of the two truths as they are. The reasoning for acting in this way is taught in the Root Tantra, the Subsequent Tantra of Suchness (Tattvasaṃgraha-uttaratantra): "By the meaning of the essence, one is the body of the Buddha." This means that by reciting the essence-mantras of the individual deities, such as Vajradhātu and so forth, one should understand the specific aspect of the meaning that is revealed. Having then formed the conviction of meditative concentration (dhyāna) upon whichever deity one is inclined toward, one should also recite the respective essence-mantra of whichever Tathāgata or other deity is to be meditated upon in front, and it is taught that one should visualize them as residing in front. If one asks, "Will accomplishment be achieved by thus manifesting the form of verbal recitation?" it is taught that "during recitation and so forth, meditation is the primary factor," and so on. If one asks why it is taught in this way, it is said, "By the power of meditation." This means that if one manifests the conviction of oneself as the deity's meditative concentration and likewise contemplates [the deity] in front, then even without performing the rite of invitation, [the deity] will arrive and grant blessings.

བསྒོམ་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་ལྷ་བསྒོམ་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། དགོད་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་ཁང་པའི་ནང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་ཞེས་པ་ནི་གོང་མའི་དོན་ལ་བསྙེགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་ཁང་པ་སྟེ། ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་མངོན་དུ་བསམ་པ་དེའོ། ། འཁོར་ལོ་དབུ་མའི་གནས་ཞེས་པ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་ཟླུམ་པོའི་རེའུ་ཆ་དབུས་མ། སེང་གེའི་གདན་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི། གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན་པའོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཆགས་ཤིང་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པའི་རྟགས་ཀྱི་པདྨ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བསམ་པར་བྱའོ། ། ལྷའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེར་གནས་པར་འོས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཞི་འམ། ངོ་བོར་གྱུར་པའོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟག་པ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ལྷའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བདུད་བཞི་དང་། དེའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པར་མཛད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས། གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་མི་གནས་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། ། གློ་བུར་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟག་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་བཞུགས་ཤིང་།

The meditation is taught as the primary focus. In that regard, if one asks how the sequence for meditating on the deity, contemplating, and arranging [the visualization] is to be established, it is stated: "Within the house as it has been imagined," and so forth. "As it has been imagined" refers back to the previous meaning; it is the house as it was thus imagined, which is the visualization of the celestial mansion of the deity. "The location of the central wheel" refers to the central square of the circular wheel-like area in the center of the celestial mansion. "The great lion throne" is characterized by the quality of overwhelming others; it is presented as a sign of possessing the four fearlessnesses. Upon that, one should contemplate a great moon maṇḍala, which is the nature of bodhicitta and serves as a sign of being attached to the welfare of beings while remaining unstained by the defects of saṃsāra, as well as a lotus. "The excellence of the deity" refers to the basis or essence of the perfect qualities arising from the liberations and the blessings of the noble ones who are worthy of residing there. "The Blessed One, the Permanent" upon that refers to one who possesses the perfect qualities of the mundane and supramundane, and who, by the sense of conquering the four māras—such as the son of the gods—and their associated discordant factors, is called "Blessed" (Bhagavān) because he has transcended by not abiding in any essence whatsoever. Because he is the reverse of the adventitious and impermanent aspects, he is called "Permanent," abiding in the state of great permanence.

ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་མངའ་བརྙེས་པས་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ངོ་བོ་ལས་བྱུང་ཞིང་འཐོན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་པ་ནི། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ངོ་བོ་མཛེས་པར་སྣང་བའི་སྐུ་སྟོན་པའོ། ། ཕལ་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པས་ན། བདག་ཉིད་དམ་པའོ། ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་གྱི་དུ་གཞན་གྱི་འོད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པས་ན། ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་དྲང་བ་ཞེས་པ་ནི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་འཕྲོ་བ་དང་སྡུད་པར་མཛད་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་མཛད་དེ། དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་རྣམས་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་མཛད་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་ལ་འགོད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་གནས་པ་དག་ནི་བདེ་བ་དེ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་གོང་དུ་འཕར་བའི་རིམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གནས་རྣམས་ནས་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དྲུག་ཅུ་ཕྱུང་བས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་མཛད་དོ། ། འོད་ཟེར་དེས་གང་ལ་ཕོག་ཅིང་རེག་པའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཀྱང་། ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། ། འོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ལྐུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྨྲ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཞ་གྲུམ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །

Because he has attained mastery over the many aspects of qualities, such as the great enjoyment of the nature of phenomena (dharmatā), he is called "permanent." Why is that? Because he arises and emerges from the essence of the primordially abiding, utterly pure dharmadhātu, he is described in that way. "Perfectly displaying the major and minor marks" means displaying the body that appears beautiful, adorned with the major and minor marks. Because he is shown to be superior to ordinary beings, he is the "Sublime Self." Just as the great orb of the sun cannot be eclipsed by fireflies, because he cannot be overwhelmed by the light of others, he is "unassailable." "Completely leading all world systems without exception" means that by emitting and withdrawing great rays of light, he pervades all world systems. He causes those beings dwelling there whose faculties are incomplete to possess complete faculties; he establishes those who suffer in happiness; and for those who abide in happiness, he ensures they are not separated from that happiness and, through the stages of further advancement, causes them to practice for great enlightenment. As it says in the sūtras, sixty-six million rays of light are emitted from the various parts of the Tathāgata’s body, pervading all world systems. Whichever beings those rays strike and touch, the blind come to see forms, the deaf come to hear sounds, the mute come to know how to speak, and the crippled come to possess their limbs.

སྨྱོན་པ་རྣམས་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། མཚན་མ་དང་ཞེས་པ་ནི། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། གཅེར་བུ་དང་། ཚངས་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། རྟ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྟོན་པའོ། ། སྤྱོད་ལམ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཁྲོ་བ་དང་། ཞི་བ་དང་། འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང་། གཞན་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དཔའ་བ་དང་། སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་བཟང་ངན་དང་། འཇམ་རྩུབ་ཀྱིས་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པའོ། ། སྐུ་མང་པོ་ཞེས་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མདོག་དང་དབང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མང་པོར་སྟོན་པས་ན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་སོ། ། མོས་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་པ། སེམས་ཅན་དབང་པོ་རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མར་གྱུར་པ་དག་རིམ་གྱིས་སྐུ་དང་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་མོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང་སྣང་བར་མཛད་པའོ། ། ཐུབ་པའི་སྐྱེ་བོར་བཅས་པ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་གནས་པའི་སྡོམ་པ་འཛིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་དང་དྲང་སྲོང་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཁོ་ན་ཐུབ་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་བཞུགས་པའོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རྣམས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་དང་།

It is as extensively taught in such passages as, "The insane have become possessed of mindfulness," and so forth. Regarding "signs": this refers to manifesting in the forms of various signs, such as śramaṇas, brahmins, naked ascetics, Brahmā, Śakra, universal monarchs, men, women, horses, elephants, and animals. Regarding "modes of conduct": this refers to manifesting in discordant ways through good or bad, and gentle or harsh, such as being wrathful, peaceful, terrifying, intimidating others, heroic, or fearful. Regarding "many bodies": because he manifests many saṃbhogakāyas and nirmāṇakāyas with diverse colors, powers, and families, he possesses various aspects. Regarding "diverse inclinations": this refers to manifesting and appearing in whatever way the bodies, instructions, and so forth, accord with the inclinations of sentient beings who possess superior, middling, or inferior faculties. Regarding "together with the ascetics": this refers to those who maintain the vows of worldly asceticism, such as brahmins and ṛṣis. Some say that only the worldly ṛṣis are "ascetic beings." In that way, he remains having overwhelmed the leaders of the world. Regarding "the retinues of the Sugatas and so forth facing him": this refers to the four Tathāgatas who are the lords of the families, such as Akṣobhya and the others.

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷ་མོ་དང་བཅས་པ་རྣམས་གཙོ་བོ་ལ་འདུད་པའི་ཚུལ་འཛིན་པས་ཞལ་དུ་བལྟ་བའོ། ། ཞལ་ཀུན་དུ་གཟིགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཞལ་གཟིགས་པར་སྣང་བ་སྟེ། འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་གང་ནས་བལྟས་པ་དེས། བདག་ཁོ་ན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟིགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས་རིགས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས། གང་དུ་འདུག་པ་དེའི་མདུན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བསམ་པའི་སྙིང་པོ་ནི། ། ཨོཾ་བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་མདུན་རྒྱབ་དང་། གཡས་གཡོན་ཕྱོགས་བཞིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་བཞིའི་ངོ་བོ། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་མཚན་མ་བསམ་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འོད་འབར་བ་དང་། པདྨ་དམར་པོ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་རྣམས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་ན་གནས་པར་བསམ་མོ། ། རྒོལ་བ་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་ཇི་སྙེད་པ་དག་གནས་པ་ལས། ཀུན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ་ལས། ཡུམ་བཞི་པོ་འདི་དག་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་སུ་གནས་ཤིང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་མི་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

Vajrasattva and the other great bodhisattvas of the families, together with their goddesses, gaze upon the central deity while maintaining a posture of bowing. Regarding the phrase "gazing in all directions": the central deity himself appears to be facing every direction. This is a mode in which the retinue, from whichever direction they look, each conceives the thought, "The Tathāgata is looking at me alone." If one asks why this is so, it is because the Great Root Tantra itself states that the Tathāgatas of the four families generate the mind of enlightenment [in that manner], and as it is said in the Tattvāloka: "Since the Tathāgata perceives all directions as equality, he appears in front of whoever is present." The essence of such contemplation is the mantra: Oṃ vajradhātu. Then, in front of, behind, and to the right and left of that Blessed One, in the four directions, one should contemplate the symbols of the four female bodhisattvas—Vajradhātvīśvarī and the others—who are the essence of the four pāramitās. These are: the form of a great five-pronged vajra, a blazing precious jewel, a red eight-petaled lotus, and the form of a great crossed vajra, all situated upon moon maṇḍalas. An opponent might ask: "In the great maṇḍala of the Vajradhātu, all the deities of the Vajradhātu reside. Since they all abide in the manner of the mahāmudrā, why is it that these four consorts abide in the form of samayamudrās and do not display the manner of the mahāmudrā?"

སྨྲས་པ་འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མའི་ཚུལ་བས་རགས་པའི་ལུས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་དང་། དམ་ཚིག་ཉམས་པ་གསོ་བའི་ཕྱིར་དང་། མུ་སྟེགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྐུར་པ་འདེབས་སུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་གནས་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་ཚད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཆེར་ཉམས་པ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་ཞུགས་པས་གསོའོ། ། འབྲིང་དུ་ཉམས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་དབང་བསྐུར་བས་གསོའོ། ། ཆུང་ངུ་རལ་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་འདི་བཞིའི་ཕྱག་རྒྱས་དཔྲལ་བ་དང་། ཁ་དང་། སྙིང་གའི་གནས་བཞི་པོར་གཏུགས་ཤིང་སྔགས་བརྗོད་པས་སོས་ཤིང་བསྐོངས་པར་འགྱུར་བས་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་འདི་དག་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞིར་གནས་པར་བྱེད་ཀྱི། གཞན་དུ་མི་འགོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུམ་བཞི་པོ་འདི་དག་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་བཞི་པོ་རྣམས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱོགས་བཞིར་གནས་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ། མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་བཞི་ལས་བྱུང་བའི་ཡུམ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པས།

These statements were taught in this way because, according to the system of the Prajñāpāramitā, the coarse body is abandoned; in order to restore impaired samaya; and to dispel the apprehension that non-Buddhists and śrāvakas might disparage [the teachings]. Furthermore, they are shown to abide as samaya-mudrās. Regarding the three degrees of impaired samaya: the most severe impairment is restored by entering the great maṇḍala of the Vajradhātu. The middling impairment is restored by the empowerment of Vajradhātvīśvarī and the others. The minor impairment is healed and fulfilled by touching the four locations—the forehead, the mouth, the heart, and the navel—with the mudrās of these four Mothers of the Families while reciting the mantras; it is for this reason they are taught in this manner. If one asks: "Why are these placed in the four directions of Vairocana and not arranged elsewhere?" The answer is: This teaching was given because the Tathāgatas, such as Akṣobhya and the others, blessed these four Mothers as samaya-mudrās and thereby blessed the four locations of the great sattvas of Vairocana. Therefore, they are shown to abide in those four directions. Consequently, the great root tantra, the Tattvasaṃgraha, states: "Because all the Tathāgatas bless wisdom with the mudrā." Thus, for the sixteen sattvas of Vairocana, the samaya-mudrās of the Mothers arising from the four families, such as Akṣobhya and the rest, are shown.

བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ན་ཅིར་འགྱུར། འདི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཅི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་སྟེ། དེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། གཞན་དུ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་སྒྲས་མཉམ་པར་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་དག་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་མཉམ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་བཞི་དང་། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསམ་གཏན་གྱིས་དགོད་པར་གསུངས་པ། དེ་ནས་མདུན་ལོགས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དམིགས་པ་དེའི་མདུན་ལོགས་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་རིམ་གྱིས་བསྐོར་བའོ། ། བརྟགས་པའི་གནས་བཞི་ཞེས་པ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་དང་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་བཞུགས་གནས་ཕྱོགས་བཞི་ན་ཡོད་པའི་རེའུ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རིམ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གི་གཟུགས་འདྲ་བ་ལ། ཁ་དོག་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པའམ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། ། གདན་ལ་བཞུགས་པའམ་ཞེས་པ་ཡང་། གོང་གི་དོན་ལ་བསྙེགས་པའི་ཕྱིར་ན། བཞི་ཀ་སེང་གེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའམ། གཞུང་གཞན་དག་ལས་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་བསམ་པ་སྟེ། སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་དང་།

Regarding the act of bestowing blessings: it is the blessing of wisdom by means of the mudrā. If one asks, "What would happen if they were not blessed in that way? And what is accomplished by blessing them thus?" it is said: "That very five-pronged vajra is the samaya; it is called 'that which causes the Buddhas to arise.'" Furthermore, the term vyākaraṇa (grammar/definition) is used in the sense of "making equal." Thus, it is taught: "By being blessed by that, they become equal to the Buddhas." Likewise, regarding the instruction to visualize the four Lords of the Families and the Great Beings through meditative concentration, it is said: "Then, beginning from the front," and so forth. This means that starting from the front of the central principal deity, Vairocana, one visualizes them in succession, circling toward the right. The "four conceptualized locations" refers to the four squares situated in the four directions where those Lords of the Families and Beings reside. Regarding "the Tathāgata Akṣobhya and so forth," these are visualized in the east and subsequent directions in sequence, appearing in the form of monks with colors as described, or possessing qualities such as those of Śākyamuni. As for the phrase "seated upon their seats," this refers back to the previous meaning: all four are seated upon lion thrones. Alternatively, as is well known from other texts, they may be visualized in the order of the elephant and so forth, representing the possession of the ten powers and the four bases of miraculous power.

ཤེས་བྱ་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་ཆགས་མི་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་བརྙེས་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན་ཏེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པར་བཀོད་པས་ཞེས་པ་ནི། ཕྲིན་ལས་ཅི་མཛད་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འཆིང་བའོ། ། སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་སོ་སོའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་རབ་ཏུའམ་གསལ་བར་བརྟག་གོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གོ། ། རང་གི་མིང་ཉིད་ལ་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོག་མར་གཞག་པ་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བརྗོད་པ་དེ་དག་རང་རང་གི་མགོར་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་བཞག་ནས་དེ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། རྟག་པ་ཨོཾ་བུདྡྷ་ཤྲཱི་བཻ་རོ་ཙ་ན་ཞེས་པ་ནི། མི་འཁྲུགས་པའི་ཨོཾ་ཨཀྵོ་བྷྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པའོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རང་རང་གི་སྙིང་པོ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པས་སམ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་ནུས་ཤེ་ན། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྔར་གསུངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཉིད་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་གི་སྙིང་པོ་ཁོ་ན་བརྗོད་པས་ཀྱང་དེ་དག་བཞུགས་པར་ནུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བར་བྱ་བའི་གནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུའམ། རིམ་པར་ཕྱེ་བའི་གནས་གཞན་དུ་དགོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།

This is taught as a sign of having attained the quality of being unimpeded and unattached toward any object of knowledge; these should be applied in their proper sequence. Regarding the phrase "by arranging the action seals (karmamudrā)," it means that the seals are bound in accordance with whatever enlightened activities (karman) are being performed. Regarding the phrase "the distinctions of their respective activities," one should clearly examine how those buddhas possess the signs of being in meditative equipoise (samāhita) according to the specific distinctions of their respective enlightened activities and their respective intentions. Regarding the phrase "the action seals of all of them," this is the definition of the action seals of the enlightened activities of those buddhas. Regarding the phrase "their essence (hṛdaya) as well," this refers to those buddhas such as the Permanent One (Nitya) and so forth. Regarding the phrase "placing the syllable Oṃ at the beginning of their own names," this means that when reciting those buddhas, one places the syllable Oṃ at the head of each of their respective names and recites them in conjunction with it; for example, "Nitya Oṃ Buddha Śrī Vairocana" is recited in the manner of "Akṣobhya Oṃ Akṣobhya" and so forth. Now, one might ask: "Is it only by possessing their respective essences in that way, or can they also be accomplished by other means?" In response, it is said, "Alternatively, by the previously mentioned essence of the Vajradhātu." One should understand that by reciting the essence of the Vajradhātu itself alone, they are also able to be present. Then, one might ask: "In what location should the great bodhisattvas of the families of those tathāgatas be requested to reside, or should they be arranged in another location according to the sequential divisions?"

དེ་ནས་མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མདུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མདུན་དང་གཡས་གཡོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཞི་པོ་དེ་དག་སོ་སོའི་ཕྱོགས་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། ། ཁང་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཞི་པོ་བཞུགས་པའི་རེའུ་སོ་སོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུའོ། ། རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞི་བཞིས་འཁོར་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མི་འཁྲུགས་པ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། གནས་སུ་སྣང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་སྒོར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མི་འཁྲུགས་པའོ། ། དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་དགོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། འདི་ནི་མདུན་དུ་བསམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོར་གྱུར་པ། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་རང་བཞིན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་བསྐྱོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ལོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སླར་མི་ལྡོག་ཅིང་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ནི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསམ་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དགུག་ཅིང་སྡུད་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མཐུར་བསྟན་ཏོ། ། འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་ནི་རྒྱབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཉེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་།

Then, it is said, "In front of those Sugatas, Akṣobhya and the others," and so forth. "In front, to the right, and to the left" refers to the four respective directions of those four Buddhas. "Within that very palace" means within each of the individual cells where the four Buddhas reside. "Each one" means that each Buddha is surrounded by a retinue of four great bodhisattvas of their respective families; therefore, it says "Vajrasattva and the others." Regarding that, for Akṣobhya: the transformation of the ālayavijñāna (all-ground consciousness) from its appearance as body, enjoyments, and environment is the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna). The one who serves as the gateway to that is the Buddha Akṣobhya. The four great bodhisattvas who constitute his retinue are to be arranged there. Who are they? They are "the glorious Vajrasattva" and so forth. These are to be visualized in front. Furthermore, as the gateways to the qualities of that wisdom, the four great emptinesses are the four great bodhisattvas by nature. For instance, the Tathāgata Akṣobhya is the nature of mirror-like wisdom; from that, the quality of never turning back and being steadfast is shown as Vajrasattva. "Vajrarāja" is to be visualized on the right side; he is shown to possess the power of the quality of being able to summon and gather all. "Lord of Desire" (Kāmeśvara) resides at the back; he is the one who pleases the Tathāgatas and brings sentient beings to full maturity.

རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མཐུར་བསྟན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་མགུ་བ་ཞེས་པ་ནི་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུར་བསྟན་པའོ། ། སོ་སོ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ལ་ལས་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གཉི་ག་གཅིག་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གང་ཞེ་ན་རྡོ་རྗེ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་ཡང་ཨོཾ་བཛྲ་སཏྭ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བས་ནའོ། ། དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞི་འབྱུང་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག།

This demonstrates the power of possessing the qualities of attachment to liberation. "Vajra Joy" refers to the one residing on the left side; it demonstrates the power of the qualities that please the Tathāgatas and uplift and gladden sentient beings. "The Array of the Individual Action Mudrās" means that those Bodhisattvas possess their respective action mudrās, and they should likewise possess the samaya mudrās. There are some who assert that for certain [deities], the action mudrā and the samaya mudrā are one and the same, such as Vajrasādhu. What are these? They are the vajra, the hook, and so forth. Their heart mantras are also "Oṃ Vajrasattva" and so on, and the same should be applied to the subsequent ones as well. "Ratnasambhava" refers to the afflicted mental consciousness (kliṣṭamanovijñāna) which has become the view of a self, suffering, and so forth; this is the wisdom of equality (samatājñāna). Being blessed by the gateway of meditative absorption (samādhi) of that wisdom is Ratnasambhava. Why is that? Because, in accordance with the nature of a jewel, he arises as the cause for fulfilling the hopes of sentient beings. The four great Bodhisattvas who constitute his retinue are "Vajraratna" and so forth. Vajraratna is the nature of the Tathāgata Ratnasambhava’s wisdom of equality, the supreme king of all dharmas.

ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྐུར་བའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། ཉི་མ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་བ་དེའི་གཟི་བརྗིད་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་མཐུ་སེམས་དཔའ་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། རྒྱལ་མཚན་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་སེམས་དཔའ་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། བཞད་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་འཛུམ་པ་ཡིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་པའི་མཐུར་སེམས་དཔའ་འདི་བསྟན་པའོ། ། ཐུབ་པ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྱུར་པ་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་ནའོ། ། དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞི་འབྱུང་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་ཤིང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་དཔའ་འདིར་བསྟན་པའོ། ། འཇམ་དབྱངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཆུད་ནས།

The power of the qualities of the nature of phenomena (dharmatā), which is the most sublime of all, is shown as being blessed in the nature of the empowerment of the Vajra Jewel Dharma King. The phrase "and the sun" shows that the power of the majesty of that empowerment as the Dharma King is blessed in this bodhisattva in a way that is unlike any other. The phrase "and the victory banner" shows that the power of fulfilling the hopes of all sentient beings through the perfection of generosity is blessed in this bodhisattva. The phrase "and the smile" shows that this bodhisattva is the power that grants prophecies to sentient beings through the smile of a great being. The phrase "the Sage Amitābha" refers to the discerning wisdom (pratyavekṣaṇā-jñāna) that arises from the mental consciousness. The blessing of this wisdom in the gateway of meditative concentration is shown as the Tathāgata Amitābha. Why is that? Because he possesses immeasurable life and light. The four great bodhisattvas who appear in his retinue are those beginning with "Vajradharma." Vajradharma is the nature of the discerning wisdom of the Tathāgata Amitābha, which focuses upon the sphere of phenomena (dharmadhātu). The quality of discernment is shown here as this bodhisattva named Avalokiteśvara, the Vajradharma. The phrase "and Mañjughoṣa" refers to having thoroughly realized the sphere of phenomena exactly as it is.

ཤེས་བྱ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོ་འཇམ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་དཔའ་འདིར་བསྟན་ཏོ། ། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་གསུང་མི་ཟད་པའི་རྡོ་རྗེ་རྒྱན་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྡོ་རྗེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་དཔའ་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། དགོངས་པ་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསུང་མི་ཟད་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་ཆུད་པ་དང་། གསུང་གི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་དཔའ་འདིར་བསྟན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པར་མཛད་པས་ནའོ། ། དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞི་འབྱུང་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་མཛད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ཐར་པར་མཛད་པའི་མཐུ་རྡོ་རྗེ་ལས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། གོ་ཆ་དང་ཞེས་པ་ནི།

The quality of completely severing the obscurations of the knowable and the afflictions is taught here as the bodhisattva named Vajratīkṣṇa Mañjughoṣa. Regarding the phrase "immediately upon generating the mind of awakening, he turns the wheel of Dharma," the quality that serves as the cause for pervading all three realms with the ornament of the inexhaustible vajra speech is taught here as the bodhisattva named Vajrahetu, having been blessed. Regarding the phrase "speaking with intention," the power of the quality that pervades all three realms through the continuum of inexhaustible speech and loudly proclaims the Dharma of speech is taught here as the bodhisattva named Vajrabhāṣa. Regarding the Blessed One Amoghasiddhi, this is the all-accomplishing wisdom (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna) arising from the five sense consciousnesses; the teaching of him as blessed through the gateway of his meditative absorption is as follows: "Now, Amoghasiddhi." Why? Because he unfailingly accomplishes all worldly and transcendent goals to be achieved. Regarding the emergence of the four great bodhisattvas who are his retinue, starting with "Vajrakarma" and so forth: "Vajrakarma" is the blessing of the power to unfailingly accomplish the worship and service of the Tathāgatas—who are the nature of the Tathāgatas' all-accomplishing wisdom—as well as the power to bring sentient beings to full maturity and liberation; this is taught as Vajrakarma. Regarding "Armor" (Vajravarman):

གདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་ཞིང་བསྲུང་བའི་ཡོན་ཏན་རྡོ་རྗེ་གོ་ཆའི་སེམས་དཔའ་འདིར་བསྟན་ཏོ། ། གནོད་སྦྱིན་དང་ཞེས་པ་ནི། གདུལ་དཀའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་ཞེས་པ་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དབྱེར་མེད་ཅིང་གཅིག་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སོ་སོ་བས། ། གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་སེལ་བའི་ཕྱིར། གདན་དེ་ལ་བཞུགས་ཤིང་རྒྱབ་ཀྱང་བརྟེན་པར་མཛད་པའོ། ། ལྷའི་དབང་པོའི་ཆ་ལུགས་ཅན། ། ཞེས་བྱ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཕལ་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། དབུ་ལ་རིགས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ལ་རྒྱབ་བརྟེན་ཅིང་བཞུགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཅན་གྱི་དབུ་རྒྱན་གྱིས་དབང་བསྐུར་ཞིང་། མགོ་ལ་ཡོད་པ་ཅི་དགོས་ན། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་། དེའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་། འདི་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་རྟགས།

The qualities of bestowing fearlessness and providing protection to sentient beings who are terrified by malevolent spirits and the like are shown here through the Bodhisattva Vajravarman. Regarding the phrase "yakṣas": this great bodhisattva is blessed and revealed here as the power of the quality that subdues sentient beings who are difficult to tame. Regarding the phrase "Vajramuṣṭi": this great bodhisattva is blessed and revealed here as the power of the quality in which body, speech, and mind have become inseparable and unified. Regarding the phrase "seated upon a moon maṇḍala": because the moon is the individual [aspect] of bodhicitta, he sits upon that seat and leans his back against it in order to dispel the torment of the afflictions of others. Regarding the phrase "possessing the attire of the Lord of Gods": he is adorned with ornaments that distinguish him from ordinary worldly beings. Regarding the phrase "his head adorned with the crown of the five families": he becomes the very embodiment of the perfection of the five wisdoms. An opponent asks: "If it is asserted that these great bodhisattvas arise from the nature of bodhicitta, which is the essence of pure wisdom, then why is it necessary for them to sit with their backs leaning against the moon of bodhicitta, to be empowered by the crown of the five wisdoms, and to have these on their heads? What is the purpose?" It is replied: Although they arise from the nature of bodhicitta, this is shown to demonstrate that they possess its realization. Furthermore, although they are of the essence of the five wisdoms, there is no contradiction in them abiding in this manner. For example, it is a sign that the moon moves through the sky.

ཆུ་དང་བ་ན་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བའམ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་རྟགས་སྔོན་མཚོན་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལས་གཞན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་ཀྱིས་ཀྱང་། འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གིས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པར་མཛོད་པ་བཞིན་ནོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་གྱུར་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སེམས་དཔར་འདོད་པ་ནི་རུང་ན། དེ་དག་སོ་ན་གནས་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་མཛད་ཀྱི། འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པས། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་(ནད་,ནང་)ན་མཆོག་གྱ་ནོམ་པ་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི་དབང་གིས་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བསྟན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཤས་ཅུང་ཟད་ཉུང་ཤས་ཙམ་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་གྲྭའི་ཕྱོགས་མཚམས་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། ལྷ་མོ་རྣམས་དགོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ།

Just as a reflection appears when water is clear, or as the signs of a great king are preceded by the display of insignia, so too there is no contradiction in other explanations. For example, although the Bodhisattva Sarvārthasiddha had already attained the dharmakāya, he displayed the manner of perfecting wisdom through the stages of becoming a buddha, receiving empowerment, and so forth, for the sake of those to be trained. An opponent might ask: "If it is acceptable to assert that the qualities of wisdom arise from the essence of bodhicitta, why is it that these qualities do not remain as they are or transform into something else, but are instead displayed in the manner of these great bodhisattvas?" In response, it is said: "The Sugata himself is the supreme among all beings," and so forth. Because the Blessed One himself possesses the distinction of qualities in all supreme aspects, he becomes the most excellent and unsurpassed among all beings. By the power of acting for the benefit of migratory beings according to their needs, one should understand that the display of these bodhisattvas is the manifestation of a mere fraction of the Tathāgata’s own qualities. For example, one should recognize that the glorious Vajrasattva is displayed in such qualities of excellence through the mere teaching of bodhicitta. Now, for the sake of those wondering how the goddesses are to be positioned in the intermediate directions and corners, the characteristics for their arrangement are taught:

འཁོར་ལོའི་གྲྭ་དང་ཤར་ལྷོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ལོའི་གྲྭ་ནི་ནང་གི་གྲྭ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ལཱ་སྱ་དང་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་མོ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བའི་གཟུངས་བུད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ། མེ་ལོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འཁོར་བར་ཡང་མི་ལྡོག། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་ཕྱོགས་པའི་གཟུངས་སུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དགའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། རྡོ་རྗེ་འཛུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་མོ་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། ཕྲེང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་། དྲན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་མི་ལྡན་ན། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་མི་འབྲེལ་ཏེ། དེ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷ་མོ་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། གླུ་དང་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་ཆུད་ནས། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷ་མོ་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། གར་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བ་དང་།

Regarding the phrase "also in the corners of the wheel and in the four directions such as southeast," and so forth: the "corners of the wheel" refers to the four inner corners. "Vajralāsyā" refers to the four goddesses. Just as a dhāraṇī composed by a woman causes sentient beings in saṃsāra not to turn away from saṃsāra, likewise, Vajrasattva—the nature of the mirror-like wisdom—does not turn back from saṃsāra nor does he become nirvāṇa, because he does not turn away from the nature of bodhicitta. The qualities of the nature of phenomena, the joy of awakening, which serve as the dhāraṇī that does not turn away from that bodhicitta, are blessed and revealed here as the goddess named Vajrahāsā. "Garland" refers to the nature of the wisdom of equality, characterized by the observation of all phenomena as emptiness. If one does not possess the seven branches of awakening, such as the branch of mindfulness, then calm abiding and special insight will not be joined in union. Therefore, the qualities of possessing the seven branches of awakening are blessed and revealed here as this goddess. "Song" refers to the wisdom of individual discernment, which, having thoroughly realized the nature of phenomena, proclaims the twelve branches of the excellent speech, such as the sūtras, through the force of former aspirations. These qualities are blessed and revealed here as this goddess. "Dance" refers to the wisdom of all-accomplishing action, which consists of making offerings and rendering service to the Tathāgatas.

སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷ་མོ་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། ལྷ་མོ་ཆེན་མོ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་མོ་འདི་དག་གི་ཚུལ་འཛིན་པ་དག་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལུས་དང་ཆ་ལུགས་དང་རྒྱན་ཞེས་པ་ནི། བོང་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་དང་། ཁ་དོག་ཅི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆ་ལུགས་གང་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་དང་། རྒྱན་ཆས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ལུས་གང་ལྟར་བརྒྱན་པ་དག་མཚོན་པ་སྟེ། ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་རང་དང་འདྲ་བར་བསམ། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལྷའི་བུད་མེད་རྣམས་པས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི། ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་བས་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པའི་དོན་ཏོ། ། སྨིན་མ་འདེགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། དེ་དག་གི་ཕྱག་མཚན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ངེས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། ། སྒོ་བཞི་ན་གནས་པར་བྱེད་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ནི་བསྡུ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། ཞགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་སྙན་པས་སྦྱིན་པའི་སྟེང་དུ་བསྣན་ཏེ། དེ་བས་ཀྱང་ཉེ་བར་འདུ་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། ལྕགས་སྒྲོག་དང་ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་ཚིག་འཇམ་པོས་མཉེས་པར་བྱས་ནས་དེའི་དོན་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་འཇར་བར་གྱུར་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། འདེབས་པ་ཞེས་པ་ནི།

This is the blessing and teaching of the goddesses who have become the form of liberation and the qualities that bring sentient beings to full maturity. Regarding the term "great goddesses": although there are those in the world who assume the manner of these goddesses, this is said in order to distinguish them from those. Regarding "body, attire, and ornaments": this indicates the dimensions of the body's size, the characteristics of its color, the manner in which the attire is maintained, and the way the body is adorned with various types of ornaments; one should visualize them as being similar to the queens of the king of gods. This means that just as the women of the gods are distinguished, one should visualize them in that same manner as the queens of the king of gods. Regarding "raising the eyebrows" and so forth, this definitively shows what their hand implements are. Regarding the description of the characteristics of those who dwell at the four gates, it says "vajra hook" and so forth. In that context, the vajra hook is blessed and taught as the quality of gathering sentient beings through the four means of attraction. The "lasso" is blessed and taught as the quality of drawing them even closer by adding pleasant speech to generosity. The "iron chain" is blessed and taught as the quality of becoming thoroughly bound through acting for their benefit after pleasing them with gentle words. "Striking" is...

དེ་ལྟར་འཇར་བར་གྱུར་ནས་བདག་གི་དོན་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དོན་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་བསྟན་པའོ། ། ད་ནི་ཕྱིའི་གྲྭ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གཞག་པར་བྱ་བའམ། གནས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། ཕྱིའི་ལྷ་མོ་རྣམས་དགོད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། གྲྭ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་གྲྭ་རྣམས་སུ་ཞེས་པ་ནི། འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་གྱི་གྲྭ་བཞི་པོ་རྣམས་སུའོ། ། བདུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱིའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་རང་གི་བུད་མེད་པས་ཀྱང་ཕོ་བྲང་སླས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་དེ་ལས་མི་སྤང་བར་ལྷག་པར་གཟུངས་སུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་བཞིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་འདི་དག་སྟེ། བདུག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། མེ་ལོང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུག་པ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཚིམ་ཞིང་དང་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། མར་མེ་དང་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པའི་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། བྱུག་སྤོས་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི།

Thus, having become a protector, the quality of acting for the benefit of others in a manner identical to one’s own benefit has been shown. Now, for the sake of those who wonder what kind of figures should be placed or reside in the outer corners, the characteristics of the meditative concentration for arranging the outer goddesses are taught, beginning with the words "In the corners." Here, "in the corners" refers to the four outer corners of the wheel-like [mandala]. "Incense and so forth" refers to the outer goddesses. Just as worldly people are greatly delighted and pleased by their own women in the inner harem, so too these wisdoms are not abandoned by that enlightenment but are blessed and shown as the four offering goddesses who have become the qualities of supreme retention. These are as follows: "Incense" means that the mirror-like wisdom is blessed and shown as the nature of the Vajra Incense, which satisfies and purifies body, speech, and mind. "Flower garland" means that it is blessed and shown as the characteristic of the proximate result of the wisdom of equality. "Lamp" means that the discerning wisdom is blessed and shown as the characteristic of the light that focuses upon the expanse of phenomena (dharmadhātu). "Scented unguent" means that the all-accomplishing wisdom is...

དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཕྱི་མ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། འོ་ན་ཕྱིའི་གནས་གཞན་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་བཞུགས་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོན་དུ། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དགོད་པའི་ཐབས་གསུངས་པ། གནས་ལྷག་མ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། བྱམས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་སྟེ། དགའ་ལྡན་གནམ་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་ནས་དེའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་མཛད་པའོ། ། འདི་སྣ་ལ་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བསྙེན་ཅིང་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་དང་པོར་འཚང་རྒྱ་བས་ན། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་གཙོ་བོར་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་གྱི་མིང་མ་བརྗོད་པས་ན། དེ་དག་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིམ་པ་འདིར་སྨོས་སོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་མ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། གཞུང་གཞན་དག་ལས་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གི་མཚན་མ་དང་། ཆ་ལུགས་རྣམས་འདི་ནས་གསལ་བར་མ་གསུངས་ཀྱང་། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་གོ་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། ། མཚན་དང་ཆ་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོའི་ཕྱག་མཚན་དང་སྐུའི་ཆ་བྱད་ཀྱི་རིམ་པའོ། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི།

Because they perform the welfare of sentient beings through virtuous dharmas and so forth, ethical discipline is blessed and taught as having the characteristic of many fragrances. The word "and so forth" includes the subsequent [deities]. Now, in order to address the thought of how they reside in the other remaining locations, the method for arranging the bodhisattvas of the Fortunate Aeon is taught: "In the remaining locations," and so forth. Regarding "Maitreya and the others": Maitreya is the one hindered by only one birth, who has been empowered as the future Dharma Regent; he resides in the Tuṣita heaven and acts as the teacher for the gods of that realm. Why is he mentioned first? Because he is close to the stage of Buddhahood and will be the first among the future bodhisattvas to attain enlightenment, he is shown as the chief of those great beings. As it is said in the tantras, "Maitreya and the other bodhisattvas"; since the names of others were not mentioned there, he is mentioned here in this sequence to accord with that. The word "and so forth" includes the remaining bodhisattvas of the Fortunate Aeon. Regarding "as they are renowned in other texts": although their marks and attire are not explicitly described here, this is a phrase that provides the opportunity for them to be clearly shown in other tantras. "Marks and attire" refers to the sequence of their respective hand-symbols and physical ornaments. "Assuming various forms" means...

བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་། ཕྱག་མཚན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་ཐ་དད་པས་ན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མ་དང་ཆ་ལུགས་འཆང་བ་རྣམས་སོ། ། ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཤེས་པ་ནི། མི་འཁྲུགས་པ་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་དང་། འོད་མཐའ་ཡས་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ནས་འཁོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཕྱག་མཚན་དག་ཀྱང་སོ་སོའི་རིགས་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་རྡོ་རྗེ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་མི་འཁྲུགས་པའི་ལོགས་ཀྱི་ས་ལ་འཁོད་པ་རྣམས་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་པས་མདོག་དཀར་པོ་ལ་བཞི་ཀས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། ། ནོར་བུ་དང་ཞེས་པ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་རིན་ཆེན་འབྱུང་བའི་ལོགས་ཀྱི་ས་ལ་འཁོད་པ་རྣམས་ནི་མདོག་མཐིང་ག་ལ་ཕྱག་ན་རིན་ཆེན་བསྣམས་པའོ། ། པདྨ་དང་ཞེས་པ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་འོད་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ལོགས་ཀྱི་ས་ལ་འཁོད་པ་རྣམས་ནི་མདོག་དམར་པོ་ལ་ཕྱག་ན་པདྨ་འཛིན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཀུན་དུ་རྩེ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཕྱོགས་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའི་ལོགས་ཀྱི་ས་ལ་འཁོད་པ་རྣམས་ནི་མདོག་ལྗང་གུ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་འཛིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཀྱང་པདྨའི་གདན་ལ་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་སེམས་དཔའ་འདི་དག་དོན་ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

These Bodhisattvas of the Fortunate Aeon are also of various forms, distinguished by their specific hand symbols, ornaments, and attire; they are those who bear the mudrās and appearances as described in the tantras. The term "path" indicates a different way of showing them: through the distinctions of the directions of the grounds, such as Akṣobhya and so forth. This means that by the distinctions of those seated in their respective directions—Akṣobhya, Ratnasambhava, Amitābha, and Amoghasiddhi—their hand symbols are also shown to correspond to their individual families. As it is said, "the vajra" refers to those seated on the ground of the eastern side of Akṣobhya; because they belong to the Vajra family, they are white in color and all four hold a vajra. "The jewel" refers to those seated on the ground of the southern side of Ratnasambhava; they are blue in color and hold a jewel in their hands. "The lotus" refers to those seated on the ground of the western side of Amitābha; they are red in color and hold a lotus in their hands. "The all-pointed vajra" refers to those seated on the ground of the northern side of Amoghasiddhi; they are green in color and hold a crossed vajra. It is taught that these Bodhisattvas should be visualized as sitting upon lotus seats in the bodhisattva posture. An opponent asks: "Well then, for what purpose are these Bodhisattvas shown with differing characteristics in a single [context]?"

སྨྲས་པ་འདུལ་བའི་ཞིང་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་གསུངས་པ་དག་གི་གཉེར་དུ་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་དེ་དག་ཏུ་ཡང་དང་པོར་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་མཐུན་དུ་མི་རུང་ངམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་འདུལ་བའི་ཞིང་མོས་པ་མི་མཐུན་པ་དང་། རྟོག་པ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་དག་ཅི་འདི་ལྟར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཆ་ལུགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་ན་རྒྱུད་གཅིག་བསྟན་པས། ཐུབ་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཀུན་དུ་མཐུན་པ་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་སྙམ་པ་དེ་གཅོད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཟད་མི་ཤེས་པ་མངའ་བས་ཆ་ལུགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དུ་མའི་རྣམ་པར་སྟོན་པར་ནུས་པའི་མཐུ་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་སྔར་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་འདི་དག་ཀྱང་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷར་གཟུང་ཞིང་མེ་ཏོག་དོར་བའི་འོས་མ་ཡིན་ཞེས་གླེངས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགོད་པར་བྱེད། སྨྲས་པ་དེ་དག་དགག་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་ནི་བཀག་པ་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་དག་སྤྱན་དྲང་བ་དང་། མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱས་ནས། བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་དངོས་གྲུབ་སྟེར། ། ཞེས་འབྱུང་བ་དང་།

It is said: These are taught in this way for the sake of those for whom the tantras were spoken as distinct due to the influence of discordant fields of conversion. If one asks, "In that case, is it not appropriate for them to be consistent with the essence as first taught in those [tantras]?" It is said: That too is because of the discordant inclinations of the fields of conversion and the conceptual beings. If these great beings were restricted to a single form, then by teaching a single tantra, one might wonder, "Why does the Sage repeatedly teach them as consistent across all tantras?" To sever such doubts, and because he possesses unimpeded wisdom, immeasurable [qualities], and inexhaustible miraculous powers, he is not restricted to a single form but possesses the power to manifest in manifold aspects; therefore, it is taught in this way. If one asks, "In that case, how should these bodhisattvas, such as Maitreya and others, be understood in relation to the distinctions of Vajrasattva and the rest previously mentioned?" It is said: Although these are not different in meaning, they should be understood as being of two types based on the distinction of being born from wisdom or born from the perfections. If one then asks, "If it is argued that bodhisattvas born from the perfections are not to be taken as yidam deities and are not worthy of casting flowers [in initiation], why are they then arranged in the maṇḍala?" It is said: That is merely a refutation of that [specific point]; otherwise, there is no prohibition. Why? Because it is said: "By inviting these and pleasing them with offerings, they grant blessings and bestow accomplishments."

རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དགོད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཀོད་ཕན་ཆད་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་པས་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་འདི་དག་ཡིག་འབྲུ་ལས་བསྐྱེད་པར་བྱའམ། འོན་ཏེ་སྤྱན་དྲང་བ་ཁོ་ནར་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་དག་ཕལ་དུ་ནི་སྤྱན་དྲང་ཞིང་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱས་པས་ཆོག་པ་སྐད་དུ་གསུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་བཞི་པོ་དག་གི་དབྱེ་བས་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་དག་ཡོད་པས་གང་ལྟར་བྱས་ན་ཡང་འགལ་བ་མེད་ལ། གོང་དུ་ཕྱག་མཚན་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་འཛིན་པ་བསྟན་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པར་མངོན་ནོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལྷ་དེ་དག་གི་ཁ་དོག་གི་དབྱེ་བའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བསམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཞི་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། ལྷའི་འཁོར་འདི་དག་ཅེས་པ་ནི། དེ་དག་གི་འཁོར་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། ། རྒྱལ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་བཞིར་འདོད་པའོ། ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞིར་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པས་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་གོས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་གིས་གཅིག་མཚོན་པར་བསྟན་པའོ། ། འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པ་ནི།

Among all the tantras, it is taught that they are to be arranged within a maṇḍala. However, since the nature of the practice once they are arranged in the maṇḍala is to please them through offerings, it is taught in this way. Now, one might ask: are these to be generated from seed-syllables, or are they merely said to be invited? It is replied: although it is generally said that it is sufficient to invite them and please them with offerings, there are also teachings stating that these Bodhisattvas of the Fortunate Aeon are to be generated through the distinctions of the four family seed-syllables. Therefore, whichever way one proceeds, there is no contradiction; it is also evident that this does not contradict the previous teaching on holding the four mudrās of the hand-symbols. Now, one might ask: what is the sequence for examining the distinctions of the colors of those deities established in the maṇḍala in that manner? It is said: "The Tathāgatas and so forth as they are visualized." Here, "Tathāgata" refers to the Blessed One, the Great Vajra Expanse (Vajradhātumahā). The word "and so forth" includes the four directional Buddhas, such as Akṣobhya and the rest. "This retinue of deities" refers to the remaining deities in their retinues. "The Victors, the Vajras," and so forth, refers to the assertion of the four families. "In accordance" means that the colors of the master and the disciples' robes should also be understood to correspond to the colors of those described as the four families; this is taught as a way for one to represent the other. Here, the phrase "the Tathāgatas and so forth" refers to...

དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་གདོང་གཡོགས་པ་དང་། སྟོད་གཡོགས་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་བྱ་བ་དག་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དམར་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱིའོ། ། དཀར་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་འོད་མཐའ་ཡས་ཀྱིའོ། ། ཁ་དོག་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རིགས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའིའོ། ། དེ་བས་ན་དེའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་རིགས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་དག་གོ། ། དེའི་ཁ་དོག་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི། གོས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་། དམར་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམར་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་ཆགས་པར་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། སྔོན་པོ་ནི་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཞན་འཇོམས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། ། དཀར་པོ་ནི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་ཞིང་དག་པར་བསྟན་པའོ། ། ཁ་དོག་ཐམས་ཅད་པ་ནི་ལྗང་གུ་སྟེ། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། ། འདིར་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ལས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ཐ་མི་དད་པས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཚིག་གོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་བསྙེགས་ན་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བཞིའི་སྟོད་གཡོགས་དང་སྨད་གཡོགས་དང་། གདོང་གཡོགས་ཀྱི་ཁ་དོག་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་སྦྱར་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་བསྙེགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་དོན་ཏོ། ། རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡང་ཞེས་པ་ནི།

In this Śrī-tattvasaṃgraha-tantra, the manner in which the face veil and the upper garment are to be applied should be understood according to the sequence of the specific families. "Red" refers to the Tathāgata family. "White" refers to Amitābha of the Lotus family. "All colors" refers to Amoghasiddhi of the Action family. Therefore, "those families as well" refers to those specific classifications of families. Regarding "in those very colors," since it is asserted that the colors of the garments are distinct, the wise should understand it in that way. Thus, the great root Tattvasaṃgraha also states: "Red is the Tathāgata family," and so forth. Red is the nature of engaging in passion for the sake of sentient beings. Blue is the subduing and overwhelming of others through wrathful activities. White is unstained by faults, demonstrating a nature that is naturally luminous and pure. All colors is green, which is the essence of enlightened activity. Here, the mention of "jewel" is a term that subsumes the Action and Jewel families into one, as they are inseparable. "Following that" means applying the specific colors of the upper, lower, and face veils as taught for the four great maṇḍalas; "following" has the sense of subsequent application. "The lords of the families as well" refers to...

མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་བཞི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་སྟེ། གང་དགའ་བར་བྱར་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་དག་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་ན་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་དོན་གསུངས་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ། སྔགས་པས་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་དུ་རུང་སྟེ་འདིར་ཁ་དོག་དང་རྒྱན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡང་རུང་བར་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་དག་ཏུ་གསུངས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ན། འདུལ་བའི་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་གནས་པའི། ཡུལ་དང་དུས་དང་བསམ་པ་དང་། མོས་པ་མི་མཐུན་པ་དག་ཚོགས་པའི་དབང་གིས། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་རུང་བར་བསྟན་ཏེ། ཁ་དོག་གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་མེད་པར་བརྗོད་དོ། ། གཞུང་ཆེན་པོ་ལས་ནི་ཞེས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཡོ་ག་འབུམ་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། རིགས་བཞི་དག་གི་རྒྱལ་བའི་རིགས་འབའ་ཞིག་གི་ཁ་དོག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་པ། རྟག་པའི་འཁོར་ལོ་སེར་པོ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའོ། ། རྒྱ་ཆེན་མཆོག་ཅེས་པ་ནི།

It is taught that the four lords of the families, such as Akṣobhya and the others, should also be understood in the same way. An opponent might say: "The colors and other attributes of the deities can be transformed by the power of specific meditative absorptions (samādhi); they can be made whatever one desires." If one asks, "Is that not the case?" it is replied: Alternatively, by the phrase "the distinctions of the colors of all the deities" and so forth, the meaning of transforming them into other forms is explained. The distinctions of the colors of the deities and so forth can be transformed by the practitioner (mantrin) according to his own wishes; here, it is taught that the colors and ornaments should be made as one desires. This is because it is stated in this Tattvasaṃgraha Tantra that "it should be understood in that way," and thus it is shown to be appropriate in any case. An opponent might ask: "Why are these various distinctions taught in this way?" It is because in the vast world systems, there exist inconceivable fields of conversion. Due to the convergence of differing locations, times, intentions, and inclinations, it is taught that they are appropriate according to one's wishes; thus, it is stated that there is no fixed restriction to a single color. Regarding the phrase "from the great texts," it refers to the Yogatantra in One Hundred Thousand Sections, where the distinctions of color for the Victorious Family alone among the four families are explained: "The wheel of the Permanent One is yellow," and so forth. The phrase "various colors" refers to the Amoghasiddhi [family]. The phrase "supreme vastness" refers to...

བདག་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངའ་བའོ། ། འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་ནི། འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་པར་འཕྲོ་ཞིང་སྡུད་པའི་ཕྲེང་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གཞན་ངོམ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་དོན་ཡོད་པ། ། ཞེས་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པར་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཡོད་པར་མཛད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་རྟག་ཏུ་བསམ། ། ཞེས་པ་ནི་སྔགས་མཁན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསམ་གཏན་དུ་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཁ་དོག་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་དག་སོ་སོར་འབྱེད་པའོ། ། མི་འཁྲུགས་པ་ནི་ས་རེག་གོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཁ་དོག་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཞར་ལ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བདུད་ལ་སོགས་པ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་མིང་མཐུན་པར་རྒོལ་བ་རྣམས་ལ། སའི་ལྷ་མོ་དཔང་དུ་བཙུགས་ནས་དེ་དམིགས་དབྱེ་བར་བྱ་བ་སྟེ། བདུད་འདུལ་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རིན་ཆེན་དེ་བཞིན་མཆོག་སྦྱིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ནི་དབང་བསྐུར་བ་མཆོག་པས་མཆོག་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ། །

He possesses the vast wisdom that brings to perfection the excellence of both self and others. Regarding the term "garland of light," it refers to possessing a garland of various rays of light that radiate and reabsorb. "Greatly wondrous" means that it serves as the cause for displaying one's own excellence of qualities to others. "Great Vajra, the Unfailing" means that all his activities, which establish the body, speech, and mind as the nature of the vajra and endowed with the five wisdoms, are unfailing. "The Vajra Holder should always contemplate" means that the mantra practitioner himself desires to hold the five wisdoms and, by maintaining the manner of the Vajra Holder, is so called; the meaning is that the practitioner himself should always engage in meditative concentration. Regarding the phrase "also from the Vajra Peak," it indicates such varieties of color. "Having distinguished the colors of the Tathāgata family" means to differentiate those that are shown as discordant. "Akṣobhya is the earth-touching" means that, in the context of distinguishing the colors, the action seals (karmamudrā) are also shown; it is taught that one possesses the blessings of enlightened activity that obstructs Māra and the like. For those who challenge with similar names, one should establish the Earth Goddess as witness and distinguish them; this is the mudrā for subduing Māra. "The Jewel likewise, the Supreme Bestower" means that among all forms of giving, empowerment is supreme, and thus it is called "Supreme Bestower"; this teaches that one should possess that mudrā.

ཚེ་དཔག་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་དྲན་རྟོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ནི། རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་པས། ཕྲིན་ལས་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་འདི་བསྟན་ཏོ། ། དོན་ཡོད་པ་ནི་མི་འཇིགས་སྦྱིན། ། ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ནང་ན་མཆོག་སྟེ། འཕགས་པ་མཆོད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དང་། འགྲོ་བ་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་རྣམས་དེ་ལས་སྐྱོབ་པར་མཛད་པས་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མ་སྨོས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ཕྱག་རྒྱར་མངོན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མཆོག་པས་དེ་དང་ལྡན་ཞིང་གཞན་སྐལ་བ་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ཡང་སྟེར་བར་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། སྔོན་པོ་སེར་པོ་དེ་བཞིན་དམར། ། སྔོ་བསངས་ཞེས་པ་ནི། མི་འཁྲུགས་པ་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་དང་། འོད་དཔག་མེད་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་དང་། རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་རིགས་བཟང་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་པ་ལས་རིགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ན། རིགས་བཟང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། རིགས་གཞན་སྐྱེད་པར་མི་མཛད་པས་ན་རིགས་བཟང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཐབས་ཚད་མེད་པ་མངའ་བས། ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མྱུར་བར་འཇུག་པ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ།

Regarding the phrase "the supreme samādhi of Amitāyus": among all forms of mindfulness and realization, one-pointed samādhi is supreme. This mudrā is shown in order to perform the enlightened activity of the meditative concentration of dhyāna. Regarding "Amoghasiddhi bestows fearlessness": bestowing fearlessness upon migratory beings is the supreme among forms of compassion. Because he honors the noble ones, acts for the benefit of sentient beings, and protects migratory beings oppressed by fear, this mudrā is also shown in this way. As for the mudrā of Vairocana not being explicitly mentioned: it is understood to be the mudrā of supreme enlightenment. Since unsurpassed great enlightenment is supreme among all things to be accomplished, and because its characteristic enlightened activity is to grant this to others and to all fortunate ones, the mudrā is also shown in this way. Regarding "blue, yellow, and likewise red, and dark blue": these should be applied respectively to Akṣobhya, Ratnasambhava, Amitābha, and Amoghasiddhi. Regarding "the noble family of the Buddha": since all families arise from Vairocana, he is called the "noble family." Because he generates those who belong to the family of that Tathāgata and does not generate other families, he is called the "noble family," and he is said to be white in color. An opponent might say: "The Tathāgatas possess immeasurable skillful means; their wisdom is unimpeded, swiftly engaging with all objects, knowing all that can be known without attachment or obstruction."

རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཁ་དོག་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་གདུལ་བྱ་མོས་པར་བྱེད་ཀྱི། ཁ་དོག་གཅིག་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་བསྟན་པས། དེ་ལྟར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཁ་ཅིག་གཅིག་གི་ངོ་བོས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པར་ཡང་མི་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མོས་པ་མི་མཐུན་པ་དག་གི་དབང་དུ་འདི་ལྟར་བསྟན་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་དབང་གིས་དེ་དག་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དུ་མར་སྣང་བར་གྱུར་པས་དེ་དག་གི་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། འདིར་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཁ་དོག་དེ་བསྟན་པས་ཆོག་མོད། རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དག་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒྱུད་སོ་སོ་ནས་འབྱུང་བའི་ཁ་དོག་མི་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་འདིར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་ལྷའི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་གང་ལ་མོས་གཏོལ་མེད་པས་ན། དེ་དག་གང་ལ་མོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་དེ་དང་སྦྱར་ལ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་དུ་ན་གང་ཟག་ཐོས་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དུ་མ་མཐོང་ན། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་མགོ་རྨོངས་པར་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

It is said that one engages in the welfare of beings through inconceivable miraculous displays and emanations. If one asks: "Is it not the case that by teaching a single color alone, one would be unable to inspire the devotion of those to be trained, whereas teaching various different colors does so?" The response is: It is not that one cannot accomplish the welfare of those to be trained through a single essence; however, it is taught in this way according to the differing inclinations of beings, as explained above. Therefore, because they appear in various colors and shapes according to the capacity of the individuals to be trained, one should understand that their specific colors are not fixed. Others may ask: "Is it not sufficient to teach the colors as they are described in this very tantra? What is the need to teach all the various types of colors described in other tantras?" The response is: That is true. However, the Master has compiled and presented here the various colors that appear differently in the individual tantras so that practitioners who are manifesting the deity meditation may engage with whichever color they prefer, as they have no fixed preference. Furthermore, this compilation should be understood as being for the purpose of clearing away the doubts and confusion of those with little learning who might be perplexed upon seeing these many differing forms.

ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པར་ཕྱེ་བ་ལས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་དང་སོགས་ཀྱིས་དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་པས། དེ་དག་མཉེས་པར་འདོད་པ་དང་། རྣམ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྟག་པ་ལ་སོགས་བཞི་དང་། དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་གས་ཚིམ་ཞིང་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བཀོད་ནས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་འཕགས་པ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་དེ་དག་མི་ལྕོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་འདི་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་གཏན་འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྒྱས་པར་བྲིས་པའི་བསམ་གཏན་འདི་ནི། ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྒྲུབ་ཐབས་རབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་མང་པོ་དག་འབྱུང་བས་སོ། ། དེ་མི་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་སེམས་རྒྱ་ཆུང་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པར་གྱུར་བས་དོན་འདི་དག་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་ཏེ།

Now, regarding the phrase "performing the recitation of the Tathāgatas and so forth," this is taught in detail through both concise and extensive classifications. By means of the recitation of the four Tathāgatas and, by the word "and so forth," their respective retinues, those yogins who desire to please them and who apply themselves one-pointedly to meditation are instructed to arrange the deities in the manner of the Great Maṇḍala of the Vajra Expanse and so on, in order to satisfy and please the four Sugatas—such as the Permanent One and the rest—along with all their retinues through the ritual of offering. Thus, the explanation of the methods for honoring and pleasing the Noble Ones in the manner of the Great Maṇḍala has been completed. Now, for the sake of those who are unable to perform the rituals for pleasing the Noble Ones in the Great Maṇḍala of the Vajra Expanse as previously taught, the method for pleasing them by way of the Maṇḍala of the Four Mudrās is taught. What is it? It is said: "This meditative concentration is exceedingly vast," and so forth. "This meditative concentration" refers to the meditative concentration of the extensively drawn Great Maṇḍala of the Vajra Expanse, because it gives rise to many deities, maṇḍalas, and extensive sādhanas. "Those who do not desire that" refers to those whose minds are narrow and whose diligence is weak, and for whose sake the Maṇḍala of the Four Mudrās is taught.

དེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིས་ཀྱང་གོང་མ་ལྟ་བུའི་དངོས་གྲུབ་དེ་དག་ཐོབ་པར་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོར་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པས་ཕྱིར་མཆོད་པའོ། ། མཉེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་དཔའ་བདག་གང་ལ་མོས་པ་དེའོ། ། བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། བཟླས་བརྗོད་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའམ། བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གསལ་བར་བསྒོམ་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་འདོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བརྗོད་པའི་དེའི་ཚུལ་དང་རིམ་པ་དག་འདིར་ཇི་ལྟ་བུར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཁང་པའི་ནང་དུ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྔར་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཁང་པ་དེའི་ནང་དུ་རྡོ་རྗེ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི།

Therefore, it is said, "by way of the maṇḍala of the four mudrās." The word "also" (kyang) means that by this [method] as well, one is able to attain those aforementioned siddhis. "Making offerings to the Tathāgatas and so forth" means that by applying the method of the four mudrās, one externally offers to the Tathāgatas and the deities of the maṇḍala with the outer and inner goddesses and so on. "The being to be pleased" refers to whichever being one has devotion for, who desires to accomplish the siddhi of being pleased. "Arising from recitation" means attaining the siddhi arising from that through the gateway of pleasing [the deities] by means of recitation; or, "arising from the yoga of meditation" means that from the essence of the bodhicitta of emptiness, one should desire the siddhi arising from the gateway of meditative concentration (dhyāna) that clearly meditates on the deity yoga in the form of a sign. "To be desired" means to be attained. An opponent asks: "Well then, how are the method and sequence described for the maṇḍala of the four mudrās of the Vajradhātu to be performed here?" It is replied: "The maṇḍala of the four mudrās of the Vajradhātu..." and so forth is spoken. "Within the house as previously visualized" means within that very house of the great Vajradhātu maṇḍala as previously visualized. "Vajras, jewels, and so forth" means...

རྡོ་རྗེ་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་ཁ་བཞི་པས་བརྒྱན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་པའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བརྒྱན་པའི་དབུས་ཀྱི་རེའུ་མིག་གི་ནང་དུ་བསམ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཆེན་པོ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཞེས་པ་ནི། དབུས་ཀྱི་རེའུ་དེའི་ཤར་དང་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་རེའུ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གཡས་ནས་བསྐོར་ཞེས་པ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་མཐར་གྱིས་བསྐོར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་རྣམས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་ན་གནས་པར་བསམ་པའོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་མོ་བརྒྱད་དང་། སྒོ་བ་བཞི་དང་། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དགོད་པའི་ཐབས་དང་རིམ་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དག་བསམ་པ་དང་། བྲི་བའི་ཐབས་དང་། རིམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་རུང་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོའི་རིམ་པ་དག་བསམ་པ་དང་། བྲི་བའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འདི་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི། མི་འཁྲུགས་པ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་དང་། འོད་མཐའ་ཡས་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཡང་གོང་མ་ལས་ཁྱད་པར་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།

One should visualize a maṇḍala adorned with a vajra, a jewel, a lotus, and a four-pronged vajra. Regarding the phrase "in the center of that": within the central square of the maṇḍala thus adorned, one should visualize the Blessed One, the Great Vajradhātu, with his color, shape, and so forth, as previously explained. Regarding the phrase "in the directions such as the east": this refers to the four squares in the east, south, west, and north of that central square. Regarding "circling from the right": this means circling sequentially from the eastern direction toward the southern direction. Regarding "the vajra and so forth": one should visualize the four mudrās previously described as abiding upon moon maṇḍalas. Regarding "abiding in the outer maṇḍala": the method and sequence for arranging the eight goddesses, the four gatekeepers, and the bodhisattvas of the Fortunate Aeon should be understood as previously explained. An opponent asks: "If the visualization, drawing method, and sequence for the four mudrās of Vairocana are appropriate in this way, then what is the sequence for visualizing and the manner of drawing the four mudrās of the others?" In response, it is said, "of Akṣobhya and so forth." The statement "the characteristics of the four maṇḍalas are also just this" means that the characteristics of the maṇḍalas of Akṣobhya, and by the word "and so forth," Ratnasambhava, Amitābha, and Amoghasiddhi, should be understood as having the same characteristics as the preceding one, with only this distinction.

གང་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་བཞུགས་པའི་རེའུ་དབུས་མ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པ་དེ་བསམ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ན། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གནས་སུ་མི་འཁྲུགས་པ་བསམས་ཏེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། ། དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་དགོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཕྱག་མཚན་རྡོ་རྗེ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡུམ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་དགོད་པའོ། ། དེ་བས་ན་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་ནི། ། ཞེས་པ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་ཞིང་བསམ་པ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྲད་བུ་བྲེ་བ་དང་། ཐིག་གདབ་པ་དང་། རེའུ་བགོ་བར་བྱའོ། ། དང་པོར་སངས་རྒྱས་སྐུ་བཞག་ནས། ཞེས་པ་ནི་རིགས་གང་སྒྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྐུ་བཞག་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་བཞི་བྲི་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ནས་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་ཕྱག་རྒྱ་གཞག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི།

What is it? The distinction is stated as "in the place of the Vajradhātu." One should visualize the maṇḍala of the four mudrās of whichever Tathāgata resides in the central square of the Vajradhātu. For example, if it is the maṇḍala of the four mudrās of Akṣobhya, one visualizes Akṣobhya in the place of Vairocana; the same should be applied to the subsequent ones as well. Regarding the phrase "the four great beings who have become his retinue," these are the four, Vajrasattva and the others. Regarding the phrase "one should place them in the places of Vajrasattva and the others," this means that the hand symbols of the four great beings—the vajra, the hook, and so forth—should be placed in the places of the consorts, Vajradhātvīśvarī and the others. Therefore, the tantra also says: "In the manner of the great maṇḍala." This means that the drawing and visualization of the maṇḍala of the four mudrās should be performed in the same manner as the great maṇḍala of the Vajradhātu, by stretching the cords, laying the lines, and dividing the squares. Regarding "first, having placed the body of the Buddha," this means placing the body of whichever of the four mudrās of the particular family one is practicing. Regarding "the four mudrās should be drawn," this means that one should then place the mudrās of the four beings of whichever family it is. Regarding "just as the four mudrās of Vajrasiddhi," this means:

རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་བཞི་པོ་དག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་རང་རང་གི་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་རྣམས་དང་ལྡན་པར་བྲིའོ་ཞེས་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མུཥྚི་བཾ་ཞེས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའོ། ། སྔར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཀོད་པ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། སྔགས་འདིའི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་མ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལྔ་པོ་དེ་དག་རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ནོ། ། སྔགས་ལྷག་མ་འདི་བཞི་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། སོ་སོ་རང་རང་གི་རིགས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་སྡུད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་སྔགས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མི་འཁྲུགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྡུ་བའི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི། ཨོཾ་བཛྲ་སརྦ་མུཥྚི་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་བས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྡུ་བའི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི། ཨོཾ་རཏྣ་མུཥྚི་ཏྲཱཾ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཆེན་པོའི་རིགས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། ། འོད་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྡུ་བའི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི།

It is taught in the tantra that just as the four mudrās of Vairocana are, so too should the maṇḍalas of the four buddhas, such as Akṣobhya and the others, be drawn complete with the four mudrās of their respective retinue bodhisattvas. "Oṃ sarvatathāgatamuṣṭi vaṃ" is the four mudrās of the Blessed One Vairocana for Akṣobhya and the others. This is stated for the purpose of gathering those previously arranged in the Vajradhātu maṇḍala into this maṇḍala; the meaning of this mantra is "May all the Tathāgatas gather as one." The mention of "Vajradhātu" and "Vajrasattvā" are names for those five buddhas when their nature is transformed. These remaining four mantras are the mantras spoken by the four buddhas, Akṣobhya and the others, to bless the mudrās that gather their respective four families, such as Vajrasattva and the rest. Among them, the mantra spoken to gather the bodhisattvas of the Vajra family of Akṣobhya is "Oṃ vajrasarvamuṣṭi a," which means "May all of the Vajra family gather as one." The mantra spoken by Ratnasambhava to gather the bodhisattvas of the Ratna family is "Oṃ ratnamuṣṭi trāṃ," which means "May all of the Great Ratna family gather as one." The mantra spoken by Amitābha to gather the bodhisattvas of the Padma family is...

ཨོཾ་དྷརྨ་མུཥྚི་ཁཾ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། པདྨའི་རིགས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། ། གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པས་ལས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྡུ་བའི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི། ཨོཾ་ཀརྨ་མུཥྚི་ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་སྔགས་བརྗོད་པས་གསུངས་པ་ནི་རུང་ན། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུར་འདུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཻ་རོ་ཙ་ན་རྡོ་རྗེ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདུས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི། ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པར་འདུས། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི། ཕྱག་རྒྱ་རིན་པོ་ཆེར་འདུས། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི། ཕྱག་རྒྱ་པདྨོར་འདུས། རྡོ་རྗེ་ལས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི། ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་དུ་འདུས། དེ་དག་གི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་བཀའ་འཁོར་དུ་འདུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཕྱིའི་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་རྣམས་དང་། སྒོ་བ་བཞི་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྲི་བར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དགོད་པའི་ཚུལ་དང་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དགོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་བྱར་རུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཞེས་བྱའོ། ། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བའོ། །

"Oṃ dharmamuṣṭi khaṃ" means: "Gather all the Lotus families into one!" The mantra spoken to gather the Action Bodhisattvas through their unfailing accomplishment is "Oṃ karmamuṣṭi haṃ," which means: "Gather all the Action families into one!" An opponent asks: "Well then, while it is appropriate to speak the mantras in that way, in what manner are they gathered?" It is replied: The four [Bodhisattvas] beginning with Akṣobhya are gathered into the Blessed One Vairocana, known as Vajrasiddhi. The four beginning with Vajrasattva are gathered into the five-pronged vajra mudrā. The four beginning with Vajraratna are gathered into the jewel mudrā. The four beginning with Vajradharma are gathered into the lotus mudrā. The four beginning with Vajrakarma are gathered into the crossed-vajra mudrā. It should be understood that the goddesses of those families are gathered into their respective retinues. The four goddesses of the outer offerings and the four gatekeepers should be drawn as before. An opponent asks: "Well then, what is the manner and sequence for arranging the others in the maṇḍala?" It is said: "Regarding the arrangement in the maṇḍalas of the four mudrās beginning with Akṣobhya," and so forth. The word "also" is used to show that other arrangements are likewise permissible. The phrase "as taught in the section on the mudrās of the dhāraṇī maṇḍala" refers to what appears in the section teaching the Vajradhātu Dhāraṇī Maṇḍala.

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པའི་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོར་ཕྱག་རྒྱ་དགོངས་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་འགོད་དོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་བཛྲ་དྷཱ་ཏྭཱི་ཤྭ་རིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིགས་བཞི་པོ་རྣམས་ནི། སརྦ་བཛྲི་ཎི་ཧཱུཾ་དང་། རཏྣ་བཛྲི་ནི་ཧཱུཾ་དང་། དྷརྨ་བཛྲི་ཎི་ཧཱུཾ་དང་། ཀརྨ་བཛྲི་ཎི་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། ལཱ་སྱེ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མར་བསྟན་པའི་སྔགས། ཨོཾ་བཛྲ་གུ་ཧྱ་ད་རི་པཱུ་ཛ་ས་མ་ཡེ། སརྦ་པཱུ་ཛ་ས་མ་ར་ཧ་ཡ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས། ལྷ་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་སུ་དགོད་པར་བྱའོ། ། སྔགས་དེ་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་སུ་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡང་སྤྱིར་སྦྱར་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྦྱར་བ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སྙིང་པོ་དང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་། རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། སྤྱིར་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུམ་བུ་བཞི་ལ་སྦྱར་ན། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་སྙིང་པོའོ། ། ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ། འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་སྔགས།

Regarding the phrase "the arrangement of the mudrās of Vajrasattva and so forth": they are arranged using the mantras taught during the occasion of the individual intention of the mudrās of Vajrasattva and all the others. Regarding the phrase "the mantra words called mudrās": as it is said in the Dhāraṇī-maṇḍala, for Vairocana it is "Vajradhātvīśvarī," and for the four families, the mantras are "Sarvavajriṇī hūṃ," "Ratnavajriṇī hūṃ," "Dharmavajriṇī hūṃ," and "Karmavajriṇī hūṃ." Likewise, for the great bodhisattvas of the families and the four goddesses such as Lāsyā, there are the mantras taught as the signs of the samaya-mudrās, such as "Oṃ vajraguhya dāripūja samaye sarvapūja samarāya hūṃ." By means of these mantras, the deities are to be arranged in their respective places. If one asks why those mantras are called "mudrā mantras," it is said: because the two aspects of mantra are marked by the nature of wisdom, they are called "mudrās." Furthermore, through the distinction between general application and specific application, they are asserted as the heart-essence (hṛdaya), the mantra, the mudrā, and the knowledge (vidyā). In general, if applied to the four sections of the maṇḍala of the great root tantra: that which is taught in the Vajradhātu-maṇḍala is the heart-essence; that which is taught in the Trailokyavijaya-maṇḍala is the mudrā; and that which is taught in the Vinaya-sattva-maṇḍala is the mantra.

དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། ། ཁྱད་པར་དུ་སྦྱར་ན། དཀྱིལ་འཁོར་དུམ་བུ་བཞིའི་རང་རང་གི་མཚན་རིལ་བཞི་ཆར་ཚང་བར་འདོད་དེ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གསུངས་པ་ནི་སྙིང་པོ། དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ། ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་སྔགས། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ནི་རིག་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་པས། དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་དེ་ལས་གསུངས་པའི་སྔགས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པའི་དོན་གྱིས་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། སྔགས་དེ་དག་གིས་ལྷའམ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་དགོད་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་དག་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་ཡང་སྦྱར་དུ་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་གཅིག་གི་ངོ་བོའི་མིང་དུ་གཅིག་འདོད་པར་བཤད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དགོད་པར་བྱ་བའི་སྔགས་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད། དེ་ལྟ་ན་ནི་ལས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་གསུངས་པ་དག་ཀྱང་གཅིག་ལས་འབྱུང་བའི་བྱ་བ་གཅིག་གིས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

That which is taught in the Sarvārthasiddhi-maṇḍala is asserted to be "knowledge" (vidyā). When applied specifically, it is asserted that the four individual characteristics of each of the four sections of the maṇḍala are complete. If one asks how so: it is said that what is taught in the Great maṇḍala is the "essence" (hṛdaya); what is taught in the samaya-maṇḍala is the "seal" (mudrā); what is taught in the dharma-maṇḍala is the "mantra" (mantra); and what is taught in the karma-maṇḍala is "knowledge." However, since the dhāraṇī-maṇḍala is [included within] the samaya-maṇḍala, the mantras taught therein are asserted to be "seals" in the sense that they are the very samaya. Thus, it is taught that by means of those mantras, the deities or seals are to be arrayed. Now, one might ask: "Are these teachings to be applied only to this enumeration, or is it also appropriate to apply them elsewhere?" It is replied: likewise, there are also explanations where the "great seal" (mahāmudrā), the "pledge seal" (samayamudrā), the "dharma seal" (dharmamudrā), and the "action seal" (karmamudrā), as well as "blessing," "empowerment," "meditative absorption" (samādhi), and "offering" (pūjā), are explained as being mutually accepted as synonyms for one another's essence. If one asks why, and further: "Why are the mantras to be arrayed in the maṇḍala of the four seals taken from the dhāraṇī-maṇḍala? If that were the case, then even the activities taught as distinct from the actions and the maṇḍalas would be performed by a single activity arising from a single source?" In response to this, it is said: "Akṣobhya and so forth," and so on.

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པའི་སྙིང་པོ་མ་གསུངས་ཞེས་པ་ནི། འདིར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ནི་གསུངས་མོད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་མ་གསུངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་བསམ་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའམ། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་འདིས་དགོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་འདི་ལ་ལ་ལ་ན་རེ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་མིང་རྡོ་རྗེ་དང་དངོས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འབོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན། རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་སྟོན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་རྒྱ་པས་ན་རྡོ་རྗེ་གྲུབ་པའམ། དངོས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཞུང་ཉིད་ལས། རྡོ་རྗེ་དངོས་གྲུབ་ཅེས་ཀྱང་གྲགས། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་བསྟན། ཕྱག་རྒྱ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་དུ་མིང་བརྗོད་ནས། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་གྱུར་པ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁོ་ནར་སྣང་བས་ན། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་ཚུལ་འདི་ལྟར་སྟོན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཛད་པ་ན། འདི་ཅིའི་ཕྱིར་རམ་གང་གི་དོན་དུ་བསྟན་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་བྱ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ནི། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་བ་དང་། སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་པ་དང་།

Regarding the statement, "The essence mantras for arranging the mudrās of Vajrasattva and the others were not taught," it means that although the [deities] such as Vajrasattva are indeed mentioned here, the mantras of Vajrasattva and the others were not taught. Therefore, this indicates that one should arrange them using the essence mantras taught for arranging the respective mudrās in the context of visualizing the great maṇḍala, or in the dhāraṇī maṇḍala. An opponent asks: "Well then, why is the name of this maṇḍala called 'Vajra and Siddhi' (Vajrasiddhi)?" It is replied: Among all mudrās, the five vajra mudrās are shown to contain all mudrās within this maṇḍala. Nevertheless, because the primary [mudrā] is the vajra mudrā, it is called "Vajra Accomplishment" or "Siddhi." This is because the text itself states: "It is also renowned as Vajrasiddhi." An opponent asks: "Well then, if it is taught that all mudrās are gathered in this maṇḍala, and it is named 'Gathering of Mudrās,' why is it called the 'Four Mudrās'?" It is replied: While it is true that all mudrās are gathered, because its result appears as only the four mudrās, it is called the "Four Mudrās Maṇḍala." An opponent asks: "Well then, when this maṇḍala is taught in this manner, for what purpose or for whose sake was it taught?" This maṇḍala to be performed in this way was taught for those who hold wrong views, those who commit sinful actions, those with little diligence, those who do not apply themselves [to practice], and—

རི་མོ་མི་ཤེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་ཞེས་གསུངས་པས་ནི། འདིར་ཡང་བསམ་གཏན་འདི་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་སྟེ་དེ་མི་འདོད་པས་ནི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ལྟར་སླ་ལ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་འདི་གཞན་ལ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་གཞན་ལ་མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་གདམས་ཤིང་བསྒོ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འདི་གསང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དག་བསོད་ནམས་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་ངམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་མདོར་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་བསྟན་པར་གྱུར་ན། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་འདྲི་ཞིང་རྩོལ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཏང་ནས་དེ་དག་ལ་མི་རྩོལ་བར་ཆོ་ག་ཉུང་ངུ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ནས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བཀག་པར་གྱུར་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམ་ངོ་བོར་གྱུར་པས་དེ་ཁོ་ན་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཉེས་པར་བྱེད་པའམ། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པ་ནི།

Regarding the statement, "It is taught for the sake of those who do not know how to draw [mandalas]," it means that here, too, this meditative concentration is extremely vast, and it is said that it is for those who do not desire it. One might ask: "If this maṇḍala is so easy and brings such great merit, is it not appropriate to show and explain it to others? Why then is it not taught?" The reply is: It is because the Root Tantra itself instructs and commands, "Do not speak of this maṇḍala to others." The opponent asks: "Why is this secret? Is it not fitting for others to obtain merit?" The reply is: This concise maṇḍala should not be shown to those who possess great faith and diligence. Why? Because if it were shown, they might abandon the effort of drawing and accomplishing the Vajradhātu-maṇḍala and others, and by engaging in such a brief ritual instead, there is the concern that their great merit would be obstructed; it is for this reason that it is taught in this way. The explanation of the characteristics for pleasing the deities by way of the maṇḍala of the four mudrās is complete. Now, for the sake of those who are unable to practice in the manner of the four mudrās, the ritual for pleasing [the deity] by way of the single mudrā will be explained. What is it? It is said: "There, one performs the recitation of Vajrasattva." Since the glorious Vajrasattva is the essence or the very nature of all the essence of bodhicitta, one pleases him through the gateway of recitation, or through meditation and so forth.

སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས། ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བྱ་བར་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས་གསུངས་སོ། ། ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་དབུས་དེར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་ཐིག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་ཟླུམ་པོར་བྱས་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམས་ལ། དེའི་དབུས་སུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བཞུགས་པར་བསམ་མོ་ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་དབུས་སུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁ་དོག་དང་ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་བཞུགས་པར་བསམ་པའོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་བྲི་བའི་ཚེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་སུ་མི་གཞག་པའི་དབུས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའམ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གཞག་པར་བྱས་ལ། བསམ་ཞིང་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆ་ལུགས་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་དུས་ན་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་གཞག་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ཨོཾ་བཛྲ་སཏྭ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྣམས། ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་ཀ་ནས་ཕྱུང་བའོ། །

Desiring to accomplish [the practice] through the meditative concentration of the mind, the ritual for the offering of the single-mudrā maṇḍala is also taught in the Great Root Tantra itself. Regarding the phrase "in the center of the multi-storied house," it refers to the center of the multi-storied house previously described. Having performed the laying of the lines for the Vajradhātu and so forth, one should visualize a moon maṇḍala within the circular vajra-wheel inside the maṇḍala. Regarding the phrase "one should visualize the glorious Vajrasattva residing in its center," this means one should visualize the glorious Vajrasattva residing in the center of that moon maṇḍala, endowed with his specific color and attire. Some say that by the word "mudrā," when this single-mudrā maṇḍala is being drawn, one should not place the form of Vajrasattva in the center, but rather place the dharma-mudrā or the samaya-mudrā; however, at the time of visualization and meditation, one should meditate on him as possessing the attire of the mahāmudrā. Thus, even at the time of the single-mudrā [practice], the reasoning for how the great maṇḍala should be performed is stated in the Great Root Tantra itself: "In the manner of the great maṇḍala," and so forth. The essence-mantra (hṛdaya) to be placed there is oṃ vajrasattva. This was emitted from the heart of the Blessed One Vairocana in order to condense the great maṇḍalas, such as the Vajradhātu and others, into the single-mudrā maṇḍala.

སྔགས་འདི་བསྟན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་གོང་མ་རྣམས་སུ་ལྷ་རྣམས་གཉེར་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་གསུངས་སོ། ། ཇི་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། འདི་དག་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སུ་བསམས་ཏེ། བཟླས་བརྗོད་དང་སྒོམ་པའི་ཆོ་གས་མཆོད་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུ། རས་དང་ཐང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྲི་བར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཆོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་རས་རྩིག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་བསམས་པ་བཞིན་རས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྲིས་པར་བྱས་པས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་སྟེར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཆོ་གས་རྒྱས་པ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་པའི་ཁུངས་ཏེ། འདི་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་པ་བྱས་པས་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་སྟེར་བ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པོ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རས་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མ་ལས་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཆུང་བ་དག་གི་དོན་རས་ལ་བྲིས་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པའོ། ། རས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ནི།

The teaching of this mantra is also just as the essence of this very [mantra] was spoken in the previous maṇḍalas in order to summon and bless the deities; likewise, here too, this very essence is spoken in order to bless the lord of the Vajrasattva maṇḍala. Regarding the phrase "Just as in the great maṇḍala," it means that just as one makes offerings through the ritual of recitation and meditation while visualizing these [deities] in the direction of space, one should also make offerings to those [deities] who have been drawn upon cloth, scrolls, and so forth. If one asks how this is evident, it is because in the section of the Śrī-tattvasaṃgraha that teaches the maṇḍala of the four mudrās, it is said: "On cloth, on a wall," and so on; it is taught that just as they are visualized in space, they likewise bestow accomplishments when drawn upon cloth and the like. Similarly, in the context of the maṇḍala of a single mudrā, it is shown in the same way. The phrase "the extensive ritual of the great Vajradhātu maṇḍala" is the source for its accomplishment; it is explained that just as meditating on and reciting in the great maṇḍala or the maṇḍala of the four mudrās bestows whatever accomplishments one desires, meditating on the single mudrā alone also bestows all accomplishments. Regarding the phrase "the ritual of the cloth is also taught," this refers to the ritual for drawing [the deities] on cloth for the sake of sentient beings with little merit, as taught in the Uttarottara-tantra. Regarding the phrase "the Blessed One on the cloth," it is...

རས་བྱི་དོར་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་རི་མོ་མཁན་གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་པས་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚོན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཁོར་གྱི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དང་བཅས་པར་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ལས་བདག་གང་ལ་མོས་པ་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་རེ་རེའི་འཁོར་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞི་བཞི་གནས་པ་གང་བསྒོམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཕྱག་རྒྱའི་ཚུལ་དུ་དགོད་པའོ། ། རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་པོ་དག་གོ། ། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་གཞན་ཡང་བསྡུའོ། ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་སོ་སོ་ལ་བརྟེན་པའི་རང་རང་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའི་རྣམས་སོ། ། དེ་དག་བཟླས་བརྗོད་དང་བསྒོམ་པས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཡན་ཆད་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་ཆོ་ག་དང་། རས་ལ་བྲི་བའི་ཆོ་གས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་མཉེས་པར་བྱས་པའི་ཆོ་ག་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་བཤད་ནས། དེ་དག་སྤྱན་དྲང་བ་དང་། མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ལྷའི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་སྔར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དང་། བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དང་།

On a cloth that has been well-cleaned, an artist observing the poṣadha vows should paint the Blessed Ones, the tathāgatas, together with the goddesses of their respective families, using pigments of perfect color. In this context, "the tathāgatas" refers to whichever one among the five tathāgatas the practitioner is devoted to; it may be any of them. "In the manner of the maṇḍala of the four mudrās" means that in the retinue of each of those [deities], the four great beings such as Vajrasattva and so forth are to be arranged in the form of mudrās within the maṇḍala being meditated upon. "The goddesses of the families" refers to the eight goddesses, both outer and inner. "The essence-mantras and so forth" refers to those five deities. By the word "and so forth," other mantras and mudrās are also included. "The great beings who rely upon them" refers to the beings of their respective families who rely upon each of those tathāgatas. This is taught so that they may be pleased through recitation and meditation. Up to this point, the ritual of the single mudrā and the ritual of painting on cloth have been concluded, and the ritual for pleasing [the deities] has been explained. Having thus explained the ritual for pleasing the deities through the application of meditative concentration, the rituals for inviting them and making offerings will now be explained. As it is said: "Having first performed the meditative concentration on the deities and so forth." This includes the extensive presentation of the great maṇḍala and the concise presentation of the maṇḍala of the four mudrās.

ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་གྱིས། ལྷ་དང་གནས་བསམ་པ་སྔར་བྱས་ནས་གདོད་སྤྱན་དྲང་བར་བྱའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་དེ་དག་གི་ཡན་ལག་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། སྔར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒྱུར་བའི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱས་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་། བར་དུ་རྟོག་པའི་གློ་བུར་བ་དག་གི་གཡེངས་པའི་དབང་གིས་མི་གསལ་བར་གྱུར་དུ་དོགས་པས་གོང་དུ་སེམས་དཔའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སླར་གསལ་བར་བསྒོམས་ལ་རང་གི་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་པའི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ཁ་བཞིའི་རྩེ་མོ་ཅན་བསམས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བསྡུ་བའི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་བརྗོད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་དུས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོས་ཕྱག་གཉིས་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲས་གཏོགས་ཤིང་ཨོཾ་བཛྲ་ས་མཱ་ཛཿཛ་ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པས། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་འདུ་བར་མཛད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་སྒྲུབ་པ་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྤྱན་འདྲེན་ན། དེའི་སྔོན་རོལ་དུ་རྡོ་རྗེ་བསྡུ་པའི་སྔགས་བརྗོད་ཅིང་ཕྱག་རྒྱ་འཆིང་བར་རིགས་པས་ན། འདི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གཉིས་དཔུང་མགོར་བསྣོལ་ལ་གཡོན་གྱི་སྟེང་དུ་གཡས་ཕྱུང་སྟེ།

Through the meditative concentration of pleasing Vajrasattva by means of the single mudrā, one should first perform the visualization of the deity and the abode, and only then perform the invitation. The word "and so forth" includes the subsidiary branches of those [rituals]. Regarding the phrase "having actualized the deity yoga as it was performed": although the meditative concentration of transforming into the samayasattva was already actualized previously, one fears it may have become unclear due to the influence of distractions from intervening adventitious conceptual thoughts; therefore, one should again meditate clearly according to the stages of the sattva. Regarding "at the various vajras in one's heart": one should visualize a four-pronged crossed vajra, the essence of all enlightened activities, upon the moon maṇḍala at one's heart. Regarding "reciting the vajra words of the essence of the vajra gathering": just as when the Great Root Tantra, the Glorious Tattvasaṃgraha, was taught, the Blessed One Mahāvairocana snapped his fingers with both hands and uttered "Oṃ vajra samāja jaḥ hūṃ," whereby all the Tathāgatas and their Sons residing in the ten directions were completely gathered; likewise, practitioners who desire to attain the state of the Noble Ones should also invite the Tathāgatas and their Sons by first reciting the mantra of the vajra gathering and binding the mudrā. Thus, one should cross the two vajra fists at the shoulders, placing the right over the left.

མཛུབ་མོ་གཉིས་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་བྱས་ནས་རང་གི་གུང་མོ་དང་མཐེ་བོང་གཉིས་ཀྱིས་སེ་གོལ་མི་དྲག་པར་གཏོགས་ཤིང་། སེ་གོལ་གྱི་སྒྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བསླང་ཞིང་སྦྲན་ཏེ། ལྕགས་ཀྱུའི་ཕྱག་རྒྱས་རང་རང་གི་གནས་ནས་བསྐུལ་ཏེ། ཡོངས་སུ་འདུ་བར་མཛད་པའི་སྦྱོར་བས་མངོན་དུ་བྱས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རང་རང་གི་འཁོར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སོ་སོའི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་སོ་སོ་ནས་ཕྲིན་ལས་ཅི་མཛད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྟན་པར་མཛད་པའི་མཚན་མ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བདུད་བཏུལ་བ་དང་། མཆོག་སྦྱིན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྐྱབས་སྦྱིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཁ་དོག་དང་། ཆ་ལུགས་ཀྱི་རྒྱན་ཆས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་མཆོད་པའི་གནས། ། ཞེས་པ་ནི་གོང་མ་ལྟ་བུའི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་གནས་དེའི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཞུགས་པར་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བསམས་པའི་གནས་དེའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་སྒོ་སྲུང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་དེ་བཅིངས་ལ་དེར་ཡང་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་སུའམ། ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་དེ་ལྕགས་ཀྱུར་བསམས་ལ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨཾ་གུ་ཤ་ཛཿཞེས་བརྗོད་པས་དགུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་དེ་དག་སོ་སོ་རང་རང་གི་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོར་ཕྱོགས་པར་བསམ་མོ། །

Forming the two index fingers like a hook, snap the middle and thumbs gently. With the sound of the snap, rouse and summon the Tathāgatas. By means of the hook mudrā, urge them from their respective abodes and, through the application of causing them to gather, manifest them. Thus, the Tathāgatas, together with their respective retinues of great bodhisattvas, should be assembled. Then, regarding "meditative equipoise on the liberation of their respective activities": this refers to the signs that demonstrate the liberation of the specific enlightened activities each performs—possessing the mudrās of subduing Māra, supreme generosity, meditative concentration, and granting refuge—and being complete in color and the ornaments of their attire. Regarding "the place of offerings as visualized": one should imagine entering the surroundings of that very place, in the manner previously visualized. Then, regarding "looking toward the east of the place as it was examined": looking toward the east of that previously visualized place, one should bind the mudrā of the gatekeeper Vajrāṅkuśa, which appears later. Regarding "there also": imagine that very door of the visualized place, or the mudrā that was bound, as a hook. By reciting "OṂ VAJRA AṄKUŚA JAḤ," imagine that the Sugatas and their sons are summoned in the manner of an invitation, facing the doors of the directions in which they each reside.

དེ་ནས་ལྕགས་ཀྱུའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་སྔར་བཅིངས་པའི་རང་གི་ཁམས་སུ་བཀྲོལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོར་བལྟས་ལ་རྡོ་རྗེ་ཞགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསམས་ལ། ཨོཾ་བཛྲ་པཱ་ཤ་ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་དྲངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་དེ་དག་རང་གི་སྒོའི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་བརྟགས་ལ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡང་རང་གི་གནས་སུ་དགྲོལ་ལོ། ། དེ་ནས་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོར་བལྟས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་སྒྲོག་ཕོ་ཉའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཤིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསམས་ནས་ཨོཾ་བཛྲ་སྥོ་ཊ་བཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཉིད་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྟོན་པའི་བཀའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་སྒྲོག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡང་རང་གི་གནས་སུ་བཀྲོལ་ལ། རྡོ་རྗེ་དབབ་པ་བྲན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་དེར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་མར་གྱུར་པ་དྲིལ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་བསམས་ནས་ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཧོཿཞེས་བརྗོད་པས་དྲིལ་བུ་བསྐྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་རང་གི་གནས་དང་པོར་བཅིངས་པའི་ས་དེར་བཀྲོལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་བསྡུ་བའི་སྔགས་བརྗོད་ཅིང་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་སོ་སོ་རང་རང་གི་གནས་ནས་བསྐུལ་ཞིང་བསྡུ་བ་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་སྔགས་དང་ལྡན་པར་བཅིངས་པའི་སྦྱོར་བས་འདི་བཞིན་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཀྱང་།

Then, having released that very hook mudrā into its own place as previously bound, the practitioner of the yoga of accomplishment should face the southern gate, bind the activity mudrā of the vajra noose, and visualize as before. By reciting oṃ vajrapāśa hūṃ, one should imagine that the tathāgatas and their sons are drawn in and enter through one’s own gate, and then release that mudrā into its own place. Then, facing the western gate, one should bind the messenger mudrā of the vajra chain and visualize as before. By reciting oṃ vajrasphoṭa vaṃ, in order to cause the tathāgatas and their sons to enter for as long as the practitioner of the yoga desires, one displays that vajra chain mudrā, which is the characteristic of the Teacher’s command. Then, release that mudrā into its own place. Next, bind the servant activity mudrā of the vajra descent, and there, visualize the bell mudrā, which is the sign of the perfection of wisdom (prajñāpāramitā). By reciting oṃ vajrāveśa hoḥ while making the gesture of ringing a bell, one fully pleases the tathāgatas and their sons. Then, release the mudrā at the very place where it was first bound. In this way, by reciting the mantra of the vajra gathering and using the sound of the finger snap to exhort those tathāgatas from their respective abodes, one performs the gathering through the application of binding with the mantra of the four mudrās. This is the meaning of the procedure.

སྒོ་རྣམས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པ་རྣམས་སོ་སོའི་གནས་སུ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ལྷ་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ལ་སྔར་བསམས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྤྱན་དྲངས་པ་རྣམས་སོ་སོའི་གནས་སུ་བཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གཞུངས་ལས། ལུས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་ཆེན་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དམ་ཚིག་རྣམས་ནི་དགོད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་རང་རང་གི་གདན་ལ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའོ། ། དེ་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་ཡང་ལྷ་དག་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པའི་རྟིང་ལ། ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿ། ཞེས་པའི་སྔགས་འདི་ཡང་གདགས་ཏེ་བརྗོད་པས་དེ་དག་སོ་སོའི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་ལྟ་བ་ཇི་སྐད་དུ་ཕྱིས་འབྱུང་བས་སོ། ། གསལ་བར་བལྟ་ཞེས་པ་ནི་རབ་རིབ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་གསལ་བར་བལྟའོ། ། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་ཞིང་ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་བརྗོད་པ་ཡང་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿ། ཞེས་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་ཆེན་པོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དམ་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །

Regarding the passage beginning with "In all the gates," and so forth: "As for the existences" refers to the placement of the deities in their respective positions according to how they were meditated upon in the form of a single mudrā. Having bound the action mudrās of the individual deities and recited their respective heart mantras, they are established in the positions of the forms previously visualized. By doing so, those who have been invited will remain in their respective places. As it is said in the text: "The supreme great body mudrā," and so forth. "The samayas should be placed" means requesting the deities to sit upon their respective seats. Then, "having bound their samaya mudrās" means that immediately after binding the action mudrās in that manner, one should again bind the individual samaya mudrās of the deities. Following the recitation of their respective heart mantras, one should also append and recite the mantra jaḥ hūṃ baṃ hoḥ. By reciting this, "they will remain in their respective places" indicates that they are perfectly established, as will be explained later in the context of the vajra gaze. "Clearly behold" means that one should look clearly with the eye of insight, rather than merely with a blurred or dim vision. Thus, binding the samaya mudrās and reciting the mantra jaḥ hūṃ baṃ hoḥ is also taught in this very tantra with the words "Reciting jaḥ hūṃ baṃ hoḥ," and so forth. "The supreme great samaya mudrā" is so called because it possesses sublime qualities.

སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་མ་དེ་ཡང་དམ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་པས་དེ་དག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བས་སོ། ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཅེས་པ་ནི་དེ་དག་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བར་གནས་པའོ། ། དེ་ནས་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་ལྕེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་བརྟན་པར་གནས་པར་བྱ་བའི་ལྷ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ལྕེ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་དཀར་པོ་བསམས་ཏེ། དེའི་དབུས་སུ་སོ་སོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཛྲ་ཛྙཱ་ན་ལ་སོགས་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ན། སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་དག་གིས་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་སྔགས་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱང་བློའི་ཁྱད་པར་མཐའ་ཡས་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་མི་ལྕོགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱ་དགོས་པར་ཟད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་དག་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱང་ཡོད་ཅེ་ན། ཡང་ན་སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་དང་། གདན་དང་། རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསམས་ལ། མཆོད་པར་བྱ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་དུ་བསམ་པ་མ་བྱས་པར་ཞེས་པ་ནི། དང་པོར་རྡོ་རྗེ་བསྡུ་བ་བྱས་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བྱོན་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་བྱ་མི་དགོས་པར་རྡོ་རྗེ་བསྡུ་བ་དེའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་དགུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་དོན་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ། སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་གནས་སུ་བཞུགས་པར་བྱའོ། །

Regarding "Vajrasattvī," because she is of the nature of the samaya, one should bind their mudrās. Regarding "accomplishing the Great Being," this refers to abiding in that which is to be demonstrated. Then, regarding "on their respective tongues," one should visualize a white five-pronged vajra upon a moon maṇḍala on the tongues of as many deities as are to be stabilized. In the center of that, one should visualize their respective dharma-mudrās, such as vajra-jñāna and so forth, abiding upon a moon maṇḍala. The learned masters have taught that if one thus possesses the application of the four mudrās, the practitioner of the yoga of accomplishment will be blessed. An opponent asks: "Well then, since the practitioners of mantra conduct also have infinite differences in their intellects and are not fixed in a single way, is it the case that even those who are incapable must act in this way? Or is there another method?" In response, it is said, "Furthermore, by the very sequence previously explained," and so forth. One should visualize the place, the seat, and the excellent ornaments as before. Regarding the phrase "without visualizing the deities to be worshipped externally," this means that one does not need to perform the application of the deities arriving around the perimeter of the celestial mansion through the meditative concentration of the "vajra-gathering" performed first. Instead, immediately following that vajra-gathering, one should effectively employ the mudrās of summoning and so forth, and cause them to abide in their respective places by means of their respective karma-mudrās.

དེ་ནས་ཡང་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕྱག་མཚན་གྱི་མཚན་མས་ལེགས་པར་མཚོན་པ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་མོས་པར་བྱའོ། ། འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ཆོ་ག་ཕྱི་ནས་བསྟན་པ་འདི་ནི་སྔར་གྱི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལས་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། ཆོ་ག་གཞན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱས་པ་ལས་གཞན་དུ་བསྟན་པས་དེ་སྐད་བྱའོ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་མ་ལྡན་ན་མངོན་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས། དེ་མངོན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བཤད་དེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སྔར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་བསམ་པའི་ཚེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་སོ་སོར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། ། འདིར་ཡང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་འདིར་གསུངས་པའི་ལྷ་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན(། ,་) ཉིད་ནི་སྔར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྙིང་པོ་འདིས་བཅིང་ངོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམས་དང་།

Then again, one should visualize [the deities] as before, binding their respective samaya-mudrās, possessing their respective karma-mudrās, and being well-characterized by the signs of their hand implements. Regarding the phrase "this is the concise version": this ritual taught subsequently is a concise version of the extensive explanation previously taught; it is called "another ritual" because it is taught differently from the extensive one. Now, since those who abide in the application of such meditative concentration will not achieve the manifest form if they lack the four mudrās, the meditation on the four mudrās is explained in order to achieve that manifest [form]. The characteristics of the mahāmudrā are taught in the passage beginning with "the characteristics of the mahāmudrā." Regarding the phrase "previously taught when visualizing the deities externally": this was taught by the words "meditative equipoise on the liberation performed individually" mentioned above. Here again, regarding the phrase "all samaya-mudrās arise from the vajra-binding itself as previously explained": one should understand that the characteristics of all the samaya-mudrās of the individual deities taught in this tantra arise from the vajra-binding explained previously during the practice of the samayasattva. The Tattvasaṃgraha itself also states: "All samaya-mudrās arise from the vajra-binding." Regarding the phrase "all mudrās are also bound with this essence-mantra": [this refers to] the five Tathāgatas and...

དེ་དག་གི་འཁོར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བའི་ཚེ་ལྷ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་ལན་རེ་བརྗོད་ཅིང་། དེ་ནས་གདོད་བཅིང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས། ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་བརྗོད་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱའི་རིགས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་རིགས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་རིགས་ཐམས་ཅད་བཅིང་བའི་ཚེ་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་ལ་སྔགས་དེས་བསྐུལ་བས་སྟེང་ངམ་གདན་དུ་འབབ་པར་བྱེད་པས་སོ། ། མཐུ་ཆེན་རྣམས་རང་གིས་བཅིངས་ནས་འགྲུབ་ཅེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བཅིངས་ནས་བསྒྲུབས་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བས་ན་སྙིང་པོ་འདིས་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བཅིངས་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན། ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་པས་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བཅིངས་ལ། སེམས་དཔའ་གང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་སོ་སོ་གང་གི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཅིང་བའོ། ། རང་གི་ལས་ལ་དེའི་སྙིང་པོས་བཅིང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་བཅིངས་པས། སོ་སོའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པས་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྦྱར་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། འོ་ན་དམ་ཚིག་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་འདིར། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་དང་།

When binding the respective samaya-mudrās of their retinues, such as the great bodhisattvas and others, one should recite the essence mantra samayas tvam once for each deity and only then perform the binding. As it is said in the Tattvasaṃgraha: "Having uttered samayas tvam..." and so forth. Regarding the phrase "for all classes of mudrās," this means that when binding any of the classes of samaya-mudrās, such as those of the five families, one invokes those mudrās with that mantra, causing them to descend upon the seat or the pedestal. Regarding the phrase "the great powerful ones are accomplished by binding them oneself," this means that if the practitioner of yoga binds and accomplishes the samaya-mudrās that possess great power, they will be accomplished accordingly. Therefore, regarding the statement "bind all mudrās with this essence," because this mantra possesses great qualities that bring about the accomplishment of the samaya-mudrās, one should bind all the respective samaya-mudrās by reciting this essence mantra samayas tvam. Regarding the phrase "whichever mudrā belongs to whichever bodhisattva," this means binding whichever samaya-mudrā belongs to whichever specific bodhisattva. Regarding the phrase "one should bind one's own activity with its essence," this means that once the samaya-mudrā has been bound, because it performs the respective enlightened activities, one should also recite the respective essence mantras in conjunction with the mudrās. Others say: "Well then, regarding the definitions of the samaya-mudrā and the karma-mudrā, they are taught here in this way..."

གཞན་ལས་མཐོང་བ་དག་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་ན། དེ་ཚུལ་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཏུ་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་པ་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་ལས་ཐོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བརྗེད་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ། དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་སྲིད་ཅེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྟོན་ནམ་འབྱུང་སྲིད་ཀྱང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟ་བར་མི་བྱ་སྟེ། བྱས་པར་འགྱུར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ། མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ་རྣམ་པ་རྟོག་པ་ལ་ཟད་པ་དང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ན། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྨྲས་པ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ལྷའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངང་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་སྦྱོར་བ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པར་སེམས་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་ནི།

If there are instances where what is seen in other [texts] has differing characteristics, one might ask: why is it taught in this manner? In response, it is said: "The characteristics of the samaya-mudrā and the karma-mudrā..." and so forth. While it is true that in some places the characteristics of the samaya-mudrā and the karma-mudrā are shown to be inconsistent, nevertheless, here [the author] has not forgotten what was heard from the scriptural authority of the tantras as spoken from the mouth of the guru’s oral instructions. Master Buddhaguhya himself has compiled these into a single section in the form of words and letters and written them in a volume. Therefore, regarding the phrase "other characteristics may exist," even if those mudrās might appear or be shown with differing characteristics, one should not engage in conceptual analysis. This means one should not consume the conceptualization of doubt. If one were to do so, because conceptualization is without end, it would lead to an infinite regress of conceptualization; thus, the meaning is: "Do not harbor doubt." As for the question "How so?": the point is why one should not give rise to doubt and conceptualization regarding the presentation of differing characteristics. It is said: "Abiding in the yoga of the deity..." and so forth. A yogin abiding in the yoga of the deity is one who joins their own three doors into the state of the deity’s body, speech, and mind, contemplating them as non-dual. "Devotion to suchness" is...

དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷའི་སྐུའི་ཕྱག་རྒྱར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གནས་པ་དེས་ནི། ལུས་དང་ངག་ཡིད་ཐམས་ཅད་ལྷར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཞེས་པ་ནི། སྒོ་གསུམ་ལྷའི་རང་བཞིན་ལས་མི་ཞན་པར་བྱས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་གྱུར་པས། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒུལ་བསྐྱོད་བྱས་སོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ལ། ངག་གི་སྒོ་ནས་སྨྲ་བརྗོད་བྱས་སོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ནི་སྔགས། སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲན་རྟོག་ཅིང་རྒྱུས་སོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ཉེས་པའི་དོགས་པ་མི་བསྐྱོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལ་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་དོགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། ད་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔ་པོ་དག་གི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། རྟག་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་བས་ན། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་གནས་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ལས་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། ། མི་འཁྲུགས་པ་ནི་དེ་ཁ་ཐུར་དུ་བསྟན་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་དེ་ཁོ་ན་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་ཏེ།

The ultimate bodhicitta, which is the non-conceptual essence of emptiness, abides conventionally as the mudrā of the deity’s body. Thus, by abiding in suchness, one’s body, speech, and mind are all blessed as the deity; this means that the three doors are rendered no less than the nature of the deity. Regarding the phrase “becoming the nature of the mudrās and so forth,” this means that the three doors abide as the nature of the four mudrās. Consequently, every movement made through the door of the body is a mudrā, every utterance made through the door of speech is a mantra, and every thought or mental activity occurring through the door of the mind is samādhi. Thus, all conduct of the three doors becomes the cause for accomplishing the perfect welfare of oneself and others. Therefore, the phrase “do not give rise to doubt regarding the characteristics of faults” teaches that one should not entertain the suspicion that what appears to be discordant is contradictory. Now, the method for binding the samaya-mudrās of the five Buddhas will be explained. What is it? It is said, “The samaya-mudrā of the Permanent One,” and so forth. Because the Blessed One Vairocana is the essence endowed with the permanence of all things, he is called “the Permanent One.” His samaya-mudrā is characterized as the Vajrasattvī, a name designated from the state of his transformation. Regarding the phrase “Akṣobhya is with [the mudrā] pointing downward,” this is taught in the Root Tantra, the Tattvasaṃgraha.

ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལ་ནི་མིང་རྡོ་རྗེ་སེམས་མ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་མའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། རྟག་པ་དང་མི་འཁྲུགས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཞེས་པ་ནི། མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་པོར་སྨོས་པའི་འོག་ཏུ་བྱུང་བའོ། ། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་འོད་མཐའ་ཡས་ལ་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་པོའོ། ། དེའི་རྒྱལ་པོ་ནི་དབུ་ལ་བསྐུར་བ་སྟེ་འོད་མཐའ་ཡས་སོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་དེ་སྐད་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ལྔ་པ་ཞེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཞི་པོ་དག་གི་འོག་ཏུ་བརྗོད་པས་ན། གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལྔ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བ། གང་དག་རྡོ་རྗེ་སེམས་མ་ལ་སོགས་པའི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི། ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ། མི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཞི་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་སྦྱར་ནས། ཐ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་པ་མཛུབ་མོ་བསྐུམ་པ་དེ་རྟག་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་འཆད་པའོ། ། རྟག་པ་དང་པོར་སྨོས་པ་དེས་གོ་རིམ་བསྣོར་ཏེ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་བརྗོད་དགོས་ན། ཇི་ལྟར་འདི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ཉིད་ལས་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

That mudrā is called the "second Vajrasattvā." Why is that? Because it is the samaya-mudrā of Vajrasattvā, and it is both permanent and unshakeable. Likewise, the "second Buddha" is Akṣobhya, who appears after Vairocana was first mentioned. "King of the World’s Lord" refers to Amitābha. Why is that? "World’s Lord" (Lokanātha) is Avalokiteśvara; his "king" is the one consecrated upon his head, namely Amitābha. Therefore, he is called by that name. The "fifth Buddha" refers to Amoghasiddhi. Why is that? Because he is mentioned after the four Buddhas, he is called the "fifth" by way of number. Regarding this, others raise an objection, stating: "Those such as Vajrasattvā..." and so forth. The four [mudrās] beginning with Vajrasattvā are applied as the samaya-mudrās of the four Buddhas beginning with Akṣobhya, in the same order as the four types of mudrās appear. The final fifth mudrā, with the index finger bent, is explained as the samaya-mudrā of Śāśvata (Vairocana). If one must state the purpose for teaching by reversing the order, as Śāśvata was mentioned first, how is it shown in this way? To this, it is said: "In this very [text], in the dhāraṇī-maṇḍala and so forth..." and so on.

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་དང་། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་བཤད་པ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཁྱེད་ཀྱིས་གོ་རིམ་བསྣོར་ཏེ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་དགོངས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་མ་རིག་གོ་ཞེས་ཏེ། དོན་ཅི་ཡིན་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་ན་ཞེས་པ་གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྣོར་ཏེ་བཤད་པར་གྱུར་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོ་ག་འབུམ་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་གཞུང་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟར་སྣང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་བསྡམས་ནས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདིར་རྟག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཕྱི་མའི་ལྔ་པར་དགོངས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་རྟག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཕྱི་ནང་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་པར་འདོད་ན། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་བཤད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་མའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཕྱག་རྒྱའི་མིང་རྡོ་རྗེ་ལས་མ་ཞེས་གདགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་མའི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མི་རིགས་སོ། །

Regarding the mudrās of the five families—Vajradhātvīśvarī, Vajrasattvā, and so forth—which are explained in sequence within the Tattvasaṃgraha Tantra itself, such as in the dhāraṇī maṇḍalas and elsewhere, the Blessed One himself taught that these are the mudrās of the five Buddhas, such as Vairocana and the rest. Your intention in wishing to present them by rearranging the sequence in this context of the sādhana is, as you say, "ignorant," meaning you have failed to understand the actual meaning. Furthermore, if you were to explain it by rearranging them in that way, it would also contradict the text of the Tattvasaṃgraha, the great Yoga Tantra of one hundred thousand verses. In that text, the specific mudrās of the Buddhas appear as follows: "Having bound the vajra-fist," and so forth. If you intended the mudrā of Vairocana to be the fifth of the latter group, and if you claim that the mudrā of Vairocana is the one taught here in the sādhana, then the phrase "the supreme action mudrā" should not have been stated. This "supreme action mudrā" is the defining characteristic of the mudrā of Vajrakarmā; it is therefore improper to designate it by the name "Vajrakarmā." Why? Because the description of the action mudrā is taught as the samaya mudrā of the Blessed One Amoghasiddhi’s family; therefore, it is improper.

དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ལྔའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་པོ་རྣམས་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ངེས་པས་ཁྱེད་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དང་པོར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། དང་པོར་རྡོ་རྗེ་སེམས་མ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་ལས་མཐེ་བོང་གཉིས་རྩེ་མོ་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་ལས་མཐེ་བོང་དང་མཛུབ་མོ་གཉིས་རྩེ་མོ་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་ལས་མཐེ་བོང་དང་མཐེའུ་ཆུང་ངོས་སྦྱར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ད་ནི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གསང་བའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། མཐེ་བོང་གཉིས་རྩེ་མོ་ཅན་དུ་བྱས་ལ་སྙིང་གར་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ཕྱིའི་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་བཞིའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་ཁ་ཐུར་དུ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ད་ནི་སྒོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི།

Therefore, it is certain that the five samaya-mudrās of the five buddhas must be applied according to the sequence as they appear in the tantra; thus, the meaning is that you should not harbor any doubts regarding this. Now, as for the explanation of the samaya-mudrās of the sixteen great wisdom-sattvas: first, the samaya-mudrās of the four sattvas of the eastern direction are taught in the passage beginning with "From the Vajrasattvī herself," and so forth. The samaya-mudrās of the four sattvas of the southern direction are taught in the passage beginning with "From the vajra-binding, make the two thumbs into points," and so forth. The samaya-mudrās of the four sattvas of the western direction are taught in the passage beginning with "From the vajra-binding, make the thumb and index finger into points," and so forth. The samaya-mudrās of the four sattvas of the northern direction are taught in the passage beginning with "From the vajra-binding, join the surfaces of the thumb and little finger," and so forth. Now, the samaya-mudrās of the eight goddesses will be explained. Among them, the samaya-mudrās of the secret goddesses are taught in the passage beginning with "Make the two thumbs into points and place them at the heart," and so forth. The samaya-mudrās of the four outer offering goddesses are taught in the passage beginning with "The vajra-binding is turned downward," and so forth. Now, as for the samaya-mudrās of the gatekeepers:

རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པའི་མཛུབ་མོ་གཡས་པ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ཀྱི་ནང་ནས་བཀྲམ་པ་དང་། མི་གསལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་ནི་བསྡུས་པའོ། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བའི་ཐབས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། ། སྔར་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ལ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་གོང་དུ་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པ་དེ་ལས་སོ་སོར་ཕྲལ་ལ། ལག་པ་གཉིས་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་སོ་སོར་བཅིང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གདོད་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བར་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ནི་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་པདྨ་བསྡམས་པ་ལས་བྱུང་ལ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་སོ་སོར་ཕྲལ་བ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ལ་གཡོན་པ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་རེག་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ད་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།

Regarding the statement, "Form the right index finger of the vajra-bind like a hook," and so forth: "The condensed samaya mudrās" refers to the process of clarifying those mudrās that are scattered or unclear within the tantras and then collecting them into a single location; this is "condensed." The method for binding the samaya mudrās has been explained. Now, the karma mudrās will be explained. In this context, "karma mudrā" refers to the performance of enlightened activities (kṛtya) to please the Tathāgatas and others, and to bring all sentient beings to full maturation and liberation. Regarding the phrase, "Distinguish the two samaya mudrās of the previously explained vajra-fists": one should separate the two samaya mudrās of the vajra-fists as taught above. One should then bind the two hands individually as vajra-fists, and only then bind the respective karma mudrās. Why is this? It is because of the reasoning explained in the tantras, which state: "All samaya mudrās arise from the vajra-bind and the lotus-clasp; all karma mudrās arise from the individual separation of the vajra-fists." Regarding that, first, the karma mudrās of the five Tathāgatas are described as: "Sitting in the cross-legged posture, touch the left vajra-fist to the region of the heart," and so forth. Now, the karma mudrās of the sixteen Great Beings (mahāsattva) will be explained.

དང་པོར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གློ་གཡོན་པར་བཞག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གཉིས་རང་གི་དབང་བསྐུར་བའི་གནས་སུ་བཞག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གཡོན་པ་སྙིང་གར་གཞག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གཡོན་པ་མདུན་དུ་བཀན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ད་ནི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་དང་པོར་གསང་བའི་ལྷ་མོ་བཞིའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གཉིས་མཐའ་ལྟག་གཉིས་སུ་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ཕྱིའི་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གཉིས་ཁ་ཐུར་དུ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། སྒོ་བཞིའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གཡས་པའི་མཛུབ་མོ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་གཞག་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྒྲགས་ཤིང་བསྟན་པའི་ཡི་གེ་བཀོད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ། དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུངས་ཏེ།

First, regarding the action mudrās of the four bodhisattvas of the eastern direction, it is taught: "Place the vajra fists at the left sides," and so forth. Regarding the action mudrās of the four bodhisattvas of the southern direction, it is taught: "Place the two vajra fists at the location of one's own empowerment," and so forth. Regarding the action mudrās of the four bodhisattvas of the western direction, it is taught: "Place the left vajra fist at the heart," and so forth. Regarding the action mudrās of the four bodhisattvas of the northern direction, it is taught: "Turn the left vajra fist upward in front," and so forth. Now, the action mudrās of the eight goddesses are explained. First, regarding the action mudrās of the four secret goddesses, it is taught: "Place the two vajra fists at the two temples," and so forth. Regarding the action mudrās of the outer offering goddesses, it is taught: "Point the two vajra fists downward," and so forth. Regarding the action mudrās of the four gatekeepers, it is taught: "With the index finger of the right vajra fist made like a hook," and so forth. The explanation of binding the action mudrās is complete. Now, the dharma mudrās are to be explained. In this context, "dharma mudrā" refers to the arrangement of syllables that proclaim and teach the twelve branches of the excellent speech, which establishes the doctrine of the tathāgatas. Regarding this, the Tattvasaṃgraha states the words: "The Buddha is vajra wisdom," and so forth.

དཔེར་ན་རྫས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་རྣམས་འཇོམས་པ་དང་འདྲ་བར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ནི་བརྟན་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ངོ་བོའོ། ། བཛྲ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ལྗགས་ལ་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ལྔ་ཆར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ད་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་གི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་དེ། དང་པོར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་འདི་དག་སྟེ། ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་སྟེ་གང་ཞེ་ན། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱའོ། ། ཨ་ན་ཡ་སྭ་ཞེས་པ་ནི། ཁུག་ཤིག་ཅེས་པ་སྟེ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དང་སེམས་ཅན་འགུགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ། ཨ་ཧོ་སུ་ཁ་ཞེས་པ་ནི། ཨ་ལ་ལ་ཧོ་ཞེས་དམ་པའི་དོན་ཏེ་གང་ལ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན། ཐུགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཆགས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་དམ་པར་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཆགས་པའོ། ། ས་ཞེས་པ་ནི། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པའོ། ། ད་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སུ་མ་ཧད་སྟཾ་ཞེས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོའམ་རབ་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་མཛད་པའི་དབང་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པར་མཛད་པ་སྟེ།

For example, just as a physical vajra destroys other physical objects, the vajra-like wisdom of the Buddha destroys all afflictions. "The vajra expanse is that which stabilizes" means that, ultimately, the vajra expanse is the expanse of reality (dharmadhātu), while conventionally, it is the essence of Vairocana and Śākyamuni. Vajrajñāna refers to the complete manifestation of the bodies upon the tongues of those Buddhas; it is the Dharma mudrā of all five Buddhas. Now, the Dharma mudrās of the sixteen great bodhisattvas will be explained. First, the Dharma mudrās of the four bodhisattvas of the eastern direction are as follows: samayas tvam means "You are the samaya," and to whom does this refer? It refers to the glorious Vajrasattva. ānayasva means "Summon!" and to whom does this refer? It refers to the noble ones and sentient beings, and thus to Vajrarāja, who performs the summoning. aho sukha means "A-la-la-ho," the ultimate meaning; to what does this refer? It is not like the bliss of the nirvāṇa of the śrāvakas, but the great bliss of being attached to the welfare of beings through compassion; thus, it is Vajrarāga, who holds that as supreme. sa means "Excellent! Excellent!" and to what does this refer? It refers to the noble ones being honored and performing the welfare of beings; thus, it is Vajrasādhu. Now, the Dharma mudrās of the four bodhisattvas of the southern direction will be explained: sumahat tvam means "You are the very great" or "the most great," and to what does this refer? It refers to the one who bestows the great power of sovereignty over all.

རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ནོ། ། རཱུ་བོ་དྱོ་ཏ། ཞེས་པ་གཟུགས་གསལ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་གང་ཞེ་ན། ཉི་མས་མུན་པའི་ཚོགས་བཅོམ་ནས། གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མས་མ་རིག་པའི་ཚོགས་བཅོམ་ནས། ཡང་དག་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཉི་མའོ། ། ཨརྠ་པྲ་བྷཱ་ཞེས་པ་ནི། དོན་ཐོབ་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བདག་གཞན་གྱི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ནོ། ། ཧ་ཧ་ཧཱུཾ་ཧ་ཞེས་པ་ནི། བཞད་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གང་ཞེ་ན། གཞན་དག་སངས་རྒྱས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལ་དགོངས་ནས་བཞག་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་བཞད་པའོ། ། ད་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སརྦ་ཀ་རི་ཞེས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ན་ཡང་། པདྨ་འདམ་གྱིས་མ་གོས་པ་བཞིན་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མི་གོས་ལ། འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དོན་མཛད་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་སོ། ། དུཿཁཙྪེ་ད་ཞེས་པ་ནི། གཅོད་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོའོ། ། བུདྡྷ་བོ་དྷི་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་འཕང་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོའོ། ། པྲ་ཏི་ཤ་པཱ་ད་ཞེས་པ་ནི། སྒྲ་བརྙན་བྲག་ཅ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།

Vajraratna. Regarding rūpodyota, it is said to mean "clarifying form." What is this? Just as the sun, having destroyed the mass of darkness, clarifies all material forms, so too the sun of primordial wisdom (jñāna), having destroyed the mass of ignorance, clarifies the authentic reality; thus, it is Vajrasūrya. Regarding arthaprabhā, it is said to mean "attaining the goal." What is this? Just as the victory banner of the precious wish-fulfilling jewel fulfills the hopes of oneself and others, it brings about the attainment of the goal; thus, it is Vajradhvaja. Regarding ha ha hūṃ ha, it is called "laughter." What is this? It is established with the intention of being the cause for others to attain buddhahood; thus, it is Vajrahāsa. Now, the dharma-mudrās of the four bodhisattvas of the western direction will be explained. Sarvakari means "performing all." What is this? Even while acting for the benefit of migratory beings, one is not stained by the defects of saṃsāra, just as a lotus is not stained by mud; one acts for the benefit of beings according to their wishes. This is Vajradharma. Duḥkhaccheda means "that which cuts." What is this? It is the cutting of all suffering with the sword of insight. It is the Sharp Vajra. Regarding the term buddhabodhi, it appears as "Buddha and Awakening." Because, immediately upon generating the mind of awakening, one turns the wheel of Dharma and thereby establishes all wandering beings in the state of a Buddha or a Bodhisattva, it is the Vajra Wheel. Regarding the term pratiśapāda, it appears as "echo" or "reverberation."

གང་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་མཐར་སྟོང་པའི་ཚུལ་དུ་སྒྲོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སྨྲ་བའོ། ། ད་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སུ་བ་ཤི་སྟྭཾ་ཞེས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་དབང་བསྒྱུར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་མཛད་པས། ཐམས་ཅད་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལས་སོ། ། ནི་རྦྷ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་པ་ནི། མི་འཇིགས་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་གོ་ཆ་བགོས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གཞན་གྱིས་འཇིགས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་བདུད་ལ་སོགས་པ་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གོ་ཆའོ། ། ཤ་ཏྲཱཾ་བྷཀྵ་ཞེས་པ་ནི། དགྲ་ཟོ་ཤིག་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ལྷའི་བུའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་བདུད་བཞི་དང་། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་ནས་མ་ལུས་པར་བྱ་བ་ནི། ཟོ་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ་ཟོས་པ་ཉིད་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སརྦ་སིདྡྷ་ཞེས་པ་ནི། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། སོར་མོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་ཁུ་ཚུར་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་རོ། ། ད་ནི་གསང་བའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཏཱ་ར་ཏཱི་ཞེས་པ་ནི། དགའ་བ་མོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་གང་ཞེ་ན།

What is it? It is the proclamation of the sounds of the twelve branches of the excellent speech (pravacana) in the manner of ultimate emptiness through vajra words; it teaches all phenomena in the manner of reflections and echoes. This is the Vajra Speech. Now, the dharma-mudrās of the four great bodhisattvas of the northern direction shall be explained. Suvaśistvam means "thoroughly empowered." Because they perform the activity of pleasing all tathāgatas and bringing sentient beings to maturation and liberation, they have brought all under their power; this is the Vajra Action. Nibhaya stvam means "fearless." Just as a person clad in armor has no fear of others, they are fearless of obstacles such as Māras; this is the Vajra Armor. Śatrūn bhakṣa means "devour the enemies." What are they? They are the four Māras, such as the Māra of the Son of the Gods, and all that is comprised of the root and secondary afflictions (kleśa). "Devour" means to eliminate them without exception, for devouring them is the very act of exhausting them. Sarvasiddha means "all purposes accomplished." Just as the fingers become a fist when gathered together, the qualities of body, speech, and mind gathered into one is the body adorned with merit; this is the Vajra Fist. Now, the dharma-mudrās of the secret goddesses shall be explained. Mahārati means "the Joyful One." What is she?

འཇོ་བ་དང་སྟེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དབང་པོ་གཡོ་ཞིང་དགྱེས་པ་སྐྱེད་པ་སྟེ། ལྷ་མོ་སྒེག་མོའོ། ། རཱུ་བ་ཤོ་དྷེ་ཞེས་པ་ནི། མཛེས་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་གང་ཞེ་ན། མེ་ཏོག་དང་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བས་འཕགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བདག་གཞན་གྱི་ལུས་བརྒྱན་པས་མཛེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཕྲེང་བ་མོའོ། ། ཤྲོ་ཏ་མེ་ཤུག་ཁྱེ་ཞེས་པ་ནི། སྙན་པ་ཐོས་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དབྱངས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཏུ་སྒྲོགས་པས། འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་འགྲོ་བ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྣ་བའི་དབང་པོས་ཐོས་པ་ནི་སྙན་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ལྷ་མོ་དབྱངས་མཁན་མའོ། ། སརྦ་པཱུ་ཛེ་ཞེས་པ་ནི། མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ཅེས་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པས་འཕགས་པ་མཉེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཚིམ་པར་བྱས་པས་བདག་དོན་དུ་གྱུར་པར་སྟོན་ལ། རྣམ་གཅིག་ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བདག་གཞན་གྱི་དོན་བརྒྱ་ལག་ཕྱད་པར་མཛད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ལྷ་མོ་གར་མཁན་མའོ། ། ད་ནི་ཕྱིའི་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སི་ཧླ་ད་ནི་ཞེས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་སམ། ཚིམ་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་བདུག་སྤོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོས་ལུས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱས་ནས། བདེ་བ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པའམ། ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ་ལྷ་མོ་སྤོས་མེ་མའོ། ། ཕ་ལ་ག་མོ་ཞེས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་འབྱུང་ཞེ་ན།

By way of her playful and seductive manner, she moves the faculty of liberation of the buddhas and bodhisattvas, generating joy; she is the goddess Lāsyā. Regarding rūpaśodhe, it is rendered as "beauty." What is this? By offering garlands of flowers and jewels to the Noble Ones and adorning the bodies of oneself and others, she creates beauty; she is the goddess Mālyā. Regarding śrota me śukṣe, it is rendered as "hearing what is melodious." What is this? By proclaiming delightful melodies as words endowed with meaning, she honors the Noble Ones and brings sentient beings to maturity. That which is heard by the faculty of the ear generates what is melodious; she is the goddess Gītā. Regarding sarvapūje, it is rendered as "all offerings." What is this? By pleasing the Noble Ones with outer and inner offerings and satisfying sentient beings, she demonstrates that her own purpose is fulfilled. Alternatively, she is called "unimpeded" (apratigha); because she perfectly accomplishes the welfare of both self and others, she is unimpeded in all things; she is the goddess Nṛtyā. Now, the dharma-mudrās of the goddesses of the outer offerings will be explained. Regarding sīladhani, it is rendered as "established in one" or "satisfying." By completely satisfying the body with great clouds of incense—the essence of which is the perfect fragrance of ethical discipline—one becomes established in singular bliss or becomes fully satisfied; she is the goddess Dhūpā. Regarding phalagamo, it is rendered as "arising." What arises?

མེ་ཏོག་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རྣམ་པར་དཀར་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱད་པ་ལ་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། ལྷ་མོ་མེ་ཏོག་མའོ། ། སུ་ཏེ་ཛཱ་གྲི་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གཟི་བརྗིད་དམ། གཟི་བརྗིད་འབར་བ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་དང་ལྡན་པས་གཟི་བརྗིད་ཅན་དུ་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཆེན་པོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལྷ་མོ་མར་མེ་མའོ། ། སུ་གནྡྷ་གི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ནས་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པ་སྟེ་ལྷ་མོ་བྱུག་པ་མའོ། ། ད་ནི་སྒོ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཨ་ཡ་ཧི་ཛ་ཞེས་པ་ནི། འགུགས་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་ནས་འགུགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་མའོ། ། ཨ་ཡ་ཧི་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཞེས་པ་ནི་བཅུག་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དེ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཞགས་པ་མའོ། ། ཧེ་སྥོ་ཊ་བཾ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཆིང་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ་གང་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཆིང་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་མའོ། ། གྷཾ་ཊ་ཨ་ཨ་ཞེས་པ་ནི་འབེབས་པའམ་དགའ་བྱེད་ཅེས་ཟེར་ཏེ་གང་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་པོ་ཕབ་ནས་དབང་དུ་བྱེད་པའམ།

Just as fruit arises from a flower, the result of nirvāṇa arises from practicing the thoroughly pure side of white causes; this is the goddess Puṣpā. Sutejāgrī means "supreme splendor" or "blazing splendor." What is it? Just as the sun and so forth abide as splendid by nature because they possess light, she possesses the splendor that illuminates all through the great lamp of wisdom; this is the goddess Dīpā. Sugandhikī means "purifier." What is it? By being completely satisfied by the excellence of the fragrance of ethical discipline, one becomes free from defects such as the degeneration of discipline and thus becomes pure; this is the goddess Gandhā. Now, the dharma-mudrās of the four gatekeepers will be explained. Āyāhi jaḥ means "the summoner." What is it? It is that which summons noble beings and sentient beings from their respective abodes; this is Vajrāṅkuśī. Āyāhi hūṃ hūṃ means "the inserter." What is it? It is that which causes the desired object to enter into that [state]; this is Vajrapāśī. Heṣphoṭa vaṃ means "the binder." What is it? It is the binding of the practitioner and the object of practice as non-dual; this is Vajrasphoṭā. Ghaṇṭā a a is said to mean "the one who causes to descend" or "the one who brings joy." What is it? It is that which, having caused the object of practice to descend into the practitioner, brings it under control; or...

ཡོངས་སུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འབེབས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསམ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞི་བཅིང་ཞིང་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་ལྷ་དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་དང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལྔའོ། ། སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། སྙིང་པོས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ནི་གོང་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་དེ་དག་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞིའོ། ། མཆོད་པའི་ཆོ་ག་རྒྱ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་རྒྱས་པར་བསམ་ནས་དེ་དག་མཆོད་ཅིང་མཉེས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་འདིར་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་འདི་དག་ཀུན་སྦྱར་དགོས་པ་ཡིན་ལ། སྨྲས་པ། དེ་བས་ན་གང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་བཀོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་བཀོད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང་། སེམས་དཔའ་དང་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་མཆོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་དེས་དེ་དག་མཆོད་པར་འགྱུར་ན།

This is the generation of complete joy, the vajra-descending. The explanation of the visualization of the dharma-mudrās of the tathāgatas and so forth is complete. Up to this point, the method for binding and meditating upon the four types of mudrās has been explained. Now, the method and sequence for pleasing those deities by means of offerings and recitation will be explained. What is it? It is "this is the activity of the tathāgatas and so forth." "Tathāgatas and so forth" refers to the five Sugatas. "Sattvas" includes all sixteen great sattvas and so forth without exception. "Recitation with the essence" refers to the respective essence mantras of those deities mentioned above. "The great maṇḍala" is the vajradhātu-maṇḍala. "The great mudrā and so forth" refers to the four great mudrās. Regarding "those who desire the extensive ritual of offering," for those who wish to please and make offerings to them after visualizing the vajradhātu-maṇḍala in its complete and extensive form, the four mudrās taught in the section on the great vajradhātu-maṇḍala are shown. An opponent asks: "In that case, must all these four mudrās be applied here?" It is replied: "Therefore, regarding the phrase 'those arranged in the great maṇḍala' and so forth—if the yogi who makes offerings to all the five tathāgatas, the sattvas, goddesses, and so forth arranged in the great maṇḍala, should make offerings to them..."

ལྷ་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་དགོས་པས་ན། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོའི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་འབྱུང་བ་དེ་དག་སྦྱར་དགོས་སོ། ། འོ་ན་གཞན་དག་ལ་ནི་འདི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་དག་སྦྱར་དགོས་སམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི། ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་དང་མཉེས་པར་བྱེད་འདོད་པ་ལ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོའི་རྣམ་པ་འདི་ཀུན་མཆོད་པའི་ཚེ་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། ། དེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་བསྡུས་པ་འདི་ལས་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་འདི་དག་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་དང་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཀུན་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ། ། སོ་སོར་བརྟགས་ལ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སོ་སོ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཅི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་དག་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཀུན་བྱིན་གྱིས་རློབ་ལ། ཀུན་ཀྱང་གཅིག་གིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཏུ་མི་རུང་ངམ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་འདི་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་དང་གཅིག་པོ་དག་གང་གིས་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེས་དེ་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་ལྷ་ཡང་གང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་དང་། གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་གཏན་དུ་བྱས་སམ་བྲིས་ནས་མཆོད་པར་བྱེད་ན།

Since those deities must be blessed by means of the four seals individually, one must apply however many manifestations of the four seals arise. If one asks, "In that case, must these seals as they have been explained be applied to others as well?" it is said: "Whatever is arranged in the maṇḍala of the four seals and so forth"—the word "and so forth" includes the maṇḍala of a single seal. For those who wish to make offerings and please them, it is not necessary to apply all these manifestations of the four seals at the time of offering. Therefore, regarding the phrase "from this summary of seals," these manifestations of the four seals taught here should not be applied to all four-seal or single-seal maṇḍalas. One should examine each case individually and apply whichever is certain to that specific instance. The opponent asks: "Is it not the case that even a single seal blesses all, and all are blessed by a single one? Why is it taught in this way?" It is said: "These seals..." meaning that whichever seal belongs to whichever of the four-seal or single-seal [maṇḍalas], that specific seal blesses that [deity], but not all of them [bless all]. The opponent asks: "In that case, should one not offer to the deity in its actual essence and not to another manifestation?" In response, it is said: "Specifically, the four seals and so forth," meaning that if one performs the offering after having visualized or drawn the four-seal or single-seal maṇḍala, [then one should offer to that specific form].

རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་དེར་བསམ་སྟེ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་བྲི་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་མདོར་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བར་སྟོན་པའོ། ། དེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་དང་། གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་གནས་པའི་གཟུགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཡང་ལྷ་ཚང་བར་བསམས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་པ་ཀུན་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་མོས་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་མཆོད་པ་བྱ་བ་དེས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། མཆོད་པའི་དམ་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པ་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསམས་ཏེ་མཆོད་པ་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ནི་མཆོད་པའི་དམ་ཚིག་སྟེ། དེ་ལས་མི་འདའ་བས་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། ། དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་ལ་གསུངས་པའི་ཚིག་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་བསྒོ་བའོ། ། ཉིན་རེ་མཆོད་པ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་པ་ནི། ཕྱི་དང་། ནང་དང་། གསང་བ་དང་། བདག་དབུལ་བ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་བྱའོ་ཞེས་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་འདིར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །

One should visualize all the deities of the Vajradhātu as being present there and make offerings to them. An opponent asks: "Why should one visualize in that way?" [The response is:] The application and drawing of the four-mudrā and single-mudrā [mandalas] are the characteristics of the Great Vajradhātu Maṇḍala in brief. By the word "and so forth," it is shown that the remaining maṇḍalas, such as the Trailokyavijaya and others, should also be understood in the same way. Therefore, in any form whatsoever residing in a maṇḍala of the four or single mudrās, one should visualize the complete assembly of deities and perform all outer, inner, and secret offerings. An opponent asks: "Well then, will one achieve accomplishment through making offerings with such a visualization of devotion?" [The response is:] It is said, "If one acts in this way, this is called 'all the Tathāgatas,'" and so forth. "If one acts in this way" refers to what was taught above. Regarding "the samaya of offering": as taught in the Action Maṇḍala, if one visualizes even a single form as having the nature of all the Tathāgatas and makes offerings, this is the "samaya of offering" because one has made offerings to all the Buddhas; it is so called because one does not transgress it. Therefore, the words "Therefore, you..." are the words spoken by the Tathāgata to the retinue, and they are the instructions given by the master to the disciple. Regarding "sixteen offerings daily": one should perform these sixteen, which are the outer, inner, secret, and the offering of oneself; this is the meaning of what was taught in the Action Maṇḍala, and it is that which is to be practiced here.

གང་ཡང་རུང་བའི་རིམ་པས་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པ་གང་འདོད་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཚང་བར་སྡུད་པའི་ཚིག་གོ། ། གཙོ་བོར་གྱུར་པ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལྷ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཙོ་བོའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པ་ན་ནི་བདག་ཉིད་གང་བསྒོམ་པ་དེ་གཙོ་བོའོ། ། རྣམ་གཅིག་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བདག་གང་མོས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཙོ་བོ་བས་སོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་སྔར་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་གང་དམིགས་པ་དེ་ལ་སྔར་ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བྱས་ལ། དེ་ནས་མཆོད་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་ནི། དེ་ལྟར་བྱར་རུང་ན་མཆོད་པར་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་འདི་དག་རེ་རེ་ལ་ཅིག་ཅར་དབུལ་ལམ། འོན་ཏེ་སོ་སོར་དབྱེ་བའི་རྣམ་པས་སྦྱར་ཏེ་དབུལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། མཆོད་པ་ཡང་རྒྱུད་འདིར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་མཆོད་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ་དག་ཚང་བར་མཆོད་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ཁ་ཅིག་ད་ལྟར་མི་མོས་པ་རྣམས་ལ་མི་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་པས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པ་དུ་མར་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྐབས་འདིར་ནི་ཞེས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ནི་བྲི་བ་དང་བསམ་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞིའམ་བཅུ་དྲུག་དང་། ཕྱིའི་མཆོད་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་ནི།

Regarding the phrase "by whichever sequence is appropriate," this refers to whichever one desires, whether it be the four seals or the single seal. The phrase "the Tathāgata and so forth" is a term that includes the complete assembly of deities. The phrase "the deity who is the principal and is to be pleased" refers to the principal Tathāgata. In the case of the single seal, the principal is whichever deity one is meditating upon oneself. Alternatively, it is the principal deity in whichever form one has devotion for. Regarding the phrase "having first performed the consecration," this means that one should first perform the consecration with the four seals upon whichever deity is being visualized, and then perform the ritual of pleasing them through offerings and recitation. An opponent asks: "If the method for actualizing the meditative concentration of the maṇḍala is to be done in that way, should these various forms of offerings taught here be presented all at once to each [deity], or should they be applied and presented in a distinct, sequential manner?" In response, the offerings are taught in this tantra and so forth. In this Tattvasaṃgraha Tantra, there are instances where the sixteen offerings taught must be presented in their entirety, and there are also instances where they are not required for those who currently lack devotion. Thus, many concise and extensive versions have been taught according to the capacity of those to be trained. Therefore, regarding the phrase "in this context," the Blessed One himself stated that in this context of the Tattvasaṃgraha Tantra, one should make offerings to the Blessed One—whether through drawing or visualization—using the four or sixteen types of offerings, as well as all the outer offerings. As for the Explanatory Tantra:

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདུག་སྤོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་མཆོད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞི་དང་། བདག་དབུལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་མཆོད་པར་གསུངས་སོ། ། རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མ་ལས་ནི། བདུག་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་བཞིས་མཆོད་ཀྱི། གསང་བའི་མཆོད་པ་ནི་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། ལྟ་བ་ངན་དང་ཆགས་མེད་པ། གསང་བ་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་བདུག་པ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་ཅིང་། གཞན་གྱིས་མཆོད་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་གསང་བའི་མཆོད་པས་མཆོད་པར་གྱུར་ན་རབ་ཏུ་མི་དད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་གར་དགའ་བའི་གནས་སོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་འདི་ལྟར་འདོགས་པ་གཅིག་གི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པས་བསྟོད་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་བདག་དབུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པས་མཆོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྔགས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདིས་ཞེས་པ་ནི། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པུ་ཛོ་པསྠཱ་ན་ཨཱཏྨ་ནཱཾ་ནིརྱཱ་ཏ་ཡཱ་མི་ཞེས་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྔགས་སུ་བརྗོད་པ་འདིའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་དང་།

It is taught that the Tathāgatas are to be honored with the four types of offerings, such as incense and so forth; the bodhisattvas of the Tathāgata family are to be honored with the four secret offerings and the sixteen offerings, such as the offering of oneself and so forth. However, the Explanatory Tantra of the Later Tantra states that one should honor them with the four offerings of incense and so forth, but that secret offerings are inappropriate, saying: "For those with wrong views and those free from attachment, these secret offerings are inappropriate." If one asks why they are honored with incense and so forth, but not with others, it is because if secret offerings were made to those with wrong views or those free from attachment, they would become utterly faithless; therefore, it is taught in this way. "In the proper place" refers to a place where the practitioner themselves finds joy. Regarding the statement "as taught in the Mahāyānābhisamaya," some say that this refers to the one hundred and eight names that appear within a single title of a tantra; however, it should be understood as referring to this very Tattvasaṃgraha Tantra. "Prostrating through the application of the four mudrās" means that the practitioner, through the application of meditating on themselves as possessing the four aspects, prostrates and honors them with offerings such as the offering of oneself. "With these four types of mantras" refers to the mantra for prostration: oṃ sarvatathāgatapūjopasthānātmānaṃ niryātayāmi. An opponent might argue: "In this way, those with wrong views and those free from attachment are non-Buddhists and—"

ཉན་ཐོས་དག་ཡིན་ན་དེ་དག་ནི་དམན་པར་གྱུར་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་པའི་དངོས་པོ་པ་ཐེག་པ་འདི་ལ་འཇུག་པར་མི་རིགས་ན། འདི་ལྟར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་ལ་ནི་མི་བྱའོ། ། འདིར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་རིམ་པས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་མི་ནུས་པ་དེ་དག་ལྟ་བ་ངན་ཞིང་ཆགས་པ་མེད་པར་དགོངས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི་བཟླས་པ་འབའ་ཞིག་ནན་ཏན་བྱས་པས་འགྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བདུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་མཆོད་པ་ཉི་ཚེ་བྱ་བར་མངོན་གྱིས། འོན་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། བདུག་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་རྣམས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་མཆོད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་གི་རིམ་པ་འོན་ཏེ་ཅིག་ཅར་དུ་བྱ་བར་འདོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་དང་པོར་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་རྫོགས་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ནས་མཆོད་པ་འབའ་ཞིག་བརྩམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྡོམ་པ་སྔར་མནོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མནོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་མནོས་པའི་སེམས་དེ་མི་རྙིངས་ཤིང་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ། །

If they are Śrāvakas, they are inferior, and it is not appropriate for outsiders or those of other systems to enter this vehicle. Why, then, is it taught in this way? It is said: This does not refer to them. Here, the intention is that those who are unable to meditate on the four mudrās according to the sequence taught in the Tattvasaṃgraha are of wrong views and lack attachment. Why? Because they do not grasp or become attached to the Mahāmudrā and so forth, nor to bodhicitta. Since they desire accomplishment through the diligent practice of mere recitation, it is evident that they should perform only limited external offerings such as incense. Nevertheless, even those who meditate on the four mudrās should perform external offerings such as incense. How is this evident? It is because the Mūlatantra speaks of "the activity" and so forth. An opponent asks: "In that case, is the sequence of these offerings to be performed gradually or simultaneously?" It is said: Regarding that, it is stated, "First, desiring to complete the ritual of offering," and so forth. One does not begin with the offering alone from the very start. Even if one has previously received the vows in the presence of the Blessed One, one should receive them again and again in order to stabilize the mind. In this context, stabilizing the mind means ensuring that the mind which has received the vows does not grow stale and that mindfulness becomes one-pointed.

དེ་ལ་སྡོམ་པ་མནོད་པའི་རིམ་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རིམ་པར་གཟུང་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་དུས་གསུམ་མགོན་པོ་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི། དུས་གསུམ་དུ་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མཛད་པས་ན་མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། མགོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོན། སྐྱབས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། དཔུང་གཉེན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔུང་གཉེན། འཁྲ་ས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲ་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་སྡོམ་པ་གཟུང་བ་ལ་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པའི་སྡོམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་སྡོམ་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཟུང་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་མཆོག་ཆེན་པོ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཟུང་བ་ནི། རིན་ཆེན་རིགས་མཆོག་ཆེན་པོ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཅན་དག་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཟུང་བ་ནི། ལས་ཀྱི་རིགས་མཆོག་ཆེན་པོ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་སྡོམ་པ་ཇི་ལྟར་མནོས་པའི་དོན་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། སྡོམ་པ་ཇི་ལྟར་མནོས་པ་དེ་དག་རྫོགས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། སོགས་ཀྱིས་བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པའི་ལས་གཞན་སྡུད་པར་བྱེད་དེ།

Regarding the phrase "the sequence for receiving the vows is as follows," this refers to the recitation of the words for sequentially adopting the vows of the five Tathāgatas. First, the vows of all the families are taught: "Just as the Protectors of the three times..." This means that the Tathāgatas who appear in the three times are called "Protectors" because they completely protect sentient beings. As it is extensively taught in the sūtras: "Protector of the protectorless, refuge of the refugeless, helper of the helperless, and resort of the resortless," and so forth. Regarding the adoption of the vows of the five Tathāgatas, first is the vow of the Tathāgata family: "In the yoga vow of the Buddhas..." and so forth. The adoption of the vow of the Vajra family is: "In the great supreme Vajra family..." and so forth. The adoption of the vow of the Ratna family is taught as: "By the great supreme Ratna family..." and so forth. The vow of the Padma family is: "In the pure Padma family..." and so forth. The adoption of the vow of the Karma family is: "In the great supreme Karma family..." and so forth. Then, regarding the phrase "in order to accomplish the purpose of how the vows were received," this means that in order to complete and bring to perfection those vows as they were received, one performs offerings to the Blessed Ones and, by the word "and so forth," includes other activities such as recitation and the like.

དེ་ལྟར་རིགས་སོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་སྔར་བྱུང་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། བདུག་སྤོས་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་པ་ནི། དྲི་དང་མེ་ཏོག་དང་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ནི་གང་དུ་གསུངས་པའི་མཆོད་པ་དེ་དག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཇི་ལྟར་བཤམས་པ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་རིམ་པར་དབུལ་བར་བྱ་སྟེ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཆོ་ག་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་སྔགས་ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་བི་ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨཱ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལས་ཐམས་ཅད་པའི་སྙིང་པོའོ། ། སརྦ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པར་མཛད་པའི་སྔགས་འདི་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་པས་ཡོ་བྱད་དེ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ཏེ། བདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་། དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པས་དེ་དག་གཏུགས་ཏེ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་དང་གུས་པ་བསྐྱེད་དེ། སོ་སོའམ་ཡང་ན་ཅིག་ཅར་དུ་མཆོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་མཆོད་པའི་རིམ་པ་ནི། དང་པོར་བདུག་སྤོས། དེའི་འོག་ཏུ་མེ་ཏོག། དེའི་འོག་ཏུ་མར་མེ། ཐ་མར་བྱུག་པ་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་དག་གི་བསམ་རྒྱུད་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལྷ་མོར་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའི་ཆ་ལུགས་ལ་གནས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་དག་བཟུང་ནས་འདུད་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པར་མཆོད་པར་བྱེད་པར་བརྟག་གོ། །

"It is appropriate to proceed in this way," so said the learned masters of the past. Regarding the phrase "the branches of offering, such as incense and so forth": the essential substances of external materials, such as fragrance, flowers, and ointments, are called "branches" because they serve as the components of the offerings described. Having performed the consecration and other rites for the offering materials as they have been arranged, they should be presented in sequence. For the rite of consecration, one may recite either the mantra of the purity of the nature of phenomena (dharmatā-viśuddhi), oṃ svabhāva-viśuddhāḥ sarva-dharmāḥ, or the essence of all activities, sarva-kari. By reciting either of these mantras, which honor all the Buddha families, those materials are completely purified. Then, by reciting the essence mantras of the external goddesses of incense and so forth, and by assuming their respective action mudrās, one should touch them and, generating devotion, offer them to the Victors and their Sons, saying the words, "I offer," either individually or all at once. As for the sequence of the offerings: first incense, then flowers, then lamps, and finally ointments should be presented. Regarding the mental visualization: one should imagine that these sublime types of substances, which please the world as numerous as its atoms, are held by those abiding in the attire described as the goddesses, and that they are making offerings in a manner of prostration.

དེ་ནས་དེ་དག་དངོས་སུ་མ་འབྱོར་ན་ཡང་དེ་དག་གི་གཟུགས་དབུལ་ལོ། ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མ་འབྱོར་ན། ལྷ་མོ་དེ་དག་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པས་རབ་ཏུ་དྲི་ཞིམ་ཞིང་མཆོད་གནས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་བྱོན་པའི་ཆར་གྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བར་མཚམས་མེད་པར་ཁྱབ་པས་ཚིམ་པར་མོས་པ་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། མཆོད་པའི་རྣམ་པ་འདི་དག་དངོས་སུ་བཤམས་ཏེ། མཆོད་པས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅེས་ཐོས་ན། དེ་དག་མ་འབྱོར་ན་ཐབས་འདི་དག་བྱས་པས་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་དག་པས་ལྷག་པས་ཀྱང་ངེས་པར་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དངོས་སུ་མཆོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་འདྲ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་མཆོད་པའི་རྗེས་ལ་བསྟོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་བསྟོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ཀྱང་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པར་བྱའོ། ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པས་བསྟོད་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཙོ་བོར་བྱས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྨོས་ལ། རང་གི་ལྷ་ཞེས་པ་རང་གང་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པའི་ལྷ་དང་། དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པར་བྱའོ། ། མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་འདི་གཉིས་ཀྱང་། །

Then, even if those [actual offerings] are not physically available, one should offer their forms. Furthermore, if none of those are available, one should bind the respective action mudrās of those goddesses and recite their essence mantras. One should then cultivate the conviction that a rain of most fragrant and pleasing offerings, which are pleasing to the hearts of the objects of worship, completely fills the entire expanse of space without any gaps, thereby satisfying them. An opponent might ask: "It is heard that by arranging these types of offerings in person and making them, one experiences the full ripening of the vast fruit of merit. If those are not available, what will happen if one performs these methods?" In response, it is said: "One should certainly offer even more than these," and so forth. This explains that these [visualized offerings] are equal in quality to actual offerings. Following the offerings in that manner, there is the praise. Although it is taught that the definition of praise in general is a cause for pleasing [the deities], in particular, one should praise the Tathāgatas with the "One Hundred and Eight Names" as taught in the Subsequent of the Subsequent Tantra. Alternatively, for those who wish to please the wisdom beings of the Tathāgata family, one should praise them with the "One Hundred and Eight Names" that appear in the Mahāyāna-abhisamaya. Regarding the phrase "making the Tathāgatas the primary": this means mentioning the Tathāgatas as the principal ones. As for "one's own deity," one should praise whichever deity one is meditating upon and accomplishing, as well as those who have become their retinue. These two sets of "One Hundred and Eight Names" are also...

ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པ་དང་། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་རང་གི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་བཞིའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བཞི་ལ་བསྟོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཅི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཀུན་ལ་བསྟོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བར་བྱས་པས་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རམ། འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་དོན་ཀུན་དུ་བརྗོད་པར་བྱས་ཟིན་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཟིན་ན་ནི་ཀུན་གྱིས་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་འདི་དག་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལྷ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་སྒོ་ནས་གང་ལ་དམིགས་པ་དེས་དེ་བཞིན་དུ་གང་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། སྐབས་འདིར་ཡང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཅེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒྱུར་བ་ལ་བྱ་སྟེ། ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དེ་གཞན་གྱི་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མ་འཁྲུག་པའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱིས་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་སྟེ།

This refers to the two types of praise: the praise of the Tathāgatas and the praise of the bodhisattvas of their respective families, both of which should be understood as originating from the Tattvasaṃgraha Tantra itself. Now, in order to fully accomplish one’s own purpose, the text teaches the praise and homage to the four universal monarchs of the four families. Regarding this, an opponent might ask: "Is it not the case that all purposes will be accomplished by praising and prostrating to the Tathāgatas and all the deities of the Tathāgata family? If that were so, the entire meaning would have already been expressed. If it is not so, how could that which cannot be accomplished by everyone be accomplished by these alone?" The reply is: That is true; however, it is taught in this way because by focusing on those deities through the gateway of faith in liberation, one’s desires are accomplished accordingly. What is it? In this context, it says "one’s own continuum’s samaya" and so forth. "One’s own continuum’s samaya" refers to transforming oneself into the samayasattva. "Unconquerable" means that in order to ensure that the self as the samayasattva is not overwhelmed by others, one prostrates to the glorious Vajrasattva, the universal monarch of the Akṣobhya family. Likewise, "to obtain the empowerment of the Dharma King" means that the Jewel family performs the activity of conferring empowerment.

འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་མཛད་པ་དང་། དབང་བསྒྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མདོ་སྡེ་བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལུང་དང་རིགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་འཆད་པར་བྱེད་ནུས་པའི་མཐུ་བདག་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་མཐུ་ཞེས་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཕན་པ་བཞིན་དུ་དོན་བྱ་བའི་མཐུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་བཞིའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འདི་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱ་སྟེ། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟར་ཕྱག་བྱ་བའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་འོག་ནས་འབྱུང་བའོ། ། མཆོད་པ་སྔར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་སྔར་ཕྱག་བྱས་ལ་དེ་ནས་རང་གི་ལུས་དབུལ་ཏེ་དེ་ནས་དགོས་པའི་དོན་བསམ་པ་དེ་གྲུབ་པར་གསོལ་བ་གདབ་པོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཇི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་གོང་དུ་བསྟན་པའི་རིམ་པར་བསྟན་ཅིང་ཡོན་ཏན་གྱི་ནུས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱས་ཟིན་ན། ཡང་འདིར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཅི་ལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདིར་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་བརྗོད་པ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་མི་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་བརྐྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་བཞིར་གཞག་པའི་མཚན་དུ་བསྟན་པ་ལ་བྱ་སྟེ།

In order to obtain the empowerment of the great Dharma Kings, the Tathāgatas, who are the masters and sovereigns of all mundane and supramundane phenomena; in order to generate within oneself the power to explain the profound and vast sūtras—meaning the twelve branches of the scriptures, such as the sūtras, or all the teachings of scripture and reasoning, such as the Prajñāpāramitā; and in order to achieve the power to act for the benefit of all sentient beings—meaning to accomplish the power to benefit the beings of the three realms according to their needs—one should pay homage to these universal monarchs of the four families. The "assemblies" mentioned below refer to the mantras and mudrās for paying homage to them that appear below. Regarding the phrase "first perform the offerings," it means that one first pays homage with the four mudrās, then offers one's own body, and then prays for the fulfillment of the intended purpose. An opponent asks: "Since the great mudrās have already been taught in the sequence above and their functional qualities have also been described, why are they taught again here?" In response, it is said: "Here, the 'application of the four mudrās' and so forth are taught. The mention of the four mudrās here does not refer to those previously mentioned; rather, it refers to the signs taught for placing [the hands] at the four locations of the body, such as the extended vajra-palms."

འདིར་བསྟན་པ་ནི་བྱིན་རླབས་བཞི་པོ་དག་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། འདིར་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་བརྐྱང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ལག་པ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ལ། དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ཡང་ཧཱུཾ་ལས་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆེ་ཕྲ་གནས་པར་བརྟགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྦྱར་བ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། བརྐྱང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཁྱབ་པའམ། རྣམ་གཅིག་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་ཐག་བསྲིངས་པར་བསྟན་པའོ། ། སྔགས་འདི་བརྗོད་ཅིང་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པས་འདུད་པ་བསྐྱེད་ཅིང་། ངག་གིས་སྔགས་སྒྲ་དག་ཅིང་གསལ་བར་བརྗོད་དོ། ། ཨོཾ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་སྟོན་ཏོ། ། སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། ། པཱུ་ཛོ་ཞེས་པ་ནི་པཱུ་ཛ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨུ་པསྠཱ་ན་ཡ་ཞེས་པ་ནི་གོང་གི་སྣ་རུའི་དོན་གྱིས་ཨུ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉེ་བའོ། ། པསྠཱ་ནི་ཞེས་པ་ནི་གནས་པའོ། ། ཨཱཏྨ་ནཾ་ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སོ། ། ནིརྱཱ་ཏ་ཡཱ་མི་ཞེས་པ་ནི། འབུལ་བར་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། མདོར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཆོད་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་འབུལ་བར་དམ་བཅའ་ཡིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

What is taught here is presented in this way because of the desire to obtain the four blessings. Regarding the phrase "extending the vajra palms": one performs the application of the moon maṇḍalas abiding on the right and left hands, and visualizes that upon them are vajras, large and small, arisen from the syllable HŪṂ. Joining the palms in this manner is called the "vajra palms." The vajra palms are the nature of the five wisdoms; one should understand that their joining is the nature of the expanse and wisdom, or method and insight. "Extending" indicates that the light rays of those five wisdoms pervade the ten directions, or alternatively, that one is distanced from saṃsāra by means of the inseparability of the expanse and wisdom. Regarding the instruction to "recite this mantra and prostrate with the entire body": one generates a bowing with the body and its limbs, and recites the mantra with the voice clearly and distinctly. The syllable OṂ indicates the meaning of non-arising, non-harming, and emptiness. SARVA TATHĀGATA means "all the Tathāgatas." PŪJO is the meaning of pūjā (offering). UPASTHĀNAYA: because of the nasal sound [ṃ] mentioned above, "upa" means "near"; "sthāna" means "abiding"; and "ātmanam" means "one's own body." NIRYĀTAYĀMI means "to pledge to offer." In brief, the meaning is: "I pledge to offer my own body in order to bring the offerings near to all the Tathāgatas."

སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། བཛྲ་སཱཏྭ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། ཨ་དྷིཥྛཱ་ནཾ་ཞེས་པ་ནི། བདག་ལྷག་པར་བརྟན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག་པ་སྟེ། མདོར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བདག་ལྷག་པར་བརྟན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། ། སྔགས་ཕྱི་མའི་དོན་ཡང་རང་རང་གི་སྒྲ་ཟློས་པའི་རང་གཉེར་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ན་རེ་ནི་ཁ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ལངས་ཤིང་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་སྔགས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་ན། འདིར་དེ་དང་མཐུན་པར་མི་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་དག་དེ་སྐད་ཟེར་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་གཏན་གྱིས་གསལ་བར་བརྟགས་པ་ལ། ཡིད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་ཀྱི། རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་མདུན་དུ་བཞག་པས་མཆོད་པ་ལ་ལངས་འདུག་གིས་བསྐོར་བར་བྱ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས། བདག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མི་འདོད་པས་འདི་བཞིན་དུ་བྲིས་ཏེ། ཉེས་པ་དང་མཆོག་པ་མེད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། སྔགས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་ཐབས་གཞན་གྱི་གཞུང་ལས་དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་བྱ་དགོས་ཞེས་ཟེར་ན་འདིར་འདིའི་སྐབས་སུ་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་དག་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་དེ་མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས། བདག་གིས་ཀྱང་དོན་དེ་མཐུན་པར་འདོད་མོད་ཀྱི།

Sarvatathāgata means "all the Tathāgatas." Vajrasattva means "Vajrasattva." Adhiṣṭhānam means "please grant your blessing so that I may be firmly established." In short, the meaning is: "Please grant your blessing so that I may be firmly established as Vajrasattva, who is all the Tathāgatas." The meaning of the subsequent mantras should also be understood in the same way, according to their respective literal recitations. An opponent asks: "Other masters say that one should rise and prostrate while facing west and so forth, and then recite the mantra. Why is it that this text does not teach in accordance with that?" The response is: Although others do indeed say that, here, when one clearly visualizes the maṇḍala of meditative concentration through dhyāna, one prostrates mentally. This is not like making offerings by placing physical substances before one and then performing circumambulations while standing or sitting. Since I do not accept that approach, I have written it in this way; there is neither fault nor deficiency. An opponent asks: "Regarding these four mantras, other sādhana texts state that they must be performed first in order to fully accomplish the purpose of the initial meditative concentration. Why, then, are they taught at this point in this context?" The response is: It is not that what others say is untrue. I also agree with that point, but...

འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟར་སྦྱར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བྱ་བ་ཡང་བཀག་པ་མེད་དོ། ། གཉིས་སུ་ན་གོང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དུས་དེ་ནི་འདིའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེའི་སྐབས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་དེར་སྔོན་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན་འདི་ལྟར་བྱས་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་གོང་དུ་ཐོབ་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འདི་ལྟར་ཕྱི་ནས་བྱས་པས་དེ་ཉིད་བརྟན་ཞིང་བྱིན་དང་ལྡན་པའི་ནུས་མཐུ་ཅན་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཞེས་སོ། ། མཆོད་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ལྟ་མོའི་རིག་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཅི་རྟག་ཏུ་མཆོད་པའི་རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོད་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་དེའི་རིགས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་ལྟར་རབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་གླེང་བ་ཐོས་ན། བདག་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་མཆོད་པ་འདི་དག་གིས་མཆོད་ཅིང་བརྗོད་པ་འགལ་བ་མེད་པར་མངོན་པས་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་གྲང་ན། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱན་དྲངས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཆོད་པ་དེ་དག་བྱས་ན་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་བཞུགས་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ནས་སྤྱན་དྲངས་པ་དང་། བདག་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་པ།

Nevertheless, although this is applied in the context of the sādhana, there is no prohibition against those practicing meditative absorption (samādhi) performing it first. Alternatively, the time when the meditative concentration (dhyāna) of absorption was previously manifested is the very purpose to be accomplished here; it is excellent if it is attained at that time. If it was not previously attained, it will be attained by performing it in this way. Even if it was already attained previously, it is taught in this way so that by performing it later, that very [attainment] is made stable and endowed with the power of blessings. One should also make offerings in the same manner with the vidyā-mantras of the sixteen offering goddesses. An opponent asks: "If one hears the discourse that performing these types of offerings at all times results in great merit, just like making offerings to the Tathāgatas and their families, then since it appears there is no contradiction in making offerings to and praising oneself as being of the nature of the Tathāgata’s qualities, is it the case that some manifest result will be obtained by teaching it in that way?" In response, it is said: "If one performs those offerings, then the Sugatas and their heirs residing in the natural maṇḍala are invited from the spontaneously present abode, and the yogi [invokes] himself..." and so forth. By performing those offerings, the Sugatas and their heirs residing in the natural maṇḍala are invited from the spontaneously present abode, and the yogi—

རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་དུ་བྱས་པ་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་དགོས་པ་ཉེ་བར་བཞག་ནས། སེམས་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་སྩོལ་བར་མཛད་དོ། ། ཡུལ་ནི་ལྷ་མོ་བཞི་པོ་དག་སྟེ་དེ་ལ་གཉིས་ཀས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་མཐུན་པར་དགོངས་པའོ། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཞེས་པ་ནི་མཐུན་པར་གཟིགས་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཆགས་ཤིང་གཏོང་མི་ཕོད་པར་གྱུར་ནས། དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྩོལ་བར་མཛད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ཡུལ་བཞི་ལྡན་གྱུར་ན། ། ཞེས་པ་ནི། ལྷ་དང་བདག་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དེ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་དེ་བཞིན་དང་ལྡན་པས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་གྱིས། གཞན་གྱིས་མི་འགྲུབ་པར་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་བསྐུལ་བས་མྱུར་བ་རུ། ། ཞེས་པ་ནི། ཡུལ་བཞི་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས། ། གདན་དུ་བབ་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་མྱུར་བར་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱས་ནས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས། རྗེས་སུ་ཆགས་ནས་མྱུར་དུ་འགྲུབ། ། ཅེས་གསུངས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་དེ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རམ། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་ཇི་ལྟར་བྱས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ནི་འདི་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་ཀྱི། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མི་བརྗོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

The yogi, having actualized the yoga of meditative concentration as the samayasattva, and the [deity]—both of whom engage with a single object—establish the necessary condition and, through the harmony of their minds, grant the desired siddhis. The objects are the four goddesses; it is intended that both engage with them in a manner that is concordant. "Passionate attachment" means that, having perceived one another in harmony, they become attached to each other and unable to part, whereby they naturally grant whatever siddhi is desired. Regarding the line, "When one possesses the four objects," it means one should possess those objects that are common to both the deity and oneself. Regarding the line, "One should accomplish Vajrasattva," it means that if one accomplishes him by possessing those objects in that way, he will be accomplished; thus, it is taught that he is accomplished by this means and not by others. Regarding the line, "By exhorting that very [reality], swiftly," it means that by being exhorted by those four objects, and having become like one who has descended to the seat, one becomes passionately attached swiftly, whereby accomplishment is attained quickly. Thus it is said: "Through passionate attachment, one is swiftly accomplished." An opponent asks: "If one acts in that way, does it only accomplish the siddhi of that [deity] alone, and will others not be accomplished? If that is so, by what means will others be accomplished? If it is not so, why is this alone mentioned and others are not?" To this, it is said:

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་པས་བསྒྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་གཞན་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེའི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་དུ་གཟུང་སྟེ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འཆིང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། འདི་དག་ལ་སྤྱད་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་དུ་རུང་ངམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཡུལ་བཞི་པོར་བརྗོད་པ་ནི་དེ་དག་གི་མ་ཡིན་གྱི་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལཱ་སྱེ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདོད་པའི་དགའ་བའོ་ཞེས་པ་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་གི་མཐར་ཡང་མི་གནས་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སོ། ། གཟུངས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ། ། ཞེས་པ་ནི། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུངས་དང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། དོན་གྱི་གཟུངས་སོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། ། དམ་པའི་ཆོས་འཆད་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི།

"Vajrasattva" is a term of proximate definition, and so forth, as it is taught. To speak in this way is a term that indicates the practice of all [deities]; because the nature of bodhicitta is the identity of all, all those great beings who are to be fully pleased through practice have arisen from that Vajrasattva. Therefore, all other beings whatsoever should be apprehended as having the essence or definition of that Vajrasattva, and thus one should practice for all of them in that same manner. An opponent might ask: "If objects such as forms and sounds are described as being of the nature of bondage in all respects, is it possible for them to become so through engaging with them?" It is said: The description of the four objects does not refer to those [external objects], but should be understood as referring to these alone. What are they? In that regard, it is said: "Vajralāsyā..." and so forth. "The bodhicitta of the joy of desire" refers to the bodhicitta that does not abide in the extremes of either saṃsāra or nirvāṇa. "Through dhāraṇīs and so forth, [one is] liberated" means that there are four types of dhāraṇī-gates: the dhāraṇī that is the cause for attaining patience, the mantra-dhāraṇī, the dharma-dhāraṇī, and the meaning-dhāraṇī. By the word "and so forth," the gates such as the Śūraṅgama-samādhi are included. "The nature of explaining the sublime Dharma" means:

མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལུང་དང་རིགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡང་སྟོན་ལ་འདི་བཞིན་དུ་ཡང་བརྗོད་ཅིང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚུལ་ཁ་ཅིག་ལ་མི་གནང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གང་ལས་ཤེ་ན། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་གསལ་བ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། དགོངས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སྤྱད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་གནང་བར་འབྱུང་བར་གླེངས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གོ། ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་འཛིན་གྱུར་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་རང་གིས་སྒྲུབ་ཅིང་བཟུང་བ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་ལྷ་གང་ཡིན་པའམ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དམ་པ་བས་དེ་དག་མཆོད་ཅིང་རྟེན་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་མཆོད་པ་དང་རྟེན་པར་མི་བྱེད་པའོ། ། ཁྱིམ་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་པོ་ཁྱིམ་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ནས་ཡང་ཁྲིམས་ལྔ་པོ་དེ་དག་བསྲུངས་ལ་རིག་སྔགས་དང་གསང་སྔགས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། རིག་འཛིན་རང་གི་སྡོམ་པའོ། ། ཞེས་པ་རིག་འཛིན་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་གསང་སྔགས་སམ་རིག་སྔགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་པོ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རིགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དེ་སྐད་བྱ་སྟེ། དེའི་སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི།

The definition is the teaching of the Dharma through scripture and reasoning, such as the Sūtras and so forth. If one asks why it is said that one should also act for the benefit of sentient beings, yet speak words that express discordant aspects in this way, it is taught that this is for the purpose of showing that such things are not permitted in certain systems of yoga. From what source is this known? It is clearly stated in the Vajraśekhara and other Mahāyāna Abhisamayas. Regarding the phrase "all these intended meanings," although there are teachings that say "one should practice," these are the modes mentioned in which such things are not permitted. How is it stated? "Having taken up the bodhicitta," refers to whichever is one's personal tutelary deity to be practiced, maintained, and sought, or the Three Jewels, which are the most supreme among all; one should worship and rely upon them, but should not worship or rely upon others. "Remaining in the manner of a householder" means that even while remaining in the manner of a householder, the practitioner should observe the five precepts and accomplish the vidyā-mantras and secret mantras. This is the vow of the Vidyādhara. Although there are many ways of describing the Vidyādharas, here it refers specifically to the practitioner of secret mantras or vidyā-mantras. Why is that? Because they fully uphold that lineage, they are so called; and while these three vows are indeed theirs as well, [the text continues].

འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་གང་ལ་ཞུགས་པའི་གཞུང་དེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་སྡོམ་པ་དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གཙང་ཞིང་གོས་ཀྱང་གཙང་བ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་རྟོག་པ་ལས་དབེན་པ་དང་། དྲི་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲུས་ཀྱིས་ཡིད་མི་འདག་པར་གྱུར་པ་གསལ་བའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ནང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་མོ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་འཛིན་པའོ་ཞེས་ཟེར། གཙང་མའི་གྲོགས་ཞེས་པ་ཡང་དོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའམ། རྣམ་གཅིག་ཉམས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྡོམ་པ་དམ་པ་ཡི། ། ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བའི་དམ་ཚིག་ནི། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པར་གྱུར་པས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལ་གཞོལ་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་སྦྱོར་བ་ལ་རྟག་པར་གནས་པར་བྱ་བའོ། ། སྡོམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་གཞུང་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་རྒྱ་མཚོ་དང་། སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དག་བསྲུང་བ་ནི་དེ་ལ་གནས་པའོ། ། བཤགས་དང་གསོལ་བ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བ་གསུམ་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི། དགྲོལ་ཞེས་བརྗོད་པས་བཅིང་བར་མངོན་ཏེ། དང་པོར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་མར་ཡང་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། སྡོམ་པ་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་དག་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱའོ། ། ཁྲེལ་ཡོད་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི། །

Nevertheless, one should accomplish those vows as they are taught in the specific text in which one has entered. Regarding the phrase "pure and with pure clothing": this clarifies that by possessing non-conceptual meditative absorption (samādhi), one is secluded from conceptual thought; it is clear that the mind is not purified by external cleansing such as perfumes and the like. Some say it means possessing internal non-conceptuality and viewing and maintaining fear toward subtle external misdeeds. "Companions who are pure" also refers to possessing such a meaning, or alternatively, being free from the misdeeds of impaired vows. Regarding "the supreme Vajra vows": the commitments (samaya) arising from the Vajrayāna texts are so called because they are the most sublime among all vows. "One should be intent upon that mudrā" means one should constantly abide in the application of the four mudrās. "Abiding in the three vows" refers to the Prātimokṣa texts of the Śrāvaka Vinaya, the ocean of Bodhisattva vows, and the root and branch commitments of Mantra as they are taught; to guard these is to abide in them. "Confession, supplication, and so forth" means that all seven limbs should be fully included. "The third is the releasing of the mudrā": by saying "releasing," it is implied that there was a binding; having first meditated on the possession of the four mudrās, one should likewise release them at the end. "Abiding in the vows" means one should not be separated from the three vows as they were taught. "Having a sense of shame and modesty" means:

ཞེས་པ་ནི། བདག་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ། ། ཐུབ་པའི་གོས་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྒོ་གསུམ་བསྲུང་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་ཐུབ་པ། གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཉེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྲུང་བས་ཐུབ་པ་སྟེ། བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གོས་ལ་མི་གཞག་སྟེ། འདི་དག་ལ་ནི་འདིའི་སྐབས་སུ་གོས་བཤད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་གོས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་དག་ན་གོས་བགོས་པས་ནང་གི་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཚུགས་མི་མངོན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མི་མངོན་པར་འགྱུར་བས་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། མི་བཟའ་བ་རྣམས་སྤངས་ཞེས་པ་ནི་གཞུང་རྣམས་ནས་མ་གནང་བའི་ཁ་ཟས་དང་བཏུང་བ་རྣམས་དང་། ཡིད་དུ་འོང་ཡང་བླང་བར་མི་བྱའོ། ། དྲི་མི་ཞིམ་དང་མི་གཙང་བ། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཞིམ་པ་དང་དག་པར་ལྟ་ཡང་དེ་གཞུང་རྣམས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་སྨད་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། ། སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་མི་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་དུག་ལྔ་པོ་དག་གིས་བདག་གཞན་ལ་གནོད་ཅིང་མ་རུང་བར་བྱེད་པ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ། ། གཡེམ་པ་བདུན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨད་པར་གསུངས་པ་འདོད་པའི་ཡུལ་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་དག་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྤང་བར་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇོ་བའི་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་དུས་འདེབས་པའི་ཚིག་གིས་ཕྲད་པར་བྱ་བའི་ཕྲིན་སྤྲིང་པ་དང་།

This means: acting in accordance with that, whether in relation to oneself or others. Regarding "the garments of the Sages": the Tathāgatas are "Sages" (thub pa) because they remain in a state where the three doors are beyond the need for protection; whereas individuals are "Sages" because they protect themselves by means of the remedies. These are not to be understood as the garments of the Action Tantras; rather, in this context, they are explained as "garments." Why are they called "garments"? For example, just as in the world, when one wears clothes, the physical contours of the internal body are no longer visible, so too, when one possesses these qualities, the faults of transgressions become invisible; thus they are so described. Regarding "abandoning what is not to be eaten": one should not partake of foods and drinks that are not permitted in the scriptures, even if they are pleasing to the mind. Regarding "unpleasant odors and impurities": although sentient beings may view these as delicious or pure, they are specifically condemned in the scriptures. Regarding "one should not even mentally engage in them": one must abandon the five poisons, such as malice and so forth, which, through the door of the mind, cause harm and ruin to oneself and others. Regarding "the applications of the seven types of sexual misconduct": just as the Tathāgatas have thoroughly condemned them, those who are diligent in yoga must also completely abandon attachment to women as objects of desire, along with their constituent parts. What are these? They are: men who solicit both parties in all cases; and sending messages to meet with women using words that make an appointment.

མཐོང་ནས་བྲེ་མོའི་གཏམ་གྱིས་སྟེག་པའི་ཚིག་(གླིང་,གླེང་)བ་དང་། བཟུང་ནས་ཡན་ལག་རེག་པར་ཡོངས་སུ་འཇུ་ཞིང་འཁྱུད་པ་དང་། ངོའི་བཞིན་བལྟས་ནས་ཁ་སྤྲད་ཅིང་འོ་བྱེད་པ་དང་། ཆགས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་མཚམས་སྦྲེལ་ནས་དབང་པོ་སྒོ་སྤྲད་ཅིང་རེག་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཕྲད་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྨོན་པའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་དང་བདུན་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་མི་གནང་བར་དབྱེ་བའི་ཚིག་ཏུ་གསུངས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བར་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། མི་སྡུག་བསྒོམས་ནས་སྤང་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་མི་གཙང་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པར་བསྒོམས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་མི་བལྟ་མཐོང་གྱུར་ན། ། མ་དང་སྲིང་མོ་བུ་མོར་ན་ཚོད་མཐུན། ། འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བགྱིས་ནས་ཆགས་གྱུར་ན། ། མི་གཙང་ཉིད་དུ་ཡང་དག་བསམ་པར་བྱ། ། ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། བསོད་ནམས་བྱེད་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན། ། ཞེས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་སེམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོགས་པའི་གོམས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་སེམས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི།

Having seen [the object], engaging in idle chatter and flirtatious speech; having grasped [the object], thoroughly touching and embracing the limbs; looking at the face and meeting mouth to mouth to kiss; because of intense attachment to that object of desire, joining together and uniting the sense organs to experience the pleasure of touch; following that, mental engagement accompanied by recollective conceptualization; and being preceded by the intention of repeatedly aspiring to meet [the object]—these seven are taught in the Yoga Tantras as words to be distinguished as not permitted, and are explained as things to be abandoned in all circumstances. Regarding the line, "One should abandon [them] by meditating on the unattractive": if attachment should arise, one should abandon it by meditating on [the body] as being the locus of the thirty-six impurities. As it is said in the Prakaraṇa: "If one sees the wife of another, one should regard her as a mother, a sister, or a daughter of a similar age. If attachment should arise, one should correctly contemplate her as being impure itself." This is how it should be understood. Regarding the line, "Always strive in the performance of merit": although this involves the roots of virtue arising from conditioned phenomena and the practice of the perfections (pāramitā), in this context it refers to striving to manifest the habituation of repeatedly realizing the mind. Regarding the line, "Contemplating the meaning of the Mahāyāna": although this also involves practicing the great sūtras of the perfections and so forth, [it refers to the following].

འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་འདིའི་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་མཁས། ། ཞེས་པ་ནི། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཏེ། དོན་དེ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པའོ། ། ཡང་དང་ཡང་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་ནི། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འཛིན་པར་མཛད་པས། དམ་པའི་ཆོས་མི་སྟོན་པ་རྣམས་ལ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་དང་། འགྲོ་བ་གང་དག་གཡུང་དྲུང་གི་མཐའ་ལ་ཞེན་པར་འདོད་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་བཤིག་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད་པའི་དགོངས་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པས་འགྲོ་བ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་དོན་དུ་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པས་ལྷག་པའམ། བསྐལ་པ་མཐའ་ཀླས་པའི་བར་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཞེས་ཞུ་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་སྐུ་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དག་མ་རྫོགས་པར་འདའ་བར་མི་རིགས་པར་བརྗོད་པ་དང་།

However, here it refers to practicing the meaning of this Vajrayāna exactly as it is. Regarding the phrase "the vast conduct of a bodhisattva": although it is true that one benefits others through the vast conduct of a bodhisattva, here it refers to benefiting others with a mind that has actualized the meditative concentration of samādhi. Regarding the phrase "skilled in the perfection of wisdom": the manner of the three spheres being completely pure is the manner of the perfection of wisdom; having become skilled in that meaning, one practices accordingly. Regarding the phrase "repeatedly supplicating": there are three aspects to this. First, for those Buddhas who uphold the way of the Dharma but do not teach the sublime Dharma, one supplicates them to turn the wheel of Dharma in order to benefit all wandering beings without exception. Second, for those who intend to pass into parinirvāṇa by dissolving their vajra bodies in order to refute those wandering beings who wish to cling to the extreme of eternalism, one supplicates them not to pass into parinirvāṇa but to remain for an eon, or more than an eon, or for as long as an infinite eon, in order to mature beings by teaching the sublime Dharma. Third, one expresses that it is improper for the Buddhas to pass away before completing all the activities of the body that have brought about the attainment of the state called "Buddha," which is so difficult to attain.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རིགས་ཅི་འདོད་པ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པར་གསོལ་བའོ། ། དགྲ་དང་ཟིན་དང་ཐ་མ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི། དགྲ་དང་ཟིན་ཕྱོགས་སུ་འབབ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྙོམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་གྱིས་སྙིང་ལ་སྡུག་པ་དག་ལ་སེམས་མཉམ་པར་ནུས་པར་བྱའོ། ། ཞེ་སྡང་འཇོམས་པ་ཞེས་པ་ནི་འདིའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་གཉེན་པོས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་བྱེད་པའོ། ། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། མུ་སྟེགས་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་ངེས་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཙམ། ། ཞེས་པ་ནི། འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བར་རིག་པའོ། ། མངོན་སུམ་བློ་ཅན་བརྟན་པ་ཞེས་པ་ནི། འདུས་བྱས་འཁྲུལ་པར་ཤེས་ནས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བའོ། ། འདུས་བྱས་ཀུན་གྱིས་མི་རྨོངས་ཞེས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་བྱུང་བ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་སོང་ནས་བསམ་གཏན་གཡེལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་གང་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་གཉིས་ཆོས་མཐུན་པར་གྱུར་པས་ནའོ། ། ཤེས་རབ་དྲིལ་བུ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མཚུངས་པས་ནའོ། ། སློབ་དཔོན་སྨད་པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་འདྲ་བས་ནའོ། ། སྦྱོར་བ་ལྷོད་པར་མ་གྱུར་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་མི་གཡེལ་བར་གྱུར་པ་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པའོ། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྤྱད་པ། ། ཞེས་པ་ནི།

One should pray for whatever types of accomplishments one desires from one’s chosen deity, such as the Tathāgata and others. Regarding the phrase "toward enemies, friends, and neutral parties": through the stages of generating a mind of complete equanimity toward enemies and friends, one should be able to maintain an even mind toward those who are dear to the heart. "Conquering hatred" means applying the remedies to these various sides. "Selflessness of phenomena and persons" means possessing the view that is certain of the Mahāyāna lineage, being free from the views of non-Buddhists and Śrāvakas. "Conditioned things are also mere delusion" means knowing that they appear in that way because, through the power of delusion, one perceives what does not exist as existing. "Stable one with direct cognition" means that, having understood conditioned things to be delusive, one does not fall under the power of others. "Not deluded by any conditioned things" means that, having fallen under the power of the qualities of desire arising from the aspects of the conditioned, one’s meditative concentration does not become lax. "The Bodhicitta is the vajra" is because those two share common characteristics. "Insight is the bell" is because they are similar in following after sound. "One should not disparage the master" is because he is identical to all the Buddhas. "The application should not become lax" means that the Bodhisattva’s application of the Mahāmudrā without negligence is the donning of the great armor. "Practicing the six perfections" means:

སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོམས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་འཇུག་ན་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་ཕོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། ། རབ་ཏུ་བྱུང་དང་ཁྱིམ་པ་ཡི། ། ཞེས་པ་ནི། འདི་གཉིས་ཀྱི་སོ་སོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་གཡེངས་པར་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་སྤངས་བའོ། ། བུ་དང་ཆུང་མ་དག་ལ་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི། སྲིད་པའི་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་པས་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་པའོ། ། བརྐམ་དང་ཆགས་ལ་འདུག་པ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་ནོར་ལ་རློམ་སེམས་པ་དང་། བདག་གི་བདོག་པ་གཏོང་མི་ཕོད་པར་ཆགས་པའི་སེམས་དང་བྲལ་བའོ། ། རྨོངས་པ་དང་ནི་ལེ་ལོ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི། སེམས་དང་ལུས་མི་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མི་གཏོང་བའོ། ། བག་ཡོད་སྤྱོད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་ལེ་ལོ་སྤངས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་བསྒྲུབ་པ་གྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་གདོད་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་མྱང་བར་བྱའོ། ། ལྟ་བ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། ། ཞེས་པ་ནི། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའོ། ། ཡང་དག་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པ། ། ཞེས་པ་ནི། དགོངས་པའི་ཚིག་ལ་རབ་ཏུ་མཁས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ལྡེམ་པོ་ངག་དང་དགོངས་པའི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པས་དོན་གྱི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།

One should actualize the practice of generosity and so forth, exactly as they have been taught, until reaching the ultimate. Regarding the "way of the bodhisattva," even when engaging in such vast conduct of awakening, one does not incur even the slightest fault. "Of the ordained and the householders" means that one has abandoned the discordant factors of meditative concentration, such as being distracted by the individual enjoyments of these two. "Even toward children and wives" means that, being liberated from the bonds of existence and characterized by non-attachment to all things, one completely renounces even children, wives, and the like. "No greed or attachment remains" means being free from the conceit of coveting the wealth of others and the mind of attachment that is unable to give away one's own possessions. "No delusion or laziness" means not falling under the power of discordance between mind and body. "Practicing conscientiously with great diligence" means possessing the characteristics of all that is to be done and having abandoned laziness. "One should accomplish the practice of yoga" means that through those very aspects, one should experience yoga. "Completely liberated from all views" means not being under the influence of the view of the transitory collection, the view of holding to extremes, and so forth. "Showing the path of reality" and "highly skilled in intentional language" means possessing the insight that, by being skilled in the distinctions of indirect speech and intentional language, one brings one to the actual meaning.

དེས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་དངོས་གྲུབ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། ། ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་ཆོ་ག་ཤེས། ། ཞེས་པ་ནི། དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བ་དང་། དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་རིམ་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཤེས་པའོ། ། དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་རབ་ཏུ་མཁས། ། ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་དོན་སེམས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དཀའ་ཞིང་ཉམས་སུ་ལོན་པར་དཀའ་བ་དག་སྤྱད་ནས་འཕགས་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་རྩོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ཤིང་འདུན་པ་བསྐྱེད་པའོ། ། གྲོལ་བ་དང་ནི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། ། ཅེས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་བཅིང་བ་ལས་གྲོལ་ཞིང་རིག་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་ཐ་མར་གྱུར་པ་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཕྱོགས་དང་གོས་དང་ཟས་རྣམས་ལ། ། ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དག་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཉེས་པས་མི་གོས་པའམ། རྣམ་གཅིག་རྒྱུད་ལས་མ་གནང་བར་གསུངས་པའི་ཟས་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། ། ལྷ་རྣམས་སྨད་པར་མི་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། ། རྣམ་པ་ཡང་ནི་སྤང་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཏོད་པའི་ཁ་ཟས་རྣམས་སོ། ། ཉི་མ་རེ་རེ་རབ་བསྡམས་ཤིང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བླངས་ཤིང་ཡི་དམ་དུ་བཅས་པའི་སྡོམ་པ་དང་།

By that, one will realize the great purpose, whatever that may be, such as the spiritual accomplishments (siddhi). "Knowing the proper and improper methods" means knowing the sequence and distinctions of what is to be practiced as the proper method that possesses purpose, and what is to be completely abandoned as the improper method that lacks purpose. "Highly skilled in that very yoga" means being habituated to the yoga of the ultimate bodhicitta. "Contemplating the meaning of the conduct of enlightenment" means that just as the Bodhisattvas, in order to seek unsurpassed great enlightenment, engage in the conduct of enlightenment—which is difficult and hard to undertake—to please the Noble Ones and initiate the means to fully ripen migratory beings, one likewise contemplates and generates the aspiration for that oneself. "Attaining liberation and the spiritual accomplishments" means being liberated from the bonds of the afflictions and attaining the superior, middling, or inferior spiritual accomplishments, such as those of a Vidyadhara. "Regarding directions, clothing, and food" means that even if one becomes attached to those things previously mentioned as discordant factors, one is not stained by faults; or alternatively, it means one should abandon food, clothing, and so forth that are said in the Tantras to be unauthorized. "One should not disparage the gods" refers to the great worldly deities. "And likewise, one should abandon their forms" refers to foods that take the form of physical representations. "Restraining oneself every single day" refers to the vows one has taken and committed to as a sacred pledge (samaya).

དམ་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་རིགས་པ་རྣམས་ཉི་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ལན་རེ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའོ། ། སྲུང་བའི་ཆོ་ག་བྱས་པ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ཕྱག་རྒྱར་ལྡན་པ་ལ་ནི་གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀ་བཙལ་བར་མི་ནུས་པས་ན། སྲུང་བའི་ཆོ་ག་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། བགེགས་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་སྙམ་པས། ། ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཀག་ནས་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི། བགེགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་མི་བརྫི་ཞིང་དག་པར་གྱུར་པའོ། ། རང་གི་སེམས་ནི་བདུད་ཅེས་གསུངས། ། ཞེས་པ། བདུད་དང་བགེགས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། ། རྟེན་དབང་དུ་བྱུང་ནས་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱིས། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་སེམས་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བས། གདུལ་བའི་སེམས་དེ་ཡོངས་སུ་གདུལ་ལ་འདོད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་བྱའོ། ། སྔོན་གྱི་རྗེས་དྲན་ནས་བརྩམས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་སྔགས་དོན་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་ནས་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་ཆོ་ག་དང་ལྡན་པས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཀུན་སྤྱད་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཆོ་གའི་རིམ་པ་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྤྱད་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཐོབ་དཀའ་བར་སྟོན་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མ་བསྐྱེད་དང་། །

One should recollect each day the specific categories of samayas to be guarded, exactly as they are. Regarding the phrase "having performed the ritual of protection": because others are unable to find fault in one who possesses the bodhicitta and the mudrā, this is considered the great ritual of protection. Regarding the phrase "thinking that there are not even the slightest obstacles": having completely blocked the movement of conceptual thoughts, one abides without doubt in one's own application; thus, one is not crushed by the activities of obstructors and becomes pure. Regarding the phrase "one's own mind is said to be the māra": it is not that external māras and obstructors arise and create hindrances; rather, they arise solely from one's own doubting mind accompanied by conceptualization. Therefore, one should thoroughly subdue that mind to be tamed and not follow after the five sensory objects and so forth. Regarding the phrase "beginning from the recollection of the past": when manifesting the meditative concentration of the samayasattva, one meditates on the meaning of the mantra of the utterly pure dharmatā, and then, through the stages of manifest enlightenment, generates the mahāmudrā in its completion. Possessing the ritual in which all branches are complete, it is said: "one should meditate on Vajrasattva." Regarding the phrase "even if one practices according to the ritual": this shows that even if one practices according to the sequence of the ritual as it appears, it is difficult to attain accomplishment if the bodhicitta has not been generated. Regarding the phrase "without generating the bodhicitta": [this indicates that accomplishment is not attained].

ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའོ། ། ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ནི། ། ཞེས་པ་ལས་དངོས་གྲུབ་དང་། སྔགས་ལ་རྟོག་པ་ཟ་བའོ། ། མ་དད་པས་ནི་མི་འགྲུབ་པོ། ། ཞེས་པ་ནི། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་སྟེ། ཁེ་གྲགས་ཅན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། ། གཞན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། མི་གཡོ་བར་ནི་ངེས་པར་བྱས། ། ཞེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས་པའོ། ། ཉེས་པ་བྱས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བཟོད། ། ཅེས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འཇོག་པའོ། ། རིག་སྔགས་མཚོན་དང་དེ་བཞིན་མཚན། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་རིག་སྔགས་བསྒྲུབ་པ་ལས་གསུངས་པའི་རལ་གྲི་དང་། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པའི་ཐུགས་མཚན་གྱིས་གཟུགས་ཡོད་པའོ། ། དམན་མ་དང་ནི་ལྷ་ཡི་གྲིབ། ། ཅེས་པ་ནི། ལྷ་ལ་ཕུལ་བའི་རྙིང་པ་དང་། ལྷའི་གྲིབ་མ་ལ་སོགས་པ་མི་འགོམ་པའོ། ། ཕལ་ཆེར་ཇི་སྐད་དུ་གྲགས་པའི་དོན་ལས་གཞན་དུ་རང་གི་བརྡས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་ཞེས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་བཟའ་ཞིང་ཐམས་ཅད་སྤྱད། ། ཅེས་པ་དང་། ཡུལ་བཞི་པོ་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མང་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་གསང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གིས་དོན་གཞན་དུ་བཤད་དེ།

This refers to being devoid of the two types of bodhicitta. "And having doubt" refers to harboring conceptual hesitation regarding the accomplishments and the mantras. "Through lack of faith, one will not succeed" means lacking conviction in karma and its results, the truths, and the Three Jewels, and engaging in the pursuit of profit and fame. "For the sake of all other sentient beings" refers to actualizing the Mahāmudrā body and so forth, which are the applications for great enlightenment. "Having made it unwavering" means not falling under the influence of discordant factors, but remaining in the state of bodhicitta and Mahāmudrā. "Even if wrongs are committed, one is thoroughly patient" refers to the patience of being indifferent to suffering, which focuses on the lack of intrinsic nature of all phenomena and rests in the ripening of karma and its results. "The vidyā-mantra weapons and likewise the signs" refers to the forms of the symbolic emblems of the deities, such as the sword, wheel, and so forth, as well as the hand-symbols (mudrās), as taught in the Vidyā-sādhana. "The inferior and the shadow of the deity" means not treading upon the remains of offerings made to the deities, the shadow of a deity, and so forth. Regarding the statement that "for the most part, the meaning is explained otherwise through one's own terminology rather than according to what is commonly renowned," this refers to many passages that appear, such as "eat everything and use everything," or "one should be attached to the four objects," which are explained in a different sense through words endowed with the three types of secrecy.

རང་གི་བརྡས་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ཀུན་དེ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ཡིན་ནམ། ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་སྒྲའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ནི་འདི་དག་གི་དབྱེ་བའི་མཚམས་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ན། ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ཚིག་གང་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འདིར་འདི་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ཚིག་གླེང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཚིག་འཆལ་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདིར་ནི་ཞར་ལ་བཤད་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་དག་སྟེ། འདི་ནི་གོང་དུ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱན་དྲང་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བདག་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡུལ་གཅིག་ལ་སྤྱོད་པར་གཟིགས་ནས། སེམས་ཆ་མཐུན་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་ནས། དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྩོལ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ལ་གསང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱའོ། ། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་ལ་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་། གཞན་དག་ན་རེ། ཅི་དགར་འདོད་ཅིང་ཅི་དགར་སྤྱོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྒྱུད་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། བག་ཡངས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་དཀའ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བའི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལ་དགོངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་ངེས་པར་མི་བྱར་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

This teaching was presented through its own terminology in order to benefit those beings who are to be disciplined by such means. An opponent asks: "Well then, is the entire meaning of what the Blessed One has spoken taught in that way? If it is, how should one understand it without following the literal sound of the words? If it is not, then one must recognize the boundaries of these distinctions; how, then, should they be known?" It is replied: "Among those, it is said: 'Whichever words are in accordance with the context of yoga and so forth,' and so on." The opponent asks: "In this context, if one were to explain these things, would it not result in the fault of irrelevant speech, since one is discussing words that are not pertinent to the immediate topic?" It is replied: "This is an incidental explanation," and so forth. This refers to what was stated above: having seen that the Blessed One who is invited and the yogi oneself are engaged in the same object, and having become attached through a concordant state of mind, it was said, "Siddhis will be swiftly bestowed." Those objects should be understood as having the characteristics of the secret vajra and so forth; they do not refer to forms, sounds, and the like. Others ask: "What is the meaning of the words 'Acting as one desires, enjoying as one desires,' and so forth, which are spoken in the tantra itself?" It is replied: "Those words of relaxation were intended for those who delight in ascetic practices and perform recitations." This does not mean that it is absolutely impermissible to act otherwise. Why is that? Because...

དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚུལ་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་གནང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་དང་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་ཁུངས་ལས་བཤད་པའི་ཚིག་གླེངས་པ་ནི། འཕྲོས་པའི་ཚིག་ལས་ཞར་ལ་བཤད་པ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སྐབས་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་དག་ནི་ཞར་ལས་འཕྲོས་པར་བས་སོ། ། ད་ནི་ཡུལ་བཞི་པོ་དེ་དག་རྡོ་རྗེ་ལ་གསང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་མཆོད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་སྐབས་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། གང་ཞེ་ན། གསང་བའི་མཆོད་པའི་རྣམ་པ་བཞིའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་འདི་དག་གོ། ། ཕན་ཡོན་དྲན་པ་སྔར་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་འདོད་པའི་བདག། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་དེ་ཡོངས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་བརྩམ་པའོ། ། དགའ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་དང་བ་སྤེལ་བ་དང་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟར་མཆོད་པའི་དུས་ན་སེམས་ཡོངས་སུ་འདུན་པའི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྣམ་པ་མང་པོར་སྤྲོ་བ་དང་། ཡིད་གདུང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་གུས་པ་དང་ཞེས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཆར་གྱུར། གཞན་བསྡུ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བར་བྱ་བའོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་སཏྭ་སུ་སཾ་གྲ་ཧ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྡུས་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅིང་དེར་འདུས་པར་བྱེད་པའོ། ། བཛྲ་རཏྣ་མ་ནུཏྟ་ར་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་བླ་ན་མེད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ན།

Regarding those [points], in order to show that they are permitted in certain systems of yoga, the words explained in the sources of the Vajraśekhara and the Saṃpuṭatantra are cited: "They are considered to be explained incidentally from the context of the discourse." The statement "the actual topic shall now be explained" refers to the fact that those [previous points] were introduced incidentally. Now, the context in which those four objects are asserted to be the four offerings, such as the secret offering and so forth, is to be explained. What are they? They are the words spoken, beginning with "the performance of the ritual of the four aspects of the secret offering," and so on. "Having first recollected the benefits" means that one should begin after fully recollecting those benefits spoken of in the passage: "The master of the desires of Samantabhadra." "Generating joy, increasing clarity, and causing the hair to stand on end" means that at the time of making these offerings, one should generate the joy of total aspiration in the mind, expand into many aspects through meditative concentration (samādhi), and produce a sense of yearning; the word "and so forth" includes the generation of reverence and the like, which are part of that category. One should first perform the gathering of others. Oṃ vajrasattva saṃgraha means "the gathering of Vajrasattva." What does this mean? It means to completely gather and include within it the mundane and supramundane bliss and the excellence of all qualities. Vajraratna anuttara means "the unsurpassed Vajra Jewel." What does this mean? It refers to the unsurpassed nature of all qualities.

རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཛྲ་དྷརྨ་ག་ཡ་ན། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་གླུ་བླངས་པས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་དང་ལུང་གི་ཆོས་རྣམས་གཉིས་ཀྱི་དབྱངས་སྒྲོགས་ཤིང་ཚིག་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། ། བཛྲ་ཀརྨ་ཀ་རོདྦྷ་བ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལས་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའོ། ། གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞི་ཆར་ལ་ཡང་ཞེས་པ། བཛྲ་ལཱ་སྱེ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་ཡང་དང་པོར་རང་གི་སྙིང་པོ་སྨོས་པའི་རྗེས་ལ། བཛྲ་སཏྭ་སཾ་གྲ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཕྱི་མ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་མི་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཆུད་དེ། ཆུད་པའི་དོན་དེ་མི་བརྗེད་པ་ནི་གཟུངས་ཏེ། དེས་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པས་ན། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་འདོད་དོ། ། སོགས་ཀྱིས་ནི་དེ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་གཟུངས་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པས་ནི་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་མདོ་སྡེ་བཤད། ། ཅེས་པ་ནི་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།

It is because it is superior to the precious vajra. Vajradharmagāyana means "singing the song of Vajradharma." What is that? It is the proclamation of the melody and the speaking of the words of both the Dharma of realization and the Dharma of scripture. Vajrakarmakārobhava means "becoming the performer of vajra activities." What is that? It is the making of offerings to the Noble Ones and acting for the benefit of sentient beings. Regarding the phrase "also for all four secret offerings," for the four beginning with Vajralāsyā and so forth, after first uttering their respective heart-mantras, one should recite the mantras beginning with Vajrasattvasaṃgraha. The latter should also be understood in the same way. "Form, liberation, and so forth" refers to the insight characterized by non-expression; through insight, one realizes that all things are empty, and the non-forgetting of that realized meaning is the dhāraṇī. By means of that, one completely grasps and abides in all the qualities of the Noble Ones. Because it liberates one from the bonds of the afflictions, it is asserted as "liberation." By the word "and so forth," one should include those of a similar class and the unsurpassed great enlightenment as the result. Why? Just as fruit arises from a flower, the result arising from dhāraṇī and liberation is unsurpassed enlightenment; therefore, it is so described. "Explaining the profound and vast sūtras" refers to the Saṃdhinirmocana, the Samādhirāja, the Prajñāpāramitā, and—

སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་རྣམས་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀའི་དོན་དང་ལྡན་པས་སོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསྒོམ་པ་དང་། བསྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའི་དོན་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། ། མཚན་མ་དང་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་དང་། ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དབང་དང་། དྲག་པོ་དང་། སྒེག་པ་དང་། དཔའ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་དེ་བཞིན་སྟོན་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་ཤིང་ཞེས་པ་ནི། འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐད་དུ་གང་ལ་དད་པའི་ཚིག་གིས་གདམས་ངག་སྒྲོགས་ཤིང་འདོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པའོ། ། རལ་གྲི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ། རལ་གྲིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པའི་དབྱངས་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཕྱག་ན་བསྣམས་པའོ། ། མཆོད་པ་རྣམ་བརྒྱད་མདོར་བསྡུས་ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིར་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དགོངས་པར་བསྟན་པའོ། ། ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བདག་ཉིད་བསྒྲུབས་ཏེ་གོང་དུ་གསུངས་པའི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། རང་གི་ལྷ་བཞིན་དུ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ལྷའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་ནས།

The Avataṃsaka Sūtra and other such scriptures possess the meaning of both the profound and the vast. The word "and so forth" (sogs pa) includes the meaning of what is to be meditated upon, accomplished, and put into practice. Regarding "various signs and modes of conduct": this refers to manifesting in the guise of universal monarchs, great śāla tree-like royalty, śramaṇas, brahmins, Śakra, Brahmā, and so on; and displaying peaceful, enriching, magnetizing, wrathful, charming, heroic, and other modes of conduct just as is necessary to discipline beings. "Skilled in speaking with definitive terminology" means being expert in proclaiming and instructing through words that accord with the faith of each individual being in their respective languages. "The sword and so forth" indicates that the sword is taught for the purpose of cutting through the web of afflictions; likewise, one holds in hand the various samaya mudrās endowed with the melodies of diverse characteristics. "The eight offerings in brief" refers to the outer and inner offerings. "A general teaching for all yogins" indicates the intention to accomplish whatever activities and siddhis the yogin desires. One should accomplish oneself as the deity's samaya-sattva according to the sequence of the ritual stages explained above. "Just like one's own deity, one cannot be harmed by anything" means that just as others are unable to overcome one's own chosen deity, one also transforms oneself into the very form of the deity and remains invulnerable.

བདུད་དང་བགེགས་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐབས་འདིར་ཡི་གེ་བརྒྱ་པའི་སྔགས་བཟླས་ཞེས་པ་ནི་ཅི་དགོངས་ཤེ་ན། བཟླས་བརྗོད་དང་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འདི་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ན་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་དགོས་སོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་སཏྭ་ས་མ་ཡ། མ་ནུ་པཱ་ལ་ཡ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་དོན་དང་ཚིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་དེའོ། ། བཛྲ་སཏྭ་ཏཱེ་ནོ་པ་ཏིཥྛ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་གནས་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་བ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམས་པའི་རྒྱུད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། ། དྲྀ་ཌྷོ་མེ་བྷ་བ་ཞེས་པ་ནི། བདག་ལ་བརྟན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། གང་ལས་ཤེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལས་ཏེ། གཞན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པར་རོ། ། སུ་ཏོ་ཥྱོ་མེ་བྷ་བ་ཞེས་པ། བདག་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། གང་གིས་ཤེ་ན། བསམ་གཏན་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། ། ཨ་ནུ་རཀྟོ་མེ་བྷ་བ་ཞེས་པ་ནི། བདག་ལ་ཆགས་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེའོ། ། སུ་པོཥྱོ་མེ་བྷ་བ་ཞེས་པ་ནི། བདག་རབ་ཏུ་གསོས་ཤིག་ཅེས་པ་སྟེ། གང་ལས་ཤེ་ན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མི་འཆིང་བར་རམ། རྣམ་གཅིག་འཁོར་བའི་མཐའ་འཆིང་བ་ལས་སོ། ། སརྦ་སིདྷིམྨེ་པྲ་ཡཙྪ་ཞེས་པ་ནི།

Māras, obstructors, and the like will be unable to create obstacles. At this point, if one asks what is intended by the instruction to "recite the hundred-syllable mantra," it is because if these faults—such as those mentioned in the phrase "when performing recitation, meditative concentration, and so forth"—should arise, one must recite it in order to stabilize the mind. Oṃ vajrasattva samaya manupālaya: "Protect the samaya of Vajrasattva." What does this mean? It refers to the connection between the meaning and the words as they have been explained. Vajrasattva tvenopatiṣṭha: "May Vajrasattva abide near me." What does this mean? It means at all times within the continuum of the yogi who has meditated on the samayasattva. Dṛḍho me bhava: "Be firm for me." From what? From all adverse factors, so that I cannot be moved by others. Sutoṣyo me bhava: "Be well-pleased with me." By what means? By the excellence of meditative concentration together with its branches. Anurakto me bhava: "Be attached to me." To what? To that great wisdom which is the nature of the body, speech, and mind of the Tathāgatas and so forth. Supoṣyo me bhava: "Nourish me well." From what? From not being bound by the two extremes of saṃsāra and nirvāṇa, or alternatively, from the bondage of the extreme of saṃsāra. Sarvasiddhiṃ me prayaccha: "Grant me all accomplishments."

དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་རབ་ཏུ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་རྣམས་སོ། ། སརྦ་ཀརྨ་སུ་ཙ་མེ་ཙི་ཏྟཾ་ཤྲི་ཡཿ ཀུ་རུ་ཧཱུཾ་ཞེས་པ་ནི། ལས་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་སེམས་སྤྲོ་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། གང་ལ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅི་སྙེད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལའོ། ། ཧ་ཧ་ཧ་ཧ་ཧོཿཞེས་པ་ནི་དགྱེས་པ་དང་། དམ་པའི་དོན་ཏེ། གང་ལ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་སྤྱོད་དང་། རྣལ་འབྱོར་པས་གསོལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་འདི་ཉིད་ལའོ། ། བྷ་ག་བཱན་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བཛྲ་མཱ་མེ་མུཉྩ་ཞེས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་བདག་མི་གཏོང་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔའོ། ། དེས་བདག་ཉིད་ལ་དགོངས་པར་མཛད་པ་ནི་མི་གཏོང་བའོ། ། བཛྲཱི་བྷ་བ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེར་བདག་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་པའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གུ་གུ་ལས་མའི་དོན་འབྱུང་སྟེ། མ་བུའི་ཚུལ་དུ་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ས་མ་ཡ་སཏྭ་ཨཱ་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ཁྱབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་དེའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ། འདི་བརྗོད་པས་མཚམས་མེད་པ་བྱས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པར་གྱུར་པས་ཞེས་པ་ནི།

"Grant me all siddhis!" means: what are they like? They are the common and supreme siddhis, both superior and middling. Sarvakarmasu ca me cittaṃ śriyaḥ kuru hūṃ means: "Make my mind joyful in all activities." In what respect? In the manifestation of all the enlightened activities of the tathāgatas. Ha ha ha ha hoḥ signifies delight and the ultimate meaning; in what respect? In the conduct of the tathāgatas and in this very mantra endowed with the meaning requested by the yogin. Bhagavān sarvatathāgatavajra mā me muñca means: "O Blessed One, Vajra of all tathāgatas, please do not abandon me." What is meant by "the vajra of all tathāgatas"? It is the fivefold wisdom that is the nature of the minds of all tathāgatas. To be mindful of oneself by that is "not abandoning." Vajrībhava means: "Please make me into a vajra." What is meant? "Please make me into wisdom." Some say that the vowel u implies the meaning of a mother, explaining it as "please hold me as a child." Samayasattva āḥ means: "Please pervade the great samayasattva with the meaning of non-arising." Now, its qualities are described: "By reciting this, even those who have committed the acts of immediate retribution..." and so forth. Vajrasattva-sthirībhūtaḥ means: "Vajrasattva having become firm."

ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་བདག་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་ཤིང་དགོངས་པར་གྱུར་པའོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་གང་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་བམ་ཞེས་པ་ནི། རིག་འཛིན་ཞེས་ཟེར་ན། དངོས་གྲུབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་མངའ་བས་ན་མཆོག་གོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གོང་དུ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ལ། འདིར་ནི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་གཅིག་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། གཅིག་གི་དོན་གྱིས་གཅིག་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དབང་པོ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་དེ་ལྟར་བྱར་རུང་ན། དབང་པོ་ཞན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་ནུས་ན། ཀུན་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པ་རྣམས་ལ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྩོལ་བ་དང་མི་ལྡན་ན་གཞག་གམ་གཞན་དག་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།

Vajrasattva, the essence of all phenomena, dwells completely within oneself and becomes the object of one’s realization. Regarding the phrase "all accomplishments as desired": this refers to whatever mundane or supramundane accomplishments one desires, whether superior or middling. Regarding "vajra accomplishment": if one speaks of a "vidyādhara," it should be understood as an accomplishment. "Vajrasattva accomplishment" refers to those of the bodhisattvas of the Tathāgata family. "Tathāgata accomplishment" is the supreme among all accomplishments. Regarding "the yogi endowed with method and insight": because they possess the Mahāmudrā and the bodhicitta and are endowed with great qualities, they are supreme. An opponent says: Those four types of miraculous displays also have two meanings; previously they were taught by way of their specific distinctions, whereas here they are taught by way of their general characteristics. Alternatively, they are taught by way of both the concise and the detailed, so that one may clarify the meaning of the other; thus they are taught in this manner. The ritual of offering has been explained in its detailed branches. Now, for the sake of those who are unable to do so, an alternative practice similar to that will be explained. Regarding this, an opponent asks: If yogis with superior faculties are capable of performing the deity practice in that way, but those with dull faculties are unable to engage even in a single part, let alone practice the entire meaning, should one then abandon the effort of doing it this way, or should one engage in other practices?

སྨྲས་པ། ཆོ་ག་དེ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པའི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱ་བར་མི་ལྕོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཞན་པ་རྣམས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྙིང་པོ་ཁོ་ན་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་པ་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱང་རང་ཉིད་མོས་པའི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པར་བསམས་ལ། མདུན་དུ་ཡང་ལྷག་པའི་ལྷའི་བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྐུ་མངོན་དུ་བཞུགས་པར་བསམས་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་ངན་ཞེས་པ་ནི། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྲེལ་བར་ལྡན་པའི་དོན་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པའོ། ། ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཆགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་མི་ལྡན་པའོ། ། གསང་བ་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི། ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་གསང་བར་བརྗོད་པ་སྟེ། བློ་ཞན་པ་དེ་དག་ལ་མི་རིགས་པར་གསུངས་སོ། ། དེ་བས་ནི་སྙིང་པོའི་དོན་གྱིས་ཞེས་པ་དེ་དག་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པས་མི་རུང་བ་སྙིང་པོའི་དོན་ཚིག་ཙམ་དུ་བརྗོད་པས་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་གྱུར་པར་བསྒོམ་ཞིང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱེད་པས་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་ལྷའི་དངོས་གྲུབ་འདོད་པར་བྱེད་པ་ཅི་ནུས་ཚད་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་སྟེ། མང་དུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ན་ཡང་། ཉིན་མཚན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དུས་མཚམས་རྣམ་པ་བཞིར་བཅད་ནས་རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་ལྷ་རེ་རེ་ལ་ཡང་། གྲངས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ།

It is said: "Those who are unable to perform that ritual," and so forth. This refers to those of weak insight who are incapable of actualizing the meditative concentration that fully visualizes the body of the samayasattva through the stages of the fivefold awakening. Such individuals should recite only the essence mantra of whichever deity is to be recited, and while doing so, they should imagine themselves in the form of whichever deity they have devotion for. Furthermore, they should imagine the wisdom-being (jñānasattva), the nature of the meditational deity, residing clearly in front of them, and then perform the recitation. As it is stated in the Tantra: "Those of wrong views" refers to those of dull faculties who are unable to meditate on the meaning of the union of bodhicitta and the great seal (mahāmudrā). "Lacking attachment" means lacking the compassion that is attached to the welfare of beings. "This secret is improper" means that this meditation on the great seal body through the stages of the fivefold awakening is called "secret," and it is taught to be improper for those of weak intellect. Therefore, "by means of the essence meaning" means that for them, it is improper to speak of it in that way; rather, by reciting only the words of the essence meaning, they should meditate on becoming exactly like that. "Acting according to their desire" means they should perform the recitation to the extent of their ability, desiring the siddhi of the deity. Even if they are unable to recite much, they should divide the day and night into four sessions and recite one hundred and eight times for each deity with vajra words. An opponent says:

ཅི་འདི་ལྟར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའམ། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཀུན་ལ་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་དགོངས། གཅིག་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་ན་ནི་གཞན་དག་གི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་བརྩམ། ཀུན་གྱི་དོན་དུ་ན་ནི་ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་བས་འདི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ཡང་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཁོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གཙོ་བོར་གྱུར་པས། དང་པོ་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་སྟེ། འདི་དག་བརྗོད་པས་ཀུན་བརྗོད་པར་འགྱུར་བས་གཟུང་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་ཚུལ་འདིས་འདི་ལྟར་བྱ་བས་ཆོག་པར་ཟད་ཀྱིས། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་བྱ་བར་མི་དགོས་སམ། ད་འདིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་གོང་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འོས་ལ། འོན་ཏེ་འདིར་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའམ་ཐབས་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེས་དོན་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཞེས་པ་ནི། ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་སྔགས་པའོ། །

One might ask: Is this procedure intended only for the Tathāgatas, or is it intended as a method to be applied to all of them along with the bodhisattvas of their respective families? If it were for the sake of only one, how could it be undertaken for the sake of others? If it is for the sake of all, why is it taught by distinguishing them into parts? In response, it is said: "This is merely a term of proximity," and so forth. Here, the instruction to "meditate on the body of the Buddha" is the logical principle for mentioning the principal deity first among the gods seated within the maṇḍala of the Tathāgatas. By mentioning these, all are included; thus, one should understand that the ritual for the other deities is also accomplished by this very same procedure. An opponent might object: "If this method is sufficient for performing the practice in this way, is it not unnecessary to perform the blessings and so forth as they were previously described? If that were the case here, it would be appropriate to do the same above; however, if it is not so here, then the method for how it should be done must be explained." In response, it is said: "The meaning is as follows," and so forth. "Unable to perform the yoga of one's own samayasattva" refers to a mantrin who is unable to actualize the meditative concentration in which the branches are fully perfected through the stages of the five manifest enlightenments.

བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་བྱ་བ་དང་དེའི་དོན་གྱིས་བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་དམིགས་ལ་མདུན་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པར་བསམ་པར་འདོད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་ཚིག་དང་བྱང་ཆུབ་ཉུང་ངུས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་ཡིན་ན་འདི་ཁོ་ནའི་ཐབས་དང་རིམ་པ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་ནས། རབ་ཏུ་དཀའ་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པས་གཞན་འཆད་ཅིང་འདོམ་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། སྙིང་པོའི་དོན་ནི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་འདི་ཡང་ཞེས་པ་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་གོང་དུ་བསྟན་ནས། བསྡུས་པའི་ཐབས་འདིར་བཤད་པ་ནི་གོང་མ་ལས་བགྲངས་པའི་གཉིས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཞན་པ་འདི་དག་ལ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལས་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་གཉིས་པ་འདི་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་འབའ་ཞིག་པས་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི།

Regarding the phrase "by the mere recitation of the essence-mantra to be recited," this teaches that by means of this practice and its significance, one should visualize that the great samaya-being who is oneself is blessed and empowered, and so forth, and likewise imagine that very being residing in front. An opponent asks: "If such a method achieves [the goal] in that way, then since it is highly reasonable for a vast meaning to be attained through few words and a brief awakening, why is this very method and sequence not taught? What is the need to explain and instruct through other, extremely difficult methods?" It is said in response: "The meaning of the essence is [attained] even by words alone," and so forth, regarding the accomplishment of the samaya-being. This second position is also taught; having previously shown the extensive sequence from the concise and extensive teachings, the concise method explained here is the second in the enumeration from the former. Furthermore, this is taught only for those of weak insight. It is not taught for those who wish to accomplish unsurpassed awakening through the method of meditating on the complete branches of Mahāmudrā by means of the sequence of the five manifest awakenings and so forth. Why is that? Because it is taught in exactly this way in the Uttarottara-tantra. The opponent asks: "In this way, this second position is taught solely in the Uttarottara-tantra."

གཞན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་གོ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ན། དུས་བསྟན་པ་ཁོ་ནར་རིགས་པར་ཟད་ཀྱི། འདིར་རིགས་པ་སྟེང་དུ་འབབ་པར་ཡང་ངེས་པ་མེད་ན། འདི་ལྟར་བྱས་པས་ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་གལ་ཏེ་མངོན་པ་མེད་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་འདོད་ན་བྱས་པ་དེ་ཉིད་གྲོང་ཁྱེར་བའི་སྐྱོན་དུའང་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་པའི་སྐབས་ཡོད་ན་གཏན་ཚིགས་གཞན་དག་བརྗོད་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་དགོས་ན། ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དེ་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསང་སྔགས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་འབའ་ཞིག་བྱས་པས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐུར་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། གསང་སྔགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པར་འདོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཅི་སྙེད་པ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཟུང་བའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་ནི་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་འདིའི་ནང་དུའོ། ། ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་ལས་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཟུང་བ་སྟེ། ཅིས་མངོན་ཞེ་ན།

If others were not thus provided with an opening, it would be appropriate to teach only the timing; however, since there is no certainty that the reasoning here descends from above, if one were to act in this way without it being evident that it is accomplished accordingly, such an act would become a fault of the townspeople. On the other hand, if there is an occasion where it is exactly like this, and one must understand it by stating other logical reasons, how is it to be known? It is said: Because it is taught that even for others, the extensive stages such as the blessing are not possible for those who are incapable, it is stated, "in order to demonstrate the greatness of the Secret Mantra," and so forth. Demonstrating the greatness of the Secret Mantra means that by performing the recitation of the essence alone, one is shown to accomplish the body in its entirety along with its branches; this is taught in that way because it is asserted that the Secret Mantra possesses the power and extraordinary qualities of natural accomplishment. "The conceptualization of the suchness of the great samaya" refers to the apprehension of the specific characteristics of as many Yoga Tantras as there are in one place. "Because here" means within this realization of the suchness of the great samaya. "The essence called HŪṂ" means that among all the characteristics of essences that arise, this essence called HŪṂ is to be understood as the essence of the Blessed One Vajrasattva himself. If one asks, "How is this evident?"

འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་པོ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་ནའོ། ། རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་དེའི་ངང་ལས་གཞན་དུ་མི་འདའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། ། མཐུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དེའི་མཐུ་བསྟན་པ་སྟེ་རྒྱུད་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའོ། ། འདིར་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་གཞོམ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་པ། འདོད་ཆགས་མེད་པ་ནི་ལྟ་བ་ངན་ཞིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་སྟེ། དེའི་འཁོར་ལོ་གཞོམ་པ་ནི། དེའི་དོན་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ན། རྒྱུད་འདིར་དེ་སུན་དབྱུང་མི་དགོས་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་བྱར་རུང་ཞེས་སྟོན་པའོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་བརྗོད་པའམ། ཡང་ན་ལྷ་ཉིད་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། ། དེ་ལྟར་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པའི་རྣམ་པས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཚང་བར་བྱས་ནས། རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུལ་བ་དང་སྦྱར་བར་དཀའ་བ་དེ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།

This is because the Mahākalparāja-tantra of the Victory over the Three Worlds also extensively explains the reasoning for how all accomplishments are achieved by reciting the essence-mantra of the Blessed One Vajrasattva, which is "HŪṂ." Here, "Great Bliss" should also be understood as having that very definition; for Vajrasattva abides as the nature of Great Bliss, the essence of the bodhicitta of the supramundane Tathāgatas of the three times. "Vajra Samaya" is also that very same thing; because it possesses the power to overcome all things that are of the nature of the five wisdoms, it is characterized by not transgressing beyond that state. Regarding the phrase "by way of demonstrating the power," this refers to demonstrating the power of that which possesses such a meaning, as it is taught in the tantra. As for the statement, "here, the wheel of those without desire need not be destroyed," those "without desire" are those with evil views who are devoid of attachment. To "destroy their wheel" would mean to refute their position; however, in this tantra, there is no need to refute them, as there are explanations for that purpose as well, and thus it is shown that it is appropriate to act accordingly. "By means of recollection" means either reciting the essence-mantra or recollecting the deity itself. Thus, having completed the ritual procedures in their entirety—such as blessing oneself as the nature of the deity through the sequence of the two aspects of meaning—one shall explain the methods for bringing under control that mind of one's own which is difficult to tame and difficult to apply.

དེ་ལ་སེམས་སྦྱར་བའི་ཐབས་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཡོད་ན། འདིར་ཇི་ལྟ་བུར་སྦྱར་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དང་པོར་རེ་ཞིག་རང་གི་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་དག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པར་གྱུར་པའི་མཐུས་སེམས་གང་དུ་གཏད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སུ་བཏུབ་པ་ནི་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་འདུ་ཤེས་ཆ་ཕྲ་མོ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། འདིར་ཡང་དེ་ཁོ་ནས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་གསུངས་སོ། ། གནས་སྐབས་སམ་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་འདོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གོང་དུ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་མང་པོར་ནུས་པའི་རྩོལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་མཚམས་བཞིར་བཅད་ནས་གྲངས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཁོ་ནར་རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་བཟླས་པའི་རྗེས་ལ་སྦྱོར་བ་འདི་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་ནམ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བྱ་བའམ་རྣམ་གཅིག་སློབ་པར་མ་བྱས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་གོམས་པར་བྱས་ནས་སེམས་གང་དུ་གཏད་པར་བཏུབ་པའི་དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དང་། གདོད་བཟླས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ་བྱ་བར་བརྩམས་ནས་འགལ་བ་མེད་དོ། ། འོ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའམ། དགོས་ཆེད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་སྐད་དུ་འདིར་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཕྱིན་ཆད་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཅེས་པ་ནི།

Regarding the methods for training the mind, since there are many different and inconsistent ways of teaching them, one might ask: "How should one apply the mind here?" It is said: First, in order to bring one's own mind under control, one should meditate on the samādhi of the subtle vajra. Through the power of becoming habituated to this samādhi, the mind is able to remain exactly where it is directed; this is what is meant by "bringing the mind under control." Because one manifests a subtle perception of the vajra, it is called the "samādhi of the subtle vajra." It is taught here that the mind is thoroughly purified by this alone. If one asks how the stages or sequence are to be established: It is said that those who are capable of many such analytical investigations should divide the day into four sessions and, after reciting the vajra words exactly one hundred and eight times, train in this application. This should be practiced until one is able to do so, or alternatively, before one has even begun to train, one should familiarize oneself with this application of samādhi until one attains mastery over directing the mind wherever it is placed. Once that is achieved, there is no contradiction in beginning the recitation according to whatever number one desires. If one asks what the benefits or the purpose of manifesting this application of samādhi are: It is said that this is as taught in the passage beginning, "As for the benefits of the subtle vajra shown here," and so forth. From that point onward, the phrase "whatever little..." refers to:

རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་གོམས་པར་བྱས་ནས། སེམས་བྱིང་རྒོད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཕྱིན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་འགྲུབ་པར་སྟོན་པའོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མིང་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་ཡང་འདིར་དངོས་སུ་ན་རང་གི་སེམས་གནས་པའི་རླུང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་གནས་པའི་རླུང་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ། སེམས་དང་འབྲེལ་བའི་རླུང་ལ་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་སེམས་དང་རླུང་ནི་གཅིག་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་གནས་པར་འདོད་པས་འདི་ལྟར་བརྗོད་དོ། ། འོ་ན་དེ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་འབྱུང་འཇུག་གི་གནས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྣ་ནས་དབུགས་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དེ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྲ་བ་ནི་སྐྲའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་དབྱིབས་ཇི་ལྟ་བུར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་ནས་འབྲས་འདྲ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

Once one has familiarized oneself with this application of the subtle vajra samādhi, and is thereafter free from the faults of mental laxity and agitation, one will achieve the meditation on the meaning of resting in one-pointed equipoise through the application of manifesting the pure bodhicitta and the Mahāmudrā. Therefore, the phrase "examined by the wisdom of samādhi" indicates that the application examined by the wisdom of having manifested the subtle vajra samādhi is achieved. If one asks, "In what nature should the name of the samādhi taught in that way, 'subtle vajra,' be understood?" it is said: Here, the "subtle vajra" is explicitly stated to be the very wind in which one's own mind abides, and so forth. It is the wind that causes the mind to abide and circulate; the wind associated with the mind is asserted to be the "subtle vajra." Why is this so? In this context, it is so expressed because the mind and the wind are asserted to abide in the manner of a support and that which is supported. If one then asks, "What is the location of its pervasive movement, its inhalation and exhalation?" it is said: It is asserted to have the characteristic of the breath exiting and entering through the nostrils. If one asks, "What is its measure?" it is said: It is subtle, the size of a hair-tip, and so forth. If one asks, "What is its shape to be examined?" it is said: Such a subtle vajra is like a grain of rice, and so forth. If one asks, "How should its color be known?" it is said:

རང་གི་ལྷའི་ཁ་དོག་དང་མདངས་འདྲ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་གནས་སྐབས་གང་དུ་བསམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྣའི་ཐོག་མར་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་འདི་ལྟར་གང་གིས་སེམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རྣལ་འབྱོར་ལ་མཁས་པ་རྣམས་སེམས་སོ། ། ཇི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་འདི་ལྟར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་སམ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་གང་ལས་ཡིད་ཆེས་པ་གཞག་ཅེ་ན། འདི་སྐད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་འདིའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་རིམ་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དང་པོར་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་འདི་ལྟར་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་གང་གིས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཨོཾ་སུ་ཀྵ་མ་བཛྲ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྤྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དབུགས་དལ་བུས་ཕྱུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་ཚད་ཇི་ཙམ་དུ་སྤྲོ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སླར་བསྡུ་བ་དང་། གནས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བསྙེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གྱུར་ཅིང་ཞེས་པ་ནི། སྲོག་དང་འབྲེལ་བར་གནས་པའི་དབུགས་དེ་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་པའི་གནས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྣའི་བུ་ག་དང་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་སྣའི་བུ་ག་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

It is said, "resembling the color and radiance of one's own deity." If one asks, "At what stage should one contemplate this?" it is said, "At the beginning of the nose." If one asks, "Who is it that contemplates in this way?" it is said, "Those skilled in yoga contemplate it." If one asks, "To what extent should one contemplate it?" it is said, "Because of the power of contemplation," and so forth. If one asks, "From what source of reasoning or established proof should one establish conviction in this?" it is said, "As it was stated during the explanation of the maṇḍala of the four mudrās," and so forth. If one asks, "What is the sequence for this practice of meditation?" it is said, "The sequence of the subtle vajra is as follows: first, for a while," and so forth. If one asks, "What is the essence mantra for doing this?" it is said, "It is oṃ sukṣma vajra." If one asks, "In what manner should it be emanated?" it is said, "Exhaling the breath slowly," and so forth. If one asks, "To what extent should it be emanated?" it is said, "Just as it is seen and heard," and so forth. Likewise, regarding the reabsorption, the abiding, and the service for that, the phrase "arising from that" refers to the breath connected with the vital wind. Although the locations where that breath emerges and enters are known to be twofold—the nostrils and all the pores of the skin—nevertheless, in this context, one should understand them to be only the two nostrils.

དེ་བསྙེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གྱུར་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དང་རླུང་དུ་འབྲེལ་བར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་རླུང་དེ་ལས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོར་གྱུར་ཅིང་། རླུང་དང་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོར་འབྲེལ་བ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྐྲའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་དང་དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་འདི་འདྲ་བ་དག་སྣའི་གནས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། དེ་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྣ་ནས་བྱུང་བའི་རླུང་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་དེ་ལྟར་བསམས་པའི་དབང་གིས་སྣ་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་དེ་ཕྱི་ནང་དུ་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བའི་རང་བཞིན་བཏང་ནས་མི་རྒྱུ་བར་གནས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོར་གྱུར་པས་སྣའི་བུ་ག་གཉིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ་སྣའི་བུ་ག་དེ་ན་གནས་པར་བརྟགས་པས་སེམས་ཁུགས་ཤིང་དབང་དུ་གྱུར་པའི་མཐུས་སྣའི་ནང་ན་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་གནས་པར་ཚོར་བའི་རིག་པའི་ཁྱད་པར་སེམས་དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་གནས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གནས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡོངས་སུ་ཁུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་སེམས་མཉམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཀུན་བསྐྱེད་པ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁུགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི། མཉམ་པར་གནས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་བོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནི།

To cultivate that, the phrase "arising from that" refers to the practice of the application of meditative concentration (samādhi) characterized by the desire to connect the mind and the winds. Through habituation to that, the wind becomes a subtle vajra. One should then examine at the location of the nose the size, shape, and color of the connection between the wind and the subtle vajra, in terms of subtle and coarse distinctions such as the measure of a hair-tip and so forth. Regarding the phrase "the wind emerging from the nose by the power of that contemplation": because of the power of contemplating the subtle vajra in that way, the wind emerging from the nose abandons its nature of flowing freely in and out and remains without moving. Having become a subtle vajra, it completely fills both nostrils. By contemplating its presence within the nostrils, the mind is captured and brought under control. Through the power of this, one should generate a specific awareness that perceives the subtle vajra residing within the nose, such that the mind abides in meditative equipoise in accordance with that. Regarding the phrase "the mind abides in equipoise": because the mind comes to abide in equipoise once that meditative concentration on the subtle vajra has been fully mastered, it is so called. Regarding "generating all that is concordant": the practice of mastering such a meditative concentration on the subtle vajra is called "concordant with equipoise." Regarding "the siddhi arising from meditative concentration": this is the siddhi arising from the practice of the application of the Great Seal (mahāmudrā), which is the utterly pure bodhicitta. Regarding "the ritual of the subtle vajra":

ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་མངོན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། ། ཆོ་ག་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་གོམས་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་དབང་དུ་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བདག་གིས་བྱ་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཞར་ལ་དོན་འདི་ཕལ་ཆེར་བསྟན་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་གཞན་ལས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དག་བརྟག་པའི་ཐབས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་ཞར་ལ་ཡང་སེམས་སྦྱང་བའི་ཐབས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔར་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པའི་ཐབས་འདི་ཕལ་ཆེར་བྱ་དགོས་པར་སྟོན་པས་དོན་དེ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ལ་ཞེས་པ་ནི། སྔར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་དྲན་པར་བྱ་བའོ། ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་རིམ་པ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་ཞིང་མགུལ་པ་ཅུང་ཟད་བཀུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་སྙིང་ག་ནས་དབུགས་མཉམ་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་དེ་ལྷན་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ཚད་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཚད་དང་། མཚན་ཉིད་ཅན་དེའི་སྙིང་པོ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་ཅིང་སྣའི་རྩེ་མོར་གནས་པར་བརྟག་སྟེ།

The stages of the method for familiarizing oneself with this samādhi are to be actualized. Regarding the phrase, "One should bind the wisdom mudrā," this refers to manifesting the utterly pure bodhicitta. Regarding the phrase, "By the yoga of this ritual," this refers to manifesting the cultivation of the meditative concentration that actualizes the utterly pure bodhicitta. Regarding the phrase, "One should bring the wisdom mudrā under control," this means that by means of such an application, I shall bring about that utterly pure bodhicitta which achieves unsurpassed great enlightenment. Regarding the statement, "In the context of accomplishing the mahāmudrā and so forth, this point is mostly taught," this indicates that while the methods for examining the four mudrās appear extensively in other tantras, in the context of those, one must also mostly employ this method of the previously explained mode of meditating on the samādhi of the subtle vajra as a means of training the mind; thus, it teaches that this point should be examined. Regarding the phrase, "Having recollected how to accomplish it," this means one should clearly recollect the previous application of meditating on the samayasattva. Regarding the phrase, "The stages of meditative equipoise," this refers to abiding in a state of one-pointed mind. Through the sequence of straightening the body and slightly bending the neck and so forth, the breath flows evenly from the heart. By the method of making the subtle vajra flow together with that [breath], one should mentally recite the essence-mantra of that samādhi of the subtle vajra, which possesses the characteristics and the measure as previously described, and visualize it abiding at the tip of the nose.

མི་གཡོ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རླུང་གི་བདེ་བར་རེག་པ་མྱོང་བ་ཞེས་པ་ནི། རླུང་ཉིད་མི་གཡོ་བ་ལས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ལུས་རབ་ཏུ་སིམ་ཞིང་དགའ་བའི་རེག་པ་བྱུང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་པ་ནི། རྟགས་དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་ཚོར་བའོ། ། དེ་ནས་རེག་པ་མྱོང་བའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བའི་རོ་བདེ་བ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་འོག་ཏུ་འཕྲོ་འདུའི་རིམ་པ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྙིང་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་ཅིང་སྣའི་བུ་ག་ནས་དབུགས་མཉམ་པར་རྒྱུ་བ་ལས། སྣའི་ནང་རླུང་གིས་རྡུལ་གཏོར་བ་ལྟར་གཅིག་གཉིས་ནས་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་མཚོན་ཆ་མང་པོར་གཏོར་བར་གྱུར་པའི་རིམ་པས་ཇེ་མང་ཇེ་མང་དུ་གྱུར་ཏེ། བདག་གི་ལུས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གར་ཁྱབ་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་པོའི་གནས་ཀྱི་ནང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོས་གར་ཁྱབ་པའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོས་བདེ་རེག་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བ་སྟེ། སེམས་ཁུགས་པར་གྱུར་བའི་མཚན་མ་བྱུང་བའོ། ། མཚན་མ་དེ་ནི་འཕྲོ་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི།

Regarding the phrase "experiencing the blissful touch of the immovable subtle-vajra samādhi": because the winds themselves become immovable and take on the nature of the subtle vajra, a sensation of intense refreshment and joy arises, whereby one experiences the flavor of the subtle-vajra samādhi. "The body and mind become serviceable" means that through the serviceability of the samādhi, the mind becomes one-pointed. "Experiencing the concordant [sign]" refers to the sensation of being endowed with that very sign. Then, regarding the phrase "after experiencing the touch": following the experience of the blissful flavor of such serviceable samādhi, one should perform the stages of radiating and reabsorbing. This is done by reciting this very essence mantra and, as the breath flows evenly through the nostrils, scattering the wind-particles from within the nose like dust. Starting from one or two, they increase in number until they are scattered as many subtle-vajra weapons. Through this process, they become increasingly numerous until they pervade the entire circumference of one's body. Furthermore, one should cause them to pervade the entirety of the three realms of existence wherever the mind reaches, as far as it sees and hears. Regarding the phrase "meditate with a mind that follows that": after the subtle vajras have pervaded, the mind should likewise engage without distraction. "The subtle vajra's blissful touch" refers to the serviceability of the samādhi, which is the sign that the mind has been captured. "That sign should be radiated" means:

དེ་ཡང་རྒྱ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་མཆེད་དུ་གཞུག་པའོ། ། སེམས་དེ་ཀུན་དུ་འཕྲོས་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོས་གར་ཁྱབ་པ་དེར་དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱ་བའོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པས་སེམས་སྤྲོས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སེམས་དེ་གཉི་གས་ཁམས་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། སེམས་དང་རླུང་དང་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་གསུམ་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ན་ལྟ་འདིར་འདི་ལྟར་དབྱེར་རུང་ན། འདི་དག་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་པས་སེམས་དང་རླུང་དུ་ཡང་དབྱེར་མེད་ལ་རླུང་དང་སེམས་ཉིད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་འཇུག་པར་བྱ་ཞེས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་དེ་དག་ཐ་མི་དད་ཅིང་དབྱེར་མེད་པ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱིས། འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་པས་མི་ཟིན་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ནན་གྱིས་རིམ་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། (སཱ་,སྥ་)ར་ཎ་བཛྲ་ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་འཕྲོས་ཤིག་ཅེས་པའོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བྱ་བ་དེ་ཚད་ཇི་ཙམ་དུ་བསམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་དུ་བསམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སྙིང་པོ་འདི་ཡང་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་སྔགས་དེའོ། ། རེག་པ་མྱོང་བར་བྱེད་པས་ཞེས་པ་ནི། དབུགས་སྤྲོས་པ་དེ་དག་སླར་དལ་བུས་བསྡུས་པར་བསམས་ནས་སྣའི་ནང་དུ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཚད་དུ་གནས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །

Furthermore, one should cause it to expand further and further. Regarding the phrase, "The mind should be made to radiate everywhere," this means that wherever the subtle vajra pervades, the mind should also engage there. Regarding the phrase, "The mind is projected as desired," this means that both the subtle vajra and the mind that follows it should pervade the three realms. An opponent might ask: "If one asserts that the mind, the wind, and the subtle vajra are distinct, then such a differentiation is possible here. However, since these are taught to be inseparable, and if the mind and wind are also inseparable and the very essence of the subtle vajra, why is it said that 'the mind should engage following it'?" It is replied: While it is true that they are thus inseparable and indivisible, nevertheless, even if a yogi has actualized the samādhi of the subtle vajra, there is a concern that they might not maintain one-pointed focus upon it. Therefore, there is no fault in teaching this as a deliberate, sequential process. "Spharaṇa-vajra" means "radiate the vajra." If one asks, "To what extent should one contemplate doing that?" it is replied: "Then, having contemplated in that way for a long time," and so forth. "This essence" refers to the mantra mentioned above. "Experiencing the touch" means that after visualizing those projected breaths being slowly withdrawn again, one experiences them as remaining for a brief measure within the nose.

རྡོ་རྗེ་གཅིག་པུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་སླར་འདུས་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སླར་སྣའི་རྩེ་མོར་འདུས་ཀྱི་བར་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་མོ། ། ཨོཾ་སཾ་གྲ་ཧ་ར་ཎ་བཛྲ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སླར་འདུས་ཤིག་པའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི། སྔགས་དེ་བརྗོད་པའི་འོག་ཏུ་བཛྲ་དྲིཥྚ་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་སེམས་དེ་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་བྱའོ། ། འདི་ནི་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལས་སོ་སོའི་འདོད་ཡོན་གྱིས་སེམས་སྦྱང་བའི་ཐབས་ཡོད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཏ་ཏྭ་སཾ་གྲ་ཧའི་རྒྱུད་འདིའི་གཞུང་གིས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྱིར་བསྟན་པས་རང་གི་སེམས་སྦྱར་བར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་མི་རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས་རང་གི་སེམས་སྦྱང་བའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པ། མི་རྟག་པ་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཐེར་ཟུག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོའོ། ། མི་གཙང་བ་ཞེས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ཅན་གང་དག་གཙང་བར་ལྟ་བའི་གཉེན་པོའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཅན་དུ་འདོད་པའི་གཉེན་པོའོ། ། ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མང་པོ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་བསྡུ་སྟེ། གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོ་རྣམས་བསྟན་ནས།

Through the reabsorption of those conceptualizations into the single vajra, the yogi realizes them as the essence of a single subtle vajra and meditates in that manner until they are once again gathered at the tip of the nose. "Oṃ saṃgrahaṇa vajra" means "O vajra, gather [them] back!" "Thereafter" means that after reciting that mantra, one should stabilize the mind by mentally reciting this essence mantra, "vajradṛṣṭi." "For the time being" means that although there are methods in all the tantras for training the mind through the respective objects of desire, the text of this Tattvasaṃgraha tantra teaches the training of one's own mind by generally presenting the samādhi of the subtle vajra. If one asks, "How is it taught in other tantras?" the Vajraśekhara states, in the context of teaching the subtle vajra, "impermanence" and so forth. In the great Vajraśekhara tantra, the methods for training one's own mind are taught as follows: "impermanence" is the antidote to the view of permanence and eternity. "Impurity" is the antidote for those with desire who hold the view of purity. "Emptiness" is the antidote to the assertion of substantial existence. "Many reflections of the moon" is taught as the antidote to those who are biased toward a single side. By the word "and so forth," illusions, mirages, and others are also included; furthermore, having taught the antidotes that correspond to whichever afflictions are present, [the mind is trained].

འདུལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་སེམས་མཉམ་པར་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དག་གསུངས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་པ་དང་། འདིར་བརྗོད་པ་འདི་དག་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཚུངས་པར་འདོད་ཅེ་ན། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་མཉམ་པར་གནས་པར་བྱ་བ། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཐབས་མི་མཐུན་པར་སྣང་ན་ཡང་སེམས་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པར་འདྲ་བས་ན་མི་མཐུན་པ་ལྟར་སྣང་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བས་ནི་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་ཡང་ཕན་ཡོན་འདི་འབྱུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་གནས་པའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་གཞུང་དེ་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་དུ། བདག་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཆོས། ། བདག་ཉིད་བསམ་པ་ཤེས་པར་ལྡན། ། བདག་དེ་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡི་ལུས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཆོས་ཞེས་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོར་བསྒོམ་པའོ། ། བདག་ཉིད་བསམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་བདག་ཉིད་ལ་གཞག་ཅིང་བསམ་པར་བྱ་བའོ། ། བདག་དེ་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། དེས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། ནང་གི་སེམས་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡི་ལུས། ། ཞེས་པ་ནི། དེའི་ཞོར་ལ་ཕྱིའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།

It is shown that there are other forms of the vajra-subtle-like samādhi, which are the causes for taming and the causes for the mind to abide in equipoise. An opponent asks: "If there appears to be a discrepancy between what is taught in the Great Root Tantra and what is stated here, why should they not be considered inconsistent?" In response, it is said that there is no contradiction as long as the mind is brought into equipoise as intended. Even if the methods appear to be inconsistent, since they are similar in that they are taught for the purpose of bringing the mind under control, there is no fault in the apparent discrepancy. Furthermore, from those [teachings], other benefits also arise. For it is said: "That samādhi becomes an antidote to the afflictions and also becomes the cause for the mind to abide in equipoise." This is also taught in that very text: "I am the dharma of the subtle vajra; I am endowed with the realization of the thought. That self is non-referential; The body of the four great elements." Regarding "I am the dharma of the subtle vajra": this is the meditation on the very mind, which possesses subject and object, as the subtle vajra. "I am endowed with the realization of the thought" means that one should settle and contemplate the self as having the nature of insight. "That self is non-referential" means that, having reached a definitive conclusion through that, one realizes that the internal mind itself is non-referential by nature. "The body of the four great elements" means that, as a consequence, one also realizes that external objects are not established.

ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་གང་ལས་བྱུང་ཞེས་པ་ཆེན་པོ་བཞི་ཉིད་ཀྱང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ཤིང་སོ་སོར་གཞིགས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་ན། དངོས་སུ་གྲུབ་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་གང་ལྟར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་ན་ལུས་འདི་ཐམས་ཅད་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། གཙང་བ་ཁོ་ནར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་སྟེ། མི་གཙང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བས་ན། ། ཞེས་པ་ནི། རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་འཁོར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་མི་གཙང་ལ། རྐྱེན་ཕ་མ་ལས་བྱུང་བའི་ཁུ་ཁྲག་རབ་ཏུ་མི་གཙང་བ་ལས་བྱུང་བས་ན། སྤྱི་བོ་ནས་བརྩམས་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཞེས་ཏེ། མི་གཙང་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་ལུས་ཁྱབ་པར་གནས་ཤིང་དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་ན། རྐང་མཐིལ་བར་དུ་ཁྱབ་པར་བསམ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཟླ་བའི་དབུས་སུ་མི་འཇིགས་པས། ། ཞེས་པ་ནི། དངོས་པོ་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ། ཆུའི་ཟླ་བ་ནི་ངེས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། མི་འཇིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་སྟེ་དེས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་ན་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེར་བསམ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། ཟླ་བ་ལས་གྱུར་པའམ། ཟླ་བ་ལ་གནས་པའམ། ཟླ་བ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པར་བསམ་པ་སྟེ། གང་ལྟར་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། ཡང་ན་སྙིང་གི་དབུས་སུ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟེ། རང་གི་སེམས་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །

How so? If one examines and analyzes the great elements—asking from where they arise—and establishes them through the wisdom of individual discernment, how could they be established as real entities? The meaning is that they are not established in any way whatsoever. Furthermore, the phrase "this entire body" is taught as the antidote to grasping at it as being purely clean. The phrase "arisen from impure conditions" means that the causes—karma and the afflictions—produce cyclic existence and are thus impure, and the conditions—the semen and blood produced by the parents—are utterly impure. Regarding "starting from the crown, the yogi," since the body is pervaded by the thirty-six impurities and serves as their locus, one should "contemplate it as pervading down to the soles of the feet." The term "yogi" means that the yogi’s wisdom should realize it in that way. Regarding "in the center of the moon, with fearlessness," this is the antidote to viewing things as having substantial reality. The moon in water is of an indeterminate nature; it is the presence of the wisdom of fearlessness, and the meaning is that one should meditate in that manner. Alternatively, "one should contemplate oneself as a vajra" means that the vajra is of the nature of the wisdom of great emptiness, inseparable from it. One should contemplate it as being produced from the moon, residing upon the moon, or as being non-different from the moon itself; in any case, there is no fault. Alternatively, "in the center of the heart" is the antidote to those who are biased toward a single direction. One should examine one's own mind as the extremely subtle maṇḍala of the moon.

ཡང་ན་ཟླ་བ་གཉིས་ལྡན་པ། ། ཞེས་པ། ཟླ་བ་བརྩེགས་མ་སྟེ་ཚོགས་རྣམ་གཉིས་རྫོགས་པའི་རྒྱུར་དགོངས་པའོ། ། དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བ་རྐྱང་པ་དང་བརྩེགས་མ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྒོམས་པའི་དབུས་ན། རྡོ་རྗེས་མཚན་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུར་དགོངས་པའོ། ། ཡང་ན་དབུས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་རྡོ་རྗེར་བསྒོམས་པ་དེས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་སྟེ། ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན། རང་གི་ལུས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྒྱ་ཆེར་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་གཞག་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་གང་ཡང་རུང་བའི་རིམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་དང་སྟོང་པར་བསྒོམ་པ་དང་། མི་གཙང་བར་བསྒོམ་པ་དང་། ཟླ་བར་བསྒོམ་པ་དང་། ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེར་བསྒོམ་པའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་བཟུང་བའི་རིམ་གྱིས་ཅི་ཙམ་འདོད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། དུས་ཇི་སྲིད་འདོད་པར་བསྒོམ་ཞེས་པ་ནི། ཞག་དང་ཟླ་བ་དང་ལོ་ཇི་ཙམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་པའམ། ཡང་ན་དུས་མཚམས་བཞི་ལས་གང་འདོད་པ་དེའི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ནས་གང་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་བསྒྲུབ་པ་ནི། སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་གཟོད་གང་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པ་དེ་བརྩམ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ས་པའི་དངོས་གྲུབ་ལ་སོགས་པ། ཞེས་པ་ནི། ས་པ་ནི་ས་ལས་བྱུང་བའི་གཏེར་བསྒྲུབ་པའོ། །

Alternatively, "possessing two moons" refers to the intention that the two accumulations are perfected through the stacking of moons. "One should meditate on a vajra in the center" means that in the center of whichever moon is meditated upon—whether a single moon or stacked moons—there is the mark of a vajra; this is the nature of the five primordial wisdoms, intended as the result of perfecting the two accumulations. Alternatively, "by the vajra in the center" means that the mind, meditated upon as a vajra, pervades the entire body, and the body should likewise be visualized as such; therefore, it is said, "one should pervade one's own body." "Extensively" means that many methods have been taught; this is a statement intended merely as an illustration. "In whatever sequence is appropriate" means that from among the various enumerations—meditating on a subtle vajra, meditating on emptiness, meditating on impurity, meditating on a moon, or meditating on everything as a vajra—one should take whichever is appropriate and meditate in that sequence for as long as desired. "For as long as one desires" means one should meditate for as many days, months, or years as one wishes, or for as long as one desires from among the four periods of time. "With the characteristic of one-pointed focus" means that by focusing the mind one-pointedly in that way and accomplishing whatever is visualized, the mind comes under control. If one knows this, only then should one begin the accomplishment of whatever is desired, such as "the accomplishments of the earth and so forth." "Earth" refers to the accomplishment of treasures arising from the earth.

སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཆུ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་གཞན་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། དེ་བས་ནི་ས་པའི་དངོས་གྲུབ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དངོས་གྲུབ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་པོ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི། གང་ཅིའང་རུང་བའི་དངོས་གྲུབ་གང་ལྟར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། སེམས་མངོན་དུ་ཁུགས་པར་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བས་ན། བསྒོམ་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བཤད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་སྒྲུབ་པ་པོ་གཉིས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི། སྔོན་སྦྱངས་པའི་འཕྲོ་ཡོད་པ་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་བབས་པར་གྱུར་ལ། དེ་དག་ནི་ས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་སེམས་སྦྱང་བའམ། སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྔོན་སྦྱངས་པའི་འཕྲོ་ཡོད་པའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་བྱས་ནས་ཀྱང་། ནམ་མཚན་མ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམས་ཤིང་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ནས་གང་འདོད་པ་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྔོན་སྦྱངས་པའི་འཕྲོ་དང་མི་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ།

By the word "etcetera," other accomplishments such as walking on water and so forth, which will occur later, are to be included. Therefore, it is taught that one should accomplish the mundane and supramundane accomplishments, such as the earth-accomplishment and the Mahāmudrā and so forth, which arise from meditation. Regarding the phrase "Mahāmudrā and so forth," this refers to Mahāmudrā and the accomplishments arising from it. Regarding the phrase "arising from meditation," since any accomplishment whatsoever, in whatever way one desires, arises from the application of having brought the mind under control, meditation is explained as the cause of accomplishment. Regarding the phrase "there are two types of yogic practitioners," they are asserted to be two based on the distinction between those who have a continuity of prior training and those who do not. Regarding the phrase "one of them," this refers to those who, upon entering the maṇḍala and immediately attaining wisdom, experience the descent of wisdom; for them, the results are accomplished merely by training the mind in the meaning of mundane accomplishments such as the earth-accomplishment or by reciting mantras. These are those with a continuity of prior training. Regarding the phrase "others than those," this refers to those who, even after entering the maṇḍala and having the descent of wisdom performed, must meditate and recite mantras until signs appear, at which point whatever they desire is accomplished. These should be understood as those who lack a continuity of prior training. An opponent says:

འོ་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དག་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་དབབ་པར་བྱས་པས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ལ། བསོད་ནམས་དང་མཐུ་ཅི་ཡོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་མྱུར་དུ་མི་གྲུབ་ན། ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། ལས་བཞིའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཅི་ཡོད་པ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ། མཐུས་ཀྱང་མ་ཐོབ་པ་དེ་རྣམས་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁ་ཅིག་བསོད་ནམས་དང་ལས་འཕྲོར་ལྡན་པ་དག་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་ཕབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཐོབ་ལ། གཞན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཐབས་དང་མཚན་ཉིད་འོག་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ཤིང་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བཤད་དོ། ། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དག་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ནི་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་དངོས་གྲུབ་འདི་དག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་བྱ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་མདུན་དུ་བསམ་གྱིས། ཁོང་དུ་གཞུག་པར་བྱ་མི་དགོས། ། ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ནི།

Now, if those who wish to attain the siddhis of Mahāmudrā and so forth have not succeeded even by entering the maṇḍala and invoking the descent of wisdom (jñāna-avatāraṇa), and if they do not succeed quickly even through whatever merit and power they possess, one might ask: what should be done? It is taught that the supramundane siddhis of Mahāmudrā and so forth—the samaya, dharma, and activity siddhis—are those not obtained through merit or the power of entering the maṇḍala; these should be understood as being attained by meditating on the characteristics that appear below. Some explain that those endowed with merit and karmic continuity attain them merely by entering the maṇḍala and invoking the descent of wisdom, whereas others who are not so endowed should understand that they will succeed if they meditate and practice the methods and characteristics of how to meditate on the four mudrās as they appear below. If one asks whether the methods for attaining mundane and supramundane siddhis and for accomplishing the four mudrās are the same or different: it is taught that mundane and supramundane siddhis are to be accomplished by the very yoga of the samayasattva of one’s own deity as it has been explained. Therefore, to accomplish these siddhis, one should manifest the application of the practice of the samayasattva alone; it is taught that one need not visualize the jñānasattva in front and then cause it to enter within. Regarding the phrase "to accomplish the four, Mahāmudrā and so forth":

ཕྱག་རྒྱ་བཞི་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ལ་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་ནས། རང་གི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པར་བྱས་ལ་བསྒྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱ་བ་འདི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཁོང་དུ་གཞུག་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རང་གི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་པའི་ཁོང་དུ་གཞུག་གོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ལྷས་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྡོ་རྗེ་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། མདའ་དང་། སེ་གོལ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་གར་གཞག་གོ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི། གང་བསྒྲུབ་པའི་རང་གི་ལྷ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམས་པའི་རང་གི་ལྕེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷའི་ལྕེ་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཡི་གེས་མཚན་པ་བསམ་མོ། ། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རང་གི་སྙིང་གར་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཁ་བཞི་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

Regarding the accomplishment of the four mudrās: having performed the yoga of the samaya-sattva of one’s own deity, one should accomplish [the practice] by causing the jñāna-sattva to enter within one’s own body. In this regard, the phrase "one should understand this specific application" means that among the methods for accomplishing the two types of siddhis—mundane and supramundane—the specific application for accomplishing the four mudrās is this entry of the jñāna-sattva; therefore, one should understand it. What is it? It is as follows: "one’s own deity," and so forth. Regarding "the samaya-sattva of one’s own deity" and so on: when accomplishing the mahāmudrā itself as taught in the Vajradhātu and other [mandalas], one should cause the jñāna-sattva to enter the interior of the yoga of the samaya-sattva. When accomplishing the samaya-mudrās of the individual sattvas—such as the vajra, and by the word "and so forth," the hook, the arrow, the finger-snap, and so on—according to what is appropriate for the deity who accomplishes the mahāmudrā, one should place at the heart the samaya-mudrā of whatever one is to accomplish, such as the vajra and so on. Regarding the accomplishment of the dharma-mudrā: having meditated on one’s own deity as the samaya-sattva to be accomplished, one should visualize at the tongue of that deity to be accomplished upon one’s own tongue a vajra-dharma marked with the syllable. Regarding the accomplishment of the karma-mudrā, such as the crossed vajra and so on, one should join a four-faced karma-vajra at one’s own heart.

དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཇི་སྙེད་པོ་དག་རྩ་བའི་རྒྱུད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་། དེའི་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མདུན་དུ་བསམ་པར་ཟད་ཀྱི་ཁོང་དུ་གཞུག་མི་དགོས་ཏེ་རང་གང་བསྒྲུབ་པའི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་གསུངས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་གཞན་དག་ན་རེ། དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དབབ་ཅིང་མདུན་དུ་བསམ་པ་དང་། རང་ལ་གཞུག་པར་བྱ་དགོས་ཟེར་བ་ཡོད་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་བཟླས་བརྗོད་དང་། བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པར་བདག་ཉིད་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཁོང་དུ་གཞུག་པ་སྔར་བྱས་ཏེ་བསྒོམ་པའམ། བཟླས་བརྗོད་བྱ་བར་འཆད་པའི་སློབ་དཔོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཅིང་བར་བསྟན་པའི་ཐབས་དེ་དག་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཟོད་ལེགས་པར་བརྟག་དགོས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་བཟླས་བརྗོད་དང་།

Thus, regarding the accomplishment of the four mudrās, all other accomplishments—whether inferior or otherwise—that are taught in the Root Tantra of Suchness and in its subsequent and further subsequent tantras, require only the visualization of the wisdom being (jñānasattva) in front; there is no need to dissolve it into oneself. It is taught that these are accomplished through the yoga of the commitment being (samayasattva) of whichever deity one is practicing. An opponent may ask: "Well then, if others claim that there is no difference between accomplishing [other] siddhis and accomplishing the four mudrās, and that in both cases one must invoke the wisdom being, visualize it in front, and dissolve it into oneself—is that not so?" To this it is replied: That is not the case. All mundane and supramundane siddhis arise as appropriate from the cultivation of recitation and meditation. In order to accomplish all of these, one practices the yoga of oneself as the commitment being of one's own deity. Regarding those masters who explain that one must first dissolve the wisdom being into oneself and then perform meditation or recitation, they have not properly understood the methods taught for binding the four mudrās, such as the great mudrā (mahāmudrā) and so forth, in the context of the Vajradhātu Maṇḍala. Therefore, they must be examined thoroughly. As some masters have said: "Whether it be mundane or supramundane siddhis, or recitation..."

ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་པོར་བདག་ཉིད་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་སྔར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་གདོད་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བར་འཆད་པའི་སློབ་དཔོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བར་བསྟན་པ་དེ་ལེགས་པར་བརྟགས་དགོས་ཏེ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་སྐབས་དེར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་གང་བསྒོམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱས་ནས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གཞུག་པར་བསྟན་ཏེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནས་འདིར། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བསྟན་ནས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་མཐའི་པར་གྱིས་གཞུང་གིས་བཤད་དོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་གདོད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་གར་གནས། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བས་དེ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་གར་གནས། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མའོ། །

Through the cultivation of the meditation on Mahāmudrā, in order to accomplish all that arises in accordance with the appropriate manner, those masters who first manifest the yoga of the samayasattva of one’s own chosen deity and then—having first performed the entry of the jñānasattva into the body—subsequently explain the meditation and recitation, must carefully examine the instructions on binding the mudrās, such as Mahāmudrā and the others, given in the context of the Vajradhātu Maṇḍala. In that context of teaching the Vajradhātu Maṇḍala, it is taught that after blessing oneself as the Mahāmudrā of whichever tathāgata or other samayasattva is being meditated upon, the jñānasattva is to be made to enter that very yogin who is accomplishing Mahāmudrā. As that same tantra states: "Then, here, the accomplishment of Mahāmudrā is explained," and so forth, teaching through a sequence that concludes with the explanation of the result, the siddhi of Mahāmudrā. Following that, the characteristics of accomplishing the samaya-mudrās of Vajrasattva and the others are taught, and their accomplishment is described by the words: "One's own mudrā abides at the heart; by the samādhi of Vajrasattva." In that regard, "one's own mudrā abides at the heart" refers to the sign of whichever samaya-mudrā, such as the vajra and so forth, one wishes to accomplish.

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེའི་མཚན་ཉིད་གནས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ནི། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། འདིར་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚན་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་གསལ་བར་བསྟན་ནས། ལྕེ་དང་སྙིང་ག་ན་གནས་པར་བསྟན་ཏོ། ། འོན་ཏང་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྐབས་དེར་བརྟགས་ན། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་བཟླས་བརྗོད་གོམས་པར་བྱས་པས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་གཉི་ག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལགས་པར་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ་ཞེས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལས་གང་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུད་ལས་ག་ལ་འབྱུང་སྟེ་མི་འབྱུང་བ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་དགག་པར་བསྟན་པའོ། ། གཞན་ཡང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་གཞན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་རྣམས་སུ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དང་། ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་།

Regarding the phrase "by the samādhi of Vajrasattva": this refers to the samaya-mudrā characterized by a vajra abiding upon a moon maṇḍala. As for the sequence: having actualized the application of the samaya-sattva, the samaya-mudrā of whichever deity one wishes to accomplish is placed upon the moon maṇḍala at the heart; here, the term "vajra" is used as an illustrative designation. Similarly, the characteristics of the dharma-mudrā and the karma-mudrā are also clearly taught in that very tantra, and are shown to abide at the tongue and the heart, respectively. However, if one examines the context of the Vajradhātu-maṇḍala in that way, there is no distinction between accomplishing mundane and supramundane siddhis through the cultivation of recitation and accomplishing the mahāmudrā and so forth. Therefore, learned masters who are skilled in realizing the meaning of the tantra have taught that there is no need to posit a jñāna-sattva as being distinct from the samaya-sattva. As for the phrase "where could it exist?": since it does not appear anywhere in the tantra, your conceptualization of it in that way is an erroneous understanding; thus, it is taught as a refutation, saying, "Do not do so." Furthermore, regarding the phrase "Glorious Vajrasattva and so forth": the word "others" is used because they are distinguished from the Tathāgata; these are the sixteen jñāna-sattvas. Regarding the phrase "in the four maṇḍalas of the Vajradhātu and so forth": these are the Vajradhātu, the Trailokyavijaya, and so on.

འགྲོ་བ་འདུལ་བ་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་དང་། བཞི་པོ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཞེས་པ་ནི། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀའི་དབང་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོའི་ངོ་བོའམ། ཡང་ན་གནས་སྐབས་ཀྱིས་འགྱུར་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་གི་ལྷ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་དེའི་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་ནི། རང་གི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གཞུག་པའམ། བསམ་པའི་རིགས་སོ། ། དེ་ལ་ས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རིམ་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། གཏེར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་བསྡུའོ། ། དེའི་རིམ་པ་ཡང་འདིའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཡང་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དང་པོར་སེམས་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་མི་གཙང་བར་བརྟག་པ་དང་། མི་གཙང་བར་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྡུ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་ནས་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལྷ་གང་བསྒོམ་པ་དེའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མདུན་དུ་བསམས་ལ་ཅི་ནུས་སུ་མཆོད་པར་བྱས་ནས། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐད་ཅིག་གིས་ཁུགས་པར་བྱས་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བཏང་ནས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོ་གའི་རིམ་པས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲལ་བ་སྔར་བྱས་ཏེ། དབབ་པའི་སྙིང་པོ། ཨོཾ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཨཿཞེས་པ།

Regarding the statement that one abides in the nature of the four mudrās, such as the Tamer of Beings, the Accomplisher of All Aims, and the fourth, the Great Mudrā: in terms of both the general and the specific, one abides in the essence of the four mudrās, or else abides in the manner of their temporary transformations. As for meditating by generating the divine pride of those [deities] in accordance with one's own deity as appropriate, it is of the nature of either causing the wisdom being to enter within one's own body or visualizing it there. Regarding the statement, "The sequence for accomplishing the siddhis of the earth and so forth is as follows": this refers to the accomplishment of treasures. The word "and so forth" includes other siddhis that arise subsequently. The statement, "The sequence for that is also this," means that the order of the methods for accomplishing that should be performed in this way. What is it? First, in order to train the mind, one should practice the previously explained samādhi of the subtle vajra; the word "and so forth" includes the examination of impurity and the methods for meditating on impurity. Having become thoroughly habituated to these and having become serviceable, one should perform the yoga of the samaya being of whichever deity one is meditating upon, and be endowed with these rituals such as the conferral of blessings. Likewise, having visualized the wisdom being in front and made offerings as much as possible, one should momentarily summon the samādhi of the subtle vajra. Having released that samādhi, one should first perform the "tearing of the vajra-being mudrā" according to the sequence of rituals that follows, and then [recite] the essence for the descent: OṂ ĀVEŚA AḤ.

ཕྱག་རྒྱ་དང་སྦྱར་ལ་བྱ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ཡང་མངོན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ལ་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཐབས་ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དག་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་དང་པོ་ལ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་སྟེ། དེ་ནས་གདོད་དངོས་གྲུབ་བསྙེན་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ། ། དེ་ལ་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་བསྒྲུབ་སླ་བས་ན། རྒྱུད་ལས་དང་པོར་བཤད་དེ། དེ་ལ་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱི་མན་ངག་དག་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། རྫས་ཇི་ལྟར་བླང་བའི་ཐབས་དང་། རིམ་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། གཏེར་ལ་རྡོ་རྗེ་གཟུགས་གནས་པ། སྙིང་ག་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། བསྒོམས་པས་ས་ལ་གནས་པ་ཡི། ། གཏེར་གྱི་རྣམ་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དབབ་པའི་མཐའི་བར་དུ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་རྣམས་བྱས་ནས་ཞེས་པ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པར་བྱ་བའོ། དུས་བཞིར་ཅི་ནུས་བསམ་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རང་གི་སྙིང་གར་གཏེར་གྱི་བུམ་པའི་ནང་དུ་གནས་པའི་ཞེས་པས། བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པའམ། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་རུང་བའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་བྱས་ལ།

One should perform the activity in conjunction with the mudrā, and the descent of wisdom (jñānāveśa) should also be clearly demonstrated. Regarding such activities, these are for the most part the preliminary rituals to be performed first by yogins endowed with method and wisdom for the sake of accomplishing all mundane and supramundane siddhis; only then should the ritual for the propitiation of the siddhis be performed. Among those siddhis, because the siddhis of desire are easy to accomplish, they are explained first in the tantra. In order to accomplish whichever siddhi of desire one desires, the oral instructions of the master, the meditation, and the method for taking the substances are taught here in this section on the stages of the sādhana. Furthermore, as it is said in the tantra: "One should meditate on the vajra-form residing in the treasure at the very heart. By meditating, one will also attain the form of the treasure residing in the earth." The meaning of this is as follows: having performed the preliminary activities as previously explained—up to the descent of wisdom through the yoga of the samayasattva and so forth—one should proceed through the stages of the yoga of the samayasattva, the descent of wisdom, and so on. "Contemplating as much as possible during the four times" refers to the teaching on the stages of meditative absorption (samādhi). By the phrase "residing within the treasure vase at one's own heart," one should manifest the application of the samayasattva of oneself as the Tathāgata Akṣobhya or any suitable sattva of his family.

དེའི་སྙིང་གར་གཏེར་གང་ལ་ཡོད་པའི་གཏེར་གྱི་བུམ་པ་བསམ་པའི་ནང་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསམས་ནས། བཛྲ་ནི་དྷི་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་འདི། རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་བརྗོད་ཅིང་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་སེམས་དེ་ལས་སུ་རུང་ཞིང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་བཅོམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་བུམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་སྤྱིའི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཚན་ཉིད་མ་ཡང་བྱུང་ལ། སྙིང་གར་བརྟགས་པའི་བུམ་པ་དང་རྡོ་རྗེ་ཡང་སྣང་བར་གྱུར་གྱི་བར་དེ་སྲིད་དུ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་བཞིན་སྣང་ལ། བུམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། བདག་དང་གནས་བསྲུང་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། གཏེར་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་གཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ། དེའི་འོག་ས་གནས་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་འོག་ཏུ་ཕྱི་དེ་ནུབ་མོ་དེས་པའི་གནས་བརྟག་པའི་ཕྱིར་སྔར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བྱས་ལ། དེར་ཞོར་ལ་འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོ་རང་རང་གི་དམ་རྫས་ཅི་ཚོགས་པ་བསགས་པའི་གཏོར་མ་སྔ་ནས་བཤམས་པ་བྱིན་ཏེ། ས་པའི་ཞེས་པ་གཏེར་གང་ན་ཡོད་པའི་རེ་བའི་གནས་དེ་ཉིད་དམ། ཡང་ན་གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་སུ་འདུག་ལ། ཇི་ལྟར་སྔར་བསྒོམ་པ་གོམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་གོམས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ།

At his heart, one should visualize a treasure vase containing whatever treasure is to be found. Inside it, upon a moon maṇḍala, one should visualize a five-pronged vajra corresponding to one's own buddha family. Then, reciting and meditating upon this essence mantra, vajra nidhi, with vajra-speech, one should meditate. Once the mind has become serviceable and the discordant factors have been overcome, the samādhi focused on the vajra-adorned vase will appear with extreme clarity. One should meditate until the general characteristics and the secondary characteristics of the accomplishment of all samādhis arise, and the vase and vajra visualized at the heart also become manifest. Then, when the characteristics of the accomplishment of all samādhis appear as described below, and the vajra of the vase has become manifest, one should perform the rituals for protecting oneself and the site, as well as the outer and inner offerings. Remaining for one night in that very samādhi focused solely on the treasure, one should then, for the sake of examining the site, perform the offering rituals as previously explained on the following evening. In that context, one should also offer tormas prepared in advance, consisting of whatever respective samaya substances are available, to the elemental spirits. Regarding the phrase "at the site," one should stay at the very location where the treasure is expected, or at any suitable place. There, one should bring to manifestation the very samādhi that was previously cultivated through meditation.

ཇི་སྲིད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ས་ལ་གནས་པའི་གཏེར་གང་ན་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། བླང་བའི་ཐབས་ནི་དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་དྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ། ས་བརྐོས་ལ་བླང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གོང་ནས་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་གནས་ཞེས་པ་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རིན་པོ་ཆེ་དང་། པདྨ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་གཏེར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་སྤྱིའི་ཆོ་ག་སྔར་བསྟན་པ་འདི་ལྟར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་གཏེར་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་གང་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐབས་འདིར་བཤད་དེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་གཏེར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་སྙིང་པོ་རཏྣ་ནི་དྷི་ཞེས་པ་འདིས་ནམ་མཁའ་ལ་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་དེ་གཏེར་གང་ན་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་ལྷུང་པར་བརྟག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས་འདི་སྐད་དུ། རྡོ་རྗེ་གཟུགས་ནི་བྲིས་ནས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། ཡིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བརྟག་གི་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བསམ་པར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བ་གསུམ་པ་ཞེས་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་གཏེར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། རང་གི་ལྕེ་ལ་དྷརྨཱ་ནི་དྷི་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་འདིས་ཇི་སྐད་དུ།

One should meditate until, through the pliancy of the mind abiding in meditative equipoise, one directly perceives the location of the treasure situated in the earth. Once it has appeared in that way, the method for taking it is as follows: then, having bound the vajra-piercing mudrā, one should dig the earth and take it. In this way, the "application of the aforementioned abiding" refers to the general ritual previously taught, which should be performed for the accomplishment of the treasures of the Jewel, Lotus, and Action families. Regarding the phrase "the specific distinctions of those shall be explained here," the specific methods for accomplishing those remaining three types of treasures are explained in this context. Regarding the "second application," this is the accomplishment of the treasure of the Vajra family. For that, one should meditate on a vajra in the sky using the essence mantra ratna-nidhi. Having meditated in that way for a long time until the mind is pliant, one should observe that vajra abiding in the sky falling upon the spot where the treasure is located. As it is said in the Tantra: "Having drawn the form of the vajra," and so forth. "Vajra" refers to the precious vajra-jewel; one should clearly visualize it with the mind and contemplate it in the space before one. Regarding the "third application," this is the accomplishment of the treasure of the Lotus family. On one's own tongue, using the essence mantra dharma-nidhi as follows:

རིགས་དང་མཐུན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ཁ་དོག་དམར་པོར་བསྒོམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་རང་གི་གཏེར་འདི་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་། ནུབ་གཅིག་བརྟག་པ་དེ་བསྲུང་བ་དང་། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། ནུབ་གཅིག་རྟག་པར་བཟླས་ཤིང་གསལ་བར་བརྟགས་ནས་གང་ན་ཡོད་པ་བསླང་བར་བྱའོ། ། དེའི་དོན་ཡང་རྒྱུད་ལས། ལྕེ་ལ་ཡང་ནི་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦྱོར་བ་བཞི་པ་ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་གཏེར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དང་པོར་བདག་གི་ལུས་སྟོང་པར་བཤིག་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་ཚད་ཙམ་སླར་བདག་གི་ལུས་སུ་གྱུར་ཏེ། བདག་གི་ལུས་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པས། ཀརྨ་ནི་དྷི་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་བསྒོམས་ཏེ། བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་རྟག་པར་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་བདག་གི་ལུས་དེ་ཉིད་གཏེར་གང་ན་ཡོད་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྔ་མ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་གཏེར་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀུན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སྙིང་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ཡང་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བསྟན་ཏེ་ཞེས་པ་རིགས་སོ་སོའི་གཏེར་བསྒྲུབ་པའི་དབང་གིས་སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་རང་གི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོ་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུམ་པ་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་ན།

Regarding the meaning of the statement, "One should act in accordance with the family," one should meditate on the vajra as red in color. One should meditate until one is able to say, "My treasure is here." Once that has occurred, on one night, having performed the protection, offerings, and so forth, and having recited the mantra constantly and clearly examined it on another night, one should extract it from wherever it is located. Regarding that meaning, the Tantra states: "Furthermore, the form of a vajra upon the tongue." As for the "fourth application," this is the accomplishment of the treasure of the Action Family. First, one dissolves one's own body into emptiness, and a crossed-vajra the size of a subtle atom returns to become one's body. Since one's body has become the essence of the crossed-vajra, one meditates on this heart-mantra, karmadhī. During the accomplishment, one should meditate in that manner constantly until one's own body falls to the very place where the treasure is located. Then, having performed the application as before, one should take the treasure. As the Tantra says: "Body, speech, and mind—all..." and so forth. These four types of heart-mantras are also taught according to the distinctions of the families; this means they are taught in accordance with the specific distinctions of each family based on the power of accomplishing the treasure of that particular family. Therefore, it is said that one should explain the specific methods of accomplishment for all the deities belonging to one's own family. For instance, if one is accomplishing the vase of the Tathāgata family:

དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ལྷག་མ་གསུམ་གྱི་གཏེར་བསྒྲུབས་ན་ཡང་དེ་དག་གི་སོ་སོར་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་པ་རྡོ་རྗེའི་རྫུ་འཕྲུལ་བས་ན། རྡོ་རྗེའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཏེ། སོགས་ཀྱིས་ལྷག་མ་གསུམ་བསྡུས་ཏེ། རིགས་བཞི་སོ་སོའི་དངོས་གྲུབ་བཞིའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་བསྟན་པ་དག་ལ་ཡང་ཕལ་ཆེར་སྔར་བསྟན་པའི་རིམ་པ་དང་ཐབས་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་རྫུ་འཕྲུལ་བསྒྲུབ་པའི་མན་ངག་གོ། གང་ཞེ་ན་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་བབ་པར་གྱུར་ནས་སུ། ། ཆུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་བཞིན་དུ། ། བསྒོམས་ན་མྱུར་དུ་གྲུབ་པ་ནི། ། ཆུ་ཡི་སྟེང་ནའང་འཆག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དང་པོར་རེ་ཞིག་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་བྱས་ལ་ཞེས་པ་ནི། འདིར་ཡང་སྔར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། དང་པོར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བྱས་ལ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ། དང་པོར་སྔགས་ཨན་ཏྭ་ཏ་ཞེས་པའི་སྔགས་བརྗོད། དེའི་རྗེས་ལ་རྡོ་རྗེ་དབབ་པའི་སྙིང་པོ་ཨོཾ་བཛྲ་ཨཱ་བེེ་ཤ་ཨཿཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་གཉིས་སུ་བྱས་ལ། ཞེས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་སྔར་གསུངས་པའོ། ། ཞེས་པའི་སྔགས་འདི་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་ཇི་ཙམ་ནུས་ཀྱི་བར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །

One should perform this with any appropriate being of the Tathāgata family, such as Vajrasattva and so forth. Likewise, if one accomplishes the treasure of the remaining three families, one should accomplish each of them in their respective manner. Regarding the phrase "vajra miracles and so forth," because one performs vajra miracles, it is called "vajra miracles." The word "and so forth" includes the remaining three; this is a general teaching that for the other characteristics of the application of the four siddhis of the four individual families, one should generally follow the same sequence and methods as previously explained. Regarding that which was thus taught, the following is the pith instruction for accomplishing vajra miracles. What is it? As the Tantra states: "When the vajra has descended, If one meditates on water as having the form of a vajra, Accomplishment will be swift, And one will even walk upon the water." Thus it is said. First, having performed all the preliminary rituals of the earlier period, as previously explained, one first performs the sequence of meditating on the samayasattva, the descent of wisdom, and so forth. Then, having bound the mudrā of Vajrasattva, one first recites the mantra "Antata." Following that, one recites the vajra words of the essence for the descent of the vajra: "Oṃ vajrāveśa aḥ." Then, having formed the two mudrās of Vajrasattvī, one should recite the previously mentioned hundred-syllable mantra with vajra words as many times as possible.

དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཡེ་ཤེས་དབབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་དབབ་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་རྟགས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་མཉམ་པར་གནས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ལུས་འདར་བ་དང་ངག་འཆོལ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྔ་མ་ཁོ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། དངོས་གྲུབ་བཤད་ཟིན་པ་དང་མ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་དང་། སྔར་མ་བཤད་པ་གདོད་ཕྱི་ནས་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འདིར་བསྟན་པའི་རྡོ་རྗེ་དབབ་པའི་ཆོ་ག་འདི་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སྐབས་འདིར་བཤད་པ་འདི་ནི་ཆུའི་སྟེང་ན་ས་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་འཆག་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། འདིའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དང་པོར་རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྫུ་འཕྲུལ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་མཚོ་དང་རྒྱ་མཚོ་དང་ལུ་མ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཆུ་བྲན་དང་ལྟེང་ཀ་ཡང་བསྡུ་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བའི་ངོགས་སུ་གནས་ལ་དེ་དག་ཏུ་ཡང་གནས་རབ་ཏུ་དབེན་པར་བྱས་སམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རབ་ཏུ་དབེན་པར་བྱས་ཀྱང་རུང་། ཡང་ན་ཁང་པ་དང་། སྦྲ་གུར་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་གནས་སུ་འདུག་སྟེ། གནས་དེར་ཁམ་པ་དང་ཟངས་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་སྣོད་ཁ་ཡངས་པ་དག་ན་ཆུས་བཀང་བ་བཞག་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་དབབ་པའི་བར་དུ་དགོངས་པའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་བྱས་ཏེ། ཆུའི་གཞི་དེ་མིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་བྱས་ནས། བཛྲ་ཛ་ལ་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ཡིད་ལ་གནས་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བརྗོད་ཅིང་།

If one acts in this way, wisdom will descend. Therefore, because wisdom will descend, its signs are that the body, speech, and mind remain in equilibrium, and adverse signs such as the body trembling or speech becoming incoherent will not occur; rather, they will remain exactly as they were previously visualized. Regarding the "application of the explained and unexplained siddhis": for all applications of the mundane and supramundane siddhis previously explained and those not yet explained that will be explained later, this ritual for the descent of the vajra taught here should be applied. In this context, what is explained is the application for generating the miraculous power of walking upon water as if it were solid ground. As for this application: first, a yogi who wishes to accomplish the miraculous power of the vajra should stay on the bank of any suitable body of water—such as a lake, ocean, spring, or, by the word "etcetera," a small stream or pond. Whether staying in a very secluded place or having made the yoga of meditative concentration very secluded, or else staying in a house, a tent, or any other place as desired, one should place wide-mouthed vessels made of clay, copper, or the like, filled with water. Having performed all the ritual procedures of the intention, from the preliminary outer and inner offerings up to the descent of wisdom, and having directly perceived the surface of the water with the eyes, one should repeatedly recite this essence mantra, vajra-jala, while keeping it in mind.

ཆུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་མང་པོར་གྱུར་ནས་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྱར་ནས་ཆུ་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པ་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་གཅིག་པུ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ལྷའི་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ཡིད་ཀྱིས་བརྟག་གོ། ། དེ་ལྟར་སྣང་ནས་ཀྱང་དུས་བཞིར་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཅི་གྲུབ་པའི་མཚན་མ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དེ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཁོ་ན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་གི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དངོས་གྲུབ་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་བཏང་བར་ཆུ་དེ་ཉིད་སྲ་བར་གྱུར་ཅིང་རྐང་ལག་གིས་རེག་པར་བྱར་རུང་ཞིང་། ཆུ་དེ་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་སྲ་བར་གྱུར་པར་སྣང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་། རིགས་གང་ཡང་རུང་པ་བསྒྲུབ་པ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་ཆུ་དེའི་སྟེང་དུ་བྲིས་ཏེ། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། བསྲུང་བ་དང་། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་རྣམས་སྔར་བྱས་ནས། ནུབ་གཅིག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ཆུ་ཉིད་རྡོ་རྗེར་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་གིས་གནས་སོ། ། དེ་ནས་ནམ་ཆུའི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དེ་ན། ཆུ་དེའི་དྲུང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལངས་ནས། ཆུ་དེའི་སྟེང་ནས་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་འཆག་པ་དང་། འདུག་པ་དང་།

One should mentally visualize all the atoms of water, however many there may be, as transforming into numerous vajra forms. Through the manner of radiating and reabsorbing, they adhere to one another, pervading the water according to one's wish. One should continue this mental examination until the sign appears—that the water becomes a single vajra form, matching the color of the deity of one's own family. Once it appears in that way, one should meditate until the signs of the attainment of all siddhis, as they appear below, are manifested during the four periods of the day. Then, by remaining in meditative equipoise upon that very samādhi, without letting go of the conceptualization of the appearance of that siddhi within the internal mental consciousness, one should meditate until that very water becomes solid, such that it can be touched by the hands and feet, and appears as solid as a vajra. Once that has occurred, one should draw any maṇḍala of whichever family one is practicing upon that water. Having performed the preliminary rituals—meaning having first performed the rituals taught for other practices, such as protection and offerings—one remains for one night in the state of that very samādhi of the water appearing as a vajra, together with the mahāmudrā. Then, when one wishes to walk upon the water, one should manifest this ritual of the samādhi in the presence of the water. Having arisen from that very samādhi of meditative equipoise, one should walk, come, and so forth—the word "and so forth" including walking, sitting, and so on—upon the surface of that water.

ཉལ་བ་དག་བསྡུ་སྟེ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་བཏང་གི་བར་དུ་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདོད་པའི་གཟུགས་སྟོན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་པ་འགྲོ་བ་གང་ལ་གཟུགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འདོད་པའི་གཟུགས་སྟོན་པར་ནུས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་རྡོ་རྗེ་དབང་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་དབབ་པའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་བདག་ཉིད་གང་འདོད་པའི་གཟུགས་སུ་བརྟགས་ནས། སྙིང་པོ་བཛྲ་རཱུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་བཟླས་ཤིང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་གཟུགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་བསམ་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་བར་དུ་གསལ་ཞིང་བདག་ཉིད་ལ་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། ཐ་ན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་གི་བར་དུ་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་སུ་བསམ་ཞེས་པ་དེ་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་གང་ཡང་རུང་བར་བསམ་མོ། ། དེ་ལས་སུ་རུང་བ་དང་དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་པའི་གཟུགས་བསྒྱུར་ཏེ་བསམ་མོ། ། དེ་ལྟར་བསྒྱུར་བ་དང་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་དུ་བཏུབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ངང་ལ་ནུབ་གཅིག་ལ་གནས་ནས་ནམ་འདོད་པ་ན་བདག་ཉིད་དེའི་གཟུགས་སུ་བསམས་ཏེ། ནམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མ་ལངས་ཀྱི་བར་དུ་བདག་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བར་རང་གིས་མཐོང་ཞིང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་གང་ལྷར་འདོད་པའི་གཟུགས་སྟོན་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །

By gathering the sleep, one will be able to perform [the practice] until the meditative absorption (samādhi) is relinquished. Regarding the "application of manifesting desired forms": this refers to the meditative absorption capable of manifesting whatever form one desires for any given being; as it is said in the Tantra: "Likewise, having brought the vajra under control," and so forth. "The ritual procedure to be performed at the initial stage" refers to the sequence from the meditation on the Great Seal (mahāmudrā) up to the descent of the wisdom (jñāna). Having performed those accordingly, one visualizes oneself in whatever desired form, mentally reciting the essence mantra vajrarūpa in stages. One should contemplate oneself as any desired form, such as Śakra or Brahmā, until it becomes clear and appears to oneself, and even until others can see it. Then, "one should contemplate another form" means that once one is proficient in that, one should contemplate any other form whatsoever. Once proficient in that, one should transform and contemplate yet another form. When the mind has thus been brought under control and one is able to appear in that way, one should remain in the state of that meditative absorption for a single night. Whenever one desires, one should contemplate oneself in that form and meditate until one rises from the absorption, such that one sees oneself appearing in that way and others see it as well. By meditating in that manner, one will become capable of manifesting whatever form of a deity one desires.

མི་སྣང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བ་ནི། མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཐུ་ཡང་བྱུང་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། དེ་བཞིན་བདག་ལ་བབས་ནས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ལུས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཤིག་པའི་རིམ་གྱིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བརྟགས་པ། སྙིང་པོ་བཛྲ་ཨཱ་ཀཱ་ཤ་ཞེས་ཡིད་ལ་བརྗོད་ཅིང་བདག་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཚན་མ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་གྱུར་པ་དང་དེའི་ངང་ལས་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཐད་ན་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་གང་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ཏེ། ནུབ་གཅིག་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་ཞེས་པ་ནི་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་དམ་དུས་སྔ་ཕྱི་གང་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་ཅིང་གནས་པའོ། ། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ནས་སུས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སུས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ནམ་མཁའ་ལ་འཕར་བའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་འཕར་བའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། བདག་རང་རྡོ་རྗེ་དབབ་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་རྣམ་པར་མ་བཤིག་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི། གཟུགས་སྔ་མ་ཁོ་ཉིད་ལས། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མ་བཤིག་པའམ།

Regarding the "yoga of invisibility": to ensure that one does not become an object of the senses of others is the siddhi of invisibility. Because the power of yoga has also arisen, it is called "yoga." Furthermore, the Tantra states: "Likewise, having descended upon oneself," and so forth. One should meditate through the samādhi of becoming like space, devoid of intrinsic nature, by gradually dissolving one's own body into subtle particles. Reciting the essence mantra vajra ākāśa in the mind, one should meditate until the signs arise. Once that has occurred, if one rests the mind in equipoise within that state, even those standing nearby will not see one. Having become thus, one should draw the maṇḍala of whichever practice one is accomplishing. For one night, one should abide in the samādhi as desired. "Place and time" refers to examining and abiding in whatever is desired, whether it be the seasons of summer, winter, autumn, or spring, or any earlier or later time. Then, abiding in that samādhi, one should remain in the yoga for as long as one is not seen by anyone; then one will not be seen by anyone. Regarding the "characteristic of the application of leaping into space": the samādhi of traveling through space is the application of leaping into space. Its characteristic is also stated in the Tantra: "Having caused oneself to be struck by the vajra," and so forth. "Without having destroyed the form" means that from the very previous form itself, it is not destroyed by logical reasoning, or...

ཡང་ན་རང་གང་ལ་མོས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་བཤིག་པར་དེ་ཉིད་ལས། བདག་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཤིང་སྐམ་པོ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཡང་བ། དབུགས་ཁོང་ནས་གྱེན་དུ་འདྲེན་པའི་རླུང་གིས་གྱེན་དུ་འདེགས་ཤིང་། ཇི་སྲིད་ས་ལས་སོར་གཅིག་དང་སོར་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་འཕགས་ནས་བདག་གྱེན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་སེམས་དེ་ལས་སུ་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ནས་ནུབ་གཅིག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ངང་ལ་གནས་ཏེ་དེ་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དུ་འཛེགས་ནས། ཇི་ལྟར་གྱེན་དུ་འགྲོ་བར་བསམས། ནམ་མཁའ་ལ་འཕར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕར་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་བཏང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་གནས་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། རིག་སྔགས་འཆང་བ་གྲུབ་པའི་རིམ་པ་ཡང་ཞེས་པ། རིག་སྔགས་འཆང་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་རིག་སྔགས་འཆང་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རིག་སྔགས་འཆང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་། རིག་སྔགས་འཆང་ཕལ་པའོ། ། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པའི་དུས་ན་དང་པོར་མངོན་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བསྒོམ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། རིགས་བཞིའི་རིག་སྔགས་འཆང་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་སྙིང་པོ། བཛྲ་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིད་ལ་བརྗོད་ཅིང་། བདག་ཉིད་རིགས་བཞི་གང་བསྒོམ་པའི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པ།

Alternatively, without breaking the meditative absorption (samādhi) of whichever deity of one’s own chosen family, one should meditate as follows: from that very state, visualize oneself as a five-pronged vajra, as light as a dry piece of wood. As the upward-drawing wind from within the body lifts it up, one should meditate until one gradually rises higher and higher from the ground, by increments of one or two finger-widths, until one is actually ascending. Then, once the mind has become serviceable, having drawn a maṇḍala and remained in that state of absorption for one night, one should climb onto a house or similar structure as desired and imagine ascending. Having actualized the absorption of leaping into the sky, one will be able to leap into the sky as far as one desires and remain in the midst of the sky for as long as one does not release that absorption. Regarding the phrase "the stages of accomplishing a Vidyādhara": this refers to the stages of the absorption for accomplishing a Vidyādhara. In that regard, there are two types of Vidyādharas: mundane and supramundane. Each of these also has two types: the king of Vidyādharas and the ordinary Vidyādhara. Furthermore, at the time of accomplishment, one first meditates to make the mind serviceable through the absorption of the subtle vajra and performs the descent of wisdom (jñānāveśa) and so forth. Then, while mentally reciting whichever essence mantra one wishes to accomplish among the four families—such as Vajradhara or others—one should visualize oneself possessing the color of whichever of the four families one is meditating upon.

གཟི་མདངས་དང་། གདུ་བུ་དང་། དབུ་རྒྱན་དང་། སྙན་ཆ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ནས་ལག་པ་གཡས་པ་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་ཐོགས་ཏེ། རང་གི་སྙིང་པོའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སེམས་ཤིང་། བདག་ཉིད་གང་བསྒོམ་པའི་རིགས་སུ་ང་རྒྱལ་བྱས་ནས། ཇི་སྲིད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཕྱག་མཚན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་། རིགས་དང་མཐུན་པའི་ཆ་ལུགས་མངོན་དུ་སྣང་གི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཤིང་སེམས་ཁུགས་པར་བྱས་ཏེ། མིག་ཕྱེ་ནས་བལྟས་ནས་རང་གིས་རང་རིག་སྔགས་འཆང་གི་གཟུགས་སུ་སྣང་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཟླ་བ་ལ་འདུག་བཞིན་དུ་སོར་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་གྱེན་དུ་འཕར་བར་བསྒོམས་ཤིང་། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ནུས་པར་བརྟག་གོ། ། དེ་ལྟར་ནུས་པར་གྱུར་པ་དང་། ནུབ་གཅིག་དཀྱིལ་འཁོར་གང་བསྒྲུབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྲིས་ནས། རང་གི་དད་པའི་ལྷ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ན་རང་གི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཤེགས་ན། ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་རིག་སྔགས་འཆང་རང་གི་ལུས་ལ་ཞུགས་ནས་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཆོད་དོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཟླ་བའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་འབྲུ་འཇོམས་པ་ནི། བརྡ་ཕྲད་པར་སླ་བས་ཞིབ་ཏུ་མ་བཀྲོལ་ལོ། ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། རིག་སྔགས་འཆང་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་རང་གི་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དུ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་པ་ནི།

Adorned with a radiant luster, bracelets, a crown, earrings, and so forth, one abides upon a moon maṇḍala. Holding the hand symbols of one’s own family, such as a vajra and so on, in the right hand, one contemplates in accordance with the meaning of one’s own essence mantra. Having cultivated the divine pride of being the very family one is meditating upon, one should remain in meditative absorption and stabilize the mind until the moon maṇḍala, the hand symbols such as the vajra, and the attire consistent with the family appear clearly. Then, opening one’s eyes and looking, one should meditate until one appears to oneself in the form of a vidyādhara. Then, while remaining on the moon, one should meditate on rising upward by the stages of a finger’s breadth and so forth, and examine whether one is able to abide in the sky. Once that ability is attained, on a single night, one should draw a maṇḍala consistent with whichever practice is being accomplished. Having made offerings to one’s own deity of devotion, if one abides in this meditative absorption, the wisdom being of one’s deity will descend. Then, the vidyādhara as visualized enters one’s own body, and one makes offerings in order to accomplish the siddhi. Regarding the performance of this, as it is said in the tantra: "In the sky, the form of the moon..." and so forth. Since the explanation of the words of those passages is easy to understand, I have not analyzed them in detail. Thus, the explanation of traveling through the sky and the accomplishment of the vidyādhara is complete. Now, as for the "yogin who abides in the divine pride of one’s own deity":

རང་གི་ལྷ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་ནས་དེའི་ངང་དུ་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པ་ནི། རང་གི་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་བཞིའི་གོ་རིམ་ཞེས་པ་ནི། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་པོ་ཞེས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་འཕར་བ་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་ནི། སྒྲུབ་ཐབས་སྔ་མ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། བཛྲ་ཛྭ་ལ་ཛྭ་ལ་ཞེས་བརྗོད་པས། ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་རྡུལ་གྱིས་གང་བར་བསམས་ལ། དེ་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བའི་རིམ་པས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས། ནམ་མཁའི་ནང་ཁྱབ་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐེམ་སྐས་དང་ལྡན་པ་དག་རྐང་ལག་གིས་དམིགས་སུ་རུང་བ་གོམས་པར་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ཤིང་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་རི་ཐེམ་སྐས་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནུབ་གཅིག་བྱས་ནས་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་རྡོ་རྗེ་རི་ཐེམ་སྐས་དང་བཅས་པ་དེ་ལ། བདག་ཉིད་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པས་འཛེགས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་བཏང་གི་བར་དུ་འོག་མིན་གྱི་གནས་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཡང་གོམས་པར་ནུས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས་འདི་སྐད་དུ།

Abiding in the yoga of one’s own deity as the samayasattva and generating the divine pride within that state is called "abiding in the divine pride of one’s own deity." Regarding the "sequence of the four types of meditative stabilization," this refers to the application for attaining the levels, which is the process of attaining their respective results by meditating in the sequence of the four—such as traveling through space and so forth—as they appear below. This shall now be explained. Regarding the first meditative stabilization, which is "leaping into the sky," the sequence for its accomplishment is as follows: having performed the preliminary rituals as taught in the previous sādhana—such as meditating on the samayasattva, making offerings, and invoking the descent of wisdom—one recites "vajra jvala jvala." One should then visualize all the elements situated in the direction of space as being filled with the particles of a crossed vajra (viśvavajra). Through the process of these particles radiating and reabsorbing, they become a single mass. One should then visualize a precious vajra staircase pervading the interior of space, such that it is possible to perceive it with one's hands and feet, and familiarize oneself with this. Once that has occurred, one should draw the maṇḍala and perform the offering rituals as before. Then, having settled the mind in meditative equipoise upon that which has become a mountain with a staircase from the meditative stabilization of the crossed vajra, one should remain there for one night. Then, while abiding in the yoga of the deity, one should ascend that visualized vajra mountain and staircase. Without relinquishing the meditative stabilization, one becomes capable of ascending even as far as the realm of Akaniṣṭha. Thus, it is said in the Tantra:

ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་འཛིན་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྦྱོར་བ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་ནས་ཤུདྡྷ་ཤུདྡྷ་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ཅིང་རང་གི་སེམས་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་སོ་སོར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ལ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གང་བསྒོམ་པའི་ཡུལ་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བའི་བར་དུ་བསྒོམས་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཡུལ་གཞན་རྣམས་མངོན་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ནུབ་གཅིག་དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས། ཇི་སྐད་དུ། ཐམས་ཅད་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་དེའི་རིམ་པ་ཡང་སྔར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བྱས་ནས།

"Everything in the vajra samādhi," and so forth, was taught. A yogin who is accomplishing the divine eye and so forth should perform the preliminary applications as before. Abiding in the yoga of one's own deity, one should recite the essence mantra śuddha śuddha. From the characteristic of one's own mind being free from all conceptualization and becoming equal like space, one should manifest the samādhi of the Blessed One Avalokiteśvara. In order to know whatever objects belong to the five superknowledges, such as the divine eye, one should individually recollect the respective objects of those superknowledges. Having meditated until the samādhi that directly perceives those objects of meditation becomes serviceable, one will directly perceive other objects as desired. Then, having prepared the maṇḍala and so forth, one should remain in meditative equipoise for one night and perform the application of the divine eye and so forth. Accordingly, the Tantra says: "The supreme samādhi of universal purity," and so forth. The words "the superknowledges also" should be understood from what appears below. Regarding the "samādhi of recollecting Vajrasattva": if one abides in the samādhi of Vajrasattva, it will be accomplished in that way. As for the sequence of that samādhi of recollecting Vajrasattva, one should perform all the offerings, meditations, and the descent of wisdom without exception, just as previously described.

སཏྭ་སཏྭ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ཅིང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཆ་ལུགས་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ནང་ཐམས་ཅད་གང་བར་བསམས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་མ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་མིག་གིས་བལྟས་ནས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ན་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་མང་པོས་གང་བར་སྣང་བའི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟག་གོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་དང་མཆོད་པ་བྱས་(སྟེ,ཏེ)། མཚན་གཅིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་དུས་ཕྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིད་ལ་བྱས་ནས། ནམ་མཁའི་ཁམས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གང་བར་བདག་གིས་མཐོང་བ་དང་། གཞན་ལ་བསྟན་དུ་བཏུབ་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བར་འདོད་ན་ཡང་། སྔ་མ་བཞིན་སྦྱོར་བ་བྱས་ཏེ། བུདྡྷ་བུདྡྷ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ཅིང་། ནམ་མཁའི་ནང་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུས་གང་བར་བསྒོམས་ཏེ། ཕྱི་མའི་རྩིས་མགོ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྒྱུད་ལས། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། ད་ནི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། དབབ་པ་དང་། གཞིག་པ་དང་།

Reciting the essence mantra sattva sattva, one should visualize the entire expanse of space filled with forms of Vajrasattva in the attire described in this very tantra. One should meditate in this way until the signs of such an appearance arise. Then, looking with eyes settled in meditative absorption (samādhi) just as before, one should examine the absorption until the space-element appears filled with the many forms of Vajrasattva as visualized. Once that has occurred, perform the maṇḍala and offerings as previously described. Remaining in meditative absorption for one night, and subsequently bringing that absorption to mind as desired, one should familiarize oneself with the absorption until one sees the space-element filled with Vajrasattva and is able to show it to others, up until the attainment of the state of a Vajra-holder. Similarly, if one wishes to see the body of a Buddha, one should apply the preliminary practices as before. Reciting the essence mantra buddha buddha, one should meditate on the entire expanse of space being filled with the bodies of Buddhas. By following the subsequent procedure as before, one will achieve success in that way. Both of these absorptions are taught in the tantra with the words: "In the entire expanse of space," and so forth. This concludes the explanation of the accomplishment of the absorptions for the four types of activities. Now, [the methods for] magnetizing, descending, destroying, and...

སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཞི་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱ་བ་གང་གསུངས་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་མི་མཛའ་བ་དག་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། བདག་ལ་རིག་པ་དབབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་དབང་མེད་པར་སྨྲར་གཞུག་པའི་དབབ་པ་དང་། དངོས་པོ་ཅན་གྱི་ལུས་གཞིག་པར་བྱ་བ་དང་། ནད་དང་གནོད་པས་ཉེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྦྱོར་བ་བཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གོམས་པར་བསྒོམས་པ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འདིར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཞི་གང་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་སྤྱིའི་ཆོ་ག་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེ་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་གང་ཡིན་ཡང་རུང་བའི་ལུས་ཀྱི་བུ་ག་ནས་བདག་ཉིད་འཇུག་པ་སྔར་བྱས་ཏེ། རང་གི་ཡིད་ཀྱིས་དེའི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྱབ་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དག་གི་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཆོད་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྦྱོར་བ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ། རང་གང་ལ་མོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒོམས་ཏེ། རང་གི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྔར་བྱས་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པས་བཛྲ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་རྡོ་རྗེ་དབབ་པ་བྱས་ལ། ཐོག་མར་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་བཅིངས་ལ། སའམ་ཤིང་ངམ་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བར་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ་བདག་གི་མདུན་དུ་བཞག་སྟེ།

It is said: "I shall explain that which was taught regarding the cultivation of familiarity with the four applications characterized by the removal of all suffering." These are the samādhis characterized by the four applications: subjugating those who are unfriendly, causing knowledge to descend into oneself, causing others to speak without autonomy, and destroying the physical body; as well as the removal of all suffering caused by illness and harm. Through the cultivation of familiarity with these, they will be accomplished accordingly, just as it was taught in the Root Tantra itself; this is what is shown here. Regarding that, whatever of the four applications one performs, the general ritual is as follows: having first caused oneself to enter through any orifice of the body of the disciple to be accomplished—whether male or female—one demonstrates the application of pervading the interior of that body with one's own mind and becoming one with it. Thus, as it is said in the Tantra: "Of men or women..." and so forth. Having performed the previously taught applications from the offerings up to the subtle vajra, one meditates in the samādhi of whichever deity one is devoted to. Having first performed the recollection of one's own deity, and being endowed with the mudrā of Vajrasattva, one recites "Vajrāveśa" and performs the vajra-descending. First, having bound the vajra-palms, one should fashion an image of the disciple whom one wishes to subjugate—whether of earth, wood, stone, or any other material—and place it before oneself.

ཡིད་ཀྱིས་དེའི་ལུས་ཀྱི་བུ་ག་ནས་རང་གི་ཡིད་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཞུགས་ལ། དེའི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་ནང་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བདག་གི་ལུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་མཐིལ་ཕྱེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཉམས་པར་དལ་ནས་བརྡབ་པོ། ། དེ་ནས་དབུགས་སླར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སླར་བྱུང་ནས། བདག་གི་ལྷ་དང་བདག་མི་གཉིས་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དེའི་ལུས་ལ་ཞུགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ་སྤྲོ་བ་དང་། སླར་བསྡུ་བའི་སྤྲོ་བ་དང་། སླར་བསྡུ་བའི་སྦྱོར་བས་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བའི་རིམ་པ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་མཚན་མ་བྱུང་ནས་དེ་ལྟར་གྱུར་པར་མངོན་དུ་སྣང་གི་བར་དུ་བསྒོམས་ལ་དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བྱས་ཏེ། ནུབ་གཅིག་སྔ་མཁོ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་གང་དབང་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་ཡིད་ལ་མདུན་དུ་འདུག་པར་བསམས་ཏེ། བདག་ཀྱང་ལྷའི་སྐུར་བསྒྱུར་ནས་རྡོ་རྗེ་དྲལ་བ་དང་དབབ་པ་བྱས་ཏེ། དབང་དུ་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཟླས་ཤིང་། བུ་ག་ནས་ནང་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ། རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དབང་དུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་དག་གིས་བཤད་དོ། ། ད་ནི་དབབ་པ་བྱས་པ་ཡང་རྒྱུད་ལས་འདི་སྐད་དུ། རྡོ་རྗེ་དབབ་པ་ཀུན་བསྐྱེད་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དབབ་པ་དང་།

With the mind, one should cause one’s own body, together with the mind, to enter the apertures of that person’s body. Having pervaded the entire interior of that person’s body, including the limbs, with one’s own body, one should slowly strike the palms of the vajra-joined hands while remaining in the samādhi of meditative equipoise without wavering. Then, returning in the manner of withdrawing the breath, one should recollect the non-duality of oneself and the deity. In that same manner, one should again enter that person’s body and, through the process of emanating to pervade the body and withdrawing again, perform the application of recollecting the deity and so forth, just as before. When one has mastered the samādhi of that sequence and the signs have arisen, one should meditate until it appears as a manifest reality. Then, having prepared the maṇḍala, one should remain in samādhi for one night as previously described. Having done so, one should visualize the man or woman one wishes to bring under control as sitting before one in the mind. Having transformed oneself into the body of the deity and performed the vajra-piercing and the descent, one should likewise recite the essence mantra for subjugation. By performing the activities such as entering through the apertures as before, that person will be brought under control before long. Thus, the learned masters have explained this application for subjugation. Now, regarding the descent performed, the Tantra states: "Having generated the descent of the vajra..." and so forth. In that regard, the descent and...

གཞིག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་གསུམ་ཀ་ཡང་གཞན་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་དབབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ནི། བཛྲ་ཨཱ་བེ་ཤ་ཨཿཨཿཞེས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་ཅིང་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པའི་མཐིལ་བརྡབ་བོ། ། རྒྱུད་ལས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། རྡོ་རྗེ་དབབ་པའི་ཆོ་ག་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། གཞིག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ནི། བཛྲ་ཧ་ན་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ཅིང་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་བརྐྱང་བའི་སོར་མོ་རྣམས་དྲག་ཏུ་དགྲོལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་དབབ་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་བརྒྱ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་། འགུགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་ན། བཞི་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་བཞི་ལ་བརྒྱར་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་པས་གཞན་དུ་མ་ཕྱེའོ། ། དེ་བས་ན་ཚུལ་དེས་རིགས་བརྒྱ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ། ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་རིགས་ཀྱི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་ནས། བཛྲ་ཧ་ར་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་བཀྲོལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་ལས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། དལ་བུས་བརྡབ་པའི་ཆོ་ག་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ།

Regarding the three—shattering, dispelling all suffering, and so forth—all are performed as previously described. Specifically, for the application of the descent, one should recite the essence mantra vajrāveśa aḥ aḥ and strike the palms of the vajra-bind. As it is said in the Tantra: "Apply the ritual of the vajra descent," and so forth. For the application of shattering, one should recite the essence mantra vajra hana and forcefully release the fingers of the extended vajra-bind. That this should be done is also stated in the Tantra: "Likewise, by the ritual of descent," and so forth. Regarding the "one hundred families": the Tathāgata and the Tathāgata family, as well as those such as the summoning [deities], are each divided into four—body, speech, mind, and qualities and activities combined. When these twenty-five sets of four are multiplied by four, they become one hundred. The goddesses, being the nature of qualities, are not divided further. Therefore, by this method, one should understand that there are exactly one hundred families. As for the specific [application] of dispelling all suffering, it is as follows: remaining in the meditative absorption of the deity of one's own family, one recites the essence mantra vajra hara. One should perform the mudrā of releasing the vajra-bind. As it is said in the Tantra: "Apply the ritual of gentle striking," and so forth. The maṇḍala of the Tathāgata family is the Vajradhātu maṇḍala.

དེའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འདིར་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེའི་རིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་ལ་དེ་དག་གི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ། འདིར་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི། སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་དཔའ་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། རང་གི་ལྷ་གང་བསྒོམ་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་ལ་གནས་བཞིར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། མགོའི་གནས་ལྔར་དབང་བསྐུར་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ལྷ་མོས་མཆོད་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་དང་བཅས་པར་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། བསྒྲུབ་པ་གོང་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསྒོམས་པའི་འོག་ཏུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་འབྱང་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྔ་ནས་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དེ་ཉིད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་གདོད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེར་བྱ་བའི་ཐབས་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་།

The method for accomplishing the siddhi of meditative absorption (samādhi) taught in that context has already been explained. Now, the siddhis of the Tathāgatas and so forth will be explained. Regarding the terms "the Tathāgatas," "of their family," "the Great Seal (mahāmudrā) and so forth," and "the siddhis of the Tathāgatas and so forth," their meaning is self-evident. Here, the phrase "as before" means that, as previously taught, one should proceed in the same manner: meditating on oneself as the commitment being (samayasattva) of whichever deity one is practicing; blessing the four places; conferring empowerment on the five places of the head; becoming endowed with that very meditative absorption; and abiding in the yoga accompanied by the outer and inner goddess offerings, together with the cultivation of the meditation on the subtle vajra. The distinction from the previous practice is as follows: after meditating on the subtle vajra absorption, the yogi who has accomplished the four, such as the Great Seal and so forth, abides in bliss and mental joy. Even if the opposing factors have not yet been eliminated, by the power of having previously cultivated and mastered the four immeasurables—loving-kindness and so forth—the mind becomes pliable and spontaneously accomplished. Then, in order to act for the benefit of sentient beings, one should proceed according to the sequence taught in the Dharmamaṇḍala for Taming Beings through loving-kindness, compassion, and joy.

བཏང་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ། ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ཐོབ་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པས་ན་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ལྟར་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པའི་འོག་ཏུ་རང་གི་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་བསྡུས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སང་བའོ། ། ཟླ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་དཀར་བ་དང་། དང་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། སིམ་པ་དང་། ཉེས་པས་མ་གོམས་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་དཀར་བ་དང་། དང་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། སིམ་པ་དང་། ཉེས་པས་མ་གོས་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་སྐྱེར་བཏུབ་པས་ན་དེ་གཉིས་ཆོས་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་མིང་ཟླ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པར་ནུས་པ་དང་། དེ་ནས་ཡང་ཟླ་བ་དེ་ཉིད་ལས་སམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་རང་གི་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་སུ་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་ལས་དེའི་འོད་ཟེར་མང་པོ་འཕྲོ་བ་དང་། འདུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པ་དང་།

Having meditated on equanimity and the others, it is taught that one should cultivate the four immeasurables, as they are the cause for attaining the four Brahma-abodes and, because the attainment of the four Brahma-abodes possesses those very characteristics, one must cultivate them. Following the meditation on the four immeasurables, the condensed bodhicitta at the stage of the causal generation of one’s own deity is the causal bodhicitta. If one asks what that is, it is taught that one should habituate oneself to meditating on a moon maṇḍala. Regarding the term "condensed," the essence of the bodhicitta from the first to the tenth bhūmi is condensed into a single essence, which appears as the moon maṇḍala. As for the expression "moon," just as the moon is white, clear, cool, refreshing, and unstained by defects, so too is that bodhicitta white, clear, cool, refreshing, unstained by defects, and capable of arising higher and higher; because these two share these common characteristics, it is given the name "moon." Once one is able to become thus, one should then habituate oneself to the application of that very moon or that very bodhicitta transforming into the mudrās of the liberating wisdom of one’s own deity—such as the vajra, the hook, and so forth—according to the appropriate individual samaya-mudrās. Following that, through the manner of emitting and reabsorbing many rays of light from those mudrās, one becomes non-dual with oneself as desired.

ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པའི་རང་གི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་གཟུགས་དབུ་ལ་སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་གྱིས་དབུ་ལ་བརྒྱན་པ། ཐུགས་ཀ་ན་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལྕེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། སོ་སོའི་འདུལ་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་འོག་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གདན་དང་། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱབ་བརྟེན་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རང་གི་ལྷའི་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་རེ་རེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པས་ཞེས་པ། དེ་ལྟར་རང་གི་ལྷ་གང་འདོད་པའི་རིགས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་དང་པོ་ནས་ཅིག་ཅར་དུ་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་རྣམས་རེ་རེ་ནས་བསྒོམ་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་དང་། རིམ་གྱིས་རྫོགས་པར་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དེའི་ཆ་ལུགས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ་བ་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བ་དང་། མཐུན་པར་རྒྱ་ཆེར་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པར་བྱས་ནས་རང་གི་ལྷ་གང་ལ་གོམས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པས་ནན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། འཇུག་པའི་རིམ་པ་འདི་དག་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་བྱ་བའི་ཐབས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་བཟོར་མཛད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟག་འོག་བསྣོར་ཞིང་ཁ་ཅིག་ཐོད་རྒལ་དུ་འབྱུང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ལྟག་འོག་མ་བསྣོར་བར་རིམ་བཞིན་འབྱུང་བའི་རིམ་པས་འདི་ལྟར་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ།

One should meditate on one’s own deity, the wisdom-being (jñānasattva) residing externally in front, with the heads of the five buddhas as a crown adorning the head. At the heart is the samaya-mudrā, on the tongue is the dharma-mudrā, and one possesses the karma-mudrā according to the specific means of training. Below is a moon-maṇḍala seat, and one should meditate with the moon-maṇḍala as a backrest. Regarding the phrase "by meditating sequentially on each of the branches of the accomplishment of one’s own deity," this means that when accomplishing whichever deity one desires within a particular family, one does not meditate on it all at once from the very beginning. Rather, one meditates on each branch individually until it becomes functional, and then gradually meditates on the complete form. Having familiarized oneself extensively and for a long time in accordance with what appears in the mantra tantras—so that the appearance of the deity to be meditated upon becomes perfectly clear—the yogi should apply themselves with diligence in order to accomplish the mahāmudrā and so forth of the family in which they have become proficient. As for the phrase "these stages of entry," these methods for performing the stages of accomplishment as explained above were not fabricated by the master. They are clearly taught in the Tattvasaṃgraha (Compendium of Suchness) mantra tantra itself, through a sequence where some parts of the Tathāgata family’s dharma-maṇḍala are arranged in reverse order or appear in a skipping manner, while others appear in regular order without reversing the sequence.

དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་བྱང་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་བསླབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། སྔར་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་བསྟན་ནས་ཐ་མར་ཡང་། སེམས་ཅན་གང་ལ་བྱམས་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ན་དེའི་རིམ་པ་དག་འདིར་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་གོ་རིམ་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་སྙིང་པོ་ནི། མ་ཧཱ་མེརྱ་སྤ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་བཞིས་སེམས་སྦྱང་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ནས། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པས་སེམས་སྦྱང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཡང་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའའམ་ཡང་ན་ཕྱོགས་གཞན་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། སྔར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་རང་གི་སེམས་སྦྱང་བ་ལེགས་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་གདོད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ།

Furthermore, in order to completely purify and make one’s own mind serviceable, it is extensively taught: "One should train in the wisdom of Mahāmudrā," and so forth. Having first shown the stages of meditating on the subtle vajra as previously explained, and finally stating, "Whichever sentient being [one has] loving-kindness for..." and so on, the stages of those [practices] are also presented here in this same sequence. Thus, the essence of such meditation is what is taught by the words "mahāmaitrī sphara" and so forth. Having thus shown the reasoning for training the mind through the four immeasurables, the method for training the mind by meditating on the vajra and so forth is also taught in this very tantra: "Then, one should train in the wisdom of recollecting all the Tathāgatas," and so forth. The reasoning that appears in the tantra, such as "In space or in another direction," should also be understood according to the sequence taught in this very [text]. Regarding the phrase "in order to accomplish Mahāmudrā and so forth": in order to accomplish the four mudrās, such as Mahāmudrā, as previously explained, one must first properly train one’s own mind; only then should one apply oneself earnestly to the purpose of accomplishing Mahāmudrā and the others. Regarding the phrase "of the Tathāgatas": the five Tathāgatas are what is meant by "the Tathāgatas."

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདིར་ཡང་རེ་ཞིག་དང་པོར་སྔ་མ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེ་སེམས་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཅིངས་ལ་དགྲོལ། བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱཿཞེས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དབབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྔར་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གསལ་བར་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དམ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཏིལ་འབྲུས་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་གང་བའམ། ཏིལ་མར་གྱིས་ཏིལ་འབྲས་ལ་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ལ། གཅིག་ལ་གཅིག་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གང་བར་བསམས་ལ་དེ་ལྟར་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་དེ་རྣམས་དང་པོར་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཚུལ་དུ་བཀུག་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ། བཛྲ་ཏུ་ཥྱ་ཧོཿཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བ་དང་སྔགས་བཟླས་པ་འདིར་མ་བསྟན་པ་ནི་སྔར་མཆོད་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། ཡང་ན་སྔགས་བཟླ་བ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དངོས་སུ་བཅིང་བ་འདི་དག་གིས་སེམས་གཡེང་བར་གྱུར་དུ་དོགས་ན་ནི།

The stages for accomplishing the mahāmudrā siddhi of the five tathāgatas are as follows. Here, first of all, as before, one should bind and then release the mudrā of Vajrasattvī as it has been taught. By reciting this essence mantra, vajradhātu āḥ, the wisdom of the tathāgatas should be invoked. Then, just as the yoga of oneself as the samayasattva was previously explained, one should clearly manifest it here as well. One should visualize that the saṃbhogakāya of all the tathāgatas, Vairocana, or the nirmāṇakāya Śākyamuni, pervade the entire expanse of space—just as a sesame pod is filled with sesame seeds, or as sesame oil pervades the seeds—filling the whole of space without any obstruction between them. Having thus summoned that assembly of tathāgatas by means of the activity mudrā of the vajra hook, one should likewise perform the remaining mudrās and recite: vajra tuṣya hoḥ. The binding of their mudrās and the recitation of their mantras are not taught here, but should be understood from what was previously taught in the section on offerings. Alternatively, if one fears that the mind will become distracted by these actual recitations of mantras and binding of mudrās:

སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལས་མ་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་དངོས་སུ་མི་བཅིང་བར་དེའི་སྙིང་པོ་ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿཞེས་སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། ཡིད་ཀྱིས་བྱ་བ་དེ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐབས་གོང་མ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་བར་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཐབས་བསྟན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པ་གཉིས་ལས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པ་ལས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྐབས་འཆད་པ་ལས། སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། སྔར་གོང་དུ་གསུངས་པའི་རིམ་གྱིས། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲལ་བ་སྔར་བྱས་ཏེ།

In order to ensure that the mind does not fall away from meditative equipoise, it is taught that one should not actually bind the action mudrās, such as the vajra hook and so forth, but rather recite their heart mantras, jaḥ hūṃ baṃ hoḥ, and so on. Regarding the statement, "This is another great accomplishment," this mental activity is called a "great accomplishment" because it is performed so as not to fall away from the samādhi of meditative equipoise; it is taught to be a method other than the previous one. The blessing of the Tathāgata’s great mudrā has thus been explained. Having thus shown the method for blessing the Tathāgata’s great mudrā, in order to show the method for blessing the great mudrā of the Tathāgata family, it is said: "In this regard, this is the blessing of the great mudrās of the great beings of the Tathāgata family, such as Vajrasattva and so forth," and so on. Between the two—recitation and meditating on the great mudrā—this explains the occasion for attaining accomplishment through meditating on the great mudrā. Having previously shown the accomplishment of the Tathāgata’s great mudrā, it now shows the blessing and accomplishment of the great mudrās of the sixteen great beings of that family. What is it? Following the sequence previously explained, one first performs the opening of the mudrā of Vajrayoṣid.

སྙིང་པོ་བཛྲ་སཏྭ་ཨཱཿབཛྲ་རཱ་ཛ་ཨཱཿཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཛྲ་སནྡྷི་ཨཱཿཞེས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་གང་བསྒོམ་ཞིང་རང་གི་ལུས་ལ་གཞུག་པར་འདོད་པ་དེའི་མཚན་དང་བཅས་པའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པས་དབབ་པའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྙིང་པོ། བཛྲ་སཏྭ་དྲྀ་ཤྱ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མདུན་ན་གནས་པར་དྲན་པ་དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། ། དྲན་པ་དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་སྔགས་འདིའོ། ། བཛྲ་སརྦ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྔགས་འདི་ཡང་དོན་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ས་འཛིན་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལས་གཅིག་གམ་ཚང་བར་གང་བསྒྲུབ་པ་དེའི་མཚན་གྱི་སྔགས་དང་། སྙིང་པོར་བཅས་པ་བརྗོད། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ཤིང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་རྒྱབ་རྟེན་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་གདན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ཤིང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་རྒྱབ་རྟེན་བྱས་པ། སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཟླ་བ་ལྟར་གསལ་ཞིང་འོད་འཕྲོ་བ། རང་གི་སྐུ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་འོད་དང་ལྡན་པས་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བས་ཁྱབ་པ། རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚོགས་པའི་ཆོ་ག་ལས་གསུངས་པའི་སོ་སོའི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་དོག་གི་བྱེ་བྲག་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་། བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་མདངས་དང་། གཟི་ཅན་ནམ།

One should recite the essence mantras beginning with vajrasattva āḥ and vajrarāja āḥ, up to vajrasandhi āḥ, together with the name of whichever deity one wishes to meditate upon and cause to enter one’s own body; by reciting these, the essence of the descent is invoked. Immediately after doing so, one recites the essence mantra for the recollection of the Great Being: vajrasattva dṛśya. Regarding that, "recollection of the Great Being" means one should recollect the Great Being as being present in front of oneself. The application of that recollection is this mantra. Furthermore, the mantra vajrasarva is merely a placeholder to indicate the meaning; one should recite the name mantra and the essence mantra of whichever of those beings is to be accomplished, whether individually or in their entirety. By merely reciting the essence mantra for the recollection of the Great Being—described as "abiding upon a moon maṇḍala and having a moon maṇḍala as a support"—the Great Being to be accomplished appears abiding upon a moon maṇḍala with a moon maṇḍala as a support. His body is utterly pure, clear and radiant like the moon; his own body, possessing moon-like light, pervades the infinite maṇḍalas of the ten directions with its radiance. As for his ornaments, attire, and so forth, they correspond to the specific colors and distinctions of his respective family as taught in the previous external assembly rituals, such as the colors of white and so on, as well as such a luster and majesty.

འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཁ་དོག་གི་སྐབས་རྙེད་པ་ཞེས་པ་ཡང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་ཅི་ལ་དགའ་ཞིང་གང་གིས་འདུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དང་། མིའི་སྐྱེ་དགུ་ནས་གང་དུད་འགྲོའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་ཡང་སྣང་བར་མཛད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་མཛད་པས་ན། སྐུའི་མདངས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་ལ་བརྒྱན་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བྱས་པའི་དབུ་རྒྱན་གྱི་འོད་ཀྱིས་དབུ་བརྒྱན་པས་ན་སྟེང་གི་ཕྱོགས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ། ཕྱག་གཉིས་པདྨ་ལྟ་བུར་དྲི་མ་མེད་པས་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཛད་པས་ན་ཕྱག་པདྨ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞབས་དྲི་མ་མེད་པ་གཡས་པ་བསྐུམ་པའི་མཐིལ་བརླ་གོང་གཡོན་པར་གཞག་པར་མཛད་པས་ན་ཞབས་པདྨ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞལ་པདྨ་རྒྱས་པའི་འདབ་མ་རངས་པ་ལྟར་འཛུམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགྱེས་པའི་སྤྱན་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་ལྟར་ཕྲ་ཞིང་དཀྱུས་རིང་བ་དང་། དཀར་གནག་འབྱེས་པའི་མདངས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པས་གཟིགས་པ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པ། གདུལ་བྱ་ལ་ཇི་ལྟར་དགོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་འབྱུང་བ་མང་པོའི་གཏེར་དང་ལྡན་པ།

Regarding the phrase "attaining the opportunity for the color that delights the beings to be tamed": the Tathāgatas and the great bodhisattvas of wisdom manifest their bodies in whatever way is necessary to delight and tame beings. They appear in the forms of Śakra, Brahmā, and the various classes of humans, down to the forms of animals; because they manifest in such an indeterminate variety, their bodily radiance is said to be "pleasing to the minds of all beings." Because the Tathāgata’s body is adorned with precious jewels, and because the crown of his head is adorned by the light of a jeweled crown made of such precious materials, it is called "adorned in the upper direction." Because his two hands, stainless like lotuses, perform the action mudrās as described in the tantras, they are called "the two lotus hands." Because his stainless right foot is drawn up and the sole is placed upon the upper part of the left thigh, it is called "the lotus foot." Likewise, his face is smiling like the full petals of a blooming lotus; his eyes are joyful, slender, and long like the petals of an utpala flower; and with a luster of distinct black and white, he displays a manner of affection toward the beings to be tamed. Because he gazes in order to act for the benefit of beings according to how they are to be tamed, he displays the mudrās of his respective enlightened activities. He is skilled in demonstrating the essential nature of his intention to those to be trained. Possessing such qualities, he is a treasury of many precious jewels.

བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅིང་གང་ལ་དད་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་པོ་མཉེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་འགུལ་བ་དང་། གཡོ་བ་དང་། གཞན་པ་ལ་སོགས་པ་སྲོག་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མདུན་དུ་མངོན་སུམ་པ་བཞིན་བཞུགས་པར་བརྟགས་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལ་རང་གི་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་བཅས་ཤིང་སྐུ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་རྩེ་གཅིག་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བར་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའམ། ཀུན་དུ་ཞེས་པའམ། ལྷག་པར་ཆགས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མིག་གདངས་པའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བ་ཁྲོ་བོས་མི་འཛུམས་པར་བརྟག་ཅིང་། རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བས་རང་གི་ལུས་སུ་གཞུག་གོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཞེས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རང་གི་ལུས་ལ་གཞུག་ཅིང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བཤད་པའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དང་པོར་རེ་ཞིག་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས། བདག་རང་གི་སྣའི་བུ་ག་ལ་སོགས་པ་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་བྱུང་བའི་རླུང་ཡིད་དང་བཅས་པར་འཕྲོ་བ་དང་།

One should visualize the sixteen wisdom beings, such as Vajrasattva and the others, whom one desires and in whom one has faith, as being pleased. They should be visualized as dwelling vividly in front of oneself, as if they were living beings endowed with life, moving, shifting, and so forth. With a mind full of joy toward such a form and with intense attachment to that body, one should make it appear very clearly through one-pointed meditative concentration for a very long time. With the eyes wide open in the manner of the "vajra gaze"—characterized by the passion of supreme joy, whether it be intense, pervasive, or extraordinary attachment—one should examine it without blinking, like a wrathful deity. Then, through the yoga of non-duality between one's own deity yoga and those great beings, one should cause them to enter one's own body. In this regard, the phrase "as it was conceived" refers to the explanation of the stages of meditation and the entry of those wisdom beings, as they were conceived, into one's own body according to the yoga that follows. How is that so? First, it is said, "Vajrasattva and the others," and so forth. Having recollected the deity yoga of one's own chosen deity as it was performed among the great wisdom beings such as Vajrasattva and the rest, the wind together with the mind issues forth from all the pores of one's skin, such as the nostrils and so on.

ཚུར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྣའི་ཐོར་ཏོའི་བར་དུ་དབུགས་འབྱུང་ཞིང་རྔུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ནས་སེམས་བྱང་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བས་ཁེབས་བའི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེ་འབར་བ་དང་འདྲ་བས་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོག་ཅིང་ཁེབས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་དེ་ལས་ཐར་པ་དང་། གྲོལ་བར་བྱ་བའི་མགོན་མེད་པ་དེ་དག་ལ་བརྟགས་ཏེ། དེ་དག་གི་མགོན་དང་སྐྱབས་དང་། དཔུང་གཉེན་བྱ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སྦྱོར་བ་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་བྱས་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རང་གི་སྙིང་གའི་དབུས་སུ་ཨ་ཞེས་པ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམས་པའི་དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བསམས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བསམས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྡོ་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུ་སྔར་མཆོད་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་དྲངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཙོ་བོ་གང་བསྒྲུབ་པ་དེ་རང་གི་ལུས་ལ་རེག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་སྤུའི་སྒོ་ཕྲད་པ་ཙམ་དུ་བསམས་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དབུགས་སླར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་མཚན་ཉིད། རྡོ་རྗེ་ཞགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྔར་གསུངས་པ་བ་སྤུའི་སྒོ་ཕྲད་པ་ཙམ་དུ་གནས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་དྲངས་ཏེ། དཔེར་ན་མར་དཀར་བྱེ་མའི་ནང་དུ་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ།

By means of the method of withdrawing [the breath], one should carefully analyze the characteristics of the causes of the inhalation and exhalation as far as the tip of the nose, thereby purifying the mind and making it serviceable. Why should one act in this way? It is because there are those called "beings shrouded by the blazing fire of suffering." Having examined those beings whose mental and physical continuums are enveloped and covered by the characteristics of the three and eight types of suffering—which are like a blazing fire—and who are without a protector, one should act as their protector, refuge, and ally. In order to deliver them from that suffering, one should apply the practice of meditative equipoise. By doing so, the mind becomes serviceable. Then, in the center of one's own heart, one should visualize a moon maṇḍala arising from the syllable A, and in its center, visualize a crossed viśvavajra. Immediately upon that visualization, one should imagine the principal Jñānasattva of the Blessed One whom one is practicing—the one as desired—as being drawn in by the hook of the karmamudrā previously described in the section on offerings. One should imagine this [deity] touching one's own body, reaching as far as the pores. Furthermore, in the same manner of withdrawing the breath, one should draw in the characteristic of loving-kindness toward all sentient beings, which resides as the previously described vajrapāśa-karmamudrā reaching as far as the pores. Just as, for example, white butter dissolves into sand, [the deity] should be absorbed in that way.

ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་རང་གི་སྙིང་གར་ཐིམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་སྲིད་འདོད་པའི་བར་དུ་སྒྲུབ་པ་པོའི་ལུས་ལ་གནས་ཤིང་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པའི་བཀའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་སྒྲོག་གི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྔར་གསུངས་པ་བཅིངས་ཏེ། རང་གི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ལྟ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བཅིང་བས་རབ་ཏུ་བཅིངས་ཤིང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་དབྱེར་མེད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དབྱེར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་འདི་དག་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་པ་ལ། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་སྣང་ཞིང་དོན་དམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ནས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཐ་དད་པར་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་ཚུལ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། དྲིལ་བུའི་སྒྲས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་དོ། ། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་སྒྲ་ཡི་རྗེས་འབྲང་བ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས།

One should cause that very wisdom-being (jñānasattva) to dissolve into one’s own heart. Following that, in order to cause [the wisdom-being] to remain and enter the body of the practitioner for as long as desired, one should bind the previously mentioned action mudrā of the vajra-shackle, which is the characteristic of the Teacher’s command. Through the meditative absorption (samādhi) of looking into the interior of one’s own body, one should bind [the wisdom-being] firmly with the bond of meditative absorption, making it non-distinct, inseparable, and indivisible, like water and milk mixed together. Then, regarding the phrase "just as the Blessed One is naturally luminous": just as the Blessed One and those wisdom-beings are not distinct and are inseparable from the naturally luminous wisdom, so too I abide in an essence that is not distinct and is inseparable from these Blessed Ones, the wisdom-beings. Thinking, "I have become stained and differentiated by the adventitious stains of the afflictions (kleśa) and the conceptualizations of the secondary afflictions (upakleśa), which appear as mere illusions and do not exist ultimately," one should thus recollect that state. Regarding the phrase "becoming the blessing of the perfection of insight (prajñāpāramitā)": the perfection of insight also demonstrates that all phenomena are emptiness, and the sound of the bell also proclaims that all phenomena are emptiness. This is according to the meaning of what is said in this very tantra: "That which follows the sound of insight."

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དྲིལ་བུ་ཡིན་པར་འདོད་པས་ན། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སུ་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ། དེའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ཅིང་བསྐུལ་ལ། བདག་དང་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མཉེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ནའང་ཉེས་པ་མེད་པས་ན་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་དངོས་སུ་མ་བཅིངས་པར་ཡིད་ཀྱིས་སྔགས་བརྗོད་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ནའང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ནས་རང་གི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྔར་བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཆ་ལུགས་སྔར་བསྟན་པ་དེའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་སྐུ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆ་ལུགས་ལྟ་བུའམ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་རང་གི་ཆ་ལུགས་སུ་སྣང་བ་ཡང་རུང་སྟེ། རང་གི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ནས་རང་དང་ཐ་མི་དད་པར་བྱས་པ་དེ་རབ་ཏུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱས་པས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་པར་མི་གྱུར་ཅིང་། བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པར་རབ་ཏུའམ་ལྷག་པར་བསྒོམས་ལ།

Since the bell is held to be the blessing of the perfection of wisdom (prajñāpāramitā), one should thus bind the action mudrā of the vajra bell, which is the blessing of the perfection of wisdom inseparable from the nature of phenomena (dharmatā). Reciting and invoking its essence mantra, one should please the very nature of the Blessed One, the Wisdom Being (jñānasattva), who has become inseparable from oneself. Regarding the phrase "or otherwise," even if one acts in a manner inconsistent with the aforementioned instructions, there is no fault; thus, it is said "or," meaning that even if the mudrās are not physically bound, there is no fault if one accomplishes it in that way by reciting the mantra mentally. Then, regarding the phrase "one's own deity, the Wisdom Being as previously explained": this refers to the Wisdom Being to be accomplished, whose attire was previously shown. Because they manifest a body in accordance with how beings are to be tamed—whether as the characteristics of a Tathāgata or the characteristics of a Great Being such as Vajrasattva and so forth—it is appropriate whether they appear in the attire of a Tathāgata or in the attire of the sixteen beings such as Vajrasattva and so on. Having meditated on them entering into one's own body in whatever way is appropriate and having made them inseparable from oneself, one should intensely or preeminently meditate on them as being non-dual with oneself, having performed the four types of most secret offerings as meditative absorption (samādhi), so that at all times and in all ways they do not become separate.

སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བདག་གོ་སྙམ་པར་བསམ་ཞིང་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་ཀྲི་ཡ་བ་དང་། དམ་པ་མེད་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་བསྟན་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་ཀྱང་གསང་བ་ལ། དེ་དག་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་གསང་བའོ། ། ཁ་ཅིག་འདི་ལྟ་བུའི་དོན་ཐོས་པར་རུང་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཐོས་ནས་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་དག་ཡོད་པས་དེ་དག་ལ་གསང་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་མི་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་ལྷག་པར་འདི་གསང་དགོས་པས་ནི་རབ་ཏུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་འདིས་གནོད་དམ་སྟེང་དུ་ཕེབས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མཆོད་པ་འདིས་མཆོད་ན་ཆོས་ཉིད་དེའི་སྟེང་དུ་འབེབས་པར་བྱེད་ཅིང་། གཞན་གྱིས་རིག་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་རབ་ཏུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་རབ་ཏུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་སེམས་མི་བརྟན་པ། ནང་དུ་བཀག་ཅེས་པ་ནི་དབུགས་སླར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དུ་མི་གཞུག་པར་ནང་དུ་བསྡུ་བ་སྟེ། གཡེང་བའི་ཡུལ་དེ་དག་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པས་ན། མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །

One should contemplate, thinking, "I am that very Great Being," and through the pride of being indivisible from them, one should resolve that oneself is the form of that Great Being. Regarding the "most secret offering": it is "secret" because even if the meaning of this were explained to others—such as Śrāvakas, Kriyā practitioners, those without commitments, or non-Buddhists—they would be unable to realize it. Furthermore, it is "secret" because it is not to be shown to them and must be kept hidden from their sphere of experience. It is also "secret" because there are some who, though they have the fortune to hear such a meaning, would not develop faith upon hearing it. As for "most secret," it is so called because even among those to whom it is not shown, this must be kept especially secret; thus, it is called the "most secret offering." This offering, characterized by the four [consorts] such as Vajrasattvī and so forth, strikes or descends upon [the nature of phenomena]. If one offers with this, it causes one to descend into that very nature of phenomena (dharmatā); because it is difficult for others to perceive, it is called the "most secret offering." If one asks what the meaning endowed with such [qualities] is, it is said: "In that regard, the four types of most secret offerings are as follows," and so forth. "The unstable mind together with the sense faculties is restrained within" means that by the method of withdrawing the breath, the consciousness together with the sense faculties is not allowed to follow after objects such as forms and sounds, but is gathered within. Because those distracting objects are not permanent, they are called "unstable."

དེ་དེ་ལྟར་དེ་དག་བཀག་ནས་ཨོཾ་ར་ཏི་བཛྲ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་དེ། ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པ་རྗེས་སུ་མྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ཉམས་སུ་མྱང་བར་བྱའོ། ། དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེའི་སྐུའི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ། ། བདག་གི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་པ་ནི། བདག་གི་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་སོ། ། ཆུ་དང་འོ་མ་ལྟ་བུར་ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པར་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་མཉམ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷའི་སྐུ་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། བདག་གི་ལུས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བའོ། ། བདེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་དེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྔོ་བར་བྱས་པ་འདིའོ། ། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཆོད་པ་གསུམ་པོ་ཞེས་པ་ནི། རཱ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དབུལ་བར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞིའི་དང་པོ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ལས། ལུས་ཀུན་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་ཡང་ན་རཱ་ག་བཛྲ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་མི་ཉམས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་པ་ནི། སྟོབས་དང་།

Having thus negated those, one recites the essence mantra oṃ rati vajra. Regarding the phrase "in order to experience the embrace," it means one should experience the flavor of the meditative absorption (samādhi) accomplished in that way. Regarding "its limbs," it refers to the limbs of the body of that wisdom being (jñānasattva). Regarding "the subtle particles of all my own body," it refers to the subtle particles of the four elements present in one's own body. Regarding "like water and milk," it means that while they are ultimately equal in being without intrinsic nature, conventionally one meditates on the indivisibility of the two: the subtle particles of the stainless deity’s body and the subtle particles of one’s own body with outflows. Regarding "delight in that," it is the joy and mental happiness of experiencing the flavor of the meditative absorption focused in that manner. Regarding "the complete dedication of bliss," it is the dedication of the bliss of experiencing the flavor of meditative absorption to the Buddhas. Regarding "the three offerings that appear below," it means that the three—outer, inner, and secret—beginning with rāga and so forth, should likewise be offered to the Buddhas. This practice is the first of the four most secret offerings, as it is said in the Root Tantra itself: "The complete embrace of the entire body," and so forth. Then, the recollection of this essence mantra rāga vajra is called "universal union"; its non-decline means it should not be altered into anything else. Regarding "manifesting the qualities of realization as they are," it refers to the powers and—

མི་འཇིགས་པ་དང་། གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་གསལ་བར་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་ཏེ་དམིགས་པ་མི་གཏོང་བའོ། ། ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་གཉིས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཕུལ་ན་ཞེས་པ་ནི་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕུལ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དམ་པོར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤོར་བར་འཛིན་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱས་ནས་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པར་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ། བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་སྒྲས་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མུ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་པ་ལྟར་བདག་གི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་འདིའང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པ་ལྟར་བདག་གི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ཡང་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པས་ཁེབས་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྣང་བར་བྱས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བརྟགས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པས་བདག་གི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་སྒོ་འདི་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ།

One should clearly bring to mind and recollect the various aspects of the Tathāgata’s great qualities, such as the fearlessnesses, dhāraṇīs, and meditative absorptions (samādhi). "Attachment" refers to being attached to and clinging to that recollection of the Tathāgata’s qualities, not letting go of the focal object. "Again and again, non-dual" refers to the wisdom-being (jñānasattva) and the commitment-being (samayasattva). "If offered to the Buddhas" means that this too is offered to the Buddhas as previously described. "Holding firmly" means holding without letting go; it refers to the stabilization of the meditative absorption in which one has made the non-dual and recollected the qualities. Regarding "Just as my wisdom is the door of liberation": liberation is similar to space. In the grammatical term mukha, both space and liberation are called mukha. Just as space is naturally luminous and stainless, so too this door of my liberation is naturally luminous and like space. Nevertheless, just as space is obscured by clouds and the like, my liberation is also covered by the darkness of adventitious afflictions, causing liberation to be unmanifest. However, because the stains of the afflictions are adventitious and, when analyzed in the ultimate sense, lack inherent existence, this door of the appearance of my wisdom is completely pure and faultless.

གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་རང་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་དེ་རང་གི་ལྷའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་དང་ཆ་མཉམ་པས་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་སྤྲད་པ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་རིག་པའོ། ། དེ་བས་ན་འདི་གཉིས་ཀྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཡོད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་པ་བདག་གི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྷའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དབང་པོ་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། བདག་གི་དབང་པོ་གཟུགས་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དང་། ལྷའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་པར་རིག་པས། བདག་གི་ལུས་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྐུ་གཅིག་པུར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་བ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞི་པའོ། ། མོད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པ་འདི་དག་རིགས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ནས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་མི་གཉིས་པར་བྱས་པ་དེ་ལ་སོ་སོར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་སྐད་གློང་མོད་ཀྱི། ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་གྱིས་གང་རུང་བའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྒོམས་ནས་དེའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱས་པ་ལ་ཡང་མཆོད་པ་འདི་བཞི་ཆར་བྱར་རུང་བར་བསྟན་ཏོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི། དཀྱུས་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཞེས་པ་ནི།

For that reason, one should think: "The gateway of my own pure primordial wisdom (jñāna) is of one taste with the gateway of the deity’s utterly pure, unattached, and liberated primordial wisdom, as they are equal." Thus, the definition of "uniting liberation" through the conviction that these two liberations are one is the realization that the two liberations are inseparable. Therefore, by realizing that the faculties of these two—the material faculties of the self, such as the eyes, and the five liberated faculties of the deity, such as the [deity’s] eyes; and the immaterial faculties of the self, the eight collections of consciousness, and the non-material faculties of the deity, the five types of primordial wisdom—are equal in every respect, becoming one and inseparable, one meditates on the Victor as the single identity of one’s own body and the wisdom-being (jñānasattva). This is the fourth, most secret offering. Regarding the word "however" (mod kyi): although it is said that these offerings should be applied sequentially to each [deity] after meditating on them according to the specific distinctions of the four families and making them non-dual with the commitment-being (samayasattva), the meaning of the word "but" (kyang) indicates that these four offerings are also suitable to be performed for any deity belonging to whichever family one has meditated upon, after making them non-dual with that great being (mahāsattva). As for the phrase "Why is that?": it is sufficient to understand it from the context of the main text itself. Regarding the phrase "In particular":

ཁྱད་པར་དུ་ནི་རང་གི་རིགས་གང་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་བདག་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་རང་གི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་རབ་ཏུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་དེ་ལྷག་པར་བྱའོ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིགས་ལ་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་དོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་རང་གི་ལྷའི་བདག་གི་ལུས་ལ་ཆུ་འོ་མ་དང་འདྲེས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་འོ་མ་དང་ཆུ་ལེགས་པར་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་འདི་ནི་ཆུ། འདི་ནི་འོ་མ་ཞེས་སོ་སོར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་གྱུར་པ་ལྟར། དེ་ལྟར་གསང་བའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བྱས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བདག་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཨོཾ་སུ་ར་ཏ་སྟྭཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་འདོད་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པར་ཞེས་པ་ནི་བདག་གིར་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པའོ། ། ཇི་སྲིད་འདོད་པར་ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྲིད་སེམས་མི་སྐྱོའམ་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པའོ། ། འདོད་པ་བརྟེན་པ་བདེ་བའི་བདག། ཅེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་ཅིང་མ་བཏང་བར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་པས་དེ་ཐོབ་པར་མཛད་པའོ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཁྱོད་ཅེས་སྨྲས། །

In particular, the masters who are learned in the families of yoga explain that one should perform the most secret offerings belonging to one’s own family for that which has become non-dual with oneself, whichever of one’s own families is being meditated upon. Thus the Master has spoken. Then, regarding the phrase "having thus become like water and milk mixed together within the body of one’s own deity": for example, if water and milk are well mixed, one cannot distinguish them individually, saying, "This is water" or "This is milk," because they have become of one essence. In the same way, immediately after performing the four types of secret offerings, one’s own body, speech, and mind, and the body, speech, and mind of the wisdom beings (jñānasattva) become inseparably of one essence. Reciting the essence mantra oṃ suratastvaṃ, one should meditate for as long as desired in order to bring the wisdom beings under one’s control. Regarding "brought under control," this means they have become one’s own, such that they can be transformed exactly as one desires. "For as long as desired" means meditating for as long as the mind does not grow weary or until the accomplishments (siddhi) are attained. Regarding "the self of bliss, the support of desire": all Buddhas and Bodhisattvas are objects to be desired and relied upon. If one practices them without abandoning them, they will bring about the attainment of both the qualities of worldly bliss—the objects of desire—and the supramundane bliss that is the nature of nirvāṇa. "O you who are most joyful," he said.

ཞེས་པ་ནི་སུ་ར་ཏ་སྟྭཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཁྱོད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའམ་དགའ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་བསྟེན་པས་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་བྱ་བ། ། ཞེས་པ་ནི། ཐབས་གང་དམ་ཚིག་ཇི་སྐད་སྨྲས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྐུལ་བས་དབང་དུ་བྱས། ། ཞེས་པ་ནི་སུ་ར་ཏ་སྟྭཾ་ཞེས་པའི་སྔགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་དབང་དུ་བྱེད་ཅིང་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔགས་དེས་ནི་གནད་ལ་འབབ་པའམ་སྟེང་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པས་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱེད་ཅེའོ། ། འདིར་འདོད་ཅིང་ཐར་པར་བྱས་པས་ན་ཞེས་པ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉིད་སླར་བཀྲོལ་བའི་ཚིག་སྟེ། འདིར་འདོད་ཅིང་ཐར་པར་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་གྲུབ་འདོད་ཅིང་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བས་ན། འདོད་ཅིང་ཐར་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་སུ་ན་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། གོང་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པ་ལས་དགར་བར་བྱས་ནས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་གཞན་དག་གིས་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་ལ་བྱ་བར་ངེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལས། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཁྱོད་ཅེས་སྨྲས། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུ་ར་ཏ་སྟྭཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །

This refers to the mantra suratastvaṃ, which indicates that you are one who is intensely joyful or who engages in joy; it is taught as the cause for attaining the nature of bliss through the cultivation of desire. "Vajrasattva is to be accomplished" means: by whatever method and according to the samaya as previously described, Vajrasattva is to be accomplished. "By invoking that very [mantra], one gains mastery" means that by invoking that very mantra suratastvaṃ, one gains mastery and becomes of one taste. Why is that? Because that mantra strikes the vital point or brings [the deity] upward, it is also called "that very [mantra]"; therefore, it acts in that way. Here, the phrase "because of desiring and liberating" is a word that further explains the verse itself. "Desiring and liberating" means desiring the siddhi to be accomplished and liberating [oneself] from the saṃsāra of the three realms; thus it is called "desiring and liberating." In actual fact, this refers to the wisdom-being (jñānasattva) oneself who is to be accomplished, distinguished and taught from the aforementioned mention of "all buddhas and bodhisattvas." Regarding this, for those who might wonder what certainty there is that the word "desiring" refers to the deity, it is stated in the tantra, specifically in the Samayamaṇḍala-uttaratantra: "You are called 'Intensely Joyful' / Vajrasattva is to be accomplished," and so forth. "Intensely Joyful" is the mantra suratastvaṃ that should be recited.

དེ་བརྗོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་བྱ་བ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། ། དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ད་ནི་འདོད་པ་ཀུན་དུ་བཟང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ད་ནི་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་སྟེ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རིགས་པ་སྟེ། གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བས་ཀུན་དུ་བཟང་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་དེའི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་བ་སྦྱིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་ན། དེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འདོད་པ་དང་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་བརྟེན་ནས་ཐོབ་ཅེ་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་གནས། ། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཁོ་ན་དང་། སུ་ར་ཏ་སྟྭཾ་ཞེས་པའི་སྔགས་བརྗོད་པ་དང་། མཆོད་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། ཅི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་འདི་ལྟར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་ཕལ་ཆེར་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། ཞེས་གབ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་པོར་གྱུར་པས་དེ་གཟུང་བར་ཟད་ཀྱི། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་བསྒྲུབས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ། །

Why is this said? It is stated: "In order to accomplish Vajrasattva." This was spoken for the sake of accomplishing Vajrasattva. If one asks what his nature is, it says: "Now, the Samantabhadra of all desires." This is mentioned as an illustration; it is the glorious Vajrasattva. He is the principle that all beings desire and strive for; because he is the essence of the bodhicitta that is the nature of both the moving and the unmoving, he is called "Samantabhadra" (All-Good). Therefore, the result of his desire is: "He bestows happiness upon all sentient beings." This means that if there are sentient beings who desire anything, he bestows the happiness they desire, as it is said. If one asks by what cause that granting of desires and happiness is obtained, one should understand that it is obtained through this very statement: "Abiding in the samādhi of Vajrasattva," as well as by reciting the mantra suratastvam and making offerings, as it is said: "One will attain accomplishment." Others may wonder: "Does this occur only through Vajrasattva and not through others?" To address this, it is said: "The term 'Vajrasattva' here is mostly a word for a proximate characteristic." This means that because Vajrasattva is the first [of the deities], he is taken as the primary example; however, it is shown that if one accomplishes other bodhisattvas such as Vajrarāja and so forth, they will likewise be accomplished in the same way.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེའི་ཟླས་བྱུང་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ། ནོར་བསྒྲུབ་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རིག་འཛིན་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་འདིར་བཤད་དེ། དེ་ལ་དང་པོར་ནོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཞེས་པས་མགོ་དྲངས་པ་ནས། མཉེས་པར་བྱ་བའི་མགོན་པོ་གང་འདོད་པ་ཅིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་ལས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཉེས་པར་བྱ་བའི་མགོན་པོ་གང་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་གསུངས་པའི་ལྷ་ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་དེ་ལས། གང་ལས་མོས་པ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་ལས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་འབྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་ལས་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བས། གང་ལ་དད་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱུད་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་གསལ་བར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།

The explanation of the accomplishment of the mahāmudrā of the great beings of the Tathāgata family has been completed. Having thus taught the manner in which the mahāmudrā of the Tathāgatas and the great beings of their families is to be accomplished, I shall now explain here the meanings taught in the tantra regarding the methods for accomplishment—the means that arise as the counterparts to those [mahāmudrās]—such as the accomplishment of wealth, the vajra, the vidyādhara, and the four mahāmudrās. Regarding that, first, the accomplishment of wealth is taught, beginning with the words "In that way, the Tathāgatas..." and so forth, up to: "Through familiarity with meditating on the mudrā of whichever Protector one desires to please, one accomplishes the siddhi as desired." The phrase "whichever Protector one desires to please" means that from among all the Tathāgatas and the deities spoken of as belonging to the Tathāgata family, one should accomplish whichever siddhi one desires from among those that arise below, by familiarizing oneself with meditating on the mahāmudrā and so forth of whichever one has devotion. The phrase "those siddhis that arise from the mahāmudrā" refers to what is taught in the tantra itself: "Since the siddhi one desires arises from familiarity with meditating on the mahāmudrā of the deities, one should accomplish whichever one has faith in." These points shall be clearly explained here in this sādhana composed by the master Buddhaguhya.

དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཀོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པ་གང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་ནོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེས། དང་པོ་ཉིད་དུ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དབབ་པའི་མཐའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས། ཨརྠ་སིདྡྷི་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ཅིང་། ཇི་ལྟར་གང་ལ་དད་པའི་རང་གི་ལྷའི་གཟུགས་དང་། བདག་མི་གཉིས་ཤིང་ཐ་མི་དད་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ནོར་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ཚད་ནི། ཇི་སྲིད་ནོར་བསམས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་དང་གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པོ་རྣམས་ལས་ཇི་སྲིད་རང་གིས་འདོད་པའི་ནོར་མངོན་དུ་བསམས་པ་དེ་རང་གི་མངོན་དུ་སྣང་བར་གྱུར་གྱི་བར་དེ་སྲིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། མ་བཙལ་བར་ག་ལས་འབྱུང་གཏོལ་མེད་པར་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི། བདག་གིས་དེ་སྔ་དངོས་སུ་གང་དུ་ཡང་བཙལ་བའི་བྱ་རྩོལ་མ་བསྐྱེད་པས། ས་འོག་ས་བླ་བར་སྣང་ངམ། ས་དང་ཆུའི་གསེབ་གང་ན་ཡོད་གཏོལ་མེད་བཞིན་དུ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་གང་འདོད་པ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མངོན་དུ་སྣང་བར་དམིགས་པ་དང་། ནམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པའི་དུས་ན། མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །

Regarding the phrase "arising from the meditation on Mahāmudrā": this refers to the accomplishment taught in the context of the aforementioned arrangement. One who wishes to achieve the siddhi of wealth from among the various siddhis taught as arising from the cultivation of Mahāmudrā practice should first perform, in detail and according to the previously explained method, the preliminary rituals up to the descent of the jñānasattva. Then, reciting the heart mantra arthasiddhi, one should meditate on oneself as non-dual and inseparable from the form of one's own chosen deity. This is the samādhi for achieving wealth. As for the measure of meditation: "as long as the wealth is visualized" means that one should meditate until whatever form of wealth one desires—be it jewels, gold, silver, or the like—actually appears before one. Regarding the phrase "it arises without being sought, from nowhere known": because I have not previously exerted any effort to search for it anywhere, whatever the mind desires appears through the power of samādhi, even though it is unknown whether it is in the subterranean realm, the celestial realm, the atmosphere, or within the earth and water. Thus, it is taught that one should meditate until it appears directly when the samādhi has become serviceable.

དེ་ནས་མཚན་མ་བྱུང་ནས་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་འདོད་པའི་ནོར་ཉིད་མངོན་དུ་སྣང་བ་ནི་མཚན་མ་བྱུང་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་རང་གིས་འདོད་པའི་མཚན་མ་སྣང་བར་གྱུར་ནས། སྔ་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཚན་གཅིག་རང་གི་ཉམས་སུ་ལོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གོམས་ཤིང་གསལ་བར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ནོར་བསྒྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་གསལ་བར་འདོད་ཅིང་གནས་སོ། ། དེ་ལྟར་གནས་པ་དང་། དེའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་རང་གིས་གང་བསྒོམ་པའི་ལྷ་བྱོན་ནས་རང་ཇི་ལྟར་བསམས་ཤིང་བསྒོམས་པའི་ནོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཀུན་བདག་ལ་སྩོལ་བར་མཛད་དོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ནོར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བསྒྲུབས་ནས། ཕ་རོལ་འཇོམས་ཤིང་ཚུར་གཞན་གྱིས་མི་ཚུགས་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་ཉིད་བསྒྲུབས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། ། འདི་དག་གི་རྩིས་མགོ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མོས་པའི་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ཞེས་པ་གང་བསྒོམས་པའི་ལྷ་དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་དུ་སྣང་བའི་བར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བཛྲ་བི་དཱ་ར་ཞེས་པ་ནི་རིག་འཛིན་བསྒྲུབ་པ་སྟེ།

Then, regarding the phrase "when the signs have appeared": having meditated in that way, the actual manifestation of the desired wealth is the appearance of the signs. Once the signs of one's own desire have thus appeared, one should meditate with extreme familiarity and clarity upon that very mudrā of samādhi which one has mastered during the previous night, in accordance with the method previously taught. One should desire and abide in the clear mental recollection of that very essence of wealth-accomplishment taught earlier. While abiding in that state, immediately thereafter, the deity whom one has meditated upon will appear and bestow upon oneself all the siddhis of wealth exactly as one has conceived and meditated upon them. This procedure is also stated in the Tantra: "In that regard, for one who wishes to accomplish wealth," and so forth. Next, regarding the phrase "the vajra siddhi shall be taught": having accomplished one's own body, speech, and mind as being like a vajra, the vajra siddhi is the ability to destroy others and remain unassailable by others, or alternatively, the ability to act according to one's wishes by accomplishing the vajra itself. This refers to the teaching of the methods for accomplishing that. The general framework for these should be understood from what was previously taught: "until the signs of one's own mudrā of interest appear" means until the characteristics of the samaya-mudrā and so forth of whichever deity one has meditated upon become manifest. Similarly, "Vajravīra" refers to the accomplishment of a Vidyādhara.

རང་གི་ལྷ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་སྔགས་འཛིན་སྟེར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷ་གང་བསྒོམས་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱོན་ནས་རིག་སྔགས་འཛིན་གྱི་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་དེ་སྦྱིན་པར་མཛད་དོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་། བདག་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སེམས་དཔའི་གཟུགས་སུ་ཞེས་པ་ནི། རང་གང་ལ་དད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་བསྒྲུབ་ཅིང་སྣང་བར་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཚེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་རང་གི་ལྷ་གང་སྒྲུབ་ཅིང་བསྒོམ་པ་དེའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ཅིང་རང་ཇི་ལྟར་མོས་པའི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ནས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཆོག་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་དངོས་གྲུབ་ཅི་སྙེད་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ན་རང་གི་ལྷའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དེའི་སྙིང་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ན་ཡང་དག་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "one's own deity likewise bestows the vidyādhara [attainment]": whichever deity one has meditated upon will appear in person and grant whatever vidyādhara siddhi one desires. As for "blessing through the mudrā and mantra, and making oneself inseparable from the jñānasattva," this refers to the act of blessing. Regarding "in the form of the sattva of one's own mudrā": one should accomplish and manifest oneself in the form of the great sattva of whichever mudrā one has faith in. Regarding "at that time": at the time of such accomplishment, from among the Tathāgatas and the Tathāgata families and so forth taught in the context of the Great Maṇḍala of the Vajradhātu, one should recite the heart mantra of whichever deity one is accomplishing and meditating upon, and meditate on oneself in the nature of the mahāmudrā of that deity as one has visualized. Furthermore, as it is said in the tantra itself: "Then, the supreme siddhi..." and so forth. In that context, "supreme siddhi" refers to the mahāmudrā itself, which is the most distinguished among all siddhis. If one wishes to accomplish that, one should accomplish the mudrā of the body of one's own deity and the heart mantra of that mudrā. Regarding the phrase "by the perfectly complete Buddha": "perfect" (yang dag pa) means that it is distinguished from those who have merely reached the ultimate worldly fruits.

ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་གྲུབ་པ་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཀྱང་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་གཡུང་དྲུང་གི་བདག་ཉིད་པས་ཡང་དག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས། ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པའང་འདི་བཞིན་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ལས་གང་ལ་དད་པའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། སྣའི་ཐོག་མའི་བུ་གའི་ནང་དུ་འབྱུང་བའི་དབུགས་དགག་པའི་རིམ་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ། བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་དབུགས་འབྱུང་བའི་དུས་ནམ་མཁའི་ནང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བར་གྱུར་པར་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསམས་ཏེ། སྣའི་བུ་གའི་ཐོག་མ་ནས་དབུགས་བག་ཡངས་སུ་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བས་དབུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡིད་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་ནམ་མཁའ་གང་བར་བརྟགས་པ་དེ་དག་དབུགས་སླར་སྡུད་པའི་དུས་ན་དེ་དག་ཀྱང་སླར་བསྡུས་ཏེ་ཡན་ལག་གི་རླུང་རང་གི་ལུས་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མར་སར་པ་བྱེ་མའི་ནང་དུ་ཐིམ་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་སྙིང་གར་གཟུང་ཅིང་ལུས་ལ་ཐིམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་ཉིད་ལས། ཇི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཅིངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Just as the worldly fruits attained through realization, though they are great accomplishments, are not truly perfect because they are characterized by exhaustion, the fruit of attaining the body of a tathāgata is truly perfect and complete because it is of an inexhaustible, eternal nature. Therefore, among all the accomplishments of a true Buddha, this is the most sublime; the stages for its accomplishment should be performed in this way. From among the five tathāgatas, whichever one you have faith in, or the Blessed One Vajradhātu tathāgata, you should manifest yourself in the form of his great mudrā exactly as it is. Then, following the previous sequence for arresting the breath emerging from the initial nostril, you should recite "Vajradhātu" and, at the moment the breath is exhaled, visualize through yoga that the entire expanse of space is clearly filled with the subtle bodies of the truly perfect Buddhas. By the application of releasing the breath freely from the nostrils, with the mind following the breath, you should imagine those bodies of the tathāgatas filling the sky. When the breath is drawn back in, you should withdraw them as well and, in the manner of the branch winds entering your own body, hold them at your heart and dissolve them into your body, just as fresh butter dissolves into sand. That this should be done is stated in the tantra itself: "Having bound the great mudrā of the tathāgata," and so forth.

རབ་ཏུ་ཞི་བའི་མཆོག་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་ཅེས་པ་ནི་(ཞེ་,ཞི་)བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་མཆོག་མ་ཡིན་ཏེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་མཆོག་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བྱ་སྟེ། བསྐལ་པ་དུ་མས་འགྲུབ་པར་དཀའ་བའི་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་མཆོག་དེ་ཚེ་འདི་ཁོ་ན་ལ་འགྲུབ་པར་འདོད་པས་སྦྱོར་བ་འདི་བྱའོ། ། མིན་ན་ཞེས་པ་ནི་དེ་བསྒྲུབས་པས་གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ནོར་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལས་གཞན་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་བྱ་བ་གཞན་བཏང་སྟེ། རྟག་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་ཤིང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་འཇོམས་པ་དང་། འདུལ་བ་ནི་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ཚད་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་པ་དག་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའི་མཚན་མ་བདག་གཞན་གྱིས་མཐོང་གི་བར་དུ་བསྒོམས་ནས་ནམ་མཚན་མ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུངས་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིག་སྔགས་འཆང་དུ་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུངས་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུངས་འཛིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིག་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། །

Regarding the phrase "desiring to attain the supreme, utter peace of buddhahood": although the śrāvakas, pratyekabuddhas, and others also possess a degree of peace, theirs is not the supreme, utter peace. The supreme, utter peace refers to unsurpassed buddhahood. Desiring to achieve that supreme, utter peace—which is difficult to accomplish over many eons—within this very life, one should engage in this practice. The phrase "if not" means that even if one does not achieve that [supreme peace] through its accomplishment, one will still achieve the previously mentioned siddhis, such as the attainment of wealth and so forth. By exerting oneself in meditation without other activities and abandoning other tasks, and by constantly abiding solely in the Great Seal (mahāmudrā) of the Tathāgata, one overcomes the dysfunctional tendencies of body, speech, and mind. Through this discipline, one will obtain whatever siddhi is desired. As for the measure of meditation, it is as follows: one should meditate until the signs of accomplishing the Great Seal of the Tathāgata—exactly as one has visualized it—are seen by oneself and others. Once those signs have appeared, one should perform the drawing of the maṇḍala and so forth as previously described. By accomplishing this, one becomes a bodhisattva vidyādhara who holds the dhāraṇī of a perfectly enlightened buddha. A "bodhisattva who holds the dhāraṇī of a buddha" refers to one who has manifested the Great Seal of the Tathāgata. "Holding the dhāraṇī of a buddha" is what is called the "vidyā-mantra of a bodhisattva."

སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་པ་ནི། དང་པོར་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་རང་གི་ལུས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ནས། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མའི་ཕྱག་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ངང་དུ་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། ནམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་སྣང་ཞེས་པ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་ནས། ནམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གོམས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་ཏུ་རུང་བ་དེའི་ཚེ། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཚེ། ཉིད་ན་ཞེས་པ་སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་ཉིད་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པའི་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་མངོན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། སེམས་དཔའ་ཡང་ནི་ཐམས་ཅད་བདག། ཅེས་པ་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའོ། ། བདག་ཀྱང་བདག་ལ་ཀུན་དུ་གནས། ། ཞེས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གོམས་པའི་མཐུས་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་བདག་སྟེ།

Regarding the phrase "through the yoga of the blessing of the sattva": first, when familiarizing oneself with the meditation, one examines the mind and so forth through the sequence of the five manifest enlightenments. Having meditated on one's own body as the Mahāmudrā and blessed it with the mudrā of the Vajrayoṣit, one should meditate on oneself in the form of the Buddha to be accomplished. The samādhi in which the wisdom-being (jñānasattva) and the commitment-being (samayasattva) are made one and meditated upon in the state of the wisdom-being is called "wisdom yoga." Through this, the Mahāmudrā siddhi of the Tathāgata will appear. Regarding the phrase "when it appears as the body of the Tathāgata": having meditated on the Mahāmudrā in that way for a long time, when the Mahāmudrā characterized by the appearance of the Tathāgata’s body has been mastered and the samādhi is ready to be accomplished, then at the very moment of meditating on the Vajrayoṣit—meaning at the time of meditating on the Mahāmudrā after being blessed by the Vajrayoṣit—even though there is no conceptualization of meditating on the Mahāmudrā, one's own body will manifest directly as the Mahāmudrā of the Tathāgata. Regarding the phrase "the sattva is also the self of all": the glorious Vajrasattva is the nature of bodhicitta, having become the essence of all that is moving and unmoving. Regarding the phrase "I also abide everywhere within myself": because it pervades all and through the power of familiarizing oneself with the yoga, I myself am that, and that itself is I.

ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དབྱེར་མེད་པས་ན། གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་གནས་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་བས་ན་ཡིད་ལ་བྱ་བ་སྟེ་བདག་རང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བཤད་པའོ། ། ད་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་རིགས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དཔའ་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལས་གང་ལ་མོས་པ་གཅིག་གམ་དུ་མ་ཡང་རུང་བའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རིམ་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དང་པོར་རེ་ཞིག་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཡེ་ཤེས་དབབ་པའི་མཐའི་བར་དུ་བྱས་ལ་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་འདོད་ན་ཐོག་མ་ནས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་བསྒོམས་པ་ལས་མི་གཟུང་བར། གཞན་གྱི་ལས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་དགོས་པས་ན་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཆོད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དབབ་པའི་བར་དུ་སྔར་བསྟན་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མ་ལུས་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་གདོད་རང་གིས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཅིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་འདོད་པའི་རང་གི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བསྒོམ་པར་བྱས་ཏེ།

Because they are not distinct and are indivisible, it is taught that they abide as the essence of one another. Therefore, it is taught that "mental engagement" is that which brings about the actualization of oneself as Mahāmudrā. This concludes the explanation of the method for accomplishing the Mahāmudrā of the Tathāgatas. Now, the accomplishment of the Mahāmudrā of the Wisdom Beings (jñānasattva) will be explained. How is that so? It is said: "This is the sequence for accomplishing the Mahāmudrā of any appropriate deity of that family, such as the glorious Vajrasattva," and so forth. This means that for those belonging to the family of the Blessed One Vairocana, or those included by the phrase "the glorious Vajrasattva and so forth"—referring to the remaining Bodhisattvas such as Vajrarāja—one should follow the sequence to be presented below for accomplishing the Mahāmudrā body of whichever deity one is devoted to, whether one or many. Furthermore, what is the procedure? It says: "First, perform the rituals such as the offerings up to the descent of wisdom." This means that if one wishes to accomplish this, one should not begin by meditating on the Mahāmudrā body from the very start. Since it is necessary to connect with the practice through other preliminary activities, the word "first" is used. One should perform everything without exception according to the previously taught sequence, starting from the offerings up to the descent of wisdom. Then, one should clearly meditate on oneself in the form of the Mahāmudrā of one's own chosen deity, the very form one wishes to accomplish and receive the blessings of.

ཇི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བཀའ་སྩལ་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་མཉེས་པར་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་རང་གི་ཡིད་ལ་གསལ་བར་བརྗོད་ཅིང་སྣའི་བུ་གའི་ནང་ནས་ཕྱི་ནང་དུ་རིམ་པར་རྒྱུ་བའི་དབུགས་བཀག་ནས་དབང་པོའི་ཚོགས་མིག་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་དག་ཡིད་ཀྱི་དབང་བའི་ནང་དུ་འདུས་པར་བྱས་ཤིང་ཡང་དག་པའི་འདུན་པ་(དག་,དྲག་)པོའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པས། རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་པའི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་གསལ་བར་བསྒྲུབས་ལ། ཇི་སྐད་དུ། ཡིད་ལ་གནས་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། ། ཡིད་ལ་གང་འདོད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཏིང་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་ལ་གནས། ། དེ་ཕྱིར་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ཐུགས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོ་བས་ན། དེ་བཟླས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པས་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་འདིར་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྒྲུབ་པ་དེའི་སྙིང་པོ་དེ་ཐུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོར་རིག་པར་བྱས་ནས།

Just as it was taught during the explanation of the great maṇḍala of the Vajra Expanse, one should clearly recite in one's mind the respective essence vajra-words of any of the wisdom beings, such as Vajrasattva and others, who are worthy of being pleased. Having restrained the breath that flows sequentially in and out through the nostrils, one should withdraw the collection of sense faculties, beginning with the eyes, and cause them to be gathered within the domain of the mind. Then, through intense and authentic aspiration, one should clearly manifest the form of the great mudrā of whichever deity one is practicing. As it is said: "By the ritual that abides in the mind, Whatever is desired in the mind will be accomplished. It abides in the heart that accomplishes samādhi; Therefore, it is called the 'essence' (hṛdaya)." According to the meaning of this, the essence of all the deities as taught is the nature of samādhi, an essence inseparable from the enlightened mind (thugs). Thus, by engaging in the practice of reciting it, one will attain the siddhi exactly as desired by the mind. For this reason, here too, one should recognize the essence of whichever deity one is practicing, such as Vajrasattva and others, as being an essence inseparable from the bodhicitta of the enlightened mind.

དེ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱི་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་དཔའ་དེའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱའི་ཆ་ལུགས་ཀྱི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བདག་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པར་བསམས་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་ཉི་མ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ཏེ་སྒོ་གསུམ་ནས་དུག་གསུམ་ལས་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དག་ཅིང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་བྱའོ། ། བར་སྐབས་སུ་དབུགས་དབྱུང་བ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་པས་སྐྱོ་ཞིང་ལུས་དུབ་སྟེ་དབུགས་བསྡུ་བ་མ་ཐུབ་ནས་སླར་གཏོང་བའི་དུས་ན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དབུགས་ནང་ནས་སླར་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ལྷའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་རྣམས་རབ་ཏུ་གང་ཞིང་ཁྱབ་པར་མོས་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་དབང་པོ་དང་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱ་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་གང་དབང་པོ་དང་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བསྒོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ནས། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་གང་དང་གང་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྔ་ན་སྤྱད་པ་དང་མཐོང་བ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ད་ལྟར་དང་། ཕྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། མྱོང་བར་གྱུར་པའི་ཆ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གང་ཡང་རུང་བ་ཀུན་རང་གིས་བསྒྲུབ་ཅིང་མཉེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྱི་བྱ་བ་དེ་དག་ཡིད་ལ་འབྱུང་ངམ་སེམས་དཔར་གྱུར་ནའང་།

One should meditate daily with the divine pride of thinking that the form of the body, the mudrā-attire, and the appearance of the Bodhisattva one wishes to accomplish through the method of recitation are non-dual and inseparable from oneself. In this way, one should act so that all faults arising from the three poisons through the three doors are purified and do not arise. In the interim, regarding what is called "resting the breath": when one becomes weary and the body exhausted from remaining constantly in meditative absorption (samādhi) such that one is unable to continue and must release the breath again, one should perform this absorption as follows: at the very moment the breath emerges from within, one should visualize that the forms of one's deity completely fill and pervade the expanse of space in the ten directions. Now, for the sake of those who wonder how to perceive everything that becomes an object of the senses and consciousness, it is specifically taught that whatever comes within the range of the senses and mindfulness should be made pleasing. It is said, "Meditate on the form of the Great Seal (Mahāmudrā) Bodhisattva." Having meditated as before, one should specifically meditate on whatever forms, sounds, and so forth become objects of the senses and consciousness—whether previously experienced, seen, or remembered, or those of the present and future, or those already experienced and those yet to be experienced—by visualizing all of them, in whatever way appropriate, as the Great Seal form of that Great Being whom one is accomplishing and pleasing. Therefore, even if such activities of the objects arise in the mind or become the Bodhisattva itself:

འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་སེམས་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐུ་བརྟས་པའི་དབང་གིས་འདི་དག་འབྱུང་ཞིང་འདི་ལྟ་བུར་སྣང་བར་ཟད་དེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འདི་དག་ནི་རང་གི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་དུ་བཏུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་འདི་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི། ལུང་དང་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བས་ན། འདི་རྣམས་ནི་སེམས་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་འདི་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རླུང་དང་བཅས་པའི་ཡིད་དེ་སླར་བསྡུས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱས་ནས་རང་གི་ཡིད་དབུགས་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས་པ་དེ་སླར་འདུས་ནས་བདག་རང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སེམས་དཔར་དམིགས་པར་བྱའོ། ། ཐབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཟོ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ལས། དེ་ཉིད་ཆེན་པོར་གནས་ཟློས་ཤིག། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཉམ་གཞག་སྟེ། བདག་ཉིད་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། གནས་དེར་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། དེའི་གནས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི། སྙིང་པོའི་སྔགས་ཟློས་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཉམ་གཞག་ཅེས་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་རྫོགས་པའི་ཆ་ལུགས་སུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའོ། ། བདག་ཉིད་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །

One should bring to mind what follows: "All these arise from my own conceptual construction," and so forth. These arise and appear in this way solely through the power of the increased strength of one's own deluded conceptual thoughts. Although these objects, such as forms and sounds, are capable of appearing individually just as one's own cognition conceptualizes them, if they were to exist [independently], it would contradict the evidence of scripture and reasoning. Therefore, one should understand that these appear as objects solely through the power of the deluded mind, but in ultimate reality, their intrinsic nature does not exist. Then, "having withdrawn that mind together with the winds" means that, having understood it in that way, one should withdraw one's own mind together with the breath-winds and visualize oneself as the deity of the mudrā. These methods are not one's own inventions; for in this Śrī Tattvasaṃgraha Tantra, it is said: "Abide in the great reality, recite the mantra, And, equipoised in the great mudrā, Through the yoga of oneself as the being, Always meditate on everything in that state." "Great reality" refers to the pure Bodhisattva. "Abiding in that state" means abiding in the nature of that meditative concentration, which is the recitation of the essence mantra. "Equipoised in the great mudrā" means abiding with one-pointed mind in the complete form of the Great Being's mudrā. "Through the yoga of oneself as the being..." [continues].

ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་གནས་དེར་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། བདག་ཉིད་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་དེ་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཟློས་ཤིང་དེའི་དབང་པོ་དང་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གནས་དེར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གནས་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བཤད་ན། དེ་དག་གང་ལྟར་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། ། རིམ་པ་འདིས་བསྒོམ་ཞིང་ཞེས་པ་ཤེས་པ་དང་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བསྟན་པའི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་འདིས་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒོམ་ཞིང་ཇི་སྲིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གང་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་མ་བྱུང་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཉེ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ་གང་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་འམ་ཡང་ན་ཕྱོགས་གཞན་དུ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དཀར་པོ་སེར་པོ་དང་། ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་སེམས་དཔའ་དག། མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ།

Regarding this: it is taught that the yogin of the sattva who abides in such a meditative absorption (samādhi) should meditate on everything in that place at all times; that is, one should meditate in such a meditative absorption at all times. Others say: having placed oneself in the meditative equipoise of the mudrā of whichever Great Sattva one wishes to meditate upon, and through the meditative absorption that serves as the locus for the mantra of the Great Essence (mahāhṛdaya), the yogin of the sattva should at all times meditate upon himself as abiding in the nature of the form of the Great Mudrā Sattva in that place which has become the object of the senses and cognition. If explained in this way, it is seen that there is no mutual contradiction between the two. The phrase "meditating by this sequence" indicates the ritual sequence for meditating on the nature of the deity and cognition; by this sequence, one meditates in the yoga of the deity’s mudrā and should familiarize oneself with the meditative absorption until the signs of the siddhi of the Great Mudrā of whichever Sattva of the Tathāgata family one is accomplishing appear. In that regard, the following is taught as the signs of approaching the siddhi of the Great Mudrā: "In the sky or in another direction, a white or yellow maṇḍala, and one’s own mudrā and Sattva, will be seen as if directly present." Thus it is said.

རང་གི་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་འམ་དེ་ལས་ཕྱོགས་གཞན་དུའང་རུང་སྟེ། ལྷ་གང་བསྒོམ་པ་དེའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཁ་དོག་དཀར་པོའམ། སེར་པོ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའམ། ཡང་ན་རིགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱར་ཡིད་དང་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་ཐོབ་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི། དེའི་མཚན་མ་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་བཅས་པ། ། དངོས་གྲུབ་དུས་ན་རང་གི་གཟུགས། ། བདག་ལ་ཐོག་མར་སྟོན་པར་མཛད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་གང་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེའང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་དང་བཅས་པ་དག་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན་ལྷ་རང་གི་གཟུགས་གང་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་བདག་ཉིད་ལ་དང་པོར་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྔར་བསྙེན་པ་བྱས་ནས་ནམ་མཚན་མ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ཏེ། མཆོད་པའི་རྣམ་པས་དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་བྱས་ནས། མཚན་གཅིག་ཡལ་ནངས་སུ་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་ནས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ན།

In the sky before oneself, or in any other direction, one will see the maṇḍala of whichever deity is being meditated upon, together with its family, in white or yellow—just as it was visualized—or else in the color of its family, appearing to the mind and the senses just like the mudrā of one’s own being. Thus it is said. Likewise, when the attainment of siddhi is drawing near, other signs are described as follows: "Vajrasattva and the others, Upon a moon maṇḍala with its light, At the time of siddhi, will first Reveal their own forms to me." Thus it is said. To that samayasattva who possesses the application of such meditative concentration (samādhi), whichever of the great wisdom beings (jñānasattva) such as the glorious Vajrasattva and others has been manifested, will first reveal their own manifested form to the practitioner at the time of accomplishing siddhi, appearing together with a moon maṇḍala. Thus it is said. Regarding the phrase "one should perform the ritual of offering": having previously performed the approach (sevā) in that manner, when the signs appear, one should draw the maṇḍala accordingly and perform offerings in the proper manner. Then, remaining in the deity’s samādhi throughout the night until dawn, if one performs the recitation (japa), [the siddhi will be attained].

རང་གི་ལྷ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་མངོན་དུ་བྱོན་ནས་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆ་ལུགས་ཀྱི་གཟུགས་སྟོན་ཅིང་། གང་འདོད་པའི་གྲུབ་པ་དེ་ལ་སྩོལ་བར་མཛད་དོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ན་སྤོགས་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་གལ་ཏེ་ནམ་ཞིག་དེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཞན་པས་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་མ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོང་མའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དབང་པོ་ཞན་ཅིང་ཤེས་རབ་རྟུལ་བ་འམ། བརྩོན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོབས་ཞན་ནས་སྒྲིབ་པ་སྟུག་པོས་བསྒྲིབས་པའི་དབང་གིས་ཡུན་རིང་དུ་བསྒྲུབས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རང་གི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་སྟོན་པ་དང་། གྲུབ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་མ་བསྟན་ཅིང་མེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་བརྗོད་དེ་དག་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་སྔར་བཤད་པའི་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཚེ་རིང་བ་དང་། སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། ལུས་བཟང་པོ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་བརྒྱད་པོ་དག་བསྡུ་སྟེ། དེ་ལས་གང་འདོད་པ་ཞིག་དངོས་གྲུབ་དག་ནན་ཏན་གྱིས་མ་བསྒྲུབས་ཀྱང་བཟླས་བརྗོད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་འབྱུང་ཞིང་འཐོན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་གཞུང་ལས་ཀྱང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྔགས་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དམ་པ་ཡི། ། མཁས་པའི་གོ་འཕང་གང་འདོད་པ། ། དེས་ནི་བདག་གིས་འདི་བྱའོ། ། མིན་ན་དངོས་གྲུབ་གོང་མ་བཞིན། །

The Great Being who is the accomplishment of one’s own deity will appear in person, manifesting the form of one’s own Great Seal (mahāmudrā) attire and bestowing whatever accomplishment is desired. If, even after doing so, accomplishment is not attained, the ritual for enhancement is taught: "If, through meditating in that same way, at some point the signs of the manifestation of the accomplishment of one’s own Great Seal do not appear through the path of meditation," and so forth. This means that if, despite meditating according to the aforementioned method, the yogi has dull faculties and weak insight, or if their diligence and meditative concentration are weak and they are obscured by dense veils, such that even after practicing for a long time the manifestation of the Great Seal of their own deity and the signs of the manifestation of accomplishment do not appear, their meditation and recitation do not become meaningless. At the time of such practice, even if one does not diligently strive for any of the accomplishments one desires, the eight common siddhis—summarized by the word "and so forth" as the previously explained five wisdoms of clairvoyance, long life, great strength, a beautiful body, and the rest—will arise and emerge from that recitation and meditative concentration. As it is said in the scripture, in the section praising the benefits of meditating on the Great Seal: "In this very life, whatever sublime and learned state one desires, one shall achieve it; otherwise, the higher accomplishments will be as described above."

ཞེས་གསུངས་ཏེ། དམ་པ་དང་མཁས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་དེ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གོང་དུ་གསུངས་པའི་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་གཞན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའི་གཞུང་གཞན་ལས་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་སྔར་གསུངས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཟླས་པ་བྱས་བཞིན་དུ་དེ་དག་མ་གྲུབ་ན་ཡང་། རྣམ་པ་འདི་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་མས་ནི། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྡུ་ལ། སོགས་པ་འོག་མས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ལྷག་མ་གསུམ་བསྡུ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། །

Thus it is said: The "sublime and learned" are the great beings of wisdom (jñānasattva). A yogin who desires to attain their level of accomplishment (siddhi) in this very life should perform meditation and recitation. It is taught that if one does so, even if that [specific] accomplishment is not attained, one will obtain the other accomplishments mentioned above, such as the five superknowledges (abhijñā). The reasoning for this occurring is also explained in detail in other ritual texts, such as the Sarvadurgatipariśodhana-tantra. Likewise, regarding the previously mentioned accomplishment of the Great Seal (mahāmudrā) of the Tathāgata, it should be understood in the same way. This means that when accomplishing the Great Seal of the Tathāgata as previously taught, if one does not succeed despite performing meditative absorption (samādhi) and recitation, one should know that these [other] aspects will be accomplished. Regarding the phrase "the Tathāgata and so forth," the "and so forth" at the beginning includes the beings of that family, while the "and so forth" at the end includes the remaining three seals. This method of presentation teaches the ritual for accomplishing the Great Seal, Dharma Seal, Pledge Seal (samayamudrā), and Action Seal (karmamudrā) of the Tathāgatas and the beings of their families, as taught in the context of the Great Maṇḍala of the Vajra Expanse (vajradhātumaṇḍala); it shows the method for practicing exactly as it is.

བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་བའི་ཐབས་མ་ལུས་པར་འདིར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེར་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྐབས་དེར་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་ལྟར་བྱ་ཞེས་པ་སྟོན་ཏོ། ། འབྲས་བུའང་ཕལ་ཆེར་འདི་ཉིད་དོ། ། ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བུ་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཞན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཕལ་ཆེར་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། འོག་ནས་འབྱུང་བ་དག་གི་ཡང་འདི་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་སྡུད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྷག་མ་གཉིས་སྤྱིར་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྔར་གོང་དུ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་ན། ཞེས་པ་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་པ་དེ་ལས་ཀྱང་དང་པོར་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པར་འཆད་དེ། གང་ཞེ་ན། རང་གི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་གཟུགས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་གར་བསམས་ཏེ། སྔར་གོང་དུ་གསུངས་པའི་བཛྲ་སརྦ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དཔའ་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་གང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་ཅིང་།

The phrase "it has been explained" means that the methods for performing [the practice] have been taught here without exception. Regarding the statement, "This is the sequence for accomplishing the samaya-mudrās and karma-mudrās taught therein," it indicates that the sequence for accomplishing the samaya-mudrās, dharma-mudrās, and karma-mudrās taught in the section on the Vajradhātu-maṇḍala should be performed exactly as it appears below. The phrase "the result is also mostly this very thing" means that although there are other results mentioned above, this is the primary one; one should understand that the results of what follows below are also this very same thing. Specifically, regarding the accomplishment of the three mudrās—primarily the samaya-mudrā and the others included by the word "etcetera"—one should first perform the yoga of the samaya-sattva according to the sequence previously explained, up until the descent of the wisdom-beings. Then, one should bind and accomplish whichever samaya, dharma, or karma-mudrā is to be practiced. In that regard, concerning the accomplishment of the samaya-mudrā, it is explained that among the three mudrās, the samaya-mudrā is accomplished first. How so? One binds the samaya-mudrā of whichever deity one is practicing, visualizes the form of that very samaya-mudrā at one's own heart, and recites whichever heart-mantra of the respective sattvas one wishes to utter, such as the "vajra-sarva" and so forth mentioned above.

བདག་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་འདི་ནི་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བསམས་པའི་བདག་གི་ལྷ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཉིད་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དོན་དང་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་གཞན་གྱིས་མི་ཤིགས་ཤིང་བཅད་པས་མི་ཆོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཉིད་ཀྱི་མི་ཤིགས་མི་ཆོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་བར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསམས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་དུས་རྟག་པར་སྦྱོར་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་བསྒོམ་མོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་སྙིང་པོ་བརྗོད་པ་དང་། དབུགས་བསྡུ་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་། འདུ་བའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རིམ་པ་ཇི་བཞིན་དུ་སྐབས་འདིར་ཡང་སྦྱར་ལ་བྱ་བར་ཡང་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྲུབ་པ། ། དེ་བཞིན་བདག་ཅེས་བསྒོམས་ན་ནི། ། སངས་རྒྱས་མཁས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། མིན་ན་དངོས་གྲུབ་གོང་མ་བཞིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་འདི་ལྟ་སྟེ།

"This is the samaya mudrā of my deity"—thus one should contemplate. This samaya mudrā of the deity to be accomplished by oneself is manifested in a form that is like the very nature of the tathāgatas’ mind, which is like the vajra of wisdom. For that reason, one should contemplate with one-pointed meditative concentration: "Just as the mind of all the tathāgatas, the Blessed One Vajrasattva—the essence of the pure bodhisattvas—is the samaya mudrā of the tathāgatas’ mind of wisdom, possessing the characteristics of the vajra-like expanse and meaning, and is indestructible and indivisible by others, so too is my own nature characterized by being indestructible and indivisible." In this way, one should meditate daily, never parting from the practice. Regarding the "remaining [elements]," the recitation of the essence mantra, the drawing in of the breath, the exhaling, the radiation of light rays, and the gathering [of light]—these applications should be applied here as well, following the sequence previously taught. That this is how it should be done is stated in the Tantra: "If one meditates, 'I am just as the Vajra Holder is accomplished,' One will attain the state of a wise Buddha; Otherwise, the accomplishments will be as described above." The meaning of this is as follows:

ཇི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ན་སངས་རྒྱས་མཁས་པ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་འདོད་པའི་དེའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་དེ་མ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ནའང་། སྔར་བསྟན་པའི་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་གཞན་པ་རྣམས་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་འདིའོ་ཞེས་པ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་རམ་རིམ་པའང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིའོ། ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་གོང་མའི་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། བདག་གི་ལྷ་སེམས་དཔའ་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆ་ལུགས་སུ་བསྒོམས་པའི་ལྕེ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསྒོམ་མོ། ། དེའི་བུམ་པ་ལ་ཡང་རང་གི་ལྷའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྔགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྔར་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་བསྒོམས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ། སྤྱིའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་དོན་ལ་མོས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། མ་སྐྱེས་པའི་དོན་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོར་གྱུར་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་དག་ཡིན་པར་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྤྱིའི་དོན་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱས་ནས། འདིར་ཡང་དོན་དེ་བཞིན་དུ་མོས་པར་བྱས་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ལ། ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་རྣམས་ཚང་བའམ། གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ་གང་སྒྲུབ་པ་རྣམས་གྲུབ་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་འདི་ཉིད་ལས།

Just as the fruit of the accomplishment of Vajradhara is manifested, if one meditates upon oneself according to the characteristics of the wisdom mudrā, one will attain the siddhi of whichever great bodhisattva one desires, who is equal to the wise Buddha. It is taught that even if that is not accomplished, other siddhis such as the five superknowledges previously explained will be attained. Likewise, regarding the specific method for accomplishing the dharma mudrā: just as the samaya mudrā is accomplished, the specific method or sequence for accomplishing the dharma mudrā is as follows. "As before" means according to the previous instruction: one should meditate on a five-pronged vajra on the tongue of whichever deity one wishes to accomplish. In the bulb of that [vajra], one should meditate on the wisdom mantra of the dharma mudrā of one's own deity as explained above. Its meaning is "all phenomena are unarisen." One should have conviction in the meaning of the general dharma mudrā, which means: all phenomena are unarisen, and these dharma mudrās are the means that symbolize that meaning of non-arising. Having understood the general meaning of the dharma mudrā in that way, one should also have conviction in that meaning here, recite the essence mantra exactly as it is, and [practice] until the signs of accomplishment appear for whichever of these dharma mudrās are being practiced, whether all of them or even just one.

ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་ཞིང་བཟླས་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ནི་ཞེས་པ་དབུགས་བསྡུ་བ་དང་། བཏང་བ་དང་། འཕྲོ་འདུའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དེའི་རིམ་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨྲས་ན། སངས་རྒྱས་མཁས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། མིན་ན་དངོས་གྲུབ་གོང་མ་བཞིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ། རང་གི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཞེས་པ་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་བཅིང་བར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རམ་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་ང་རྒྱལ་བྱས་ཏེ། རང་གི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཅིངས་ཏེ། སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ཁ་བཞི་པ་བསྒོམས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟར་བསམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་འཕགས་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་སྣང་བའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན།

One should meditate and recite until the words as they have been spoken arise. Regarding the phrase "the remainder," this refers to the specific distinctions of inhaling, exhaling, and the radiation and reabsorption [of light]; the sequence for these should be understood as it was previously. That this is how it should be done is stated in the Tantra, in the context of accomplishing the dharmamudrā: "If one utters the words, 'All phenomena are pure by nature,' one will attain the state of a wise Buddha; otherwise, the higher accomplishments will be as before." The meaning of this is self-evident. Regarding the phrase "also accomplishing one's own karmamudrā": among the four types of mudrās, this refers to the specific distinction or particularity of manifestly accomplishing and binding one's own karmamudrā. Just as the accomplishment of the dharmamudrā was taught, one should first generate the pride of being the samayasattva of one's own deity. Then, having bound whichever karmamudrā is appropriate, one should meditate on a four-pronged crossed vajra at the heart. The meaning of this should be contemplated as follows: "Since the characteristics of all phenomena are unborn from the very beginning, they are not established as entities by way of their own characteristics and are thus naturally pure. For that reason, all the characteristics taught as the activities for pleasing the Noble Ones and benefiting sentient beings are also ultimately unborn by nature. Otherwise, they appear as mere conceptualizations of the characteristic of illusion on the conventional level." For that reason, such is the logic.

ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་རྣམས་སེམས་ལས་སུ་རུང་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་ཡོད་པར་བྱ་སྟེ། ལྷ་སོ་སོའི་སྔགས་ལས་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རང་གི་སྙིང་པོ་དེ་རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་གིས་བརྗོད་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྤྲོ་བ་དང་། བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྩིས་མགོ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་དག་པས་ན། ། ལས་ཀུན་རྣམ་པར་སྦྱངས་ནས་ནི། ། སངས་རྒྱས་མཁས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། མིན་ན་དངོས་གྲུབ་གོང་མ་བཞིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པའོ་སྙམ་སྦྱངས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྣང་བར་མོས་པར་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་མཁས་པ་དང་འདྲ་བའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ། གལ་ཏེ་མ་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཇི་ལྟར་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་དག་སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་སྦྱོར་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འདྲ་སྟེ་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་སོ་སོར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་འདིར་གསུངས་སོ།

One should maintain the mental conviction: "Just as it is conceptualized through meditative absorption, whatever karmic accomplishments one desires will arise once the mind has become serviceable." Thus, from the mantra of each respective deity, one should recite and meditate upon one's own essence-mantra (hṛdaya) with the vajra-samaya. Regarding the phrase "the remaining ones," here too the sequence of emanating and withdrawing the action-mudrā (karmamudrā) should be understood by applying the four structural headings previously explained. Furthermore, as it is said in the tantra itself: "Because everything is entirely pure, once all actions have been thoroughly purified, one will attain the state of a wise Buddha; otherwise, the accomplishments will be as described above." The meaning of this is as follows: one should purify [the mind] by thinking, "All phenomena are primordially unborn and naturally and completely pure; likewise, the very nature of action is also completely pure." Then, by resolving that they appear as distinct particulars merely as conventional illusions, one will attain the accomplishment of the action-mudrā, which is similar to that of a wise Buddha. Even if that is not attained, it is said that one will attain the five superknowledges (abhijñā) and so forth as explained above. The way in which these—the samaya-mudrā, the dharma-mudrā, and the action-mudrā—are applied during the course of accomplishment is similar to that of the Tathāgatas and the bodhisattvas of their families, because there is no distinction or difference between them. Therefore, they are taught here as being one and the same.

། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། སངས་རྒྱས་མཁས་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་རང་གི་ལྷ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཆ་ལུགས་སུ་བསྒོམས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཉིད་དུ་བསྒྱུར་བའམ། ཡང་ན་མདུན་དུ་བསམས་ཏེ། མཚན་ཡལ་ནངས་སུ་ཞེས་པ་མཚན་གཅིག་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཕྱག་རྒྱའི་སྙིང་པོ་གང་ཡིན་པ་ཟློས་ཤིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ། བདག་ལའམ་ཡང་ན་མདུན་དུ་ནི། སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་སྒོམ་པ་པོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བཅིངས་ནས་ནི། ། དེ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྲུབ། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བདག་བསྒྱུར་རམ། ཡང་ན་མདུན་དུ་བསམས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ཤིང་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པར་གྱུར་ན། དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་འཆང་བའམ། གཅིག་གམ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་དབབ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་དེ་དག་སྔོན་དུ་བྱས་ལ། བདག་ནི་འདོད་པའོ་ཞེས་བསྒོམ་ཞིང་ཞེས་པ།

The result of practicing in that way is what is called "attaining the state of a wise Buddha." Regarding the phrase "in particular," this refers to engaging in the practice of all the mudrās of one's own deity, the Tathāgata. One should transform oneself into the very form of the Tathāgata, meditating on it in whatever attire one desires, or else visualize it before oneself. As for the phrase "throughout the night and day," one should recite and accomplish the practice by continuously chanting whichever is the essence-mantra of the mudrā for the duration of a single night. As it is said in the Tantra during the section on accomplishing the supreme siddhi of the Tathāgata: "Whether in oneself or before oneself, the practitioner who meditates on the recollection of the Buddha, having bound all the mudrās, will then accomplish it immediately." The meaning of this is as follows: if one transforms oneself into the Mahāmudrā, or visualizes it before oneself and recollects the deity to be accomplished, and then binds its mudrā, it will certainly be accomplished at that very moment. This is what the Buddha, the Blessed One, himself taught, as it appears in the Tantra. Regarding the phrase "the great being of the Tathāgata family," this refers to the practice of the four mudrās, such as the Mahāmudrā and so forth, of each of the great beings of the Tathāgata family. Whether one practices one or any of them, one should first perform the ritual procedures of the application, from the meditation on the Samayasattva up to the descent of the Vajra. Then, one should meditate, thinking, "I am the desired one."

དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་ནས་བདག་ནི་འདོད་པའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བསམ་ཞིང་ཕྱག་རྒྱ་མངོན་དུ་བྱས་ལ་མཚན་མོ་རྟོག་པར་སྙིང་པོ་བཟླས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་ནི། ། བདག་ནི་འདོད་པའོ་ཞེས་བསྒོམ་ཞིང་། ། རྡོ་རྗེ་ཟློས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡི། ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཅེས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་ནས་བདག་གི་འདོད་པའོ་ཞེས་པའི་བསམ་པ་དང་བཅས་པས། རྡོ་རྗེ་ཚིག་གི་སྙིང་པོ་བཟླས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་རྒྱུད་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ལ་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཡུལ་བརྟགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་མངའ་བ་ལས་ལྔ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པས་ན་ཀུན་གྱིས་ཐོབ་ཏུ་རུང་ལ།

Abiding in such a practice, one should mentally contemplate, "I am the desire," manifest the mudrā, and recite the essence mantra at night. As it is explained in the section on the supreme siddhi of the Tathāgata in this very tantra: "To accomplish all mudrās, One should meditate, 'I am the desire,' And through the practice of vajra recitation, One will thoroughly accomplish the supreme siddhi." The meaning of this is as follows: having performed the yoga of the samayasattva through the stages of the mahāmudrā and so forth, and with the intention "I am the desire," one performs the practice of reciting the essence of the vajra words, whereby the siddhi of the four mudrās will be accomplished. This is the statement made by the Blessed One Vajrasattva in the tantra itself, as cited by the master as a logical justification. In this context, "desire" should be understood as the wish to attain whatever object one is striving for. The methods for accomplishing the four mudrās of the Tathāgata and the Tathāgata family, along with their specific distinctions, have been explained. Now, the practices for examining the respective objects of the superknowledges, such as the divine eye and so forth, will be explained. Regarding this, although the Tathāgata possesses the six superknowledges, five of them are common to all and thus can be attained by everyone.

ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ན་འདིར་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཉམས་སུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ན་དང་པོར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་ཤིང་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་ནས་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་དབབ་པའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་བྱས་ནས། གཟུགས་གང་ཡུལ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་པའམ་ཞེས་པ། གཟུགས་གང་རི་རབ་དང་། རྒྱ་མཚོ་དང་། ལྷའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐག་རིང་བར་གྱུར་པས་མིག་གི་ཡུལ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་དེ། བལྟ་བར་མི་ནུས་པའམ། གཞན་ཡང་ཡུལ་དང་རྒྱལ་ཁམས་སམ་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། རྩི་ཤིང་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། རི་བྲགས་ལ་སོགས་པ་བལྟ་འདོད་པ་དག་ཁང་པ་དང་། རྩིག་པ་དང་། ཡུལ་དང་། རྒྱལ་ཁམས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་ཅིང་བསྒྲིབས་ནས་མཐོང་བར་དཀའ་བ་རྣམས་ལྷའི་མིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ། དེ་མདུན་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ།

The superknowledge of the exhaustion of contaminants is not an object to be known or attained by anyone other than the Tathāgata alone; therefore, the method for practicing the five superknowledges is taught here. What is it? Regarding the passage beginning with "Whether the yogi has attained realization or not," if one wishes to accomplish the superknowledge of the divine eye, one should first meditate on and master the samādhi of the subtle vajra. Once the mind has become serviceable, one should manifest the yoga of one's own deity’s samayasattva up to the point of the descent of wisdom, just as before. Then, regarding the phrase "any form obstructed by another object": this refers to forms that are distant, such as Mount Meru, the ocean, or the realms of the gods, which are obstructed by other objects of sight and cannot be seen. Furthermore, it refers to those one wishes to see—such as countries, kingdoms, villages, cities, towns, plants, forests, and mountain retreats—which are difficult to perceive because they are obstructed and hidden by houses, walls, other lands, or other kingdoms. The yogi who wishes to see these directly with the divine eye, as if they were standing right in front of them, [should proceed as follows].

གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མོས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་སྔར་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་གཟུགས་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་གྱིས་བར་དུ་མ་བཅད་པར་མདུན་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསལ་བར་ཡིད་ལ་མོས་པར་བྱས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་རི་རབ་ལ་སོགས་པ་གང་ཤེས་པར་འདོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་འདོད་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་དེ་ལ་བར་ཅིས་ཀྱང་མ་ཆོད་པར་མངོན་དུ་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་བཅས་པའི་མིག་གི་དབང་པོས་སོ་སོར་སྣང་ཞིང་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག། ཅེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ནས་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་དམིགས་པ་ནན་ཏན་གྱི་བར་དུ་མོས་པར་བྱས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ལྷའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དེའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་ཉེ་བར་སྐྱེ་སྟེ། གང་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་གཟུགས་ཞེས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པའི་ལྷའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡིད་ཙམ་འབྱུང་བར་གྱུར་པས་དེས་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཡུལ་རི་རབ་དང་། རྒྱ་མཚོ་དང་། ལྷ་དང་། ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་ཅིང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེའི་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་།

Regarding the phrase "having cultivated the conceptualization of form": possessing the application previously explained, one should cultivate the mental engagement of direct perception. This involves clearly visualizing the conceptualization of form through meditative concentration (samādhi) as if it were present before one, uninterrupted, just as one desires to see any form whatsoever. The "entity of form to be known" refers to any desired form-entity, such as Mount Meru and so forth, which the practitioner wishes to know. One should engage in the conceptualization of seeing and perceiving it individually through the eye faculty, appearing directly and without any obstruction whatsoever. In that context, "the engagement of conceptualization" is a term meaning that one should thus strengthen the meditative concentration. Then, "by that very conceptualization of it" means: having thus cultivated the conceptualization through the diligent application of non-apprehension in meditative concentration, the mind of that yogi—the so-called divine eye consciousness (divyacakṣur-vijñāna)—arises immediately following that very conceptualization thus analyzed. This occurs as the immediate condition for that [consciousness]. Regarding the phrase "whatever form is desired": immediately following the serviceability of the conceptual meditative concentration, the mere mental divine eye consciousness arises. Through that, whatever object is desired—such as Mount Meru, the ocean, gods, or divine cities—it is known and appears with extreme clarity, just as it is. Its color aspects, such as blue and yellow, [are perceived].

དཀར་པོ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྡུས་པའི་ལེ་བརྒན་དང་། ལྗང་གུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་ལྟར་འདོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མི་སྣང་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་དོགས་པ་མེད་པར་འབྱུང་ཞིང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མངོན་དུ་བྱ་ཞིང་། ཞེས་པ་གང་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཟླས་བརྗོད་དང་སྣང་བར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤིང་། ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་པའི་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་དང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུ་བརྟས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དབང་གིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱི། གང་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང་བསྒོམས་པའི་མཐུ་བསྐྱེད་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡང་རང་གིས་མཐོང་བར་འདོད་པའི་ཡུལ་རི་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་མདུན་དུ་འདུག་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་དབང་གིས་གང་འདོད་པའི་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་སྲིད་དོ། །

White, and by the word "and so forth," crimson, green, and whatever other colors are included—whatever form one desires, the consciousness of that form arises. It occurs and is seen without any doubt that it will not appear to the yogi or that it will appear erroneously. "One should manifest the collection of such causes and conditions" means that for a yogi who desires to see such things, having manifested the collection of causes and conditions for meditative concentration (samādhi), recitation, and the meditative concentration that conceptualizes appearances, and through the power of the mastery of meditative concentration that arises from long-term cultivation and the mind becoming serviceable, the visual consciousness arises and the immediately following mental consciousness (manovijñāna) arises; it goes without saying that one will see it in that way. If, by manifesting the collection of such causes and conditions and generating the power of cultivation and habituation, even a yogi who has not yet achieved such [powers] perceives the objects they desire—such as Mount Meru and other distant forms—as if they were right in front of them, then by the power of one-pointed yoga and meditative concentration, the consciousness that appears in the aspect of whatever object is desired arises. Such a thing is possible by the very nature of phenomena (dharmatā).

ཐ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཉིད་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡུན་རིང་དུ་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ནི། ཐ་ན་རྨི་ལམ་དུ་ཅི་རྨིས་པའི་སྔ་ལྟས་བཟང་ངན་གྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱང་སླུ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཇི་ལྟར་རྨིས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་བ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མ་ཡིན་པའི་དོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་འདི་དག་ཅེས་པ། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཟླས་བརྗོད་དང་། བརྟག་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་སྐྱེས་ནས་གང་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོ་ག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་པ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་ན་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། གཙོར་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་བྱའོ། ། ཡུལ་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པས་བར་ཆོད་པ་དང་ཞེས་པ་ལྷའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ཡུལ་ནི། ཡུལ་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའམ། ཐོབ་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པར་གྱུར་ཀྱང་དེས་མི་འཕྲོགས་པར་གང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སྒྲ་དེ་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཐ་ན་ཕྲ་བར་གྱུར་པ་གྲོག་མོ་དང་། སྦུར་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣ་སྒྲ་དང་། རྟིང་སྒྲ་དང་།

Even from the sleep of a yogi possessed of such conceptualization—meaning that a yogi who has practiced such meditative absorption for a long duration—even the signs of good or bad omens appearing in dreams will not be deceptive; rather, they will be realized, seen, and experienced exactly as they were dreamed, and thus there will be no doubt that they are not otherwise. Regarding these rituals for generating the clairvoyance of the divine eye: these rituals for accomplishing the clairvoyance of the divine eye, through the application of meditative absorption, recitation, and examination, cause the mental consciousness immediately following the visual consciousness to arise, whereby one comes to know whatever is desired exactly as it is. One should understand that if one applies the same methods to the remaining [clairvoyances], such as the clairvoyance of the divine ear and so forth, they will likewise be accomplished. Specifically, regarding the clairvoyance of the divine ear: if one is to accomplish the clairvoyance of the divine ear, one should primarily manifest the auditory consciousness itself. As for the phrase "the object being obstructed by other objects and so forth": the object of the attained divine auditory consciousness is such that even if it is obstructed by the sounds of other objects or by sounds one does not wish to achieve or hear, it cannot be diverted, and one will hear whatever sound one desires to hear. This includes even subtle sounds, such as the sounds of ants, beetles, and the like, as well as the sounds of footsteps.

སྐད་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དག་གྲག་པའམ། སྒྲོགས་པ་དང་ཐོས་པར་ནུས་པའོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྙེད་དུ། ལྷའི་མིག་དང་། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་འབྱུང་ངོ་། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཉམ་གཞག་སྟེ། ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཏང་། ། དེ་ཡིས་ཅུང་ཟད་གང་བསམས་པ། ། རབ་ཏུ་རིང་བའང་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་གནས་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་གང་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་བརྟགས་ན་དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་དུ་རྣལ་འབྱོར་བྱས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་པ་ལས་སུ་རུང་བའི་དབང་གིས་གང་བསམས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་གཟུགས་དེ་རྒྱང་རིང་བ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའང་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡང་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཉམ་གཞག་སྟེ། ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཏང་། ། དེ་ཡིས་དགོས་པ་གང་བསམས་པ། ། རབ་ཏུ་རིང་བ་ནས་ཀྱང་ཐོས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ལུས་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས་སྒྲ་གང་ཐོས་པར་འདོད་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་ཐོས་པར་བརྟགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བ་དང་།

It is the ability to hear or proclaim sounds exactly as they are. Regarding the reasons for this, as many as appear in the tantras, the specific distinctions of the objects of the two superknowledges—the divine eye and the divine ear—arise. "Abiding in the meditative equipoise of Mahāmudrā, One should direct the eye-consciousness. Whatever one contemplates by means of that, Even that which is very distant will be seen." Thus it is said. The meaning of this is as follows: Having settled one's own body and mind in the meditative equipoise of the Mahāmudrā yoga, one should remain. If one examines what object one wishes to see until it appears directly, then by practicing yoga for a long time in that way, through the power of the samādhi becoming serviceable, whatever form one contemplates and brings to mind will be seen directly, even if it is situated at a great distance. Similarly, the meaning of accomplishing the superknowledge of the divine ear is also taught: "Abiding in the meditative equipoise of Mahāmudrā, One should direct the ear-consciousness. Whatever purpose one contemplates by means of that, Even that which is very distant will be heard." Thus it is said. A yogi who wishes to attain the superknowledge of the divine ear should abide in the samādhi of meditative equipoise within the state of Mahāmudrā of body and mind. Having remained in the application of the ritual procedures as previously explained, one should examine the samādhi of clearly hearing whatever sound one wishes to hear directly. By remaining in that samādhi for a long time and through the serviceability of the samādhi, and...

སྒྲ་ཐོས་པར་འདོད་པ་དེ་སྒྲ་རིགས་མི་མཐུན་ཞིང་ཐོས་པར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་དེ་མི་སྒྲིབ་པར་རྣ་བའི་དབང་པོས་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་ཐོས་པར་འགྱུར་བའི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲ་མི་སྙན་ན་གནས་པའི་མིའམ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་ཀྱི་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཐོས་པར་འདོད་ནའང་དེ་དག་གང་ན་སྨྲ་བའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་དང་པོར་བདག་ཉིད་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཆོ་ག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས། ལྷ་དང་མི་དང་དེ་ལས་རིས་མི་མཐུན་པའི་འགྲོ་བ་ཡང་རུང་སྟེ། གང་གི་སེམས་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་དཔག་ཚད་དང་རྒྱང་གྲགས་དུ་མས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཡུལ་ཁམས་སམ་ཡུལ་བར་དུ་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་ཀྱང་རུང་བདག་གི་མདུན་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བརྟག་ཅིང་མོས་པར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེའི་སེམས་དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཐུས་ཕ་རོལ་པོ་དེའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གསལ་བའི་ཤེས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། གང་ལས་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་།

If one desires to hear a sound, even if it is interrupted by sounds of a different class or by other things one does not wish to hear, the ear consciousness that perceives it directly and clearly without obstruction will give rise to an immediate mental consciousness. The meaning is that if one desires to hear the speech of a person living in the Unpleasant Sound [Kuru] continent, or of the gods dwelling in the Heaven of the Thirty-Three, one will hear it just as if the sound were being uttered right there. Regarding the phrase "the yogi who knows the minds of others": a yogi who wishes to accomplish the knowledge of others' minds should first perform the ritual procedures as before, up to the point of meditating on oneself as the Great Seal (Mahāmudrā) of the deity and the descent of primordial wisdom (jñāna). Then, whether it be a god, a human, or a being of a different class, whoever they may be whose mind one wishes to know—even if they reside in a realm or a distant land separated by many leagues (yojana) or miles (krośa)—one should, through meditative concentration (samādhi), examine and focus upon them as if they were right in front of oneself. If one then conceptually analyzes the mind of that person who wishes to be fully known, according to its actual characteristics—such as whether it is free from attachment and so forth—then by the power of the yogi’s one-pointed concentration, a clear cognition arises from the yogi that is of the same nature as the conceptual thoughts of the other person, corresponding exactly to their state of mind. From this, whatever the conceptual thoughts of the other’s mind may be—whether virtuous, non-virtuous, or afflicted—[the yogi perceives them].

ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟོགས་པའི་དོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞི་ཞེས་བརྗོད་པས་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བརྟགས་པའི་ཡུལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་རུང་བས་ན། འདིར་རིགས་པ་མི་བརྟག་གོ་ཞེས་པ་འདིར་འདི་ལྟར་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བར་བརྟག་པའི་རིགས་པ་ལས་གཞན་གྱིས་འགྲུབ་བམ་མི་འགྲུབ་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཉམ་གཞག་སྟེ། ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཏང་། ། དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་གང་བརྟགས་པ། ། དེ་ཡི་སེམས་ནི་དེ་ཡིས་རིག། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ལུས་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཏེ། གང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་དེའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བདག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་བརྟགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་ནས།

The conceptualizations of the mind endowed with the absence of afflictions are also realized and become manifest without the doubt of not perceiving them as they truly are. Why is it seen in that way? Because it is said that the domain of those in meditative concentration is inconceivable. Since it is stated that there are four inconceivables, the domain examined by the meditative absorption of those in concentration is inconceivable. Therefore, by the power of the meditative absorption of a pliable mind, it is possible to realize it in that manner. Thus, one should not give rise to the conceptualization of doubt through a distorted intellect, wondering whether it is established by reasoning or not established by something other than the reasoning that examines how this is possible. Why? Because it is said that the domain of those in meditative concentration is inconceivable. Furthermore, it is stated in the Tantra: "Abiding in meditative equipoise in Mahāmudrā, Having relinquished the mental consciousness, Whatever sentient being is examined by that, Their mind is known by that [yogin]." The meaning of this is as follows: A yogin who wishes to know the mind of another should abide in the meditative absorption of equipoise in the state of Mahāmudrā of body and mind. Having made the mind pliable through the meditative absorption that examines the characteristics of the mind of that being whom one wishes to know the mind of, such that they appear directly to oneself, one should then apply the mind.

ཕ་རོལ་པོ་དེའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རིག་ཅིང་རྟོག་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་འགྲོ་བ་གཞན་དག་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་ཡུལ་དང་རིགས་དང་ལུས་གང་དུ་ཇི་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པ་དང་། ལས་ཇི་ལྟ་བུ་དག་སྤྱད་པར་གྱུར་པ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྔར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅིངས་ཏེ། ཡིད་ཀྱིས་བདག་གམ་ཕ་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྟག་ཅེས་པ་དང་། བདག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བདག་གམ་ཕ་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་བརྟག་ཅིང་། ཚེ་འདིའི་སྔོན་རོལ་ལམ་ཚེ་རབས་བགྲངས་པ་དག་ཏུ་བདག་དང་སེམས་ཅན་དེའི་ཚེ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་ལས་དང་། རིགས་ཇི་ལྟ་བུ་བླངས་པར་གྱུར་ཞེས་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བརྟག་པར་བྱས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གྲུབ་ཅིང་ལས་སུ་རུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བདག་དང་གཞན་ལ་བརྟགས་པ་དེ་འབའ་ཞིག་གི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་གྱི་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཐུས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་སྦྱོར་བའི་མཐུས་ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་རྨི་ལམ་རྨིས་པ་ནང་པར་གསལ་བར་དྲན་པ་བཞིན་དུ། སྔར་འདས་མ་ཐག་པའི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་དང་།

The yogi will generate a cognition that perceives and realizes the mind of that other person exactly as it is. Likewise, regarding the yogi who wishes to know the previous lives of oneself and others: this refers to the cognition that desires to know former abodes. Just as one accomplishes the superknowledge of knowing the minds of others, a yogi who wishes to know in what place, caste, and body they or other beings were born in previous lives, and what kind of actions they performed, should bind the great mudrā as previously described. With the mind, they should examine their own or another's form as being "permanent," and with a mind abiding in meditative concentration, they should examine their own or another's form. By means of the yoga of meditation, they should investigate: "In the time prior to this life, or throughout the enumerated series of lifetimes, what kind of lifespan, conduct, karma, and caste did I and those sentient beings take on?" If they investigate in this way, that meditative concentration will be accomplished. When the yoga has become serviceable, it goes without saying that they will recollect the former abodes of themselves and others through that very investigation. Even if it is not accomplished through the power of yoga, by the power of applying such one-pointed meditative concentration, just as one clearly remembers a dream from last night upon waking in the morning, they will recollect the immediately preceding past lives and—

ཡང་སྔ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང་སྤྱད་པ་དག་མིང་དང་ནང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སོ་སོར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཉམ་གཞག་སྟེ། ། བདག་གམ་ཡང་ན་གཞན་ཡང་རུང་། ། ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་ནི་མཐོང་ན་ཡང་། ། གང་ནས་ཚེ་འོངས་དེ་རུ་བཏང་། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ལུས་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་གཞན་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བར། ཚེ་རབས་སྔ་མ་བདག་དང་གཞན་ཕ་རོལ་པོ་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་གང་ནས་འོངས་པའམ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བར་ཡིད་ལ་བྱས་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཞེས་པ། རྫུ་འཕྲུལ་ནུས་པར་བྱ་བ་ནི། གཅིག་ཏུ་བཅད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་དག་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། མི་སྣང་བ་དང་། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་གསུངས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡང་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་བྱ་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྤྱད་པའོ། ། མི་སྣང་བ་ཞེས་པ་ནི། ས་འོག་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་འདུག་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱིས་མཐོང་བར་མི་ནུས་པ་དང་། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི། དགོས་པ་ལ་ལ་དག་ཡོད་ན། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོར་སྟོན་ནུས་པའོ།

Furthermore, just as in the case of the past and so forth, whatever has occurred and been experienced will appear individually and directly, in accordance with the names and internal spheres of experience. As it is said in the Tantra: "Abiding in the meditative equipoise of Mahāmudrā, Whether it be oneself or another, If a form is seen by the mind, From wherever it came, let it be released back there." The meaning of this is as follows: A yogi who wishes to recollect former abodes should settle the body and mind in the state of Mahāmudrā. Without directing the mind toward other forms, one should carefully examine and mentally visualize—just as if it were direct perception—wherever and in what manner one or another, a former life, came from. Through the power of samādhi, one will see it exactly as it was. Regarding the phrase "the specific divisions of the superknowledge of miraculous powers": the exercise of miraculous power is not limited to a single type; rather, one must understand its various distinctions. What are these? The divisions are taught as "traversing space," "becoming invisible," "assuming various forms," and so forth. "Traversing space" means making space itself one's own sphere of activity and moving through it without obstruction, just like a bird. "Becoming invisible" means traveling underground and so on, or remaining in the direct presence of others while one's own body cannot be seen by them. "Assuming various forms" means that if there is a particular need, one is able to manifest in the nature of various different forms.

། བསྒྲིབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པའོ། ། མ་བསྒྲིབས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་གཞན་གྱིས་བར་མི་ཆོད་པའོ། ། ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱང་རིང་དུ་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕངས་ན་ཐོགས་པ་མེད་པར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལ་མྱུར་བར་རྒྱང་རིང་བར་འགྲོ་ཞིང་གཞན་གྱི་མིག་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཀྱང་གཞན་དུ་འདས་པར་བྱེད་པའོ། ། རི་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྤྲུལ་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ས་གཤིན་པ་རི་མེད་པ་དག་ཏུ། ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དང་། ས་སྟོང་པ་དག་ཏུ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་སྤྲུལ་པ་བྱེད་པའོ། ། འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལས་གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་པོར་བྱ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུ་གཅིག་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇིམ་པའི་གོང་བུའམ། རྡོ་བ་དང་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལས་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཟངས་མ་དང་། ལྕགས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ཞིང་སྟོན་ནུས་པའི་སྤྲུལ་པའོ། ། མི་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལའང་ལོ་དུ་མར་འདུག་ཏུ་རུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རིག་སྔགས་འཆང་བ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཤིང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟར། ནམ་མཁའ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་གཞལ་ཡས་ཁང་བྱས་ནས་ལོ་དུ་མར་གནས་པ་ལྟར་སྟོན་པའམ།

"Obscured" means being interrupted by another object. "Unobscured" means not being interrupted by another object. "Traveling swiftly to great distances in space" means, for example, just as a great archer's arrow, once launched into the sky, travels swiftly and without obstruction, so too does one travel swiftly and without obstruction to great distances in space, even transcending the range of the eyes of others. "Acting by emanating external objects such as mountains and cities" means performing emanations that display what is not there as if it were there—such as showing mountains where there are none on fertile ground, or showing cities and the like where there is only empty space. "Transforming substances such as clay into accomplishments such as gold" means demonstrating a dissimilar result from a single cause; it is an emanation capable of transforming and displaying lumps of clay, stones, shards, and so forth, into the forms of gold, silver, copper, iron, and various types of precious gems. "Making even non-abiding things capable of remaining for many years" means, for example, just as a mantra-holder dwells in space and causes flowers and fruits to grow in space, so too one displays a celestial mansion constructed within the non-referential space and remains there for many years.

ཞོ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གཤེར་བའི་བག་ཡོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་བརྟག་པར་མི་རུང་བ་དག་ལོ་དུ་མའི་བར་དུ་གང་དུ་བཞག་པའི་སྣོད་ན་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་སྟོན་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་གཅིག་ལ་མང་པོར་བྱ་བ་དང་། མང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། སྟོད་ནས་མེ་འབར་བ་དང་། སྨད་ནས་ཆུ་འབྱུང་བ་དང་། ས་ལ་ཆུ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དང་། ཆུ་ལ་ས་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དང་། རི་བྲགས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟ་བུར་གྲུབ་ཅིང་ཉམས་སུ་ལོན་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཅིངས་ཤིང་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་དག་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཀུན་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའམ་མི་སྣང་བའམ། གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གང་བསྒྲུབ་པ་དེའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ཡུན་རིང་དུ་བྱས་ཏེ་ཇི་སྲིད་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་ལ། མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་དང་གང་འདོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་སུ་ལོན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཉམ་གཞག་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གང་དང་གང་འདོད་པ། ། གང་དང་གང་དུ་དེ་ཉིད་ནི། །

Substances such as yogurt and milk, which are slightly moist and cannot be examined for long periods, are shown to remain exactly as they were in the vessel where they have been placed for many years. By the word "and so forth," one should include such modes as making one into many and making many into one; fire blazing from the upper body and water emerging from the lower body; acting upon earth as if it were water, and acting upon water as if it were earth; and traveling without obstruction through mountains and rocks. A yogi who wishes to achieve and master such types and varieties of miraculous powers should, as before, bind the great mudrā of the deity and remain in meditative equipoise. Having manifested any desired object of miraculous power, such as traveling through the sky, it is not that all these miraculous powers are manifested and accomplished simultaneously. Rather, one should manifest whichever one wishes to achieve—whether traveling through the sky, becoming invisible, or another—and meditate for a long time on the specific form of the miraculous power one intends to achieve. One should remain in one-pointed meditative concentration on the object of focus without wavering until the desired miraculous power truly arises and one becomes capable of performing it. By doing so, one will achieve and master whichever miraculous power is desired. As it is said in the Tantra: "Remaining in meditative equipoise in the great mudrā, Whatever miraculous power one desires, In whatever place and in whatever way, That very thing [will be accomplished]."

མཉམ་པར་གཞག་པས་བལྟ་བར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རང་གི་ལུས་སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་དང་གང་དུ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩོལ་བ་མངོན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བྱས་ན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་བར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རིམ་པར་བསྟན་ནས། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཅིངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བདག་ཉིད་གནས་པར་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དེའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་དེ། དེ་འདྲ་བའི་གཟུགས་ཉིད་དུ་བདག་གིས་སྙིང་གའམ་མདུན་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེ་ལྟར་བསམས་ལ།

"One should view with meditative equipoise," it is said. The meaning of this is as follows: a yogin who desires to attain the superknowledge of miraculous powers should place their own body and mind in meditative equipoise within the state of Mahāmudrā and so forth. They should then directly visualize the specific aspect of miraculous power they wish to manifest through the exertion of samādhi; it is taught that if they do so until it becomes manifest, they will attain it. Having thus sequentially taught the accomplishment of the five superknowledges, in order to show another method for accomplishing the knowledge of others' minds, it is said: "Furthermore, the application for thoroughly knowing the nature of others' minds is as follows," and so on. What is it? It is: "Having bound the Mahāmudrā of the Tathāgata," and so forth. This means that having established oneself in the Mahāmudrā of any of the five Tathāgatas, one should perform the following consecration: "May I manifest in the form of Śrī Vajrasattva at my heart or in front of me, in a form exactly like the nature of the mind of that sentient being whose mind I wish to know." One should contemplate in this way through samādhi.

རང་གི་སྙིང་གའམ་ཡང་ན་མདུན་གང་ཡང་རུང་བར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བར་བསམ་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་དེའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་དེའི་རྣམ་པར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་བར་མཛད་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་རྒྱུན་བསྲིངས་ལ་ལྷག་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་མཚན་མ་ནི་འདི་དག་སྟེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མན་ཤེལ་བཞིན་དུ་དག་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ཤེས་པ་ལ་ནམ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཆ་ལུགས་ཤེལ་བཞིན་དུ་དག་པར་སྣང་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དེའི་སེམས་དག་བདག་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྙོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ནམ་དུ་ཡང་རུང་སྟེ་དུང་དང་མེ་ཏོག་ཀུནྡ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། དེའི་སེམས་དང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མེ་ཏོག་མནྡུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྣང་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་སེམས་དེ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཁ་དོག་ནག་པོར་སྣང་ན། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེའི་སེམས་ཁྲོས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་གནས། ། ཟླ་བའི་ཁ་དོག་རབ་སྦྱོར་བས། ། དེ་ཡི་ཁ་དོག་ཅི་འདྲར་རིག། དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་དེ་ཡིས་རིག། དག་ན་སྐྱེ་བོ་དག་པར་ཤེས། །

One should visualize Vajrasattva either in one’s own heart or in front of oneself, whichever is appropriate. One should maintain the practice and meditate intensely for as long as it takes until the glorious Vajrasattva himself clearly manifests in a form that corresponds to the specific characteristics of that sentient being’s virtues, non-virtues, and so forth. The signs of this are as follows: regarding the statement that Vajrasattva appears as pure like a crystal and so on, when the Vajrasattva appears in the yogi’s cognition with an appearance as pure as a crystal, at that time one should know that the mind of the sentient being to be examined is pure and free from the defects of turbidity, such as harming oneself or others. Furthermore, whenever the samādhi of the glorious Vajrasattva appears in the form of a conch, a kunda flower, and so forth, at that time one should know that the mind of that being is pure and free from all primary and secondary afflictions. Likewise, if the samādhi of Vajrasattva appears in the form of a mandārava flower and so forth, at that time one should know that the mind of the other is characterized by attachment. If the samādhi of Vajrasattva appears as black in color, at that time one should know that the mind of that sentient being is angry. As it is said in the Tantra: "Abiding in the samādhi of Vajrasattva, Through the application of the moon’s color, One knows what its color is like; Likewise, the world is known by that. If it is pure, one knows the person is pure."

དཀར་རམ་ཡང་ནི་རབ་ཏུ་དང་། ། དམར་ནག་རབ་ཏུ་ཞེན་ཅིང་ཁྲོ། ། ཁ་དོག་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲའི་བདག། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གནས་ནས་དེའི་མདུན་ནམ་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གནས་པར་བསམས་ཏེ། དེས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བདག་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་རྟགས་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པར་ཡུན་རིང་དུ་རྣལ་འབྱོར་བྱ་སྟེ། ནམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ཡང་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཉམ་གཞག་པ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་དང་བཅས། ། རང་གི་ལུས་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས། ། དེ་ལྟར་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཤེས་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ལ་འོད་དང་གདན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས། རང་གི་སྙིང་གར་གང་ཡང་རུང་བའི་སྐུ་བསམས་ཀྱང་རུང་། རང་གི་ལུས་ཉིད་ལ་བརྟགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དམོད་དོར་ནས། ། རང་གི་ལུས་སམ་སྙིང་གའི་ལྷ་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན། ། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་ཡིད་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །

"Whether white or extremely clear, or red-black, intensely attached and wrathful; whatever the color, such is the self." Thus it is said. The meaning of this is as follows: Abiding in the mahāmudrā of whichever tathāgata one chooses, one should visualize Vajrasattva residing in front of or at one's heart. With the intention, "May he display the signs of the other sentient being's mind to me through his appearance," one should practice yoga for a long time. It is taught that when the appearance of the glorious Vajrasattva is displayed, one will know the minds of others accordingly. Regarding the phrase "also in the tathāgata family," this means that this very ritual procedure should be applied to the wisdom beings (jñānasattva) of the tathāgata family, such as the glorious Vajrasattva and others. As it is said in the tantra itself: "Abiding in the mahāmudrā, With the radiance of a moon maṇḍala, Just as one knows one's own body, So too is the mind of beings known." The meaning of this is as follows: Having placed the mind in meditative equipoise in the state of the mahāmudrā of whichever being of the tathāgata family, such as Vajrasattva, and having established oneself upon a moon maṇḍala seat with light, one may either visualize any form at one's heart or examine one's own body. Having cast aside whatever one desires, one should understand that just as one's own body or the deity at one's heart appears, so too is the mind of other beings known. Thus it is said.

དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་འགྲོའམ་འོང་བ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཞེས་པ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་དགོས་པ་ལ་ལའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་འགའ་ཞིག་ཕར་འགྲོ་བའམ། ཚུར་འོང་བའི་བསམ་པ་ཤེས་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ཅིང་དོན་དེ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཕར་འགྲོ་བ་དང་། ཚུར་འོང་བའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས། ཇི་སྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་འགྲོ་བ་དེའི་ལག་པ་གཡོབ་པ་དང་། ལུས་འགུལ་བ་དང་། རྐང་པ་འདོར་བ་དང་། སྐད་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཕར་ལ་འགྲོ་བ་དང་། ཚུར་འོང་བའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའམ། རྣམ་གཅིག་བདག་རང་གི་ལུས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་གཡོ་བར་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་མཚན་མ་དེ་དག་མངོན་དུ་སྣང་བ་ལས་བརྟགས་ན། ཕ་རོལ་པོའི་འགྲོ་བ་དེ་ཕར་འགྲོ་བ་དང་། ཚུར་འོང་བ་གང་ཡིན་པའི་སེམས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། མཉམ་པར་འཇོག་པ་འདི་དག་ནི། ། འགྲོ་བ་དང་ནི་འོང་བའམ། ། གཡོ་བ་དག་ཀྱང་བྱེད་པར་ནི། ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་འོང་། ། སེམས་ཅན་གང་དང་གང་དག་ནི། ། མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་བསམས་ན་ནི། ། དེ་དང་དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ། ། སེམས་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་འགྱུར་ཞེས། ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་དམོད་འདོར་བའི་དུས་ན།

Similarly, if one wishes to know whether someone is going or coming—which is to say, the application for wishing to know the minds of others—is as follows: if, for some purpose, one wishes to know the intention of someone going away or coming toward oneself, then at that time, having made a prayer in accordance with that, one should practice accordingly. At the time of wishing to know that object, one should make the prayer: "May I know exactly the mind of such a person going away or coming toward me." Then, by resting the mind in the state of Mahāmudrā, one should meditate until the person demonstrates the application of going away or coming toward oneself through gestures such as waving a hand, moving the body, stepping with the feet, or making sounds; or alternatively, until one's own body itself appears to move in such a way. Then, by examining when those signs manifest, one will come to know the mind of the other person, whether they are going away or coming toward oneself. Furthermore, as it is said in the Tantra: "These meditative absorptions, Whether going or coming, Or even moving, Will occur just as they are seen. Whichever sentient beings One contemplates while in meditative equipoise, In that very way, One will come to know all their minds," Thus spoke the Blessed Vajrasattva. The meaning of that is as follows: when one is in meditative equipoise upon Mahāmudrā and casts the spell, at that time—

འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་། གཡོ་བ་ལྟར་སྣང་བས། འདི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དང་གང་དག་གི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འདོད་ནའང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བདག་ཉིད་གནས་པར་བྱས་ནས། འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བསམས་ནས། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ན། འགྲོ་བ་དེ་དང་དེ་དག་གི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ། བྷ་ག་ཝཱན་བཛྲ་སཏྭ་ས་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ། དུམ་བུ་དང་པོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་གསུངས་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ཞིབ་ཏུ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ནི། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་མང་པོ་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ་བདག་གིས་འདིར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྟོག་གེ་པ་གཞན་དག་ན་རེ། ཅི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དང་དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་འདི་དག་ཞར་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་ཟད་པས་འདི་དག་འདིར་འདི་ལྟར་བཀོད་ནས་བསྟན་མི་དགོས་སོ་སྙམ་པ་ཡོད་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ།

Because they appear to go and come and to move, it becomes just as it is seen. If one wishes to know the minds of whatever sentient beings are going and coming exactly as they are, one should abide as the Great Seal (Mahāmudrā) oneself and think, "May I realize the meaning of this exactly as it is." If one then remains for a long time in the meditative concentration of one-pointed samādhi, one will come to know all the minds of those various beings exactly as they are. Thus it was spoken by the Bhagavān Vajrasattva. Such teachings as these describe the accomplishments (siddhis) arising from meditation as taught in the context of the first section, the Great Maṇḍala of the Vajra Expanse (Vajradhātu). One should understand that these are explained in detail in the great root tantra, the Tattvasaṃgraha itself; however, in this context of the sādhana, I, the master Buddhaguhya, have condensed and presented a small portion of them in order to generate joy in the practitioners. Regarding the many types of accomplishments that arise, one should understand that I have summarized and taught a few of them here. In this regard, other logicians might think: "The means for generating joy for practitioners is precisely the teaching of the methods for accomplishing the various Bodhisattvas of the respective Tathāgata families. Once those are accomplished, these [other accomplishments] will naturally be achieved as a byproduct; therefore, there is no need to arrange and teach them here in this way." If such a thought arises, one should not view it in that manner.

འགྲོ་བ་མོས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཡོད་པས་ཁ་ཅིག་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་ཚུལ་འདི་དག་བསྟན་པས་དེ་དག་གིས་འདི་དག་བསྒྲུབས་ཤིང་ཉམས་སུ་ལོན་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལས་དཔགས་ནས་དངོས་གྲུབ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་དུ་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་རྒྱུད་དང་སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་འབའ་ཞིག་གི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི། སྒྲུབ་ཐབས་གཞན་མ་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ནས་འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་དང་། ཇི་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་པ་ནི་མཆོག་པས་དེའི་ཞར་ལ་ཐུན་མོང་བའི་སྒྲུབ་པ་གཞན་ཞར་ལ་འབྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་དངོས་གྲུབ་མདོར་བསྡུས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་ཅིང་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ད་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་གང་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་དངོས་གྲུབ་སྟེ། དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཞེས་པ་ནི།

Since there are beings with diverse inclinations, some may have faith in this kind of teaching. For their sake, these methods are taught so that they may practice and take them to heart. Thinking that by inferring from this, other accomplishments (siddhi) may also be achieved, they will gradually enter the path. Furthermore, there are others who might think: "In this tantra and sādhana, only the practice of the Tathāgata and the Tathāgata family is taught; since other sādhanas are not mentioned, this does not accomplish everything." To address this, and because the practice of Mahāmudrā is supreme, showing that other common accomplishments arise incidentally in its wake, there is no fault in teaching it in this way. Thus, the concise explanation of the accomplishments of the meditation of the Tathāgata family is complete. Having thus taught the stages of accomplishing the accomplishments of meditation, now, in order to teach the methods for accomplishing accomplishments and pleasing the deities through the gateway of recitation (japa), it is said: "Now, the accomplishments of the application of recitation shall be explained," and so forth. Because one attains whatever accomplishments are desired through the application of recitation, these are called the "accomplishments of the application of recitation," and it is taught that these shall be explained. Here again, the phrase "as taught in the context of the Great Maṇḍala of the Vajradhātu of the Tathāgata family" refers to...

སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་དུམ་བུ་བཞི་སོ་སོའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་ལས་དེའི་ནང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་བསྡུས་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་མོད་ཀྱིས་ཞེས་པ། དེའི་སྐབས་ཀྱང་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་བས་བདག་གིས་ཀྱང་འདིར་དེ་གཉིས་བསྟན་པར་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཆོ་ག་འདི་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི། ། ཞེས་པ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་སུ་གསུངས་པའི་རིགས་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྡོ་རྗེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་གསུམ་གྱི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པ་དག་འདིར་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ན་ཡང་འདིར་བཤད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འདུག་ཐབས་མ་གསུངས་པ་དེ་འདིར་བསྟན་ནས་འདིའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་མགོ་མ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་དག་འདི་ཉམས་སུ་ལོན་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་འདི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་རྟོགས་ཤིང་སེམས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། འདུག་སྟངས་འདི་དག་འདིར་བཤད་པ་ཡང་སྐབས་སུ་འབབ་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་འདི་དག་གི་དོན་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །

In this context of the sādhana, although the root tantra presents the sādhanas for each of the four sections of the maṇḍala, this sādhana is here condensed according to the tathāgata family, the Vajradhātu-maṇḍala. Furthermore, although two types of siddhi are explained therein, and although two types of siddhi—meditative and recitation-based—arise in that context, it is not inappropriate for me to teach these two here. Nevertheless, regarding this ritual of siddhi explained in the section on recitation, the phrase "of the other families" refers to the remaining three families, such as the Vajra family and so forth, other than the family taught in the Vajradhātu. Although the discussion of their paryaṅka and other postures is not the immediate topic here, they must be explained. Why? It is stated: "In order that practitioners may become learned." By teaching here the postures that were not mentioned in the Vajradhātu section, those who engage with this meaning will not be confused and will experience joy. Moreover, so that present and future practitioners who take this into practice may, by merely seeing this, realize and internalize the specific details of the meaning as they appear in the great root tantra, it is taught in this way. Although the explanation of these postures is not the immediate topic here, it is taught in this way so that one may become learned in their meaning.

འདུག་སྟངས་འདི་དག་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་འདིའི་ལྷ་རྣམས་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ན་ཡང་འདི་ལྟར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གང་ཡང་རུང་བའི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་པ་རིགས་བཞི་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་བསྡུ་སྟེ། རིགས་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི། འབྲུ་གཅིག་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བསྡུས་པའོ། ། སྔགས་ཞེས་པ་ནི་ཕོའི་ཚུལ་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིག་གོ། ། རིག་སྔགས་ཞེས་པ་ནི་མོའི་གཟུགས་དང་ཚུལ་འཛིན་པས་གསུངས་པའི་ཚིག་སྟེ། རྒྱུ་ཉིད་ལ་སྦྱར་ན་སྙིང་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་སུ་གསུངས་པའི་སྔགས་རྣམས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་སྔགས་རྣམས་སོ། ། སྔགས་ནི་འགྲོ་བ་འདུལ་བས་གསུངས་པའི་སྔགས་རྣམས་སོ། ། རིག་སྔགས་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པས་གསུངས་པའི་སྔགས་རྣམས་ཏེ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་བཟླས་བརྗོད་གང་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་དག་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས། རང་གང་ལ་མོས་པའམ། གང་བསྒོམ་པའི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ལྷ་དེའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་ཉིད་རང་བྱུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རིགས་གཞན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པར་འདུག་པའི་རིགས་གཞན་གྱི་ཞེས་པ་ནི། རིགས་གསུམ་པོ་དག་ལས་སོ་སོ་གང་ལ་དད་པའི་དེའི་འདུག་སྟངས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ལ།

These postures are taught here because they must also be employed when meditating on the deities of this maṇḍala sādhana. In that regard, "diligently reciting the essence mantras and so forth of any of the families" refers to the essence mantras of whichever deities belong to any of the four families; the word "and so forth" includes other factors such as mudrās. The "essence mantras of the individual families" consist of single syllables and the like. "Mudrās" are comprised of the four types. "Mantras" are words spoken in the manner and form of a male. "Vidyā-mantras" are words spoken by assuming the form and manner of a female. If applied to their respective causes: "essence mantras" are the mantras taught in the Vajradhātu; "mudrās" are the mantras taught in the Trailokyavijaya; "mantras" are the mantras taught in the Sarvārthasiddhi; and "vidyā-mantras" are the mantras taught in the Sarvārthasiddhi. Any yogin who desires the accomplishments taught for the occasion of reciting the respective mantras of these should manifest the samādhi of self-arising as the yoga of the samayasattva of whichever deity corresponds to the family in which they have faith or which they are meditating upon. Regarding the phrase "in a posture such as the cross-legged position that accords with another family as desired": this means one should adopt a posture that accords with whichever of the three families one has faith in.

ལུས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་དང་། ངག་གི་སྔགས་བརྗོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱས་ལ། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དེས་སྐབས་འདིར་རང་གི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྒྱལ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདུག་པའི་བྱེ་བྲག་གསུངས་པ་ཞེས་པ། རྒྱལ་བའི་རིགས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཏེ། དེའི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་འདུག་སྟངས་གསུངས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བྲིས་པའི་རྗེས་མཐུན་བར། ། གང་ཡང་རུང་བའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་། ། འདུག་ནས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ན་ནི། ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འགྲུབ། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་འདི་དག་གང་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན་ནི། གང་ཡང་རུང་བའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་འདུག་ལ། བསྒྲུབས་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དེ། གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ལ། རྣམ་གཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ནི་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་འདུག་ལ་བྱའོ་ཞེས་རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པ། རང་གི་རྐང་གཡས་རྩེ་མོ་ནི། ། རྐང་པ་གཡོན་པའི་སྟེང་དུ་གཞག། འདི་ནི་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་། ། དངོས་གྲུབ་ཀུན་ལ་འོས་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི། ཇི་ལྟར་བྲིས་པའི་རྗེས་མཐུན་པར། ། གཡོན་བརྐྱང་ཚུལ་དུ་རབ་གནས་ཏེ། །

Regarding the physical attire, the verbal recitation of mantras, and the mental application of specific meditative absorptions (samādhi), one should adopt whatever accords with the particular deity one wishes to accomplish. Through that application of the three doors, one should perform the recitation of the heart mantra and so forth of whichever deity belongs to one's own family in this context. Regarding the specific postures taught for the heart mantras and so forth of the Victor’s family: the "Victor’s family" refers to the Tathāgata family, the deities taught in the Vajradhātu Maṇḍala. The posture taught for the yogi performing their recitation is as follows: "In accordance with how they are depicted, Assuming any suitable cross-legged posture, If one practices while seated, The Great Being will be perfectly accomplished." Thus it is said. When practicing any of these deities of the Tathāgata family, one may sit in any suitable cross-legged posture; there is no fault in doing so. It is taught that one will accomplish the siddhi of whichever Great Being one wishes to practice. Alternatively, other tantras state that for the Tathāgata family, one should sit in the "heroic cross-legged posture" (sattvaparyaṅka). As it is said: "Placing the tip of the right foot Upon the left foot— This is the heroic cross-legged posture, Suitable for all siddhis." One should adopt this. Similarly, for the practice of the Vajra family: "In accordance with how they are depicted, Abiding in the posture of the extended left leg..."

རབ་ཏུ་ཁྲོས་པས་བསྒྲུབས་ན་ནི། ། དོགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་བརྐྱང་བསྐུམ་དུ་གནས་པ་ལ། འདིར་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ནི། གཡོན་བརྐྱང་གི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་སྟེ། རྐང་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལག་པ་ཡང་དེ་ཕྱོགས་སུ་བརྐྱང་ནས་གནས་པར་བྱ་ཞེས་གླེང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པས་བསྒྲུབས་ན། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། པདྨའི་རིགས་ཞེས་པ་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འདུག་སྟངས་ནི། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་འདུག་ལ། ། ལག་གཉིས་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་སྟེ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་བྱས་ནས། ། པདྨ་ལས་བྱུང་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐིལ་བརླ་གོང་དུ་མངོན་པར་བྱུང་བ་ལག་པ་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྣོལ་ནས། ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་སྟེ། བཟླས་པ་བྱས་ནས་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཞེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རིགས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ལངས་སམ་ཡང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། ། འཆག་གམ་ཇི་ལྟར་གང་ཡང་རུང་། ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དབང་བསྒྱུར་བས། ། འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དོགས་པ་མེད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། ལངས་པ་དང་། འདུག་པ་དང་། འཆག་པ་དང་། ཉལ་བ་གང་ཡང་རུང་སྟེ།

"If one practices with intense wrath, accomplishment will be attained without doubt." Thus it is said. While wrathful deities generally abide in the posture of one leg extended and the other drawn in, the wrathful deities of the Vajra family mentioned here abide in the posture of the left leg extended. It is taught that if one practices while abiding in such a manner—with the hands extended in that same direction and the face possessing an expression of intense wrath—accomplishment will be attained without hesitation. Regarding the Lotus family, the posture for the practice of subduing beings is taught as follows: "Sit in the vajra posture, With the two hands in the vajra-bind. Having assumed the body of meditative concentration, One should accomplish the practice arising from the Lotus." Thus it is said. With the soles of both feet placed upon the upper thighs, the two hands crossed in the manner of meditative concentration, and the body held straight, it is taught that if one performs the recitation and accomplishes the siddhi of the Lotus family, it will be attained. Regarding the Jewel family, since it is inseparable from the Action family, the practice for the maṇḍala of Amoghasiddhi is taught as follows: "Whether standing or sitting, Whether walking or in any other way, By the empowerment of the Vajra Essence, Accomplishment will be attained without doubt." Thus it is said. Whether standing, sitting, walking, or lying down—whatever it may be—

རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་ཞུགས་ནས་རིགས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་གྱིས་དབུ་ལ་བརྒྱན་པར་མོས་པ་བསྐྱེད་ནས་བཟླས་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་བྱས་ན་དོགས་པ་མེད་པར་འགྲུབ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འདི་ནི་རིགས་བཞིའི་བཟླས་བརྗོད་དང་། ། ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་འདུག་སྟངས་འདི་ནི་རིགས་བཞིར་ཕྱེ་བའི་སོ་སོའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དང་། རང་གང་ལ་མོས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་ལས་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་གསལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། རིགས་བཞི་ཅིག་ཅར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སྤྱིར་བཤད་ནས་བསྟན་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་དང་ཁྲོ་བོ་དང་། འབར་བ་དང་། བྱམས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་བཞིའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་པ་འདུག་སྟངས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྟངས་བཞི་པོ་སྤྱི་ལ་བསྡུས་ནས། བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེའི་ལྟ་བ་ཆགས་པས་སུ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་གདངས་པའི་མིག། དེ་ཡིས་བུད་མེད་ལ་བལྟས་ན། ། དབང་དུ་འགྱུར་བ་ངེས་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ལྷ་གང་ཡིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་ཏེ། མིག་རབ་ཏུ་གདངས་ནས་ཕ་རོལ་ལ་འབྲུ་ཚུགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལྟ་བ་སྟེ། སྔགས་བཛྲ་དྲྀཥྚི་ཞེས་བརྗོད་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པ་དབང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་བུད་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི་ལྷ་ལ་གཟུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །

It is taught that if one enters into the yoga of one’s own deity, generates the conviction of being adorned on the head with the crown of the five families, and performs the recitation and the practice, success will be achieved without doubt. This is the "recitation of the four families." Thus, the postures taught in that manner are clearly explained by distinguishing the specific characteristics of the physical postures for each of the deities of the four families, as well as for those yogins who are diligent in meditating on whichever deity they are devoted to, according to the specific deity of their own family. This is taught as a general explanation of the methods of application for the deities of the four families simultaneously. Likewise, regarding the general characteristics of the four gazes—the vajra gaze, the wrathful gaze, the blazing gaze, and the loving gaze—it is as follows: just as the postures were explained, the four gazes beginning with the vajra gaze are summarized and their characteristics are explained as follows. In that regard, what is the characteristic of the vajra gaze? It is said: "With the vajra gaze of passion, the eyes wide with intense joy; if one looks at a woman with that, she will certainly be brought under one's power." This means that while abiding in the yoga of whichever deity one's own is, looking fixedly at the other with wide-open eyes is the vajra gaze. If one utters the mantra vajradṛṣṭi, one will bring gods and so forth under one's power. Here, it should be understood that the word "woman" is used to refer to the deity.

འབར་བའི་ལྟ་བ་ནི་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་མྱུར་བར་གཡོ་བའི་མིག། མིག་གི་རྫི་མ་འདྲེན་པ་ནི། ། འབར་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་སུ་གསུངས། ། ཐམས་ཅད་འདུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རང་གི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་ལ། འདི་ལྟར་མིག་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་སྒྲུབ་ཅིང་རྫི་མ་བཏེག་བཏེག་པོར་བསྙེར་ནས་སྙིང་པོ། བཛྲ་དྲྀ་ཤྱཾ་ཀུ་ཤི་ཛཿཞེས་བརྗོད་པས་ནི། ལྷ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་གང་བརྗིད་པ་ཀུན་རང་དབང་མེད་པས་འགུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཁྲོ་བོའི་ལྟ་བ་ནི་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཁྲོ་གཉེར་བསྙེར་བ་རབ་ཏུ་འཇིགས། ། ཁྲོ་བོའི་ལྟ་བ་ཀུན་དུ་འཛུམས། ། ཁྲོ་བོ་ལྟ་བར་མཉམ་བཞག་ན། ། ཁམས་གསུམ་དག་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་ལ། གདོང་ཁྲོ་བའི་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་མིག་ཁྲོ་གཉེར་བསྙེར་ཞིང་མིག་གི་གྲྭ་གཉིས་ཟུར་གསུམ་དུ་འཛུམས་པར་བྱས་ཏེ། ། ཁྲོ་བོའི་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་དྲྀཥྚི་ཧི་ཞེས་བརྗོད་ན་ཁམས་གསུམ་པོའི་སྣོད་བཅུད་དམ་གཞན་གྱི་ལུགས་དང་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། ། བྱམས་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན། རི་རབ་ལྷུན་པོའི་བྲག་ཆེན་ལྟར། ། བརྟན་ཞིང་མི་འཛུམས་པ་ཡི་མིག། བྱམས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་ནས་རབ་བརྟན་ཞིང་མི་འཛུམས་པའི་མིག་ནི། དཔེར་ན་རི་རབ་ལྷུན་པོའམ། བྲག་ཆེན་པོ་ལྟར་བརྟན་པར་བྱས་ནས་བརྟན་པའི་སྙིང་པོ་དིཔྟ་དྲྀཥྚི་མཊ་ཞེས་བརྗོད་ན་གདོན་དང་རིམས་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསང་སྔགས་དང་།

What is the blazing gaze? It is said: "The eyes moving very swiftly, drawing up the eyelashes—this is taught as the blazing gaze. All are summoned." Abiding in the yoga of the great mudrā of one's own deity, by thus performing the eyes with great movement and repeatedly raising and knitting the eyelashes, and reciting the essence mantra vajradṛśyaṃ kuśi jaḥ, all majestic beings such as gods and others will be summoned without any autonomy. What is the wrathful gaze? It is said: "Knitting the brows in a terrifying frown, the wrathful gaze is to squint completely. If one remains in meditative equipoise with the wrathful gaze, even the three realms will be destroyed." Abiding in the yoga of the great mudrā of one's own deity, making the face wrathful, knitting the brows, and squinting both corners of the eyes into a triangle, if one recites the essence of the wrathful gaze, dṛṣṭi hi, the entire environment and inhabitants of the three realms, or any other systems and applications, will be destroyed. What is the loving gaze? It is said: "Like the great rock of Mount Meru, the eyes that are stable and do not squint are explained as the loving gaze." Abiding in the yoga of the great mudrā of one's own deity, the eyes that are very stable and do not squint—making them as stable as Mount Meru or a great rock—and reciting the essence of stability, dīpta dṛṣṭi maṭ, will clear away demons, epidemics, and so forth. [The text continues with] the essence, the mudrā, the secret mantra, and...

རིག་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་ཅེས་པ་ནི་དེ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་བཤད་པའོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་སོ་སོའི་གཞུང་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་ཆོ་ག་སྟེ། ཆོ་ག་དེའི་ཚུལ་གྱིས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་འདི་དག་གི་བརྗོད་ཐབས་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གང་ཞེ་ན། གསང་སྔགས་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། ཞེས་པ་འདི་ལ་ཡང་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའོ། ། དེ་ལ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི། དབུགས་མེད་རབ་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཚིག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་བཟླས་བརྗོད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་ལ་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལས་འབྱུང་བའི་བཤད་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་བཞིས་ཞེས་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་དག་གི་བཟླས་པའི་ཚིག་ཀྱང་སོ་སོའི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།

Regarding the phrase "the distinctions of the words of the vidyā-mantras," this refers to the detailed explanation of the specific characteristics of their respective meanings. Regarding the phrase "the characteristics as explained according to the ritual," the "ritual" refers to the methods of accomplishment according to their respective texts. Through the manner of that ritual, one should understand that there are two types of characteristics: the mental recitation of the secret mantra and the verbal recitation. This means that once the distinctions of the words have been individually analyzed, the methods of expression for these should be understood as being of two types. What are they? They are the mental recitation of the secret mantra and the verbal recitation. Furthermore, within the mental recitation, there are two types: with signs and without signs. In this context, the characteristic described below as "the nature of the words of meditative concentration"—namely, the passage beginning with "the words that are breathless and extremely subtle"—should be understood as the recitation with signs. The characteristic of the mental recitation other than that should be understood from the explanations arising from the yoga of the Perfection of Wisdom. Regarding "the verbal recitation by means of the four words of the four families," one should understand that the verbal recitation also has four types, as the recitation words are individually distinguished according to the four families, such as the Tathāgata family and so forth.

རིགས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་བསྟན་པའོ། ། ཚིག་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་བསྟན་པའོ། ། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་རིགས་བཞི་དང་དེའི་བཟླས་པ་རྣམ་བཞིར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པས་ན། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། ལྕེའི་ཐོག་མ་ཅུང་ཟད་གཡོ། ། སོ་དང་མཆུ་གཉིས་སྦྱར་ནས་སུ། ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ནི་སྒྲ་མེད་པའོ། ། ཞེས་པ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གནས་པར་བྱས་ནས་བཟླས་བརྗོད་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ། སོ་དང་སོར་སྦྱར། མཆུ་དང་མཆུར་སྦྱར། ལྕེའི་རྩེ་མོ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འགུལ་བས་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་འབྱུང་བར་བཟླས་པར་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་པའི་མན་ངག་ཡིན་པས་(ངེས་,དེས་)རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ལ་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་འདིར་སངས་རྒྱས་དང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་ལ་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རིགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །

Regarding the phrase "the distinctions of the four families," this refers to the individual presentation of the four types, such as the Tathāgata family and so forth. Regarding the phrase "the four types of words," this refers to the presentation of the four, such as vajra recitation and so forth. Regarding the phrase "four types," since they are presented by distinguishing the four families and their four types of recitation, it is taught that there are four types of verbal expression. If one asks what they are, it is stated: "In that regard, for the Tathāgata family..." and so forth. "The tip of the tongue moves slightly, Joining the teeth and the two lips, One should accomplish all conceptualizations; Vajra words are without sound." The meaning of this is as follows: when one abides in the great mudrā of one’s own deity and pleases them through recitation, one joins the teeth to the teeth and the lips to the lips. By moving the tip of the tongue only slightly, one should perform the recitation without the sound of the mantra arising; this is called "vajra words." Since this is the pith instruction for accomplishing all conceptualizations, it is taught that "one should accomplish all conceptualizations." For those who wonder what the meaning of "conceptualizations" should be understood as, it is stated: "All conceptualizations" here refers to the specific deities belonging to all the families, such as the Buddhas and Vajra-holders. Regarding "Buddhas," these are the Tathāgatas such as Vairocana and so forth. Regarding "Vajra-holders," these are the wisdom beings (jñānasattvas) of that family, such as Vajrasattva and so forth.

རིགས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་པ་ནི། རིགས་བཞི་ཞེས་བརྗོད་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྲུབ་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་ཤིང་མི་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་དོང་དུ་བྱིང་བ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་ཤིང་། དེ་དག་གི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་བརྟགས་ནས་བསྟན་ཅིང་སྣང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་འདི་ཡང་རྒྱུད་ཉིད་ལས། དེ་ལ་མི་རྟོག་རྟོག་པའི་བདག། རྟོག་པ་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། ། དེ་བས་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། རྟོག་པའི་བདག་ཅེས་པ་ནི་དེ་ལས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བསྟན་པའོ། ། རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱར་བརྟགས་པའོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའོ། ། དེའི་བརྟགས་པ་ལས་ཀྱང་སླར་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྟེ། མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བྱུང་ལ།

Regarding the phrase "the specific categories of deities belonging to all families": this refers to the conceptualization of all the specific categories of deities included within what are called the four families. Why is this so? It is because they act for the benefit of sentient beings. Although the Tathāgatas and the deities of the Tathāgata family abide in a state of great non-conceptuality that has completely abandoned all [elaborations], in order to benefit those sentient beings who are submerged in the pit of saṃsāra and to fully satisfy their aspirations, all the Buddhas manifest and appear by conceptualizing their own body, speech, and mind in the form of mantras, mudrās, and so forth; therefore, they are called "conceptualization." The meaning of this teaching is also stated in the tantra itself: "In that regard, the non-conceptual is the nature of conceptualization; Conceptualization arises from what is conceptualized. Vajrasattva, the Great Being— Therefore, it is called 'conceptualization.'" The meaning of this is as follows: "non-conceptual" refers to the dharmakāya. "The nature of conceptualization" refers to the manifestation of the rūpakāya for the sake of wandering beings. "Conceptualized by conceptualization" refers to the conceptualization of mantras and mudrās that arise from the conceptualization of the Buddhas and so forth. "Arising from that" refers to the emergence of what is called "Vajrasattva, the Great Being," and so on. Furthermore, from that conceptualization, there again appear in the form of mantras and mudrās. In short, from the dharmakāya, the rūpakāya arises.

དེ་ལས་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་སུ་སྣང་ལ། དེ་དག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་སྣང་བར་མཛད་པས་ཀྱང་། གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བས་ན་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སུ་གྱུར་ནས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་བཞིར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་བྱུང་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུལ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་ལུགས་དང་ཚུལ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་གནས་པར་སྣང་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་ངེས་སོ་ཞེས་པ་སྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་གནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཞེས་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་མ་ལུས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ལྷ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་བྱུང་བས་ན། ལྷ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་དང་།

Furthermore, from the detailed explanation of mantras, mudrās, and so forth, Vajrasattva and the other wisdom beings (jñānasattva) appear; and because their body, speech, and mind are also blessed and made to appear as mantras, mudrās, and so on, for that reason it is said, "it is called conceptualization." Because of the reason thus shown, the phrase "Vajrasattva himself becomes the deities of all the families, such as the Tathāgatas" means that from Vajrasattva, who abides as the essence of bodhicitta, all the deities of the four families—such as the Tathāgatas—are produced. Then, by the power of taming sentient beings according to their respective fortunes, they appear to abide as if assuming various distinct forms and manners. For that reason, it is taught that the term "conceptualization" is definitively applied to all the Tathāgatas and to the great wisdom beings of the Tathāgata family, such as Vajrasattva. In that context, "abides" means to remain in such a manner. "All" means without exception. Therefore, it is taught that the "vajra word" is the general [mantra] of all deities. Thus, since all deities arise from that bodhicitta of Vajrasattva, and because all deities are of the very nature of Vajrasattva alone, the vajra word is to be recited, and...

ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་རྒྱུད་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། འདི་ཡང་གོང་མ་ལྟར་བསྟན་པ་འགལ་བ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། རིགས་གཅིག་དང་། བཞི་དང་། ལྔ་དང་། བཅུ་བདུན་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་། བརྒྱ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་ལས་འདི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ་གང་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྦྱོར་བ་ནི། ། རང་གི་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་གྱི། ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་དང་ལྟ་བ་ཡི། ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་ནི་མྱུར་དུ་ཐོབ། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྦྱོར་བ་ནི། ། རང་གི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའོ། ། དངོས་སུ་རང་གི་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བསྒྲུབ་ཅིང་མོས་པའི་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཚིག་ཏུ་ལྡན་པའི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིས། ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཅེས་པ་གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ཚིག་གཞན་འདིར་མ་བསྟན་པས་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་གཞན་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བསྟན་པས་རྡོ་རྗེ་ཚིག་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་དང་སྦྱར་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རིགས་རྣམས་ལ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དང་།

It is taught that this is common to all the deities. Regarding the phrase "also from the teaching of the general tantra of all those families": this is also spoken as a logical reason to show that there is no contradiction in the previous explanation. Although the families are taught as being one, four, five, seventeen, twenty-one, a hundred, and so forth, it occurs in this way: "By engaging in the Great Seal (Mahāmudrā), Through the samādhi of one's own being (sattva), And by means of the vajra words and the view, The supreme siddhi is swiftly attained." The meaning of this is as follows: "Engaging in the Great Seal" means abiding in the samādhi of one's own samaya-being, which is to possess the samādhi of the Great Seal. "Through the samādhi of one's own being" means that, having abided in the samādhi of the being one is practicing and has devotion for, one performs the recitation endowed with the vajra view and the vajra words. "Supreme siddhi" refers to whatever siddhi one is accomplishing; it is taught that this will be swiftly attained. Regarding the phrase "because no other words are taught here for the Tathāgata family": in this root tantra, the Tattvasaṃgraha, no specific distinction is made such as "the recitation words for the Tathāgata family should be done in this way." Therefore, it is taught that one should perform the recitation in connection with what is called "vajra words." Regarding the phrase "for the other families": [this refers to] the Vajra and...

པདྨ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་རིགས་ལྷག་མ་དེ་གསུམ་ལ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཚིག་ཅེས་བཟླས་བརྗོད་དང་འདིར་ལས་གཞན་པའི་བཟླས་པའི་ཚིག་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པར་གླེང་བ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རང་གི་རིགས་སྤྱིའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་ཅིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བསྟན་པས་ཞེས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་གུད་དུ་ཕྱེ་ནས་མ་བསྟན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷ་རྣམས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཚིག་ཁོ་ནས་གཉི་གའི་བྱ་བར་བཤད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་ཞེའོ། ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བཅས་པའི་རིགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཏེ་ཞེས་པ་དེ་དག་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དཔར་བཅས་པའི་རིགས་ནི། གཉི་ག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་རྣམས་ཐ་མི་དད་པས་ན། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འོ་ཞེས་པའི་སྒྲས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བས་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་ཕྱེ་ཡང་ཞེས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཤེས་བྱའི་སྒྲར་ཕྱེ་ནས་མ་བརྗོད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམས་མི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །

Regarding the three remaining families—the Lotus and Karma families—it is taught that one should perform the recitation using "vajra words," characterized by the specific distinctions of recitation and other ritual activities that will be explained below. As for the statement, "Because the Tathāgatas are also connected to the general dharma of their own family and are not specifically taught [separately]," this means that although the recitation of the Tathāgatas is not taught separately, because the deities of the Tathāgatas are connected [to them], it is explained that both functions are performed by the "vajra words" alone. Why is this? Because those two are not distinct and are inseparable, they are not differentiated. Therefore, the statement "the family together with the Tathāgatas is the Tathāgata family" is based on the reason that they are not distinct from what arises from them. Thus, the family of the Tathāgatas and the bodhisattvas arising from them are both called the "Tathāgata family." Why? Because the Tathāgatas and the families arising from them are indivisible, they are explained as the "Tathāgata family," and the word "thus" (o) indicates that they should not be differentiated otherwise. Consequently, although the term "family" is not specifically differentiated, even if the Tathāgatas are not expressed by being separated by the term "objects of knowledge" (jñeya), because the Tathāgatas and the Tathāgata families are not unrelated, they should be understood as one due to their very proximity.

དེ་ལྟར་ན་ཏ་ཐཱ་ཡང་ཚིག་གིས་བསྐུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས། རྡོ་རྗེ་ཚིག་དང་འབྲེལ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བསྐུལ་པ་སྟེ། དེ་སྐད་བརྗོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་པས་ན། རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་དག་ལས་ཞེས་པ་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྡེམ་པོ་ངག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ཚིག་ཅེས་འབྱུང་བས་དེ་ལས་དཔགས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྡེམ་པོ་དག་ཅེས་གསུངས་པས་ན། ལྡེམ་པོ་དག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་ཀྱང་ཡོད་པར་མངོན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གསུང་མཐའ་ཡས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཡང་རྒྱུད་གཞན་ལས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟ་བུའི་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཚིག་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚིག་གཞན་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་པ་ཡོད་དེ་གང་ཞེ་ན། རྔ་ལྟར་ཟབ་པའི་སྒྲ་འབྱིན་པ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྔ་ནི་གྲག་པ་དང་། འབེར་ཆེ་བ་དང་། གསལ་བ་ཡིན་པ་དང་། འདིའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་སེམས་དཔས་ཀྱང་ལྕེ་དང་། མཆུ་དང་སོ་དང་། རྐན་རྣམས་ལ་སྒྲ་གྲག་པ་དང་། ཆེ་བ་དང་། གསལ་བར་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི། འདི་ལྟར་བརྗོད་དོ། །

In that case, since the tathā is itself an exhortation through words, the phrase "connected with the vajra words" means that the expression "family of the Tathāgatas" is the exhortation. Because the Tathāgata is not other than that family of the Tathāgatas when so expressed, it is taught in this way because it is connected to the expression "to be performed with vajra words." Regarding the phrase "from others," since the vajra words of the samādhi of the Tathāgatas' intentional language (saṃdhāyabhāṣita) appear in other tantras, it is evident that other words of the Sugatas also exist by inference. How so? Since it is said "intentional," it is evident that there are also words that are not intentional; this is because the Tathāgata possesses infinite and inconceivable speech. In that same manner, within the family of the Tathāgatas, there are specific words for the recitation of mantras taught in other tantras that correspond to the distinctions previously shown. What are they? They are: "Emitting a sound as deep as a drum, explained as the family of the Tathāgatas." The meaning of this is as follows: just as a drum is resonant, loud, and clear, so too the practitioner of the mudrā meditation should recite with the characteristics of a sound that is resonant, loud, and clear through the tongue, lips, teeth, and palate. It is described in this way.

ཚུལ་འདི་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བསྒོམ་པ་གཙོར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྔགས་ཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཅིང་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། སྣ་གླུ་རུ་ནི་གླུ་ཀུན་གྱིས། ། གསང་བ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཚིག། ། ། ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། གླུའི་གནས་སྣ་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཚིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཐུན་མི་མོང་བ་དང་། ཕལ་གྱིས་ཤེས་པ་དང་། རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ན་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་གཏན་ཚིགས་བསྣན་ཏེ་གསུངས་པ། གླུ་སྣ་འདྲེན་མ་ལ་སོགས་པ། ། གླུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཅི་དགའ་བར། ། རྡོ་རྗེ་དགའ་བའི་ཚིག་གིས་ནི། ། གླུ་མཁན་དང་པོས་བླང་བར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་དག་གསུངས་ཏེ། སྣ་ནས་འབྱུང་བའི་གླུ་ནི་སྣ་གླུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདྲེན་མ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི། ངག་ནས་འབྱུང་བ་དང་འདྲེན་མར་བྱ་བ་ཡང་རུང་བར་བཤད་དེ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཤད་པ་དང་། བྷན་ག་དྷ་ར་དང་། དྲུག་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་གླུའི་རིགས་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། གླུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཅི་དགའ་བར། ། ཞེས་པ་ནི། གླུའི་རྣམ་གྲངས་གང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་གླུའི་ཚིག་གིས། ཧཱུྃ་ཞེས་པས་མགོ་དྲངས་ལ་བླང་བར་བྱའོ། ། གླུ་མཁན་དང་པོ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཉིད་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་ནི་གླུའི་ཚིག་ཅེས་གོང་མ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འབྱུང་སྟེ་ཅི་སྐད་ཅེ་ན། འདྲེན་མ་ལ་སོགས་དང་པོའི་རྣམས། །

In this manner, for those who primarily practice the meditation of the Blessed One’s pramuditā (Great Joy), other tantras state the characteristics of the words for reciting and meditating upon the vajrasattva mantra, such as HŪṂ. It is said: "The nāgī song is the secret word of pramuditā." The meaning of this is as follows: the utterance of words emerging from the nose as a song is the method for causing vajrasattva to rejoice. Because it is not a common object for all, nor is it something that ordinary people can easily know or realize, it is taught to be "secret." To provide further reasoning, it is said: "With the nāgī lead and so forth, according to one's pleasure, the first singer should sing the words of vajra-joy." Regarding this, a song emerging from the nose is called a nāgī song. By mentioning "lead" (ādi), it is explained that it is also appropriate to use a lead from the voice or a mixture of the two. The word "and so forth" (ādi) includes various types of songs such as śārdūla, bhaṅgadharā, and ṣaḍaṅga. The phrase "according to one's pleasure with the songs" means that one should sing the words of the song that please vajrasattva—beginning with HŪṂ—using whichever variety of song one desires. In other tantras, the term "first singer" (prathama-gāyaka) appears in a terminology inconsistent with the preceding "words of the song." As it is said: "The ādi and so forth of the first ones..."

བླངས་ནས་གླུ་ཡི་ཚིག་ཅེས་བསྒྲགས། ། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདྲེན་མ་ལ་སོགས་པའི་གླུའི་རིགས་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བླངས་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་གླུའི་ཚིག་ཅེས་ཀུན་དུ་བསྒྲགས་ཤེའོ། ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་ན་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་གནས་སྐབས་འདིར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་གླུ་བཟླས་པར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། པདྨའི་རིགས་ལ་ནི་ཞེས་པ་པདྨའི་རིགས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ནི། དབུགས་མེད་རབ་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཚིག། རབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་སྟེ། ། བཟླས་བརྗོད་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་འགྲུབ། ། ཏིང་འཛིན་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་སྒྲ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚིག་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པས་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། ། ར་ཏ་ན་ཀུ་ལའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ནི། ། རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཚིག་གིས་ནི། ། ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་འདུན་པ་ཡི། ། ཆོ་ག་འདི་ཡི་བཟླས་པ་ནི། ། སྒྲ་ཡི་ཚིག་ཅེས་ཀུན་དུ་གྲག། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བཟླས་པའི་མགོ་དང་། སྐབས་སྐབས་སུ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡི་གེ་གཞུག་ཅིང་དེའི་ཆོ་ག་འདུན་པ་དང་བཅས་པར་བྱ་ཞིང་། ཚིག་གསལ་ཞིང་ཟུར་ཕྱིན་ལ་གཞན་གྱིས་མི་ཐོས་པ་ཙམ་དུ་བཟླས་པ་ར་ཏ་ན་ཀུ་ལའི་བཟླས་པ་སྟེ། འདི་ལ་ནི་སྒྲའི་ཚིག་ཅེས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གྲག་ཅེའོ། ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་སྟེ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་པདྨ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་དང་།

"Having taken it up, it is proclaimed as the words of a song." Thus it is said. If one takes up all the various types of songs, such as the dren-ma and so forth, exactly as they are, their defining characteristic is universally proclaimed as "the words of a song." To be more specific, in this particular context, it is taught that the song of Vajrapāṇi should be recited. The specific characteristics of the words of recitation for those performing recitation within the Vajra family have already been explained. Regarding the Lotus family, it is said: "The recitation of the Lotus family is: 'Wordless, extremely subtle, and perfectly clear; all recitations are accomplished in that way, arising from the wisdom of meditative absorption (samādhi).' Since other tantras explain that the wordless words of meditative absorption belong to the Lotus family, they should be applied here in the same manner. Regarding the recitation of the ratnakuḷa (Jewel family): 'With words that are perfectly clear, for one who is intent on prostration, the recitation of this ritual is universally renowned as "the words of sound."' The meaning of this is as follows: at the beginning of the recitation and at various intervals, one should insert the syllables of prostration and perform the ritual with focused intent. Reciting with clear and precise words, just enough so that others do not hear, is the ratnakuḷa recitation; this is also widely renowned as "the words of sound." Regarding the "Lords of the families, such as the Vajra," these are the Tathāgatas. By the word "and so forth," the Lotus, Karma, and [other] families are included."

རིགས་དག་བསྡུས་ན་རིགས་བཞིར་བསྡུས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རང་རང་གི་རིགས་ལ་དབང་བྱེད་པས་ན། རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་པ་འདིར་གསལ་བར་མི་སྨོས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་དབྱེར་མེད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་སོ་སོ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱང་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་སོ་སོ་དང་། རིགས་ཀྱི་བདག་པོའི་ལྷའི་བརྗོད་པའི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལས་སོ་སོའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལྷ་གང་ཡིན་པའི་རིགས་དེའི་ཚིག་གིས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། རིགས་དང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུད་གཞན་ལས་གྲགས་པ་བཞིར་ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱུད་གཞན་ལས་གྲགས་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཐབས་བཞི་གསུངས་པ། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་མང་དུ་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ཚུལ་འདིར་གསུངས་པའི་རིགས་བཞིའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་ཤིང་འདུས་ཏེ། བཟླས་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་བཞིའི་གྲངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཐབས་དེས་བསྒྲུབ་པའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུད་འདི་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན། འདི་ལས་ནི་རིགས་བཞི་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་དང་།

When the families are condensed, the Tathāgatas are mentioned as being subsumed within four families. Because they exercise mastery over their respective families, they are called "lords of the families." Although the recitations of the lords of the families, such as Vajra and the others, are not explicitly mentioned here, one should understand that just as the Tathāgata is inseparable from and subsumed within the Tathāgata family, the recitations of the lords of the respective families are also included within the very words of the recitations of those individual families. By fully grasping the distinctions among the various families and the specific deities who are the lords of those families, one should understand the specific varieties of the words for their respective recitations. It is taught that the recitation should be performed with the words of the family of whichever deity is one's own; thus, one should know how to apply the various families and recitations exactly as they are. Regarding the phrase "as renowned in other tantras as four," this refers to the four methods of recitation taught in other tantras. The many specific varieties of words that demonstrate more than those are included and subsumed within the system of the four families taught here in this Tattvasaṃgraha (Compendium of Suchness). Because the number of recitation words is taught as fourfold, the recitation to be accomplished by those methods of recitation is also explained as being of four types. Why is that? Because this tantra is the root of all yoga tantras, it is from this that the four families, the four maṇḍalas, and... [the text continues].

ལས་བཞི་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པས་ན། གཞན་ལས་དེ་བས་མང་བ་དང་། ཉུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་དག་འབྱུང་ན་ཡང་། དེ་དག་འདིར་བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ནར་འདུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། འདིར་ཡང་ཁྲོ་བོ་དང་ཕྲ་བ་དང་སྒྲའི་ཚིག་རྣམས་ཞེས་པ། ཁྲོ་བོའི་བཟླས་པ་དང་། པདྨའི་རིགས་ལས་བཟླས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་སྒྲའི་ཚིག་ནི་སྒྲའི་ཚིག་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་པའི་སྒྲའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི། རྡོ་རྗེའི་རིགས་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། པདྨའི་རིགས་ལ་སྦྱར་ནས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ན། གང་བསྒྲུབ་པ་དེ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདིར་ཁྱད་པར་དུ་བཀོད་དེ་བཀོད་ཅེས་པ་ནི། རིམ་པར་ཕྱེ་ནས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ནི་རིགས་རྣམས་གང་ལ་སྦྱར་ན་ཡང་ཐུན་མོང་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་མེད་དེ་མཚུངས་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་དེ་བས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ལྷག་པར་རམ། རབ་ཏུ་རིགས་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིའི་བཟླས་པའི་ཐབས་ཞེས་རིགས་གར་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཚུལ་གཞན་ལས་ཞེས་པ། དོན་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ཡིད་ཀྱིས་སུ་ནི་བཟླས་པ་བྱས། ། གལ་ཏེ་ཡང་ན་ཤུ་བུར་བཟླས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་འདི་ལས་ནི་བཟླས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་པ་དང་། ཤུ་བུར་བཟླས་པ་གཉིས་བསྟན་པས་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་གསུངས་སོ། ། སྤྱིར་བཤད་ཅེས་པ་ནི།

Since the four activities and so forth have been taught, even if rituals that perform more or fewer [activities] than those appear elsewhere, one should understand that they are all subsumed within these very teachings presented here. Here, the terms "wrathful," "subtle," and "verbal phrases" refer to the recitation of wrathful deities, the recitation from the Lotus family, and the specific verbal phrases distinguished in that way. By applying these taught verbal phrases to the Vajra, Jewel, and Lotus families and performing the recitation, whatever is to be accomplished will be swiftly achieved; this is what is specifically set forth here. The phrase "set forth" means that it is clearly taught by means of a systematic classification. As for the "Vajra phrases," there is no fault in applying them to any of the families, as they are common to all. Why is that? Because there is no difference in their qualities; they are attained equally. Furthermore, mental recitation is superior to or more excellent than that Vajra recitation, as it is common to all families. Why is that? Because the method of this recitation does not specify a distinction as to which family it belongs to. Likewise, regarding the phrase "from another method," just as that meaning was spoken, so too in the Vairocanābhisambodhi Tantra it is said: "One should perform the recitation mentally, or else recite it in a whisper." This tantra teaches two types of recitation—mental recitation and whispered recitation—and thus states that they are to be applied to all families. Regarding the phrase "explained in general":

རིགས་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་འདིར་མ་གསུངས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་ནས། སོ་སོའི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་དེ་ལྟར་བྱ་ཞིང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་འདིར་མ་གསུངས་ཀྱང་། རྒྱུད་གཞན་ལས་གསལ་བར་འབྱུང་བས། དོན་གྱིས་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་བསྒོམ་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཚིག་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་གང་བསྒོམ་པའི་སོ་སོའི་རང་གི་སྙིང་པོ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཞོར་གྱིས། རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་ལ་གུ་གུ་དང་ཞབས་སྐྱེད་དང་། ཚེག་དྲག་དང་། དབྱུག་པ་དང་། ན་རོ་དང་། རིང་ཐུང་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་ཞིང་ཟུར་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ལ་ཞེན་པའི་ནི་གཅིག་ཁོ་ནར་གནས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གནས་པ་དེའི་སེམས་ལ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དག་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ན་རགས་པར་གྱུར་པ་དག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་སོ་སོའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཐབས་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་སྨོས་ཤེ་ན། གང་ཡང་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས།

This is the meaning of the statement, "explained as common to all families." Regarding the phrase, "although not taught here in this definition": having meditated upon [the deity] as possessing the four seals, one should act in such a way that siddhis are attained by mentally reciting the respective heart-mantras. Although this is not explicitly taught in this Vairocanābhisambodhi Tantra, it clearly appears in other tantras; therefore, one should understand that the practice is to be performed according to that principle. As for the phrase, "for what purpose": when one clearly meditates on the Mahāmudrā, at that time, by means of the specific instructions on methods such as the vajra-recitation as taught in the tantras, one should utter the respective heart-mantras of whichever deity is being meditated upon. In the course of this explanation, it is taught that one should also clearly and perfectly articulate the mantra words as they appear in the tantras—including the gu-gu, the zhabs-skyed, the tshig-drag, the dbyug-pa, the na-ro, and the long and short vowels—and meditate while remaining one-pointedly focused upon them. One should not be distracted. The intention is that if, while abiding in that state, not even the slightest other discordant object arises in the mind, how could coarse objects possibly appear with great clarity? They certainly will not. Thus it is explained. An opponent asks: "Why are the methods for the recitation of the individual families mentioned by distinguishing them specifically?" [The response is:] "Whatever [is taught] from the distinctions of the families..."

ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་ནས་གསུངས་པ་འདི་ནི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པས་བཟླས་པར་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་གཅེས་པར་གཙོར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚུལ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ། གང་གི་ཚེ་རྒྱུད་གཞན་དུ་གསུངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚིག་ཅེས་འབྱུང་བ་དེ་འདིར་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་སྦྱར་ན། དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དུ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཞེ་ན། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚིག་ནི། ནང་གི་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཆད་དོ་ཞེའོ། ། དེ་བས་ན་ཨཱ་ཙརྱས་ཀྱང་། ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་བཤད། ། ཚིག་ཏུ་དེ་ཡི་རིགས་ལ་སོགས། ། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་སྒྲ་ཆུང་བའི། ། ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕལ་ཆེར་བཟླས། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེས་ནི་བསྡུས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བསྟན་པའོ། ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་རིགས་རྣམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བཟླས་པར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་བཟླས་པར་བྱ་སྟེ། ཐབས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་རྣམས་ལ་ནི་སྒྲ་གྲག་པ་ཙམ་དུ་བཟླས། རིགས་ཕལ་རྣམས་ལ་ནི་ཉན་ན་རྣ་བས་ཐོས་པ་ཙམ་དུ་བཟླས་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་གོང་དུ་རྒྱས་པར་སྨོས་པ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ཏེ། བསྟན་པའི་ཚིག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་པ་ནི།

One should understand that this explanation, which divides the characteristics of words into four types, is primarily taught as essential for the occasion of recitation when accomplishing the siddhis. When the term "characteristics" as taught in other systems of yoga, or the term "words of meditative absorption" as taught in other tantras, is applied here as being identical to the "vajra words" taught in this context, then at the time of such an application, one should understand them to be explained as the mental recitation of the Tathāgatas. If one asks how they are applied in that way: masters skilled in yoga explain that the words of meditative absorption in which the mind is placed in equipoise are indeed internal speech. Therefore, the Ācārya also said: "The Victors explain it with the mind; For their families and so forth, The vajra and wrathful ones mostly recite With words of low sound." This is taught in summary verse. Its meaning is as follows: for the families of the Victors, one should perform the recitation of meditative absorption; for the Tathāgata family, one should perform the recitation with vajra words. These two methods are held to be non-different. For the vajra families, one should recite as a mere resonance of sound; for the other families, one should recite as something merely heard by the ear when listening. This teaching should be understood as a concise summary of what was previously explained in detail. Regarding the "distinctions of the objects of words for yogins":

ཚིག་གི་དོན་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཚིག་གི་ཡུལ་ཏེ། དེའི་བྱེ་བྲག་ནི་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། ། དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། གོ་བར་བྱས་ཟིན་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་། ཚིག་གི་བཟླས་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཐབས་བཤད་ནས། ད་ནི་ཡིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ཡིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་སོགས་བདེ་བ་ཀུན། ། རྟག་ཏུ་བདག་གི་སྙིང་ལ་གནས། ། ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་དོན་ཞེས་པ། ། གང་ཕྱིར་ཆགས་དང་བྲལ་བའང་ཆགས། ། ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་སིམ་པ་དང་བདེ་བ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གང་ལས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་རང་གི་སྙིང་ལ་གནས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་བས་ན། རང་གི་སྙིང་ལ་གནས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་དོན་ཞེས་པ། ། གང་ཕྱིར་ཆགས་དང་བྲལ་བའང་ཆགས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་ཅིང་།

The object of focus for any given word is the referent of that word; its specific distinctions are those that clarify what is presented in a discordant manner. Therefore, these are called "the specific distinctions of the objects of words for yogins." The phrase "it has been explained" means that the meaning has already been made understood. Having thus explained the methods for how to adopt the physical posture and how to perform the verbal recitation, now, in order to show the methods and characteristics of how to direct the mental intention, it is said: "The distinctions of the mind are also, for a time, those of the Tathāgatas," and so forth. What are they? "All desires and all pleasures Dwell eternally within my heart. How wondrous! For the sake of sentient beings, Even those free from attachment are attached." The meaning of this is as follows: "Desires" refers to the objects to be sought and attained, namely the Blessed Vajrasattva and the others, for they are the very essence of all satisfaction and bliss. If one asks where such things are to be sought, it is said: "Eternally dwelling within one's own heart." This is because the ultimate nature of bodhicitta is the cause for the arising of conventional great compassion, and its essence is the meditative absorption of the great wisdom-mind; therefore, it is said to "dwell within one's own heart." If one asks what the aspects of its qualities are like, it is said: "How wondrous! For the sake of sentient beings, even those free from attachment are attached." This means that they bring the welfare of all sentient beings to ultimate completion.

ཀུན་གྱི་དམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་ཆགས་པར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱལ་བའི་རིགས་ལ་ནི། འདོད་པ་(གཅོམ་,བཅོམ་)ལྡན་རྟག་པ་སྟེ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་བ་སྩོལ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་བདག་ཅེས། ། བསྒོམས་ན་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་དང་འགྲོགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་བར་དུ་ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་བ་སྩོལ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། ། ཅེས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། ། དངོས་གང་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཅེས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པའི་ཚུལ་དུ་འབྲེལ་བར་བསྟན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་ཅིང་འབྲེལ་ཅེ་ན། བསྒོམས་ན་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་ཅིང་ཐ་མི་དད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་དོན་ཕྱིར། ། གདུག་པ་རྣམས་ནི་གཞིག་ཕྱིར་དང་། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། ། ཁྲོ་བོ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲོ་བོར་སྣང་བར་མཛད་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཞི་བས་མི་འདུལ་བའི་རིགས་རྣམས་ལ།

He is the most sublime of all, and although he is free from all desire of the three realms, he acts with attachment through his compassion for the sake of bringing happiness to all sentient beings; thus it is taught. Regarding the family of the Victorious One (Jina-kula), it is said: "The one who possesses the desire to conquer, the eternal, Bestows happiness upon all sentient beings. If one meditates, 'I am Vajrasattva himself,' One will indeed attain accomplishment." The meaning of this is as follows: "Desire" refers to the bodhicitta, which is associated with the meaning of "conquering." Because it never deviates from the unerring nature of phenomena (dharmatā) throughout the beginningless and endless continuum, it is called "eternal." What are its qualities? It is said: "Bestows happiness upon all sentient beings," meaning it possesses the quality of "dispelling all suffering." What is its essence? It is said: "Vajrasattva himself," meaning the Great Being Vajrasattva; this teaches the connection between him and oneself in a manner that is inseparable. How are they inseparable and connected? Because it is said: "If one meditates, one will indeed attain accomplishment," one should understand that they are connected and inseparable. Regarding the Vajra family (Vajra-kula), it is said: "For the benefit of all sentient beings, To destroy the malevolent, And to protect the Buddha's teaching, The supreme means for accomplishing the wrathful deities." The meaning of this is as follows: appearing in the form of a wrathful deity is for the sake of those classes of sentient beings who cannot be tamed by peaceful means.

ཁྲོ་བོའི་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་ཕན་གདགས་པ་དང་། གདུག་པ་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞིག་ཅིང་ཚར་བཅད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བོར་སྣང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཁྲོ་བོ་གྲུབ་པ་ནི། གྲུབ་པ་དང་། གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། པདྨའི་རིགས་ལ་ནི། པདྨ་འདམ་གྱི་ཉེས་པ་ཡིས། ། མ་གོས་རབ་ཏུ་ཆགས་དང་ལྡན། ། དེ་བཞིན་གནས་ཀྱི་ཉེས་པས་བདག། སྲིད་ལ་ཆགས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ་དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་པདྨ་འདམ་ནས་སྐྱེས་ཀྱང་འདམ་གྱི་ཉེས་པས་མ་གོས་ལ། འདམ་ན་གནས་པ་ལྟར་ཡང་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་བར་འཁྲུངས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ན་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་ཀྱང་མ་གོས་ལ། འཁོར་བ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་མཛད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གང་སུ་ཡང་རུང་བ་དག་གིས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ནོར་བུའི་རིགས་ལ་ནི་ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པའི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་རིན་ཆེན་ཆར་འབབ་ཅེས། ། ལེགས་པར་བསྒོམས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་དགོས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བསྒོམས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་འབབ་པར་བྱེད་ནུས་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་གང་དག་གི་དོན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ན། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།

One manifests in the form of a wrathful deity in order to benefit others, to destroy and subdue the activities of malevolent hosts, and to ensure that the teaching of the Tathāgata remains for a long time. Thus, it is said that the accomplishment of the wrathful deity is the supreme among all accomplishments and all means of accomplishment. Regarding the Lotus family: "Just as the lotus is unstained by the defects of the mud, Yet possesses intense attachment, So too, through the defects of the place, One will achieve accomplishment through attachment to existence." The meaning of this is as follows: just as a lotus, though born from mud, is unstained by the defects of the mud and yet appears to dwell within it, likewise, although the Tathāgata displays the manner of being born in saṃsāra, he is unstained by the defects of saṃsāra. He demonstrates the performance of the welfare of others through a manner that appears to dwell in and be attached to saṃsāra. It is taught that if anyone acts in that same manner, they will achieve accomplishment. Regarding the Jewel family: "When one meditates well, A rain of jewels will fall To accomplish all the needs Of all sentient beings." The meaning of this is as follows: if one meditates well for the sake of accomplishing the needs of all sentient beings, one becomes able to cause a rain of jewels to fall exactly as desired. Likewise, if one rests in meditative absorption for the sake of any living beings, one will achieve the meditative absorption capable of benefiting others through a collection of precious qualities.

གང་ཞིག་གིས་བསྒྲུབས་ནའང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རིགས་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་བཞིའི་བསྟན་པ་དེ་དག་གིས་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་གསུངས་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་དུས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་སྟེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་། པདྨ་དང་ལས་ཀྱི་རིགས་སུ་བཟླས་བརྗོད་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། དེའི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཕལ་ཆེར་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། རང་གི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་ཀྱང་གང་བསྒོམས་པ་དེའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམས་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། རིགས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པར་བརྗོད་པའོ། ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་སྤྱོད་པའི་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་གསལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་དེ་ལྟར་རིགས་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་ཚེ་སྔགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བསམ་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་རིགས་བཞི་(ཕོ་,པོ་)རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་བཞི་རང་གི་ལྷ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་བཞིའི་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་སོ། །

It is taught that whatever one practices will be accomplished accordingly. Regarding the phrase "when performing the recitation of the deities of the four families," this refers to the time when the yogi should enter into meditative absorption (samādhi) while performing the specific recitations taught for each of those four family teachings; this has already been explained. Regarding the "families of the vajra and so forth," this refers to the four types of recitation belonging to the vajra, jewel, lotus, and action families. Regarding the "lords of those families," for the most part, just as the specific words of the recitation have been taught, one should recite while meditating on the inseparability of the body, speech, and mind of one's own commitment being (samayasattva) with the body, speech, and mind of whichever deity one is meditating upon. Regarding "all families," this refers to the expression of every type of family without exception. Regarding the "condensed classification," this refers to clarifying the individual distinctions in the activities of the three doors of all families and then unifying them; having thus shown the specific way the mind should be focused upon the mantra when performing the recitation of the four families, now, in order to show the method for reciting the essence mantras (hṛdaya) and so forth of the four families, it is said: "the yogi of the commitment being of the respective deities of the four families, such as the Tathāgata," and so on. In that context, "the four families of the Tathāgata" refers to the vajra, lotus, and action families.

རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་བཞི་ལས་གང་ལ་མོས་པའི་ལྷ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའོ། ། བཟླས་བརྗོད་དང་བསྒོམ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཞེས་པ་ནི། གང་ལ་བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་པར་འདོད་པའི་ལྷ་དེ་དང་མཐུན་པར་གནས་པར་བྱ་བའོ། ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་པ་ནི་གང་བསྒོམ་ཞིང་བཟླས་པའི་ལྷའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་དང་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། བཟླས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ངག་གི་སྦྱོར་བ་དང་། གང་ལ་མོས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མཁས་པའོ། ། སོ་སོའི་སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་རྣམས་ལས་ཞེས་པ་ནི་རིགས་བཞི་པོ་དག་གི་སྤྱིའི་དབང་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་གསུངས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཞེས་པ་དེ་དག་ཚང་བ་དང་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་རུང་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཟླས་པའོ། ། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་དངོས་གྲུབ་འདོད་པས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པར་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ལས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་དེ་འཐོབ་པར་འདོད་པའོ། ། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་བཟླས་སོ། ། ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལས་གང་ལ་མོས་པ་ཅིག་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། རིགས་བཞིའི་གསུངས་པའི་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོ་སོའི་ལྷའི་སྙིང་པོ་རྣམས་ལ་ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དབང་དང་། དྲག་པོ་གང་ཡང་རུང་བའི་ལས་བྱེད་པར་འདོད་པའམ།

"One's own deity, the samayasattva" refers to abiding in the yoga of meditating non-dually with whichever deity one has devotion toward among the four families. "In accordance with the recitation and meditation" means one should abide in a manner consistent with the deity one wishes to meditate upon and recite. "Skilled in the application of body, speech, and mind" means being skilled in the bodily attire and specific gaze of the deity being meditated upon and recited; the vocal application of any of the four types of recitation; and the mental application of possessing the samādhi that accomplishes according to one's devotion. "From the respective heart-mantras, mudrās, secret mantras, and vidyā-mantras" refers to the heart-mantras and so forth taught both in general for the four families and specifically for each. "Whichever is appropriate, just as it is" means reciting them exactly as they are, whether all are complete or even just one. "Desiring the siddhis taught in the context of recitation" means desiring to attain what was taught in the Tattvasaṃgraha regarding the attainment of siddhis through the practice of recitation. "One should recite whichever is appropriate among the heart-mantras and so forth" means one should perform the recitation of whichever one of the four—heart-mantra and so on—one has devotion toward. "As taught for the four families" refers to Vajrasattva and the others; it means desiring to perform any of the activities—pacifying, enriching, magnetizing, or subjugating—through the respective heart-mantras of those deities.

རྣམ་གཅིག་ལས་ནི་དངོས་གྲུབ་ལ་བྱ་སྟེ། རིགས་བཞི་སོ་སོའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་རང་གི་ལྷ་དང་། བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཆ་ལུགས་གསལ་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་རིགས་ཇི་ལྟ་བུའི་གཟུགས་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ནང་ན་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་ན་རིགས་གང་བསྒོམ་པའི་ལྷའི་ཆ་ལུགས་སུ་བདག་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ནི། ལྷའི་གཟུགས་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་ཆར་དང་ཡང་ལྡན་པའི་གཟུགས་མངོན་དུ་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ནི་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེའི་ནང་ན་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཁོ་ན་ལག་ན་འཛིན་པར་བསྒོམ་མོ། ། པདྨའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ནང་ནས་སྙིང་གར་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཞག་པར་བྱའོ། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཞེས་པ་ལ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་དང་ལས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ནང་ནས་ཁྱད་པར་དུ་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་གཙོར་བྱས་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། མདུན་དུ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཞེས་པ་མདུན་དུ་ཡང་རང་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པའི་ཆ་ལུགས་དེ་ལྟ་བུ་འཛིན་པའི་ལྷ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང་སྔར་གསུངས་པའི་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ་དང་།

Alternatively, "from one" refers to the siddhi (accomplishment). A yogin who wishes to achieve the siddhi of each of the four families should clearly meditate on the form of the samayasattva, which is non-dual with one's own deity, and the manner in which that is accomplished. Specifically, regarding the phrase "among the forms of whichever family is to be accomplished," if one is to distinguish this, one should meditate on oneself in the form of whichever deity of the family is being meditated upon. Within that, for the Tathāgata family, one should manifest the form of the deity just as it is visualized, endowed with all four mudrās: the samaya-mudrā, the dharma-mudrā, the karma-mudrā, and the mahāmudrā. Regarding the phrase "for the Vajra family," although it is also necessary to be endowed with the four mahāmudrās through the sequence of the descent of wisdom and so forth, within that context, one should meditate on holding only the samaya-mudrā in the hand. Regarding the phrase "arisen from the Lotus family," among the four mudrās, one should place one's own dharma-mudrā at the heart. Regarding the phrase "arisen from the Source of Jewels," since the Jewel and Action families are condensed into one, among the four mudrās, one should primarily meditate on being endowed with one's own karma-mudrā. Regarding the phrase "in front, also just as it was taught," in front as well, the deity who maintains the same form as how one meditates on oneself should be seated upon the seat as described, with the aspects of color as previously taught.

དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གསལ་བར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་བལྟར་སྣང་ལ། གང་བསྒོམ་པའི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ངོམས་པར་ནུས་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱས་ནས་ནི། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྗེས་དྲན་ཞིང་། ། བསྒྲུབས་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པ་ནི། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་བརྟན་པ་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་བསྐྱེད་ནས། དེ་ཇི་ལྟ་བའི་རང་གི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ན་བདུད་བཞི་བཅོམ་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་བསྐྱོད་པས་བརྟན་པར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ཡང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། བཅིངས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། མདུན་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ། ། དངོས་གྲུབ་ཉིས་འགྱུར་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཉིས་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི། ། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་ལས་ཁྱད་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ། དམ་ཚིག་མཆོག་ནི་བཅིངས་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པའི་ལག་ན་རང་གི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཐོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། ཞེས་པ་ནི།

One should contemplate that the specific form remains clearly visible for a long duration and is pleasing to behold, such that merely looking at it brings satisfaction in accordance with the family of the deity being meditated upon. If one asks how this is evident, it is stated in the context of reciting the tathāgatagarbha: "Having formed the mahāmudrā, Recalling the tathāgata, If one practices, one will quickly achieve Even the stable awakening of a Buddha." The meaning of this is as follows: having clearly generated the mahāmudrā through the stages of the descent of jñāna and so forth, and having practiced while recollecting one's own deity exactly as it is, even the Buddhas and Bodhisattvas—who are stable because they have conquered the four māras and cannot be moved by others—will be quickly accomplished. If that is so, what need is there to mention other siddhis? This is what is being taught. Likewise, regarding the tathāgata family, it is said: "Having bound the mahāmudrā of Vajrasattva, One should meditate thoroughly. Meditating on Vajrasattva in front, The siddhi will be doubled." The meaning of this should also be understood as being similar to the previous explanation. "Doubling the siddhi" means that it becomes superior to mundane siddhis. Similarly, regarding the phrase "having bound the supreme samaya," this means that while one has meditated on oneself as the mahāmudrā, one holds one's own samaya-mudrā in the hand. "The samādhi of Vajrasattva" means:

རང་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ཆ་ལུགས་གསལ་བར་བསྒོམ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མདུན་དུ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཉིས་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི། ། སྔར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པའི་སྙིང་གར་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཞག་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ཏིང་འཛིན་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒྱུར་ལ་བསྒོམ་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་ཡང་བསྒོམས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། བསྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མདུན་དུ་ཡང་བསམ་པར་བྱའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཉམ་གཞག་ཅེས་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ནས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་བསྒོམས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། བསྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མདུན་དུ་ཡང་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་དངོས་པོ་གྲུབ་པར་ཤོག་ཅེས་བསྔགས་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་རིགས་བཞི་གང་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་བར་བསྒོམས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས། རང་གི་བསྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆ་ལུགས་དང་ལྡན་པ་མདུན་དུ་བསམས་ཏེ། སྨོན་ལམ་གདབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་སྟེ། དེ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་གདབ་པར་བྱའོ། །

One should clearly meditate on oneself in the form of the samayasattva. Regarding the phrase "having meditated on Vajrasattva," one should likewise meditate on him in front of oneself exactly as he is. Regarding "twofold siddhi," this should be understood as previously explained. Regarding "having bound the dharmamudrā," this means placing the dharma-syllable at the heart of the one meditated as the mahāmudrā. Regarding "by the samādhi of Lokeśvara," Lokeśvara is the Lord Avalokiteśvara; one should transform into and meditate upon his samādhi. Regarding "having also meditated on the Protector of the World," one should likewise visualize him in front of oneself exactly as he is meditated. Regarding "the karmamudrā in meditative equipoise," this means having meditated as the mahāmudrā, one binds the karmamudrā. Regarding "having meditated on Vajragarbha," one should likewise visualize him in front of oneself exactly as he is meditated. Then, regarding the phrase "having praised, 'May the siddhi of the essence be accomplished in the hearts of the Tathāgatas,'" this means that having clearly meditated on the samādhi of whichever of the four families is being practiced, and having endowed oneself with the four mahāmudrās and the specific mudrās taught, one should visualize in front of oneself the form exactly as one has meditated upon it and then make the aspiration. In that regard, there are two types of conduct: pleasing all the Noble Ones and acting for the benefit of all sentient beings; one should make the aspiration, "May these be accomplished."

སྔར་བཤད་པའི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་རིགས་བཞི་པོ་དེ་དག་གང་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆ་ལུགས་ཡིད་ལ་བསམ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་གསུངས་པ་ལྟར་དབུགས་སླར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དབང་པོའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ཡིན་པར་མི་གཏོང་སྟེ། ནང་ཕྱོགས་པར་བྱས་ལ་རྒྱུད་དམ་འདི་ཉིད་དུ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རང་གི་ལྷའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་དོན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ལ་གསལ་བར་བསྒོམ་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་བཞིར་བརྗོད་པའི་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་གང་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། ཡང་ན་ཞེས་པ་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། དྲན་པ་དང་སྲོག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཡིད་ཅེས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་དབུགས་སླར་རྒྱུ་བའི་དུས་ན། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རང་གི་མདུན་ན་གནས་པའི་ལྷ་ལ་རིགས་མཐུན་པའི་ལྟ་བས་བལྟ་ཞིང་དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ཚེ་སྔགས་ཀྱི་མགོ་གདོན་ཅིང་དབུགས་འབྱུང་བའི་མཐའ་བར་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡང་དབུགས་སླར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྔགས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་། ཡིད་ནང་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་ནས། སྲོག་དང་དབང་པོ་བསྡུ་བར་བཀག་སྟེ། བདག་ཉིད་དང་མི་གཉིས་པར་བསྒོམས་པའི་ལྷ་ལ་དམིགས་ཏེ། རང་གི་ལྷའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ཡང་ན་ཚུལ་འདིས་རང་གི་ལྷ་ལ་བརྟག་ཅིང་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། རྔུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། །

Regarding the phrase "conforming to the previously explained families": one should mentally visualize and recollect the attire that conforms to whichever of the four previously explained families one is inclined toward. As previously stated, by way of withdrawing the breath, one should not allow the entire collection of the sense faculties to be lost, but should turn them inward. Then, in this very tantra or the continuum, one should clearly meditate in one's mind upon the meaning of reciting the heart-mantra of one's own deity, which conforms to the family as described. One should then recite the heart-mantra of whichever deity of the desired family from among those spoken of as the four families, such as the Tathāgata and so forth. The phrase "or else" indicates another mode of recitation. Regarding the "mind that follows mindfulness and the vital breath": when mindfulness and the breath are flowing inward, the mind that follows them should look upon the deity residing in front of oneself with a perspective consistent with that family. When the breath is exhaled, one should utter the beginning of the mantra and recite it until the end of the exhalation. Then, by way of withdrawing the breath once more, one should conclude the mantra and turn the mind inward. Having restrained the vital breath and the sense faculties, one should focus on the deity meditated upon as non-dual with oneself and recite the heart-mantra of one's own deity. Alternatively, in this manner, one should examine one's own deity and perform the recitation by way of the very process of exhaling and inhaling.

དེའི་དོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ལྷ་མདུན་དུ་བསམས་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཀྱང་རང་བཟོར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ། ། རིགས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ངག་དང་ཞེས་པ་ནི་རིགས་གང་བསྒྲུབ་པའི་བཟླས་བརྗོད་དོ། ། ཡིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱའོ། ། ལྟ་བ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གང་རིགས་པ་དང་སྦྱར་ནས་ལྟ་བའོ། ། ཕྱོགས་འདིར་ཞེས་པ་གོང་མ་ལྟར་བསྟན་པ་ལས་ཕྱོགས་འདིར་བཤད་པ་ནི་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། ། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཞེས་པ། མདུན་དུ་ལྷ་བསམ་པ་དང་། མི་བསམ་པར་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་གཉིས་ལས་ཞེས་བྱའོ། ། བདུད་ནི་བྱེ་བ་སྟོན་རྣམས་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་ཀྱི་གྲངས་སོ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བས་མྱུར་དུ་འཇོམས། ། ཞེས་པ་ནི། བཟླས་བརྗོད་དང་ལྡན་པའི་སྟབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་ཅེས་པའོ། ། ལྷ་དང་གཟུགས་དང་རྣལ་འབྱོར་དག། ཅེས་པ་ནི། ལྟ་བ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། སོ་སོའི་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་སུ་ལྡན་པར་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བཏང་བར་གྱུར་ན་དུས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རིམ་པ་འདིས་ཀྱང་ཉིན་རེ་བཞིན་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གཙོར་བྱས་ལ། ཉིན་གསུམ་དང་མཚན་གྱི་གུང་སྟེ་དུས་བཞིར་གྲངས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། བགྲང་ཕྲེང་གི་ཆོ་ག་ཡང་རྒྱུད་འདི་ལས་མ་གསུངས་པས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡང་གྲངས་བགྲང་ཕྲེང་ལ་གཟུང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི།

Regarding the phrase "the meaning of that as well," this indicates that the explanation of how to perform the recitation while visualizing the deity before one is not a fabrication, but is established by the reason that it "appears in the sūtras." "Speech determined by each respective family" refers to the recitation for whichever family one is practicing. "Mind" refers to the meditative absorption (samādhi) of that [deity]. "View" refers to viewing [the deity] in accordance with whichever of the four aspects is appropriate. "In this direction" refers to the explanation in this context, which concerns the "one's own action seal" (karmamudrā) and so forth, as distinguished from the previous explanation. "In both of these applications of recitation" refers to the two methods taught: performing the recitation while visualizing the deity before one, and performing it without such visualization. "Tens of millions of māras" refers to the number of obstructing māras. "Swiftly overcome with great joy" means that they are destroyed by the very nature of the power of the recitation. "Deities, forms, and yogas" means that if one does not abandon the yoga that possesses the four types of views and the respective physical attire of each [deity], accomplishment will be swiftly attained. It is taught that by this sequence, one should primarily practice the deity yoga every day and perform the recitation one hundred and eight times during the four periods: the three parts of the day and the midnight watch. Regarding the statement "the ritual for the rosary is also not taught in this tantra," although the counting of the number of recitations is indeed maintained by means of a rosary, [it is not explicitly taught here].

འོན་ཀྱང་རྩ་བའི་རྒྱུད་འདི་ལས་ནི་བགྲང་ཕྲེང་མ་གསུངས་པས་གྲངས་ཅི་ཙམ་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དེ་ཡིད་ཀྱིས་མི་ནོར་བར་བགྲང་བའི་གྲངས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་བགྲང་ཕྲེང་བླངས་ཏེ། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་མ་གསུངས་ཀྱང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པས་དེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཛུབ་མོས་བགྲང་། ། ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་ན་ནི། མཛུབ་མོའི་སྟེང་དུ་བགྲང་ཕྲེང་བཞག་ལ་དྲང་བར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་བོ་དེ་ཙེ། ། ཞེས་པ་ནི། རིགས་གང་ནི་བགྲང་ཕྲེང་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བགྲང་ཕྲེང་གི་རིགས་ནི་བོ་དེ་(ཅོ་,ཙེ་)ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་བྱའོ། ། ཡང་ན་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞི་ཀུན་གྱི་སྤྱི་ནི་བོ་དེ་ཙེ་སྟེ། སྲོག་དང་འདྲ་བར་བཤད་དོ། ། ཞེས་སོ། ། ལྕགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ཉིས་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་པ་ནི། བགྲང་ཕྲེང་མེད་པར་བཟླས་པ་ལས་བགྲང་ཕྲེང་འདི་དག་བཅངས་ན་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྕགས་ཀྱི་བགྲང་ཕྲེང་འཛིན་པས་བཟླས་ན་ནི། བགྲང་ཕྲེང་མེད་པར་བཟླས་པ་བས་ཉིས་འགྱུར་དུ་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཕྱི་མ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། ལག་པ་གཡོན་པ་ཕྱག་རྒྱར་བྱས། ། ཞེས་པ་ནི་བགྲང་ཕྲེང་འཛིན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ལག་པ་གཡས་པ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་བྱས་པ་ལས་བགྲང་ཕྲེང་གཟུང་གསུངས་སོ། ། གསང་བའི་ཕྱག་རྒྱ།

However, since a rosary is not mentioned in this Root Tantra, it is taught that one should maintain the count of how many recitations are performed by counting them mentally without error. Alternatively, it is taught that one should perform the yoga of recitation after taking up a rosary according to the ritual described in the Vajraśekhara, even though it is not mentioned in the Tattvasaṃgraha; since it is taught in the Vajraśekhara Tantra, it is indicated that this should be done. Regarding the line, "The Buddhas count with the index finger": if one is performing the recitation of the Buddhas, one should place the rosary upon the index finger and pull it along. Regarding the line, "The bodhī for the Buddhas' yoga": this indicates which type of rosary belongs to which family; it means that for those practicing the yoga of the Buddhas, the type of rosary to be used is the bodhī (or coṭī). Alternatively, regarding the line, "The chief of all": the bodhī is the common [rosary] for all four families and is explained as being like one's life-force. Regarding the line, "The recitation with iron is twofold": if one holds these rosaries while reciting instead of reciting without a rosary, such qualities will increase. If one recites while holding an iron rosary, the merit will be twice as great as reciting without a rosary; the subsequent [metals] should be understood in the same way. Regarding the line, "The left hand is made into a mudrā": this refers to the mudrā for holding the rosary; it is taught that one should hold the rosary from the right hand, which is formed into a vajra-fist. This is the secret mudrā.

ཁུ་ཚུར་གཡོན་པ་ལས་འབྱུང་བ། ། ཞེས་པ་འདི་ནི་གཞན་ལ་མི་བསྟན་ཅིང་སྦ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ལས་ནི། ལག་པ་གཡོན་པའི་ཁུ་ཚུར་ལ་གསང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞིར་གསང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་འཛིན་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ཕྱི་མ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་ཚུལ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། འདིར་གཡོགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། གཞན་ལ་མི་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། རིགས་བཞིར་གསུངས་པའི་སྙིང་པོ་རྣམས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆོ་ག་བཤད་པ་བཀྲལ་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ཕྱག་རྒྱ་དང་གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་ཞེས་པ་ནི། རིགས་ལྷག་མ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆོ་ག་ཡང་འདི་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལ་འདི་ཉིད་དེ་སྙིང་པོའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཆོ་ག་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་པ་སྙིང་པོའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་སྔར་བསྟན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དང་པོར་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགྱེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་དེ་ནས་གདོད་རང་གི་ལྷ་བསྒོམ་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་བཅིངས་ཏེ། རིག་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགྱེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ལ་ནི།

"Arising from the left fist" means that if it is to be hidden and not shown to others, it is called "secret." In that regard, the Tattvasaṃgraha Tantra refers to the fist of the left hand as the "secret mudrā," and it is taught that one should hold the secret mudrā during the four modes of conduct. The subsequent [sections] should also be understood in their respective ways. Here, "concealed" should be understood as not showing it to others. The explanation of the ritual for the yoga of reciting the heart-mantras taught for the four families is complete. Regarding "mudrās, secret mantras, and knowledge mantras," these should be applied to the remaining three families. The statement that "the ritual for the yoga of their recitation is also this very [one]" refers to what follows below. "This very [one]" means that the ritual for the recitation of the heart-mantra is to be applied specifically; that is to say, the specific procedure for the recitation of the heart-mantra, distinct from what was previously taught, is as follows: first, one makes the aspiration, "May all mudrās be pleased with me," and then, having bound whichever samaya-mudrā corresponds to the meditation on one's own deity, one performs the ritual for the recitation of the knowledge mantras and so forth. Accordingly, as it is said in the Subsequent Subsequent Tantra: "Having said, 'May all mudrās be pleased with me,'" and so forth. Likewise, regarding the recitation of both secret mantras and knowledge mantras:

ཞེས་པ་གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པར་འདོད་པའི་ཆོ་ག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྤྲོས་པ་ནི་མེད་པའི་ཚིག་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བདག་གིས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དང་པོར་སྨྲས་ནས་གདོད་བཟླས་པར་བྱའོ། ། རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ལྷའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་ཞེས་པ། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པར་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་ལྷ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་བྱ་བའི་ཐབས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་བཟླས་བརྗོད་བྱེ་བྲག་འདིར། སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་གསལ་བར་བཤད་པའོ། ། ད་ནི་རིགས་བཞིའི་བཟླས་བརྗོད་བསྟན་པ་དེ་ལས་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷག་མར་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཅེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དོན་དང་གང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དེ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་སྟེ་གཞན་ནི་མི་གསལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་སྟོན་པ་དང་། གཞན་ནས་བརྡ་མ་ཕྲད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དུ་མ་འདུས་པའི་དོན་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན། ལྷག་མའམ་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་གི་ལྷག་མ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་ལྷག་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་འདིའོ། ། དེ་ལས་ནི་རིགས་བཞིའི་བཟླས་པ་ལ་མི་གཏོགས་པའི་བཟླས་པའི་ཐབས་གཞན་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་བཤད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

Regarding the ritual for those who wish to perform the recitation of secret mantras and knowledge mantras: first, one should say, "May the words of non-elaboration be accomplished! May I attain the siddhi of all the Tathāgatas!" and only then should the recitation be performed. As for the phrase "focusing on the form of the deity through one's own habitual tendencies": this refers to the habitual tendency of training in the deity's meditative absorption during all four modes of conduct at all times. By means of such a method, one focuses on the deity's form as a way of acting inseparably from the deity. This is a clear explanation, categorized and detailed here, of the specific recitation taught in the Tattvasaṃgraha. Now, in order to show other methods of recitation beyond those taught in the recitation of the four families, it is said: "From the Vajraśekhara Tantra, which is the supplement to all Yoga Tantras," and so forth. "Yoga Tantra" refers to a tantra that possesses the meaning of yoga. "Supplement" means that which is subsequent; it is called a supplement or a subsequent text because it clarifies what was unclear in others, clarifies what was not understood from others, and teaches meanings not included elsewhere. Furthermore, its own supplement is taught at the conclusion of its own tantra, whereas the general supplement is this Vajraśekhara Tantra. From this, other specific methods of recitation not included in the recitation of the four families are also explained. Why is that?

འདུལ་བའི་སྐྱེ་བའི་མོས་པ་ལ་གཟིགས་ནས་གསུངས་སོ། ། དེ་ཡང་འདིར་དེ་ལ་མོས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་རིགས་བཞིའི་བཟླས་པ་ལས་གཞན་པའི་བཟླས་བརྗོད་ལ་མོས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོར་བསྟན་པའི་ཚུལ་འདིས་སམ། ཡང་ན་རྒྱུད་འདིར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་རིགས་བཞིའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཡང་རིགས་བཞིའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་པ་བྱེད་པར་འདོད་ན་ནི་རིགས་བཞི་སོ་སོའི་གཙོ་བོའི་སྐུར་བསྒྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞེས་པ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བར་འདོད་ན་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་གང་འདོད་པ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོའི་སྐུར་བསྒྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རིགས་སོ་སོའི་སེམས་དཔའི་གང་བཟླ་བར་འདོད་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་བཟླས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་ནི་ཞེས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་བཟང་ལ། ། ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། ། བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི། དེའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ནི། བཟླས་བརྗོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གོང་ན་མེད་པར་བསྟན་པའོ། ། བཀྲ་ཤིས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི།

It was spoken having regard for the inclinations of those to be trained. Furthermore, the teaching here regarding "those individuals who are inclined toward that" is presented in this manner because it is taught in the Vajraśekhara for those individuals who are inclined toward recitations other than the four families, or because it is summarized in this tantra. Regarding the phrase "of the lords of the four families," if one wishes to perform the recitation of the lords of the four families, it is explained that it should be done through the yoga of transforming oneself into the bodies of the respective principal deities of the four families. Regarding the phrase "of the other great samaya-sattvas," if one wishes to perform the recitation of the sixteen great sattvas, it is taught that one should recite the mantras of whichever sattvas of the respective families one wishes to recite, through the yoga of transforming oneself into the body of whichever lord of the family one desires, such as the glorious Vajrasattva and so forth, who are the wheel-turners of their respective families. As for the phrase "because of that," it is because the Vajraśekhara Tantra states: "The application for performing recitation in the Tathāgata family..." and so forth. "In the excellent Tathāgata family" means that the Tathāgata family is free from all faults. "Is the supreme recitation to be performed" means that its recitation is taught to be unsurpassed among all recitations. "Having assumed the auspicious cross-legged posture" means:

འདུག་ཐབས་བསྟན་པའོ། ། སངས་རྒྱས་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའོ། ། བདག་ཉིད་བསམ་པ་ཤེས་རབ་ཅན། ། ཞེས་པ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་སྟེ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་བདག། ཅེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་བདག་གི་ལུས་ལ་བསམས་ནས་ཐ་མི་དད་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། གཙུག་ཏོར་ལ་སོགས་རང་གི་མཚན། ། ཞེས་པ་ནི་ཆ་ལུགས་བསྟན་པ་སྟེ། དབུའི་གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་དམིགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་སྙིང་པོར་བདག་འདུག་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པར་བརྟག་པའོ། ། སངས་རྒྱས་བདག་གོ་ཞེས་བསམ་པ། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བདག་གོ་ཞེས་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཉིད་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་འདུག་སྟེ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་ནས་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ། རྟག་ཏུ་བདག་རང་གི་ལུས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་བསམས་ནས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་དང་བདག་གི་སེམས་དབྱེར་མེད་པར་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ནི་བཟླས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་གོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། གར་མཁན་འཁོར་ལོ་བྱེད་པ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་ནུས་མཐུ་བྱུང་བར་བསྟན་པའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གར་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་པ་ནི་དོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མངོན་རྟོགས་དང་། །

This is the instruction on the posture. "With a mind focused on the Buddha" means that one should generate the meditative absorption (samādhi) for performing the yoga of the Buddha. "One who possesses the insight of intention" means that one should act while abiding in the insight of meditation. If one asks what that is, it says: "The omniscient Buddha is always I." This means that one should contemplate the omniscient Buddha as being constantly within one's own body and regard them as inseparable. "The crown protuberance (uṣṇīṣa) and so forth, one's own marks" refers to the presentation of the attire; it means to visualize oneself as possessing the thirty-two major marks, such as the invisible crown protuberance on the head. "I abide as the essence of the Buddha" means to examine oneself as abiding in the nature of enlightenment. "Thinking, 'I am the Buddha'" means to generate the divine pride (ahaṃkāra) of "I am the Buddha." Its meaning is as follows: sitting in the auspicious cross-legged posture, abiding in the insight of intention, one should generate the mind that visualizes oneself as the body of the Buddha. Constantly contemplating that one's own entire body is the omniscient Buddha, adorned with the major and minor marks, and generating the pride that one's own mind and the mind of the Tathāgata are inseparable, one should perform the recitation. This is taught to be the supreme among all recitations. "The dancer performing the wheel" is an analogy for enlightened activity (karma); it demonstrates that power arises from the gathering of causes and conditions. "Arising from the dance of the Buddhas" is the actual meaning; it refers to the clear realization of great enlightenment and—

ཞེས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སླར་གྱུར་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། དོན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ནས་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་བསྐོར་བའམ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་དགོངས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའོ། ། འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི། འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མཁས་པའི་སྤྱོད་པས་བསྡུ་བ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། བསྡུ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་བསྡུས་ནས་གྲོལ་བར་མཛད་པའོ། ། གནས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུའི་ངོ་བོའི་གནས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གཞན་ནས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རབ་རྫོགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་རྫོགས་པའི་རྟགས་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ། ཟླ་བ་རྫོགས་པར་རྣམ་པར་བརྟག། ཅེས་བྱ་སྟེ། གནས་གང་དུ་ཞེ་ན། སྙིང་གའི་དབུས་སུ་འཇིགས་མེད་པ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་ནི། ། རིགས་ལྔའི་ཡི་གེ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བ་དེའི་དབུས་སུ་རིགས་ལྔ་ཆར་རམ། ཡང་ན་གང་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་དེའི་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསལ་བར་བརྟག་གོ་བར་བསྟན་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ།

Regarding this: because it is the basis for the enlightenment of the Śrāvakas and Pratyekabuddhas, it is "Great Enlightenment," and that itself is called "clear realization." "Turning the wheel of Dharma" means turning it twelvefold by repeating it three times with four aspects, or turning it in three ways with the intention of the realm of phenomena (dharmadhātu). "Gathering the beings to be tamed into enjoyment" means gathering the beings to be tamed through the conduct of being skilled in the enjoyment of the Dharma; that is, having gathered them through the four immeasurables and the four means of attraction, one brings them to liberation. "The transformation of the basis" indicates the nature of the basis of its cause; it is taught that these do not arise from elsewhere, but arise from the thorough purification of the ālayavijñāna. "The perfection of merit and wisdom" refers to the two accumulations. The sign of their perfection is the nature of one's own mind, which is described as "visualizing the full moon." If one asks where that is, it is said to be "fearless in the center of the heart," spoken of in the sense of being without trepidation through the clear realization of the Dharma as it is. These are the instructions on the method of recitation. "In the center of the moon mandala, visualize the syllables of the five families" means that in the center of that moon, one should clearly visualize the mantra syllables of all five families, or whichever one intends to meditate upon. The meaning of this is as follows:

སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། གདུལ་བའི་འགྲོ་བ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་འཁོར་ལོ་དང་གར་གྱི་རྩོལ་བ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་གཞན་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ལས་གྱུར་པ། རང་གི་སེམས་བརྟག་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཀུན་ལས་འབྱུང་བས་ནི། ཆོ་གས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་སེམས་ཉིད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུར་སྙིང་གར་གནས་པར་བསམས་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་རིགས་ལྔའམ་གཅིག་གང་རུང་སྟེ། གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེའི་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཞག་པ་ཅི་ཙམ་མཚན་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། ། ཞེས་གསུངས་པའོ། ད་ནི་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་འདྲ་བ་ཡི་ཚུལ་བཟང་པོས། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཟང་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཟླ་བ་ཕྱེད་ལས་ཕྱིར་མི་འགྱངས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཕ་བསད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེས་ཀྱང་བསྒྲུབས་ན་ལོ་གཅིག་ལས་མི་འཆི་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གཞན་དེ་ལྟ་བུའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། ཡུན་ཅི་ཙམ་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཡིས། ། ངལ་བར་མ་གྱུར་བར་དུ་བཟླས། ། ཞེས་པ་དག་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་དག་སྟེ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།

As previously explained, the manifestation of Mahāmudrā leads to the clear realization of great enlightenment, the turning of the wheel of Dharma, and the enlightened activity of providing enjoyment to those to be trained. This activity, which is like the movement of a wheel or a dance, does not arise from elsewhere; rather, it emerges from the very nature of the perfection of the two accumulations of merit and wisdom. Since it arises from the examination of one's own mind, one should visualize the essence of the two perfected accumulations as the moon maṇḍala of the nature of mind residing at the heart. Upon that, one should place the mantra syllables of whichever of the five families or the single family one wishes to accomplish, and meditate until the signs appear. Thus it is said. Now, to demonstrate the qualities of practicing in that way, it is said: "By such an excellent method, accomplishment will be achieved in half a month," and so forth. To act in this manner is the "excellent method"; if one does so, accomplishment will be achieved in no more than half a month. Regarding the phrase "even those who have committed the five crimes of immediate retribution," this refers to those who lack the proper method of practice, such as those who have killed their fathers and so on. If even they can achieve accomplishment in no more than a year, what need is there to mention those who are free from such misdeeds? As for the duration: "The great yogi should recite until they become weary." This refers to those who possess such a method; they are called "great yogis."

ཇི་སྲིད་ལུས་ངལ་ཞིང་དུབ་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ཅི་ནུས་པའི་ཚད་དུ་བཟླས་སོ། ། ངལ་བར་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ལུས་ནི་ངལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་། ། ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བར་བརྩམ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལུས་ངལ་ཞིང་དུབ་པའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྐྱོ་བས་སམ། བྱ་བ་གཞན་དག་གི་ཕྱིར་གཏོང་འདོད་ན་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བར་བརྩམས་ལ། ཅི་རིགས་པའི་ཆ་ལུགས་གཞན་དུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ནི། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བདག་ཉིད་དུ་བརྟགས་ན་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཆ་ལུགས་གསལ་བར་བྱས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པར་བྱས་ནས་དེའི་ངང་དུ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། ། སངས་རྒྱས་སྙིང་པོར་བདག་གནས་ཤིང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཆ་ལུགས་སུ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གནས་པ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་སྣང་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེར་བདག་བརྟན་ཞིང་། ། ཞེས་པ་སེམས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་མི་འཕྲོགས་པར་དེ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ལྷ་དང་བདག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའོ། ། རང་གི་སྙིང་པོ་འོད་གསལ་བ། ། ཞེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་འོད་གསལ་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུར་གནས་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན།

Recite as much as possible until the body becomes weary and exhausted. If one asks what should be done when weariness occurs, it is said: "Even if the body becomes weary, one should begin to release the mudrā." Thus, if the body is weary and exhausted, or if one becomes fatigued by meditative absorption (samādhi), or if one wishes to relinquish the practice for other activities, one should release the mudrā exactly as described and remain in whatever other appropriate attire is suitable. Regarding the recitation of the Vajra family: "If one visualizes oneself as Vajrapāṇi" means that one should abide in the essence of clearly manifesting the attire of Vajrasattva and settle the mind in meditative equipoise within that state. "I abide as the essence of the Buddha" refers to the dharmakāya; one should understand that even while meditating in the attire of Vajrasattva, one does not waver from abiding in the dharmakāya, yet appears in that manner. "I am firm as Vajrapāṇi" means meditating within that very reality without being distracted by other thoughts, thereby generating the realization that the deity and oneself are non-dual. "One's own essence is luminous" refers to the essence of the wisdom of the dharmakāya, the essence of unsurpassed enlightenment, which is luminous because it is free from all collections of obscurations; since it is visualized as abiding like a moon maṇḍala, it is "completely adorned by a moon maṇḍala."

ཞེས་བྱ་སྟེ་དེའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་ན་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་སྐུ་བདག་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་མ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ལས་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པའི་ཚུལ་དུ་ཐུགས་ཀ་ན་གནས་ཏེ། ཟླ་བའི་དབུས་ན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ། རྡོ་རྗེ་དེའི་ཆང་ཟུངས་ཀྱི་བུམ་པའི་ནང་དུ་ཡང་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེས་མཚན་པར་བསམས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་ནས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཆེན་པོའི་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཐབས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ཡིད་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་གཉིས་ལས་མཚན་མའི་བཟླས་བརྗོད་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཞན་བསྟན་པ་དེ་ཡང་འདིར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Thus it is said. The meaning of this is as follows: just as one becomes beautiful when adorned with ornaments, the body of Vajrasattva—which is non-dual with oneself—does not waver from the essence of the dharmakāya, yet the signs of the mudrā appear clearly. From that, the essence of the utterly pure mind abides in the heart in the manner of being fully adorned by a moon maṇḍala. In the center of that moon is a five-pronged vajra, the essence of the five primordial wisdoms. Within the vase-handle of that vajra, one should visualize it marked by one's own dharma-syllable. It is taught that by abiding in such a yoga, one should perform the recitation of the great vajra family. This concludes the explanation of the method for performing recitation with a focal point, as taught in the Vajraśekhara. Of the two types of mental recitation, the recitation with signs has been explained. Now, in order to show the characteristics of signless recitation, it is said: "For yogis who possess the intellect that realizes the selflessness of phenomena, the yoga of ultimate insight—the Tattvasaṃgraha and the other specific types of recitation taught in the Vajraśekhara—shall also be explained here," and so forth.

རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཤེས་པའི་བློ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་བློ་ཡང་རབ་ཏུ་གྱུར་པས་ལུང་དང་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེག་པ་འོག་མ་བས་བརྟགས་པའི་བདག་གཏན་ནས་མེད་པར་ཤེས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་གཙོར་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ལ་གཙོར་མི་བྱེད་པས་ནི་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་དང་། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷག་མར་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མཚན་མར་བཅས་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མཚན་མ་མེད་པ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་། སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་དེ་ལྟར་རྒྱུད་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་འབྱུང་བའི་བཟླས་བརྗོད་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལས་རེ་ཞིག་འདིར་ནི་དང་པོར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཐབས་དེ་བསྟན་པར་བྱས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དང་པོ་རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ། བདག་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གསུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་མཆོད་ལ་མདུན་དུའང་རང་གང་བསྒོམ་པའི་ལྷའི་གཟུགས་བསམས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཐུགས་ཀར་ཡང་ཟླ་བ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཞག་ལ་དེ་ནས་ལུང་དང་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ཤིང་བརྟགས་ཏེ།

Regarding the statement, "The yogi who possesses the intellect that realizes all phenomena are selfless," this refers to yogis of the highest capacity who, through the logical arguments of scripture and reasoning, possess the intellect that realizes the self imputed by the lower vehicles is absolutely non-existent. Because they prioritize the signless and do not prioritize that which is with signs, the Master has stated: "The nature of ultimate insight—the yoga of the signless—will be explained here in this sādhana, as well as the signless [recitation] taught in this Tattvasaṃgraha Tantra and in the Vajraśekhara Tantra, which is the remainder of the Yoga Tantras, as distinct from the recitations with signs." Regarding the phrase "for the time being," this means that of the two types of recitation arising from the tantras that were mentioned to be taught, for the time being, the method of recitation taught in the Tattvasaṃgraha will be presented first. What is it? First, as before, the yogi should bless themselves as the commitment being (samayasattva), and so forth. One should perform the stages of meditating on oneself as the commitment being just as previously explained. Having made offerings with the various outer and inner offerings, one should also visualize the form of whichever deity one is meditating upon in front of oneself. In their hearts, one should place a moon, the commitment mudrā, and the dharma syllable. Then, one should analyze and examine them through the logical arguments of scripture and reasoning.

བདག་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པ་དེ་དག་གི་མདུན་དུ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་དག་གི་ཐུགས་ཀར་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཟླ་བ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དེ་རྣམས་མ་སྐྱེས་ཤིང་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མོས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ལ་ཞེས་པ་བདག་དང་ལྷ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་མོས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ལ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་གཉིས་ཡན་པར་མི་གཏོང་ཞིང་ནང་དུ་བཀག་སྟེ། བདག་དང་ལྷ་དང་ཕྱི་ནང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བདག་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མདུན་དུ་བསམ་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་དམིགས་པ་དེའི་ངང་ལ་གནས་བཞིན་དུ་རང་གི་རྣལ་འབྱོར་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་ཆ་ཕྲ་བའི་ངོ་བོར་བརྟགས་ནས་ཡིད་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་བརྗོད་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་སྔར་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡིད་ལ་ནང་དུ་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཅུང་ཟད་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་ཆ་ཕྲ་བར་སྣང་བར་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་ཡིད་ལ་བཟླས་བརྗོད་ཅེས་བྱའོ། །

In front of those who have meditated on themselves as the samaya-sattva are the jñāna-sattva deities. At their hearts are the moon discs upon which the mantra to be recited is placed, along with the samaya-mudrās and the dharma-syllables, exactly as they were visualized. One should manifest the conviction that all these phenomena are emptiness, unarisen and without intrinsic nature. Thus, by way of the non-arising of oneself and the deity along with their limbs, one manifests the conviction that all internal and external phenomena are likewise unarisen. Without letting the vital winds and efforts of one’s own mind wander, but restraining them within, with a mind free from the appearances of self, deity, and the forms of internal and external objects, one should attend to the samaya-sattva as oneself and the jñāna-sattva in front, and the syllables of the mantra to be recited as being like space. While remaining in that state of non-characteristic observation, one should examine one’s own yoga as being merely the essence of luminosity in a subtle form. Then, with a mind that grasps the characteristics of the recitation as a mere mental aspect, one should perform the recitation in accordance with the characteristics previously described. Regarding that, the "mental recitation" characterized by internal verbalization is as follows: when one perceives the subtle appearance of the mere essence of luminosity as being constant, that is called mental recitation.

རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་རིགས་བཞིའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་སྔར་གསུངས་པའི་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་སྒྲ་ཙམ་ལ་གནས་ཏེ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། རང་གི་ལྷའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མོས་པས་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདྲིས་པ་དང་། གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཅེས་གདགས་སོ། ། དབུགས་འབྱིན་ན་ཡང་ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་ནས་དབུགས་འབྱིན་ནའང་སྣའི་ནང་ན་གནས་པའི་རླུང་ཕྲ་མོ་བྱུང་བ་ཚོར་བར་བྱས་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་བཏང་སྟེ། ཇི་ལྟར་མོས་པ་རང་གི་ལྷ་སྔར་མདུན་དུ་བསམས་པ་དེ་ཡང་གློག་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་ཡིད་ཀྱིས་བརྟག་ཅིང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མངོན་དུ་བྱས་ལ་ཡང་། དེ་བཞིན་དུ་བགས་ཀྱིས་སྲོག་དང་དབུགས་སླར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་དུ་རྩོལ་བའི་དྲན་པ་དང་། སྲོག་གི་རླུང་དུ་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྟ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་མི་དམིགས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་ཤིང་། ནང་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བར་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ། མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། ཡང་ན་བདག་དང་ལྷ་དང་ཞེས་པ་གང་གི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། སེམས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་རང་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱར་བསྒོམ་སྟེ། མདུན་དུ་ཡང་རང་གི་ལྷ་ཉིད་བསམས་ལ།

Regarding the phrase "the characteristics of the words as spoken in accordance with the family": this means that one should perform the recitation by abiding in the mere sound of the respective essence mantras previously taught, which are the characteristics for the recitation of the four families. Regarding "through devotion to the dharmakāya of one’s own deity": the dharmakāya is signless; thus, by repeatedly familiarizing oneself with and training in the signless samādhi that accords with it, it is designated as "signless recitation." Regarding "even when exhaling": while abiding in such a samādhi, even when exhaling, one should perceive the subtle wind arising within the nose and release it outward. Then, just as one previously visualized one’s own deity in front, one should mentally examine and bring to mind that deity as being in the nature of a mere flash of lightning. Likewise, by gradually withdrawing the vital breath and the breath in the manner of exerting mindfulness, one binds the horse of the mind—together with the vital wind—within the samādhi so that it is non-referential and equal to space. Having thus naturally pacified [the mind] within, it is explained that one should perform the recitation solely by becoming familiar with and training in the signless, which is free from the conceptualization of signs and free from all individual appearances. Alternatively, the phrase "self and deity" is taught as a different aspect: one meditates on oneself as the mudrā of one’s own deity through the stages of the five manifest enlightenments, such as the permanent mind, and likewise visualizes one’s own deity in front.

དེ་དག་གི་ཆ་ལུགས་དང་སྙིང་གར་གནས་པའི་ཟླ་བ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བསམས་ནས། དེ་ལྟར་གསལ་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ལྟར་བདག་མེད་པར་མོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་སེམས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་མི་གཏོང་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པ། རང་གི་ལྷ་མདུན་ན་གནས་པ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། ལྷ་དེའི་སྙིང་པོ་བཟླས་ཤིང་། བཟླས་པའི་དོན་དེས་ལྷའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་བསྒོམས་ཤིང་དབུགས་འབྱིན་པ་ཡང་སྣའི་ནང་ན་གནས་པའི་རླུང་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་མྱང་བར་བྱས་ཏེ། ཕར་བཏང་བ་ཡང་མདུན་གྱི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། སླར་བསྡུ་བ་ཡང་སྔ་མའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པས་ན། རྣལ་འབྱོར་སྔ་མའི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་གཞན་དག་ན་རེ་འདི་ལྟར་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་སྦྱོར་བ་འདི་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུད་འདི་ལ་མོས་པའི་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་གསུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པ་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།

Having clearly visualized their attire, the moon situated at their hearts, the samaya-mudrās, the syllables, and so forth, and having directly realized the yoga of conviction in their selflessness as the essence of the perfection of insight (prajñāpāramitā) while they are thus visualized, if the mind should become weary of that, one should arise from the samādhi of emptiness with a mind of great compassion that does not abandon sentient beings. Then, as previously explained, one should recollect one's own deity standing before oneself as non-dual with oneself, recite that deity’s essence mantra (hṛdaya), and through the meaning of that recitation, meditate on the deity’s body as the mudrā. One should also experience the sequence of the subtle wind residing within the nose as it is exhaled, and while exhaling, one should recollect the deity in front; then, by withdrawing [the breath] again in the previous manner, one should perform the recitation through the very stages of the prior yoga. If other opponents ask, "What is the purpose of teaching such differing characteristics of the mode of recitation?" it is said: "In the ultimate sense, this application of insight is not distinct; however, in order to guide those individuals to be trained who have faith in this tantra, one should understand that the essence mantras, mudrās, secret mantras (mantra), and knowledge mantras (vidyā) were taught separately for the sake of accomplishing them as if they were distinct. Although they are not distinct because they are equal in essence as emptiness in this application of insight that acts in the manner of non-apprehension in the ultimate sense,"

འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་དང་མོས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཡོད་པས་ན། དེ་དག་རང་གི་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གཟུང་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཀྱང་བསྟན་ལ། དེ་དག་གི་བཟླས་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེའོ། ། རེ་ཞིག་སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཞེས་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། ཁ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ཀྱང་འདི་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ། ། བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་སྣང་བ་གསལ་ཏེ། ཞེས་པ་ཡི་གེ་ཨའི་དོན་གྱིས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པའི་གཟུགས་སྣང་བ་མི་དམིགས་པར་བྱས་ཏེ། མདུན་ན་བསམས་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྣང་བ་ཡང་མི་དམིགས་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་བདག་དང་ལྷ་དང་རིག་སྔགས་དང་། གསང་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པར་བསྒོམ་ཞིང་། ཟླ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་དོ། ། ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་ནི་ཞེས་པ། ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་པོ་མི་དམིགས་པར་བཟླ་བ་ནི། སྙིང་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་སྟེ། ཨའི་དོན་གྱིས་ཞེས་པ། ཨ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་བདག་དང་ལྷ་དང་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སྟོང་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་བཤད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་པ་དེ་ལྟར། ཨ་ཡི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་བསྒོམ། །

Nevertheless, the reason these are taught in such discordant forms is that there exist diverse dispositions, latent tendencies, and inclinations among those to be trained. In order for them to grasp the teachings in accordance with their own conceptualizations, the essence mantras, mudrās, and so forth are taught by way of detailed classification; one should understand that the specific methods for their recitation are also taught in diverse ways, and thus there is no fault. Regarding the phrase "at the time of the yoga for accomplishing the essence," this refers to the Great Root Tantra known as the Tattva (Suchness). The meaning of the syllable kha should also be understood in this very context. "The appearance of the samayasattva, which has become non-dual with oneself, is made clear" means that by means of the meaning of the syllable a, one renders the visualized form of the samayasattva non-referential, and likewise renders the appearance of the jñānasattva visualized in front non-referential. This method of practice involves meditating on oneself, the deity, the vidyā-mantra, and the syllables of the secret mantra recitation as empty; the characteristic of the moon is the very meaning of realizing the gateway of insight (prajñā). Specifically, regarding the phrase "the scriptural transmission of the essence of insight," the special recitation of the essence as non-referential is the scriptural transmission of the essence of insight. By the meaning of a—meaning the meaning of emptiness (śūnyatā)—it is explained that one should meditate on oneself, the deity, and the syllables of the mantra to be recited as empty. Thus, regarding the specific terminology of the meditative absorption (samādhi): "Meditate on emptiness by means of the meaning of a."

ཞེས་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་དེའི་རྗེས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བྱ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྒྲ་ཡང་མ་སྨོས་པ་ཇི་ལྟར་དོན་འདི་དག་བློས་གཞིགས་ན་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན། མཚན་མའི་རྣམ་པ་མེད་པ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་དམིགས་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་སྟོང་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ལ། འཇུག་པའི་རིམ་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཞེས་པ་ཨ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས། བདག་དང་ལྷ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྔར་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་ཞིང་མཆོད་པར་བྱེད་པས་འབར་བའི་མེ་སྔ་མས་རྟོག་པ་འདས་ཤིང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་རྗེས་སུ་འབྱུང་བས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་སོ་སོར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིག་པ་མ་ཞི་བས། མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འདུལ་བར་འགྱུར་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཅེས་པ།

This is merely a statement; following it, not even a specific word has been uttered to distinguish how this meditative absorption (samādhi) should be practiced. As for the phrase "if one analyzes these meanings with the intellect": if one analyzes these forms of the deities and so forth with the intellect of insight (prajñā), the absence of any characteristic form is the internal emptiness. Likewise, all phenomena of the internal and external aggregates, elements, and sense bases—whether moving or stationary, and all phenomena conceptualized as subject and object—are by nature empty and without objective reference. Regarding the realization of such an empty essence, the sequence of engagement is called "conceptualization." This conceptualization has the characteristic of transforming one state into another. By means of the syllable A and so forth, as it has been taught—the A signifying the meaning of emptiness—one discriminates the self, the deity, and all internal and external phenomena as being without intrinsic nature, as the emptiness previously described. Through the arising of the insight that realizes them in that way, and by making offerings, the previous blazing fire transcends conceptualization, and as each subsequent one follows, the awareness that engages individually with the characteristics of internal and external entities does not remain unpeaceful; thus, it dispels the darkness of ignorance. Taking as the basis those beings to be tamed in such a manner—those beings who are to be tamed by such a method—it is called "the very insight accompanied by conceptualization."

སྙིང་པོ་བསྒྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་གཙོར་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་རིག་པར་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དང་གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་ནི་ཞེས་པ། སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་དང་གསང་སྔགས་སྒྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་དང་། རིག་སྔགས་སྒྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚིག་ཁྱད་པར་སྨོས་པས་ཞེས་པ་ནི་སྙིང་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་སྨོས་པས། ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར། ཞི་གནས་དང་ལྷག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་དང་གསང་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་བསྡུས་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སྒྲུབ་པ་ནི་སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། ཡི་གེ་ཨ་ལ་འཇུག་པ་ཡིས། ། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། རང་གི་ཁ་ནས་གཞན་གྱི་ཁར། ། བསྒོམས་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་དོན་མཚོན་པ་སྟེ། སརྦ་དྷརྨ། ཨ་ཨ་ནུད་པ་ཏཾ། ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། ཨའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཡི་གེ་ཨ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཁྱབ་ལ།

Regarding the scriptural transmission of the insight for accomplishing the essence (hṛdaya), it should be understood that it is taught in that way because it primarily teaches the very insight that is accompanied by conceptual thought. As for the scriptural transmission of the insight for accomplishing the seals (mudrā), secret mantras (guhyamantra), and knowledge mantras (vidyāmantra): just as it is with the scriptural transmission of the insight for accomplishing the essence, the scriptural transmission of the insight for accomplishing the seals, the scriptural transmission of the insight for accomplishing the secret mantras, and the scriptural transmission of the insight for accomplishing the knowledge mantras are explained by the learned masters as being taught as calm abiding (śamatha) and special insight (vipaśyanā) because they are distinguished by the words of meditative absorption (samādhi). This means that in the scriptural transmission of the insight of the essence, because they are distinguished by the specific meditative absorption, one focuses one-pointedly on the nature of ultimate emptiness, the characteristic of the selflessness of phenomena; thus, conceptual thought does not arise, and because it is non-conceptual, it is taught as calm abiding and special insight. Similarly, from the summary of the recitation of seals and secret mantras, the accomplishment of the Tathāgata family is the accomplishment of the essence. Because it demonstrates the lack of intrinsic nature, it is called the "yoga of insight." In the context of explaining that, it is said: "By entering into the letter A, one should meditate on all letters. If one meditates from one's own mouth to the mouth of another, one will attain the accomplishments (siddhi)." In that regard, the letter A symbolizes the meaning of the non-arising of all phenomena. By the expression sarvadharma anutpannam ("all phenomena are unarisen"), it is said that all phenomena are emptiness. Since the meaning of A is non-arising, the letter A is pervaded by non-arising.

ཨ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ལ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཨ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཁྱབ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་ཨ་མ་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཡི་གེ་རྣམས། ཆོས་བདག་མེད་པར་བྱ་བའི་རིགས་པས་སྟོང་པར་བསྒོམ་ཞིང་། རང་བཞིན་མེད་པར་གཞིག་པ་དང་། མི་སྣང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ཨ་མ་སྐྱེས་པའི་དོན་གྱིས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱིས་བདག་དང་ལྷའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་སྟོང་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཀློག་པར་བྱ་ཞེས་བྱའོ། ། རང་གི་ཁ་ནས་གཞན་གྱི་ཁར། ། ཞེས་པ་ནི་ཁ་ནི་འཇུག་པ་དང་སྒོ་ཞེས་བྱ་བར་དོན་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རང་གི་ཁ་ནི་རང་གི་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་པ། ཡི་གེ་ཨའི་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི། ཨའི་དོན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་ཨའི་འཇུག་པ་མ་སྐྱེས་པས་བདག་ཀྱང་འཇུག་ཅིང་སྣང་བ་མེད་དེ། མ་སྐྱེས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བདག་གི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པས། བདག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡང་། ཡི་གེ་ཨ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པའམ་མ་སྐྱེས་པར་སྟོན་པས་ན་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱའོ། ། ཨའི་དོན་གྱི་བདག་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ།

Since a is unborn, it pervades all phenomena; because it is unarisen, it is said that a is the gateway to all phenomena. Regarding the phrase "one should meditate on all letters": just as the letter a is unarisen, it is shown that all letters are likewise unarisen. Therefore, one should meditate on the letters to be recited as empty through the reasoning of the selflessness of phenomena, and one should analyze them as lacking intrinsic nature and cause them to disappear. Thus, by the meaning of the letter a being unarisen, it is not only that all letters are non-apprehensible, but one should also meditate on the conceptual appearances of oneself and the deity as empty. In that regard, it is said, "one should read in that very way." Regarding the phrase "from one's own mouth to the mouth of another": "mouth" (kha) and "entrance" ('jug pa) or "gateway" (sgo) are synonymous. Therefore, "one's own mouth" means "one's own entrance." As for the phrase "having become thus": the "entrance of the letter a" refers to the meaning of a being unarisen. Since the entrance of the letter a is unarisen, the self also does not enter or appear; one should realize it as unarisen. Then, because the so-called "entrance of the self" enters by way of the characteristic of the self being unarisen, the conceptual appearances of signs such as one's own deity are also shown to be without intrinsic nature or unarisen by the very entrance of the letter a; thus, it is called "another's." Immediately after meditating on the self through the meaning of a:

རང་གི་ལྷར་སྣང་བ་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཨ་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པའི་དོན་གྱིས་ཡི་གེ་ལ་ཁྱབ་ལ། ཨ་དང་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་སྒོས་བདག་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ཤིང་སྟོང་ལ། བདག་སྟོང་པར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ལྷ་མདུན་དུ་བསྒོམ་པའམ། ལྷར་སྣང་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། འདི་ནི་རེ་ཞིག་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་ལུང་ངོ་ཞེས་པ་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་ཞེས་བྱའོ། ། ཡང་ན་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ། མུ་ཁ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ལ་ཡིན་པར་འདོད་པས་ན། སྐབས་འདིར་དེ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྟ་བའི་ཚུལ་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་དང་འདུ་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་རོལ་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི། བདག་གི་ཁ་དང་གཞན་གྱི་ཁ་སྐབས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམ་ཞིང་བཅིང་བ་དང་། གསང་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ངེས་པར་འབིགས་ཞེས་བྱ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་གྲགས་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ངེས་པར་འབིགས་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་རབ་སྟེ།

Regarding the statement, "One should cause the appearance of one's own deity to be non-existent," the syllable A pervades all letters by virtue of its meaning of being without intrinsic nature and unarisen. Since both the syllable A and all letters are unarisen, the self is also unarisen and empty. By way of the self becoming empty, one should realize that the deity visualized in front, or the appearance of the deity, is the essence of emptiness. This is taught as the scriptural authority for the recitation of the essence mantra. Because it teaches the manner of signlessness through the non-apprehension of the recitation of the essence mantra, it is called the "scripture of insight." Alternatively, regarding the term kha, which refers to Śrī Vajrasattva and so forth: by the word mukha (mouth/face), it is asserted that the deities such as Vajrasattva have become the nature of the Mahāmudrā, the gateway to liberation. Therefore, in this context, it should be understood as such. Furthermore, what is that? It is the generation of the Samayasattva according to the manner of the view of manifest enlightenment, and the meditation on the Jñānasattva who is unified with it. Regarding the phrase "the scripture of insight at the time of one's own mouth and the mouth of another," this refers to the previously explained method of meditating on and binding the mudrā, as well as the recitation of secret mantras. At such times, the scripture of insight should be understood as follows: "Insight is called 'definitive piercing'; It is renowned as 'samādhi'..." And so forth. The meaning of this is as follows: "Insight is called 'definitive piercing'" means that it is called insight (prajñā) because it is a thorough knowing.

ཤེས་རབ་དེས་དོན་དམ་པ་ལ་འབིགས་པར་བྱེད་པས་ན་ངེས་པར་འབིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མོས་པ་ལ་དམིགས་པ་རྩེ་གཅིག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་གསུམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་ཏེ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་ནི་སྙིང་པོ་དང་། གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ལུང་དང་གསུམ་ལས་ཁྱད་པར་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབིགས་ཞེས་པ་ནི། རྟོགས་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་དེའི་ངང་ལ་གནས་པ་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ལས་གཞན་པ་སྙིང་པོ་དང་གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུང་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་དམིགས་པས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ལྷག་མཐོང་དང་། མཚན་མ་ཆེ་བར་དམིགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་རིགས་པ་དང་ལུང་ལས་འགལ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་མཚན་མ་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ལུང་དང་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རིགས་པ་དང་། ལུང་ལས་འགལ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་མཚན་མ་ཅན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་ལུང་དང་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་བདག་མེད་པའི་རིགས་པ་དང་འགལ་ཏེ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན། ལུས་གསུམ་ལས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་ཏོ། །

Because that insight pierces the ultimate, it is called "definitive piercing." It is taught as having the characteristic of realizing emptiness exactly as it is, through one-pointed focus on the conviction in emptiness. Furthermore, that insight for accomplishing the mudrā is shown to be distinct from the three other scriptural transmissions of insight. This means that the scriptural transmission of insight for accomplishing the mudrā is explained as being superior to the three: the scriptural transmissions of insight for accomplishing the essence-mantra, the secret mantra, and the knowledge-mantra. Regarding the phrase "how it is definitively piercing": it refers to the characteristic of realizing all phenomena as selfless, which is the focus on the ultimate. This means that having realized all phenomena as emptiness, one remains in that state without wavering, just as one focuses. Regarding the phrase "other than that, for yogins": this refers to the scriptural transmissions of insight for accomplishing the essence-mantra, secret mantra, and knowledge-mantra other than the mudrā. Regarding the phrase "without realizing suchness through focus": because their special insight focuses excessively on signs, they do not realize suchness—the unchanging dharmadhātu of great emptiness. Thus, it is said that they contradict the reasoning and scripture of the selflessness of all phenomena. Such a conceptualization of signs contradicts the reasoning and scripture of the selflessness and emptiness of all phenomena; because it becomes discordant, this [insight] is shown to be superior to the three [other] bodies.

དེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ཞེས་པ། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པས་བདག་དང་ལྷ་དང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་བདག་མེད་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མོས་པར་བྱ་སྟེ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་དབྱེར་མེད་པར་དམིགས་ནས། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ཅན་གྱིས་ཤེས་པར་བཀག་ནས། ཐིག་ལེ་ཟད་ཅིང་མཉམ་པར་གཞག། ཅེས་པ་ནི་རྟོག་དཔྱོད་ཅན་པས་ན། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ནི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ན་བླང་བ་དང་དོར་བའི་སྐབས་དབྱེ་བ་མེད་དེ། གྲུབ་དང་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་ཆ་ཤས་སུ་བྱ་བ་མེད་པས་ན། ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒྲུབས་ན་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་གང་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པས་ན། དོན་ཡོད་པར་ནི་གྲུབ་པའི་མཆོག། ཅེས་བྱ་སྟེ། འདིར་མཆོག་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་གྲུབ་པའམ་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་མི་ཕྱེད་ཅིང་། གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་ནུས་པས་ན་དུག་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞེས་བྱའོ། ། ཐེག་པ་འོག་མ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཉེན་པོ་བསྟེན་པས་རིམ་གྱིས་འཇོམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕྲལ་དག་ཏུ་གྱུར་ལ་དཔལ་དམ་པ་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་སེལ་དཔལ་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱའོ། །

Therefore, regarding the phrase "performing recitation with the mudrā": by means of the reasoning specifically taught in that way, one should resolve that the three—oneself, the deity, and the syllables of the recitation—are selfless, having the nature of emptiness. Having perceived them as equal to space and indivisible, one should suppress the cognition of "discriminating conceptualization"—that is, the analytical investigation that differentiates all phenomena—and rest in meditative equipoise with the bindu exhausted. This is what is meant by the statement: "By the yoga equal to space, through the one possessing analysis." Thus, when signs are completely abandoned, there is no occasion for accepting or rejecting; since there is no division into parts such as "accomplished" or "unaccomplished," it is said: "All shall be swiftly accomplished." If a yogi practices in such a manner, the fruit of accomplishment will not be lost and whatever is desired will be attained accordingly; therefore, it is called "the supreme accomplishment that is meaningful." Here, the word "supreme" indicates that it is the most excellent among all accomplishments or non-accomplishments. Because opponents cannot find an opening and one is able to naturally destroy all the applications of others, it is said: "It overpowers all poisons." Unlike the lower vehicles, where all afflictions are gradually subdued by relying on antidotes, here they are purified instantly and the qualities of the application of sublime glory are attained; therefore, it is said: "It dispels all suffering and possesses glory."

དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་སྤངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ངང་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་སློབ་མི་དགོས་པར་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་ནི། རྣལ་འབྱོར་འདི་ནི་ལས་ཀུན་བྱེད། ། ཅེས་བྱའོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ངང་དེ་ལས་མ་འགྱུར་བཞིན་དུ། གང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་། དགོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ལས་མི་འགྲུབ་པ་ཇི་ཙམ་མི་འགྲུབ་པས་ན། དེ་བས་ན་མི་འགྲུབ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས། ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བམ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལས་དང་བྱ་བའི་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཟླས་བརྗོད་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པ་བས་གང་མི་གྲུབ་པ་དེ་ནི་གོ་སྐབས་མ་ཡིན་པས་ན། དངོས་གྲུབ་ལས་རྣམས་ཅི་བདེ་བར། ། མ་ལུས་ལུས་པ་མེད་པར་འགྲུབ། ། ཅེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་འགའ་ཙམ་གྱི་རིགས་གྲུབ་པར་མ་ཟད་ཀྱི་ཆེ་བ་གང་འདོད་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན། རབ་འབྱམས་ལས་རྣམས་མྱུར་དུ་འགྲུབ། ། ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་ནི། རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡང་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མན་ངག་གནང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་གོང་འོག་ནས་ནི།

Abiding in the state of yoga that has abandoned such signs, all intentions are naturally accomplished without the need to train in further qualities; therefore, it is said: "This yoga performs all activities." Without wavering from that state of abiding in non-conceptual meditative absorption (samādhi), there is nothing among the mundane and supramundane accomplishments or any intended purpose whatsoever that is not achieved. Therefore, it is said: "There is nothing that cannot be achieved." Consequently, for the yogi endowed with non-conceptual meditative absorption, all common and supreme accomplishments, as well as all types of mundane and supramundane activities and tasks, are manifested by mere thought. Since non-conceptual meditative absorption and recitation are the most sublime among all activities, there is no possibility of anything not being achieved. Thus, it is taught: "Accomplishments and activities are achieved at ease, without exception or remainder." Furthermore, such practice does not merely achieve a few partial types of results, but achieves the countless varieties of activities for whatever great aims one desires. Therefore, it is said: "The vast activities are swiftly achieved." Regarding the statement in the Vajraśekhara Tantra: "The instructions of the Teacher’s insight are granted in successive order," this refers to the preceding and following chapters of the Vajraśekhara Tantra.

འདིར་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་ཚིག་གིས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མན་ངག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཞེས་བདག་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྒོམས་ནས། རང་གི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མདུན་དུ་བསམས་པ་དང་། ལྷའི་སྙིང་གར་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་བཀོད་ནས་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བདག་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་མོས་པར་བྱས་ནས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་མེད་པར་ཞེས་པ་དེའི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་པར་བྱས་ནས། དེ་ལྟར་མི་དམིགས་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་དོན་དམ་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཅེས་བྱའོ། ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མི་དམིགས་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱིས་གསལ་བར་དྲན་ཞིང་། ཆ་ཕྲ་བར་འཛིན་པ་ཙམ་དུ་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་བཟླས་པ། སངས་རྒྱས་བདག་ཉིད་བཀྲ་ཤིས་གནས། སྟོང་གསུམ་གྱི་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར། སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་བཟླས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་བདག་ཉིད་བཀྲ་ཤིས་གནས། །

Here, the instruction on the insight that demonstrates the absence of intrinsic nature through words that teach those points in a different manner is as follows: Having blessed oneself as the body of a Buddha, one meditates on oneself as the samayasattva through the stages of the five manifest enlightenments. Then, one visualizes the wisdom-being (jñānasattva) of one’s own deity in front, and arranges the syllables of the mantra to be recited at the deity’s heart. Regarding the phrase "just as visualized," one should immediately cultivate the conviction that those very aspects of clear visualization are non-existent, being the emptiness of non-apprehension. By the words "without the individual appearance of form and so forth," one also renders external objects such as forms and sounds non-apprehensible. While remaining in that state of non-apprehension, one should abide in the meditative concentration (samādhi) of repeatedly familiarizing oneself and habituating to the meaning of emptiness; this is called "ultimate recitation." Alternatively, while remaining in non-apprehension, one should clearly recollect with the mind and maintain a mere subtle grasping. Therefore, it is said: "For the recitation of the Tathāgata family, one should meditate on the Buddha-body in this world-system of the three thousandfold universe, the auspicious abode of the Buddha-nature." In this context, "recitation of the Tathāgata family" refers to performing the recitation of the Tathāgata family and so forth. "The auspicious abode of the Buddha-nature" refers to the Buddha-nature itself.

ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་ཤིང་དབང་བསྒྱུར་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སངས་རྒྱས་གང་བསྒོམ་པ་དེའི་ཆ་ལུགས་སུ་གནས་པར་བྱའོ། ། སྟོང་གསུམ་གྱི་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར། ། སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་བར་མོས་པར་བྱས་ལ། དེ་དག་སླར་འདུས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་མདུན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཞུགས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་དེ་ཡི་སྙིང་གར་ནི། ། རིག་སྔགས་ཡི་གེ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་མདུན་དུ་བཞུགས་པ་དེའི་ཐུགས་ཀར་ཡང་རང་གི་བཟླས་པའི་སྔགས་ཡི་གེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རང་གི་ལུས་ནི་བདག་མེད་པ། ། ཆོས་དང་གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམས་མ་ཐག་(དུ་,ཏུ་)ཡང་བདག་ཉིད་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་དེ་ཡི་སྐུ་གང་ཡིན། ། དེ་ཡང་བདག་མེད་པར་བསམ་མོ། ། ཞེས་པ་ནི་བདག་དེ་ལྟར་བསྒོམས་མ་ཐག་ཏུ་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བསམས་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ།

This means that because the buddhas have attained and mastered the perfect auspiciousness of both the mundane and the supramundane, they are called "Auspicious Buddhas." One should abide in the form of whichever buddha one is meditating upon within one's own body. Regarding the lines: "In this world system of the three-thousandfold world, one should meditate on the body of the Buddha," this means that one should visualize the emanations of the Tathāgata filling the great trichiliocosm world system. These then gather back and become one, and one should meditate on the form of the Tathāgata—the wisdom being (jñānasattva)—residing in front. Regarding the lines: "In the heart of that Buddha, one should meditate on the syllables of the vidyā-mantra," this means that one should meditate on the syllables of one's own recitation mantra in the heart of the Buddha residing in front. Regarding the lines: "One's own body is selfless, the emptiness of phenomena and the person," this means that immediately after meditating in that way, one should meditate on oneself as being the essence of emptiness, the selflessness of phenomena and the person. Regarding the lines: "Whatever is the body of that Buddha, that too should be considered selfless," this means that immediately after meditating on oneself in that way, one should also meditate on the body of the Buddha residing in front within the state of emptiness. Regarding the lines: "What is this form of the Buddha? Its intrinsic nature does not exist," and so forth, these are also the logical arguments that establish emptiness.

སངས་རྒྱས་གཟུགས་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་གཞིག་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་གོ། ། དེ་ཡང་ཚུལ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཤེ་ན། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་མེད་ཅེས་པ་ནི། མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་ལྟ་བུ་ཚུལ་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐེར་ཟུག་པ་མེད་ཅེའོ། ། འོ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ནི་ཁམས་མ་ཡིན། ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤྲེའུའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཟུང་དང་འཛིན་པར་སངས་རྒྱས་མེད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་ཡང་མེད་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྤངས་པའི་ངོ་བོར་མེད་ཅེའོ། ། དེ་ལྟར་མེད་པ་སྟེ། གཏན་འགགས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའམ་འོག་མ་བདག་གིས་བརྟགས་པ་ལྟར་མེད་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ཤིས་པའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོའམ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ས་བོན་ཡིན། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས། ། ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དངོས་སུ་སྤྱད་པས་མིང་མི་ཐོབ་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ལྟ་བ་ཐ་དད་པས་སོ་སོ་ནས་བརྟགས་པ་ལས་དབེན་བཞིན་དུ།

One should analyze what the defining characteristic of this Buddha-form is and investigate that its nature does not exist. By what means is this so? Regarding the statement that there is no Buddha called a "person" (pudgala), it means that the Buddha does not exist in the manner of the "person" imputed by the non-Buddhists (tīrthika). If one asks, "Does he then exist in the manner of the Śrāvaka?" it is said: "He is not the aggregates, nor the elements." Just as the noble Śrāvakas, in their analysis, assert that he exists in the manner of the phenomena of the aggregates, elements, and sense bases, the Buddha does not exist in that way either. If one asks, "Does he then exist in the manner of consciousness, like a monkey?" it is said: "The Buddha does not exist as the grasped or the grasper." This means he does not exist as the essence of the grasped and the grasper, nor does he exist as an essence that has abandoned the grasped and the grasper. If one asks, "Is he then non-existent, having become utterly ceased?" it is said: "The Buddha is also not non-existent." This means that while he does not exist in the way imputed by outsiders or the lower schools, in the ultimate sense, he is asserted to exist as the nature of wisdom, the essence of self-reflexive awareness, or as the mere characteristic of emptiness. If one asks, "In what manner does he exist?" it is stated: "The six perfections are the seed; they are thoroughly purified by insight." Just as the name "perfection" is not attained by merely practicing the six perfections in a literal sense, but is attained when one realizes the complete purity of the three spheres and they become devoid of intrinsic nature, so too the Buddhas, while remaining free from the various imputations of differing views, [exist in that way].

རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་མའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་དམ་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་གནས་མེད་རྣལ་འབྱོར་པ། ། དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་བདག་ཉིད་འཛིན། ། ཞེས་སྨོས་སོ། ། ཀུན་གཞི་གནས་མེད་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་འཛིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བརྟགས་ཏེ། འཁོར་བའི་བག་ཆགས་སྦྱངས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་བདག་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལས་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། དེ་འདྲ་བ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་བཟླས་ན། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་མྱུར་བ་རུ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་གྲུབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་ནས། ཐེག་པ་འོག་མ་དག་གིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དུ་མར་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་དེ་ཚེ་གཅིག་ཁོ་ནས་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ཡང་ཞེས་པ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ནི་བདག་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བསྒོམས་ནས་མདུན་དུ་ལའམ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཁྱབ་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའི་གཟུགས་བསམས་ལ། དེའི་བུམ་པའི་དབུས་སུ་བཟླས་པར་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཛྲ་སཏྭ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་འདུག་པར་བརྟགས་པ། འདི་ལྟར་བསམས་པ་འདི་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བྱེད་པ་བདག་དང་རྡོ་རྗེ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསམས་ཏེ། བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། །

The essence of awareness existing in the manner of a moment is called "Buddha." If one asks, "In that case, do you assert that it is neither non-existent as a conventional illusory characteristic, nor existent as an ultimate characteristic?" it is said: "The yogi of the baseless universal ground holds that very nature of enlightenment." While the universal ground is baseless, it serves as the locus for grasping the habitual tendencies of saṃsāra; by means of the yoga that examines the locus of emptiness, one purifies the habitual tendencies of saṃsāra and grasps that selfless enlightenment which is like space, thereby becoming a Buddha. Therefore, it is said: "By such a yoga, if one recites the lineage of the Tathāgata, in a great aeon or even more swiftly, the stage of 'Supreme Joy' will be accomplished." This means that by abiding in such a yoga and repeatedly familiarizing oneself with meditative concentration, what is taught as being accomplished over many countless aeons by the lower vehicles will be accomplished in a single lifetime. Regarding the "Vajra lineage," in the Vajra lineage, one meditates on oneself as Vajrasattva and visualizes a five-pronged vajra pervading the space in front or the center of the sky. One imagines the essence mantra "Vajrasattva," the syllables to be recited, residing in the center of its bulb. This visualization, as before, renders things without intrinsic nature; one should perform the recitation while contemplating that oneself, the vajra, and the mantra syllables are without inherent existence.

དེ་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ་བཟླས་བརྗོད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་། རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་བཟླས་པ། ། བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། མདུན་དུ་བསམས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡང་དངོས་པོ་རྫས་ཅན་གྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་མཚན་མ་མེད་པ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་རྟགས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱའམ། དེ་ཉིད་གང་གི་མི་འགྱུར་བ། ། ཞེས་པ་ནི། ཅི་སྟེ་རྡོ་རྗེ་དེ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུས་རྟག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཅིས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དམ། གང་སྟོང་ཆོས་ཉིད་ཅེས་སུ་བརྗོད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། དེ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་ཕྱི་མའི་ཡུལ་གཞན་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། ། སྟོང་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་བྱ་སྟེ། ། གཟུགས་ནི་རྡུལ་དུ་རྣམ་གཞིགས་ན། ། རྡུལ་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་མོར་བཤིགས་ལ།

Regarding the phrase "one should perform the recitation," it is intended that the very cultivation of that meditative absorption (samādhi) is what is meant by "recitation." As for how to do so, the Tantra states: "Then, for the recitation of the Vajra family, one should become Vajrasattva oneself," and so forth. As for the statement, "That vajra is the fruit of the bodhicitta that is without entity," it means that the vajra visualized in front is not an appearance of a material, substantial form. It is the fruit of the meditative absorption of cultivating the signless bodhicitta; it is a symbol that represents emptiness, appearing in essence as the reflection of the five primordial wisdoms (jñāna). If one asks, "Why is it called a 'vajra'?" it is because: "That which is the unchanging of that very thing." If one asks, "Is that vajra a vajra that possesses resistance?" it is because the ultimate suchness (tathatā), which is the nature of great emptiness, is an essence that is forever unchanging. Why is it called "that very thing" (tattva)? It is said: "That which is emptiness is called the nature of phenomena (dharmatā)." The meaning of this is that by describing it as possessing the meaning of "that very thing," it is shown to be asserted as the essence of emptiness. If one then asks, "How is the subsequent object asserted?" it is said: "All phenomena, such as form and so forth, should be meditated upon in the aspect of emptiness. If form is analyzed into atoms, that which is called an 'atom' does not exist." This means that even those objects appearing as form, sound, and so forth, should be broken down into their respective subtle particles.

ཕྱོགས་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་བཤིག་ན་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་སྟེ། རྡུལ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་བས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེའོ། ། གཟུགས་ནི་སྟོང་པ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཞེས་སུ་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ལ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་བས་ན། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་འདི་ཡིས་ནི། ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་མྱུར་དུ་འགྲུབ། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པར་རྣམ་པར་བཤིགས་ནས་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། མཚན་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་ནི། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་དེས་དེ་མྱུར་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔས་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་དུ་བསྒོམས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཛྲ་རཏྣ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒོམས་ལ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཞིགས་ནས། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མོས་པར་བྱས་ལ་རང་གི་ལྷ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལ། དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ།

When analyzed through the six directions, things are not established as entities; since even what is called a "mere atom" does not exist, one should meditate in that way, as it is solely the aspect of emptiness. It is said: "Form is explained as empty; that too is called 'vajra'." This means that the characteristic of form is also solely emptiness, and the nature of the vajra is also emptiness. Therefore, because these two are one in the essence of emptiness, form and so forth are the essence of the vajra, and the vajra is also an essence that becomes non-existent. Thus, they are not distinct; one should understand the nature of the vajra in that way. Therefore, it is said: "By this yoga, the 'Extremely Joyful' is swiftly accomplished." This means that through the yoga of meditating non-conceptually after having analyzed into emptiness, the bodhicitta that has completely abandoned signs is called "Extremely Joyful," and it is taught that this is swiftly accomplished by that yoga. Regarding "performing the recitation for the Jewel family": having meditated on oneself as the Blessed One Vajraratna through the five aspects of manifest enlightenment, one meditates on the mantra syllables vajraratna in space. Having analyzed all phenomena into emptiness as before and cultivated the conviction in their equality, one should engage in one-pointed yoga through recitation—the repeated familiarization and habituation of the mind in the meditative absorption (samādhi) focused on one's own deity in the essence of the Dharmakāya.

དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་ཉིད་ལས། དེ་ནས་རིན་ཆེན་རིགས་བཟླས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀུན་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། སྟོང་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། ། ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་རྣམ་བརྟགས་པའི། ། གཟུགས་ནི་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་དང་ལྷ་དང་སྔགས་སུ་བརྟགས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་དུ་བརྟགས་པ་སྟེ། གཟུགས་དེ་དག་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། ། གང་ན་གཟུགས་ནི་ཡོད་མེད་པ། ། ཞེས་པ་ནི། གང་ན་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་མིག་ཀྱང་མེད་དེ་མ་གྲུབ་སྟེ་མེད་དོ། ། ཡུལ་གཟུགས་ཅན་མིག་གཉིས་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཕན་ཆད་དེའི་རྗེས་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེའོ། ། ཇི་ལྟར་མིག་ལ་དེ་བཞིན་ཀུན། ། ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་དང་མིག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས། ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཚུལ་ནི་འདི་ཡིས་སུ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འདི། ། ཅི་ཞེས་པ་ནི།

Regarding that practice, the tantra itself states: "Then, the recitation of the Jewel family," and so forth. As for the phrase "all phenomena are without entity," it means that all phenomena are without entity; they are emptiness. "That emptiness is called suchness" means that emptiness is also known by the synonymous term "suchness." "The forms of the outer and inner, which are conceptually imputed, are for the time being unarisen" means that the imputations of self, deity, and mantra are the outer and inner imputations; those forms are also unarisen, being the essence of emptiness. "Where form does not exist" means that in no way whatsoever does the aspect of form exist; since form has become non-existent, the eye that conceptualizes it is also non-existent and unestablished. Since the objective form and the two eyes are not established as entities and do not exist, the consciousness that subsequently engages them does not arise. "Just as it is with the eye, so it is with all" means that just as form, the eye, and consciousness are unestablished and lack intrinsic nature, so it is for the ear, sound, and ear-consciousness, up to the mind, phenomena, and mind-consciousness. Therefore, they are completely free from subject and object, being the essence of emptiness. "By this method of yoga, one will achieve the Joyous Stage" is as explained before. The remaining [sections] should also be understood in the same way. "What is this essence of the Tathāgata?" means:

དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་སྟེ། གང་འདི་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས་གདགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེའོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀུན་གྱི། ། ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་ཞིང་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་མོད་ཀྱི། དོན་དམ་པ་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་དཀའ་ཐུབ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་དེའི་ངང་དུ་ནི་དཀའ་བ་ཐམས་ཅད་མ་བསྲུངས་ཀྱང་ཐུབ་སྟེ། ནམ་ཡང་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱང་དམིགས་ལ། གལ་ཏེ་བཟླས་བརྗོད་དམིགས་སུ་ཟིན་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ན། འདི་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་འདོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་འདིར་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ནི། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཉིད་གོས་སུ་གྱོན་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་དོན་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ་བ་ལ་གདགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་བཟླས་བརྗོད་པར་གདགས་པ་ནི།

If one asks what the nature of that which is called the tathāgatagarbha or dharmakāya is: it is the dharmatā of emptiness. This means that the nature of what is called the tathāgatagarbha or dharmakāya should be understood as being designated based on the momentary abiding of the pure jñāna that is the essence of the dharmatā of emptiness. Regarding the phrase "of all phenomena such as form and so forth": just as the dharmakāya is, the dharmatā of all phenomena such as form, sound, and so forth is also the essence of tathatā (suchness) and emptiness; thus, it is called tathatā. In that way, although all phenomena appear conventionally and are capable of performing functions, in the ultimate sense their nature is unobservable; one should understand that they are not other than the essence of the dharmakāya. Regarding the phrase "the great yoga, the great austerity": for one who abides in such a yoga, all hardships are mastered even without being guarded against, and faults will never arise. An opponent might ask: "In this way, if one meditates on emptiness, even the recitation [of mantras] is observed. If recitation is observed, it would not be what is called 'emptiness.' Why, then, is the aspect of signs designated as distinct within the signless?" The reply is: the mention of "recitation" here is like saying "clothing oneself in space"; it is a designation for the repeated familiarization and habituation to abiding in emptiness. Nevertheless, the designation of "recitation" in that context is as follows:

རྟོག་པ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་གཞན་དག་དཀྲི་ཞིང་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་ཟད་དེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་རིགས་བཞིའི་བཟླས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་དག་གོ། ། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུས་བསྒོམ་པའི་རིགས་བསྟན་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དང་ལས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རིག་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་ལས་བྱུང་བའི། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་། བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་གའི་རིམ་པའོ། ། རིགས་བཞིའི་མཚན་མ་མེད་པའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་སྔར་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་དེ་དག་དགྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོ་ག་འདིས་ཀྱང་བཟླས་བརྗོད་བྱས་སམ། སྔར་གསུངས་པའི་རིམ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་བྱས་ནས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགྲོལ་བའི་རིམ་པ་འདིས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཟླས་བརྗོད་བྱས་སམ་ཞེས་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་ཁོ་ནས་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། སྔར་གསུངས་པའི་རིམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྔར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། །

This is taught merely to guide and sustain other beings who possess conceptual thought, and thus there is no fault. In that regard, "with an object of observation" refers to the specific teachings on the four mudrās and the recitations of the four families previously explained. "The application without an object of observation" refers to the teaching on the family of meditating on the body of ultimate insight. "The Tathāgatas and so forth" means the families of Vajra, Padma, and Karma. "Arising from the recitation of vidyā-mantras" refers to the stages of siddhi arising from meditating on the Mahāmudrā and the stages of siddhi arising from the performance of recitation; it is the sequence of the ritual previously explained. The specific explanation of the signless recitation of the four families is thus complete. Now, in order to show the ritual sequence for releasing those previously mentioned stages of mudrā, it is said: "By this ritual, having performed the recitation, or having meditated in order to accomplish the Mahāmudrā and so forth according to the previously mentioned sequence, one should perform the sequence for releasing the four—Mahāmudrā and so forth—exactly as they are." Regarding "having performed the recitation," the recitation should be performed exclusively in a signless manner. Regarding "according to the previously mentioned sequence," this is the sequence taught above. Regarding "in order to accomplish the Mahāmudrā and so forth," this refers to the previously taught methods for accomplishing the Mahāmudrā, Samaya, Dharma, and Karma mudrās.

ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགྲོལ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དག་སྔར་བསྒོམས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛབ་སྟོང་ཁར་ཡང་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའི་བཟླས་བརྗོད་འདིས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་སམ། སྔར་གསུངས་པའི་རིམ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྒོམ་པར་བྱས་ནས་ལུས་དུབ་ཅིང་སྐྱོའམ། ལས་དང་བྱ་བ་ཆེད་ཆེ་བ་བཞིན་ལ་འཇུག་དགོས་པར་གྱུར་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཏོང་བར་འདོད་ན་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པ་དེ་དག་དགྲོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རིམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བའི་རིམ་པ་ནི། འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དང་པོར་རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་དག་བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རང་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལྡང་བར་བྱས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་བསམས་ཤིང་ཞེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་བསྒོམས་པ་དག་གོ། ། སྤྱན་དྲངས་པའི་རང་གི་ལྷ་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ནས་སྤྱན་དྲངས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་གནས་པས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། བསྐྱེད་པ་དང་སྤྱན་དྲང་བའི་ལྷ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་དག་གསལ་བར་སྣང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་སེམས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། ། ལེགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་བདག་ལ་ཐུགས་ནས་དགོངས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་མཛད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།

Regarding the phrase "to release the four seals, such as the Mahāmudrā, exactly as they are": the four seals should be released at the conclusion of the thousand-fold recitation, just as they were previously meditated upon. The meaning of this is as follows: if one has performed the recitation through this signless recitation, or if, for the sake of accomplishing the four seals through the previously explained stages, one has meditated exactly as prescribed and then becomes physically exhausted or weary, or if one must engage in significant activities and tasks and thus wishes to relinquish the meditative absorption (samādhi), it is taught that one should release those meditations on the four seals and so forth exactly as they were practiced. Regarding the phrase "the sequence is as follows": this means that the sequence for releasing the seals should be performed in the manner that is about to be described below. "First, the yogi" refers to the practitioner themselves. "Arising from the meditative absorption focused on the recitation and so forth" means having emerged from the meditative absorption in which one was focused. "Just as they were contemplated" refers to the clear meditations on the stages of the meditative absorption. "One's own invited deity" refers to the deity invited from the natural abode, such as the one residing in the natural state. "Having made them the mere object of mindfulness" means having brought to presence the generated and invited deities, together with their retinues, through a momentary mind in which they appear clearly. "In order to properly grant blessings" means in order to cause them to turn their attention toward oneself and grant blessings.

ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་སྔར་གསུངས་པས་གསོལ་བ་གདབ་པའོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ནམ་ཕྱག་རྒྱའི་བྱིན་གྱི་རླབས་གཡོལ་བར་གྱུར་ཏམ་ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཀྱིས་མི་འཇུག་པར་གྱུར་པའོ། ། བདག་ཉིད་གཏོང་བར་འདོད་དམ་ཞེས་པ་ནི། རང་ལྷའི་ངོ་བོར་གནས་པའམ། རིགས་སོ་སོའི་བཟླས་པ་བྱེད་པའི་འཕྲོ་དེ་འཇོག་པར་སེམས་པའོ། ། བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། རང་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་དངོས་གྲུབ་མི་ཡལ་བར་བྱའོ། ། བསྐུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལྷ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྐུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱུད་ཉིད་ལས་གསུངས་པས་ནི། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་འདིར་ཡང་ཡི་གེ་བརྒྱ་པའི་སྔགས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ནས་ནི་བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི། གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒོམས་པའི་ལྷ་དེ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་སྐུའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་རྣམས་གང་དང་གང་ནས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པའི་ཚེ། དེ་དག་དང་པོ་ཇི་ལྟར་བཅིངས་པའི་རིམ་པའི་གནས་དེ་དག་སླར་དགྲོལ་བ་སྟེ། དགྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་ནི། བཛྲ་མུཿཞེས་པས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བ་འདིར་དགྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་དགྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་བཞི་པོ་དག་གོ། ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བཅིངས་སམ་བསམས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དེ་དག་བཅིང་བར་འོས་པ་ནི་བསམ་པའོ། ། དགྲོལ་བའི་བསམ་པས་དེའི་སྦྱོར་བ་བཏང་ལ་ཞེས་པ་ནི།

One should offer a supplication by reciting the hundred-syllable mantra as previously explained. Regarding the performance of this: as it is stated in the tantra itself, "When the blessing of the mudrā wavers" means that the mind no longer engages in the practice of meditative concentration. "Desiring to release oneself" means thinking of relinquishing the state of abiding as the essence of the deity or the continuity of the recitation of the respective families. "In order to make it firm" means to bless oneself so that the accomplishments do not fade. "One should exhort" means that one should exhort one's own deity, such as the glorious Vajrasattva; since this is taught in the tantra itself, the hundred-syllable mantra is recited here as well to act in accordance with that. Then, "becoming non-dual with oneself" refers to the deity meditated upon as non-dual, the samayasattva body endowed with the four mudrās. Regarding "from where the four mudrās arise": when meditating on the one endowed with the four mudrās, one must release the positions of how they were initially bound. The essence for releasing is to release them with "Vajra Muḥ." Regarding "the mudrās to be released in this application": in this Tattvasaṃgraha tantra, the mudrās to be released are those four. "Having considered how existence was bound" means considering that those four mudrās are to be bound. "Having abandoned the application with the intention to release" means:

དེ་ལྟར་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་གང་དང་གང་ལས་བྱུང་བ་དགྲོལ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པས་དེ་དག་བསྒོམ་པ་དང་བསམ་པའི་སྦྱོར་བ་གཏང་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བཅིངས་ཤིང་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་སོ་སོར་དགྲོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་པོར་ཇི་ལྟར་བཅིངས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་མར་ཡང་སོ་སོར་དགྲོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འབྱུང་བའི་གནས་ནི་ཞེས་པ་ནི། དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ནས་བྱུང་བའི་གནས་བཤད་པ་སྟེ། རང་གི་ལྕེ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་གནས་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི་ལྕེ་ལ་རྡོ་རྗེ་བསམས་པའི་བུམ་པ་ལ་ལྷ་སོ་སོའི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཛྲ་ཛྙཱ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བསམས་པ་ལས་དགྲོལ་ལོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རྒྱའོ་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འབྱུང་བའི་གནས་དེ་ལས་དགྲོལ་ལོ། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ནི་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་ལས་སོ་ཞེས་པ་ནི། སོར་བསྣོལ་བསྟན་པ་དམ་ཚིག་སྟེ། ། ཞེས་འབྱུང་བས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་གནས་ནི་སོར་མོ་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱ་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་གནས་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་ན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་གནས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། །

In that way, the application of meditation and contemplation is to release those mudrās with the intention of releasing whichever of them has arisen, and to abandon the practice of meditating upon and contemplating them. Likewise, regarding the statement, "Just as they were bound, the mudrās should be released individually," this means that these four mudrās should be released individually at the end just as they were first bound. Regarding the statement, "The source from which the dharma-mudrā arises," this explains the source from which the dharma-mudrā first arises: it is the five-pronged vajra abiding upon one's own tongue. This means that by visualizing the vajra on the tongue and visualizing the mantras of the individual deities' dharma-syllables, such as vajra-jñāna and so forth, one releases it. Regarding the karma-mudrā, the statement, "It is the mudrā of the Great Being Vajra-muṣṭi," means that the mudrā of the Great Being Vajra-muṣṭi of the northern direction is released from that source where the karma-mudrā arises. Regarding the statement, "All samaya-mudrās are from the vajra-binding," this is because it is said, "The samaya is shown by interlacing the fingers." Thus, the source of the samaya-mudrā is the fingers joined at the tips, and it is from that that they are to be released. Regarding the statement, "The mahāmudrā is upon the moon-maṇḍala of the samaya-mudrās such as the vajra," this means that the source from which the mahāmudrā arises is the five-pronged vajra abiding upon the moon-maṇḍala; the mahāmudrā of the samaya is to be released from that.

རྡོ་རྗེ་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་པོའི་སྒྲ་ལས་སོ་ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་ཐ་མི་དད་ཅིང་ཆོས་མཐུན་པར་གྱུར་པས་ན་རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་གནས་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པའི་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བཛྲ་སཏྭ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བཛྲ་རཏྣ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ། དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་བཟླས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་སོ་སོའི་སྙིང་པོའི་ཡི་གེ་འབྱུང་བའི་གནས་ཀྱང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པས་དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལས་བདག་མེད་པར་མོས་པ་ལས་སོ་ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བའི་གནས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དབབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པ་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དབབ་པའི་སྔགས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་དང་དྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་སོ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བཅིང་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་དྲལ་བའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལས་འབྱུང་བས་ན། དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་དྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་ལས་སོ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དྲལ་བའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་ལས་བྱུང་བས་དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། །

Regarding the statement, "The vajra mudrā also [arises] from the sound of the essence for accomplishing mahāmudrā": because the samaya mudrā is inseparable from and concordant with the vajra and the wisdom of the enlightened mind (jñāna), it is called the "vajra mudrā." The source from which the samaya mudrās, such as the vajra and so forth, arise is the sound of the respective essence mantras for meditating on mahāmudrā, namely vajrasattva and vajraratna; it should be understood as arising from those. Regarding the statement, "Also, by means of recitation": the source from which the syllables of the essence of each respective deity arise is the moon maṇḍala; it should be understood as arising from that. Regarding the statement, "From the conviction in selflessness": the source from which the moon maṇḍala arises is, in the ultimate sense, bodhicitta; it should be understood as arising from the realization of the selflessness of all phenomena. Regarding the statement, "Also, from the vajra-descending mudrā": that ultimate bodhicitta meditated upon as emptiness also arises from the mantra and mudrā of the vajra-descending [rite]; it should be understood as arising from that. Regarding the statement, "Also, from the vajra-binding and vajra-releasing mudrās": since that vajra-descending mudrā also arises from the mantra and mudrā of the vajra-binding and vajra-releasing [rites], it should be understood as arising from those. Regarding the statement, "The vajra-releasing mudrā also [arises] from the vajra-binding": since the mantra and mudrā of the vajra-releasing also arise from the vajra-binding, it should be understood as arising from that.

དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ལས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ལས་འབྱུང་བས་ན་དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་སུ་མོས་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ཡང་དང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་ཐ་མལ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་སླར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་སུ་མོས་པར་བྱས་པ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བཅིང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བའི་རིམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་དང་པོ་ཇི་ལྟར་བཅིངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ནི་ཚུལ་དེ་བཞིན་ཐ་མར་ཡང་དགྲོལ་ཏོ། ། བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བཏང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ལྷར་གྱུར་པ་དང་མདུན་དུ་བསམས་པའི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་བཏང་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཐ་མལ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་ཅིང་། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ། ཨོཾ་བཛྲ་རཏྣ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་འདི་བརྗོད་ཅིང་། རིན་ཆེན་གྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་ལས་མཐེ་བོང་གཉིས་གཞིབས་ཏེ། བསྒྲེངས་ནས་རྩེ་མོ་ཅན་དུ་བྱས་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་མཛུབ་མོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་བསྣོལ་ལ་རྩེ་སྤྲད་དེ། རྩེ་སྦྱར་ནས་ཚིགས་དང་པོ་བཅག་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་རྩེ་མོ་འདྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་བཅིངས་ལ་དཔྲལ་བར་གཏུགས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་མཛུབ་མོས་མགོ་ལ་ཕྲེང་བ་བཅིང་བའི་ཚུལ་དུ་བྱའོ། །

Regarding the phrase "from the vajra palms," since that vajra binding also arises from the vajra palms, one should release it from them. Regarding the phrase "the vajra palms are also visualized as the ripened body," since the vajra palms initially arise from the ordinary ripened body, one should release them by visualizing them back into the ripened body. Regarding the phrase "by the sequence of releasing the binding mudrās," in the manner previously explained, the mudrās that were first bound are likewise released at the end. Regarding the phrase "having relinquished the blessing of the samayasattva and jñānasattva who have become non-dual with oneself," one should relinquish both the visualization of oneself as the deity and the meditative absorption of the deity visualized in front, and remain as the ordinary body of oneself alone. Regarding the phrase "reciting this vajra essence," immediately after doing so, one should recite the mantra that follows: oṃ vajraratna abhiṣiñca. Regarding the "jewel samaya mudrā," as previously explained, from the vajra-binding, the two thumbs are pressed together, raised, and made into points; then the two index fingers are crossed and their tips joined. Having joined the tips and bent the first joints, one should make them like the points of a jewel. Having bound it in that way, touch it to the forehead and perform the gesture of binding a garland on the head with the index fingers of the vajra fists.

ཨོཾ་བཛྲ་རཏྣ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཞེས་པ་ནི་དབང་བསྐུར་ཞིང་ཕྲེང་བ་བཅིང་བའི་སྔགས་སོ། ། སརྦ་མུ་དྲ་མེ་ཏྲི་ཞེས་པ་ནི་མགོ་ལ་གོ་ཆ་བཅིང་བའི་སྔགས་སོ། ། སྙིང་པོ་འདི་བརྗོད་ཅིང་སྔ་མ་བཞིན་གོ་ཆ་བཅིང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། ལྟག་པ་དང་བྲང་དང་རྒྱུ་ཞབས་དང་དཔྲལ་བ་དང་། ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པ་བགེགས་འཇུག་ཏུ་དོགས་པའི་གནས་སམ། ཚིགས་མདོ་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་མདུད་ཅིང་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། གོ་ཆ་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཕྱུང་དར་སྣ་འཕྱང་བའི་ཚུལ་དུ་ལག་པ་གཉིས་བརྐྱང་ལ་བརླབ་པོ་ཞེས་པ་ནི་གོ་ཆའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དགྲོལ་བའི་ཐབས་སོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། དབང་བསྐུར་བ་དང་། གོ་ཆའི་བཅིང་བ་གཉིས་སོ་སོར་མི་སྟོན་ན་འབྲེལ་པར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་བསྐུར་བའི་སྙིང་པོ་དང་གོ་ཆའི་སྙིང་པོ་གཉིས་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་རྒྱུད་འདིར་བཤད་དེ། ཐ་མི་དད་པ་འདྲ་བར་སྣང་གི་འོན་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་ཚེ་འདི་གཉིས་ཐ་དད་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཐ་མི་དད་པ་ལྟར་སྣང་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ལ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་གཞུང་ལས་བཤད་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་ནས་སུ། ། བདག་ཉིད་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་ལ། ། མཛུབ་མོའི་རྩེ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། ། ཕྲེང་བ་བཞིའམ་ཡང་ན་གསུམ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ།

Oṃ vajra-ratna abhiṣiñca is the mantra for conferring empowerment and binding the rosary. Sarva mudrā me tri is the mantra for binding the armor on the head. Regarding the instruction, "Recite this essence and bind the armor as before," this means that one should tie and protect the six major joints—the nape of the neck, the chest, the lower abdomen, the forehead, the navel, and so forth—which are points feared to be entered by obstructing spirits. Regarding the instruction, "Extend both hands in the manner of hanging down a silk streamer from above the two ends of the armor," this is the method for releasing those armor mudrās. An opponent asks: "If the conferring of empowerment and the binding of the armor are not shown separately, why are they shown in connection?" The answer is that in this tantra, the essence of empowerment and the essence of the armor are explained as a single continuum; thus, they appear to be inseparable. Nevertheless, it is taught that at the time of application, these two should be purified separately according to the sequence as it was spoken. These points are taught in the Tattvasaṃgraha: "Even if they appear inseparable, that is not the case; both should be performed." The reason for this is also explained in the Mahāyānābhisamaya-viśeṣa-śāstra: "Having released all mudrās, empower oneself; then, with the tips of the two index fingers, [hold] four or three rosaries." The meaning of this is as follows:

ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་བསྒོམས་པས་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རང་གི་གནས་རྣམས་སུ་རིམ་པར་དགྲོལ་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་གྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ་བདག་ཉིད་ལ་དབང་བསྐུར་ཏེ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ལག་པའི་མཛུབ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་ཆ་བགོ་ཞིང་ཕྲེང་བ་བཅིང་བར་བྱ་སྟེ། ཕྲེང་བ་བཞིའམ་ཡང་ན་གསུམ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྲེང་བ་བཅིང་བ་དེ་དག་ལན་གྲངས་ཀྱིས་བསྣན་པ་སྐད་ཀྱང་གླེང་ན། ནམ་ལྷར་བསྒོམ་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེའི་རྗེས་ལ་གོ་ཆའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བ་ཞིག་གི་བགོ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་གོ་ཆ་འཆིང་། ། བདག་ཉིད་མཐུ་དང་ལྡན་པར་བྱ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བརྟན་པར་བྱ། ། སྙིང་པོ་ཡང་ནི་འདི་ཡིས་སོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་གོ་ཆ་བཅིངས་ལ་མཐུ་དང་ལྡན་ཞིང་། གཞན་གྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བརྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་ཉེས་པའང་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཐལ་མོ་གཉིས་མཉམ་པར་གདབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྙིང་པོ་བཛྲ་ཏུ་ཥྱ་ཧོཿཞེས་བརྗོད་པས་མཉེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་འདིར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་མཐའི་བར་དུ་བྱས་ནས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་།

By meditating on the four mudrās, one should sequentially release them all in their respective places as before. Then, having bound the samaya-mudrā of the Vajra Jewel and conferred empowerment upon oneself, one should don the armor and bind the garland using the index fingers of the vajra-fists. Regarding the statement, "Four garlands, or else three," it is explained that although these garlands are mentioned as being added by way of repetition, they are to be performed at the time when one is meditating on the deity. Following that, the donning of the armor-mudrā is also described in that same source: "The wise one binds the armor; one should make oneself powerful and make all mudrās firm; this is also by means of this essence mantra." The meaning of this is as follows: having bound the armor oneself, one becomes powerful, such that others find no opportunity to harm one, and all mudrās are made firm. Thus, one should understand that these two are not entirely inseparable, and there is no fault in teaching them together in this context. Then, by joining the two palms together and reciting the essence mantra vajra tuṣya hoḥ, one should please [the deities]. This means that by means of such mantras and mudrās, one should generate joy in all the deities. Since there are also other assertions that differ from what has been taught in that way, in order to show those distinctions here, it is said: "Alternatively, having performed [the rites] up to the end of the empowerment that releases all mudrās," and so forth. In this manner, one releases all the mudrās.

དབང་བསྐུར་བ་དང་དེའི་རྗེས་ལ་བྱ་སྟེ། གོ་ཆའི་ཕྲེང་བ་ནི་སྐབས་དེ་རུ་མི་བཅིང་བར་དང་པོ་བདག་བསྲུང་བའི་བསམས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བཅིང་བ་དང་བཅིངས་པ་དགྲོལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་བདག་ལ་བརྟན་པར་ཡོད་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ལན་ཅིག་བརྗོད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྲེང་བ་བཅིང་བ་དང་། ཐལ་མོ་བརྡེག་པ་བརྡབ་ཅིང་སྔགས་བཟླས་པས་མཉེས་པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་དེ་དག་བྱ་ཅི་དགོས། མ་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡང་རྒྱུད་ལས། གཞུང་འདི་ལས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྣན་ཏེ་བསྟན་པར་ཟད་དོ། ། འདི་དག་གི་དོན་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ཆོ་ག་འདིས་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་དགྲོལ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་གའི་རིམ་པས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་པོ་བསྒོམས་པ་རྣམས་ཐ་མ་དགྲོལ་བའོ། ། བཅིང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བཅིང་བའི་རྗེས་ལ་དབང་བསྐུར་བ་དང་གོ་ཆ་དང་ཕྲེང་བ་བཅིང་བའོ། ། མཉེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། ཐལ་མོ་རྟིང་པ་བརྡབ་ཅིང་སྔགས་བརྗོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱས་ན་བདག་ཉིད་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་ཏེ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བའི་བདག། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བདེ་བའི་བདག། བཟླས་བརྗོད་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་བཞིན་ནོ། །

The empowerment and its subsequent rites should be performed as follows: at that time, one should not bind the garland of armor. First, generating the intention to protect oneself and the thought that the mudrās for binding and unbinding are firmly established within oneself, one should recite the hundred-syllable mantra once. Following that, one should bind the garland as before, and perform the practice of pleasing [the deities] by clapping the palms and reciting the mantra. An opponent might ask: "Why is it necessary to perform these stages, such as the unbinding of mudrās and the empowerment? There is no contradiction in not doing so." To this, it is said: "The purpose of all these, such as the unbinding of mudrās, is taught in the tantra; it is taught in this text," and so forth. These are merely presented by adding the logical arguments of the tantra. The meaning of these has already been explained in detail. Regarding the phrase "releasing the mudrās through this ritual": it means that the four mudrās, which were first meditated upon according to the sequence of the ritual explained above, are finally released. "Binding" refers to binding all the mudrās, followed by the empowerment, the armor, and the binding of the garland. "Having pleased [the deities]" means clapping the palms and reciting the mantra. By acting in this way, one transforms one's own body, speech, and mind into the vajra-like state, becoming invulnerable to anything. Alternatively, as Vajrasattva said: "Vajrasattva, the lord of bliss, The lord of bliss according to one's desire, Is accomplished by mere recitation, Just as Vajrapāṇi has commanded."

ཞེས་པ་ནི། འདིས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བ་དང་དབང་བསྐུར་བ་དང་ཕྲེང་བ་དང་གོ་ཆའི་བཅིང་བའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚེ་གང་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཉིད་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བའམ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ། གང་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་ནས། ཡི་གེ་བརྒྱ་པའི་སྔགས་བཟླས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་གནས་ན་གང་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལྷག་པར་དོན་དུ་གཉེར་མི་དགོས་ཏེ། གང་བསྒྲུབ་པའི་ལྷ་དེའི་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དང་དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི། དཔེར་ན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་བཀའ་སྩོལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་དཀྲོལ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་པ་རྣམས་མདུན་དུ་བསམས་པ་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། སྐད་ཅིག་གམ་ཐང་ཅིག་གམ། ཡུད་ཙམ་ཅིག་གིས་སོ་སོའི་ཆ་ལུགས་གསལ་བར་མདུན་དུ་བཞུགས་པར་ཡིད་ཀྱིས་དྲན་པར་བྱས་ལ། དེ་བཞིན་མཆོད་པ་གསང་བརྗོད་པ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྡུས་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་སྔགས་སུ་ལྡན་པར་བརྗོད་པའོ། ། གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞི་དང་ཞེས་པ་ནི་སྒེག་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བཞིའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་མཆོད་པའོ། ། བདུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་མེ་ཏོག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ལྷ་མོ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་སུ་ལྡན་པས་མཆོད་པ་སྟེ།

This should be understood as the conclusion for the time of releasing the mudrās, conferring empowerment, and binding the garland and armor. Its meaning is as follows: having clearly visualized oneself as any deity whatsoever, or as the samādhi of Vajrasattva, or as whichever deity is being accomplished, one should recite the hundred-syllable mantra. If one abides in this manner, there is no need to specifically strive for whatever one desires; by merely reciting the mantra of whichever deity is being accomplished, that very thing will be achieved. It is said, "For example, it is just as Vajrapāṇi has commanded." Then, regarding the phrase "the retinue of the Tathāgatas and so forth": after performing the application of releasing all the mudrās in that way, one should visualize and then recollect the Tathāgatas and as many members of the Tathāgata family's retinue as there are, who have been invited before one. "To recollect" means to mentally visualize them sitting clearly before one in their respective attire in a single instant, a moment, or a brief duration. Regarding "likewise, the secret offering": this refers to reciting the words and mantras beginning with "Vajrasattva himself is the condensed [essence]." "The four secret offerings" refers to making offerings with the mantras and mudrās of the four goddesses, such as Lāsyā and the others. "Incense and so forth" refers to making offerings with the action mudrās and mantras of the four outer goddesses, such as Puṣpā and the others.

དེ་དག་གིས་རིམ་པར་མཆོད་ཅིང་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟོད་དེ་སྒོ་གསུམ་གྱིས་མི་གཉིས་པའི་ཚུལ་དུ་འདུད་པའི་སྔགས་དང་བཅས་པས་ཀྱང་ཕྱག་འཚལ་བ་བྱས་ལ། བཟླས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ཇི་ཙམ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བར་མ་དོར་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བསྔོ་བར་བྱ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་བགྱིས་པ་འདིས། བདག་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུའང་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་འདི་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་། གལ་ཏེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པའི་བར་གྱི་སྐྱེ་བ་དེར་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་ལེན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལ་ལུས་དང་ཞེས་པ་ནི། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་མི་ཁོམ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ལུས་སོ། ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ཞེས་པ་ནི། དབུལ་པོར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའམ། ཁྱིམ་བདག་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། ། རིགས་དང་ཞེས་པ་ནི། རིགས་ངན་པར་མི་འཛིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། རྗེའུ་རིགས་སོ། ། རུས་དང་ཞེས་པ་ནི། རིགས་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཡང་དམ་པར་གྱུར་པའི་རུས་འཛིན་པ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ནི།

Having made offerings to them in succession and praised them with the "One Hundred and Eight Names" and so forth, one should also perform prostrations with the mantra of non-duality through the three doors. Then, in order that the roots of virtue arising from however much recitation and meditation have been performed do not go to waste in the interim, one should dedicate those roots of virtue. If one asks how they should be dedicated: one should dedicate them just as the Blessed Tathāgatas have taught, saying, "By these roots of virtue I have performed, may I become a Buddha and then liberate all sentient beings from the ocean of saṃsāra," and so forth. Furthermore, until that state of unsurpassed, perfectly complete Buddhahood is attained, one should strive to quickly attain this objective. The meaning is that even during the intervening births until it is quickly attained, one should take only births that are concordant with that [practice], and not take any other kind of birth. In that context, "body" refers to a body free from the unfree states, such as having incomplete sense faculties. "Wealth" means not being poor, but possessing the perfect enjoyments of a universal monarch or a great householder like a great sāla tree. "Lineage" means not being born into a low caste, but into the Brahmin, Kṣatriya, or Vaiśya castes. "Clan" means being born into a noble clan within those castes. "Perfection" means—

དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའམ། དེ་ལས་གཞན་དུའང་ཅི་ནུས་པ་ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྨོན་པའི་གནས་ཡིད་ལ་བརྣགས་པ་དག་ཡོད་ན་ཡང་དེ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྨོན་ལམ་གདབ་བོ། ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ལ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཡང་དམིགས་པ་ཅན་དུ་བསྔོས་ན་ནི། དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཟས་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདོད་པའི་བདེ་བ་ཙམ་གྲུབ་ནས། ཟད་པར་གྱུར་དུ་འོངས་པས་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་གཞན་དང་། བརྣག་ཅིང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསམས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་གསལ་བར་དྲན་པར་བྱས་ལ་བདག་བརྒྱན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ལ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ནས་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་གནས་པ་དེ་ལས་ཤུགས་ཀྱིས་ལངས་ལ། སྔར་སྤྱན་དྲངས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྔར་དང་པོའི་གནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་གཤེགས་སུ་གསོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྔར་གསུངས་པ་བཅིངས་ནས། ཁ་གྱེན་དུ་བསྟན་ཏེ་དགྲོལ་ལ། ཨོཾ་ཀྲོ་དྷ་བཛྲ་སཏྭ་ཨརྠ་སིདྡྷི་ཀ་ར་ཏདྱ་ཐཱ།

To be endowed with those aforementioned qualities is to be perfect; thus, one should pray, "May I become endowed with them," or "May whatever else is possible be accomplished." If there are other objects of aspiration held in mind, one should make the prayer, "May they also be fulfilled." Then, regarding the phrase "in order to completely purify the three spheres of this root of virtue as it has been performed": if this root of virtue as taught were dedicated with a conceptual focus, it would be like food mixed with poison; having achieved only the desired pleasures of this world, it would eventually be exhausted. Therefore, just as it is taught in the Prajñāpāramitā, one should reflect that these dedications of the roots of virtue—whether one's own or others', or those intended and expressed—are merely existing as conventional verbal designations, while in the ultimate sense they are without intrinsic nature, like space. Having thus clearly recollected the precious bodhicitta of the great emptiness, the non-conceptual samādhi, and having adorned oneself, the phrase "arising from the samādhi" means: then, arising spontaneously from the state of the samādhi of great emptiness, in order to request the previously invited Blessed Tathāgatas and their retinue of Bodhisattvas to return to their original spontaneously present palace, one should bind the previously mentioned samaya-mudrā of Vajrasattva, turn the palms upward, and release them, reciting: Oṃ krodha vajrasattva artha siddhi kara tadyathā.

ཨཱ་གཙྪནྟུ་བུདྡྷ་བི་ཥ་ཡཾ་པུ་ནརྒ་མ་ན་ཡ་ཏུ། ཨོཾ་བཛྲ་སརྦ་མུཿཞེས་བརྗོད་དེ་དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དོན་ཀུན་མཛད། ། དངོས་གྲུབ་ཚུལ་བཞིན་སྩལ་ལགས་ཀྱིས། ། སངས་རྒྱས་ཡུལ་དུ་གཤེགས་སུ་གསོལ། ། དེ་ནས་སླར་ཡང་གཤེགས་པར་རོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཞེས་པ་ནི། ཚིགས་བཅད་དང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་དེ་བརྗོད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འཁོར་དང་བཅས་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་བཀོད་པ་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སླར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་སུ་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བའི་རིམ་པ་དང་ལྷ་རྣམས་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་དེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་ཕུལ་དུ་སྔར་བསྟན་པའི་འདི་ཁོ་ནར་ཟད་པས་དེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ལས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རིགས་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། གོ་ཆ་བཅིང་བ་དང་། གྲུབ་པའི་ལྷ་སླར་གཤེགས་སུ་གསོལ་བའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཀྲོལ་ཞིང་ལྷ་སླར་གཤེགས་སུ་གསོལ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ལ་གནས་པར་བསྟན་པའམ།

"Āgacchantu buddhaviṣayaṃ punarāgamanāya tu | Oṃ vajra sarva muḥ." Having recited this, its meaning is as follows: "You have accomplished the welfare of all sentient beings; having bestowed the siddhis in the proper manner, I pray that you depart to the realm of the Buddhas, and then return once more." Thus it is said. Regarding the phrase "if one acts in that way": it is taught that if one recites the meaning of such verses and mantras, all the Tathāgatas and the Tathāgata family, including the glorious Vajrasattva and his retinue, together with the array of the celestial mansion as it was visualized, will return to their spontaneously accomplished abodes. Regarding the statement that "this very [method] is also the sequence for releasing the mudrās and requesting the deities to depart for those who perform the recitation for the Vajra family and so forth": it is taught that since these are also exactly as previously explained, one should perform them in that manner. Regarding the phrase "their specific ritual": it is taught that the specific rituals to be performed, such as the releasing of the mudrās of the Vajra family and so forth, should be understood from this Tattvasaṃgraha Tantra by those practicing the yoga of the Vajra family. The explanation of the application for releasing the mudrās of the four families, the conferring of empowerment, the binding of the armor, and the requesting of the accomplished deities to depart is now complete. Having thus released the mudrās and requested the deities to depart, [the text] then teaches how one should abide thereafter.

ཇི་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་དག་བརྩམ་པར་བྱ་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། དེ་ནས་བདག་དང་བདག་གི་གནས་དང་ཁང་པ་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ཞིང་སྣང་བར་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སོགས་པ་ནི་གཞི་མེད་པ་ལས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་རྐྱེན་ཙམ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་ཡང་སྣང་ལ་སོ་སོའི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་ལྟར་ཡང་སྟོན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རིགས་པ་མི་བཟོད་ཅིང་གང་གིས་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ། བདག་དང་བདག་གི་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་ཀྱང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དགེ་བའི་བག་ཆགས་བློ་ལ་གནས་པའི་དབང་གིས་གནས་མཐོ་དམན་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི། འདི་དག་ཀྱང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན། གང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་དེ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་བའི་སྦྱོར་བས་བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པའི་ཚེ། དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་བསྲུང་བ་ནན་ཏན་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རང་གང་བསྒོམ་ཞིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལྷ་དེ་དང་མཐུན་པའི་རིགས་ཀྱི་བསྲུང་བས་བདག་ཉིད་བཟླས་བརྗོད་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེད་པའི་དུས་ན། རང་གི་ལུས་དང་གནས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། ལངས་ལ་རྟག་ཏུ་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ང་རྒྱལ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི།

For the sake of those who wonder what kind of activities should be undertaken, it is said: "Then, one should correctly examine how the entities of oneself, one's abode, house, country, and so forth, appear as illusions and the like," and so on. Just as illusions and the like appear in various distinct forms through the power of the mere gathering of causes and conditions despite having no basis, and although they are shown to be capable of performing their respective functions, they nevertheless cannot withstand logical analysis and are not established as having any essence; likewise, these things—oneself, one's abode, and enjoyments—appear in such a manner solely through the power of the gathering of similar conceptualizations, such as high or low status, which have resided in the mind as virtuous habitual tendencies from the very beginning. However, if these are examined with the insight of individual analysis, they are not established as having any essence at all, being just like the appearances of illusions, mirages, and so forth. One should reflect in this way. Regarding the instruction: "When performing recitations and so forth through the protective application appropriate to one's own family, one should diligently protect the necessary requisites," this means that during the time of performing recitations and meditative absorption, one should protect one's own body, abode, requisites, and so forth, by means of the protection of the family corresponding to the deity one is meditating upon and accomplishing. Regarding the instruction: "Having arisen, one should always abide in the very pride of the samaya-sattva of one's own deity," this means:

ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་རང་གི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལས་གནས་པ་ལས་མི་ཉམས་པར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཅི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བཀྲོལ་ཏེ་ལྷའི་སྦྱོར་བ་བཏང་བ་བཤད་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕྱག་རྒྱ་བཀྲོལ་བར་འདོད་པའི་དུས་ན་དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་སླར་གསལ་བར་ཡུད་ཙམ་གྱིས་དྲན་པར་བྱས་ལ། གདོད་ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་གླེང་བ་ཡོད་ན། སྤྱིར་དངོས་གྲུབ་ཡལ་བར་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་དགྲོལ་བར་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། ཕྱག་རྒྱ་བཀྲོལ་བའི་འོག་ཏུ་ཡང་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལས་མི་ཉམས་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་སྟེ། འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། སྐབས་སྐབས་སུ་ཡང་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མདོ་སྡེ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའམ། སྡོང་པོས་བརྒྱན་པའི་མདོའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ། ། གསང་སྔགས་སྤྱད་པའི་ཚུལ་དུ་བཀླག། ཅེས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་དམ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྟོག་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་དག་བཀླག་པར་བྱའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི། སཱཙྪ་གདབ་པ་དང་བསྐོར་བ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ངག་གི་དགེ་བའི་ལས་གཞན་དག་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གསུང་རབ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་བཀླག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པར་བསམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱའོ་ཞེས་ཏེ། ལྷའི་འགྲོ་བ་དང་སོགས་ཀྱིས་ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་།

Even after arising from meditative absorption, one should ensure that one does not fall away from remaining within the state of the meditative absorption of one’s own deity throughout the four modes of conduct. An opponent asks: "If it is explained that one should release all mudrās and relinquish the deity yoga, is it not contradictory to teach it here in this way?" It is replied: Some say that at the time one wishes to release the mudrā, one should first clearly recall the initial meditative absorption for a brief moment and only then release the mudrā. If such a discussion exists, it is simply taught that one should release the mudrā so as not to let the siddhi fade away in general. However, it is logical that even after the mudrā is released, one should not fall away from the yoga of remaining in the nature of the deity at all times during the four modes of conduct; there is no contradiction in this. Regarding the phrase "from time to time, the profound and vast sūtras," this refers to sūtras such as the Prajñāpāramitā, the Gaṇḍavyūha, or the Samādhirāja. "Recite them in the manner of practicing the Secret Mantra" refers to texts such as the Mahāyānābhisamaya-tantra or the Mahākalpa of Victory over the Three Worlds; these are to be recited. The word "etcetera" includes other virtuous actions of body and speech, such as casting tsa-tsas and performing circumambulations. Thus, even the recitation of the scriptures and the methods of mantra should be performed with a mind that intends to give the gift of Dharma to the gods and so forth. By "the realm of the gods," the "etcetera" includes nāgas, yakṣas, and gandharvas.

ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་བསླབ་པའི་སྡོམ་པ་མནོས་པ་དང་། གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་མ་མཐོང་ནའང་། ཆོས་ལ་དགའ་བའི་དད་པ་ཡོད་པ་དག་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སིམ་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་ནག་པོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཆོས་ལ་མ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་བཀླགས་པས་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་བྱ་སྟེ། གདུག་པ་གཞིལ་ཅིང་སྦྱོར་བ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། སྐབས་སྐབས་སུ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཀྲོལ་ནས་ཀྱང་བཟླས་བརྗོད་ནུས་ནུས་སུ་བྱས་ལ། བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་གཞན་གྱི་སྐབས་སུའང་། འདི་ལྟ་བུ་དག་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མི་འདོད་པས་ནི་བྱ་བ་གཞན་ཉུང་ངུ་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། བཀླག་པ་དང་འདོན་པ་དང་སཱཙྪ་གདབ་པ་ལ་མི་མོས་པའམ། དེ་དག་མི་ལྕོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། རྟག་པར་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཁོ་ན་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། ཟས་ཟ་བའི་ཚེ་ན་ཡང་རིགས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཁ་ཟས་མ་སྨད་ཅིང་མི་འགལ་བ་བླངས་ལ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པས་ཟ་བའི་རིགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱང་རྒྱུད་ལས་དགག་པ་དང་། སྨད་པ་དང་དམ་ཚིག་དང་འགལ་བའི་ཟས་མི་གནང་བར་གསུངས་པའི་རིགས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཁ་ཟས་དང་བཏུང་བའི་རིགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གནང་བ་རྣམས་བླངས་པ། ཁ་ཟས་འདི་དག་ཉེས་པའི་(སྦྱོན་,སྐྱོན་)དག་ཅིང་ལུས་སྲ་བ་དང་བརྟན་པ་དང་བརྟས་པར་གྱུར་ནས།

As for the asuras, garuḍas, kinnaras, mahoragas, and so forth—whatever varieties of humans and non-humans there may be—those who have beheld the face of the Tathāgata and received the vows of training, as well as those who, though they have not beheld the face of the Tathāgata, possess the faith of delighting in the Dharma, should be refreshed by the gift of Dharma. Furthermore, for those of the dark class who lack faith in the Dharma, one should perform the blessing of truth by reciting the sūtras and the methods of Secret Mantra, in order to subdue their malice and destroy their harmful applications. Regarding the phrase "from time to time": even after releasing the mudrā, one should perform the recitation as much as possible; the meaning is that one should perform such practices even during the intervals between other recitations. Regarding the phrase "if one is unwilling, perform other activities to a small extent": those who have no interest in reading, reciting, or casting tsa-tsas, or those who are unable to do so, should always remain solely in the yoga of their own deity. Regarding the phrase "when eating, take food that arises from what is appropriate, without disparaging or contradicting [the rules]": the yogi should take the types of food appropriate for eating, provided they are not among those prohibited, disparaged, or forbidden by the tantras as contradicting the samaya; one should enjoy those types of food and drink that are permitted. Once these foods have purified faults and the body has become firm, stable, and nourished...

དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དགེ་བའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འཕེལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་པའི་བསམ་པ་དང་། བཅས་པའི་ཚིག་ཏུའང་བརྗོད་ཅིང་ཟ་བའི་དུས་ན། གང་གི་ལྕེ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསམས་ནས། སརྦ་ཀ་རི་སརྦ་སིདྡྷི་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དག་པར་བསམ་མོ། ། སརྦ་སིདྡྷི་ཞེས་བརྗོད་པས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བསམས་ལ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གཞན་ལས་ནི། ཁ་ཟས་ཟ་བའི་རྣལ་འབྱོར་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། ། ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཐམས་ཅད་བཟའ་བ་ཉིད་དུ་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། ། ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད། ། ཅེས་པ་ནི། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་དམིགས་སུ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་དང་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་པའོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་བས་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའམ། རྣལ་འབྱོར་དོན་དམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་ཡིད་ལ་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། ཐམས་ཅད་བཟའ་བ་ཉིད་དུ་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པས་ཁ་ཟས་ལ་ཡང་རིགས་ཀྱི་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བར་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི།

Based on that, one should form the intention: "May I achieve the power to possess the perfect qualities that cause the collection of virtue to increase completely." While speaking these words and eating, one should visualize a five-pronged vajra upon one's tongue and recite sarva kārī sarva siddhi, thinking that all faults are purified. By reciting sarva siddhi, one should think that all desired qualities are accomplished and then eat. In other Yoga Tantras, this yoga of eating is taught as follows: "All things have the characteristic of space; space, moreover, has no characteristic. The yogi, equal to space, should eat everything." Regarding this: "All things have the characteristic of space" refers to all internal and external phenomena. "Space, moreover, has no characteristic" means that just as the characteristic of space is unobservable, when those phenomena are analyzed, they too are unobservable; thus, they are shown to be inseparable from space. "The yogi, equal to space" means that because all phenomena are like space, the yogi themselves is also equal to space; or it is shown that the yoga of ultimate reality, when brought to mind, is also equal to space and indivisible from the mind. "Should eat everything" means that by abiding in the yoga of emptiness, one should eat without giving rise to conceptualizations of the food as being of a particular type. "By the union of everything with space" means:

ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་། ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་བཞིན་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་ཀྱིས་གདབ། ། ཅེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁ་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་གནས་ལ་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། འདོད་པ་ཀུན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལྔའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་འདྲ་བར། རྣལ་འབྱོར་གྱི་འདོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་རྟོགས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི། སྒེག་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་སོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། ། ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཇི་ལྟ་བའི་ངང་ལ་གནས་ཤིང་། ལྷ་མོ་དེ་དག་གི་ཆ་ལུགས་ལ་ཇི་ཙམ་འདོད་པར་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁར་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཅན་དུ་སྣང་བའམ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། དངོས་པོར་སྤྱད་པས་འཆིང་བ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པར་རིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པས་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་བསྔགས་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། སྔར་བསྟན་པའི་སྔགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཏབ་པའོ། ། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི། འདིར་བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ནའོ། །

One abides in the application of the meditative concentration (samādhi) that realizes all phenomena (dharma) to be like space. It is taught that one should say "all is space" and express it in whatever way one contemplates in the mind. "Seal with the vajra mudrā itself" means that abiding in such a meditative concentration is called the "vajra mudrā"; it is taught that even the various forms of food should be consumed while abiding in that very essence. "The enjoyments of all desires" means that just as the desires of sentient beings are the pleasant objects of the five senses, such as forms and sounds, the yogi’s desire is the enjoyment arising from the realization of bodhicitta, which consists of the goddesses such as Lāsyā and the rest. "Enjoying them as one desires" means abiding in the meditative concentration where one dwells in the state of bodhicitta as it is and engages with the attire of those goddesses to whatever extent one desires. "By means of the application of all as space" means that these do not appear or exist as substantial entities; they should be understood as appearing as the nature of bodhicitta. "All accomplishments (siddhi) will be attained" means that engaging with things as substantial entities is bondage, whereas the conduct of the meditative concentration that realizes the absence of substantial entities becomes the cause for attaining all things. Thus it is taught. "Thus consecrated" means sealed with the two types of mantras previously explained. "By the yoga of the signless" refers specifically to what is taught here.

མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་ག་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་ནི། ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ནི། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་རིགས་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་ལ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འདུས་སོ་འཚལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། ཅི་འབྱོར་པ་ཡི་ཕུད་གསོལ་ཏེ། ཞེས་པ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པའི་ཕུད་དཔགས་ལ་དེ་དག་ལ་དབུལ་ལོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་ནུས་པར་སྩོལ་ལ་ཞེས་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོའི་བསྔོ་བས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། རང་གི་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་རམ། ། ཞེས་པ་ནི། རང་གང་ལ་མོས་ཤིང་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། དེའི་བདག་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། ཡང་ན་རིགས་ཀྱི་བདག་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ། ། རང་གི་ལྷའམ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཏེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ནི། ཆོས་(གྱི་,ཀྱི་)སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་བསྡུས་པའོ། ། ཆོས་ནི་ལུང་དང་རིགས་པ་སྟེ་རྒྱུའི་ཆོས་དང་། འབྲས་བུའི་ཆོས་དང་། ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། བསྟན་པའི་ཆོས་ཏེ། ལུང་དང་རིགས་པས་བསྡུས་པའོ། ། དགེ་འདུན་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་། ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་བསྡུས་པའོ། །

Regarding "food that has been intentionally prepared": that which has been made by means of the application of those two rituals is "well-prepared food that has been intentionally prepared." Regarding "the Tathāgatas and so forth": this refers to the permanent [deities] and the like. Regarding "those belonging to their families and so forth": this refers to Vajrasattva and the others, as well as all the deities assembled in their maṇḍalas. Regarding "offering the first portion of whatever is available": one should portion out the first portion of whatever food and drink is present and offer it to them. Regarding "also giving to sentient beings as much as possible": following that, one should give to sentient beings born from the elements according to their respective dedications. Regarding "the yoga of one's own deity": this is the meditative absorption (samādhi) of whichever deity one has faith in and practices. Regarding "abiding in the yoga of its lord": alternatively, one should abide in the meditative absorption of the lord of the family. Regarding "one's own deity": this is whichever deity is to be accomplished by oneself. Regarding "the Three Jewels": these are the Buddha, the Dharma, and the Saṅgha. Among them, the Buddha is comprised of the dharmakāya, the saṃbhogakāya, and the nirmāṇakāya. The Dharma consists of scripture and reasoning, comprising the causal Dharma, the resultant Dharma, the path Dharma, and the taught Dharma, all of which are subsumed under scripture and reasoning. The Saṅgha consists of śrāvakas, pratyekabuddhas, and bodhisattvas, subsumed under those in training (śaikṣa) and those beyond training (aśaikṣa), as well as those who are subject to regression and those who are irreversible.

མཆོད་པ་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསེམས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། ལྷ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་དག་གཞན་ཡོད་པ་ལས་བདག་གི་ཁ་ཟས་ཟོས་པས་མཉེས་པར་གྱུར་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་པ་ཁོ་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བས་ན་གོང་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ནི། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཉམ་ལ། མཚན་མའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་ན་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མཉམ་པར་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་གིས་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པས་རང་གི་ལྷ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཡང་མཉེས་པར་གྱུར་པས་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། རིགས་པ་དང་རན་པར་བཟའོ་ཞེས་པ་ནི། ཐབས་ལེགས་པ་དང་། བཀྲེས་འདྲངས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་པར་འཚམ་ཚད་དུ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལྷ་སིམ་པར་བྱས་ན་ལྷ་སིམ་པར་བྱས་པའི་དོན་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ། ། དེ་ནས་སྔར་བཤད་པའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་ངལ་བསོ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཁ་ཟས་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་། མདོ་སྡེ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བཀླག་པ་དང་། སཱཙྪ་གདབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ངལ་བསོ་བར་བྱའོ། ། ཉི་མ་གུང་དང་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ངལ་བསོ་ནས་ཡང་དུས་འདི་དག་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ལ་མོས་པར་བྱ་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་དང་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། །

Regarding the phrase "thinking, 'I shall make an offering,'" the teaching is as follows: it is not shown that the deities and the Three Jewels are pleased by my eating food while they exist elsewhere. Rather, because I myself abide in the yoga of the deity, I am of the very nature of the Three Jewels. Furthermore, when previously meditating on all things as signless, they are equal in the nature of space; and when meditating on them in the form of signs, it is taught that the [deity's] body, speech, and mind are equal to one's own body, speech, and mind. Thus, the meaning is that I myself am the nature of the Three Jewels. Therefore, by performing the activity of eating food, my own deity and the Three Jewels are also pleased; it is for this reason that it is taught in this way. Regarding the phrase "eat in a proper and moderate manner," one should eat with skillful means and in a measure that is appropriate for satisfying one's hunger. By acting in this way, if one pleases the deity, one will also accomplish other great purposes through pleasing the deity; this is the teaching on the qualities of performing the activity of eating food in such a manner. Then, regarding the phrase "resting the mind through the mental engagement previously explained," after having eaten food in that way, one should rest for a short while through activities such as reading the words of the Sūtras and Mantras, or making tsa-tsas. Regarding the phrase "at the time of midday and the afternoon," having rested in that way, one should apply oneself to the recitation of mantras during these times. Having abandoned all discordant factors, distractions, and negative conceptualizations, one should perform the recitation through a yoga free from faults.

ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བཀྲོལ་བའི་འོག་ཏུ་བྱ་བ་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་བསྟན་པ་བསྡུས་པ་བཤད་པའོ། ། ད་ནི་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལྟར་ན་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཉིད་ན། ཡེ་ཤེས་དབབ་པའི་མངོན་(རྟགས་,རྟོགས་)ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་ཀྱང་། དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོ་ག་འདི་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའམ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཞེས་པ་ནི། སྔར་བསྟན་པའི་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ། ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ། འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ། དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཡང་རུང་བ་བྲིས་ནས། དེར་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དབབ་པའི་མངོན་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་པ་ལྟར། དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་པ་དེར་ཞུགས་པའི་དུས་ན། རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་ལ། སློབ་དཔོན་མཐུ་དང་བྱིན་རླབས་དམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཡེ་ཤེས་དབབ་པར་བྱ། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་རྟགས་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་ཏུ་དོགས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་བསྙེན་པར་བྱའོ། ། ཆོ་ག་འདིས་ཞེས་པ་ནི།

The explanation of the activities to be performed after releasing all the mudrās has been completed. This concludes the summary explanation of the recitation of all types of essences (hṛdaya), mudrās, secret mantras (mantra), and knowledge mantras (vidyā). Now, in order to teach the sequence of the ritual for the preliminary service and so forth, it is said: "In that way, at the very time of entering the maṇḍala," and so on. Regarding the phrase "at the very time of entering the maṇḍala": this refers to the time when a yogin—who, although having attained the characteristics of the signs of the descent of wisdom through the previously explained rituals of meditation, recitation, and so forth, has not yet attained the siddhis—performs this ritual. Specifically, it refers to the time of entering a drawn maṇḍala, such as the Vajradhātu, Trailokyavijaya, Sarvārthasiddhi, or Sarvārthasiddhi (the latter being the "Accomplisher of All Aims") maṇḍala, by means of the rituals of meditation and recitation. As it is said, "the yogin who has not attained siddhis," at the time of entering that drawn maṇḍala, the master, possessing supreme power and blessings, should cause the descent of wisdom in a disciple who possesses the characteristics taught in the tantras. Even if the signs and marks of the descent of wisdom and so forth occur exactly as described in the tantras, if the yogin suspects that siddhis have not been attained, that yogin should perform the service in the manner that follows. Regarding the phrase "by this ritual":

འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རིམ་པའི་ཆོ་ག་འདི་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའམ་ཞེས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟག་པ་ཉིད་དམ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པའོ། ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་སོ། ། གང་ཡང་རུང་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པའམ། གང་མཉེས་པར་བྱ་བར་བསམ་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། རང་གང་ལ་མོས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ལྷ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཉིན་རེ་སྔ་དྲོ་དང་གུང་གི་དུས་དང་། ཕྱི་དྲོ་དང་ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་དེ་རྣམས་ལ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་མཚན་གྱི་དུས་བཞི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དུས་རེ་རེ་ཡང་ཞེས་པ་ནི། གྲངས་ཀྱི་ཚད་ནི་དུས་བཞི་པའི་དུས་རེ་རེ་ལ་ཡང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བཟླས་པར་བྱའོ། ། དུས་བཞིར་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་བསྙེན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་དུས་བཞིར་བསྙེན་པ་ཇི་ཙམ་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་པར་སྔར་བྱ་བའོ། ། ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་རང་བཟོར་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱུད་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི། བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བརྩད་པའི་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མ་གནང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། འདིར་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །

Regarding the ritual sequence that follows: "The essence of the Tathāgatas" refers to the recitation of the essence mantras of the Blessed One, the Ever-Abiding, Akṣobhya, and the others. "Śrī Vajrasattva and the rest" refers to the sixteen great wisdom beings. "The essence of any one of them" means reciting the essence of whichever one among those great beings is chosen, or specifically, "whichever one is intended to be pleased" means reciting the essence of whichever deity one has devotion for and has accomplished. "That very [essence] every day at the times of morning, midday, afternoon, and midnight" means that the essence of whichever deity is chosen should be recited during those four periods of the night and day. "In each period" refers to the numerical measure: in each of the four periods, one should perform one hundred and eight recitations. "One should perform the approach until the approach is completed as previously described during the four periods" means that one should first perform as much approach as one desires during the four periods, in accordance with what is taught in the tantra. The phrase "From the Later of the Later Tantras" and so forth indicates the source of the authority, showing that performing it in this way is not a personal fabrication but originates from the tantra. "As one desires" means that it is not as in the Action Tantras, where activities are restricted to a single direction and others are not permitted; here, it is taught that there is no fault even if one acts according to one's own preference.

རྡོ་རྗེ་ཚིག་གིས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ན། ། ཞེས་པ་ནི། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མང་དུ་བསྟན་པ་དག་ལས་སྐབས་འདིར་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ན། དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱས་ནས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་དེས་སྦྱོར་བ་གཞན་ཡང་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་ཏེ། སྙིང་པོ་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་བཟླས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའམ་རང་གང་ལ་མོས་པའི་སྙིང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། བཟླས་པ་བྱས་པ་ལས་འབྱུང་བ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པའམ། ལས་བཞིའི་དངོས་གྲུབ་པོ། ། མཆོག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི། རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་གསུམ་མོ། ། ལས་རྣམས་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི། ལས་བཞི་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། དཔལ་དང་བསོད་ནམས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕ་རོལ་པོ་རང་དབང་མེད་པར་བདག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། མངོན་སྤྱོད་ཀྱིས་གཏན་སྤོང་བའི་ལས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བའོ། ། རང་གི་ལྷའི་རི་མོའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཞེས་པ་ནི་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སྔར་དུས་བཞིར་བཟླས་པ་བྱས་ནས། ཡང་རང་གི་ལྷའི་གཟུགས་བྲིས་པའི་མདུན་དུ་འདུག་སྟེ། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོ་གའི་རིམ་པས་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱས་ནས། རི་མོའི་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་བོ། །

Regarding the phrase "if one performs the recitation with vajra words": among the many varieties of recitation taught, this tantra states that if one performs the recitation with vajra words at this juncture, accomplishments (siddhi) will be swiftly attained. Regarding the phrase "having thus performed the preliminary service (sevā)": this indicates that one who desires accomplishment after having performed the preliminary service in that manner must also perform other applications. Regarding the phrase "arising from the recitation of any of the essences (hṛdaya)": this is taught as one should recite any essence whatsoever of a Tathāgata, a Great Being (mahāsattva), or whichever one has devotion to; and from such recitation, the forms of accomplishment or the accomplishments of the four activities arise. Regarding the phrase "accomplishments such as the supreme and so forth": these are the three—superior, middling, and inferior. Regarding the phrase "desiring to perform the activities": these are the four activities: the activity of pacifying the continuums of others, the activity of increasing glory and merit, the activity of bringing others under one's own power without their choice, and the activity of achieving the permanent expulsion of others through wrathful rites (abhicāra). Regarding the phrase "in the presence of the painted image of one's own deity": after the yogi who desires the activities and accomplishments has performed the recitation during the four periods of the day, they should sit before a painted image of their own deity. Having performed the preliminary service according to the sequence of the ritual procedures that follow, they shall accomplish whatever activity or accomplishment they desire, exactly as it is, in the presence of that very painted image.

རེ་ཞིག་དངོས་གྲུབ་མཆོག་གྲུབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་པ་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལས་རྣམ་པ་བཞི་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ནང་ནས་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི། དང་པོར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། རེ་ཞིག་དང་པོར་དངོས་གྲུབ་མཆོག་གྲུབ་པར་འདོད་པས་རང་གི་ལྷའི་རི་མོའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི། བཟླས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། དུས་བཞིར་རེ་རེ་ལ་ཡང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་སུ་ཟླ་བ་བཞི་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཉི་མ་བཟང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་ཤིས་ཤིང་། དབེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རིགས་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྙེན་པ་བྱས་ནས། བསྙེན་པ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ། དུས་དང་ཚེས་གྲངས་དང་གཟའ་དང་སྐར་མ་བཟང་པོ་ལ་སྒྲུབ་པའི་གནས་དུར་ཁྲོད་དང་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ། རབ་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པར་གྱུར་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པ། འདུ་འཛིའི་རྣམ་པ་ལས་དབེན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་སུ་རང་གི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་བདག་དང་གནས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བར་བྱས་ཏེ། དེའི་གང་བསྲུང་བར་འདོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ནས་སྔར་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པས་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་གྲུབ་པར་བྱས་ནས་མི་གཉིས་པར་བསྒོམས་པ་ལ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཞེས་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ལྷའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་པ་དང་།

Regarding the phrase "first, desiring to achieve the supreme siddhi," this teaches the accomplishment of the three types of siddhis and the four types of activities. Within this, "first" means initially. "First, desiring to achieve the supreme siddhi, [one should do so] before the painted image of one's own deity as previously described" means that the recitation should be performed as previously taught; one should perform the recitation four times a day, four months in total, with a count of one hundred and eight for each session. Then, on an auspicious day, in a secluded place, one should perform the protections appropriate to one's family (kula), and so forth. This means that after having performed the approach (sevā) in that manner, once the approach is complete, at an auspicious time, date, planetary position, and constellation, one should go to a place of accomplishment that is not a charnel ground or a lowly location, but one endowed with signs of great auspiciousness and secluded from the bustle of worldly distractions. In such a place, one should perform the protections for the mantra, mudrā, oneself, the site, the ritual implements, and so forth, in accordance with whichever family one belongs to. Having drawn the maṇḍala that one wishes to protect, and having established oneself under the power of the samayasattva of one's own deity through the stages of meditative absorption (samādhi) as previously explained, one meditates on non-duality and performs the offerings and so forth properly, as previously described. Likewise, "in accordance with one's own family" means meditating on the inseparability of the body, speech, and mind of the deity of one's own family and one's own body, speech, and mind.

ལྟ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྔར་བཤད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ལྟ་བའི་སྦྱོར་བ་གསལ་བར་བྱས། དེ་འདོད་པ་བསྔགས་པ་བྱས་ལ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་དེ་མྱུར་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་བཏབ་པའོ། ། སྲོད་ཀྱི་དུས་ནས་བརྩམ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ནས་སྲོད་ཀྱི་དུས་ནས་བཟླས་བརྗོད་ལ་བཟུང་སྟེ། མཚན་མོ་དེ་ལ་རྟག་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་བཟླས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་གྲུབ་པར་གྱུར་པར་རྣམ་པར་བརྟག་ཅིང་བཟླས་པ་བརྩམ་མོ། ། དེ་ནས་ནང་པར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་ནམ་ལངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་གང་ལ་མོས་པའི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། དེ་ལྟར་བྱ་བར་རྒྱུད་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ། ། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། རང་གང་ལ་མོས་ཤིང་བསྒྲུབ་པའི་ལྷ་དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། ཞེས་པ་ནི། བསྐྱེད་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞིའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆ་ལུགས་གསལ་བར་ཡིད་ལ་འཛིན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། ལས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་དེ་ལས་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། རིམ་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི།

The application of the view is clarified in accordance with the four types of views explained previously. Regarding the phrase "having praised what is desired," this refers to making the request, "May whatever siddhi is desired be swiftly accomplished," and making aspiration prayers. Regarding the phrase "beginning from the time of dusk," this means that from the time of dusk, one should take up the recitation; throughout that night, one should constantly and repeatedly perform the recitation with a one-pointed mind, and one should begin the recitation while visualizing the accomplishment of the desired siddhi. Regarding the phrase "then in the morning," this means that immediately after doing so, at dawn, one will obtain the supreme siddhi of whichever Tathāgata, or whichever bodhisattva of that family, or whichever deity one has devotion toward. As it is said in the Explanatory Tantra of the Later Tantra and so forth, this demonstrates the reasoning for acting in that way as taught in the tantra itself. Regarding the phrase "the samaya mudrā of one's own family," this is the samaya mudrā of the deity toward whom one has devotion and whom one is practicing. Regarding the phrase "the samādhi as desired," samādhi is the clear mental apprehension of the mode of abiding in the four aspects: generation, consecration, empowerment, and offering and mudrās. Regarding the phrase "accomplishing activities," these are the four types of activities, which are the means for making offerings to the Noble Ones and acting for the benefit of sentient beings. Regarding the phrase "this sequence should be applied to all," this means:

སྔར་བྱ་བའི་བཟླས་པའི་ཆོ་ག་དེ་ནི་ལས་དང་བྱ་བ་འདི་དག་གྲུབ་པར་བྱེད་ན་དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། ། ཁྱད་པར་དུ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི། འདི་དག་བྱ་བ་ལ་གོང་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ནི། རང་གི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་གང་ཡིན་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་ལ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་དུས་བཞིར་བསྙེན་པ་བྱས་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་རང་གི་ལྷའི་རི་མོའི་གཟུགས་བྱས་པ་མདུན་དུ་བྱས་པའི་སྤྱན་སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་མའི་ཕྱག་རྒྱ་སྔར་བསྟན་པ་བཅིངས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་མི་དགྲོལ་བར་སྔར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དུས་བཞིར་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་རང་གི་ལྷའི་སྙིང་པོ་གྲངས་ལན་འབུམ་བཟླས་སོ། ། དེ་ནས་ཐ་མར་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བསྙེན་པ་བྱས་ཟིན་ནས་ཀྱང་རི་མོའི་གཟུགས་དེའི་སྤྱན་སྔར་རྡོ་རྗེ་སེམས་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་བཅིངས་ཏེ། མཚན་གཅིག་ལ་རྟག་པར་ཐོག་ཐག་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་ན་ཡང་། ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པས་སེམས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ན། སྐྱོ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་བཀྲོལ་ཏེ་གནས་ནས་ནམ་སྐྱོ་བ་སངས་སམ། དུབ་པ་བརྟས་པ་དང་ཡང་སླར་བཅིང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་པོར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་སྟེ། བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལས་སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་སྤྱི་བོར་བཅིངས་ཏེ་འབར་བར་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་ལས་འཕར་བར་གྱུར་ཏེ།

This teaches that the previously described ritual of recitation must likewise be applied to accomplish these various activities and tasks. Specifically, regarding the phrase "for the accomplishment of the samaya-mudrā of one’s own family," this is taught as a distinction from the previous [rituals] for these activities: for the accomplishment of the samaya-mudrā of whichever deity belongs to one’s own family, one should perform the approach (sevā) during the four periods of the day as before. Then, as before, having placed an image of one’s own deity in front, one should bind the previously taught Vajrasattvī mudrā of the Tathāgata family in the presence of that image. Without releasing the mudrā, one should recite the essence mantra (hṛdaya) of one’s own deity one hundred thousand times through the application of recitation during the four periods as previously taught. Then, regarding the phrase "at the end": once the approach has been completed in that manner, one should bind that same Vajrasattvī mudrā in the presence of the image and recite continuously throughout the entire night. While performing the recitation in that way, if the mind becomes weary from maintaining the mudrā for a long duration, one should release the mudrā from time to time to dispel that weariness. Once the weariness has subsided or the exhaustion has been relieved, one should bind the mudrā once again. Regarding the phrase "if, while performing the recitation in that way": having practiced with one-pointed concentration for a long time, if one sees the mudrā of the Mind-Vajrī (Cittavajrī) blazing while it is bound upon the crown of the head, at that moment, one will leap up from the binding of the mudrā.

དེ་ལྟར་འཕར་བ་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ནས་སྟེགས་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་སྟེ་རབ་ཏུ་གཡོ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་སྨིན་མཚམས་སུ་བཅིངས་ནས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལས་གཡོ་བར་གྱུར་པར་མཐོང་ན། དེ་ལྟར་གཡོ་བ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་བཅིངས་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་གང་འདོད་པའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་ཅིང་དེ་ལྟ་བུར་གཞན་ལ་སྟོན་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་སྟེ་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་སྟེ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལས་ཞེས་པ་ནི། སེམས་མ་རྡོ་རྗེ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་ནས་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལས་གལ་ཏེ་སྟེང་དུ་འབར་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པས་མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་དེར་སྒྲ་བྱུང་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་མའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་དེ་ལས་སྒྲ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་གྲག་པར་འགྱུར་ན། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་སུ་གཏོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡང་རུང་བའམ་ཚང་བར་བཅིངས་ལ་རང་རང་གི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་ན། ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གང་འདོད་པ་དེ་ལས་སོ་སོར་གཞུང་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་ཅིང་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་དེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི། དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བཀག་སྟེ། ལུས་མི་གདུང་བར་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་གནས་ནས་བྱ་བར་བསྟན་པའོ། །

Thus, by merely leaping and forming the mudrā as a support, one will be able to travel through the sky without obstruction. Regarding the phrase "if it moves intensely": if, while reciting with the Cittavajrī mudrā bound at the brow, one sees it move, then by merely binding that mudrā which moves in such a way, one will be able to transform oneself into whatever form one desires and display it to others. Regarding the phrase "if, while holding it at the heart and reciting": if, while holding the Cittavajrī mudrā at the heart and reciting, it blazes upward, then by binding that mudrā, the siddhi of invisibility is attained, and one will be able to make oneself unseen by others. If a sound arises from that: if any kind of sound resounds from the binding of the Vajrasattvī mudrā, then by binding any or all of the respective samaya mudrās of all the deities of the Tathāgata family belonging to the Vajradhātu, and reciting their respective heart mantras, one will be able to accomplish and perform whichever of the four types of activities one desires, exactly as described in the scriptures. As it is said: "Then, by that accomplishment of the mudrā..." and so forth, this demonstrates the reasoning taught in the tantra. Regarding the phrase "acting as one desires": this teaches that one should act while remaining in comfort without tormenting the body, having set aside activities such as ascetic penances.

སྔར་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་དང་། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལས་རྣམ་བཞི་གང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ན། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱས་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ནས་རང་གི་ལྷ་གང་ཡིན་པའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ནི། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གོམས་པ་དེ་འགྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྐབས་ནས། བྱམས་པ་ལ་སོགས་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པ་རྣམས་ལས། གང་ཡང་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་དང་པོར་རེ་ཞིག་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་བྱ་བའི་ལས་རྣམས་བྱས་ནས། སེམས་ཁུགས་པར་གྱུར་པ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་མངོན་དུ་གསལ་བར་བྱས་ནས། རང་གང་བསྒོམ་པའི་ལྷའི་སྙིང་པོ་ཟླ་བ་བཞིར་དུས་བཞིར་སྔར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། །

The methods for performing recitation previously taught, as well as the samaya mudrās of one’s own family, and the methods for accomplishing whichever of the four activities one desires through meditative absorption, have already been explained. Now, in order to teach the methods for accomplishing the four immeasurables, it is said: "Then, if one wishes to accomplish meditative absorption," and so forth. If one wishes to accomplish any of the meditative absorptions of the four immeasurables, one should first familiarize oneself with the meditation on the subtle vajra absorption and so forth until the mind becomes serviceable. Then, one should perform the recitation of the essence mantra of whichever deity one’s own is. Regarding the phrase "the distinction of wishing to accomplish the meditative absorption one has familiarized oneself with": this means that the specific distinction of wishing to accomplish whichever meditative absorption of the four immeasurables—such as loving-kindness and so forth—one has practiced will now be explained. As for the phrase "as taught in the Dharma Maṇḍala": from the context of the Dharma Maṇḍala, among the meditative absorptions of the four immeasurables such as loving-kindness that were taught, in order to attain whichever meditative absorption one desires, the yogi who wishes to perform the recitation of their own essence mantra should first perform the preliminary activities, such as training the mind through the subtle vajra absorption. Once the mind has become integrated, they should bring to vivid presence whichever meditative absorption of the four immeasurables—loving-kindness and so forth—they wish to accomplish. Then, they should perform the recitation of the essence mantra of whichever deity they are meditating upon, four times a day for four months, just as previously explained.

ཐ་མར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལྟར། སྔར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ཟིན་པ་དང་། དེ་ནས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་སྙིང་པོ་མཚན་གཅིག་ཐོག་ཐག་ཏུ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་འདུག་གོ། ། དེ་ནས་ནང་པར་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་མཚན་གཅིག་རྟག་པར་ཐོག་ཐག་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ནས། མཚན་མོ་དེ་ཟད་དེ་ནམ་ལངས་པ་ན་གང་འདོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ་དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སྒྲུབ་པ་དེ་དག་རྒྱུད་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བསྲུང་བ་དང་དབབ་པ་དང་། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། དོན་འདི་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་བསྲུང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བའོ། ། དབབ་པ་ནི་མི་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་དབབ་པ་དང་། ཀུ་རེར་དབབ་པའོ། ། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་སྒྱུ་མ་སྒྲུབ་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་ཡང་ཞེས་པ་ནི། སྔ་མ་དུས་བཞིར་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་དང་། རི་མོའི་མདུན་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་དང་། ཐ་མར་མཚན་གཅིག་ཐོག་ཐག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་གོ་ཆ་དང་དབྱུག་པ་དང་། སྐུད་པ་དང་། ཐལ་བ་དང་། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པ་ལ་ལན་ཅིག་བཟླས་པས།

Finally, having thus settled in meditative equipoise in that very samādhi, and having completed the previous recitation, one should then settle in equipoise in whichever of the four samādhis, such as loving-kindness and so forth, one wishes to accomplish. Having settled in equipoise in that samādhi, one should remain reciting the essence mantra throughout the entire night. Then, regarding the phrase "the samādhi as desired in the morning": having recited continuously throughout the entire night in that manner, when that night has ended and dawn has broken, the samādhi as desired will be accomplished. As for the passage beginning "Then, if one wishes to accomplish a samādhi," one should understand that this demonstrates the reasoning for those accomplishments as taught in the tantra itself. Regarding the phrase "protection, causing to descend, and the specific activities," this teaches the objects to be accomplished: "protection" refers to protecting men, women, and so forth; "causing to descend" refers to causing [deities] to descend for the sake of benefiting humans and non-humans, or for the sake of play; and "specific activities" refers to accomplishing illusions, subjugation, and so forth. Regarding the phrase "likewise for one month as before," the previous practice of reciting during the four periods of the day, the practice of reciting for one month before a painted image, and the final practice of reciting and remaining in samādhi throughout the entire night are as previously explained. Then, as appropriate, by reciting once over armor, a staff, thread, ashes, white mustard seeds, and so forth—

འདི་དག་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། གོ་ཆའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཤིང་སྔགས་བཟླས་སམ། དབྱུག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་ནས་བསྲུང་ངམ། ཡང་ན་དབྱུག་པ་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ། ལག་ཏུ་བྱིན་ནས་ཡུངས་ཀར་གྱི་ཐལ་བ་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་བམ། ཡུངས་ཀར་དངོས་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའམ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་རྡོ་རྗེ་དང་། ཕུར་བ་དང་མདའ་དང་གཞུ་དང་རལ་གྲི་དང་། བྱི་བྲུན་ལ་སོགས་པའི་རྫས་གང་རིགས་པ་དག་ལ། དེ་དག་སོ་སོའི་སྔགས་སམ། ཡང་ན་རང་གི་ལྷའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་གདོན་འབྱུང་པོས་ཟིན་པ་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། གདོན་གྱི་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱེད་དུ་དོགས་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ལ་བསྲུང་བར་བྱས་སམ། ལུས་ལ་བཏགས་སམ། ལག་པར་བྱིན་ན་ཡོངས་སུ་བསྲུང་ཞིང་འཇིགས་པ་དང་། གནོད་པ་དེ་དག་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། ། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཡུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པར་དགྲ་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དང་། མེ་དང་ཆུས་འཇིགས་པ་དང་། ནད་དང་ཡམས་ཀྱི་གནོད་པ་དག་འབྱུང་དུ་དོགས་ན་ཡང་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བར་བྱས་ན་འཇིགས་པ་དེ་དག་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པས་རེག་པའམ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པ་ནི། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི། བུད་མེད་དང་། ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་འགྲོ་བ་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམས་བསྡུའོ། ། སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་མི་མ་ཡིན་པ་གདོན་བགེགས་ཀྱི་རིགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་བསྡུའོ། །

These are the specific applications for protection: by binding the armor mudrā and reciting the mantra; or by protecting with the staff mudrā; or by consecrating a staff with the mantra and giving it into the hand; or by consecrating white mustard seed ash with the mantra; or by consecrating actual white mustard seeds with the mantra. By the word "etcetera," this includes any appropriate substances such as a vajra, a ritual dagger (kīla), an arrow, a bow, a sword, or mouse dung. By consecrating these with their respective mantras or with the mantra of one's own deity, one protects men, women, boys, and girls who are possessed by spirits or bhūtas; or those who are suspected of being harmed, or are currently being harmed, by humans, non-humans, or various classes of spirits. If these are tied to the body or placed in the hand, they will provide complete protection, and one will be liberated from those fears and harms. If one suspects that villages, cities, or provinces will be threatened by enemies, adversaries, the dangers of fire or water, or the afflictions of disease and epidemics, if one protects them in that same manner, they will be liberated from those fears. Now, in order to teach the descent [of the deity], it is said: "Men and so forth, touched by rākṣasas and so forth," and so on. Regarding the phrase "men and so forth," the word "etcetera" includes women, boys, girls, and any other beings whatsoever. Regarding the phrase "rākṣasas and so forth," the word "etcetera" includes all the various classes of non-human spirits, obstructors, and hindering demons that exist.

དེ་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ། སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་རེག་པའམ་ཟིན་པར་གྱུར་ཅིང་བརླབས་པ་ལས་གང་ཡིན་ཆ་མེད་པར་འཚོར་མི་བཏུབ་པ་དང་། མིང་ནས་གཟུང་བར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་མི་མ་ཡིན་པས་མ་ཟིན་བཞིན་དུ་རང་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཡང་ན་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཀུ་རེ་དང་རྩེད་མོ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཙནྡན་དཀར་པོའམ། དམར་པོའང་རུང་འདག་པའི་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ། ལྡེ་གུར་བྱས་པ་སྔགས་ལན་ཅིག་བཟླས་པས་དབབ་པ་དང་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལག་པས་བཅིངས་པའམ། ལུགས་མའམ། བྱས་པ་ཡང་རུང་དེ་བཞིན་དུ་ཕབ་ན་འབེབས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་གདོན་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། ། བུམ་པའི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕབ་ན་ཞེས་པ། ཟངས་མ་དང་གྱོ་མོ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་བུམ་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་ཕབ་ན་འབབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྫས་སྟོར་བ་གང་ན་འདུག་པར་འགྲོ་བའམ། གང་གིས་ཁྱེར་བ་དེ་སྟོན་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་ཁུངས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ནས་ལས་རྣམས་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། བསྲུང་བའི་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། ལན་ཅིག་བརྗོད་པས་ཞེས་པ་ནི། བསྲུང་བར་བྱ་བའི་གནས་ནི་འདི་དག་གོ་ཞེས་ལན་ཅིག་ཙམ་བརྗོད་ནས།

In that regard, when beings such as men are touched or seized by malevolent spirits such as rākṣasas, they become overwhelmed and unable to perceive anything clearly. Whether it be by calling out their names or even if they have not been seized by non-human spirits but have simply fallen into a state of mental derangement, one should identify them. Alternatively, even if they are not in such a state, for the sake of performing jests, play, and the like, one should mix white or red sandalwood with clay and water to make a paste. By reciting the mantra once over it, the spirit will be made to descend and speak. Regarding the phrase "the vajra hook and so forth": this refers to the wisdom samaya-mudrās of Vajrasattva and the others, such as the vajra and so on. If one binds these respective mudrās with the hands, or uses cast or crafted images of them, and causes the spirit to descend in that manner, it will descend and perform the desired activities, such as pacifying malevolent spirits. Regarding the phrase "if one causes it to descend into a vessel such as a flask": if one prepares a flask made of copper, clay, wood, or the like, and causes the spirit to descend as before, it will descend and be able to go to where lost objects are located or reveal who has taken them. As for the passage beginning, "In the same way, one should practice for one month," this indicates the source cited from the tantra. Then, regarding the phrase "the activities arise": this refers to the arising of protective activities. Regarding the phrase "by reciting once": this means that by reciting just once, "these are the places to be protected," [the protection is established].

གོ་ཆའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ནས་སྔགས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་དང་གཞན་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཙམ་འདོད་པའི་བསྲུང་བ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། དབབ་པ་ནི་ཙནྡན་གྱི་དྲི་ཞིམ་པོས་རེག་པ་དང་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཙནྡན་གྱི་ལྡེ་གུས་རེག་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་ལན་ཅིག་བརྗོད་པས་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ལན་ཅིག་བཟླས་པས་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བས་རྡོ་རྗེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྒྱུ་མའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཞེས་པ་ནི། སྒྱུ་མའི་མིག་འཕྲུལ་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟླས་བརྗོད་དུས་བཞིར་བྱ་བ་དང་། རི་མོའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་བྱས་ནས་སྒྱུ་མའི་ལས་ཀྱང་རྨ་བྱའི་མཇུག་མ་སྦམས་ཏེ། ཐུམ་པོར་བྱས་པའི་ནང་དུ་ཤེལ་ལས་བྱས་པའི་རྡོ་རྗེ་བཅུག་ལ་དེ་ནས་དམ་པོར་བཅིང་སྟེ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་མའི་ཕྱག་རྒྱས་རྨ་བྱའི་མཇུག་མ་དེ་མནན། དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་བབས་ཏེ། ནམ་ཞུགས་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེ་ནས་ནམ་འབབ་པར་གྱུར་པ་དང་། རྨ་བྱའི་མཇུག་མ་དེ་ལ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། རྟགས་དེ་དག་འབྱུང་ཕྱིན་ཆད་རྨ་བྱའི་མཇུག་མ་དེས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་ལ་གོ་ཆ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འདི་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །

By merely performing the application of binding the armor mudrā and reciting the mantra, protection will be established for oneself, others, cities, and so forth, for as long as desired. Regarding the descent [of the deity]: by touching with the fragrant scent of sandalwood—as previously described—and by touching with sandalwood paste, and by performing those mudrās such as the vajra hook as before and reciting once, the descent will occur. As for the phrase "by reciting all the vajras once," it is because those mudrās are of the nature of wisdom and thus share the same characteristics as a vajra. Regarding the specific application for accomplishing illusory activities: this teaches the ritual for accomplishing illusory magical displays. This too should be performed as before, with recitation at the four sessions and preliminary practices such as performing it before a painted image. For the illusory activity itself, one should take a peacock feather, roll it into a bundle, and insert a vajra made of crystal inside it. Then, bind it tightly. Next, press that peacock feather with the Vajrasattvī mudrā. All the mudrās will descend upon it; one should perform the recitation until they have entered. Then, when the descent occurs, various forms and so forth will be seen to appear upon that peacock feather. Once those signs have arisen, one can display all forms upon that peacock feather upon one's own body, just like the armor. In that way, these modes of accomplishment, such as "displaying oneself in all forms," will be achieved.

དབང་དུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཞེས་པ། དབང་དུ་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རི་མོའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་སྟེ། ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་དུས་བཞིར་བཟླས་བརྗོད་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བྱ་སྟེ། སྔར་བསྙེན་པ་བྱའོ། ། དེ་ནས་བསྙེན་པ་ཟིན་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ཏེ་མཚན་གཅིག་ཐོག་ཐག་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ལ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་དེ་འབར་བར་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ཕྱག་རྒྱ་དེ་བཅིངས་ཏེ་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ན། སེམས་ཅན་གང་དབང་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་དེའི་སེམས་སུ་ཞུགས་ཤིང་སེམས་ལ་བབ་ཅིང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པས་རང་དབང་མེད་པར་བདག་གི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ། དབང་དུ་བྱ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པས་སོ། ། ཕྱིན་ཆད་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པས་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་དེ་འབར་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བཟླས་ནས་ནམ་འབར་བར་གྱུར་པ་དེ་ཕྱིན་ཆད་ཕྱག་རྒྱ་དེ་བཅིངས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ཆགས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཞེན་པའི་ཐུགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། སེམས་ཅན་གཞན་ཕལ་པ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ངོ་མཚར་མི་ཆེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་རིག་སྔགས་འཆང་གི་དངོས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཞེས་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་པར་སྟོན་པ་སྟེ།

Regarding the specific application for the rite of subjugation: the specific meditative absorption for subjugation is as follows. In the presence of a painted image, one should bind the samaya mudrā of one’s own deity and perform one hundred and eight recitations during each of the four sessions for one month; this constitutes the preliminary service. Then, once the service is completed, one should draw a maṇḍala and perform recitations throughout the entire night. If the bound samaya mudrā is seen to blaze, then by binding that mudrā and performing recitations, one will enter the mind of whichever sentient being one wishes to subjugate. Having descended into their mind and become absorbed in it, through a thought imbued with passion, that being will come under one’s power without any autonomy. As it is said, the passage beginning with "one who desires to subjugate" explains the reasoning as it appears in the tantra. Regarding the phrase "from then on, by merely binding the mudrā": having recited until the mudrā blazes, from the moment it blazes onward, by merely binding that mudrā, even all the supramundane deities, the Tathāgatas and their heirs, will develop a mind of attachment and intense longing for oneself. If this is so, what need is there to mention that ordinary, common sentient beings will become attached and longing? Thus it is said that this is not a great wonder. Regarding the phrase "the specific siddhi of the mundane vidyādharas": the term "mundane" indicates that there are also supramundane ones.

དེ་ལས་འདིར་འཇིག་རྟེན་པ་འབའ་ཞིག་གི་རིག་སྔགས་འཆང་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རི་མོའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཞེས་པ། སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་རི་མོའི་གཟུགས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གཞག་པའི་མདུན་དུ་སྔར་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་རང་གི་ལྷ་གང་སྒྲུབ་པ་དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱའོ། ། དེ་ལ་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་གྲངས་རེ་རེ་ཞིང་གྲངས་སྟོང་རྩ་བརྒྱད་སྟོང་རྩ་བརྒྱད་སྙེད་དུས་བཞིར་ཁོ་ནར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ལ་ཐ་མར། དེ་བཞིན་མཚན་གཅིག་ཅེས་པ། དེ་ལྟར་བསྙེན་པ་བྱས་པའི་མཇུག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྲིས་ནས་སྔ་མའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་གཅིག་ཡལ་ནངས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ། ཐོག་ཐག་ཁོ་ནར་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། ནམ་ཕྱག་རྒྱ་འབར་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ནས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་འབར་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་བཅིངས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་པ་སོ་སོའི་གཟུགས་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་གཞན་ལ་རིག་སྔགས་འཆང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་རིག་སྔགས་འཆང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་པས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི།

Here, the method for accomplishing the siddhi of a worldling’s vidyādhara is taught. How so? "In the presence of a painted image" means that in front of a painted image of the deity previously described, which is placed as an object of focus, one should first perform the preliminary service (pūrvasevā) for one month, binding the samaya-mudrā of whichever deity one is practicing. Regarding that, one should perform the recitation exactly four times a day, with a count of one thousand and eight for each session. Finally, "for one night" means that at the conclusion of having performed the preliminary service in that manner, one should properly draw the maṇḍala of accomplishment and, in the same manner as before, bind the mudrā for one night until dawn and perform the recitation continuously. "When the mudrā blazes" means that when the mudrā, having been bound and the recitation performed, blazes, then by binding that mudrā, one will achieve the various forms of siddhi that manifest the individual forms of whichever worldly deities one desires, such as Maheśvara and so forth, as well as the others, such as the vidyādharas and so forth; that is, from those other worldly deities and vidyādharas, whichever siddhi one desires will be accomplished. The words "As it is said" and so forth indicate the reasoning taught in the tantra; since its meaning is as explained previously, it is sufficient to understand it through the terminology. "Arising from the Tathāgata family" means:

དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་རྣམས་ཟླས་བརྗོད་པར་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་དངོས་གྲུབ་གཞན་སྤྱིར་བསྟན་པ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འདིར་མ་སྨོས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཚིག་མང་གིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་གྲུབ་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། འདི་དག་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ན་གྲུབ་སྟེ་མཚན་མ་འབྱུང་བའོ། ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་པའི་རིག་སྔགས་འགྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་པོ་རྣམས་མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་ཐབས་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་དག་གོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཅེས་པ་ནི། དང་པོར་སྙིང་པོར་གྲུབ་པས་དུས་གསུམ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་སྟེ། སྙིང་པོ་ཡོངས་སུ་བཟླས་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་འདིར་སྙིང་པོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ནི། སྙིང་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷ་གང་ལ་མོས་པ་དེའི་སྙིང་པོ་བཟླས་པ་སྟེ། བཟླས་པའི་ཐབས་དང་བྱེ་བྲག་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པས་དེ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་ཕ་རོལ་པོ་གཞན་གྱི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་ཞེས་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། །

These are the wisdom beings, such as the glorious Vajrasattva and others. Regarding the "essences and mudrās": when the recitation of their essences, mudrās, secret mantras, and knowledge mantras occurs, the methods for accomplishing other general siddhis are not mentioned here; they should be understood from the Tattvasaṃgraha, the root tantra itself, as they are concerned with avoiding excessive wordiness. Then, regarding the phrase "those who have accomplished the essences, mudrās, secret mantras, and knowledge mantras": if these are practiced correctly, they are accomplished and signs arise. The phrase "the application of knowing the past, present, and future as they occur" refers to the application of the method by which those who have accomplished knowledge mantras know the three times exactly as they wish, as if perceiving them directly. These are also those that appear below. In that context, "for a start" indicates that first, through the accomplishment of the essence, the application of knowing the three times is taught. Regarding "having fully recited the essence": whatever is explained as an "essence" in this tantra is the essence; specifically, one should recite the essence of whichever deity one has devotion toward. Since the methods and particulars of recitation have already been explained, they should be understood from those. Regarding "of oneself and others": one should know the minds of oneself and other external beings exactly as they are. Regarding "past, present, and future": one should also know the three times for oneself and others exactly as they are. Therefore:

དེ་ནི་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། འདི་དག་ནི་སྒྲ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་མཚན་ཉིད་དབང་པོའི་མངོན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱའི་ལྷ་ནི་མཉེས་བྱས་ན། ། ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་བཟླས་པ་བྱས་པའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་འདིར་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་དག་ཚང་བའམ། གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ་མཉེས་པར་བྱས་ནས་མཚན་མ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒྲུབས་ན་དེས་དངོས་གྲུབ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་ནི་བཅིངས་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། ལྷ་སོ་སོའི་སྒྲུབ་པ་དེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བའོ། ། ཡིད་ལ་ཆོ་ག་བཞི་བྱས་ནས། ། ཞེས་པ་ནི། དུས་གསུམ་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའམ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་དམིགས་ནས་ཡིད་ལ་འབྱུང་བ་དེས། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་བརྟགས་ན་ནི། གོང་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་ཏེ། སྙིང་པོ་གྲུབ་པའི་སྐབས་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའམ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གསང་སྔགས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི་ཞེས་པ་ནི། གསང་སྔགས་བསྒྲུབས་པ་ལས་མཚན་མ་བྱུང་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའམ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་སྟེ། གསང་སྔགས་ལན་ཅིག་བརྗོད་ན་ནི། ། ཞེས་པ། རྒྱུད་འདི་ལས་གསང་སྔགས་སུ་བཤད་པ་དེ་དག་འཆང་བའམ། ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ་མཚན་མ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒྲུབས་ནས་མཚན་མ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའམ།

"By this, one will know and see," means that these [objects] will appear directly to the senses through sound, the sphere of activity, and their characteristics. "If the deity of the mudrā is pleased" means that, just as when the essence mantra is recited, if one performs the practice in this tantra by pleasing these mudrās—whether all of them or even just one—until the signs arise, one will achieve the accomplishments as previously explained. "Having bound a single mudrā" means binding the samaya mudrā of the specific deity's practice. "Having performed the four rituals in the mind" means visualizing the characteristics of the objects of the three times exactly as they are, or as one desires, clearly and directly in the mind; by that which arises in the mind, "if one examines the worlds, one will know as before," meaning that, as in the section on the accomplishment of the essence, one will know the characteristics of the three times exactly as they are, or as one desires. "The arising of the wisdom of the accomplished secret mantra" teaches the ritual for knowing the characteristics of the times exactly as they are, or as one desires, after the signs have arisen from the practice of the secret mantra, just as before. "If the secret mantra is recited once" means that if one practices those mantras explained in this tantra—whether the whole or even a single part—until the signs arise, and once the signs have appeared, one will know the characteristics of the three times exactly as they are.

ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་ནས་གསང་སྔགས་ལན་ཅིག་ཙམ་བརྗོད་ན་ཡང་དུས་གསུམ་ཇི་ལྟ་བའམ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་རང་གི་ལྕེས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བདེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགྲུབ་པའི་རིམ་པ་ནི་ཞེས་པ་རྒྱུད་འདི་ལས་རིག་སྔགས་སུ་བཤད་པ་དེ་ཚང་བའམ། ཕྱོགས་གཅིག་རུང་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ནས་མཚན་མ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་ནམ་དུས་གསུམ་པོ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའམ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དག་མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བར་ཡིད་ལ་དམིགས་ནས་རིག་སྔགས་ལན་ཅིག་ཙམ་བརྗོད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དོན་སྟོན་ཅིང་རིག་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་བཀའ་སྩལ་པ་བཞིན་པས་ན། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ཚིག་བཞིན་དུ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། སྙིང་པོ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྡུས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་བཞིའི་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་བསྡུས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་གང་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དང་པོར་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་ཁྲུས་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་གདོང་གང་སྒྲུབ་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། ཁྲུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྔར་བཤད་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་། ད་དུང་བསྣན་ལ་བསྟན་པ་ནི། རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་ན། འདིར་ཡང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་བཀྲུ་བ་སྔར་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

It is taught that if one visualizes according to one's desire and recites the secret mantra even once, one will know the three times exactly as they are, or just as one wishes, and whatever one speaks with one's own tongue will become true. Regarding the stages for accomplishing the knowledge of the vidyā-mantra: if one practices exactly as explained in this tantra as a vidyā-mantra—whether in its entirety or in part—and signs of accomplishment arise, then by visualizing oneself, others, or the three times according to their characteristics or as one desires, as if they were directly perceived, and reciting the vidyā-mantra even once, it will likewise reveal the meaning and become known. Since this is just as Vajradhara has commanded, it is said: "Just like the words of Vajradhara." The summary of the accomplishments arising from the recitation of the four—the essence, and by the word "etcetera," the mudrās, secret mantras, and vidyā-mantras—has already been explained. Whichever of those practices one performs, first one should bathe in order to pacify the conceptual thoughts of one's own mind. Then, since one is to engage in the activity of whatever practice is being performed, it is necessary to understand the specific types of bathing. Although their characteristics have already been explained, to provide a further supplement, it is said: "Here too, one should first wash the conceptual thoughts of one's own mind," and so forth.

ཇི་ལྟར་རྒྱུད་གཞན་ལས་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་གཙོར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་ཡང་ཅི་བྱེད་ཀྱང་དང་པོར་གཙོར་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་འདིར་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་མ་བསྟན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་རྟག་ཏུ་ནང་གི་བསམ་པ་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙང་སྦྲ་དང་སྤྱོད་པ་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་བྱ་དགོས་པ་མ་ཡིན་པས་རྒྱུད་འདི་ལས་དེ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྟག་ཏུ་ནང་སྦྱངས་པ་ཁོ་ན་གཙོར་ཟད་ཀྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲུས་ནི་གཅེས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་མངོན་པར་དད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཁྲུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་དུ་མ་དང་རིམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ལ་ཞེན་པར་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ལ་ཕབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡ་རབས་རྣམས་ནི་རང་གི་བསྙེན་པའི་ལྷ་མགུ་བར་བྱ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ངག་གི་མི་གཙང་བ་དག་བསལ་ཅིང་སེམས་ཉིད་ཀྱང་དག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲུས་དང་སྡོམ་པ་ཁོ་ན་གཙོར་མཚོན་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དག་ལ་ཡང་བསྔགས་ཤིང་ཡ་རབས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ།

Just as bathing and ritual purity are emphasized in other tantras, this Tattvasaṃgraha Tantra also teaches that whatever one does, one must first primarily perform bathing and ritual purity. An opponent asks: "If so, why are the specific details of bathing and so forth not taught here?" It is said in response: "Because a yogi who constantly abides in the yoga of their own deity and possesses internal purity of intention does not need to exclusively engage in external ritual purity, conduct, vows, and so forth, the actual rituals for performing those are not explicitly taught in this tantra." Therefore, it is taught that "one should not be attached to them." This means that since constant internal purification through the yoga of one's own deity is the primary concern, external bathing is not essential; thus, one should not place great faith in it. The opponent asks: "If so, what is the purpose of teaching the various types of bathing with water and so forth, along with their many distinctions and stages, within the tantras?" It is taught that performing bathing and so forth with attachment is for the sake of acting in conformity with worldly conventions and for the sake of acting in conformity with the physical body. This is explained as follows: just as worldly noble people primarily emphasize bathing and vows in order to please their personal tutelary deities, to remove the impurities of their own body and speech, and because they desire to purify the mind itself, they praise those who act in such a way and regard them as noble.

གང་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པ་དག་ནི་སྨད་ཅིང་བཤུང་བར་བྱེད་པས་ན་དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་ལ་གནོད་པ་དང་དྲི་ང་བ་དག་ཡོད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཁྲུས་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ཡང་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། ཁྲུས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྔར་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། དེ་བས་ན། དགོངས་པ་འདི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི། ཕྱིའི་ཁྲུས་དག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ལ་ཕན་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མ་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ། དགོངས་པ་འདི་དག་རང་བཟོར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་གསལ་པོར་བསྟན་ཏོ། ། མི་དགེ་བཅུ་དག་སྤངས་ནས་སུ། ། དགེ་བ་བཅུ་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་སེམས་པ། ། དེ་ནི་ནང་གི་ཁྲུས་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་ལུས་ཀྱི་གསུམ་དང་། ངག་གི་བཞི་དང་། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་པོ་དག་གཏན་ནས་སྤངས་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས། སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པར་འདོད་ཅིང་གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ནང་གི་ཁྲུས་ཞེས་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ནས་ནི། ། ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བར་བྱ། ། བདག་ཉིད་བཀྲུ་བའི་ཕྱི་ན་ནི། ། རྣལ་འབྱོར་ཁྲུས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྐྱོན་སྦྱང་བའི་ཕྱིར།

Those who do not act in such a way are disparaged and reviled; therefore, in order to conform to them and to remove the harm and foul odors present in one's own body, there is no fault in bathing. Furthermore, the statement "this has already been explained" indicates that the purpose and characteristics of bathing have already been explained above. Thus, the statement "this intention is clearly shown in the Vajraśekhara Tantra" means that these reasons or intentions—namely, that external bathing is merely for the sake of conforming to worldly conventions and benefiting one's own body, and that there is no fault in not performing it in an ultimate sense—are not presented as one's own invention, but are clearly taught in the Vajraśekhara Tantra: "Having abandoned the ten non-virtues, And having relied upon the ten virtues, To have the intention to benefit all sentient beings— That is called the 'inner bath.'" This means that having completely abandoned the ten non-virtuous actions of body, speech, and mind—the three of the body, the four of speech, and the three of the mind—which are accompanied by faults, and having relied upon the ten virtues through which the actions of body, speech, and mind become entirely pure, to desire the benefit of all sentient beings and not to cause them harm is called the "inner bath." "Having sealed oneself with the mudrā, One should release all mudrās. For the sake of washing oneself, This is taught as the 'yogic bath.'" This means that for the sake of purifying the defects of the coarse habitual tendencies of one's own body, speech, and mind:

བདག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བསྟན་ནས་དེའི་ངང་ལ་གནས་ཤིང་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ནུས་སུ་བྱས་པས་མཉེས་པར་བྱས་ཤིང་། ཐ་མར་ཕྱག་རྒྱ་བཀྲོལ་བ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲུས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལུས། ། ཆུ་ཡི་ཁྲུས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ། ལས་འདི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཁྲུས། ། སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་བཤད་ཅེས་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའི་ཡིན་ནོ། ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཁ་གདོང་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆུའི་ཁྲུས་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པས་ནང་གི་ཁྲུས་གཙོ་བར་བྱེད་པ་དག་ལ་ནི། ཁྲུས་སྔ་མ་དག་བསྟན་ལ། སློབ་དཔོན་སྤྱོད་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཕྱིའི་ཁྲུས་ལ་དགའ་ཞིང་གཙོར་འཛིན་པས་ཕྱིའི་ཁྲུས་ཀྱིས་དག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་ནི། ཆུའི་ཁྲུས་འདི་དག་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཁྲུས་བྱེད་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་བསྲུང་བ་སྔར་གསུངས་པས་བསྲུང་ངོ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཁྲུས་དེ་དག་གང་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། རིགས་བཞི་གང་བསྒོམ་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་གི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་སྔར་གོང་དུ་གསུངས་པ་དེ་དག་གིས་ལུས་བསྲུངས་ལ་གདོད་ཁྲུས་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཁྲུས་ཟིན་ནས་ཀྱང་བསྲུང་བ་དེ་ཁོ་ནའོ། ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བར་འདོད་པས་ཞེས་པ་ནི། བདག་དང་གནས་དང་རྫས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གང་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་གསལ་བར་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། ནང་གི་ཁྲུས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་དང་།

Having shown oneself as a Buddha endowed with the four mudrās, one should remain in that state and perform recitations and so forth as much as possible to please [the deity]. Finally, the releasing of the mudrās is also taught as the yoga-bath. "The body associated with the practice of cleanliness is called the 'water bath'; this activity is the bath of conceptualization—so it is explained to the masters." This refers to the outer [bath]. Washing the limbs of the body, the mouth, the face, and so forth is the water bath. This teaching has two purposes: for those masters who, through their devotion to the profound and vast, prioritize the inner bath, the former baths are taught; for those masters who, being primarily engaged in conduct, delight in and prioritize the outer bath, viewing purity through the outer bath, these water baths should be understood as taught. Regarding the statement, "One should protect oneself with the specific protection previously taught for the family of those wishing to bathe": whether one performs either the outer or inner bath, one should first protect the body with the specific mantras and mudrās of whichever of the four families one is meditating upon, as previously explained above, and only then perform the bath. After the bath is finished, that same protection remains. Alternatively, regarding the phrase "or by one wishing to protect everything": a yogi who wishes to protect all necessities—oneself, the place, the substances, the implements, and so forth—should clearly bring to mind the yoga of whichever deity is one's own. This constitutes protection through the inner bath.

ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཙང་སྦྲ་བྱ་བར་རྒྱུད་འདིར་ཞེས་པ། ཆུའི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཙང་སྦྲ་བྱ་བར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བར་མངོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་འདིར་ནང་གི་ཁྲུས་བྱ་བར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ཡང་བཀག་པ་མེད་དེ། བྱ་དགོས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་གནང་བར་མངོན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕྱིའི་ཁྲུས་བྱ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་མ་བཀག་པ་དང་། ཁྲུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དག་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་མངོན་ནོ། ། དེ་བས་ན་རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བསྲུང་བའམ། ཞེས་པ་ནི་རིགས་བཞི་གང་བསྒོམ་པ་དེའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་བསྲུང་བའོ། ། འམ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་དེར་ཡང་མ་བཅད་དེ། རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་དེའི་དུས་སུ་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ཆ་ལུགས་གསལ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཆུའི་ཁྲུས་དང་སའི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད། གཙང་སྦྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བར་མངོན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་གཞན་དག་གསུངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི།

Regarding the statement, "In this tantra, external purification such as bathing is to be performed," it is evident that the Blessed One permitted the performance of purification characterized by bathing in water and so forth in this Tattvasaṃgraha Tantra. This means that just as the internal bathing is taught in this tantra, external bathing and purification are likewise not prohibited; it is evident that the Blessed One intended for them to be performed. Why is this? It is stated: "Because no other ritual procedures for bathing and so forth are taught." This is because there is no prohibition stating that external bathing is unnecessary, and because no other forms of bathing have been mentioned, it is evident that this is the case. Therefore, "protection in accordance with one's own family" means protection by means of the mantras and mudrās of whichever of the four families one is meditating upon. The word "or" does not exclude that; rather, one should protect oneself through the pride of the samaya-sattva of one's own deity. At that time, one should possess the pride of clearly manifesting the attire of the samaya-sattva of one's own deity. "External purification and so forth" refers to the characteristics of bathing in water, bathing in earth, and so on; it is evident that all such purifications should be performed according to one's own preference. Regarding the statement, "In the Vajraśekhara, other general external bathing rituals for all yogins are taught," it is as follows:

རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་ཕྱིའི་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་འདི་ལས་གསུངས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་སྟོན་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དེའི་རིམ་པ་ཡང་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། རང་གི་ལྕེ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསམ་སྟེ། ཨོཾ་ཊུཾ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་གཉིས་པོ་འདི་ལུས་ཐམས་ཅད་དམ་ཡང་ན་གནས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་གམ། གནས་ལྔ་པོ་དང་ཡན་ལག་གི་ཚིགས་རྣམས་སུ་དགོད་དེ། རྡོ་རྗེ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྙིང་པོ་ཧཱུཾ་ཞེས་པ་དང་། མི་འཆི་ཐབ་སྦྱོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དེ་དེ་ན་སྔགས། ཨོཾ་དྷཱུ་པི་དྷཱུ་པི་ཀཱ་ཡ་དྷཱུ་པི་བཛྲ་དྷཱུ་པི་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པ་འདི་བཟླས་ཤིང་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ལག་པ་གཉིས་ཁུ་ཚུར་བཅངས་ལ་གཡས་པའི་མཐེ་བོ་དང་གཡོན་པའི་མཛུབ་མོ་གཉིས་རྩེ་མོ་སྦྱར། གཡས་པའི་མཐེ་བོ་དང་མཛུབ་མོ་སྦྱར་ཏེ། མཐེའུ་ཆུང་གཉིས་ཀྱང་གཤིབས་ཏེ། སྦྲེལ་ནས་རྩེ་མོ་ཅན་དུ་བྱས་ལ་བཟློག་སྟེ། ལག་པའི་རྒྱབ་བདག་ལ་བསྟན་སྦྱར་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དེས་བདག་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཚོགས་ཀྱི་གཟི་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བར་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྟག་ཅིང་གནས་ལྔར་གཏུག་གོ། ། དེ་ནས་ས་གཙང་མ་ལ་ཨོཾ་བྷཱུ་ར་ཛྭ་ལ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པའི་སྔགས་འདིས་ལན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བཏབ་ལ།

From the Vajraśekhara Tantra, it is said that while all yogins commonly follow this ritual for external bathing, there are also other ways of teaching it that do not conform to this. What are those? They are the stages such as the following: having clearly visualized the yoga of the samayasattva of one’s own deity exactly as it is, one should imagine the dharmamudrā and a five-pronged vajra upon a moon maṇḍala on one’s own tongue. One should then place the two syllables oṃ and ṭuṃ upon the entire body, or alternatively, upon the five locations, the five locations and the joints of the limbs. Mentally reciting the essence mantra of Vajrayakṣa, hūṃ, and the essence mantra of Amṛtakuṇḍalī, a, one should recite the mantra: oṃ dhūpi dhūpi kāyadhūpi vajradhūpi svāhā. Regarding the mudrā for this: clench both hands into fists and join the tips of the right thumb and the left index finger. Join the right thumb and index finger, align the two little fingers, and connect them to form a pointed shape; then turn it so that the backs of the hands face oneself. This is the blazing vajra mudrā. With this mantra and mudrā, one should mentally visualize oneself as being transformed into a blazing vajra host and touch the five locations. Then, sprinkle clean ground twenty-one times with this mantra: oṃ bhūrajvala svāhā.

ཆུའི་ངོགས་གཙང་མའི་ཕྱོགས་སུ་ཆ་གསུམ་དུ་བགོས་ནས་རི་ལུ་གསུམ་བྱ་སྟེ། བཞག་ལ་དེ་ནས་བདག་ཉིད་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསམས་ན་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཁྲོ་བོའི་ལྟ་བས་ཆུའི་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་བལྟས་ནས་ཆུའི་ནང་གི་བགེགས་རྣམས་ཀུན་དུ་བསལ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བའི་བརྟག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་མཚམས་བཅད་ཅིང་བགེགས་མང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་ཆུ་ལ་མངོན་པར་བརྟགས་ཏེ། ས་ཆ་གསུམ་དུ་མངོན་པར་བགོས་པ་དེ་ལས་ཆ་གཅིག་གིས་རོ་སྨད་བཀྲུས་ལ་ཆ་གཉིས་པས་མགོ་མན་ཆད་ལུས་ཐམས་ཅད་བཀྲུས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་མི་སྨྲ་བར་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁྲུས་བྱས་ནས། སའི་ཆ་གསུམ་པས་ལག་པ་བཀྲུས་ལ་ཉེ་རེག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ལ་རྡོ་རྗེ་ཆུའི་སྙིང་པོ་ཨོཾ་ནཾ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པས་ཉེ་རེག་བྱས་ཏེ་ཡང་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བདག་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་སྔར་གསུངས་པའི་ཚོགས་ཞེས་པ་ཉེ་རེག་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིད་ལ་གསལ་བར་བྱས་ནས་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་པ། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་གའི་རིམ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་ཆུས་བདག་གི་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ལ་ལྷ་ལ་ཡང་ཆབ་གསོལ་ཏེ་ཞེས་པ། རང་གི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བསམས་པ་ལ་ཡང་ཁྲུས་ཆབ་གསོལ་ཏེ།

Divide the clean water into three portions and form three pills. Having set them aside, one should then contemplate oneself in the yoga of the samayasattva of one’s own deity. Looking in all directions toward the water with the wrathful gaze explained above, one should completely dispel all obstructors within the water. By means of that very examination of the vajra gaze, one establishes a boundary all around like a vajra, and having visualized the water so that it cannot be harmed by any of the many obstructors, one should wash the lower body with one of the three portions of earth. With the second portion, one washes the entire body from the head downward. The ritual for practicing the sublime Dharma is to be endowed with non-conceptual samādhi. Having become endowed with that samādhi, one should bathe as desired without speaking. Then, having washed the hands with the third portion of earth and bound the mudrā of the ritual rinsing, one performs the rinsing while reciting the vajra-water essence, oṃ naṃ. Furthermore, one should bring to mind oneself as the samayasattva. Following the rinsing, as for the "assembly" previously mentioned, one should clearly bring to mind the samayasattva samādhi and, being endowed with the application of the sequence of rituals explained above, one should confer empowerment upon one’s own crown with the water of the vajra-jewel samaya-mudrā. As for "offering water to the deity," one should also offer the ritual bath to one’s own deity, the jñānasattva, visualized in the space before one.

གནས་བསྲུང་བ་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་བཀྲོལ་ཞེས་པ་སྔར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་བསྲུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རིམ་བཞིན་བཀྲོལ་ནས་ཆུའི་ནང་ནས་བྱུང་སྟེ། སྔགས་པ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའམ། རང་ལ་གང་ཡོད་པའི་གོས་གཙང་མའམ། རིགས་གང་ཡིན་ཁ་དོག་སྔར་བཤད་པ་དང་ལྡན་པའི་གོས་ཀྱང་རུང་། འཕགས་པ་མི་འཆི་ཐབ་སྦྱོར་གྱི་སྙིང་པོ་སྔར་བཤད་པས་སྨད་གཡོགས་དང་སྟོད་གཡོགས་ལ་བཏགས་ནས་གསོལ་བ། གཟི་བརྗིད་ཕུང་པོའི་སྔགས། ཨོཾ་ན་མཿསརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཥྞཱི་ཥ་ཏེ་ཛོ་ར་ཤི་ཨ་ཝ་ལོ་ཀི་ཏ་མཱུརྟི་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཛྭ་ལ་ཛྭ་ལ་དྷ་ཀ་དྷ་ཀ་པི་ཀ་བི་ཀ་བི་དྷ་ར་ཧཱུྃ་ཕཊ། ཅེས་པའི་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པས་བཏབ་པའི་ཕྲེང་བ་མགོ་ལ་བཅིང་ཞིང་བགོ་བར་བྱའོ། ། ཁྲུས་ཀྱི་རིམ་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྲུང་བ་དང་། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་གོ་རིམ་དུ་བསྡེབས་ཏེ་བསྟན་པ་འདི་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། ། གང་ཞེ་ན། བདག་ནི་དང་པོར་གོ་ཆ་བགོ། ། ཁྲོ་བོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ། ། ཡི་གེ་འབྲུ་གཉིས་གོ་ཆ་བགོ། ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གནོད་སྦྱིན་དྲག་ཆེན་དང་། ། ཁྲོ་བོ་མི་འཆི་ཐབ་སྦྱོར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ནི་དང་པོར་གོ་ཆ་བགོ། ། ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་དུ་བྱས་ནས་རང་གི་ལྕེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསམས་ནས། ཨོཾ་ཊུཾ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་གཉིས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དུ་བཀོད་པའོ། །

Regarding the explanation of how to release the protection of the site: having sequentially released the meditative absorptions for protection that were previously manifested, one emerges from the water. Then, the practitioner should wear a garland consecrated by reciting the mantra as desired, or using whatever clean garment they possess, or even a garment of the specific color and type previously described. Having tied the essence mantra of the Noble Amṛtakuṇḍalī previously explained to the lower and upper garments, one should don them. Then, one should bind and wear the garland consecrated by reciting the mantra of Tejorāśi: Oṃ namaḥ sarvatathāgatoṣṇīṣatejorāśi avalokita mūrti hūṃ hūṃ jvala jvala dhaka dhaka pika pika vidhara hūṃ phaṭ. One should perform all these stages of the ritual bathing. As for the statement, "All these stages of the ritual bathing should be performed," this refers to the presentation distinguished by the outer and inner, the protection according to the specific family, and the sequence of rituals such as the mental engagement in deity yoga. These are also clearly and specifically taught in the Vajraśekhara Tantra. What is it that says? "I shall first don the armor; I shall then recollect the wrathful one. I shall don the armor of the two syllables; It destroys all aggregates. The fierce Vajrayakṣa and The wrathful Amṛtakuṇḍalī." Regarding "I shall first don the armor": having actualized the yoga of the samayasattva of one's own deity, one visualizes the five-pronged vajra of the dharma-mudrā on one's tongue and arranges the two syllables Oṃ and Ṭūṃ upon all the limbs.

ཁྲོ་བོའང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་གནོད་སྦྱིན་དང་མི་འཆི་ཐབ་སྦྱོར་ཏེ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ལའོ། ། ཡི་གེ་འབྲུ་གཉིས་གོ་ཆ་མཆོག། ཅེས་པ་ནི། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཧཱུྃ་དང་ཨ་གཉིས་སོ། ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི། བར་དུ་གཅོད་པར་འདོད་པའི་བདུད་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དེས་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གནོད་སྦྱིན་དྲག་ཆེན་དང་། ། ཁྲོ་བོ་མི་འཆི་ཐབ་སྦྱོར་རོ། ། ཞེས་པ་ནི། གོ་ཆ་དང་ལྡན་པས་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་འཇིག་ཅིང་བར་དུ་གཅོད་པ་སེལ་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྲོ་བོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། བདག་ཉིད་རབ་འབར་འཇིགས་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྲུང་བ་བྱས་ནས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཚོགས་ཀྱི་གཟི་ཅན་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་འབར་བ་བརྗོད་དཀའ་བ། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འབར་བས་གཟི་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི། ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་དཔག་པར་མི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་དེའི་མིང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ན་གླགས་བཙལ་བར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བར་ཆད་བྱ་བར་ག་ལ་ནུས་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། འདི་ནི་གསང་སྔགས་འདི་ཡིད་ཀྱིས། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གྱུར་པར་བྱ་བ་དང་། ཨོཾ་དྷཱུ་པི་ཞེས་པའི་སྔགས་འདི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཕྱག་རྒྱས་སོ། ། ཞེས་ཏེ་སྔར་བསྟན་པའི་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་དེ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ས་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ། ། ཞེས་པ་ནི། ས་ལ་རིག་སྔགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བཟླས་པས་བཏབ་པ་སྟེ།

"One should also recollect the wrathful deities" refers to Vajrayakṣa and Amṛtakuṇḍalī. "The two syllables are the supreme armor" refers to the two heart-mantras of those two, HŪṂ and A. "It destroys all aggregates" means that it destroys all the activities of Māras and others who wish to create obstacles. "Vajrayakṣa, the great fierce one, and the wrathful Amṛtakuṇḍalī" means that these wrathful deities, being endowed with armor, possess the power to destroy the activities of others and eliminate obstacles. "One is oneself intensely blazing and terrifying" indicates that after performing the protection in that way, one is shown to be endowed with qualities; one becomes possessed of the splendor of a mass of blazing vajras. "The blazing vajra is difficult to describe" means that one who is made splendid by the blazing vajra possesses qualities that cannot be described or measured. If others are unable even to utter its name, what need is there to mention seeking an opportunity? It is shown that how could they possibly be able to create an obstacle? "This secret mantra, with the mind" means that to become thus, one should mentally recite this mantra, OṂ DHŪPI, and with the blazing vajra mudrā. This teaches that one should understand that it becomes thus simply by binding the previously explained blazing vajra mudrā. "Twenty-one times upon the ground" means that the ground is empowered by reciting the vidyā-mantra twenty-one times.

རིག་སྔགས་ཞེས་པ་ནི། ཨོཾ་བྷཱུར་ཛྭ་ལ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱའོ། ། མངོན་པར་བསྔགས་ཞེས་ཏེ། དེས་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བཟླས་ཏེ་ས་ལ་བཏབ་པའོ། ། ས་དེས་བདག་ཉིད་བཀྲུ་བ་ནི། ། ཞེས་པས། དེ་ཡང་ཆ་གསུམ་དུ་བགོས་ལ་བདག་ཉིད་བཀྲུ་བར་བྱའོ། ། རོ་སྟོད་རོ་སྨད་རྐེད་པར་རོ། ། ཞེས་པ་ནི། སས་བཀྲུས་པ་ལ་བཀྲུ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། ། སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི། འདིར་འདི་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི་རྒྱུད་དེར་ནི་འདིར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོའམ། རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདིར་འདི་ཙམ་ལས་དེ་དག་ཀུན་ཚང་བར་མ་བྲིས་སོ། ། ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་གཙང་སྦྲའི་བྱ་བའི་ཐབས་བསྡུས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། དེ་ལྟར་ཁྲུས་དང་ལས་དང་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་དུ་མར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་གྱིས་ཀྱང་། མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མཁས་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བསྟན་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་ཁྲུས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རང་གི་ལྷའི་བདེན་པ་དང་། ཆོས་དང་། ལས་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཅིང་འཆད་པར་བྱེད་པས། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རང་གི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་པ་ནི།

Regarding "vidyā-mantra," it is "oṃ bhūrjvāla svāhā." "Consecrated" means that one should recite it twenty-one times and sprinkle it upon the earth. "One should wash oneself with that earth" means that one should divide it into three parts and wash oneself. "The upper body, the lower body, and the waist" indicates the method of washing with the earth. "And so forth, as extensively taught" means that although only this much has been shown here, in that tantra there are many other aspects or extensive explanations beyond what is taught here; however, all of them have not been written down here in their entirety. This is the intended meaning. The explanation of the summarized methods for the activities of purification, such as bathing, is complete. Although the various distinctions of bathing, ritual actions, activities, accomplishments, and recitations have been taught in this way, other necessary points must also be shown in order to delight future yogis who are skilled in these matters and to benefit those who are diligent in practice. Immediately following the presentation of the stages of the method for the activity of bathing, the truth of one's own deity, the dharma, the activity, the subjugation, and so forth are shown and explained. Therefore, "then" refers to the yogi who is diligently engaged in pleasing their own deity in an uninterrupted manner.

གོང་དུ་བསྟན་པའི་སེམས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རང་གི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་སྔགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། སྔར་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་སྔགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རིགས་སོ་སོའི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་བསྲུང་ཞིང་དེ་དག་ལས་མི་འདའ་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། རང་གི་ལྷའི་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གི་བདེན་པ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་མནའ་འདོར་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། ། ཆོས་དང་ཞེས་པ་ནི། ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། ལས་དང་ཞེས་པ་ནི། ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་སྙིང་པོ་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ལྔའོ། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལྷ་རབ་ཏུ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་དེ་བཞིན་མ་སྟེར་ཞིང་ལྷ་གནད་ལ་དབབ་ཅིང་གསད་པའི་ལས་བརྩམ་པ་དང་། རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་རྟིང་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་རྣམས་བསྡུས་པར་བྱ་སྟེ། དག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ནི། སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །

Beginning from the individual analysis of the mind as taught above, the yogi of mantra is one who, through the application of the four seals together with the branches of Mahāmudrā, meditates in an uninterrupted stream of samādhi and strives to fully please their own deity, the wisdom-being (jñānasattva). One must maintain the previously mentioned samayas. This means that the mantra yogi must guard the specific general and particular samayas of each respective family exactly as they have been taught, and must not transgress them. Regarding "the truth of one's own deity," this refers to the sequence of taking an oath to guard the specific truths of the four [families], such as the Tathāgata and so forth. "Dharma" refers to the vast power of the desired result produced by excellent conduct. "Karma" refers to the nature of accomplishing benefit, specifically the five types of essence-mantras (hṛdaya) that please the Tathāgatas and so forth. "Passion" and "subjugation" refer to thoroughly pleasing one's own deity and bringing them under control. The word "and so forth" includes the subsequent stages, such as the rites for striking the vital points or slaying the deity if the siddhi is not granted, and the methods for pleasing the causes of the essence-mantras and so forth for the sake of supreme merit, wisdom, and the like. One should exert effort in the practice of those causes that bring about purity.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གོ། ། བདེན་པ་བསྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ། རིགས་བཞིའི་སོ་སོའི་དམ་བཅའ་བའི་མནའ་ཚིག་གོ། ། འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཚིག་སྟེ། དགོས་པའི་སྐབས་སུ་མནའ་འདོར་བ་ལ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་དགོས་པ་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་མནའ་འདོར་བའི་སྐབས་སུ་བབ་ན་རིགས་གང་གི་དེའི་མནའ་འདོར་བའོ། ། རང་གི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་མནའ་འདོར་བའི་དུས་ནའང་རིགས་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གི་ལྷའམ། རང་གི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་མནའ་འདོར་བར་བྱ་བའོ། ། གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་མནའ་འདོར་དགོས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་ན་རང་གི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་ཡིད་གཞན་དུ་མ་ཕྱོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མནའ་འདོར་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་བསམ་པ་དང་བཅས་པས་མནའ་འདོར་ཏེ། དེའི་དགོས་ཆེད་ཀྱང་བདག་གི་བདེན་པ་བཞི་བྱས་ན་ནི། བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག། གལ་ཏེ་བདེན་པ་བཞི་མ་བྱས་པར་གྱུར་ན་ནི། གཉེན་པོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དབང་གསོལ་བའི་བསམ་པ་དང་བཅས་པས་མནའ་འདོར་བ་སྟེ།

Regarding the phrase "by way of the distinctions of the families of the Tathāgatas and so forth," this refers to the distinctions among the four families, such as the Tathāgata family and the others. "The characteristics of guarding the truth" refers to the oath-formulations of the commitments for each of the four families. "It should be understood in this way" refers to the meaning of the words that follow below. "That is to say" is a term of illustration. Regarding "at the time of taking an oath when necessary," the "necessity" is the means for accomplishing the great supramundane goal and for crossing to the far shore of the ocean of saṃsāra; when the time comes to engage in that for its sake and to take an oath, one takes the oath of whichever family it belongs to. Regarding "recalling one's own deity," this means that at the time of taking such an oath, one should recall whichever deity belongs to one's specific family or is one's personal deity, and then take the oath. Regarding "in order to demonstrate single-minded devotion," this means that when the occasion arises for taking an oath for such a purpose, one should generate devotion to recalling one's own deity and ensure the mind does not turn elsewhere. Regarding "taking the oath by means of the quality of that recollection," this means taking the oath with the intention of recalling one's own deity. The purpose of this is to take the oath with the thought of requesting empowerment: "If I have practiced the four truths, may they guard, protect, and bring me to accomplishment; if I have not practiced the four truths, may they become my adversaries." Thus, one takes the oath with such an intention.

དེ་ལྟར་བྱས་ན་མནའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་ཞིང་རང་གི་ལྷས་བསྡོངས་པའི་མཐུས་དངོས་གྲུབ་མྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བདེན་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་མནའ་འདོར་བའི་དོན་ཁས་བླངས་པ་དེ་མི་ཉམས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་གཙོར་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་བསྲུང་བའི་མནའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། ། བདེན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མར་གྱུར་པས་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་སྔགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། ཚིག་གིས་མནའ་འདོར་བ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཚིག་གིས་མནའ་འདོར་བའི་དུས་ནའང་དོན་གྱིས་ལྷ་དྲན་པར་བྱ་བའོ། ། བདེན་པ་ཆེན་པོ་བསྲུངས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། དེའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་མནའ་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་སྟེ། ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དེ་སྐྱེ་བས་ན། རྒྱུ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཅི་བཞིན་བསྲུངས་པ་ལས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པར་འདོད་པའི་སྔགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། མནའི་སྐབས་སུ་བབ་ན་དམ་ཚིག་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། མནའ་འདོར་དགོས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་ན། དམ་ཚིག་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་བདེན་ངེས་པར་ཞེས་པ་ནི།

If one acts in this way, one will not transgress the samaya of the oath, and through the power of being assisted by one’s own deity, the siddhi will be swiftly attained. Regarding the phrase "one must fully protect the truth": therefore, one must ensure that the commitment made when taking the oath does not decline. In this context, "the cause for fully protecting the truth of the tathāgata" refers to the definition of the oath for protecting the truth of those who primarily meditate upon the tathāgata alone. Regarding "those who follow the truth": the truth is so called because the Noble Ones (ārya) have become authoritative; those who follow it are the mantra practitioners (mantrayogin). Regarding "taking an oath with words": even at the time the practitioner takes the oath with words, they must mentally recollect the deity. Regarding "having protected the great truth": the truth refers to the Noble Truths and the truth of the oath spoken from the mouths of those [Noble Ones]. It is called "great" because the [result] arises in dependence upon it; thus, it is called "great" with the cause in mind. Since the kāya and jñāna arise from protecting it exactly as it is, it is said that "one will swiftly attain Buddhahood." Regarding "the tathāgata practitioner of recitation": this refers to the mantra practitioner yogi who wishes to perform the recitation of any one of the five tathāgatas. Regarding "when the occasion for the oath arises, one should act according to this samaya": when the occasion for taking an oath arises, one should act according to the samaya that follows. Regarding "the truth, the certain truth":

བདག་གིས་ཁས་བླང་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་གྲུབ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་བདེན་པའོ། ། བདེན་ངེས་པ་ན་བདེན་པ་དེ་བསྲུངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་བསྲུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་ཤིང་མི་སླུ་བས་ན་བདེན་ངེས་པ་སྟེ། ཐོབ་ངེས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ་ངེས་པ་དེ་ཐོབ་པར་ཡང་བྱ་བའོ། ། དངོས་པོ་འདི་ཞེས་པ་ནི། དོན་གྱི་དམིགས་དེ་ཡིད་ལ་གང་བརྣགས་པ་དེ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་གྱི་དམིགས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་ཚིག་བསྡུ་བའོ། ། རྒྱལ་བའི་རིགས་ལ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་རིགས་ཟློས་པས་མནའ་འདོར་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ། ། དམ་ཚིག་ལ་ནི་མནའ་འདོར་བ། ། ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་ལ་མནའ་འདོར་བ་ནི་འདའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གྱི་ནའམ་རང་བཟོ་མ་ཡིན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་འདི་ལྟར་མི་བྱེད་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་རྣམས་བསླུས་པར་གྱུར་ཅིག། དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བསྲུངས་ན་དངོས་གྲུབ་མྱུར་བར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། རྡོ་རྗེ་བདེན་པ་བསྲུངས་ན་ནི། ། གྲུབ་པའི་མཆོག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་བརྡེག་པ་སྟེ་དམ་ཚིག་ནི་མནའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་རིགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པས་མནའ་འདོར་བའང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་མ་མནའ་འདོར་བ། ། ཞེས་པ་ནི།

The words expressing the siddhi that I have pledged and shall accomplish are the truth. Since the truth is certain, the result arising from the preservation of that truth is also certain and non-deceptive, just like the preservation itself; thus, it is "certain truth." It will also be attained with certainty, and that certainty is what must be attained. Regarding the phrase "this thing," it refers to expressing in words whatever object of focus one has intended in the mind. The word "etcetera" is a contraction meaning "to express that very object of focus in detail." Regarding the phrase "in the family of the Victors," this indicates the reason for taking an oath by reciting the lineage of the Victors. Regarding the phrase "taking an oath to the samaya," taking an oath to the samaya means to transgress it; furthermore, this is not something trivial or a mere fabrication. "Born from the family of the Tathāgatas," it is said. This means: "If I do not act in this way, may I deceive Vajrasattva and the other samayas. If I then guard them accordingly, may I swiftly attain the siddhis." Therefore, it is said: "If the vajra truth is guarded, the supreme accomplishment will be attained." The expression of the essence of the Tathāgata’s mind in words is the "vajra-strike," and the samaya is the oath. Likewise, regarding the "vajra family," just as it is for the family of the Victors, the oath taken by one performing the recitation of the vajra family is as follows: "The Vajradhātrī takes the oath." This is what is meant.

རྡོ་རྗེ་འཛིན་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཕྱིའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པས་དེ་བཅིངས་ལ་བདེན་པའི་ཚིག་འདི་ལས་མ་ཉམས་པར་བསྲུངས་ན་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག། གལ་ཏེ་འདས་པར་གྱུར་པ་ན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་མནའ་འདོར་བའོ། ། རབ་ཏུ་འདའ་བར་དཀའ་བ་སྟེ། ། ཞེས་པ་དེ་ལྟར་མནའ་འདོར་བའི་ཚིག་དེ་ནི་འདའ་བར་རབ་ཏུ་ཉེན་ཆེ་བས་ན་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་འདོད་ན། ། བདེན་པ་འདི་ནི་བསྲུང་བར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་མནའ་འདོར་བ་སྟེ། པདྨའི་ཆོས་ཀྱི་མནའ་འདོར་བ་ཞེས་པ་ནི། བདག་འདི་ལྟར་མནའི་དམ་བཅས་པ་ལས་མ་འདས་ན་ནི་ཡིད་ལ་བརྣགས་པའི་དོན་འདི་དག་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག། གལ་ཏེ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་མ་བྱས་པར་གྱུར་ན་དམ་པའི་ཆོས་བདག་གིས་བསླུས་པར་གྱུར་ཅིག་པ་སྟེ། ལྷག་མ་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ། ནོར་བུའི་རིགས་ལ་ནི་ཞེས་པ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་མནའ་འདོར་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་མནའ་འདོར་བ། ། ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི། སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བཤིག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །

Regarding the Vajradhātrī: by displaying the mudrā of Vajradhātrī through the outer samaya-mudrā of the Trailokyavijaya Three-Worlds Wheel, if one binds it and guards it without failing these words of truth, then: "May I undoubtedly attain the state of a Buddha! If I should transgress, may I fall into hell!"—this is the swearing of an oath. It is "extremely difficult to transgress," meaning that because such words of an oath are so perilous to violate, they must be guarded. Thus it is taught: "If you desire supreme siddhi, you must guard this truth." Regarding the "truth of the Lotus family," this is the swearing of an oath of the Lotus family. As for "swearing the oath of the Lotus Dharma": "If I do not transgress this oath I have made, may these goals I have set my heart upon be accomplished! If I do not act in this way, may I have deceived the sublime Dharma!" The remainder is easily understood. Regarding the "Jewel family," this is the swearing of an oath of the Ratna family. "Swearing the oath of making offerings to the Buddha" is explained as the Karma family also being included within the Ratna family. The "activity of the Tathāgata" consists of making offerings to the Buddha and acting for the benefit of sentient beings. "If I do not do so, may I destroy all offerings to the Buddha!"—the remainder is easily understood.

དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་ལེགས་པར་རིག་ཅིང་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བདེན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལེགས་པར་ཤེས་ཤིང་དོན་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་གྱུར་པ་དེ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལྷ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་དང་། ལས་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་གོང་དུ་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ལྟར་རིག་པའི་དམ་ཚིག་གིས་མནའ་འདོར་བ་དེ་དག་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་རིག་ཅིང་མ་ཉམས་པར་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་གྱུར་པ་དེ་རང་གི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བསླབས་ཤིང་རིག་པར་བྱས་ནས་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་དང་ཞེས་པ་ནི། ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་ནི་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལས་དང་ཞེས་པ་ནི་བདག་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་པ་དག་གོ། ། ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་སྦྱོར་བ་གཙོར་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་། བདག་ཉིད་རང་གི་ལྷ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའོ།

Regarding the phrase, "having thus come to exert effort in correctly understanding and guarding the samaya": it means that the yogi, having correctly understood the meaning of the words of truth as explained above and having exerted effort in guarding that meaning accordingly, should act in accordance with the deity—the wisdom being (jñānasattva)—by properly accomplishing the dharma, the karma, the dharmatā, the anurāga, the vaśīkaraṇa, and so forth. The phrase "having exerted effort in guarding the samaya" means that the yogi, having understood the meaning of the oaths taken through the samaya as explained above exactly as they are, should exert effort in guarding them without impairment. In order to please one's own deity, one should train in and understand the dharma, the karma, and so forth in accordance with that deity, and then guard them. In this context, "dharma" refers to the vast power of the desired result produced by excellent conduct; here, it should be understood as the dharma characterized by the explanations provided. "Karma" refers to the nature of accomplishing the benefit of oneself and others; it refers to the five specific types of activities taught for pleasing the essence-mantras (hṛdaya) of the Tathāgatas and so forth. "Dharmatā" refers to the specific nature of the deities; it should be understood primarily as the application of the four seals (mudrā). "Anurāga" (passion/attachment) refers to acting for the benefit of sentient beings exactly as they are, while being intensely devoted to one's own deity.

། དབང་དུ་བྱ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞིའི་ལྷ་དབང་དུ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་གཉིས་རང་གི་ལྷ་རབ་ཏུ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་དག་གིས་རིམ་པ་དང་རྒྱས་པ་དག་འོག་ནས་རིམ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་སྟོན་པས་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་དང་། རིགས་བཞིར་གསུངས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དྲག་ཤུལ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཐབས་ཞར་ལ་འབྱུང་བའི་ངག་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གིས་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་ཞིང་འབྱེས་པར་བློས་རིག་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགལ་བར་བསྲུང་ཞིང་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རིགས་བཞིའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་སྙིང་པོ་རིགས་བཞིའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེ་ལ་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིར་གཟུང་བ་ནི་ལྷ་གང་བསྒོམ་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གོམས་པ་ལས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་རྟོགས་པར་གྱུར་པས་ནི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམས་ཞེས་པས་ནི་མ་ལུས་པར་སྡུད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་།

Regarding the phrase "to bring under control": this refers to bringing the deities of the four families under control. Each of these is taught by distinguishing their individual specificities, and both "infatuation" and "bringing under control" refer to thoroughly pleasing one's own deity and causing them to be brought under control. Since these will be shown in detail below in their proper sequence and expansion, they should be understood accordingly. Regarding the word "etcetera" (sogs pa): this is a summary of the incidental methods and applications for the forceful accomplishment of the deities spoken of in the four families, which are taught by distinguishing their individual specificities. Regarding the phrase "having understood well": this means that one should understand with the intellect, clearly and distinctly, exactly as they are distinguished by those [methods]. Regarding the phrase "one should guard according to what is appropriate": this means that one should guard without contradicting what is taught in those [texts] and practice in accordance with what is appropriate. In that regard, first, regarding the phrase "the heart-mantras of all the deities of the four families": these are the heart-mantras of the five [Tathāgatas] and so forth, which are the heart-mantras of all the deities of the four families. Here, "heart-mantra" (snying po) refers to both the sign (mtshan ma) and the signless (mtshan ma med pa). In this context, what is to be grasped is the realization of the mind called "heart-mantra" through the thorough cultivation of conceptual forms, such as the single-syllable mantra of whichever deity is being meditated upon. The word "mantras" (rnams) is used to include them without exception, [referring to] the Tathāgatas and...

དེའི་རིགས་རྣམས་ལས་རེ་རེའམ་ཚང་བའང་རུང་སྟེ། གང་འདོད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འདོད་པའམ། ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་སྟེ། བཟླས་བརྗོད་ཅེས་པ་ཡང་རིགས་གཅིག་གམ་སོ་སོ་ཡང་རུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཐབས་ཇི་ལྟར་རིགས་བཞིན་དུ་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཞེས་པ་ནི། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། གཉི་ག་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་ལས། འདིར་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་གཉི་ག་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཞེས་པ་ནི། གསལ་བར་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའོ། ། སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ལས་རང་གི་སྙིང་པོ་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། ལས་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་དག་ཁོ་ན་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འདིའི་སྐབས་སུ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་ཏུའང་མ་ཟད་དེ། དེའི་རྒྱུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་བཤད་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྟགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།

From among those families, whether individually or collectively, the intention is that whichever one is desired should be pervasive. Regarding "as is possible," this means reciting the essence mantra according to one's desire or according to one's capacity. As for "recitation," whether it be of a single family or of the individual ones, one should undertake the method of recitation for whichever is appropriate. Regarding "diligently applying oneself to meditation," this refers to meditating in the manner of the signless, the manner of the with-sign, and the manner of the union of both; here, it refers to meditating in the manner of the union of both the with-sign and the signless. "Diligently applying oneself" means to practice with clear and earnest effort. Regarding "the dharma and activities of those very practitioners of the essence," this teaches that one should collect only the dharma, activities, attachments, and subjugations of whichever of those essences one wishes to accomplish. In that regard, what is "dharma"? It is said that the vast power of the desired result produced by excellent conduct is "dharma." This teaches that in this context, whatever desired result arises from the cause produced by excellent conduct, the attainment of its vast power is called "dharma." Not only is it that alone, but it is also taught that by applying such an analysis to its cause—the conduct—and to the explanation of the dharma, it is so designated.

དེ་ལ་འདིར་ནི་ཞེས་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འདིར་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་གཟུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་སོ་སོའི་རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི། རིགས་བཞི་པོ་སོ་སོ་རང་གི་རིགས་དང་། རྗེས་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ལ་བརྗོད་པ་ཡང་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་བསྒྲུབ་པའི་དུས་ན་དེ་མངོན་པར་བསྟན་པའི་དུས་ན་དོན་སྟོན་པའི་རང་གི་རྒྱུད་ལས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བརྗོད་པ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོའི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པ་ཡང་རིགས་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡིད་ལ་འབབ་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་མངོན་པར་བསྟན་པའི་དོན་དེས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་རིགས་སོ་སོའི་རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་འདི་ནས་མར་རིམ་པར་སྟོན་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པ། དེའི་དོན་ཆུད་པས་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་ཞེས་པ་ནི།

In this context, the phrase "here" should be understood as referring to the characteristics of the dharma explained in this section of the sādhana. Why is this? It is because it is stated: "In order to express the dharma that accords with the respective family of each [of the four] families." Thus, because it is necessary to express the dharma that accords with the respective family of each of the four families, it is taught in this manner here. If one asks, "What is the purpose of expressing it in that way?" it is stated: "Furthermore, regarding that expression, it is for the sake of increasing the realization in one's own continuum through the explicit teaching of the meaning at the time of recitation, meditation, and accomplishment." Regarding this, "furthermore, regarding that expression" means that the expression of the dharma that accords with the respective family is for the purpose of increasing and expanding the realization in one's own continuum through the meaning of the explicit teaching of the words of the dharma at the time of reciting the essence-mantra (hṛdaya) of each respective family, meditating in the manner of the Great Seal (mahāmudrā), and accomplishing the desired siddhi. Furthermore, the instruction to "express the dharma that accords with the respective family of each family" should be understood as being taught sequentially from this point onward. First, the tathāgata family is taught. What is that? It consists of the recitation of the tathāgata essence-mantra, the expression of the words of the dharma through diligence in meditation, and the thought, "Having understood its meaning, one should act in this way," and so forth. Regarding the phrase "reciting the tathāgata essence-mantra":

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པ་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཡི་གེ་བརྗོད། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་མཆོག་གོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་སུ་བརྟགས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཡི་གེ་བརྗོད། ། ཅེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པས་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡི་གེར་བརྗོད་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན། ། ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་མཆོག་གོ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་མཆོག་ཡིན་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ཆུད་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་དེའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི།

Regarding the phrase, "For the Tathāgatas, through the recitation of the tathāgatagarbha and diligence in meditation": this teaches that a yogi who is diligent in meditating on the Tathāgata will realize the meaning of the words of the Dharma that are spoken, and those who wish to realize it should understand it in the manner that follows. In that regard, the words of the Sūtra are: "The Buddha-Dharma is called the nature of phenomena (dharmatā); thus the syllables of the nature of phenomena are expressed. The great seal (mahāmudrā) of the Buddha-Dharma is the supreme mode of primordial wisdom (jñāna)." As for the phrase "The Buddha-Dharma is called...": the essence of the fruits of learning and no-more-learning is called "Buddha." The designation "Dharma" is also expressed as "Buddha" when referring to that very essence. Regarding "Thus the syllables of the nature of phenomena are expressed": because the essence designated as "Buddha" and "Dharma" is inseparable, the very expression of the syllables of the nature of phenomena is itself the Buddha. Regarding "The great seal of the Buddha-Dharma": this teaches that the great seal of whoever is the Buddha is itself the Dharma, and that which is expressed as the seal of the Dharma is also the Buddha. Regarding "The supreme mode of primordial wisdom": it is simply that such awareness itself is the supreme mode of primordial wisdom, and nothing else. Regarding "Realizing the meaning of what is called 'Buddha-Dharma'": this refers to realizing and internalizing the meaning of what is expressed as "Buddha-Dharma."

འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཞེས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་བར་ལ་བྱ་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སའི་བར་ཏེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཆོས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་ཅིང་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་མ་ཡིན་ལ་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ལ། ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་གཉིས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་བསླབ་པར་འདོད་པ་ནི། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྒྱུད་ལས། ཆགས་ལས་དག་པའི་ཆོས་མེད་དེ། ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྩོལ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ནི། ། ཆོས་འདི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ཆགས་ལས་དག་པའི་ཆོས་མེད་དེ། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་མ་སྨིན་པ་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། མ་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བ་དང་།

This should be understood as follows, as it appears below. Regarding the terms "those in training" (śaikṣa) and "those beyond training" (aśaikṣa): while in the context of the Śrāvakas these refer to those from the stage of Stream-enterer up to the attainment of the fruit of Arhatship, here they refer to the stages from the first ground, the Joyous (pramuditā), up to the tenth ground, the Cloud of Dharma (dharmameghā). The essence of those fruits of training and beyond training is the Buddha; the Dharma is also the essence of that very same [Buddha], and Nirvāṇa is likewise that very same [Buddha]. Therefore, the statement "whatever is the Buddha, that itself is the Dharma" is the logical reason that demonstrates the essence of the Buddha, the Dharma, and Nirvāṇa to be non-different and indivisible. Consequently, whatever is the Buddha is not other [than the Dharma], and whatever is the Dharma is also not other [than the Buddha]. One should understand that whatever is the Buddha is the Dharma, and whatever is the Dharma is the Buddha; these two are to be realized as being without distinction. In that manner, the words of the Dharma should be expressed. Now, for those who wish to train in the recitation and meditation of the families of the Tathāgatas, it is said: "Regarding the family of the Tathāgatas." What is that? From the Tantra: "There is no dharma pure of passion; it bestows all bliss. In the family of the Tathāgatas, this is the supreme means of accomplishing the Dharma." Regarding that, the line "There is no dharma pure of passion" means that one should be passionate about maturing all immature sentient beings and completely liberating all those who are not yet liberated.

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བ་ལས་ཆོས་གཞན་འཇིག་རྟེན་ན་གུད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྩོལ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཆགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་ཞིང་སྟོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེའོ། ། འོ་ན་དེ་དག་གི་རྐྱེན་དུ་འབབ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ནི། ། ཆོས་འདི་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག། ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམས་བཟླས་བརྗོད་དང་། སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་འདི་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། བཤད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དེ་བརྗོད་ན་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་ཚིག་དེ་བརྗོད་པའི་དུས་ན་དོན་འདི་ལྟར་གསལ་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ནི་རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་བཀའ་ནི་བསྲུང་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར། ། ཁྲོས་པ་ཀུན་དུ་གདུག་པ་རྣམས། ། བསད་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བཀའ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གང་ཞིག་མགོན་སྐྱབས་དང་བྲལ་ཞིང་ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུད་ཁྲོས་པ་ཀུན་དུ་གདུག་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞེ་སྡང་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་བསད་ཀྱང་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ།

It is said that there is no other phenomenon in the world to be attached to than the nature of bodhicitta. Regarding the phrase "bestowing all happiness": it means that through those two types of attachment, all mundane and supramundane happiness is granted and bestowed upon both oneself and others. If one asks what the conditions for these are, it is said: "For the family of the Tathāgatas, this dharma is the supreme means of accomplishment." This teaches that for those of the Tathāgata family who engage in recitation and meditation, these words of dharma are the supreme means for achieving buddhahood. Regarding the instruction that when reciting the words of the explained nature of phenomena, one should contemplate them in this way: when reciting the words spoken in the tantra taught in this context, one should clearly contemplate the meaning in this manner. Regarding the Vajra family, the tantra states: "To protect the Buddha’s word, and likewise to protect sentient beings, even if one kills those who are wrathful and utterly malevolent, one will attain siddhi." This teaches that in order to protect the word spoken from the mouth of the Tathāgata without decline, and to protect those sentient beings who are destitute and without a protector, even if one kills those in the wrathful tantras who are utterly malevolent in order to turn them away from perverted hatred through the gateway of great authentic hatred, it will not become an obscuration, and by that very means, siddhi will be attained.

འདི་དག་བརྗོད་ཅིང་དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ལས་བྱེད་པས་ན་ཞེས་པ་ནི། ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་མ་རུངས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་མངོན་སྤྱོད་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་ལས་བྱེད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྤྱོད་པ་དེའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི། དཔེར་ན་སྨན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་པའི་རྐྱེན་དུ་འབབ་པའི་ཁ་བ་སྦྱར་ནས་ནད་པ་ལ་བྱིན་ན། འཕྲལ་དུ་ནད་པ་ལ་མི་ཞིམ་ཞིང་འཁྲུག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ནད་ཞི་ཞིང་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བས། སྨན་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། འདིར་གདུག་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱོར་བ་རྩུབ་མོའི་ཚུལ་གྱིས་འདུལ་བར་བསྟན་པ་ཡང་རྩ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བཟུང་ལ་དེ་ཉིད་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་ཟད་ཀྱི། མནར་སེམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཉིད་བསོད་ནམས་དམ་པར་འགྱུར་བར་དགོངས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་རྒྱལ་བུ་ཚོང་དཔོན་གྱིས་ཚོང་པ་སྡིག་ཅན་ལ་ལམ་དུ་མདུང་ཐུང་བསྣུན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། པདྨའི་རིགས་ལ་ནི་རྒྱུད་ལས། པདྨ་ཆུ་ཡིས་མ་ཆགས་པ། ། དེ་བཞིན་ཆགས་པ་ཉེས་མེད་དོ། ། དེ་སྐད་སྨྲ་ཞིང་མི་བྱ་བ། ། བྱེད་ཀྱང་སྡིག་པས་མི་གོས་སོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ། པདྨ་ཆུ་ཡིས་མི་ཆགས་པ། དེ་བཞིན་ཆགས་པ་ཉེས་མེད་དོ། ། ཞེས་པ་ནི། ཅི་ལྟར་པདྨ་འདམ་ནས་སྐྱེས་ཤིང་འདམ་རྫབ་ནང་ན་གནས་ཀྱང་འདམ་རྫབ་མི་གཙང་བར་སྣང་བའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ།

This teaches that one should speak these words and likewise attend to their meaning in this way. Regarding the phrase "because of performing the activity of taming sentient beings": if one performs the activity of taming through wrathful means—such as sorcery—against other sentient beings who are full of hatred and possess malicious intentions and conduct that cause harm to others, even though such actions are performed, one does not incur the fault of that conduct. This is, for example, like a physician and others. Just as a skilled physician, having prepared a bitter medicine suitable for a patient's condition and given it to them, may appear to the patient to be unpleasant and disturbing in the short term, yet because it pacifies the illness and accomplishes benefit, the physician does not incur any obscuration; likewise, here, the teaching on taming malicious sentient beings through harsh methods is held by the root of great compassion and is intended solely to accomplish their benefit. Since it is not done out of malice, it does not become a fault, but is intended to become supreme merit. This should be understood as being like the story in the sūtras of the merchant prince who struck a wicked merchant with a short spear on the road. Regarding the Lotus family, the tantra states: "Just as a lotus is unstained by water, So too, attachment is without fault. Speaking thus and not acting [otherwise], Even if one acts, one is not stained by sin." As for the line "Just as a lotus is unstained by water, so too, attachment is without fault": just as a lotus is born from mud and remains within the mire, yet is not stained by the fault of appearing as the impurity of the mud, so too...

ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐབས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཁོར་བར་མི་གཏོང་ཞིང་འཁོར་བར་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆགས་ནའང་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མ་གཡོས་པས་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པར་སྟོན་པའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས། པདྨ་ཆུ་ཡིས་མ་ཆགས་པ། ། དེ་བཞིན་ཆགས་པ་ཉེས་མེད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ལ་ནི། འདི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་དང་ལྡན་པས་མི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བར་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་བའི་འཁོར་བ་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལས་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེས་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པ་དང་། གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འདོད་ཆགས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་ཟད་པས་ཉེས་པས་མི་གོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་ནི་རྒྱུད་ལས། སྦྱིན་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་མེད་དོ། ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྨྲ་བ་ནི། ། ནོར་བུའི་རིགས་ཆེན་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ། མྱུར་དུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ། སྦྱིན་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་མེད་དེ། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི་ཞེས་གསོལ་བ་དང་བཀའ་སྩལ་པ།

Conventionally, through the method of great compassion, one does not abandon cyclic existence but remains within it. Although one is attached to it for the sake of maturing and liberating sentient beings, because one has not wavered from the essence of non-attachment—the ultimate insight—one is shown to be unstained by the defects of cyclic existence. This is expressed by the words: "Just as a lotus is unstained by water, likewise, attachment is without fault." To abide in accordance with this meaning is what is meant by "speaking thus." Although it may appear as if one is performing improper actions in conformity with the activities of cyclic existence, because the mind is utterly pure, one merely displays conduct of attachment in conformity with the needs of sentient beings to mature and liberate them; thus, it is shown to be unstained by faults. Regarding the Jewel Family, the Tantra states: "There is no dharma equal to generosity. That which accomplishes and explains is the dharma of the great Jewel Family; it brings swift accomplishment." As for the phrase "there is no dharma equal to generosity," all the perfections of a bodhisattva arise from the complete perfection of the perfection of generosity. As it is said in the Prajñāpāramitā Sūtra: "Blessed One, how should a bodhisattva mahāsattva who wishes to attain complete and perfect awakening in all aspects of phenomena apply themselves to the perfection of insight?" To this, the Blessed One replied:

ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ལེན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཡི་གེ་ལས་ཀྱང་། དབུལ་དང་བཀྲེས་པའི་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལ། ། སྦྱིན་པ་ཚུལ་བཞིན་སྦྱིན་ལས་མ་གཏོགས་པ། ། སྦྱིན་ལས་གཞན་པའི་གཉེན་མཆོག་མ་མཆིས་སོ། ། ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཅི་ནུས་ཤིང་བདོག་པས་དུས་དྲུག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་ལ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྨྲ་བ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སྐབས་སུ་ཀློག་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བསྒོམ་ཞིང་དཔྱོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྨྲ་བའོ། ། ནོར་བུའི་རིགས་ཆེན་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་། ཆོས་དེ་གཉིས་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ནོར་བུའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་ཡང་ཆོས་ལ་ཆོས་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་ནོར་བུའི་རིགས་འདི་སྟེ། དབྱེར་མེད་པ་ལ་བྱའོ། ། མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་འདིས་ནི་ཐེག་པ་འོག་མ་ལྟར་འགྱངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྷག་མ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ། ལས་ཀྱང་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནི།

"Śāradvatīputra, in this regard, a bodhisattva mahāsattva dwells in the perfection of wisdom in a non-abiding manner. Because the gift, the giver, and the recipient are not apprehended, one should fulfill the perfection of generosity in the manner of non-renunciation," so it is said. Furthermore, from the text composed by the master Nāgārjuna: "For a mendicant or a brahmin who is poor and hungry, there is no superior kinsman other than the proper practice of giving." Thus, one should personally practice generosity to the best of one's ability and with whatever resources are available at the six times of the day, and likewise encourage others to do so. Regarding the phrase "practicing and speaking": this refers to reading and practicing the rituals taught in the sūtras from time to time, and then meditating upon and investigating them in the mind. Regarding the phrase "the great jewel family is the Dharma": this teaches that the jewel family and the Dharma are not separate and are inseparable; whatever is the jewel family is also the Dharma, and whatever is taught as the Dharma is this very jewel family—meaning they are indivisible. Regarding the phrase "it brings about swift accomplishment": this teaches that by this method, one does not experience the delays found in the lower vehicles, but will instead achieve accomplishment swiftly. The remainder is easily understood. Regarding the phrase "action is also of the nature of accomplishing benefit": this means...

སེམས་ཅན་ལས་ནི་ཕལ་དུ་མི་ཕན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཕན་པ་ཞེས་འགྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། བདག་འབའ་ཞིག་ལ་ཕན་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་ལ་ཕན་པར་ནུས་པ་གྲུབ་པ་ནི་ཉུང་ཤས་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་མང་པོ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ནི། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་འདིའོ་ཞེས་པ། གོང་དུ་ལྔའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལས་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་འཆད་དེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་འགྲུབ་པར། ། ཇི་ལྟ་བར་ནི་འདུལ་བ་ཉིད། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལས་ཐབས་དང་། ཆ་ལུགས་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། སྐད་གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་ཅིང་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྔགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རབ་བསྒྲུབས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི།

Ordinary sentient beings mostly accomplish that which is not beneficial, and thus do not achieve benefit. Even if they were to achieve benefit, it would be limited to themselves alone; the capacity to achieve benefit for others is merely a small fraction and not extensive. However, through the activities of the body, speech, and mind of the tathāgatas, they accomplish benefit for all wandering beings and possess a nature that acts in such a way. Furthermore, there are five specific ways of pleasing the essence of the tathāgatas and so forth. Regarding the statement, "The activity of the tathāgatas is this," the first of the five previously mentioned is now explained as the activity of the tathāgatas. As it is said in the Tantra: "In order to accomplish all sentient beings as buddhas and bodhisattvas, Just as they are to be tamed, They are accomplished through the action seal (karmamudrā)." This means that the method for accomplishing all sentient beings as buddhas and bodhisattvas is as follows: in order to accomplish all sentient beings as buddhas and bodhisattvas, they display themselves in whatever manner, through whatever activities, attire, conduct, and languages are necessary to tame each sentient being. Acting in accordance with how they are to be tamed is the accomplishment of the tathāgatas' enlightened activity. It is taught that practitioners of mantra should likewise adopt and practice in conformity with that. Regarding the phrase, "Having thoroughly accomplished the action seal":

ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྟགས་དང་། མཚན་མ་སྟེ། དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ན་གཏོར་ཏེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ནི། རྒྱུད་ལས། མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས། སྦྱོར་བ་རྣམ་བཞི་རྣམ་པ་བཞིར། ། དུས་བཞིན་དུ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ལས་རྣམས་བྱེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདག་དབུལ་བའི་མཆོད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སྒེག་མོ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་བཞིར་ཞེས་པ་ནི། བསྟོད་པའི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དུས་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི། ཟང་ཟིང་དབུལ་བའི་མཆོད་པ་བཞི་སྟེ། སྤྱིར་ན་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་མཆོད་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོས་ཉིན་གཅིག་ལ་བཅུ་དྲུག་མཆོད་པར་བྱ་བའམ། རྣམ་གཅིག་དུས་བཞི་ལ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདིས་མཆོད་པར་གྱུར་ན། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷའམ། གང་ལ་མོས་པ་རང་གི་ལྷ་དེ་མཉེས་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་། གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ལས་ནི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་གདུག་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། ། དེ་དང་དེ་ཡི་ལས་བསྒྲུབས་ན། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། མིན་ན་དངོས་གྲུབ་གོང་མ་བཞིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གདུག་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། ཀཱ་མ་དེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་གདུལ་དཀའ་ཞིང་མ་རུངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །

Regarding the term "mudrā" (seal): it is the seal by which beings are tamed in such a manner; it is the sign and mark of the tathāgata’s enlightened activity. It is said that if one thoroughly accomplishes it, one will scatter [obstacles] and attain [realization]. As for the activity that pleases the tathāgata family, the Tantra states: "By means of the four types of offerings, Through the four applications in four ways, By applying them according to the four times, One should perform and accomplish the activities." This refers to the offering of self-dedication and the goddesses such as Vajralāsyā. "In four ways" refers to the offering of praise and so forth. "According to the four times" refers to the four offerings of material wealth. Generally, in the activity maṇḍala, one should offer the sixteen types of offerings described there sixteen times in a single day; or alternatively, if one offers these sixteen at the four times, the deities of the maṇḍala will be pleased. Therefore, this is taught to be the cause for performing the activity that pleases whichever deity of the maṇḍala or whichever personal deity one has devotion for, and for accomplishing whatever siddhi one desires. Regarding the activity of the Vajra family, the Tantra states: "In order to subdue malicious beings, If one accomplishes those respective activities, One will attain the enlightenment of a Buddha; Otherwise, the siddhis will be as described above." "In order to subdue malicious beings" refers to those beings of the desire realm, such as Kāmadeva, who are extremely difficult to tame and have become wicked.

དེ་དང་དེ་ཡི་ལས་བསྒྲུབས་ན། ། ཞེས་པ་ནི། མ་རུངས་པ་དེ་ཐབས་གང་གིས་གདུལ་བའི་ཆ་ལུགས་དང་། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་ལས་བསྒྲུབས་ན། ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱའོ། ། མིན་ན་དངོས་གྲུབ་གོང་མ་བཞིན། ། ཞེས་པ་ནི། དེའི་ལས་བསྒྲུབས་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་སུ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ནའང་། རིག་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་འགྲུབ་ཅིང་ཐོབ་ངེས། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྒྱུད་ལས། འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་མི་འཇིགས་སྦྱིན། ། དེ་བཞིན་གདུག་པ་རྣམས་འདུལ་བ། ། དེ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལས། ། སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་སྩོལ་བའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་མི་འཇིགས་སྦྱིན། ། ཞེས་པ་ནི། འཁོར་བར་འཇིགས་པ་དང་། བདག་པས་ཕོངས་པས་འཇིགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་པོའི་དགྲས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་། སྐྱབས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གདུག་པ་མ་ལུས་འདུལ། ། ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གདུག་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་པ་སྩོལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པས་ནི། འདི་ཉིད་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ནོར་བུའི་རིགས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ལུས་ཅན་ལ། ། དབང་བསྐུར་དེ་བཞིན་སྦྱིན་པ་དང་། ། རེ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱེད་པ། ། ལས་འདི་དོན་ཀུན་གྲུབ་པའོ། །

Regarding the phrase, "If one accomplishes the activities of this or that," it means that if one accomplishes the activities of taming that wicked being through whatever means, attire, and sphere of activity are appropriate for taming them, no fault will arise; rather, that very act will become the cause of liberation, and thus one will attain the enlightenment of a Buddha. Regarding the phrase, "Otherwise, the higher siddhis as before," although it is certain that one will achieve Buddhahood by accomplishing those activities, even if Buddhahood is not attained, one will certainly achieve and obtain the aforementioned siddhis such as those of a Vidyadhara. Regarding the accomplishment of the activities of the Lotus Family, the Tantra states: "Bestowing fearlessness upon those who are afraid, Likewise, taming those who are malicious— This is the activity of the Lotus Family, Which grants the attainment of Buddhahood." In this context, "Bestowing fearlessness upon those who are afraid" means providing the Dharma, material goods, and refuge to those who fear cyclic existence, those who fear being destitute, and those who fear enemies. "Likewise, taming those who are malicious" means that taming the various types of malicious beings in the manner described above is the activity of the Lotus Family, which grants the attainment of Buddhahood; this is also intended to be understood as the manner in which this very activity is performed. Regarding the activity of the Jewel Family, the Tantra states: "Bestowing empowerment upon the Buddhas and embodied beings, Likewise, granting gifts and fulfilling all hopes— This activity is the accomplishment of all aims."

ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ལུས་ཅན་ལ། ། དབང་བསྐུར་དེ་བཞིན་སྦྱིན་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་ཡུམ་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཆུའི་བུམ་པས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཕྲེང་བས་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི། མཆོད་པའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་ལ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ནི། ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན། རེ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱེད་པ། ། ལས་འདི་དོན་ཀུན་གྲུབ་པའོ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡན་ཆད་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དག་སྟེ། ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། གང་ཞེ་ན། བསྲུང་བ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དག་གི་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག། བརྗོད་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས། སྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། ། རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གསུམ་ཀའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་མྱུར་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་བསྲུང་བ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་མྱུར་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་པ་ནི།

Thus it is said. Regarding that: "Bestowing empowerment upon the buddhas and embodied beings, and likewise giving [it]," means bestowing empowerment with a water flask consecrated by the mantra of the consort of the [buddha] family, and bestowing empowerment with the garland of mudrās such as Vajradhātvīśvarī and others. Furthermore, in that regard, empowerment is bestowed upon the tathāgatas for the sake of making offerings, and it is given to migratory beings for the sake of causing their qualities to increase further and further. Therefore, it is said: "It fulfills all hopes; this activity accomplishes all aims." "Samaya, dharma, and activity" refers to those [topics] taught in sequence up to that point. The word "also" (kyang) is a term indicating a qualification. What is it? It indicates that the methods to be practiced and employed through "guarding," "reciting," and "accomplishing" are taught as being distinct. Among those, "guarding" is the samaya; "reciting" is the dharma; and "accomplishing" is the essence of the activity. The word "by" (rnams kyis) is a concluding phrase for all three of those. Specifically, the statement "the supreme siddhi of the mudrās of the samaya and so forth will be swiftly accomplished" teaches that by guarding, reciting, and accomplishing those [three] in that manner, the supreme siddhi of the mudrās of the samaya, dharma, activity, and so forth will be swiftly attained. "The specific nature of the deities is the dharmatā" means:

ལྷ་རྣམས་སོ་སོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། འཛུམ་པ་དང་། སྟེག་པ་དང་། སྒེག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཙོར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་སྦྱོར་བ་གང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་ལ་ལྷའི་ཁྱད་པར་ཁ་ཅིག་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་པ་རིགས་བཞི་པོར་བརྗོད་པའི་ལྷའི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ། དེ་དག་ལ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན་གཙོར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་སྦྱོར་བ་གང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེའི་རིགས་ལ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ནི་གཙོར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་བསྒོམས་པས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་གསུམ་ནི། རིགས་གསུམ་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པ་གསུམ་ནི། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྟེ།

The specific nature of each of the deities is called their dharmatā (the nature of phenomena). For example, just as the dharmatā of men is to possess artistic skill, while smiling, flirting, and coquetry are the dharmatā of women, so too here, the specific nature of the deities should be understood as their dharmatā. Furthermore, it should be understood from what is primary among the mahāmudrā, samaya, dharma, and karmamudrā. This means that the specific nature of the deities, asserted as dharmatā, should be understood accordingly from whichever of the four mudrās is primary in their application. Why is it taught in that way? It is taught that for certain specific deities, the accomplishment is primarily achieved through the essential nature of the mudrā itself. This refers to the specific deities described as belonging to the four families: if one practices with the essential nature of their respective mudrā, accomplishment will be primarily achieved. Therefore, it should be understood from whichever of the four mudrās is primary. What are these? In this regard, for the Tathāgata and his family, it is by way of what is called the mahāmudrā. For the Tathāgata and the Tathāgata family, accomplishment is swiftly achieved by meditating primarily on the mahāmudrā alone. The other three are, in order, for the three families. As for the phrase "the other three are fivefold," the other three are the three families beginning with the Vajra family.

དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམས་ན་ལྷག་པར་འགྲུབ། ། དེ་བཞིན་དུ་པདྨའི་རིགས་ལ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་ནི། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམས་ན་ལྷག་པར་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་རིགས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ། ལྔ་པ་གཉིས་ལ་གཅིག་སྦྱར་ཏེ་རྣམ་པ་ལྔའོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་འདི་ན་མར་རིམ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་ནི། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་འདི། ། གཞན་ལས་སངས་རྒྱས་མི་རྙེད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཤིང་གསལ་བར་བསྒོམས་ལ། དེའི་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་འདི། ། ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པའམ། ལས་བཞིར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པ་ཁོ་ནས་རྙེད་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། གཞན་ལས་སངས་རྒྱས་མི་རྙེད་དོ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་ཞིང་ནི། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མ་འགྲུབ་པ། །

In that regard, for the Vajra family, if one meditates on the samaya-mudrā, accomplishment is especially attained. Likewise, for the Padma family, the dharma-mudrā; and for the Karma family, the karma-mudrā—meditating on these is taught to bring about supreme accomplishment. Therefore, for those three families there are three mudrās; when one is applied to the [remaining] two [families], there are five types in total. The meaning of these will be clearly demonstrated below in successive order. Regarding that, from the Tathāgata-dharmatā-tantra: "The samādhi of Vajrasattva Is the dharmatā of the Buddhas. This Buddhahood is attained by the Buddhas; Buddhahood is not found from anything else." Thus it is said. In that context, "the samādhi of Vajrasattva" refers to the samādhi of meditating on the vajra upon the moon at the heart, having clearly and perfectly visualized the great mudrā of the body of Vajrasattva and so forth through the stages of the five manifest enlightenments, such as the examination of the mind. "Is the dharmatā of the Buddhas" indicates that this samādhi is the very nature of the Buddhas. "This Buddhahood is attained by the Buddhas" means that the Buddhas achieve Buddhahood or the four activities through this alone; since it is found only by meditating on the great mudrā and not through any other means, it is said, "Buddhahood is not found from anything else." Furthermore, regarding the dharmatā of the Tathāgata family, the tantra states: "While meditating on the great mudrā, All accomplishments are not [otherwise] attained."

འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་རིགས་ཀྱི། ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་སྦྱིན་ཆོས་ཉིད་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཞེས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དངོས་གྲུབ་མཆོག་སྦྱིན་ཆོས་ཉིད་ཡིན། ། ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། ཕྱག་རྒྱའི་དམ་ཚིག་མཆོག་རྣམས་ནི། ། ལས་རྣམས་ཀུན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། རྡོ་རྗེ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཕྱག་རྒྱ་དམ་ཚིག་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི། སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་རིམ་པས། སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་ཞིང་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་པའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བ་ལ་རང་གི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསམས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་འདིས། རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན། རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱའོ། །

"This is the nature of phenomena (dharmatā) that bestows the supreme siddhi of the Tathāgata family," it is said. The meaning of this is as follows: by meditating on the nature of phenomena of the Tathāgata family as the Mahāmudrā through the manner of the five manifest enlightenments, such as the examination of the mind, and then accomplishing the siddhis and activities of the Tathāgata family, one will swiftly achieve them. Regarding the phrase "this is the nature of phenomena of the Tathāgata family": since this meditation on Mahāmudrā is the very nature of phenomena that bestows the supreme siddhi of the Tathāgata family, it is called "the nature of phenomena that bestows the supreme siddhi." Regarding the nature of phenomena of the Vajra family, the Tantra states: "The supreme samayas of the mudrās Should accomplish all activities. Through the application of Mahāmudrā, The Vajra siddhi will be attained." In this context, "by the supreme samayas of the mudrās" means that the nature of phenomena of the Vajra family involves generating the body of Mahāmudrā clearly and completely through the sequence of the five manifest enlightenments, such as the examination of the mind. Then, visualizing one's own samaya-mudrā upon a moon disk at the heart, one should accomplish the siddhis and all activities of the Vajra family. Regarding "through the application of Mahāmudrā": since one will attain the Vajra siddhi by means of this method of the application of the great samaya-mudrā, it is called "the Vajra siddhi will be attained."

པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། ། རྒྱུད་ལས་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་པར་བྱ། ། འདི་ཡིས་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེའི་སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔས། སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་ཞིང་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་ལ། སྙིང་གའི་ཟླ་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞག་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་པས། ཆོས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱས་ན། འདི་ཡིས་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ནི། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ན། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱའོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རྒྱུད་ལས། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་གར་གནས། ། ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་བསྒོམ་བྱས་ན། ། ལས་ཀྱི་མཆོག་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས། སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་ཞིང་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་པའི། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་གར་གནས། ། ཞེས་པ་ནི། དེའི་སྙིང་གར་ཟླ་བ་ལ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསམ་པའོ། ། ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་བསྒོམ་བྱས་ན། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ནོར་བུའི་ཆོས་ཉིད་འདི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ནོར་བུའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་དང་།

Regarding the nature of phenomena (dharmatā) of the Lotus family, the Tantra states: "Through the application of the Dharma-mudrā, The Dharma-mudrā is to be expressed. By this, the accomplishment of all phenomena Is the nature of Vajradharma." Thus it is said. In that context, "through the application of the Dharma-mudrā" means that by means of the five aspects of manifest enlightenment, such as the examination of the vajra-mind, one clearly and perfectly generates the Great Mudrā of the Body, and then places the Dharma-mudrā upon the moon at the heart. "The Dharma-mudrā is to be expressed" means that by meditating in that way and expressing the Dharma-mudrā, if one accomplishes the siddhi of the Dharma and all activities, it is called "by this, the accomplishment of all phenomena." Since this is the nature of phenomena of the Lotus family, it is called "the nature of Vajradharma." Regarding the nature of phenomena of the Jewel family, the Tantra states: "Through the application of the Karma-mudrā, The Karma-mudrā resides at the heart. If one meditates on this nature of phenomena, The supreme activity will be accomplished." Thus it is said. In that context, "through the application of the Karma-mudrā" means that by means of the sequence of the five aspects of manifest enlightenment, such as the examination of the mind, one clearly and perfectly generates the Great Mudrā of the Body. "The Karma-mudrā resides at the heart" means that one should visualize the Karma-mudrā upon the moon at the heart of that [deity]. "If one meditates on this nature of phenomena" means that one should meditate on this nature of the Jewel (maṇi) family. [This results in] the siddhi of the Jewel family...

ལས་བཞིའི་མཆོག་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་ནི། ལས་ཀྱི་མཆོག་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱའོ། ། འོ་ན་འདི་ལྟར་སྦྱར་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལྔ་པོ་རྣམས་སྦྱར་བ་ཡང་། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་གི་ལྷའི་དངོས་གྲུབ་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལྔ་པོ་རྣམས་སྦྱར་བ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་སྦྱར་བའོ། ། ཡང་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཆོ་གའི་དོན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཞེས་པ་ནི། རིགས་ལྔ་པོར་བརྗོད་པ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། ། རང་གི་ལྷ་ཡི་དངོས་གྲུབ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། བློ་རྣོ་རྟུལ་དང་། སྐལ་བ་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་རྣམ་གསུམ་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་དག་གོ། ། ལས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། ལས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་ལྔ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ལས་བཞི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔ་སྦྱར་དགོས་པས་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པ་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་འབད་པ་བཟླས་བརྗོད་དང་། བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ལྷ་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། ། དབང་དུ་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དབང་དུ་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བ་ལ་ནི། དབང་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་།

"By accomplishing the supreme of the four activities, the supreme activity will be accomplished." Thus it is said. If one asks, "Why is it necessary to apply them in this way?" it is taught that the five specific aspects of the nature of phenomena (dharmatā) should be applied, as appropriate, to the siddhis of one's own deity, to all activities, and to the practice. Regarding the phrase "the five specific aspects of the nature of phenomena," this refers to the application of the five—such as the nature of the Tathāgata and the nature of the Tathāgata family—to the four mudrās. The word "also" (yang) indicates that such an application is not without purpose; it is the meaning of the ritual procedure. "As appropriate" means according to how they are described in the five families. "The siddhis of one's own deity" refers to the teaching that three levels of siddhi—superior, middling, and inferior—arise depending on the sharpness or dullness of one's intellect and the magnitude of one's fortune. "All activities" refers to the four types of activities. "Should be accomplished" means that since the five aspects of phenomena must be applied to accomplish the three levels of siddhi and the four activities according to the five families as appropriate, it is taught in this way. Regarding "passionate attachment and bringing under control": generating delight in the deity through the exertion of body, speech, and mind by means of recitation and meditation is "passionate attachment." "Bringing under control" means that it is not merely a matter of generating delight; rather, to bring [the deity] under one's own power is what is called "bringing under control." Therefore, passionate attachment and...

དབང་དུ་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ལྷ་རབ་ཏུ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རང་གི་ལྷ་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མཉེས་པར་བྱས་ནས། བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། གཉི་ག་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དབང་དུ་བྱ་བ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ། རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། གཉི་ག་ལ་ཡང་སོ་སོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལྔར་སྦྱར་ན། ལྔ་ཕྲག་གཉིས་ཏེ་བཅུར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གཉི་ག་འབྲེལ་པ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལས། དང་པོ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་། དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་དོན་ནི་རབ་བྱེད་ཅིང་། ། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་འདོད། ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་གྱུར་ནས། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། སེམས་ཅན་དོན་ནི་རབ་བྱེད་ཅིང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཁྱད་པར་དུའམ་མཆོག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མ་གྲོལ་བ་གྲོལ་བར་བྱེད་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའོ། ། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་འདོད། ། ཅེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་དང་།

Regarding "bringing under control": it is taught as "thoroughly pleasing one's own deity and bringing them under control." This means that after generating joy and pleasing one's own deity, one should simply bring them under one's own control; it should be understood that this is not done by any means other than that. Regarding "for both": this refers to both [the deity and the practitioner] bringing passion under control. Regarding "fivefold for each according to the distinction of families": if one applies the five [families] such as the Tathāgata and so forth to each of the two individually, it should be understood that there are two sets of five, which makes ten. In that context, first, regarding "the five types of passion": from among those [ten] shown as the connection between the two, the first passion is to be explained. Furthermore, one should understand that passion is of five types. What are they? Regarding that, first is "the passion for the Tathāgata," and so forth. As it is said in the Tantra: "Acting for the benefit of sentient beings, Desiring the awakening of a Buddha for oneself, Having recollected the Buddha, One should be passionate toward all Buddhas." Regarding that, "acting for the benefit of sentient beings" means exerting oneself particularly or supremely to ripen those sentient beings who are not yet ripened, and to liberate those who are not yet liberated. "Desiring the awakening of a Buddha for oneself" means that it is not for the sake of seeking the benefit of sentient beings [alone], but rather for oneself to become a Buddha.

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྩོན་པའོ། ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་གྱུར་ནས། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་རང་ཐད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ཁོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་ཆགས་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ན། བདག་ལ་དགྱེས་ཏེ་ཆགས་ཤིང་དགོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱང་། རྒྱུད་ལས། ཇི་ལྟར་ཡུལ་དང་ལྡན་གྱུར་ནས། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། དེ་ཉིད་བསྐུལ་བར་མྱུར་བ་རུ། ། རྗེས་སུ་ཆགས་ནས་རབ་ཏུ་འགྲུབ། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ཇི་ལྟའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་རྡོ་རྗེ་ལ། གསང་བ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་བརྟེན་པ་ཡང་། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པའི་དགོས་པ་གཞན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་བསྐུལ་བས་མྱུར་བ་རུ། ། ཞེས་པ་ནི། ཡུལ་རྡོ་རྗེ་ལཱ་སྱེ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་ལམ། ཐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་བས། ལྷའི་གདན་ལ་འབབ་ཅིང་མྱུར་དུ་བདག་ལ་ལྷ་རྣམས་དགྱེས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཆགས་ནས་གྲུབ་པར་སྩོལ་བ་མཛད་པས་ན། རྗེས་སུ་ཆགས་ནས་རབ་ཏུ་འགྲུབ། །

One exerts oneself in that way for the sake of desiring the state of the Bodhisattva Mahāmudrā. Regarding the phrase "having recollected the Buddha": it is taught that one should act in that manner, and that even one who desires such a state should not act independently, but rather act by way of possessing the intention of constantly recollecting the Buddha. Regarding the phrase "one should be attached to all Buddhas": it is taught that by that very method one should be attached to all Buddhas, and not by any other means. It is said that if one acts with such attachment to the Buddhas, they will be pleased with one, becoming attached and mindful of one. As for the method of becoming attached to the Tathāgata family, the Tantra states: "When one possesses the appropriate object, One should accomplish Vajrasattva. By swiftly exhorting that very [object], One achieves accomplishment through attachment." Regarding that, "when one possesses the appropriate object" means relying on the Bodhisattva Rāgavajra, the Secret One, and so forth. "One should accomplish Vajrasattva" means that even by relying on those, it is for the sake of accomplishing Vajrasattva alone, and not for the sake of accomplishing any other worldly purpose. "By swiftly exhorting that very [object]" means that by exhorting through the method or way of relying on the objects such as Vajralāsyā and so forth, the deities descend upon the seat and, being swiftly pleased and attached to oneself, grant accomplishment. Thus it says: "by becoming attached, one achieves accomplishment."

ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ནི། རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་བཀའ་བཞིན་བྱ་བ་ཡིས། ། གདུག་པ་རྣམས་ལ་དྲག་སྤྱོད་པས། ། ཁྲོ་བོས་སེམས་ཅན་སྦྱང་ཕྱིར་ཏེ། ། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆགས་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། གདུག་པ་རྣམས་ལ་དྲག་སྤྱོད་པས། ། ཞེས་པ་ནི། གདུག་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དྲག་པོའི་སྤྱོད་པས་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཁྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། ཁྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ནས། དེའི་རྒྱུད་སྦྱང་བར་བྱ་བའོ། ། དེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཆགས་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟར་བྱ་བར་བསྟན་པ་ལ་མནར་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསྟན་པར་ཟད་དེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་དེ་ནི། ། རྡོ་རྗེའི་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ། པདྨའི་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ནི། རྒྱུད་ལས། ཆགས་ལ་ལྟ་ཞིང་བྱམས་པ་དང་། ། སྙིང་རྗེ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ། ། མི་འཇིགས་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་སྟེ། ། པདྨོའི་སེམས་དཔའ་ཆགས་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཆགས་ལ་ལྟ་ཞིང་བྱམས་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། སེམས་ཅན་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པའོ། ། སྙིང་རྗེ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ། ། ཞེས་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་སྒོ་ནས། གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་གཞུང་དང་། རིགས་པའི་ཆོས་བཤད་པའོ། ། མི་འཇིགས་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི།

Thus it was said. Regarding the method for becoming attached to the Vajra family, the Tantra states: "By acting in accordance with the Buddha’s command, Through wrathful conduct toward the malevolent, The wrathful ones purify sentient beings; This is the attachment of the Vajra." In this context, "through wrathful conduct toward the malevolent" means subduing malevolent sentient beings through fierce activity. For sentient beings who are wrathful, one acts in accordance with them by adopting a wrathful manner, thereby purifying their mental continuums. This is "the attachment of the Vajra." This means that such an action is not performed under the influence of malice; rather, it is taught that for the sake of purifying the continuums of those who are extremely wrathful by means of that very method, it is taught in that way. That manner of teaching is shown to be the "attachment of the Vajra." Regarding the method for becoming attached to the Lotus family, the Tantra states: "Beholding attachment with love, With compassion and the teaching of Dharma, Bestowing all forms of fearlessness— Thus the Lotus Hero brings about attachment." In this context, "beholding attachment with love" means that, by means of a mind endowed with love, one becomes attached to the purpose of maturing and liberating sentient beings. "With compassion and the teaching of Dharma" means that, by abiding in great compassion, one abides in the Dharma-seal of benefiting others and explains the scriptures and the Dharma of reasoning to others. "Bestowing all forms of fearlessness" means...

གང་འཇིགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཉེན་པ་ལ་སྐྱབས་རྣམ་པ་གསུམ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། ། པདྨོའི་སེམས་དཔའ་ཆགས་པར་བྱེད། ། ཅེས་པ་ནི། ཚུལ་འདིས་ནི་པདྨའི་རིགས་བདག་ལ་དགྱེས་ཤིང་ཆགས་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ནི། རྒྱུད་ལས། དབང་བསྐུར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་དང་། ། ནོར་ཚོགས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དོན་ལ་སྦྱོར། ། འདི་ནི་ནོར་བུའི་རིགས་ཆགས་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། དབང་བསྐུར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། ། ནོར་ཚོགས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། ཟང་ཟིང་འབྲེལ་པ་རྣམས་ལ། ནོར་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། ། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དོན་ལ་སྦྱོར། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་སྲིད་པ་གཞན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། ། འདི་ནི་ནོར་བུས་ཆགས་པའོ། ། ཞེས་པ། ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱེད་པ་འདི་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་བདག་ལ་དགྱེས་ཤིང་ཆགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རིགས་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་དབང་དུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ཆར་རམ་གཅིག་ཁོ་ན་བཟླས་པས་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའང་རྒྱུད་ལས། ཆགས་པ་སྨད་པར་མི་བྱའོ། །

It is that which grants the three types of refuge to those afflicted by the three fears. Regarding the phrase, "The lotus hero causes attachment": this demonstrates that by this method, the Lord of the Lotus Family becomes pleased and attached. As for the method to become attached to the Jewel Family, the Tantra states: "Bestowing the empowerment thoroughly, And bestowing the collection of wealth, Engaging in the welfare of buddhas and sentient beings— This is the attachment of the Jewel Family." Regarding that, "Bestowing the empowerment thoroughly" means bestowing empowerment for the sake of making offerings to the Noble Ones and for the benefit of sentient beings. "And bestowing the collection of wealth" means completely giving away all resources, such as collections of precious jewels, to those with whom one has material connections. "Engaging in the welfare of buddhas and sentient beings" means that such actions are not for the sake of achieving another existence, but for the sake of attaining buddhahood oneself while engaging in the welfare of sentient beings. "This is the attachment of the Jewel" means that acting in this manner is shown to be the way the deity of the Jewel Family becomes pleased and attached. Now, in order to show the method for bringing [beings] under control, it is said: "In that regard, the application for bringing the deities of the four families under control is explained," and so forth. Regarding that, the method for bringing [beings] under control by reciting either all five Tathāgatas or just one is also taught in the Tantra: "One should not disparage attachment."

རྣམ་པར་དག་པ་བདེ་མཆོག་སྩོལ། ། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་དོན་ལ་སྦྱོར། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་སྦྱོར། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཆགས་པ་སྨད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལྟར་རང་དོན་ལྷུར་ལེན་ཅིང་འཁོར་བ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་དོན་མཛད་ན། ཡང་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པའོ། ། རྣམ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་མི་སྨད་ཅེས་བྱའོ། ། རྣམ་པར་དག་པ་བདེ་མཆོག་སྩོལ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པ་དག་པར་རྟོགས་པའི་སྲིད་པས་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་མཆོག་སྦྱིན་པར་མཛད་པའོ། ། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་དོན་ལ་སྦྱོར། ། ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་བདག་ལ་དགྱེས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་དབང་དུ་གྱུར་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི། རྒྱུད་ལས། རབ་ཏུ་དགའ་ཁྱོད་ཅེས་སྨྲ་ཞིང་། ། འདོད་པའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པས་དབང་དུ་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། རབ་ཏུ་དགའ་ཁྱོད་ཅེས་སྨྲ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཁྱོད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟེ། རབ་ཏུ་དགའ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། ། འདོད་པའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན། ། ཞེས་པ་ནི།

"Bestowing the purity of supreme bliss, likewise engaging in the welfare of sentient beings—this is the engagement following the Buddhas." Thus it is said. Regarding that: "Attachment is not to be disparaged" means that one does not, like the Śrāvakas, strive solely for one's own benefit and abandon saṃsāra. Rather, through great compassion, one is attached to saṃsāra and acts for the benefit of others; yet, by the power of great insight, one remains unstained by the defects of saṃsāra. Alternatively, it refers to the characteristic of attachment to the two types of bodhicitta. Since that is not something to be disparaged, it is said "not to be disparaged." "Bestowing the purity of supreme bliss" means that although one is attached to saṃsāra for the sake of beings through compassion, by means of insight one realizes existence to be pure. Thus, one is not bound by existence and bestows the supreme bliss of non-abiding nirvāṇa. "Likewise engaging in the welfare of sentient beings" means that engaging in the welfare of beings in such a manner is what the Buddhas delight in; it is taught that they are favorably inclined and brought under one's influence. Regarding the ritual for bringing [the disciple] under the influence of the Tathāgata family, the Tantra states: "Speaking the words, 'O, you who are intensely joyful,' Revealing the nature of the bliss of desire, One should accomplish Vajrasattva; By accomplishing that very reality, one brings [the disciple] under influence." Regarding that, "Speaking the words, 'O, you who are intensely joyful'" means that you are the essence of the dharmakāya, as indicated by the term "intensely joyful." "Revealing the nature of the bliss of desire" means:

འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པ་བསྟེན་པ་སྟེ། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་པས་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་བསྟེན་པ་དེ་ཡང་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟེན་པའོ། ། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པས་དབང་དུ་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་བདག་ཉིད་ལ་དགྱེས་ཏེ། རང་དབང་མེད་པར་དབང་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི། རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་དག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཀའ། ། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མི་འཇིགས་ཕྱིར། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། ། བསད་ན་དབང་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཀའ། ། ཞེས་པ་ནི། གདུག་པ་ལྡན་པ་མ་རུངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། དེ་ལས་གནས་བསྒྱུར་ཞིང་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་གནས་ཏེ། ལུས་ཅན་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མ་རུངས་པའི་གདུག་པ་ཅན་དེ་དག་བསད་པར་གྱུར་ན། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དགྱེས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི། རྒྱུད་ལས། ཆགས་པ་དག་པ་བརྟག་པ་ནི། ། པདྨའི་འདབ་མ་ཕྱེ་བ་སྟེ། །

The definition of the bodhicitta of engagement is to be applied to the bodhicitta itself. To become familiar with and habituate oneself to that is the "cultivation of desire," and it is taught as such because it is of a nature that brings happiness in both this life and the next. Regarding the phrase "one should accomplish Vajrasattva": this means that the cultivation of desire in that manner is not for the sake of desiring other results of cyclic existence, but is cultivated solely for the purpose of accomplishing Vajrasattva. Regarding the phrase "one should bring that very [deity] under control through accomplishment": this means that by being exhorted by the very method thus taught, the deity is pleased with oneself and is shown to be brought under control without any independence. As for bringing the Vajra family under control, the Tantra states: "For the sake of purifying sentient beings, For the sake of the Buddha’s command, And for the sake of the fearlessness of embodied beings, And for the sake of protecting the Buddha’s teaching, It is seen that if one kills, one will be brought under control." Regarding "for the sake of purifying sentient beings": for the sake of transforming the state of and purifying the minds of malicious and wicked sentient beings, one abides by the Buddha’s command. For the sake of granting fearlessness to embodied beings oppressed by fear, and for the sake of protecting the Buddha’s teaching so that it remains for a long time, if those wicked and malicious ones are killed, the deities of the Vajra family are pleased and are naturally brought under control. As for the ritual for bringing the deities of the Lotus family under control, the Tantra states: "The examination of the purity of passion Is the opening of the lotus petals."

ཆགས་སམ་ཆགས་པར་བྱེད་ན་ཡང་། ། འདུལ་བའི་དོན་དུ་དབང་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཆགས་པ་དག་པ་བརྟག་པ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་རང་ཁ་ཆགས་པ་ལས་བཟློག་ནས། ཐུགས་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པར་མཛད་པ་ནི་ཆགས་པ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་རིགས་པ་བས་ན་ཆགས་པ་དག་པར་བསྟན་པའོ། ། དཔེ་ཅི་ཞེ་ན། པདྨའི་འདབ་མ་ཕྱེ་བ་སྟེ། ། ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་པདྨ་ཁ་ཟུམ་པ་དག་ལ་ནི། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་བརྟག་པར་དཀའ་ལ། པདྨ་ཁ་བྱེ་བ་དག་ལ་ནི། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་མངོན་དུ་གསལ་བར་བརྟག་པར་སླ་བ་བཞིན་དུ། རཱ་ག་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་པདྨ་དང་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་མཐུན་པར་འདྲེན་ཏེ། འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་ནི་པདྨ་ཁ་ཟུམ་པ་ལྟ་བུར་མི་གསལ་བར་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བརྟག་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆགས་པ་ནི། པདྨ་ཁ་བྱེ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རབ་ཏུ་གསལ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་པ་སྟེ། འདིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་འགྲོ་བའི་དོན་སྨིན་པར་མཛད་པའི་མཚན་མར་བསྟན་པའོ། ། ཆགས་སམ་ཆགས་པར་བྱེད་ན་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཆགས་པ་དང་སེམས་ཅན་ལྟར་དངོས་པོར་ཆགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། གདུལ་བྱ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆགས་པར་ཟད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པས་ན། དེས་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་ཆགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ལྷ་ཉིད་མཉེས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་དུ་གྱུར་པས་ན། གདུལ་བའི་དོན་དུ་དབང་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །

"Even if one is attached or causes attachment, it is for the sake of subduing [beings] that one exercises mastery." Thus it is said. Regarding that, "examining the purity of attachment" means: having turned away from the ordinary attachment that conceives of sentient beings as real entities, to act with attachment toward saṃsāra and sentient beings through the power of compassion and insight is the purity of attachment. By means of such reasoning, the purity of attachment is demonstrated. What is the analogy? "Like the opening of a lotus petal." Just as the shape and color of closed lotus buds are difficult to examine, whereas the shape and color of opened lotuses are easy to examine with clear clarity, the word rāga (attachment) is used here to lead to both "lotus" and "attachment" through their shared sound. By this, the attachment of sentient beings is examined as being like a closed lotus—unclear and characterized by obscuring everything—whereas the attachment of the Tathāgata is like an opened lotus: extremely clear and shown to be the essence that benefits all. This teaching is presented here as a sign of bringing the welfare of beings to maturity. "Even if one is attached or causes attachment" means: although through compassion one is attached to the welfare of beings, and it appears as if one is attached to beings as real entities, it is merely an attachment in that manner for the sake of maturing those to be trained. Since one does not waver from the great wisdom of the nature of phenomena (dharmatā), one is not personally gratified by it; rather, through the skillful means of such attachment for the sake of those to be trained, the deity is pleased and naturally brought under mastery. Therefore, it is said, "it is for the sake of subduing [beings] that one exercises mastery."

ནོར་བུའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི། རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབང་བསྐུར་ཕྱིར། ། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཉིན་རེ་བཞིན། ། སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་དབང་བསྐུར་ན། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབང་བསྐུར་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པས་མཉེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཉིན་རེ་བཞིན། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་ག་ནས་བྱུང་བ་དཔྲལ་བར་བཅིངས་ལ། ཉིན་རེ་བཞིན་ཇི་ཙམ་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་དབང་བསྐུར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབང་གི་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རང་དབང་མེད་པར་དབང་དུ་འགྱུར་བས་ན། སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་དབང་བསྐུར་ནས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དུ་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་ལས་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྡུས་པའི་གསད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་འགལ་བའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་རིགས་བཞི་ཆར་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསང་སྔགས་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་མང་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་འགལ་བའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་ཞེས་པ་ནི། ས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་དག་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་འགལ་བའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྟུག་པོ་བྱང་བར་མ་གྱུར་པས།

Regarding the ritual for bringing the deities of the Jewel family under one's control, the Tantra states: "In order to empower all Buddhas, if one places the Vajra-Jewel daily upon the crown of the head and confers empowerment, all Buddhas shall be brought under control." In this context, "in order to empower all Buddhas" means conferring empowerment so as to generate the pleasure of making offerings to all Buddhas. "The Vajra-Jewel daily" means that one should bind the samaya-mudrā of the Vajra-Jewel at the forehead, having emerged from the heart, and place it upon the crown of the head as much as possible each day to confer empowerment. By means of the offering of empowerment that pleases all Buddhas, they are brought under control without choice; thus, "by placing it upon the crown and conferring empowerment, all Buddhas shall be brought under control." The rituals for the samaya, the dharma, the activity, the nature of phenomena, the passion, and the bringing under control have been explained. Now, in order to teach the ritual of slaying—which is subsumed by the word "and so forth"—it is said: "Having performed the recitation extensively and properly from the essences, mudrās, and secret mantras of all four families, without exception, for the remainder of the activities that contradict the desired siddhis," and so on. In this regard, "the remainder of the activities that contradict the desired siddhis without exception" refers to the remainder of contradictory activities that prevent the attainment of those desired siddhis, such as the earth [element] and so forth, because the dense obscurations have not been purified.

སྒྲིབ་པའི་ལྷག་མ་ལུས་པས་འཐོབ་ཏུ་མི་སྟེར་བ་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་གིས་རིགས་བཞི་ཆར་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གྲངས་མང་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་དང་། ས་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་གྲུབ་གཞན་རྣམས་བདག་གིས་འཐོབ་ཅིང་། དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བདག་ལ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ན། དེའི་ཕྱིར་དྲག་ཤུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མ་ནུས་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར། དྲག་ཤུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། རིགས་བཞི་གསད་པའི་སྐབས་ནས་གསུངས་པའི་ཆོ་གས། རང་གི་ལྷ་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས། དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་གྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ལས་གྲུབ་པ་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྟན་ཅིང་བརྩམ་པར་བྱས་ལ་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། ཅི་སྲོག་ཆགས་གཞན་གང་ཡང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གླེང་ན། འདིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ། ། བསད་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བསྟན་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། བསད་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ལྷ་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་དང་འགལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་སྟོང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་བསད་ཅེས་པ་ཡང་དངོས་སུ་གསོད་པ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་བའི་སེམས་དེ་བསྒྱུར་ནས།

Because the remaining obscurations prevent attainment, and due to that, if one does not see that the causes for attaining the supreme and intermediate siddhis of accomplishing buddhahood and other siddhis such as the pātāla [underworld] exist within oneself—despite having performed extensive recitations of the essence mantras and so forth for all four families, and having engaged in the applications of meditation—then the so-called "yoga of forceful accomplishment" is taught. Since one is unable to achieve accomplishment despite practicing in that way, the yoga of forceful accomplishment is presented as a method for achieving the desired siddhis. This is shown through the characteristics of the ritual activity of forceful conduct toward one's own deity, as taught in the section on the "slaying of the four families" in the Śrī Tattvasaṃgraha maṇḍala of the Vajra family. Thus, it is taught that the yogi should perform and undertake those activities that serve as the means for accomplishing siddhis as desired. Others may ask: "If it is said that any other living being would fall into the lower realms, does this not contradict the teaching: 'By slaying the Tathāgatas and so forth, one will attain siddhi'?" It is taught that one should understand that "slaying" refers to the application of forceful conduct in a situation where one's own deity is in a state of conflict with the granting of siddhi. Here, "slaying" does not mean literal killing; rather, it means transforming that mind which, despite being practiced in every way, does not grant siddhi.

དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྦྱིན་པར་མཛད་པ་ལ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེ་གང་གིས་སམ་གང་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་རིགས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་ལས་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་མ་མཐོང་ཞིང་། ། སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་མི་སྦྱོར་བ། ། ལུས་སམ་ཚིག་གམ་ཡིད་ཀྱིས་སུ། ། བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་མ་མཐོང་ཞིང་། ། ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་མ་དགོངས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་མི་སྦྱོར་བ། ། ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་ལས་ཉམས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་རྐྱེན་དང་འཚམ་པར་དོན་མི་མཛད་པའོ། ། ལུས་སམ་ཚིག་གམ་ཡིད་ཀྱིས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་གདུལ་བྱ་ལ་དགོངས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་མཛད་ན། གཟུགས་དངོས་སམ་སྔགས་སམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསད་ན་ཡང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་གདོད་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན། བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མི་ཐོབ་ཅིང་། ། རིགས་ཀྱང་སྩོལ་བར་མི་བྱེད་ན། ། རྡོ་རྗེ་ཀུན་དུ་ངལ་བ་ཡིས། ། བསད་ན་མྱུར་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། དངོས་གྲུབ་ཚུལ་བཞིན་མི་ཐོབ་པ། ། ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་སྐལ་བ་བཞིན་དུ་མི་སྟེར་བའོ། །

It is taught that one should understand that [the Tathāgatas] grant accomplishments (siddhi) swiftly. If one asks, "In what way or by what means is such a practice to be accomplished?" it is said, "The causes for accomplishing that are also taught through the distinctions of the four families," and so forth. Regarding that, first, the cause for the wrathful conduct toward the Tathāgata is taught in the Tantra: "When the welfare of all sentient beings is not seen, And the Buddha himself does not apply [himself], If one kills by means of body, speech, or mind, One will attain the accomplishment." In this context, "When the welfare of all sentient beings is not seen" means that the Tathāgata does not intend to act for the benefit of sentient beings. "And the Buddha himself does not apply [himself]" means that he has strayed from the truth and does not act for their benefit in accordance with the conditions of sentient beings. "By means of body, speech, or mind" means that if the Buddha, though intending to discipline those to be trained, does not act for the benefit of sentient beings, then even if one kills him through his actual form, through mantra, or by way of meditative absorption (samādhi), no fault will occur and one will indeed attain accomplishment. Thus it is said, "If one kills, one will attain accomplishment." Furthermore, the cause for wrathful conduct toward the Tathāgata family is taught in the Tantra: "If all accomplishments are not obtained, And the family [of the deity] is not bestowed, By the exhaustion of all vajras, If one kills, one will swiftly achieve [success]." In this context, "If all accomplishments are not obtained" means that even if one practices correctly, the accomplishment is not granted according to one's fortune. "And the family is not bestowed" means that the deity of the family does not grant the result. "By the exhaustion of all vajras" means that if one kills [the deity] through the exhaustion of all vajra activities, one will swiftly achieve [success]. Thus it is said.

རིགས་ཀྱང་སྩོལ་བར་མི་བྱེད་ན། ། ཞེས་པ་ནི། ཐ་ན་རྟགས་ཕྲ་མོ་ཙམ་མམ། སེམས་ཀྱི་ཉམས་བདེ་བ་ཙམ་ཡང་སྣང་བར་མི་བྱེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཀུན་དུ་དྲལ་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་འཇོག་ན། རྡོ་རྗེ་དྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱས་བསད་ན་ཡང་། ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་གདོང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན། བསད་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་ལས། ཁྲོ་བས་གདུག་པ་མི་འདུལ་ཞིང་། ། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་མི་འདུལ་དང་། བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ན་ཡང་། ། ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བས་གསད་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ཁྲོ་བས་སེམས་ཅན་མི་འདུལ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་ཀྱང་མ་རུངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་འདུལ་བར་མི་མཛད་པའོ། ། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་མི་འདུལ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པའོ། ། བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་ན་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་ལུས་སེམས་ལ་ངལ་དུབ་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྒྲུབས་ཀྱང་རྟགས་དང་དངོས་གྲུབ་སྨིན་པར་མི་མཛད་པའོ། ། ན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་སྟེ། ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བས་གསད་པར་བྱ། ། ཞེས་ཏེ། ཚུལ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་ན། ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་བསད་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི།

"If one does not even grant the family [of the deity]," means that one does not manifest even a slight sign or even a mere experience of mental bliss. Regarding "by means of the vajra that tears asunder," it is taught that if one maintains such a realization of the Buddha's intention, then even if one kills with the vajra-tearing mudrā, no fault will occur and accomplishments (siddhi) will be swiftly attained; thus it says, "if one kills, accomplishment will be swift." To show the cause for employing wrathful conduct in the Vajra family, the Tantra states: "When fierce beings are not tamed by wrath, Likewise, when sentient beings are not tamed, And even if suffering should befall oneself, One should kill with the syllable HŪṂ." Regarding that: "When fierce beings are not tamed by wrath" means that even if one practices correctly, one does not tame wicked sentient beings through the activity of sorcery (abhicāra). "Likewise, when sentient beings are not tamed" means that similarly, one is unable to tame sentient beings by other means. "And even if suffering should befall oneself" means that even if the practitioner undergoes intense affliction through physical and mental exhaustion, the signs and accomplishments do not ripen. The word "even" (na yang) is a phrase indicating a remainder; it means that if, despite practicing in that manner, one does not achieve success, it is taught that even if one kills by means of the application of the mantra HŪṂ, there is no fault and accomplishment will occur. To show the cause for employing wrathful conduct in the Lotus family:

རྒྱུད་ལས། སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་བྱམས་པ་མེད། ། སེམས་ཅན་གདུག་པ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། ། བདག་ཀྱང་བསླུས་པར་གྱུར་ན་ནི། ། བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་བྱམས་པ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མ་སྟེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙད་པ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཅན་གདུག་པ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་མི་ནུས་པའོ། ། བདག་ཀྱང་བསླུས་པར་གྱུར་ན་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་སྦྱིན་པར་མི་མཛད་དམ། རྟགས་དང་མཚན་མ་དག་སྔར་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཕྱིས་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ནི། བདག་ཉིད་བསླུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་མིན་པས་ན། བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྒྲུབ་པའི་ལྷ་དེ་ཐབས་དང་ཆོ་གས་བསད་ན་ཡང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། ། ན་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། སྲིད་ནི་མི་སྲིད་ན་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྲིད་པར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན་ནི། དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་ལས། མི་གཏོང་བདག་གི་དོན་མེད་ཅིང་། ། ནོར་སྟེར་བ་དང་མི་རུངས་དང་། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དབུལ་འགྱུར་ན། ། བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། མི་གཏོང་བདག་གི་དོན་མེད་ཅིང་། ། ཞེས་པ་ནི།

From the Tantra: "Without compassion and without love, If one does not subdue malicious beings And I myself am deceived, Then by killing, siddhi will be attained." Regarding this: "Without compassion and without love" means that if, despite practicing correctly, the accomplishment is not granted, one should declare, "Even the Tathāgata is devoid of compassion and love." "If one does not subdue malicious beings" means being unable to discipline those beings who are malevolent. "And I myself am deceived" means: if, despite practicing correctly, the siddhi is not bestowed; or if, even though signs and omens previously appeared, the siddhi is not later attained, then it is not that I have been deceived. Therefore, it says, "Then by killing, siddhi will be attained." This means that if one kills the deity being practiced—such as a Tathāgata—by means of skillful methods and rituals, no fault will occur, and through that very act, siddhi will be attained. The word "na ni" is a word of uncertainty; it means that even if it is impossible, if such a possibility should arise, one must act in that way. To show the cause for wrathful conduct in the Ratna family, the Tantra says: "If they do not give, have no purpose for me, Give away wealth, or are wicked, And if sentient beings are to become poor, Then by killing, siddhi will be attained." Regarding this: "If they do not give, have no purpose for me" means:

ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མི་གཏོང་བ་དང་བདག་ཉིད་ལ་དགོས་པ་ཅི་དང་ཅི་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ནུས་མཐུ་མེད་ཅིང་མི་འགྲུབ་པ་དང་། ནོར་སྟོར་བ་དང་མ་རུངས་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ལ་བདོག་པའི་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཡལ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཅི་དང་ཅི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་ཏུ་མི་འབབ་པ་དང་། བདག་ལ་བརྟེན་པའམ། བདག་གི་ཡུལ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདོག་པས་ཕོངས་ཤིང་དབུལ་བར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་གི་སྒྲུབ་པ་ལྷ་དེས་དམ་ཚིག་ལས་འགལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་པས། བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐབས་དང་ཚིགས་གང་གིས་བསད་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་། དེ་ཁོ་ནས་གདོད་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རིགས་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་ནི། ཉུང་ཤས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པ་གཉིས་ལས་འདི་ཡན་ཆད་བསྟན་པ་དེ་ནི། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པའོ། ། ད་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ནི། དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་། ། མི་འདོད་པ་ཡི་ལས་སྦྱང་བའི། ། མཚན་ཉིད་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་བྱས་ན། ། དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ། དེ་ལ།

Even if one practices according to the proper method, if the deity does not grant the accomplishments (siddhi) and lacks the power to fulfill whatever needs one has—such that they are not achieved—and if wealth is lost, or things become ruinous, this means that the wealth and possessions one possesses have vanished, and all activities turn perverse, failing to meet expectations. If all sentient beings who depend on oneself or belong to one’s domain become destitute and impoverished, then that deity of the Tathāgata’s own practice has violated the samaya. Therefore, it is said: "If one kills, the accomplishment will be attained." This teaches that by whatever means or words one kills, there is no fault, and only through that will the accomplishment be achieved. Regarding the phrase "this application of wrathful conduct toward the deities of the four families," this is to indicate the source from which it arises in detail; the meaning is that in this sādhana, only a small portion has been shown. The phrase "with a focal point" refers to the two types of wrathful conduct: that performed by way of signs and that performed without signs. What has been taught up to this point is the ritual of wrathful conduct performed by way of signs. Now, to teach the ritual of wrathful conduct performed without signs, it is said: "Even by the application of non-objectification, To purify undesirable karma, If one performs the characteristics of wrathful conduct, It is taught that the accomplishment will be attained." Regarding that:

དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། མི་འདོད་པའི་ལས་སྦྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་། དངོས་གྲུབ་ཐོབ་ཏུ་མི་སྟེར་བའི་ལས་ངན་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ལས་བྱས་ན། སྒྲིབ་པ་སེལ་ཞིང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། དེ་ལ། ཁ་ཅིག་ཐོབ་མེད་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། སངས་རྒྱས་བསད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན། ། དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་གདོན་བྱའི་ཕྱིར། ། ངེད་རྣམས་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྩོལ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཐོབ་མེད་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་ཁ་ཅིག་གིས་རིགས་བཞི་དག་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་པ་དག་གོ། སངས་རྒྱས་བསད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་བ་དེ་བསད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་གདོན་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། གང་དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་ལྷ་དང་། དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གནད་ལ་དབབ་ཅིང་ཟད་པར་བྱས་ནས། གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་དག་དངོས་གྲུབ་མྱུར་བར་སྩོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། ངེད་རྣམས་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྩོལ་བའོ། ། ཞེས་བྱའོ། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ལྷ་ཞེས་པ་ནི།

"Also by the application of non-apprehension" refers to non-conceptual meditative absorption (samādhi). Regarding the phrase "the characteristic of purifying unwanted karma": this teaches the method by which, through the application of non-conceptual meditative absorption, one performs wrathful activities characterized by purifying the negative karma and obscurations that prevent the attainment of accomplishments (siddhi). To demonstrate this, the application of non-apprehending meditative absorption is taught. As it is said in the Tantra: "Some, through the yoga of non-attainment, Are yogins who have 'slain' the Buddhas. In order to thoroughly deliver them, Grant us accomplishments swiftly!" Regarding "through the yoga of non-attainment": this refers to certain yogins who, despite practicing the four families, have not attained accomplishments. "Yogins who have 'slain' the Buddhas" means that by meditating on such a meditative absorption, one should possess the yoga of "slaying" any Buddha or Bodhisattva who does not grant accomplishments. "In order to thoroughly deliver them" means that by striking the vital points of and exhausting those deities who withhold accomplishments and those obscurations that are the cause for not attaining them, one shall attain whatever accomplishments are desired. Thus, it is said that those Tathāgatas will swiftly grant accomplishments to those practitioners; hence, "grant us accomplishments swiftly." Regarding "one's own deities, such as the Perfect Buddhas": this refers to...

སྒྲུབ་པ་པོ་རང་གང་སྒྲུབ་པའི་ལྷའོ། ། རྣམ་པ་མེད་པའི་རྗེས་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནི། དབྱིབས་དང་། ཆ་ལུགས་དང་། ཁ་དོག་གི་མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་མི་དམིགས་ཤིང་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི། རྣམ་པ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒོམས་པས་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལྷའི་རྣམ་པ་མེད་པར་བསྒོམས་པའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་དང་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒོམས་པས་དངོས་གྲུབ་མི་འཐོབ་པའི་བགེགས་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བས་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་ཅིང་གང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་གདོད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་བགེགས་མི་འཇུག་ལ། མེ་ལྕེའི་ཐོར་ཏོ་ལ་སྦྲང་བུ་མི་ཆགས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་དུ་བཟང་པོས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྩོལ་བར་མཛད་དོ་ཞེས་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེས་འདི་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དེས་ནི་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་སྔགས་ལེགས་པར་མཉེས་པར་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་པོས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྩམས་ནས།

The practitioner is the very deity they are practicing. Regarding the phrase "by way of recollection without aspects": when one does not perceive the aspects appearing as signs of shape, attire, or color, and instead actualizes the non-conceptual meditative absorption of great emptiness, that is called "recollection without aspects." By meditating through the gateway of recollecting such an absorption, and likewise by meditating on the non-apprehensibility of oneself and all phenomena, one will come to know all obstacles that prevent the attainment of accomplishments, as well as all obscurations of karma and afflictions. Consequently, one will attain the accomplishments one desires and practices from the very beginning. Why is this? Because it is said in the sūtras: "Obstacles do not enter into the nature of phenomena (dharmatā), just as flies do not alight on the tip of a flame." Therefore, it is taught that the Blessed One Samantabhadra grants accomplishments swiftly to those yogins who practice in that manner, as stated in the tantras. The meaning of the passage beginning with "By that, this will be spoken" is as follows: that which was taught above demonstrates this point. What is it? It is indicated by the phrase "When the mantra has been properly pleased," and so forth. This means that when the practitioner has commenced the secret mantra rituals exactly according to the prescribed procedures, [the mantra is pleased].

སྒྲུབ་པའི་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་པ་སྒྲུབ་པ་པོ་དེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་སོགས་ཀྱིས་ལྷག་མ་གསུམ་ཡང་བསྡུ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྔ་རོལ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་ཡང་རང་གི་ལྷའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་པ་སྤངས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ལྷག་པར་བརྩོན་ཞིང་། ཡུན་རིང་དུ་དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མ་སྟེར་ན་ལྷ་རྣམས་དྲག་ཤུལ་གྱིས་གསད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་དང་། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཀྱང་། རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྔགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་དང་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པ་དག་བསྡུས་པའོ། ། དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་པ་ནི།

Even if the deities of accomplishment have been pleased, if that yogic practitioner does not obtain the siddhi as desired, then at the time of obtaining it—by including the remaining three with "Mahāmudrā and so forth"—one should apply oneself intensely to the yoga of meditating on the four mudrās and the yoga of reciting the essence mantras and so on. This is taught as the method to be practiced both before and after accomplishing the siddhi, wherein one focuses intensely on the dharmakāya of one’s own deity and applies oneself to the yoga of non-conceptual samādhi that has abandoned focal points, maintaining that focus for a long duration. If, despite practicing in such a way, the siddhi is not granted, the methods for forcefully slaying the deities through both focal and non-focal means have already been explained. Now, in order to show the distinctions between the specific deities, essences, mudrās, mantras, and vidyā-mantras, it is said: "In that regard, from the distinctions of the essence of the Tathāgatas, the causes for pleasing the deities—such as the supreme merit and the accumulation of primordial wisdom—are taught, and these should be understood by the mantrin," and so forth. "Tathāgatas" refers to the five Tathāgatas. "Essence and so forth" refers to their respective essences, with the word "and so forth" including the mudrās, mantras, and vidyās. "From the distinctions of these" means:

སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་མིང་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་བཏགས་པ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གོ། ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། རབ་མཆོག་པའི་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསགས་པས་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་མཆོག་གོ། སོགས་པ་ནི་དེའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་དཀར་བའི་བག་ཆགས་གཞན་གང་དག་ཡོད་པ་དག་གོ། ། དོན་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་བསགས་པ་རྫོགས་པའི་དོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསང་སྔགས་དང་། རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་ཅིང་བརྗོད་པའི་དོན་གྱིས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་སྟོན་ཏོ། ། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཀྱང་སྔགས་པས་བྱ་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་གཅིག་རབ་མཆོག་ཅེས་པ་ནི། འོག་མ་ནས་སྦྱར་ཏེ། རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་།

These are the specific distinctions of those [terms] such as the hṛdaya (essence) and so forth, which have been individually differentiated and designated with other names. The word "also" (kyang) is a particle indicating an ellipsis, referring to the meaning of the "supreme accumulation of merit and primordial wisdom" (jñāna) and so on. "Supreme" (rab mchog pa) is a synonym for "Buddha." The "accumulation of merit and primordial wisdom" and so forth are the two types of causal accumulations of a Buddha; because they are accumulated over three incalculable eons and are uncommon to all others, they are "supreme." "And so forth" (sogs pa) refers to whatever other pure habitual tendencies (vāsanā) exist that are concordant with those parts. Regarding the word "meaning" (don): just as one is a Buddha by the sense of having completed the accumulation of the two types of causal collections of a Buddha, here too, the "meaning of the essence and so forth" indicates the causes for pleasing the deity by means of knowing and expressing the specific meanings of the hṛdaya, mudrā, mantra, vidyā (knowledge), and so on. It is thus taught that the practitioner of mantra must perform these specific [rituals] of the essence and so forth. Alternatively, "supreme" (rab mchog) is to be connected with what follows: just as the result of Buddhahood is attained by the sense of having perfected the "supremely excellent accumulation of merit" and the "most excellent accumulation of primordial wisdom" and so forth, here too, the cause for becoming a Buddha and attaining the siddhi (accomplishment) is the knowledge of the specific [rituals] of the essence and so forth. Therefore, the hṛdaya, mudrā, mantra, and...

རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་ཅིང་རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཀྱང་ལྷ་མཉེས་པར་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་བསྟན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་དོན་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྔགས་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་པ་པོས་ཤེས་ཤིང་རིག་པར་བྱ་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། གཞན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་སླར་འཆད་པར་མཛད་པ་བཞིན་དུ། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡང་ལྷ་མིན་ལ། ལྷ་དེ་དག་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡང་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རིག་ཅིང་གོམས་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་བས་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་སྔགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། འོ་ན་འདི་ཁོ་ནའི་རྣམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་པས་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱིས། གཞན་གྱི་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཤེས་ནས་དེ་བརྩམས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དོན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་ཅིང་ཤེས་ནས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རིག་པ་བཞིན་དུ་བརྩམས་ན་དེ་དག་འཕེལ་བར་བྱས་པས་ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ།

By means of knowing and realizing the specific characteristics of the vidyās exactly as they are, one pleases the deities; this is the cause for attaining buddhahood. Thus, the essence mantras and so forth, which are the causes for pleasing the deities, are taught, and it is shown that the practitioner of mantra must understand them. Furthermore, it is taught that the meaning of those essence mantras and so forth must be understood and realized exactly as they are by the practitioner who knows the mantras. Others say: "One becomes a buddha through the completion of the two accumulations, and having become a buddha, one again explains the meaning of the two accumulations. Likewise, the meaning of the essence mantras and so forth is not for the deities themselves; rather, the cause for pleasing those deities is solely the knowledge and cultivation of the specific characteristics of the essence mantras and so forth. Therefore, the causes for pleasing the deities—the meanings of the essence mantras and so forth—are taught, and it is said that the practitioner of mantra must understand them." If one asks: "Well then, if it is only by manifesting this very aspect that it becomes so, is it not the case that other methods also lead to that?" In response, it is said: "When, having known those, one undertakes them..." and so forth. The phrase "for which reason" means "for the reason that follows below." If one asks for what reason those specific characteristics are to be known: it is because when one knows and understands the specific characteristics of those essence mantras and so forth, and undertakes them exactly as they are known, they are increased, whereby the accumulations are perfected and obscurations are exhausted.

རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འགྲུབ་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། དེ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་དེ་དག་ཤེས་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ན། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་རིག་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རིག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སོ་སོར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིག་པས་ན། རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཞེས་པ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ནས་བསགས་པའི་རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པའི་དོན་ནི་ལྷ་ཡིན་ལ། དེ་ལྷ་དེ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་དེ་དག་ཀྱང་སྔགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྩམས་ན་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་དོན་འཕེལ་བར་བྱས་ན། གོམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཕེལ་བར་བྱས་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འགྲུབ་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་སྔགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ་བར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པ། དེ་དག་བརྩམས་ན་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན།

Because one will become a vessel for accomplishment before long, it is necessary to understand those [points]. Therefore, if one understands the specific natures of the essence and so forth, then by that reason of becoming so, in order to fully recognize and understand the nature—the specific characteristics—of those essences, mudrās, mantras, and vidyās, it is said, "the definitions of those shall be explained," meaning that the definitions of those essences and so forth shall be explained individually. In that regard, "by means of one's own awareness" refers to the meaning of the supreme accumulations of merit and wisdom and so forth. This refers to the meaning of the supreme accumulations of merit and wisdom gathered over three countless eons and so forth. The meaning of the essence, mudrā, mantra, and vidyā is the deity; thus, the causes for pleasing that deity are shown, and the practitioner of mantra must understand those causes for pleasing the deity. As for "for what reason," it means "therefore." For what reason? If one undertakes the causes for pleasing the deity in accordance with that understanding and causes the meaning of those [causes] to increase, one will become habituated. Having increased [them], one will become a vessel for accomplishment before long; therefore, it is shown that the practitioner of mantra must understand those. Thus, "of the essence and so forth" means that because of that reason for such an occurrence when those are undertaken.

སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལྷའི་མཚན་ཉིད་རེ་ཞིག་འདིར་དང་པོར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལྷའི་མཚན་ཉིད་དེ་འདིར་དང་པོར་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། མཆོག་གི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་ནི་ལྟ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཡང་འདིའོ་ཞེས་པ་དག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཇི་ལྟར་དོན་རིག་པ་དང་མཐུ་རབ་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ཕ་རོལ་གནོན་པར་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་རིགས་ཅན་དང་སྟོབས་པོ་ཆེར་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་ནི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་གཉིས་ལས་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་དང་། དོན་དམ་པར་བསྟན་པ་དེ་གཉིས་ལས་སེམས་དཔའི་ལྷ་དང་པོར་བསྟན་པ་སྟེ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། མཆོག་གི་མཐུའི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པར་ཟད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ལྷག་པར་འཕགས་ཤིང་། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པས་ན་ལྷ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ། ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ།

In order to fully understand the specific nature of the essence and so forth, the characteristics of those deities shall be explained. Regarding the phrase "for that reason also": if one asks why, it means "for the reason that the nature or characteristics of the deities have been shown." Thus, the characteristics of the deities corresponding to those [essences] are first presented here. This means that the characteristics of the deities corresponding to those essences and so forth shall be explained first here. What are they? They are the specific beings (sattva-viśeṣa) who possess extraordinary wisdom and supreme power. This is also the ultimate truth. Regarding the phrase "by means of extraordinary wisdom": because they possess great knowledge of the objects and immense power, they overcome and outshine all those renowned as worldly types and great strongmen; thus, the specific beings who possess a mind distinguished from them are called "deities" (deva). This is shown to be precisely what is meant by "ultimate truth." Between those two—the specific beings and the ultimate truth—the deity as a specific being is presented first. Regarding the phrase "by means of the characteristics of the specific wisdom and supreme power," this is merely what was explained above. Because they are shown to be superior and distinguished from other sentient beings by possessing such wisdom, they are called "deities." Furthermore, there are two types of these: the completely pure and those other than that.

རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། དེ་ལ། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ཉེས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ནས་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཏེ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཅུང་ཟད་མ་རྟོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་དང་སྡིག་པའི་ཚོགས་རྣམས་མ་སྤངས་པ་སྟེ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའོ། ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ་རབ་མཆོག་པོར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། རབ་མཆོག་པོ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། ། དེ་ལ་རབ་མཆོག་པོར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་ཞིང་རྫོགས་པར་མངའ་བ་དང་སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་རྟག་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྲགས་སོ་ཞེས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ཏེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་རིག་ཅིང་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ས་ལེར་མཁྱེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ལྟར་གྲགས་པར་གྱུར་པས་ན། དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། རབ་མཆོག་པོ་མ་ཡིན་པར་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་རབ་མཆོག་ཏུ་ནི་ཅུང་ཟད་མ་བྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

There are two types. Regarding these, "realizing the ultimate, free from the stains of faults" refers to realizing the nature of phenomena (dharmatā) or the expanse of phenomena (dharmadhātu) exactly as it is, without error; having abandoned the entire collection of habitual tendencies of the stains of obscuration without exception, that is "utterly pure." "Free from stains" refers to not having realized the nature of phenomena or the expanse of phenomena even slightly, and not having abandoned the collection of obscurations and misdeeds; that is the other. In that regard, there are two types of utter purity: utter purity of the supreme kind and utter purity that is not of the supreme kind. Regarding these, "possessing utter purity of the supreme kind" refers to the state of a perfect Buddha (samyaksambuddha). This is because they possess and fully master the most supreme aspects of the qualities of having become utterly pure, and because they have abandoned the entire collection of obscurations without exception. Therefore, they are renowned as being eternally and in all respects omniscient and the sovereign of all. This means that, possessing qualities and having abandoned obscurations, they know the meaning of both saṃsāra and nirvāṇa, know the environment and its inhabitants with perfect clarity, and exercise mastery over all mundane and supramundane phenomena; because they are thus renowned throughout all the worlds of the ten directions, they are so called. "Utter purity that is not of the supreme kind" refers to possessing qualities of utter purity that are not yet of the most supreme degree. Who are they? They are the sons of the Victors (jinaputra), the solitary realizers (pratyekabuddha), and the hearers (śrāvaka). Why is that?

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷའི་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཕལ་བས་འཕགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པས་ན། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གི་བཙུན་མོ་རྣམས་དང་འཁོར་ལ་བྱ་སྟེ། བཙུན་མོ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བཙུན་མོ་པན་ཙི་ཀ་ལ་སོགས་པའོ། ། འཁོར་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་འཁོར་ལྷ་དམ་པ་རྨ་ཤུ་ཀ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་གྲོས་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དང་། ཉེ་དབང་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དག་གོ། ཁྱབ་འཇུག་གི་འཁོར་རྡུག་སྨི་དང་སྨི་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། ། ལྷ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ནནྟེ་ཤྭ་རི་དང་། བྷྲྀངྒི་རི་ཏི་དང་། མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་དང་། ནནྟི་ཀཪྟི་ཀའོ། ། རྣམ་གཅིག་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། ལྷའི་བྱེ་བྲག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཞེས་པ་ནི། དོན་སེམས་པའི་ལྷ་དང་། དོན་དམ་པའི་ལྷ་ལས་སེམས་པའི་ལྷ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷ་ལས་ཀྱང་རབ་མཆོག་པོར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་དང་རབ་མཆོག་པོ་མ་ཡིན་པར་དག་པའི་ལྟར་བསྟན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་བསྟན་པའི་ལྷ་རྣམས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་སྟེ།

This is because Bodhisattvas have not yet abandoned the cognitive obscurations, and Pratyekabuddhas and Śrāvakas have not realized the selflessness of phenomena. Regarding the phrase "all the distinguished classes of worldly gods are impure": although worldly gods are superior to ordinary sentient beings, they are not called "impure gods" because they have not abandoned all obscurations. If one asks who they are, they are Śakra, Viṣṇu, and so forth. Regarding the phrase "those associated with them": this refers to their queens and retinues. The queens include Śakra’s consort Pañcika and others. The retinue includes Śakra’s attendants such as the noble god Maśuka, Viśuddhamati, Viśuddha, Vimalaprabha, and the thirty-two Upendras. The retinue of Viṣṇu includes Dhumrākṣa, Mīla, and others. The retinue of Maheśvara includes Nandeśvarī, Bhṛṅgiriṭi, Mahākāla, and Nandikeśvara. Alternatively, they are the gods of the birthplaces of their own respective lineages. Regarding the phrase "from all these specific types of gods": this refers to the gods who contemplate the meaning and the gods who contemplate the ultimate. Among these, the gods who contemplate the ultimate are shown to be the "pure gods," while others are shown to be different. Furthermore, among the pure gods, some are shown to be gods endowed with supreme purity, while others are shown to be gods of purity that are not supreme, and others are shown to be impure gods. These are the specific types of gods.

ལྷའི་བྱེ་བྲག་འདི་དག་ལས་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་དང་སྤྲུལ་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དངོས་ཀྱི་ལྷ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། སྤྲུལ་པའི་ལྷ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་དུ་མར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་སོགས་པ་མཐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སེམས་པའི་བྱེ་བྲག་དུ་མར་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱེ་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལྷ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། དོན་དམ་པའི་ལྷ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་དེ་དག་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ནི་དོན་དམ་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་ཤིང་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་བརྟག་པས་སོ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པ་དང་དོན་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་དོན་འདི་ཐམས་ཅད་པས་ཁྱད་པར་ཅན་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

If these various types of deities are condensed, they should be understood as being of two kinds: the actual and the emanated. Regarding this, the actual deity is the Blessed One Vairocana, while the emanated deity is, for example, the Blessed One Śākyamuni. As for the phrase "the distinctions of sentient beings who have become manifold in that way," this refers to the characteristics established and differentiated by the mind into many varieties, such as those who are completely pure and those who are otherwise, according to their specific powers and wisdom. Because they appear with signs, they are also called "conventional deities." The ultimate deity refers to the non-dual nature of those very [deities]. The essence that has become one within a state that is indivisible and of a single nature is called the "ultimate deity"; it should be understood as having the characteristic of being completely free from signs. Why is it called "ultimate"? It is said: "Because it is the sphere of activity of the supreme, most excellent, pure wisdom." It is the object of realization and observation by pure wisdom alone—which is unimpeded and free from attachment—and is not an object that can be realized by anything else; therefore, it is called "ultimate." This is because it is unchanging and remains as it is when analyzed. Furthermore, the word "or" is used to indicate an addition or to show another meaning; what is that? It is the statement: "This meaning is the ultimate, which is superior to all others."

ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ལམ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེས་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡེ་ཤེས་པས་དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བླ་ན་མེད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པར་གཅིག་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དོན་དམ་པའི་དགོངས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དེས་དོན་དམ་པའི་དངོས་གྲུབ་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་སྒྲུབ་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཏུབ་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་། མདོ་སྡེ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་སེམས་ཀྱང་མི་རྒྱུ་ན།

The essence of wisdom—the object realized by wisdom, or the wisdom in which object and subject are inseparable—is called "ultimate" because it transcends all mundane accomplishments, such as those of the gods and so forth, due to its specific nature of intentionality. Regarding the phrase "completely pure of all faults": the nature of the mind, which is free from all obscurations, is called "ultimate" because it is wisdom. Regarding the phrase "the characteristic of unsurpassed, perfect sovereignty": the nature of phenomena (dharmatā) and the nature of the mind (cittatā) are naturally inseparable and one, characterized by purity and emptiness; it also abides as the characteristic or essence of unsurpassed, perfect sovereignty. Regarding the phrase "in order to accomplish all the sublime intentions of the ultimate": it possesses the power of the nature of phenomena (dharmatā) to accomplish and be capable of accomplishing whatever ultimate accomplishments are desired; for that reason, it is called "ultimate." It is also renowned as the "ultimate truth" (paramārthasatya). Regarding this: in some texts, the completely pure nature of the mind is also renowned as the ultimate truth. Why is that? Because it is always non-deceptive regarding all things. Since it is established exactly as it is conceptualized through the power of whether the mind is pure or impure, and does not change into anything else, it is called the ultimate truth. Furthermore, regarding the characteristic of that nature of the mind, a sutra asks: "Noble son, what is the ultimate truth? That in which even the mind does not move..."

ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལ་དོན་དུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཞེས་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དོན་དུ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་བརྟག་པར་མི་ནུས་ན། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་རྩིང་རིམས་སུ་བགྲངས་པའི་རྒྱུ་བཞི་བཅུ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། ཞི་བ་རིམས་སུ་བརྟགས་ན་མཐའ་ཡས་ཤིང་གྲངས་བགྲང་བར་མི་ནུས་པ་དག་གོ། ། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའམ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གང་གི་ཡང་འོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་ན་བླ་ན་མེད་པའོ། ། ཕྱི་མ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་སླ་བས་མ་བཀྲོལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་གཞན་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གྲགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། འདུ་ཤེས་ཙམ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིས། ། རང་བཞིན་བསྟན་དུ་མེད་པ་སྟེ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རང་རིག་པས། ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་སླར་དགྲོལ་བ་ཡང་དཀྱུས་ཉིད་པས་བརྡ་ཕྲད་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་བཀྲོལ་ལོ། ། དོན་དམ་པའི་ལྷའི་རང་བཞིན་དེ་དང་ཐ་དད་པའི་སྤྱོད་པས་སེམས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ལྷ་ཞེས་བྱ་ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་ལྷ་དེའི་རང་བཞིན་ནི། སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །

It is said, "What need is there to mention letters?" For example, just as space exists conventionally but does not exist in reality, so too, this so-called "mind" exists only as a verbal convention; since it cannot be shown to have a real referent and cannot be analyzed, it is said, "What need is there to mention the forms of words and letters?" Regarding the qualities of a buddha: they are the forty renowned factors, such as the ten powers and the four fearlessnesses, which are enumerated in a coarse sequence. However, if one examines them in a subtle sequence, they are infinite and cannot be numbered. As for "unsurpassed" (anuttara): among those things described as contaminated or uncontaminated, conditioned or unconditioned, or supramundane, it is "unsurpassed" because it is not subordinate to any of them. The latter terms are not explained here as they are easy to understand. Similarly, it is said in other tantras that one is known as a "Tathāgata." In the Vairocanābhisambodhi Tantra, it is stated: "In that regard, one is called a Tathāgata. How so? As it is said in that very tantra: 'By abandoning even mere perception, the nature is unindicatable; because it is self-cognized by wisdom, it is called a Tathāgata.'" Since the explanation of its meaning is already in the main text, it is not explained here for the sake of easy understanding. Regarding the statement, "The nature of the mind is also called a 'deity' (deva) through conduct that is distinct from the nature of the ultimate deity": the nature of that ultimate deity is precisely what was previously explained.

དེ་དང་ཐ་དད་པའི་སྤྱོད་པས་སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། མཚན་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དང་དེ་དག་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་བཞིན་དུ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་ཐ་མི་དད་པས་ན་དེ་དག་ལ་ཡང་ལྷ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་དངོས་པོ་དང་ཉེ་བར་བརྟགས་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ཀྱང་། ལྷ་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དངོས་དང་རང་བཞིན་ལ་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐུའོ། ། འོ་ན་ལྷ་དེ་དག་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་སུ་འདུས་ན། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཞན་བྱ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་འདི་ཡང་དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་(ཞར་,ཞོར་)ལ་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་སྐབས་འདིར་དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཞུང་འདི་ནི་རིགས་བཞི་ཆར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ནི། གཞུང་འདིར་རིགས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷའོ་ཞེས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གི་དོན་གོང་དུ་བསྟན་པས་ན། ཡང་འདིར་མ་བཀྲོལ་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། སྤྱོད་པས་བསྡུས་ཏེ།

The characteristic of the mind, which is distinct from that [dharmakāya], is the form body (rūpakāya), which consists of the appearances of signs. Although these are distinguished from one another just as body and mind are, they are not separate; therefore, they are also called "gods" (deva). Thus, regarding the statement that "gods should be understood as non-dual" based on the distinction between the actual entity and the imputed characteristic: the "actual entity" refers to the nature, which is the ultimate dharmakāya. The "imputed nature" refers to the imputed characteristic, which is the emanation body (nirmāṇakāya), the conventional body. If one asks, "If those gods are subsumed within those two aspects, what is the need for further classifications?" it is said that these detailed classifications of gods—such as the pure and the impure—are explained as incidental teachings for the sake of becoming skilled in them. If one then asks, "How should they be understood in this context?" it is said that this text completely subsumes all four families in every respect; therefore, they should be understood accordingly. The phrase "those" refers to the four families taught in this text as the completely pure gods. It is said that "they are the nature arising from the body, speech, mind, and conduct of all the Tathāgatas." Regarding the phrase "as explained before," since their meaning was already shown above, it is not further elaborated here; it is indicated that they should be understood in that same way. By the expression "the Buddha's body and so forth," the body, speech, and conduct are subsumed.

ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ལྷ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། སྐུ་དང་གསུང་དང་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ལྷ་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དབང་གི་རིམ་པས་ཆ་ལུགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་བར་དུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སོགས་ཀྱིས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷག་མ་གསུམ་བསྡུའོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་རིགས་བཞི་ཆར་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། རིགས་བཞི་ཆར་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། ། དེ་དག་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ལྷའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ལྷ་དེ་དག་ཉིད་དེ། དེར་ནི་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པའང་དེ་དག་ཉིད་དེ། དེར་ནི་དེ་དག་ལ་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། ། སྔར་བསྟན་ཟིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསང་སྔགས་སུ་བསྟན་པའི་ལྷའི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གི་ཆོ་གའི་བཤད་པའོ། ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་ལ་སེམས་པ་དག་པས་དགའ་བ་སྐྱེ་བའོ། ། བདག་གི་ལུས་དབུལ་བ་ཞེས་པ་ནི།

Regarding the phrase "the classification of the deities designated by metaphor": this refers to the various classifications of deities designated by metaphor based on the qualities of their body, speech, and conduct, appearing in diverse forms according to the stages of taming sentient beings. These are arranged within the great maṇḍala of the Śrī Tattvasaṃgraha, the great root tantra, and so forth; the phrase "and so forth" includes the remaining three maṇḍalas. Specifically, the phrase "all four families abide in the manner of the great maṇḍala" indicates a particular classification, meaning that all four families abide in the manner of the great maṇḍala. Regarding the phrase "from those very [deities]": this means from those very deities who abide in the Vajradhātu maṇḍala; regarding the specific deities designated by metaphor therein, they are spoken of as the "essence of the Blessed One." Likewise, those very deities who abide in the dhāraṇī maṇḍala are there referred to as "homage." Those very same ones who abide in the manner of the dharma maṇḍala are there referred to as "mantra"; this is the sense of the phrase "as previously explained." Regarding the phrase "the ritual of secret mantra shall be explained": this is the explanation of the ritual for the branches of the deity's accomplishment as taught as secret mantra within the dharma maṇḍala of the Lotus family. Regarding "rejoicing": this is the arising of joy through a pure mind directed toward virtue that is naturally well-performed. Regarding "offering one's own body": this is...

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བདག་གི་ལུས་དབུལ་བ་སྟེ། དེའི་སྐབས་སུ་ལྷ་དང་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་(བཞད་,བཞེད་)པ་དེ་དག་མི་འདའ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། ། བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་པ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་དམིགས་ནས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། ། དམ་པའི་ཆོས་བཀླག་པ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་དང་རིགས་པའི་ཆོས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པས་བསྡུས་པ་ཀློག་ཅིང་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། བཟླས་བརྗོད་མང་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་སོ་སོའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཅིག་གང་ལ་གོམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལས་གང་ལྟར་དགའ་བ་དེ་བཟླས་བརྗོད་ཅི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། དེ་དག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྟེ། དེས་གང་བསྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན། ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས་འདི་སྐད་དུ། ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ལ་སོགས་པ། ། དེ་བཞིན་དམ་ཆོས་ཀློག་པ་དང་། ། བཟླས་བརྗོད་མང་པོར་རབ་བྱས་པས། ། སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ངེས་པར་འཐོབ། ། ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བརྗོད་པ་དང་།

One should offer one’s body to the tathāgatas, and at that time, it should be understood that one meditates on them as being inseparable from the deity. Regarding "making supplications": this is the act of requesting those tathāgatas in the world systems of the ten directions who intend to pass into parinirvāṇa not to pass away, but to remain in the world for a long time and act for the benefit of sentient beings. Regarding "the complete dedication of merit": this is the act of mentally gathering all roots of virtue arising from the contaminated and the uncontaminated, the conditioned and the unconditioned, into a single whole; then, focusing on all sentient beings in common, one dedicates them toward unsurpassed awakening, the great non-abiding nirvāṇa. Regarding "reading the sublime Dharma": this is to read the Dharma of the tantras and the reasoning of the causal and resultant vehicles, and to engage in the ten modes of Dharma practice. Regarding "performing many recitations": this means that whichever method of recitation one is accustomed to for a particular family, one should perform as many recitations as possible of whichever deity one prefers among all the deities. These constitute the ritual of the accumulations; because they act as the cause for accomplishing whatever is to be achieved, they are called "accumulations." Furthermore, the tantra states: "By rejoicing and so forth, likewise by reading the sublime Dharma, and by performing many recitations, the siddhi of mantra will certainly be attained." Likewise, one should recite the names of the perfect Buddhas.

ཞེས་པ་ནི་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའམ། ལྷུག་པའི་གང་ཡང་རུང་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པར་བྱེད་པའོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས། ཡོན་ཏན་ལྷུན་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པའམ། འདིའི་སྐབས་སུ་རིགས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་རྒྱན་ཆ་ལུགས་སྙིང་པོ་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞིབ་རིམས་སུ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་དོན་རང་གི་སེམས་ལ་བཀྲ་བར་བྱེད་པའོ། ། དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གསུང་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་འདུལ་ཞིང་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐད་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཟག་པའི་གསུང་བརྗོད་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འདིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། གང་ཞིག་གིས་དེ་དག་གི་དེ་ལྟར་སྤྱད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཀོད་པ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་དེ། དོན་ནི་རིག་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། །

This refers to praising the Tathāgatas by way of their body, speech, mind, qualities, and activities, using either meaningful verses—such as the One Hundred and Eight Names—or prose, as appropriate. "Recollection" refers to recollecting the mountain-like qualities of the Tathāgatas through words such as those found in the sūtras: "The Tathāgata, Arhat, Samyaksaṃbuddha, endowed with knowledge and conduct, the Sugata, knower of the world, charioteer who tames beings, teacher of gods and humans," and so forth; or it refers to recollecting the major and minor marks, or, in this context, clearly visualizing in one's own mind the specific details of the four families of Tathāgatas, such as their body colors, hand symbols, ornaments, attire, heart mantras, and mudrās, by examining and analyzing them in precise sequence. "Thoroughly teaching the sublime Dharma" refers to teaching in the respective languages of those to be trained, in accordance with their needs and capacities, through the gateway of vast verbal expressions, and teaching by way of the meaning through meditation that is free from the expression of contaminated speech. These constitute the accumulation of merit here. Why? Because that is the very essence of the accumulation of merit, and because by practicing in that way, whoever does so will completely perfect the accumulation of merit. These are also what are arranged within the maṇḍala of activity; in meaning, they are called "vidyā-mantras."

དེ་བས་ན་ལྷའི་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་གནས་སྐབས་ཀྱི་མིང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་དང་། རིག་པའི་ངེས་ཚིག་ནི། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསལ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོར་སྙིང་པོའི་ངེས་ཚིག་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན་རྒྱུད་ལས། ཡིད་ལ་འདོད་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། ། ཡིད་ལ་གང་འདོད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཏིང་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་ལ་གནས། ། དེ་བས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་ཡིད་ལ་གང་འདོད་པའི་ལྷ་དག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། ཡིད་ལ་གང་འདོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་དང་ཆོ་ག་མ་ཉམས་པར་བརྩམས་ན། ཡིད་ལ་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་ཐུགས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ན། སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་གོམས་པ་ལས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་གང་དང་གང་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་པ་དང་འབྲུ་མང་པོ་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཞིབ་མོར་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །

Therefore, one should understand that because the essence of the deity remains one while its provisional names change, it is referred to as the "essence" (hṛdaya) and so forth. Regarding the etymological definitions of "essence" and the others—namely, the etymologies of the essence, the mudrā, the mantra, and the vidyā—the Blessed One himself has clearly taught them in the Glorious Compendium of Suchness (Tattvasaṃgraha-tantra-uttara). First, the etymology of the "essence" is taught. As the tantra states: "By the ritual of whatever is desired in the mind, Whatever is desired in the mind will be accomplished. Abiding in the heart of the accomplishment of meditative concentration, Therefore, it is called the 'essence' (hṛdaya)." The meaning of this is that if the deities desired in the mind are accomplished, then if one undertakes the activities and rituals for accomplishing whatever is desired in the mind without impairment, the siddhi desired in the mind will be achieved. As for the term "essence": because it is the nature of the meditative concentration (samādhi) of the deities, the accomplishment of that concentration is the nature of all the Tathāgatas and thus abides in the heart (hṛdaya). Therefore, through the thorough cultivation of the conceptual forms of the syllables called "essence," the mind that realizes the "essence" is attained. Regarding the "essence": whether it be a single-syllable or a multi-syllable mantra of whichever deity one wishes to meditate upon and accomplish, by precisely realizing and cultivating those specific conceptual distinctions, the mind that realizes the "essence" is attained; thus, it is called the "essence."

འོ་ན་གནས་འདིར་གང་གི་ངོ་བོ་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐབས་འདིར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གསུངས་པ། བཛྲ་སཏྭ། བཛྲ་རཱ་ཛ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོན་པ་ལ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་སྙིང་པོ་དེ་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་དེ་ཡང་དུས་གཉིས་ཤིག་ཏུ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་པའི་དུས་དང་། རང་གི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་དུས་ནའོ་ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟར་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་དུས་དེའོ། ། རང་གི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་དུས་ཞེས་པ་ནི། གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན་གང་དུ་སྔར་བསྙེན་པ་བྱ་བའི་དུས་དང་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་དེ་ལ་བྱའོ། ། དེའི་གནས་དང་ལུས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་བསྒོམ་པའི་ལམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་གནས་ཀྱང་ཚེ་དང་ལུས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། བཛྲ་སཏྭ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ཅིང་སེམས་ལ་ཞེན་པའམ། འདྲིས་པར་སླ་ནས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ན་སྙིང་པོ་ལ་གནས་ཞེས་བྱའོ། །

Now, in this context, what is it that should be known as the essence? In this instance, it is taught that the Great Maṇḍala of the Vajra Expanse is referred to by the names Vajrasattva and Vajrarāja. It is said that the essence is that which demonstrates the meditative absorptions (samādhi) of the Tathāgatas and the great beings (mahāsattvas) such as Vajrasattva. If one asks, "For how long is that essence to be contemplated?" it is taught that the essence is to be realized as the mind at two specific times. These two are: the time for accomplishing the desired siddhi, and the time for meditating on the meditative absorption of one's own deity. Regarding the time for accomplishing the desired siddhi: this refers to the time of practicing to achieve whatever siddhi is desired, such as the earth and so forth, as taught in this very text. Regarding the time for meditating on the meditative absorption of one's own deity: this refers to the time of the preliminary service (sevā) and the time of the actual meditation when accomplishing the desired siddhi. Regarding the characteristics of possessing the location, body, color, and so forth: this refers to the path of meditating on a particular absorption. When one desires to accomplish a desired siddhi—possessing the lifespan, body, color, and so forth of that absorption—one recites the essence such as "Vajrasattva" and either fixes the mind upon it or, having become familiar with it, performs the recitation. At that time, it is said that one "abides in the essence."

དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱའི་ངེས་ཚིག་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་ངེས་པའི་ཚིག་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱག་རྒྱའི་ངེས་ཚིག་ཀྱང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། འདའ་དཀའ་དེ་བཞིན་མི་ཤིགས་པ། ། རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་གི་རྟགས། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཚན་མའི་སྐུ། ། དེ་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་སུ་བསྒྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། འདའ་དཀའ་དེ་བཞིན་མི་ཤིགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། གཞན་གྱིས་དེ་ལ་འདའ་བར་དཀའ་ཞིང་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཤིག་པར་མི་ནུས་པའོ། ། གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་གི་རྟགས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་བཀའ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཉིད་དམ་བློན་པོ་དྲ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདའ་ཞིང་བཤིག་པར་མི་ནུས་ན། གཞན་གྱིས་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་བཞིན་དུ། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཚན་མའི་སྐུ། ། དེ་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་སུ་བསྒྲགས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་མཚན་མའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤིག་ཅིང་འདའ་བར་མི་སྤྱོད་ན། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་གཞན་གྱིས་བཤིག་ཅིང་འདའ་བར་བྱ་བར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་སླར་དགྲོལ་བ་ནི། འདིར་བདག་དེ་ཉིད་ཆེན་པོ་མཆོག་མའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྔགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་རྒྱུད་ལས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ། འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། ། ཤིགས་པར་དཀའ་ལ་གསང་བ་ཉིད། ། གསང་བར་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བསྔགས་པས་ན། ། དེ་བས་སྔགས་པ་ཞེས་པར་བརྗོད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ།

Likewise, regarding the etymology of "mudrā" (seal): just as the etymology of the "essence" (mantra) was explained, the etymology of the "seal" shall also be explained. As it is said in the Tantra: "Difficult to transgress and likewise indestructible, The supreme sign of the king’s seal, The body of the great being’s characteristics— Therefore, it is proclaimed as 'mudrā'." Regarding that, "difficult to transgress and likewise indestructible" means that it is difficult for others to transgress and that opponents are unable to destroy it. What is it? It is called "the supreme sign of the king’s seal." This refers to the seal of the royal edict stamped by the king himself. Just as when a seal is stamped by a king, neither the king himself nor even the noble ministers are able to transgress or destroy it, let alone others; likewise: "The body of the great being’s characteristics— Therefore, it is proclaimed as 'mudrā'." This means that if even the great beings themselves do not act to destroy or transgress the seal shown as the body of the great being’s characteristics, then what need is there to mention that it cannot be destroyed or transgressed by others such as Māras or non-Buddhists? To further clarify the meaning of these points, it is stated here: "the body of the supreme great being," and so forth. Regarding the etymology of "mantra" as explained in the Tantra, it is said: "Because it is not to be transgressed, Is difficult to destroy, and is secret, And because it is praised for accomplishing the secret, Therefore, it is called 'mantra'." Regarding that:

འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། ། ཤིགས་པར་དཀའ་ལ་གསང་བ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་རྒོལ་བས་བཤིག་པར་མི་ནུས་ཤིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ན་གསང་བའོ། ། གསང་བ་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བསྔགས་པས་ན། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་སྒྲུབ་པ་ཡང་སྣོད་མ་ཡིན་ཞིང་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གསང་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སྔགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་དག་གི་དོན་སླར་དགྲོལ་བ་འདིར་བསྔགས་ཤིང་གསང་སྟེ་སྨྲས་པས་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྦྱར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རིག་སྔགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། མ་རིག་པ་ནི་བཤིག་པ་དང་། གང་གི་རིག་མཆོག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་གྲུབ་དམ་པ་ཡོད་པ་སྟེ། ། དེ་བས་རིག་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། མ་རིག་པ་ནི་བཤིག་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། མ་རིག་པའི་མུན་ནག་བཅོམ་པ་དང་། སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པའོ། ། གང་གི་རིག་མཆོག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་མངོན་དུ་རྟོགས་ཤིང་གྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། དངོས་གྲུབ་དམ་པ་ཡོད་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ནི་དམ་པ་སྟེ། སྐུ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དེ་ཡོད་པའོ། ། མདོར་ན་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སེལ་བ་དང་། འདི་དང་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་རིག་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།

"Cannot be transcended" means that it is not an object to be surpassed by anyone. "Difficult to shatter and secret" means that it cannot be destroyed by adversaries such as Māras or non-Buddhists, and because it is difficult to realize, it is "secret." "Because it is praised for the sake of accomplishing the secret" teaches that since its practice must be kept secret from those who are unsuitable vessels and lack the fortune, it is called "mantra" (sngags). To further explain their meaning, it is said: "Because it is praised and spoken of secretly, when applied to the etymological definition," and so forth. Regarding the etymology of vidyā-mantra, the Tantra states: "Because it shatters ignorance, And because it accomplishes the supreme knowledge, The sublime siddhi exists; Therefore, it is called 'vidyā-mantra'." In that regard, "shatters ignorance" means to destroy the darkness of ignorance and to exhaust the entire collection of obscurations. "Because it accomplishes the supreme knowledge" means to directly realize and accomplish the collection of scriptures, such as the mantras spoken from the [Buddha’s] own mouth. "The sublime siddhi exists" means that the sublime siddhis, both mundane and supramundane, exist; specifically, the attainment of the state of non-abiding nirvāṇa, the siddhi of the supreme body. In short, it clears away the two types of obscurations and possesses the superknowledges (abhijñā) that realize the welfare of this and future lives.

འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་རིག་སྔགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་རིག་སྔགས་སོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྷ་དང་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་རིགས་བཞི་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་ཅིང་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ལ་གྲུབ་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡན་ལག་གི་ཆོ་ག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ད་ནི་རིགས་བཞི་ཆར་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཚོགས་གཞན་ཡང་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་ལས་བཟླས་བརྗོད་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གི་གཞན་གྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་དང་། ཐབས་དང་ཕན་པར་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུད་ལས་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་ནི། སྐབས་འདིར་བསྡུས་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་འདིར་བསྡུ་བ་ཡང་འདི་དག་བསྡུས་པ་ལ་གྲུབ་པ་མྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྡུས་ཏེ། དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོ་ག་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁ་ཅིག་གཙོར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་འདིར་ཡན་ལག་གི་ཆོ་གའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁ་ཅིག་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཙོར་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་།

Because one will attain the perfect goals of both the mundane and the supramundane, it is called a vidyā-mantra. As it was previously taught, it is called a vidyā-mantra because it is blessed by the enlightened activity of the tathāgatas. The explanation of the nature and characteristics of the deities, hṛdayas, mudrās, mantras, and vidyā-mantras is now complete. Now, in order to teach the subsidiary rituals that serve as the causes for swiftly attaining accomplishment in the practice of the sādhana and the recitation of the essence-mantras and so forth—specifically the hṛdayas and so on of the four families and four maṇḍalas—the text says: "For all four families, the hṛdaya, the mudrā, and so forth." Regarding the phrase "other collections of branches such as recitation are taught in general": this refers to the other collections of branches for recitation and meditation that arise from the specific distinctions of the hṛdayas and so forth, as well as those accomplished through merit, skillful means, praise, and insight. These are taught in general in the tantras; however, in terms of the sādhana, they are to be presented here in a condensed manner. Furthermore, the reason for condensing them here is to bring about swift accomplishment through this summary. Therefore, it says: "Here, too, certain specific activities of the ritual are the causes for accomplishment, primarily through the nature of the entities." This means that in this tantra, certain specific activities of the subsidiary rituals are primarily the hṛdaya, the mudrā, and the mantra by the very nature of the entities.

རིག་སྔགས་དག་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཡན་ལག་གི་ཆོ་གས་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གི་སྒོ་ནས་ཆོ་གའི་ལྷག་མ་ཡན་ལག་གི་ཆོ་ག་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་སྙིང་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གི་ཆོ་ག་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་སྤྱད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་ཚོགས་འདི་སྤྱད་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཐབས་དང་ཕན་པར་སྔགས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་སྤྱད་པ་ཡང་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། ཚོགས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིའི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱིའི་མཆོད་པ་ན་སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མར་མེ་དང་། བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་རྒྱུད་ལས། མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཀུན་བྱས་ན། ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཚོགས་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། ། དེ་ནས་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཀུན་བྱས་ན། ། ཞེས་པ་ནི། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མར་མེ་དང་། བྱུག་པའི་སྔགས་དང་།

If the vidyā-mantras are practiced, they become the causes for accomplishment. Therefore, regarding the phrase "the heart-mantra and so forth," this is the logical reason showing that the heart-mantra and so forth are the causes for accomplishment through the ritual of the branches. Consequently, the remaining branches of the ritual are also taught by distinguishing them individually through the specific categories of heart-mantra, mudrā, mantra, and vidyā. In that regard, for the time being, the collection for accomplishing the heart-mantra and so forth will be explained. First, the sequence of the ritual branches for accomplishing the heart-mantra, such as the "collection" and so forth, will be explained. Regarding that, "collection" refers to the fact that just as the complete practice of the collections of merit and wisdom is the cause for becoming a buddha, here too, because one attains the siddhis by practicing this collection, it is called a "collection." By the word "and so forth," the practice of the collections of merit, wisdom, method, benefit, mantra, and insight is also to be included. If one asks what the actual entity of that which is called "collection" is, it is stated below that the ritual of the outer offerings is the "ritual of the collection." The outer offerings consist of incense, flowers, lamps, ointments, and so forth. As it is said in the Tantra: "If all the rituals of offering are performed, the collection of all virtuous dharmas will increase, and then one will certainly attain accomplishment." In that context, "if all the rituals of offering are performed" refers to the mantras for incense, flowers, lamps, and ointments.

ཕྱག་རྒྱར་ལྡན་པས་མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཀུན་བྱས་པའོ། ། དགེ་བའི་ཚོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཚོགས་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། མཆོད་པ་དེ་དག་གིས་ཚང་བར་དུས་རྟག་ཏུ་མཆོད་ན། ཟག་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོགས་ཁྱད་པར་དུའམ། རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུའི་དོན་ཡིན་ལ་འཕེལ་བ་ནི་སེམས་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། མཆོད་པའི་རྒྱུད་སེམས་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་གྱུར་ནས། རྒྱུ་དེས་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་བས་ན་ངེས་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། འདིར་ཡང་འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། གནས་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཞེས་པ་ནི། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་རིག་སྔགས་སྒྲུབ་ཅིང་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིའི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་འདིས་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་། ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་བ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་པ། འོན་ཀྱང་ཆོ་ག་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཙོར་སྙིང་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་བརྩོན་པ་ལ་མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བའི་སྟོབས་བྱེད་དེ། དེ་བས་དེ་ལ་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་སྙིང་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཚོགས་(གྱི་,ཀྱི་)ཆོ་ག་དེ་ལ་འབད་ཅིང་ལྷག་པར་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཡང་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི།

"Performing the offering with the mudrā is the completion of all offering rituals. The accumulation of all the masses of virtue will increase," it is said. This means that if one performs those offerings completely and at all times, the contaminated and uncontaminated accumulations will specifically or excellently increase. In this context, "accumulation" (sambhāra) has the sense of a cause, and "increase" refers solely to the mind becoming familiar and habituated. Once the continuum of the mind has become familiar and habituated to the offering, one will achieve whatever siddhi is desired through that cause; therefore, it is said, "it will certainly be accomplished." Regarding the phrase "here too, it is intended thus," the meaning is that the point taught in this particular context is as follows. "Mantra and mudrā" refers to the fact that while this external offering ritual serves as a cause and a limb for achieving siddhi when accomplishing and reciting mantras, mudrās, and vidyā-mantras, it is not the case that it is not a factor. Nevertheless, "by the nature of the thing" means that, by the very nature of the ritual, it primarily empowers the diligence of meditating on the essence (hṛdaya) and performing recitation to swiftly bestow siddhi. Therefore, "those who are diligent in that" means that those who are diligent in meditating on the essence and performing recitation should especially strive in and be intensely devoted to that ritual of the accumulations. Similarly, regarding the phrase "also for the accumulation of merit and so forth," it means:

ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པའི་ཆོ་གའི་དོན་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བྱས་ན་ཞེས་པ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཐབས་དང་། ཕན་པར་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་བསྡུའོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། ཚོགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་བཟླས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་། མཆོད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྐྱེད་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། མཆོད་པ་རྣམ་བཞི་བྱས་ནས་ནི། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། སངས་རྒྱས་མཆོད་པས་སྡིག་ཅན་ཡང་། ། གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་མེད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། མཆོད་པ་རྣམ་བཞི་བྱས་པས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཚོགས་དང་། ཆོས་དང་། བསྒོམ་པའོ། ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ཀྱང་སྤྱད་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་གྱ་ནོམ་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སངས་རྒྱས་མཆོད་པས་སྡིག་ཅན་ཡང་། ། གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི། ལྷ་ཆེན་པོ་དང་། ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། དྲང་སྲོང་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་།

Regarding the explanation of the meaning of the ritual for the offering of the accumulations: "If one performs the four types of offerings of the accumulation of merit," and so forth, the word "etcetera" includes the accumulations of method, the praise of benefit, and insight. "To be applied in all cases" means that just as with the accumulations, one should apply oneself to the remaining practices of accomplishment and recitation in the same way. "Accomplishment in that manner" refers to the yogi who practices in that way. As for the generation of the accumulation of merit through offering, as it is said in the Tantra: "By performing the four types of offerings, One will obtain great merit. Even a sinner, by offering to the Buddha, Will undoubtedly attain accomplishment." Regarding that, "by performing the four types of offerings" refers to the characteristics taught in the activity maṇḍala: the bodhicitta, the accumulations, the Dharma, and meditation. "One will obtain great merit" means that if one engages in and practices these, one will obtain great merit. This "great merit" is the cause for attaining the state of non-abiding nirvāṇa—an exquisite merit not shared with worldly beings, śrāvakas, or pratyekabuddhas—and one will obtain that. "Even a sinner, by offering to the Buddha, will undoubtedly attain accomplishment" means that even those who are great gods, Brahmā, Viṣṇu, Śakra, sages, ascetics, brahmins, or śrāvakas—[will attain accomplishment].

རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་གྱིས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་མཆོད་པས་ནི། དོགས་པ་མེད་པར་འདིར་གསུངས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་འདི་ནི། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་ཞེས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཐུགས་རྗེའི་ངོ་བོ་བཛྲ་སཏྭ་ཞེས་བྱའོ། ། ཚོགས་དང་ཞེས་པ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། རཏྣ་བཛྲིའོ། ། ཆོས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཞུང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་མཆོག་གི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་པར་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོ་ག་དག་ཀྱང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་མཚན་སོགས་བརྗོད་པ་ཡིས། ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། བསོད་ནམས་མེད་ནའང་ཆོས་སྦྱིན་པས། ། དངོས་གྲུབ་མྱུར་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ཚིགས་དང་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞིགས་ཏེ། གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིང་གང་ལྟར་ཡང་མི་དམིགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས།

Making offerings to the pratyekabuddhas is not like this; rather, it is taught that by making offerings to the buddhas with diligence, one will undoubtedly attain the siddhis mentioned here. Thus, this teaches how one comes to make offerings to the buddhas. Here, the phrase "the characteristics of the four types of offerings as taught in the activity maṇḍala" means that this presentation of the four types of offerings is the characteristic taught in the activity maṇḍala of the Śrī Tattvasaṃgraha. Regarding "bodhicitta": this refers to Vajrasattva, whose nature is emptiness and compassion. Regarding "the accumulations": this refers to the essence of the accumulations of merit and wisdom, which is Ratnavajrī. Regarding "the Dharma": this teaches that it is the supreme cause for accomplishing all the siddhis of the scriptural systems. Regarding "praised as beneficial for those accomplishing the mudrās, and the rituals of insight should also be observed during the time of recitation": this is called the accumulation of merit. Furthermore, as it is said in the tantra: "By reciting the names of the buddhas and so forth, one will obtain great merit. Even if one lacks merit, by giving the Dharma, one will swiftly obtain siddhi." Regarding "familiarizing oneself with the meditation on all phenomena as being without conceptual elaboration": this means that by analyzing all internal and external phenomena through the doors of reasoning and antidotes, one establishes them as not established as any essence whatsoever and as being unobservable in any way.

སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟགས་པས་དེ་ལྟར་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་གསང་སྔགས་མྱུར་དུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའམ་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན། ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། གསང་སྔགས་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པ། ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་བདེན་ལ་ཉམས། ། ཐབས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ། ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག། ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། གསང་སྔགས་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པ། ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་བདེན་ལ་ཉམས། ། ཞེས་པ་ནི། གསང་སྔགས་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་བདེན་པ་ལས་ཉམས་པ་སྟེ། གང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་རྟག་པར་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་ལ་དགའ་བས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉམས་པས་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། ། ཐབས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག། ཅེས་པ་ནི། སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། གསང་སྔགས་སམ། གསང་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་དམ་པའམ་མཆོག་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། གསང་སྔགས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་པར་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སླར་བཤད་ཟིན་པས་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །

By repeatedly examining the nature of the great emptiness that is free from conceptual elaboration, one becomes familiar and habituated to it; this is called the "ritual of method." Why is that? Because it serves as the cause or the method for swiftly accomplishing the secret mantra, it is called the "ritual of method." As it is said in the Tantra: "The world is ruined by the truth, Without attaining the siddhi of secret mantra. The method is the absence of elaboration, The supreme means for accomplishing everything." Regarding the line, "The world is ruined by the truth, without attaining the siddhi of secret mantra": the reason one does not attain siddhi even when practicing secret mantra is that the world has fallen away from the truth. While the utterance of words and letters is not the truth, the absence of the utterance of words and letters is the truth. Because worldly beings constantly delight in the utterance of words and letters, they do not abide in the meaning that is free from elaboration; thus, because the world has fallen away from the truth, they do not attain it. Regarding the line, "The method is the absence of elaboration, the supreme means for accomplishing everything": the method for attaining the siddhi of mantra is to abide in the state free from elaboration. This teaches that it is the sublime or supreme method for accomplishing all secret mantras or the siddhis of secret mantra. The praise of those who please the secret mantra and the ritual of insight have already been explained in the context of recitation, so they should be understood accordingly.

རིག་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རིག་སྔགས་སུ་བསྟན་པའི་ལྷའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཆོས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་གང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། ། དེ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེའི་དོན་དེ་ལྟར་ངེས་པ་སྟེ། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་དེས་གསང་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའམ་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། མ་རིག་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པས་ན། ། ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་གྱིས། ། ཚོགས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས། ། དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་དེ། དེ་ལ་མ་རིག་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གཞིགས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་བཅོམ་པ་སྟེ་མ་རིག་པ་སྤངས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི། མ་རིག་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའང་དེ་ཉིད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། ཚོགས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་ན།

It is said, "The ritual of the vidyā-mantra shall also be explained." This means that the branches for accomplishing the siddhi of the deity taught as a vidyā-mantra within the maṇḍala of the Ratna-kula shall be explained. In that context, "the specific and general characteristics of all phenomena" refers to "phenomena" being those designated as external and internal, which are subsumed within the aggregates, elements, and sense bases. Their specific characteristic is impermanence and suffering; their general characteristic is emptiness and selflessness. To ascertain their meaning in that way—having examined and analyzed them to be known exactly as they are—is the ritual of the accumulation. Why is that? Because such analysis serves as the cause or the companion for the swift accomplishment of the siddhi of Secret Mantra, it is called "accumulation." Furthermore, the Tantra states: "By thoroughly abandoning ignorance, Through the manner of the perfection of wisdom, From the complete perfection of the accumulation, Siddhi will be swiftly attained." Regarding that, "thoroughly abandoning ignorance" means that by investigating the general and specific characteristics of phenomena exactly as they are through logical reasoning and establishing them as being without intrinsic nature, the collection of obscurations is destroyed; this is the abandonment of ignorance. "Through the manner of the perfection of wisdom" means that the very abandonment of ignorance is wisdom, and since that itself is the perfection, it is the perfection of wisdom. "The accumulation will be completely perfected" means that through the manner of the perfection of wisdom, the accumulation is fully perfected, and it is taught that siddhi will be swiftly attained. Thus it is shown.

དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦྱིན་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་བཞི་དུས་དྲུག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། བསོད་ནམས་ནང་དུ་སྦྱིན་པ་མཆོག། བྱིན་ན་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྫོགས་པས། ། དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་དང་ཞེས་པ་ནི་རིགས་བཞིར་བསྡུས་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། རྒྱུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཞེས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པའི་དབང་དུ་ན། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་། མ་མོའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཇི་སྐད་དུ་གྲགས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཐེག་པའི་དབང་དུ་ན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དང་། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་གཞུང་འདི་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དེ་དག་ལ་མོས་ཤིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

"Accomplishments will be swiftly attained," so it is said. Regarding the phrase "cultivating generosity is the accumulation of merit here": practicing the four types of generosity at the six times is the accumulation of merit in this context. Why is that? Because such practice itself is the accumulation of merit, and since it serves as the cause for attaining accomplishments through that practice, it is called the "accumulation of merit." Furthermore, the Tantra states: "Among merits, generosity is supreme; By giving, accomplishment will be attained. Through the perfection of the perfection of generosity, Accomplishments will be swiftly attained." The term "Buddhas" refers to those subsumed within the four families. "Bodhisattvas" refers to both causal and resultant bodhisattvas: causal bodhisattvas are those born from the perfections, and resultant bodhisattvas are those born from primordial wisdom. Regarding "the activities of body, speech, and mind": from the perspective of the Vehicle of Characteristics, this refers to what is renowned within the three baskets of the Sūtras, Vinaya, and Mātṛkā; from the perspective of the Resultant Vehicle, it refers to what is taught in the Yoga Tantras, such as the Great Root Tantra, the Tattvasaṃgraha, and so forth; and it also refers to the meaning taught in this very text, which serves as their sādhana. To have faith in and practice these points is the ritual of the method. Why is that?

རིག་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གྲུབ་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས། འཇིག་རྟེན་མ་རིག་པ་ལ་ཞེ་ན། ། རིག་སྔགས་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པ། ། དེ་ལ་ཐབས་ནི་རྒྱ་ཆེན་ཏེ། ། ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག། ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་ཞེན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རིག་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་ཞེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྤྱོད་པ་བསྡུས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞིའི་ལྷ་བསྒོམ་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྡུས་པ་སྟེ་དེར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའོ། ། རིག་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ཀུན་དུ་བསྔགས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐབས་ནི། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། རིགས་བཞི་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་དབང་གིས་སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་རིགས་སུ་བརྗོད་པའི་ལྷ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡན་ལག་གི་ཆོ་ག་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཐབས་དང་། ཀུན་དུ་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐབས་རྒྱུད་ལས་སྤྱིར་བསྟན་པ་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྡུས་ནས་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་ཕན་པར་བྱས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

Because it is the method for swiftly attaining accomplishment in the practice of the vidyā-mantra siddhi, it is called the "ritual of method." As it is said in the Tantra: "If worldly beings are attached to ignorance, they will not attain the siddhi of the vidyā-mantra. For them, the method is vast; it is the supreme means for accomplishing everything." Thus, worldly beings are attached to ignorance, whereas the Tathāgatas have abandoned ignorance. Therefore, the sole cause why worldly beings do not attain the siddhi of the vidyā-mantra is their attachment to ignorance. Regarding the phrase "the condensed conduct": this refers to the condensed conduct of body, speech, and mind in meditating upon the deities of the four families; it is gathered together in one place. The method for attaining the siddhi of the vidyā-mantra that was previously unattainable is to cultivate devotion toward the vast enlightened activities of the body, speech, and mind of the Tathāgatas and the Sons of the Victors. This is taught to be the great method for accomplishing all vidyā-mantras. As for the method of praise and insight, since these were already explained in the context of the recitation, they should be understood here in the same way. By virtue of the four families and the four maṇḍalas, the ritual branches that serve as the causes for accomplishing the deities expressed as the essence, the mudrās, the mantras, and the families—including the accumulation of merit, the method, the praise, and the method of insight—have been taught generally in the Tantra. Here, the Master has condensed these and explained how they are beneficial for this practice. This concludes the explanation.

ད་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་རྒྱུད་འདིར་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་རྣམ་པ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞིར་བརྗོད་པ་དག་གོ། ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་བརྒྱ་བཞི་པོ་དང་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པ་ལས་སྐལ་བའི་རིམ་པས་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དག་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་། གསང་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་། རིག་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡང་དབང་པོ་དང་སྐལ་བའི་རིམ་པས་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྙིང་པོ་དང་། གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བསྒོམས་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་དང་། སོགས་ཀྱིས་རྒྱས་པ་དང་། དབང་དང་དྲག་པོ་དག་བསྡུ་སྟེ།

Now, the methods for accomplishing the siddhis of the ritual activities of pacification and so forth are taught. Regarding the statement, "In this tantra, the rituals for the three types of siddhis are taught," it means that in this great root tantra, the Śrī Tattvasaṃgraha, the rituals for the methods of accomplishing siddhis are taught in a condensed manner. What are they? They are as follows: "The great mudrā and so forth," refers to what are called the four types of mudrās. "The siddhis arising from meditation" means that through familiarity and habituation with the four mudrās, one will attain the three grades of siddhis—superior, middling, and inferior—according to one's fortune. Similarly, "arising from the habituation of reciting the essence mantras (hṛdaya), mudrās, secret mantras (guhyamantra), and knowledge mantras (vidyāmantra)" means that just as the siddhis arise from habituating to the four mudrās, so too do the siddhis arise from habituating to the recitation of essence mantras, secret mantras, and knowledge mantras. Furthermore, it should be understood that these also become threefold—superior, middling, and inferior—according to the faculties and fortune of the practitioner. Likewise, "the siddhis arising from the ritual activities of fire offerings (homa) such as pacification and the characteristics of the activities" means that just as the siddhis of the essence, secret, and knowledge mantras arise from meditation and recitation, so too do the siddhis of the pacifying fire offering, and by the word "and so forth," the enriching, magnetizing, and wrathful activities are included.

ལས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལ་གཞུང་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ལས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དག་སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ལས། གཞུང་དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་། སྙིང་པོ་དང་གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་རྣམས་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་འབྱུང་བའི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཆོ་ག་བཏུ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ནད་དང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས། དུས་མིན་འཆི་དང་ནད་རྣམས་དང་། ། སེམས་ཀྱི་ནད་དང་གནོད་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་ནད་དང་ནད་འགོ་རྣམས། ། ཞི་བར་བྱེད་པས་ཞི་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ལས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་རྒྱས་པས་དཔལ་དང་བསོད་ནམས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་གི་ལས་ཀྱིས་བདག་ལ་མི་འཇར་ཞིང་དཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་རྣམས་བདག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་།

This means that the characteristics of the three types of accomplishments arising from the cultivation of those four types of activities have been shown. Regarding the statement, "Up to this point in the text, the rituals for the two types of accomplishments have been shown," this refers to the fact that the teachings from the tantras have been compiled into this sādhana and clearly presented. Thus, up to that point in the text, the rituals for accomplishing the accomplishments arising from the cultivation of meditating on the four mudrās, and the accomplishments arising from the cultivation of reciting the hṛdaya, secret mantras (mantra), and knowledge mantras (vidyā), have been explained. Now, regarding the statement, "One should now extract the rituals for accomplishing the characteristics of the activities of pacification and so forth, which arise from the fire offering (homa) activities such as the purification of sins," this refers to the explanation of the rituals for accomplishing the purification of sins and so forth, which are the characteristics of accomplishing the fire offering activities of pacification and so forth. In this context, "purification of sins" refers to pacifying all illnesses and harms, and exhausting all connections to habitual tendencies (vāsanā). As it is said in the tantra: "Untimely death, illnesses, mental afflictions, harms, as well as diseases and infectious plagues—because it pacifies these, it is called 'pacification'." This is the characteristic of accomplishing that activity. By the word "and so forth," it includes the activity of enrichment, which increases glory and merit, and the activity of magnetizing, which brings under one's control those who are hostile or difficult to deal with.

མངོན་སྤྱོད་ཀྱིས་གང་གི་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མ་རུངས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རང་བཞིན་བསྒྱུར་ཞིང་གཏན་འཕོ་བར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། སོགས་འོག་མས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལས་ལྷག་མ་གསུམ་སྟེ། རྒྱས་པའི་ལས་དང་། དབང་གི་ལས་དང་། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། ལས་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་ནི་རྒྱུའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཐབས་སོ། ། བཏུ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ལས་བཀྲམ་ཞིང་ཐོད་རྒལ་དུ་སྟོན་པ་རྣམས་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རིམ་པར་བྱས་ནས་སྟོན་པའོ། ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། ། འདིར་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གྲུབ་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ལས་གྲུབ་པའི་ཆོ་ག་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནི། འདིར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་གཞན་ལས་མ་གསུངས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པ་དག་གོ། ། དོན་རྣམས་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རིམ་པར་བསྡུས་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་འདིར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ལས་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་ཆོག་པ་ཡིན་ན།

Through the rite of wrathful activity (abhicāra), one should collect the characteristics of the qualities that transform the nature and permanently transfer those whose mental and physical continuums are unruly. The subsequent "and so forth" refers to the collection of the remaining three activities to be accomplished in that manner: the activity of enrichment (pauṣṭika), the activity of power (vaśya), and the activity of wrathful activity. Regarding "the accomplishment of activities," the ritual procedure for establishing the characteristics of the result is the method for how to perform the meaning of the cause. "To be collected" means to present here in a single, sequential order those points that were scattered and taught out of sequence in the tantras. "In order to teach that" refers to the four activities, such as pacifying (śāntika) and so forth. Here, "the ritual procedure for the fire offering (homa) that accomplishes the activities of pacifying and so forth" means that in this sādhana, the ritual for accomplishing activities such as the pacifying fire offering appears. Regarding "the Great Compendium of Suchness (Tattvasaṃgraha) and the Compendium of All Rituals (Sarvakalpasamuccaya)," these comment upon the intent of the Yoga Tantras; they teach the fire offerings and so forth not mentioned in other tantras, and by the word "and so forth," they indicate the teachings on the characteristics of the fire offering activities found within the Vajraśekhara Tantra and others. The meaning is that the points should be collected and taught here in a single, sequential order. Others say: "If it is sufficient to teach the characteristics of the four activities as they appear in the great root tantra, the Śrī Tattvasaṃgraha," [the response is as follows:]... (text continues) ...

རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ནང་ནས་ནི་ལས་བཞི་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ནི། རྣམ་པ་གཞན་དག་མི་སྟོན་ལ། རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ལས་སོ་སོའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་པའོ། ། དེ་བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་རྣམས་འདིར་བསྡུས་ན། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྔགས་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ལ་མགོ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ལས་རིགས་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུམ་བུ་བཞི་གསུངས་པའི་ནང་ནས་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་མཉམ་གཞག་པས། ། ཞེས་པ་ནི། སྐབས་དེ་ལས་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒོམ་ཞིང་མདུན་དུ་ཡང་བསམས་ནས་དེའི་རིག་སྔགས་ཀྱིས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་མེད་པར་བྱས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་ཚེ་བསྲིང་བ་ཞེས་པ་ནི། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། ། ནད་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཚེ་རིང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ནད་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །

If one asks, "What is the purpose of teaching this through all the tantras?" it is said: Although the four activities are taught within the Tattvasaṃgraha, the Root Tantra, they are not presented in their specific details, nor are other aspects shown. In contrast, the other tantras extensively teach the characteristics of the individual fire offerings (homa). Therefore, if the fire offering rites arising from all of them are condensed here, accomplishment will become swift by virtue of the perfection of the ritual, and practitioners of mantra yoga will not become confused regarding the fire offering rites. In this regard, the phrase "in the activity maṇḍala of the Vajra family" in this Tattvasaṃgraha refers to the meditation on the deities taught in the activity maṇḍala of the Vajra family among the four maṇḍala sections taught in the great Root Tantra, the Śrī Tattvasaṃgraha, in accordance with the four families. Regarding the phrase "by means of the Vajra Wrathful One in meditative equipoise": one should meditate on the samādhi of the Vajra Wrathful One as taught in that context and visualize him in front. By performing the fire offering with his vidyā-mantra, it is taught that longevity and freedom from disease will be achieved, and whatever activities are desired will be accomplished. In that context, "prolonging life" means averting untimely death. "Freedom from disease" is the cause for longevity; it means pacifying all types of illnesses arising from wind, bile, phlegm, and their combination.

དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་རིག་སྔགས་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པའོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལས་གྲུབ་པ། ། ཞེས་པ་ནི། གང་ཚེ་རིང་བ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་པའི་ལས་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ། ། འོ་ན་སྒྲུབ་པའི་ལྷ་ཁྲོ་བོ་བསྒོམས་ནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཟད་ཀྱི། ལྷ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མོད་ཀྱི་ཞེས་པའི་སྒྲས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར། འདིས་འདི་ལྟར་བྱས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་མོད་ཀྱི། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས། ཞི་བའི་ལྷ་དག་བསྒོམས་ནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། གང་ཡང་རུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་རང་རང་སོ་སོའི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའོ། ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་སྟེ། བདག་དང་མི་གཉིས་མཉམ་པར་གཞག་པར་ཞེས་པ་ནི་བདག་དང་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་ཞིང་མདུན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཞེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་།

The vidyā-mantras to be employed in this way are those taught in the activity maṇḍalas, such as the essence-mantra of Vajrakrodha, by means of which one performs the fire offering. Regarding the phrase "accomplishing whatever is desired," this indicates that whichever activity is desired—whether it be longevity, freedom from illness, pacification, enrichment, or the like—that activity will be accomplished. One might ask: "Is it only by meditating on the wrathful deity of the practice and performing the fire offering that such accomplishment occurs, or will it not also occur by meditating on peaceful deities and the like and performing the fire offering?" Although the word "indeed" (kho na) in this context indicates that in this Tattvasaṃgraha Tantra it is taught that accomplishment occurs by performing it in this way, the Sarvakalpasamuccaya states that it is likewise accomplished by meditating on peaceful deities and performing the fire offering. Therefore, the passage beginning with "as explained in the Sarvakalpasamuccaya" and so forth is used. Regarding "pleasing each individually," this refers to pleasing the respective deity of each individual who performs the activities of entering any suitable maṇḍala, receiving empowerment, and so forth. Regarding "the glorious Vajrasattva and so forth," these sixteen great ones, such as the glorious Vajrasattva, are the wisdom beings (jñānasattvas). "Abiding in the meditative equipoise of non-duality with oneself" means to meditate on them as inseparable from oneself and to likewise visualize them in the space before one. "In an appropriate manner" refers to the application of meditative concentration and—

ཆོ་གའི་ཐབས་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤིང་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མ་བཅད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་བརྗོད་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དང་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་བརྗོད་པའོ། ། གསང་སྔགས་དང་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་བརྗོད་པའོ། ། རིག་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བར་རིགས་པར་སྟོན་ཏེ། ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སམ། གཅིག་གིས་ཀྱང་བྱར་རུང་བར་སྟོན་པ་སྟེ། མཁས་པ་རྣམས་འཆད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དང་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པས་ན། སྒྲུབ་པ་པོ་ལྷ་ཞི་བར་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ནད་ཞི་བ་དང་། ཚེ་བསྲིང་བ་དང་། སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་སྲེག་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་གྲུབ་པར་བྱས་ནས་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་རམ། དེ་བས་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོའི་མཉན་པར་བྱ་བའི་ལྷ་དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཚེ་བསྲིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་སྐབས་ནས་ཆོ་ག་འདི་དག་སྣང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི།

The ritual methods should be performed in whatever way is appropriate and fitting; it is taught that they are not restricted to a single fixed way, such as "only this." Regarding the phrase "with their heart mantras," this refers to what was taught in the context of the Tathāgata maṇḍala. Regarding "with mudrās," this refers to what was taught in the context of the Vajra family maṇḍala. Regarding "with secret mantras," this refers to what was taught in the context of the Dharma family maṇḍala. Regarding "with vidyā-mantras," this refers to what was taught in the context of the Action maṇḍala; it shows that it is appropriate to perform the fire offering with these. The word "also" (kyang) is a term indicating an alternative, showing that the offering may be performed with all of them or even with just one; this is how the learned explain it. As for the phrase "the learned explain," since the masters who are skilled in the meaning of the tantras and the specific activities have spoken thus, it is taught that even if the practitioner meditates on the deity as peaceful, by performing the fire offering as desired—such as for pacifying illness, prolonging life, or purifying misdeeds—the activities will be accomplished without fault and success will be attained. The phrase "for which reason" (gang gi phyir) means "therefore" or "for that reason." If one asks why the activities such as prolonging life are to be performed with the heart mantras and so forth of those respective deities to be heard, it is because these rituals appear in the section on the fire offering that gathers all the permanent [deities], and so forth.

དེ་བས་ན་སློབ་དཔོན་ནམ་སྒྲུབ་པ་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་འདྲི་བར་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བར་ངེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ། བདག་ཉིད་ཁྲུས་བྱས་བྱུགས་པའི་ལུས། སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་རྒྱན་དང་གོས། ། ལྷ་ཡི་དཔུང་རྒྱན་དབང་བསྐུར་བའི། ། རྒྱན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན། ། ཞེས་པ་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབས་བསྟན་པའི་གཞུང་དེ་འདིར་བསྡུས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཁྲུས་བྱས་ནས། བྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་བྱུགས་ཏེ། གོས་དང་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་པས་བསྒོས་ཤིང་བརྒྱན་ནས། དབུ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་པདྨ་འཛིན་པའི་རྒྱལ། ། བདག་གི་ཐོར་ཚུགས་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དག། རིན་ཆེན་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྐུར་འཛིན། ། ཞེས་པས་ནི། རིགས་བཞི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ། བདག་ནི་པདྨ་འཛིན་པའི་རྒྱལ། ། ཞེས་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་པོ་སྟེ། པདྨའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པའོ། ། བདག་གི་གཙུག་ཏོར་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་པོའི་མགོའི་གཙུག་ཏོར་དུ་འོད་དཔག་མེད་བཞུགས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདག། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒོམ་པའོ། ། རིན་ཆེན་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྐུར་འཛིན། ། ཞེས་པ་ནི།

Therefore, the passage beginning with "the master or practitioner [should] draw this maṇḍala" and so forth is connected to the statement, "it is certain that the fire offering (homa) should be performed." Regarding that: "One's own body, having been bathed and anointed, Adorned with various ornaments and garments, With the divine armlets and the empowerment, Adorned with every kind of ornament." This is a summary here of the text from the Sarvakalpasamuccaya that teaches the method for the fire offering. It teaches that one should bathe one's own body, anoint it with ointments and the like, dress and adorn it with various garments and ornaments, and then be empowered with the precious crown. "I am the King who holds the Lotus, The Tathāgata at the crown of my head; Or else, I am Vajrasattva, The King of Jewels who holds the empowerment." This teaches the characteristics of the four families and the four wheels. Regarding that: "I am the King who holds the Lotus" refers to Avalokiteśvara, the Universal Monarch of the Lotus family, who has become the king among all of the Lotus family. "The Tathāgata at the crown of my head" means that Amitābha resides at the crown of the head of Avalokiteśvara, and the yogin should also meditate in that way. "Or else, I am Vajrasattva" refers to the Universal Monarch of the Vajra family, the glorious Vajrasattva; one should meditate on oneself in his meditative absorption (samādhi). "The King of Jewels who holds the empowerment" means:

རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཏེ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་དེའི་ཞར་ལ་གསུངས་པར་བྱའོ། ། བུད་མེད་སྡུག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ། ཞེས་པ་ནི། རང་གི་བསྙེན་པར་བྱེད་པའི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱར་གནས་པ་ལ་བྱའོ། ། དཔུང་པ་དམ་པོར་བསྡམས་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་འདི་ལས། ལུས་ཀུན་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་བདག་དང་ལྷ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས་ངང་དུ་བསྒོམ་པའོ། ། མཚན་མ་བརྟན་པོར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་མཚན་མ་ངེས་པར་ཐོབ་པ་ནི་མཚན་མ་བརྟན་པོར་སྟེ། དེ་ལྟར་ནམ་གྱུར་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པའི་ཁ་ལག་ཙམ་པ་དག་གིས་རང་འདོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ནི་འཕགས་པའི་ཞལ་དུ་མི་རྟོགས་ཤིང་བགེགས་ཀྱི་ཁ་ཟས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་འདིར་རིགས་བཞི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཁོ་ནས་བྱའི། གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདིར་རིགས་བཞི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བས་བྱ་བར་བསྟན་པའམ་ས་འཛིན་ཙམ་དུ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། རང་གི་ལྷ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྒོམས་ནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཁྲོ་བོ་གཅིག་པུར་བསྒོམ་པའམ། རིགས་བཞི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཁོ་ནར་བསྒོམས་པས་བྱའི་གཞན་དུ་བསྒོམས་པས་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་མ་བཅད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

The Universal Monarch of the Jewel family is Vajraratna; he is to be meditated upon in that meditative absorption (samādhi). Likewise, the Universal Monarch of the Action family, the Great Being Vajraviśva, should also be mentioned in that context. "Together with a beautiful woman" refers to abiding in the mudrā of the deity to whom one is performing the service. "Having firmly bound the arms" means that, according to the meaning previously stated in this tantra—such as "completely embracing the entire body"—one should meditate in the state of having made oneself and the deity inseparable. "When the sign has become stable" means that when, having meditated in that way, one definitely attains the sign of the mind becoming serviceable, that is the stable sign; when that occurs, one should begin the activity of the fire offering (homa). It is taught in the Mahābodhi Tantra that if those who merely follow the literal words without having attained such a state act under the influence of their own desires, they will not be perceived by the Noble Ones and will become food for obstructing spirits. If one asks, "In this case, must it be performed only by the Universal Monarchs of the four families and not by others?" it is said: Here, the teaching that the Universal Monarchs of the four families should perform it is merely an illustration or a representative case. It is taught as being appropriate to perform the fire offering after meditating on whichever Great Being deity of one's own tradition is suitable. Thus, one should understand that there is no absolute restriction that it must be performed only by meditating on a solitary wrathful deity or exclusively on the Universal Monarchs of the four families, and that it is not the case that it should not be performed by meditating on others.

ཨེ་མའོ་བདེ་བ་ཨེ་མའོ་བདག། ཅེས་པ་ནི། ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བ་དང་ངོམ་པའི་དོན་ཏེ། གང་ལ་ཞེ་ན། བདེ་བ་དག་དགའ་བའི་དོན་ལ་ངོམ་ཞིང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་སྟེ། བདེ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་གཉིས་པར་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐབས་སུ་གློ་བུར་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པས་ན། བདེ་བའོ། ། ལྷ་མཉེས་པ་དང་བདག་ཉིད་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བས་ན། དགའ་བའོ། ། ཆགས་པ་དེ་ཁོ་ན། ཆགས་པའི་དགའ་བ་བླ་ན་མེད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་བདག་ལ་དགོངས་པ་དང་། བདག་ལྷ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་ཆགས་པའི་དགའ་བ་སྟེ་ཆགས་པ་དང་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བླ་ན་མེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཆགས་ཆེན་པོས། ། ཞེས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དག་གིས་ནི་སྲིད་པའི་ཆགས་པ་སྤངས་ཤིང་འགྲོ་བའི་དོན་མི་མཛད་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་སྲིད་པའི་ཆགས་པ་ལ་གནས་ཤིང་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པས་ན་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་དབང་པོ་བདག་ལ་དགྱེས། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལྷ་དང་མི་གཉིས་པར་བསྒོམ་ཞིང་སྲིད་པ་ན་གནས་ཤིང་འཁོར་བའི་དོན་མཛད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དབང་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཤིང་དགྱེས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དབང་པོ་ཇི་ལྟར་མཉེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།

"O, bliss! O, I!" means that "O" signifies wonder and pride. In what respect? It is a sense of pride and wonder regarding the bliss of joy. "Bliss" refers to the state where, during the meditative absorption (samādhi) of meditating on the non-duality of the deity and oneself, there is no opening for adventitious afflictions (kleśa); thus, it is bliss. Because it is the cause for pleasing the deity and for oneself to attain the accomplishments (siddhi), it is joy. "It is attachment itself; the joy of attachment is unsurpassed." This means that the deity’s regarding oneself and one’s placing the mind in close proximity to the deity is the joy of attachment, which is the most unsurpassed among all forms of attachment and joy. "By Vajrasattva, the Great Attachment," means that while Śrāvakas and Pratyekabuddhas have abandoned attachment to existence and do not act for the benefit of beings, Vajrasattva abides in attachment to existence and acts for the benefit of sentient beings in saṃsāra; thus, he is called "Great Attachment." This teaches that the yogi must also act in accordance with that. "The Lord of the World is pleased with me," means that the Lord of the World, Avalokiteśvara, looks upon and is pleased with such a yogi who meditates on the non-duality of the deity and oneself, abides in existence, and acts for the sake of saṃsāra. Furthermore, to demonstrate this, it is shown that the remaining wisdom beings (jñānasattva), such as Vajrasattva and others, will also be pleased in the same way that the Lord of the World is pleased.

སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཞེས་པ་ནི་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་སྐབས་དེར་ནི་དེ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་ནས། འདིར་ཉུང་ཤས་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་དགོངས་པའི་མདོའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལྡེམ་པོ་དག་དང་དགོངས་པའི་ཚིག་རྟོག་པ་བསྡུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་འདི་རྣམས་སོ། ། གདུལ་བ་རྣམས་ཁ་ཅིག་གིས་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་གཟིགས་ནས་ཞེས་པ་ནི། འགྲོ་བ་གང་འདི་ལ་འཇུག་པར་མོས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་གཞུང་འདི་མཐོང་བར་གྱུར་ན་གཞུང་དེའི་དོན་ལྡེམ་པོ་དང་དགོངས་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པར་མ་རིག་ཅིང་ཚིག་གི་སྒྲས་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཚིག་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་དེའི་ཚིག་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཀྲོལ་བའི་དོན་གསུངས་པ་འདིར་བསྟན་པ་ཇི་སྐད་དུ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས། ཁྲུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་བཞི་དང་། ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལ་བཞོན་པ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། ། སློབ་དཔོན་དག་ནི་ཕྱི་མའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡང་འདིར་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་བཀྲོལ་ཟིན་པས་དེ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། བདག་ནི་པདྨ་འཛིན་རྒྱལ་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་བཞི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བསྟན་པས། ། ཞེས་པ་ནི། འདི་དག་བསྟན་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་དགོངས་པ་སྟེ། ། དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་བྱར་རུང་བར་དགོངས་པའོ། ། ཆགས་པའི་དགའ་བ་རྗེས་དྲན་པ། ། ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།

Regarding the phrase "and so forth, as extensively taught," this means that although many such points were taught in that section on the Compendium of Conceptualizations, only a few are presented here. The phrase "these words of the sūtras of intentional meaning" refers to these very expressions of indirect and intentional language that appear in the Compendium of Conceptualizations. The phrase "having seen that some disciples would understand the meaning exactly as it is" means that the Blessed One, perceiving that some beings who are inclined to engage with this text might not recognize that its meaning is taught through indirect and intentional language, but instead would grasp the meaning literally according to the literal sound of the words, spoke the meaning by fully explaining the words of that text through other definitive expressions. This is what is taught here. As it is said in the Vajra Peak Tantra: "The four applications of ritual bathing, And the mudrās and the mounts— The Buddha, Dharma, and Saṅgha, And the Master are the latter." These and other such statements are also taught here; since their meaning has already been explained, it should be understood from those sources. Regarding the phrase "I am the King who holds the Lotus," and so forth, which teaches the Universal Monarchs of the four families: this teaching is intended as the proximate characteristics of the Great Beings (mahāsattvas), and it is intended that these [practices] are suitable for all of them. The phrase "recalling the joy of passion" is for the purpose of pleasing one's own deity.

དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའོ། ། འདོད་པའི་ཆགས་པར་མི་བརྟག་གོ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་འདིར་ཆགས་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་དོན་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདོད་ཆགས་ཡིན་པར་མ་བཟུང་ངོ་ཞེའོ། ། བུད་མེད་ལ་ནི་ཆགས་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། དངོས་སུ་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པས་ན། འཁྲིག་པ་བདུན་ནི་སྤང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱའོ། ། མཚན་མ་བརྟན་པོར་རང་གྱུར་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ནི། མཚན་མ་རྟགས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། ། དེ་ཡི་བསྟན་པ་ལྷག་པ་ཡིན། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་མཚན་མ་གང་། ། མཁས་པས་དེར་ནི་ལྷག་པར་གཟུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟགས་དེ་གང་མེ་ཡོད་པ་ན་རྟགས་དུ་བ་ཡོད་པ་དང་། གང་ཆུ་ཡོད་པ་ན་རྟགས་ཆུ་སྐྱར་ལྡིང་བ་དང་འདྲ་བར། གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འགྱུར་ཅིང་གསང་སྔགས་སྤྱོད་པའི་སྐལ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་ནི། སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བཤད་དོ། ། དེ་ཡི་བསྟན་པ་ལྷག་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་བླངས་ཤིང་སྤྱོད་པའི་བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་མཚན་མ་གང་། ། ཞེས་པ་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་མཚན་མ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་བཅིང་པ་དང་བཟློག་པའོ། ། མཁས་པ་དེས་ནི་ལྷག་པར་གཟུང་། ། ཞེས་པ་ནི།

One abides in the meditative concentration (samādhi) that causes attachment through a joyful mind. "One should not conceptualize the attachment of desire" means that one should not grasp the meaning of the term "attachment" mentioned here as being the perverted attachment of ordinary desire. "Having become attached to a woman" refers to attachment to the Great Seal (mahāmudrā) of the deity who pleases one’s own deity; since it is not attachment to an actual woman, it is said: "The seven types of sexual union are to be abandoned." Regarding the explanation of the intended meaning of the words "Once the sign has become stable for oneself," and so forth: "The sign is explained as the mark; its teaching is the excellence. Whatever is the sign of the Vajra-holder, the wise should grasp that as the excellence." In this context, "sign" refers to a mark, just as smoke is the mark of the presence of fire, or the presence of waterfowl is the mark of the presence of water. The mark of those who belong to the Mahāyāna lineage and have the fortune to practice Secret Mantra is explained as being endowed with compassion, love, and so forth. "Its teaching is the excellence" means that one comes to abide in a nature characterized by the intention and application of practicing those qualities, such as compassion. "Whatever is the sign of the Vajra-holder" refers to the glorious Vajrasattva; his sign consists of the mental engagement with, the binding of, and the reversal of the Great Seal and so forth. "The wise should grasp that as the excellence" means:

དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བརྗོད་པ་དང་འཆིང་བ་དང་། བསམ་པར་བྱ་བའི་རིམ་པས་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བསྟན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མཚན། ། ཞེས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའོ། ། སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བྱམས་པར་ལྡན། ། ཞེས་པ་ནི། ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ལ་མོས་བརྟན་པ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པའི་ཤེས་རབ་དང་། འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐབས་སོ། ། དེ་ལ་མོས་ཤིང་ཞེན་པའི་དབང་དུ་སྤྱོད་པས་ན་མོས་པ་བརྟན་པའོ། ། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་རྗེས་སུ་དགའ་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཚན་མ་བརྟན་པར་རང་གྱུར་ན། ། དེ་ལ་ལྷག་པར་བསྙེན་བྱེད་པའི། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་དེ་དག་བརྟན་པོར་གྱུར་ནས་ཀྱང་འཕྲལ་གཏང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པར་རྟག་ཏུ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་རིག་སྔགས་གང་འདོད་པ། ། ཞེས་པ་ནི།

In that way, one becomes familiar and habituated through the sequence of mental engagement, recitation, binding, and contemplation of the Great Seal of Vajrasattva and so forth. Regarding the phrase "the Bodhisattva who possesses the vajra": this refers to Vajrasattva. As for the phrase "the Bodhisattva who is taught": just as the Bodhisattva who possesses the vajra is, so too should the Bodhisattva who is taught be understood. Regarding the phrase "the characteristics of the six perfections": this means practicing the characteristics of the six perfections, such as generosity and so forth, exactly as they are. Regarding the phrase "endowed with compassion and love": this refers to the four immeasurables. Regarding the phrase "firm devotion to insight and method": this refers to the insight that knows suchness, the thirty-seven factors of enlightenment, and so forth, exactly as they are, and the method associated with great compassion that teaches beings in accordance with how they are to be disciplined. Because one acts under the influence of being devoted to and attached to that, it is called "firm devotion." Regarding the phrase "will be praised by all beings": the meaning is that gods, humans, and other beings will speak in praise of and rejoice in that yogi who possesses such qualities. Regarding the phrase "when the signs have become stable, one should further attend to them": even after such signs have become stable, one does not abandon them immediately; rather, it is taught that one should further and constantly become familiar and habituated to them. Regarding the phrase "whatever mantra of yoga one desires": this means...

གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རིག་སྔགས་ཀྱི་ལྷའོ། ། དེ་དག་ལྷན་ཅིག་འདུག་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་དང་བདག་ཉིད་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ནས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ལྷ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པའོ། ། དབུ་མ་དམ་པ་བསྡམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་བསྒོམ་པའོ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་གང་མང་བ། ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་མང་དུ་འཕེལ་བའོ། ། དེ་ནི་དགའ་བའི་ས་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེའི་དགའ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ། ། བརྟན་པ་ཆེན་པོ་གང་ཆགས་པ། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་བརྟན་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་བརྟན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཆགས་པ་ནི། གང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ལྷའོ། ། ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་དྲན་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ལན་ཅིག་ཙམ་དྲན་པ་བྱས་པས་མ་ཡིན། མེ་ཆུའི་རྒྱུན་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡིད་ལ་དྲན་པར་བྱའོ། ། སྙིང་རྗེ་བྱམས་པས་ཀུན་དུ་བྱུགས། ། ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་བྱུག་པས་ལུས་བྱུགས་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་ཚུལ་འདི་དང་ལྡན་པའོ། ། ཁྲེལ་ཡོད་ངོ་ཚར་ཤེས་པ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་གོས་བགོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་བསྟན་པའོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱུགས་པའི་ལུས། ། ཞེས་པ་ནི། འདི་ཡང་གོང་དུ་ལུས་བྱུག་པས་བྱུགས་པར་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

"The deity of the vidyā-mantra one wishes to accomplish; one should dwell together with them" means that one should meditate on oneself as being inseparable from that deity. "Having meditated on the mahāmudrā" means having meditated on the mahāmudrā of whichever deity one wishes to accomplish. "One should bind the supreme middle" also means, as explained previously, meditating with a one-pointed mind from the state of non-duality. "Whatever great joy there is" means that from meditating on the bodhicitta taught in that way, having become familiar and habituated to it, the joy that arises increases greatly. That is called the "ground of joy" because it is the specific realization of wisdom endowed with the great increase of joy arising from habituating oneself to the meditation on bodhicitta. "Whatever great stability is attached to" means that because the mind possesses great stability, that yogi is said to have "great stability." "Whatever is attached to" refers to the yogi's own deity whom they are accomplishing. "Recalling again and again" means it is not by merely recalling it once; one should keep it in mind continuously, like a stream of fire or water. "Smeared all over with compassion and love" means that this method is consistent with what was previously taught regarding "smearing the body with ointment." "By means of a sense of shame and modesty" indicates what was previously taught regarding "wearing various garments." "The body anointed with the discipline of ascetic observances" is also the meaning of what was previously taught regarding "anointing the body with ointment."

། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན། ། ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྒྱན་པ་སྟེ། གོང་དུ་བརྒྱན་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་དེ་དང་ལྡན་ནུས་ཞེས་པ་ནི། དོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་འབྲལ་བའོ། ། ཆགས་པ་ཆེན་པོ་བསྙེན་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་རང་གི་ལྷ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པ་དང་འདྲིས་པར་བྱེད་པའོ། ། ཕྱི་རོལ་ཡན་ལག་མ་དག་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི། ཡོ་བྱད་མ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོ་ག་མ་ཚང་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་པ་ནི། དོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡན་ལག་མ་ཚང་ཡང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་འདོད་པའི་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ནི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ་ཚེ་སྤྱད། ། ཅེས་པ། ནམ་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་སྤྱད་དམ་བརྩམ་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་དུ་དགོངས་པའི་ཚིག་གོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ཞེས་པ་ནི། འདྲི་བ་དང་དེར་འཇུག་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དག་བྱེད་པའི་ཚེ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱང་བ་དང་།

"Adorned with the bodhicitta" means being adorned with both the ultimate and conventional bodhicitta; this is the meaning of the "adornment" taught above. "Able to possess that ascetic discipline" means not being separated from such a meaning. "One should attend to great passion" means attending to, familiarizing oneself with, and becoming intimate with one's own deity. "Even if the external branches are impure" means that the ritual implements are not gathered and the ritual procedures are incomplete. "Completely embraced by the Vajra Holder" means that if one possesses such a meaning, one is of the nature of being completely embraced by Vajrasattva; thus, even if the external branches are incomplete, no fault will arise, and by that very fact, one will attain whatever activities and accomplishments are desired—this is what is taught. Regarding the activity of the fire offering (homa), the master should perform the fire offering while facing the east and so forth, exactly as the Blessed One has taught in the tantra. "At that time, the Vajra Master should employ it" means that at whatever time one is accomplishing the desired siddhi, the Vajra Master should employ or commence the activity of the fire offering. "Therefore" is an intentional expression meaning "for the reason" that was stated above. "At the time of drawing the maṇḍala and so forth" means that at the time of drawing it, entering it, and performing the empowerments, the activity of the fire offering purifies misdeeds.

དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་བྱེད་པ། ། ཞེས་པ་ནི། སྡིག་པ་སྦྱང་བ་དང་། ནད་དང་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གང་འདོད་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བར་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་གཞན་དང་ཁྱད་པར་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་འདིར་ནི་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། ཧཱུྃ་བཞི་པོའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་བཞིའི་ཧཱུྃ་ཀ་ར་བཞིའི་སྙིང་པོ་སྟེ། ཧཱུྃ་དེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་གང་ལ་དམིགས་པ་དེའི་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ནི། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་སྒོ་ནས་གང་དང་གང་འདོད་པའི་ལས་དེ་དང་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ལྷ་དང་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་དང་། ཐབ་དང་། དགང་གཟར་དང་། བླུགས་གཟར་དང་། ལས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་རྫས། མར་དང་བུད་ཤིང་ལ་སོགས་པའི། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།

This teaches that one should perform activities such as the accomplishment of siddhis. Regarding the phrase "performing whatever activity is desired," this refers to any activity one wishes to carry out, such as purifying misdeeds, pacifying illness, or averting harm. The remainder is easily understood. Specifically, the phrase "by being in meditative equipoise on the glorious Vajra Hūṃ" indicates that one should perform wrathful activities by placing the mind in the samādhi of the glorious Vajra Hūṃ, as taught in the Vajra Family Activity Maṇḍala of this Tattvasaṃgraha and other tantras. The "essence of the four Hūṃs" refers to the heart-mantras of the four Hūṃkāras of the four families. This tantra teaches the application of the samādhi of wrathful conduct, which involves reciting those Hūṃs in whatever number is desired and focusing upon the object of that practice; this will be explained below. Regarding the phrase "the branches of the fire offering," these are the causes for successfully accomplishing whichever activity is desired through the fire offerings of pacification and so forth. What are they? They are the deity, the performer of the fire offering, the hearth, the darvī ladle, the sruk ladle, the substances to be burned in accordance with the ritual to be performed—such as clarified butter, fuel wood, and so on—as it is taught.

དེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལྷ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ནི་སྤྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་བྱའོ། ། གཅིག་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་གནས་པ་ཞེས་པ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་གནས་པའི་ལྷ་ལས་རྣམ་བཞིའི་སྦྱིན་སྲེག་གང་བྱེད་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་སྤྱན་འདྲེན་ཞིང་མཆོད་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱའོ། ། དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་ཡང་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། གཉིས་པ་སྦྱིན་སྲེག་ལེན་པ་པོ། ། ཞེས་པ་ནི། ལྷ་གཉིས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་གང་མཉེས་ཤིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པའམ། གང་ཡང་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། གསུམ་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལྷ་གསུམ་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་མེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མིང་མི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྦྱིན་སྲེག་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ལྷ་ཉིད་པས་ན། ལྷ་དེ་གསུམ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་འོ་ན་སྦྱིན་སྲེག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱུང་ན། འདིར་ལྷ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་དག་ནི་མཆོད་མགྲོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དང་།

Regarding the statement, "In that regard, the deities of the fire offering are of three types," it should be understood that, in general, the number of deities for whom the fire offering is performed is threefold. The first is "those who abide in the Vajradhātu maṇḍala." This refers to all the deities who are invited and offered to as appropriate whenever any of the four types of fire offerings are performed for the deities residing in the Vajradhātu maṇḍala. If one asks, "What is accomplished by making offerings to them?" it is taught that "by making offerings to them, merit increases," and so forth; this is for the purpose of attaining those specific goals. Thus, it is shown that one should make offerings to them. The second is "the recipient of the fire offering." This means that among the wisdom beings (jñānasattva) such as Vajrasattva who are taught in the maṇḍala, one should understand this to be whichever wisdom being is to be pleased and accomplished, or any deity possessing the appropriate characteristics. The third is the third type of fire offering deity, which is the worldly fire god (Agni) known by the name Mitra. Since he is the deity who actually receives the fire offering, these three alone should be understood as the deities. Others may ask: "If all beings included within the six classes of transmigrating beings, such as wisdom deities and worldly deities, appear in the fire offering maṇḍala, why are only three types of deities taught here?" The answer is: "Worldly deities are those who have become guests to be honored," and so on.

འགྲོ་བ་རིས་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེས་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས། འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འབྲེལ་པའི་ལན་ཆགས་ཀྱི་བུ་ལོན་གཞལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞོར་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་གནས་པ་ཞེས་སྔར་གསུངས་པས་ན། དེར་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་ན། གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་ཡང་མ་ཆུད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། སྲེག་པར་བྱེད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ནམ་སྒྲུབ་པ་པོ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། གཞན་གྲོལ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་གནས་ལྔ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཞན་ལ་འཆད་ཅིང་སློབ་པར་བྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ། ། བདག་ཉིད་དངོས་གྲུབ་གང་དང་གང་འདོད་པའི་ངོ་བོ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་སློབ་དཔོན་དང་སྒྲུབ་པ་པོ་ཞེས་སྨོས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྔར་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའམ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་དང་། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཟླས་ཤིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་ཇི་ལྟ་ན་འདོད་པའི་ལས་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་བྱ་སྟེ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་རྐང་སྟབས་དང་། ལག་སྟབས་དང་། འདུག་སྟབས་དང་། གོས་དང་རྒྱན་སྟན་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྲེང་བས་ལུས་བརྒྱན་པ་དང་། ཡོ་བྱད་བསག་པ་དང་། རྫས་དགྲམ་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་འདྲི་བ་དང་།

The beings of the six realms are the objects to be embraced by compassion. Furthermore, for some, they are taught incidentally in order to repay karmic debts and obligations formed through past actions and immediate conditions. Since it was previously stated that these beings also reside within the maṇḍala of the Vajra Expanse, they are all included therein; thus, there is no fault in the fact that there is nothing that is not contained within the three [categories]. Regarding the phrase "the one who performs the burning is the master or the practitioner": a master is one who explains and teaches others the five points for liberating and maturing them, as well as other subjects such as the various aspects of suchness. A practitioner is defined as one who possesses the characteristics of diligence in the application of accomplishing whatever siddhi they desire for themselves. One should understand that the terms "master" and "practitioner" are mentioned based on the distinction between the two types of benefit: for oneself and for others. If one asks what kind of qualities they should possess, it is as previously stated: "meditating on the Mahāmudrā and so forth," and so on. This means they should possess the quality of skill in accomplishing whatever activities are desired through familiarity with the meditation on the Mahāmudrā and so forth, and through the recitation of the essence mantras and the performance of fire offerings. By the word "and so forth," one should include the postures of the feet, hands, and sitting; the adornment of the body with clothing, ornaments, seats, ointments, and garlands; the gathering of requisites, the arrangement of substances, and the drawing of the maṇḍala.

ལྷ་དགོད་པ་དང་། མཆོད་རྫས་དང་། སྲེག་རྫས་དབུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་བསྡུའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་དགང་གཟར་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པའི་དགང་གཟར་དང་བླུགས་གཟར་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རྒྱུད་འདི་ལས་མ་གསུངས་པས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་ནི་མ་བསྟན་ཏེ། སྤྱིའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལས་ཞེས་པ་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གཞན་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་དེ་དག་ལས་བསྡུས་ལ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེའོ། ། དེ་ལ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པ་ནི། ལས་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། དགང་གཟར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གཟར་བུ་ཆེ་ཆུང་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་གཟར་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་འདི་ལྟར་འབྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདི་ལྟར་ཡུ་བ་ཆང་པ་ལྔ་ཙམ་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི། གཟར་བུ་ཆེན་པོའི་ཚད་དམ་རིང་ཐུང་གི་ཚད་ནི་སོར་ཆང་པ་ལྔས་འཇལ་བ་སྟེ། སོར་ཉི་ཤུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་སོར་བཞི་ཙམ་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི། ཁ་ཞེས་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་གི་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་དོ། ། ཟབས་སུ་སོར་གཅིག་ཅེས་པ་ནི། མཐེ་བོའི་སེན་མོ་ནུབ་པ་ཙམ་དུ་བྱའོ། ། དེའི་མཆུ་པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། གཟར་བུ་དེའི་མཆུ་ནི་པདྨའི་འདབ་མ་བཞིན་དུའམ། རྣམ་གཅིག་བྱ་རོག་གི་མཇུག་སྒྲོ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཁ་ཕྲ་སྦོམ་རན་པར་བཏོད་པ་ལས་མཆུ་ཕྲ་མོའི་སྲིད་དུ་ཚད་སོར་གཅིག་ཡོད་པར་བྱའོ། །

The arrangement of the deities, the offering substances, the presentation of the fire-offering substances, and so forth, are all included. Regarding the phrase "the ladle for the fire-offering and so forth," this refers to the characteristics of the darvī (ladle) and sruk (spoon) used for performing the fire-offering. The phrase "not taught in this tantra" means that these are not shown in this Tattvasaṃgraha tantra; rather, the phrase "from the general Yoga tantras" means that they should be collected from other Yoga tantras, such as the Sarvakalpasamuccaya and the Vajraśekhara-kalpa, and written down in this section on the sādhana. Regarding the phrase "for pacifying and so forth," this refers to the four types of activities. The phrase "the characteristics of the ladle" refers to the characteristics of the large ladle, as there are two types of ladles: large and small. The phrase "as taught in the Yoga tantras" means that it appears in this way in the Sarvakalpasamuccaya. Regarding the phrase "the handle should be made about five finger-widths," the measurement of the large ladle, or its length, is measured by five finger-widths, which should be understood as being twenty finger-widths. Regarding the phrase "the circumference should be about four finger-widths," this is the measurement of the size of the opening around the rim. Regarding the phrase "one finger-width in depth," it should be made just deep enough to submerge the thumbnail. Regarding the phrase "its spout is like a lotus petal," the spout of that ladle should be like a lotus petal; alternatively, it is made like a crow's tail feather, and from the center of the maṇḍala where the opening is appropriately tapered, the length of the narrow spout should be one finger-width.

དེ་ལ་སོར་བཞི་པ་ནི་མཆོག་གོ་ཞེས་པ་ནི། ཆེན་པོའི་ཚད་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ནི་འབྲིང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་སོར་གསུམ་པའོ། ། དེ་བས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཆུད་པ་ནི་ཐ་མ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་བའི་ཚད་དོ། ། དགང་གཟར་ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ལས་རྣམ་བཞི་གང་ཡང་རུང་བའི་སྤྱིའི་དགང་གཟར་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་རམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་དགང་གཟར་ཟླུམ་པོ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ཞི་བའི་ལས་ཀྱི་དགང་གཟར་གྱི་དབྱིབས་ནི་ཟླུམ་པོར་བྱས་པ་སྟེ། འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའོ། ། འདིའི་དབུས་སུའང་འཁོར་ལོ་བྲི། ། ཞེས་པ་ནི། འདིའི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་བྲི་སྟེ་དེའི་ཞི་བའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་མའོ། ། རྒྱས་པ་ནི་གྲུ་བཞི་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་ཡ་ཐོག་མ་ཐོག་གཉིས་སོ། ། ངོས་གཉིས་དགུ་པོར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་གྱི་ངོས་གཉིས་ནི་ཅུང་ཟད་དགུ་པོར་བྱའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་པདྨ་རིམ་པོ་ཆེས་མཚན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གཟར་བུ་དེའི་དབུས་སུ་པདྨ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་མའོ། ། དྲག་ཤུལ་སྤྱད་པའི་དགང་གཟར་ནི་གྲུ་གསུམ་ཞེས་པ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་དགང་གཟར་ནི་དབྱིབས་གྲུ་གསུམ་དུ་བྱའོ། ། དབུས་སུ་ཁྲོ་བོའི་རྡོ་རྗེ་བྲིས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་མཚན་མའོ། ། དེ་ལྟར་དགང་གཟར་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགང་གཟར་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་རབ་འབྲིང་རྣམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་འདི་དག་གོ། ། དགང་བླུགས་དབུལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི།

Regarding the statement, "Four finger-widths is the supreme," this refers to the large measurement. Therefore, "the middling" refers to three finger-widths. "Slightly smaller than that is the inferior" refers to the small measurement. "The general characteristics of all pouring ladles" should be understood as the general characteristics of the pouring ladle for any of the four types of activities. "Specifically" refers to the particular distinctions or classifications among them: "the pouring ladle for the pacifying fire offering is circular" means the shape of the pouring ladle for pacifying activities is made circular, like a wheel. "In its center, a wheel should be drawn" means that an eight-spoked wheel should be drawn in its center, which is the symbol of the pacifying family. "The increasing [ladle] is square" refers to the upper and lower parts. "The two sides should be slightly curved" means the two sides facing outward and inward should be made slightly curved. "In its center, it is marked with a precious lotus" means that in the center of that ladle is the symbol of the precious lotus family. "The pouring ladle for wrathful activities is triangular" means the shape of the pouring ladle for the rites of forceful subjugation should be made triangular. "In the center, a wrathful vajra is drawn" refers to the symbol of the vajra family. "Thus, these three pouring ladles" refers to these aforementioned pouring ladles, categorized into the three sizes of large, middling, and small. "For the purpose of offering the ladle and spoon" means:

རྫས་ཀྱི་གཟར་བུ་ཆེན་པོ་དགང་བའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུ་ན་བླུགས་པ་ནི་དགང་བླུགས་ཏེ། ལྷ་ལ་དབུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བློས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞེས་པ་ལ། བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཞི་གང་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་གཟར་བུ་གང་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་དེའི་དུས་སུ་བློས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱར། ། ཞེས་པ་ནི་ལས་བཞི་གང་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱའོ། ། བླུགས་གཟར་ནི་ཞེས་པ་ནི། གཟར་བུ་ཆུང་ངུ་སྟེ། ཡུ་བ་ཆང་པ་ལྔ་པ་ཞེས་པ་ནི། ཡུ་བའི་ཚད་རིང་ཐུང་གཟར་བུ་ཆེན་པོ་དང་མཐུན་ནོ། ། ཟབས་སུ་སོར་གཅིག་ཅེས་པ་ནི། མཛུབ་མོའི་སོར་ཏེ་མཛུབ་མོའི་བབ་ཙམ་མོ། ། དེ་ལས་ཡང་རབ་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ནི་མཐེ་བོའི་སེན་མོའི་སྟེང་ཙམ་ནི་མཆོག་གོ་ཞེས་པ་ནི་མཐེ་བོའི་སྟེང་གི་ཁོར་ཡུག་ཙམ་སྟེ། དེའི་ནི་ཆེན་པོའོ། ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་མཐེ་བོའི་སེན་མོའི་ཕྱེད་ཙམ་ནི་འབྲིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་ལྔའི་ཞེས་པ་ནི་ཐབ་ཀྱི་དབྱིབས་དང་། བྱེ་བྲག་དང་། ཡམ་ཤིང་དང་བསྲེག་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་དང་། སྲེག་རྫས་དང་མཆོད་རྫས་ཀྱི་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསག་ཅིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། སྔགས་མཁན་གྱི་ཆ་ལུགས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཆོད་པ་འབུལ་བའི་ཐབས་དང་། བསམ་རྒྱུད་རྣམས་ཏེ་ལས་རྣམ་བཞིའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱའོ། ། རབ་ཏུ་ཤིས་པའི་ཚེས་གྲངས་ཞེས་པ་ནི། ཚེས་བཅུ་བཞི་དང་བཅོ་ལྔ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་ཚེས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའོ། །

Regarding the pouring of the small ladle into the large ladle of substances in order to fill it, this is the "filling ladle" (pūrṇa-sruva). As for the instruction to "mentally distinguish according to what is appropriate" for the purpose of offering to the deity: for whichever of the four activities—such as the fourth [pacifying] and so forth—one is performing, one should mentally distinguish and specifically designate the appropriate ladle at that time, applying it in accordance with the activity. This means it should be done in conformity with whichever of the four activities is being performed. Regarding the "pouring ladle" (sruc): this is the small ladle. As for the "handle five finger-widths long," the length of the handle is the same as that of the large ladle. "One finger-width in depth" refers to the finger-width of the index finger, which is the measure of the index finger's span. Furthermore, there are three types: superior, middling, and inferior. "The circumference is just the size of the thumb's nail" means the circumference is just the size of the thumb's surface; this is the superior [size]. "The circumference is just half the thumb's nail" and so forth are terms that are easily understood. Regarding the "five types of requisites in accordance with the activity": these are the shape and specific characteristics of the hearth, the distinctions between the fuel wood and the burning wood, the individual distinctions of the burnt offerings and the offering substances—including their collection and consecration—the practitioner's attire, the meditative absorption (samādhi), the method of presenting the offerings, and the mental continuum. These should be made to conform exactly to the distinctions of the four activities. Regarding the "highly auspicious lunar dates": these are the fourteenth and fifteenth days, the half-month, the eighth day, and so forth.

དེ་ཡང་ཞི་བའི་ལས་ནི་ཚེས་ལྔ་དང་། བརྒྱད་དང་། བཅུ་གསུམ་དང་། བཅུ་བཞི་དང་། ཉའི་ཉིན་པར་མགོ་གཟུགས་སོ། ། རྒྱས་པའི་ལས་ནི་ཚེས་གསུམ་དང་ལྔ་དང་། བདུན་དང་ཟླ་བ་ཉ་ལ་མགོ་གཟུགས་སོ། ། དབང་གི་ལས་ནི་མར་གྱི་ངོ་ཚེས་དགུ་ལ་མགོ་གཟུགས་སོ། ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ནི་ཚེས་ཉི་ཤུ་གསུམ་དང་ཉི་ཤུ་དགུ་ལ་མགོ་གཟུགས་ལ་བརྩམ་མོ། ། ཞི་བའི་ལས་བྱ་བའི་གནས་ནི། སྐུ་གདུང་དང་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ལྷ་ཁང་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལྷ་རྟེན་ནམ་ཁང་པ་ཡོད་པ་འབབ་ཆུ་དང་། ལྟེང་ཀ་དང་། མཚོ་དང་པདྨོ་ཡོད་པ། ཤིང་དང་། ཁྲི་དང་། ཤིང་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ལྡུམ་བུ་དང་། ཤིང་ལོ་དང་། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ། ངང་པ་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། རྨ་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྐད་འབྱིན་པ། སྔ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་བཞུགས་པའི་གནས་དག་ཏུ་བྱ་བར་ཤིས་སོ། ། རྒྱས་པའི་ལས་བྱ་བའི་གནས་ནི་རིའི་རྩེ་མོའམ། འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་ནགས་ཚལ་ལམ་བ་ལང་གི་ལྷས་སམ། མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་ངམ། ལྷ་ཁང་གི་གནས་སམ། མཆོད་ཁང་ངམ། ཕྱུག་པོའི་ཁྱིམ་མམ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ངམ། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་བྱ་བར་ཤིས་སོ། ། དབང་གི་ལས་ཀྱི་གནས་ནི། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མེ་ཕྱོགས་སུ་མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དབེན་པའམ། ཤིང་གཅིག་པའི་དྲུང་ངམ། ཞིང་གི་ལྷ་ཁང་ངམ། མ་མོའི་གནས་སམ། དུར་ཁྲོད་དམ་བྲག་ཕུག་གམ། ཁྱིམ་སྟོང་པའམ། བཙོ་བླག་མཁན་ནམ། ཟླ་མཚན་ཅན་ནམ། སྨད་འཚོང་མའི་ཁྱིམ་ལྟ་བུར་བྱ་བ་ཤིས་སོ། །

Furthermore, the peaceful rites should be commenced on the fifth, eighth, thirteenth, fourteenth, or the full moon day. The enriching rites should be commenced on the third, fifth, seventh, or the full moon day. The magnetizing rites should be commenced on the ninth day of the waning moon. The rites of wrath should be commenced and undertaken on the twenty-third or the twenty-ninth day. As for the locations for performing peaceful rites: it is auspicious to perform them in places where there are stupas containing relics or sacred remains, or in monasteries, temples, or shrines of great worldly deities; or in places adorned with rivers, ponds, lakes, and lotuses; or places graced with trees, thrones, various kinds of timber, shrubs, leaves, and diverse flowers; or places where swans, cranes, peacocks, and other such birds cry out; or places where only buddhas and bodhisattvas have previously resided. As for the locations for performing enriching rites: it is auspicious to perform them on mountain peaks, in fruit-bearing forests, or in cattle pens; or in the vicinity of stupas, temples, shrines, the homes of the wealthy, royal palaces, or the residences of the kshatriya caste. As for the locations for magnetizing rites: it is auspicious to perform them in secluded white-flower gardens to the southeast of a city, or at the foot of a solitary tree, or in fields, shrines of the mamos, charnel grounds, rock caves, empty houses, or places such as the homes of dyers, menstruating women, or prostitutes.

མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གནས་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་གཞི་ནག་པོ་ཡོད་པའམ། དུར་ཁྲོད་དང་། དགོན་པ་དབེན་པ་དང་། ལྕོང་ར་རྙིང་པ་དང་། གུ་ལང་གི་གནས་ལ་སོགས་པར་བྱ་བར་ཤིས་སོ། ། སྐར་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི། ཞི་བའི་ལས་ནི་སྐར་མ་ཁྲུམས་སྨད་དང་། གྲེ་དང་སྐག་དང་། མཆུ་དང་གཟའ་ཟླ་བ་དང་། པ་སངས་དང་། གཟའ་ལག་གི་ཉིན་པར་བརྩམ་མོ། ། རྒྱས་པའི་ལས་ནི། རྒྱུ་སྐར་གྲོ་བཞིན་དང་མོན་གྲུ་དང་། གཟའ་ལག་པ་དང་། ཕུར་བུ་ལ་བྱ་བར་ཤིས་སོ། ། དབང་གི་ལས་ནི། རྒྱུ་སྐར་རྒྱལ་དང་། སྨིན་དྲུག་དང་། མཆུ་དང་། ས་ག་དང་། གཟའ་ཉི་མ་དང་། མིག་དམར་གྱི་ཉིན་པར་བརྩམ་མོ། ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ནི་རྒྱུ་སྐར་རླུང་གི་བུ་དང་། མེ་བཞི་དང་། ནག་པ་དང་། ཐ་སྐར་དང་། གྲེ་དང་། དབོ་དང་། ནབ་སོ་དང་། ས་རི་དང་། གཟའ་སྤེན་པ་དང་། མིག་དམར་གྱི་ཉིན་པར་བརྩམ་མོ། ། འམ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་དེར་མ་བཅད་པ་ཡིན་ལ། ཡང་ན་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གོམས་པ་མང་དུ་བྱས་པ་ཞེས་པ་ནི། ལས་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་ཚུལ་དུ་གནས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ན། གནས་དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རིངས་པའི་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གོམས་པས་གནས་དང་། ཚེས་གྲངས་དང་། གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་ཉེས་པ་བཞིན་དུ། ནད་པ་ཚབས་པོ་ཆེ་དང་།

The locations for the rites of wrathful activity are auspicious in the southern part of a city where the ground is black, or in charnel grounds, secluded hermitages, old ponds, the abodes of Gaurī, and so forth. Regarding the phrase "endowed with [favorable] stars and so forth": for pacifying rites, one should begin on the days of the lunar mansions Bhādrapadā, Pūrvaphalgunī, and Śatabhiṣaj, and on the days of the moon, Venus, and Mercury. For enriching rites, it is auspicious to act on the days of the lunar mansions Śravaṇā and Uttarabhādrapadā, and on the days of Mercury and Jupiter. For magnetizing rites, one should begin on the days of the lunar mansions Puṣya, Kṛttikā, Maghā, and Viśākhā, and on the days of the sun and Mars. For wrathful rites, one should begin on the days of the lunar mansions Svāti, Citrā, Mṛgaśirā, Aśvinī, Pūrvaphalgunī, Uttaraphalgunī, Punarvasu, and Rohiṇī, and on the days of Saturn and Mars. The word "or" (am) indicates that [the previous list] is not exhaustive, while the word "alternatively" (yang na) indicates the various modes [of practice]. Regarding the phrase "having extensively cultivated the equality of all phenomena": if one realizes the pure bodhicitta that is free from the entities of the aggregates, sense bases, and elements produced by abiding in the manner of karma, causes, and results, then even being endowed with the collection of those [inauspicious] locations is without fault. Likewise, regarding the phrase "in urgent cases": just as there is no fault even if the location, lunar date, planets, stars, and so forth are not perfect when one has cultivated the equality of all phenomena, so it is for those with severe illnesses and—

གློ་བུར་དུ་གདོན་ཆེན་པོས་ཟིན་པ་དང་། རྐྱེན་དབང་གིས་མྱུར་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཚེས་གྲངས་དང་། གཟའ་དང་། སྐར་མ་དང་། གནས་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གསུངས་པ་ཞེས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྙིང་པོ་དང་། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པ། ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་རིག་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་ལས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཆོ་གས་ལྷ་དང་། བདག་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་དུ་བྱའོ་ཞེའོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྔར་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པ་དང་། འབྲིང་དང་། མདོར་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་དེ། ། ས་བསྟར་བའམ། རས་ལ་སོགས་པའམ་ཞེས་པ། ས་བཙལ་བ་དང་། བརྟག་པ་དང་། བསླང་བ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་ནམ་མཁའི་ངོས་སུ་བསམ་པ་དང་། རྩིག་པའི་ངོས་ལ་བྲི་བ་དང་། ཐང་བུ་ལ་བྲིས་པ་དང་། ལུགས་སུ་བྱས་པ་དང་། ཤིང་ལས་བཏོད་པ་དག་ཀྱང་བསྡུའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། པདྨ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་རུང་བའོ། ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི།

Even for those who are suddenly seized by a great demon or who, due to the power of circumstances, wish to act with haste, there is no fault if they practice with non-conceptuality, even if they lack the excellence of the lunar date, the day of the week, the constellation, the location, and so forth. In that regard, concerning what is called "as taught in the great maṇḍala of the Vajra Expanse": those who wish to accomplish activities through the vidyā-mantras of the four types of activities—whether the essence-mantras of Vajrasattva or any other wisdom being, or as taught in the activity maṇḍala of the Vajra family—should manifest the yoga of the non-duality of the deity and oneself through the previously explained meditation on the four mudrās and the ritual of reciting the essence-mantra. In that regard, "by means of what was previously mentioned" refers to arranging any suitable maṇḍala from among the three types—the extensive, the intermediate, or the concise—such as the great maṇḍala of the Vajra Expanse and so forth. "On leveled ground, or on cloth, and so forth" includes the procedures for seeking, examining, requesting, and consecrating the site. "The deities" includes those visualized in the expanse of space, those painted on walls, those drawn on scrolls, and those fashioned in cast metal or carved from wood. "Tathāgata" refers to any wisdom being of the Tathāgata, Vajra, Padma, or Karma family. "Pacifying and so forth" refers to...

ལས་རྣམ་པ་བཞི་བཛྲ་དྷརྨ་ཧྲཱིཿཞེས་གསུང་གི་བདག་ཉིད་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པས་བཏབ་པའི་ཆུས་མེ་ལ་བསང་གཏོར་བྱས་པ་ཐབ་ཏུ་བཅུག་ལ། ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་ལས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། བཛྲ་ཀརྨ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་རླུང་ཡབ་ཀྱིས་མེ་སྦར་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཧཱུྃ་ཞེས་རང་གི་སྙིང་གར་བསམས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་གང་བསྒོམ་ཡང་རུང་སྟེ། སྐབས་འདིར་ཧཱུྃ་སྙིང་གར་ཉི་མའམ་ཟླ་བ་ལ་བསམ་སྟེ། ཧཱུྃ་ཞེས་བརྗོད་པས་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གང་གིས་བསྒོམ་པ་དེ་གསལ་བར་དྲན་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་མེ་ཞེས་པ་ནི་མེ་ལྷ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་མེ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་བཏུལ་ནས་རྡོ་རྗེ་མིང་གི་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེ་མེ་ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་མེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་བསྲུང་བ་བརྟན་བྱས་ནས། ། རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་བསྡམ་པར་བྱ། ། འདི་ནི་མེ་ཡི་དམ་ཚིག་སྟེ། ། ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་འདའ་བར་དཀའ། ། ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། དེ་ལ། རྡོ་རྗེ་བསྲུང་བ་བརྟན་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་བརྟག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། གོ་ཆ་བཅིང་བའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བསྲུང་བ་བརྟན་པར་བྱས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་བསྡམ་པར་བྱ། ། ཞེས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་ལག་པ་གཉིས་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་བསྡམས་ལ། གཟུང་བ་འདི་ནི་མེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ།

Having performed the recitation of the mantra of the Lotus family, the essence of speech, vajradharma hrīḥ, which accomplishes the four activities, sprinkle the fire with water consecrated by that mantra and place it in the hearth. Then, reciting the essence of various activities, the essence of Vajra Action, vajrakarma, one should kindle the fire with a bellows. Then, regarding the instruction to "visualize hūṃ at one's heart": whether one is meditating on a wrathful Vajra deity, a wisdom being (jñānasattva), or any other deity, at this point one should visualize hūṃ upon a sun or moon disk at the heart. By reciting hūṃ, one should clearly recall whichever deity yoga one is meditating upon. Regarding "Vajra Fire": the Fire God himself is the Vajra Fire. Why is this? Because in the maṇḍala of the Victory over the Three Vajras, all worldly deities were subdued and consecrated with the name "Vajra"; therefore, he is called Vajra Fire. The samaya mudrā of Vajra Fire is as follows: "Having firmly established the Vajra protection, One should bind the Vajra binding. This is the samaya of Fire, Difficult to transgress and accomplishing all." Regarding this: "Having firmly established the Vajra protection" means meditating from the examination of the mind up to the final binding of the armor. "One should bind the Vajra binding" means that after doing so, one should clasp both hands in the Vajra binding. This is the samaya mudrā of Fire.

དེ་བརྟན་ན་གང་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་དུ་འདའ་བར་མི་ནུས་པས་ན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་འདའ་དཀའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་མེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་བཅིང་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་གི་སྔགས་ཧཱུྃ་གི་བར་དུ་བཅུག་པས་ཞེས་པ་ནི། ཧཱུྃ་བཛྲཱ་ན་ལ། མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཛྭ་ལ་ཡ། སརྦ་བྷསྨིཾ་ཀུ་རུ་སརྦ་དུཥྚཱན་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཧཱུྃ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་མེ་མི་ཏའི་མེ་གཟུགས་དེར་གཞག་གོ། ། སྔགས་དེ་བརྗོད་པས་རྡོ་རྗེ་མེ་ཉིད་མི་ཏའི་མེ་གཟུགས་སུ་དམིགས་ནས་དེའི་ཆ་ལུགས་སུ་དམིགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་མི་ཏའི་མེ་ཡང་མིད་པ་རིང་ཞེས་པ་ནི། མི་ཏའི་མེའི་ཆ་ལུགས་བསྟན་པ་སྟེ། མགྲིན་པ་རིང་ལ་གཟི་ཆེ་བ་གཡས་བགྲང་ཕྲེང་དང་། གཡོན་རིལ་པ་སྤྱི་བླུགས་ཐོགས་པ། སྐྲའི་ཐོར་ཚུགས་སེར་པོར་འདུག་པ་ལུས་ཡོན་པོ་ལ་ལས་རྣམ་པ་གང་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་དེར་བྱུག་སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དེའི་གསང་སྔགས་ཉིད་ཀྱིས་བྱིན་ལ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ནས་ཐབ་དེར་མེ་ལྷ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ངོས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་བྱུག་སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རིམ་པར་བྱིན་ལ། སྔར་སྨོས་པའི་ཞི་བའི་དགང་གཟར་གྱིས་ཞེས་པ་གཟར་བུ་ཆེན་པོ་ལན་གསུམ་དུ་མེ་ལྷ་མཆོད་པ་རང་གི་སྔགས་བརྗོད་ཅིང་དབུལ་ལོ། ། ཡམ་སྲེག་ཤིང་གི་ཐོར་ཏོ་གཉིས་མར་ལ་བཏགས་པ་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་ལས། པ་ལ་ཤ་དང་ནྱ་གྲོ་དྷ། པླཀྵ་སེང་ལྡེང་ཨ་རྐ་དང་། བེ་ཏང་ཀ་ཏ་ཨ་མྲ་དང་། ཀས་མ་དྷི་དང་ཤི་མ་དང་། ཨ་པ་མརྒ་ལས་བྱུང་དང་། ཨུ་དུམ་ཨ་ཤྭཏྠར་བཅས་པ། ཡམ་ཤིང་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བསྟན། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཡམ་ཤིང་ངམ།

When that is stable, because one cannot deviate from what is being meditated upon, it is called "the all-accomplishing one difficult to transgress." One should then bind the samaya-mudrā of Vajra Fire. Regarding the phrase "inserting the vajra-samaya mantra up to HŪṂ": this refers to reciting "HŪṂ VAJRĀNALA MAHĀBHŪTA JVALAYA SARVABHASMIṂ KURU SARVADUṢṬĀN HŪṂ PHAṬ HŪṂ." One should place the form of the fire of Mitā there. By reciting that mantra, one should visualize the Vajra Fire itself as the form of the fire of Mitā and visualize it in that specific attire. Regarding that, the phrase "the fire of Mitā has a long throat" indicates the attire of the fire of Mitā: one should meditate on him as having a long neck and great brilliance, holding a rosary in the right hand and a water-pot in the left, with his hair in a yellow topknot, his body slightly bent, and possessing a color that accords with whatever activity is being performed. Then, regarding the phrase "having consecrated the ointments, incense, flowers, and so forth with his own secret mantra": then, in that hearth, one should consecrate the ointments, flowers, and so forth for that very fire deity with his specific mantra in sequence. With the large ladle mentioned previously for the pacifying rite, one should offer it three times to the fire deity while reciting his own mantra. Regarding "the two tips of the fuel sticks smeared with butter": as it is said in the Tantra: "Palāśa, Nyagrodha, Plakṣa, Khadira, Arka, Vetasa, Kapittha, Āmra, Kāśmarī, Śimśapā, Apāmārga, and Udumbara along with Aśvattha—these are taught as the twelve types of fuel wood." One should use such fuel wood, or...

རྣམ་གཅིག་ཤ་མའི་ཡམ་སྲེག་ཤིང་དག་གམ། མཆོད་སྦྱིན་དག་གིས་ལྗོན་ཤིང་ངམ། ། ལོ་མར་བཅས་ཤིང་ལོ་མ་ཅན། ། ཡམ་ཤིང་སྐྱེད་མོས་ལས་སྐྱེས་རློན། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཡམ་ཤིང་ཚད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཤིང་གི་ཐོར་ཏོ་གཉིས་མར་ལས་བཏགས་པ་གསུམ་བསྲེས་ལ། གུང་མོ་དང་སྲིན་ལག་དང་མཐེ་བོས་སམ་ཞེས་པ་དེའི་རྟིང་ལ་ཏིང་དང་སྤྲུས་པའི་སྲེག་བླུགས་དག་གུང་མོ་དང་སྲིན་ལག་དང་མཐེ་བོང་གསུམ་བསྡུས་པས་སམ། ཡང་ན་བླུགས་གཟར་ཉིད་ཀྱིས་ལན་གསུམ་དུ་སྲེག་བླུགས་སྦྱིན་ནོ། ། དེ་ནས་དེ་ཡི་ཁ་བཀྲུས་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མཆོད་པ་ཕུལ་བའི་འོག་ཏུ་མེ་ཐབ་མཆོད་ཡོན་གྱི་ཆུ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པས་བཏབ་པ་དེས་བསང་གཏོར་བྱས་པས་བཀྲུ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་ཞེས་པ་ནི་མེ་ལྷ་བསྒོམ་པའི་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་མེ་ལྷའོ། ། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཞེས་པ་ནི་བདག་ལས་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཡང་རུང་བ་འདི་བྱེད་པ་ཟིན་གྱི་བར་དུ་མ་བཞུད་པར་འབྱུང་བའི་མེ་འབར་བ་འདི་ཉིད་དུ་གནས་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་མེ་ལས་བཅོལ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཆོད་པ་རྣམས་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཕྱིན་པར་མཛད་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་མས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་མཆོད་ཡོན་གྱི་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། ། ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཡུད་ཙམ་ཅིག་དྲན་པའི་ལུམ་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི།

Alternatively, as it is said: "Whether with śamī fuel sticks, or with sacrificial trees, or with leaves, or with leafy branches, or with fresh fuel sticks grown in a grove." Regarding these fuel sticks of the proper measure, one should attach two tips of wood with butter and mix them with three [substances]. Then, with the middle finger, the ring finger, and the thumb—or as it is said, "with those [fingers] together with the ring and the thumb"—one should offer the oblations (āhuti) three times, either by gathering those three fingers together or by using the pouring ladle (sruc) itself. Then, "having washed its mouth," means that after the offerings have been presented in that manner, one washes [the fire] by sprinkling it with the water of the arghya offering, which has been empowered by reciting the vajradharma mantra over the hearth. "In this way" refers to reciting these words for the meditation on the Fire God (Agni). "Great Sage" refers to the Fire God. "Just as I desire" means one should meditate: "Until I have completed whichever of the four activities I intend, please remain right here in this blazing fire without departing." In that regard, the purpose of entrusting the task to the fire is twofold: to make the offerings pure and stainless, and to meditate that they reach the mouths of the deities. Following that, the passage beginning with "the arghya vessel empowered by the recitation of Vajrasattvī" and so forth is easily understood. "Having made it the object of mindfulness for a moment" means:

བདག་དང་ལྷ་མི་གཉིས་པར་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པར་གྱུར་པ་སྔ་ནས་བྱས་པ་དེ་ཡང་འདིར་སླར་ཡུད་ཙམ་གྱིས་གསལ་བར་བྱས་པའོ། ། རང་གི་ལྷའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གྲུབ་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མདུན་ན་བཞུགས་པ་དེ་ཉིད་འབར་བའི་བསྲེག་ཁང་གི་ཐབ་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་སྙིང་པོས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་མེ་ཏོག་གཅིག་མེའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་ཞེས་པ་ནི་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྔ་ནས་ཀྱང་བཟླས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། ཕྱིར་དོར་ཀ་ནས་ཡང་བཟླས་ལ་མེ་ཏོག་དེ་མེའི་ནང་དུ་དོར་ནས་དེར་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་མེའི་ནང་ན་པདྨའི་ནང་ན་བཞུགས་པར་བསམས་ནས། གཟོད་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རིམ་གྱིས་སྲེག་བླུགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དབུལ་བར་བྱའོ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལ་སྲེག་བླུགས་སྔར་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་བྱ་བའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་མི་ཏའི་མེ་ལ་སྲེག་བླུགས་ཀྱི་མཆོད་པ་སྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པས་མེའི་ནང་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་རྒྱན་དང་གདན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བསམས་པའི་སྟེང་དུ་རང་གི་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷ་དེ་ཉིད་བཞུགས་པར་བསམས་ནས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ནས་མེའི་ནང་དུ་བསམ་པར་དེར་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བཅུག་སྟེ། མཆོད་ཡོན་བསམ་པ་དང་། ཕྱིའི་མཆོད་པ་རྣམས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །

The meditative concentration (samādhi) in which oneself and the deity are meditated upon as non-dual, having been previously stabilized, is here once again made vivid for a brief moment. Regarding the phrase "for the sake of blessing the wisdom-being (jñānasattva) of one’s own deity": this refers to the wisdom-being who has been accomplished and meditated upon, residing in front; one should visualize that very being within the hearth of the blazing fire-chamber, which is what is meant by "for the sake of blessing." Regarding the phrase "reciting its essence mantra, one should place a single flower into the fire": having previously blessed the essence mantra of the very deity to be accomplished through recitation, one should recite it again just before casting it out and place that flower into the fire. Having requested the wisdom-being to remain there, one should visualize that wisdom-being residing within a lotus in the midst of the fire. Only then should one offer the burnt offerings (āhuti) in the sequence that follows below. Alternatively, regarding the phrase "having likewise first performed the burnt offerings in the fire": just as in the procedure for the wisdom-being, one first blesses the burnt offerings in the fire of the mita (the ritual fire). By reciting the "various essence mantras" to the Blessed One, one visualizes a sublime celestial mansion (vimāna) adorned with ornaments and seats within the fire. Upon this, one visualizes the very deity one is to accomplish residing there. Having performed the preliminary applications such as the withdrawal as explained before, one visualizes the deity's commitment-being (samayasattva) entering into that [wisdom-being] within the fire. Then, one should offer the water for the feet and the outer offerings in the manner that follows below.

ཆོ་ག་འདི་ཡང་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པའི་ཚེ་ཆོ་ག་འདི་ཡང་ཡིད་ལ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ལ་ཇི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བདག་ལ་དགོངས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བའི་ལྷ་དེ་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བདག་ཏུ་གྱུར་ནས་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས་བདག་དང་མི་གཉིས་པའི་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་སྔར་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བུ་གཅིག་པ་ལ་མས་སེམས་པ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཅིང་ཟིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་མེ་དང་དགང་གཟར་དང་བླུགས་གཟར་དང་མར་ལ་སོགས་པ་བསྲེག་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ལ་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་པའི་ལྷའི་སྙིང་པོའི་ཡིག་འབྲུ་དགོད་དེ། དེ་ལས་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པའི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་གདུལ་བྱ་ལ་བསྟིམས་པས་ནད་དང་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཞི་བར་གྱུར་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་དེ་དག་སླར་བཏང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ལྟ་བས་བལྟ་ཞེས་པ་ལྷའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་སླར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། སྭཱ་ཧཱའི་མཐར་དབུལ་ལོ་ཞེས་པ་སྔགས་ཀྱི་མཇུག་ལ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གིས་དབུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་འགྲེལ་པས་བསྟན་པ་སྟེ། ལས་དང་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པས་འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "this ritual should also be performed": when performing the fire offering in that manner, one should also contemplate this ritual in the mind. As for "how I am blessed by my own deity’s samaya-sattva": one should make the deity who is mindful of oneself and bestows accomplishments into one's own self as the deity’s samaya-sattva, making them inseparable. Having actualized the yoga of non-duality with oneself, one should pervade and embrace all sentient beings with great compassion—just as a mother thinks of her only child—following the very same sequence previously taught during the section on recitation. Then, regarding the fire, the pouring ladle, the filling ladle, the butter, and the other substances to be burned: one should place the seed-syllables of the essence-mantra of whichever deity one is practicing upon these. From these, white-colored light rays radiate and dissolve into those to be trained; one should meditate on the samādhi capable of completely pacifying illnesses, harms, and so forth. Likewise, for activities such as enrichment and the rest, one should meditate on the samādhi that reverses those applications. Regarding "viewing with the vajra gaze": one should view the various specific deities in the manner previously explained. Regarding "offering at the end with svāhā": this means offering with words accompanied by the utterance of "svāhā" at the conclusion of the mantra. In this context, "svāhā" is explained in the commentary as being synonymous with "jewel" (ratna) and "activity" (karman). One should understand it as characterized by the accomplishment of the activity of making offerings to the Noble Ones and performing the welfare of sentient beings, because the activity and the agent are inseparable.

བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་བཛྲ་སཏྭ་ཞེས་པ་ནི་མཉེས་པར་བྱས་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་སྲེག་གི་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བརྩམ་པའི་དུས། བཛྲ་དྷཱ་ཏུ་སྭཱ་ཧཱ། བཛྲ་སཏྭ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་སེམས་དཔའ་གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་རང་གི་སྙིང་པོ་དང་སྭཱ་ཧཱ་ལྡན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་དགང་བླུགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དབུལ་བར་བྱའོ། ། སྡིག་པ་སྦྱང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་སྔགས་ཞེས་པ་ནི་བདག་གཞན་གཉི་གའི་སྡིག་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་སྟེ། དེའི་སྔགས་ནི། ཨོཾ་སརྦ་པཱ་པ་ད་ཧ་ན་བཛྲཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ། ། འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ལམ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའམ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་ལྷའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཚུལ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོ་ག་དེ་དག་ལ་ནི་ལག་པ་གཡོན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་ཆོས་གོས་ཀྱིས་གཡོགས་ཏེ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་ལག་པ་གཡོན་པ་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་གོས་ཀྱིས་གཡོགས་ཏེ། དེར་རང་གི་སྙིང་གར་དཔུང་པ་དམ་དུ་བཅུམ་སྟེ་སྦྱར་ལ་ཞེས་པ་ནི་དཔུང་པ་བཅུམ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་རང་གི་སྙིང་གར་གཏད་དེ་དམ་དུ་བཅར་ནས་སྦྱིན་སྲེག་ལག་པ་གཡས་པས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའི་མཉམ་པར་གཞག་པར་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་ན་ཞེས་པ་ནི།

"Vajradhātu Vajrasattva" is the heart-mantra of the bodhisattvas who have been pleased. At the time of commencing the activity of pleasing them through the offering of fire (homa) for the sake of their accomplishment, one should recite: "Vajradhātu svāhā, Vajrasattva svāhā." Likewise, whichever bodhisattva one is accomplishing, one should offer the ladle-oblation with the mantra of that deity's own heart-mantra joined with "svāhā." Regarding the "mantra for the fire offering to purify misdeeds": to exhaust all habitual tendencies of misdeeds of both oneself and others and to prevent them from arising is "purification of misdeeds." Its mantra is: "Oṃ sarvapāpa-dahana-vajrāya svāhā." Here, "the ritual for all fire offerings of the Tathāgata family" refers to the method of the great Vajradhātu maṇḍala, or the method of the fire offering for deities of the four seals or the single seal; this is called "the ritual for all fire offerings." In these rituals, "the left hand’s vajra-fist is covered with the religious robe" means that in all rituals of the Tathāgata fire offering, one forms the vajra-fist with the left hand and covers it with the religious robe. Then, "clenching the shoulders and joining them at the heart" means that having clenched the shoulders, one directs the vajra-fist to one's own heart and presses it firmly; the fire offering is then to be performed with the right hand. Regarding "performing the fire offering while in the meditative equipoise of the Vajra Wrathful One":

རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་ནི། ལག་པ་གཡོན་པ་ཁྲོ་བོའི་ཁུ་ཚུར་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། ལག་པ་གཡོན་པ་ཁུ་ཚུར་བཅངས་ཏེ། མཛུབ་མོ་བསྒྲེང་བའོ། ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། དེའི་དུས་སུ་སྔགས་མཁན་གྱིས་མིག་ནི་བྱམས་པའི་ལྟ་བ་དང་སྦྱར་ལ་བལྟའོ། ། ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་བྱམས་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་ངམ་རྫས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་མཚམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཉིན་པར་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་མཚམས་ཏེ། ཉིན་གྱི་དུས་བཞིན་བརྗོད་ཀྱི་མཚམས་སུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། བདག་གམ་གཞན་གྱི་སྡིག་པ་བྱང་ནས་ཞེས་པ་ནི། སྡིག་པ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྡིག་པ་བྱང་བའི་མཚན་མ་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི། དཀར་པོ་ཉིད་དང་གཡས་སུ་འབར། ། གྱེན་དུ་འབར་ཞིང་དྲི་མ་མེད། ། ཟླུམ་ཞིང་རྣམ་པར་མི་འཕྲོ་བ། ། བརྟེན་ལ་གློག་བཞིན་དྲི་མ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་མཚན་མ་བྱུང་ན། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པའི་མཚན་མ་སྟེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བྱུང་གི་བར་དུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིའི་དུས་སུ་མི་བསྡད་དེ་ཅི་སྲིད་མཚན་མ་དེ་ལྟ་བུ་དག་བྱུང་གི་བར་དུ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་འདི་དག་ཅེས་པ་ནི། སྔར་བསྟན་པ་རིམ་པ་དེ་དག་གོ། ། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཞེས་པ་ནི། རིགས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་སྟེ།

Regarding the performance of the fire offering while resting the mind in the meditative absorption of the Vajra Wrathful One as taught in the maṇḍala of the Vajra Family: "making the left hand into the wrathful fist" means clenching the left hand into a fist and extending the index finger. "Also with the gaze of loving-kindness and so forth" means that at that time, the mantra practitioner should look while applying the gaze of loving-kindness. "In accordance with the activity" means that the gaze corresponding to the activity is the gaze of loving-kindness; with that, one should look at whatever is to be accomplished, such as the name of the person or the ritual substances. "Thus, every day, by the sequence of the intervals" refers to the intervals of the daytime recitation; one should perform the fire offering at the intervals of the day. "Once the sins of oneself or others have been purified" means that if the fire offering is performed for the sake of purifying sins, then when the signs of purification as taught in the tantra appear—such as: "White in color, blazing to the right, blazing upward and stainless, circular and not flickering, stable and stainless like lightning"—these are the signs of the body, speech, and mind being free from turbidity. "One should perform the fire offering until they arise in this very life" means one should not stop at a fixed external time, but should perform these fire offering rituals until such signs have arisen. "The [rituals] to be described below" refers to the fire offerings for the expansion of the family and so forth.

དེ་ལ་རིགས་རྒྱས་པ་ཞེས་པ་ནི། བུ་དང་བུ་མོ་དང་ནོར་དང་འབྲུ་རྣམས་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེའི་རྟིང་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། ཕལ་ཆེར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་སྡིག་པ་སྦྱང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་དེས་ནི། རིགས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་གཞན་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་པས་སྦྱོར་ཅིག་ཅེས་བསྟན་པའོ། ། དེ་དག་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནི། སྡིག་པ་སྦྱང་བ་དང་རིགས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་གའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཏེ། ཚུལ་མི་འདྲ་བར་སྟོན་པའི་དེ་དག་གང་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདིར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེའོ། ། འདིར་ཐབ་རྣམས་ཀྱི་ཟབས་དང་ཞེས་པ་ནི། སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབ་འདི་དག་ནི། ཐབ་ཁུང་ཐབས་སུ་མཐོན་དམན་ཅི་ཡོད་པའོ། ཁོར་ཡུག་དང་ཞེས་པ་ནི་ཡངས་དོག་གི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའོ། ། ཁ་ཁྱེར་གྱི་ཚད་ནི་ཞེས་པ་ནི་མུ་རན་དང་ཁ་ཁྱེར་ཇི་ཙམ་བྱ་བའི་ཚད་དོ། ། ཇི་ཙམ་འདོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་སློབ་དཔོན་ནས་སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆེ་ཆུང་ཇི་ཙམ་འདོད་པའི་ཚད་དུ་བྱ་བ་སྟེ། བདག་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཚད་ངེས་པར་མ་བསྟན་ནས་དེར་བྱ་བར་བཤད་ཅེ་ན། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་ཕལ་ཆེར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་ཇི་ཙམ་དུ་བྱ་བའི་ཚད་དེས་གསལ་པོར་མི་འབྱུང་སྟེ། མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ནི་ཚད་ངེས་པར་བསྟན་པས་ཇི་ཙམ་འདོད་པ་བཞིན་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། ། ཐབ་དེ་དག་གི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ནི།

Regarding that, "expanding the lineage" means causing sons, daughters, wealth, and grain to flourish and increase. By the word "and so forth," other fire-offering rituals that occur subsequently should also be included. As for the phrase "should generally be applied," if one asks: "Should the fire-offering ritual for purifying misdeeds be applied to the other fire-offering rituals for expanding the lineage and so forth that occur?" it is taught that one should apply it through reasoning. "The specific rituals for each of those" refers to the particularities of the fire-offering rituals subsumed under the four types of activities, such as purifying misdeeds and expanding the lineage; it means that the definitions of those which demonstrate different methods shall be presented here. Regarding "the depth of the hearths," in this context, these fire-offering hearths refer to the depth of the hearth-pits, whether they are high or low. "The perimeter" refers to how the sequence of the width should be made. "The measurement of the rim" refers to the measurement of how large the edge and the rim should be. "As much as desired" means that the master or the practitioner themselves should make it whatever size they desire; as for the phrase "for one's own sake," if one asks why it is explained that one should do it without a fixed measurement being taught, it is because in the Vajra Peak Tantra, the measurement of how large or small they should be does not appear clearly; since it is not seen, it is taught that one should do it according to whatever measurement is desired by teaching a fixed measurement. "The distinctions of the shapes of those hearths" refers to:

ཐབ་དེ་དང་དབྱིབས་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པའི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་རོ། ། དེ་ལས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་དེ་ལས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ལས་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་ཆོ་ག་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་ཞེས་པ་ནི་རྟོག་པ་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་བཞིན་ནོ། ། ལུས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་མདོག་དང་ཆ་ལུགས་དང་སེམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསམ་རྒྱུད་དང་། སོགས་པས་ཟས་དང་ཡོ་བྱད་བསགས་པ་བསྡུ་སྟེ། དེ་དག་བྱེ་བྲག་རྣམས་སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས། རིན་པོ་ཆེ་འདྲ་བའི་ཐབ་པདྨས་མཚན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་བརྒྱད་པ་ལྟ་བུར་བྱས་པའི་ནང་དུ་པདྨ་བརྒྱད་པས་མཚན་པ་སྟེ། རིགས་རྒྱས་པ་ཞེས་པ་ནི། བུ་དང་བུ་མོ་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་རྒྱས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིན་པོ་ཆེ་ལས་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་ཐབ་འདིས་ཀྱང་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་འདི་ལྟར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། ། ལས་བྱེད་པའི་དུས་ནི་ཞེས་པ་ནི་རིགས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པའི་དུས་ནའོ། ། སྟན་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་སྤྱི་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་གཞུང་མང་དུ་དོགས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མཛད་མཁན་གྱིས་མ་བསྟན་ཏོ། ། ཆོ་ག་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་བསྒོམ་པ་དང་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་མཆོད་པའི་ཐབས་དང་། མེ་ལྷ་བསྒོམ་ཞིང་སྤྱན་དྲང་བ་དང་།

This is the specific distinction that shows the hearth to be of a different shape. Regarding the phrase "whatever is taught therein," it refers to what is taught in the Vajraśekhara Tantra and what arises from this Tattvasaṃgraha Tantra. The phrase "as taught in the ritual tantras" refers to the Saṃpuṭa and other such tantras. The phrase "together with the body and so forth" includes the color and attire of the body, the mental continuum of the meditative absorption of the mind, and by the word "and so forth," the gathering of food and requisites; these specific details are to be explained in this sādhana. Regarding the "jewel-like hearth marked with a lotus," the exterior is made like an eight-sided jewel, and the interior is marked with an eight-petaled lotus. "Increasing the family" means causing sons, daughters, wealth, and so forth to flourish and increase; just as all needs arise from a jewel, this jewel-like hearth also accomplishes all needs, and thus it is taught that it should be made in this way. The "time for performing the activity" refers to the time of performing the fire offering (homa) that increases the family. Regarding "the seat and so forth," these should also be understood just as they appear in the General Tantra (Sarvamūlatantra); however, because it would result in too much text here and to avoid being overly prolix, the author did not teach them. The phrase "having performed all the previous rituals" refers to the methods of meditating on the deity, inviting and making offerings, as well as meditating on and inviting the fire god (Agni).

དགང་བླུགས་བྱིན་ནས་ལས་བཅོལ་བ་དང་། མཆོད་པ་དབུལ་ཞིང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བ་དང་། མཆོད་རྫས་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་སྙིང་པོ་སྔགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་བཀོད་པ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་འདུ་བྱ་ཞིང་རང་གི་ལས་དང་མཐུན་པར་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བྱའོ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། མར་དང་བསྲེས་པའི་འབྲས་ཀྱི་སྲེག་བླུགས་ཞེས་པ་ནི། འབྲས་སོ་བ་མར་དང་སྦྲུས་ནས་གདུས་པའི་སྲེག་བླུགས་ལ་ནི་མར་དང་བསྲེས་པའི་འབྲས་ཀྱི་སྲེག་བླུགས་ཞེས་བྱའོ། ། ཟླ་བ་ཁམ་པ་འདྲ་བའི་ཐབ་འཁོར་ལོས་མཚན་པ་ཞེས་པ་ནི། ཟླ་བ་ཚེས་བརྒྱད་པ་ལྟ་བུའི་ཐབ་ཀྱི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་འཕང་དུ་སོར་གཅིག་ཡོད་པས་མཚན་པའོ། ། ཡམ་སྲེག་ཤིང་མངར་པོས་ཞེས་པ་ནི། ཡམ་ཤིང་སྲེག་ཤིང་གཉི་ག་མངར་པོ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མི་གཉེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་བྱས་ལ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པ་དང་དགུག་པ་དང་མཆོད་པ་དང་། ལས་བཅོལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། གོ་ཆ་འདྲ་བ་ཐབ་འཁོར་ལོས་མཚན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡ་ལད་དང་། ཕུབ་ཀྱང་རུང་བའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཐབ་ལ་དབུས་སུ་འཁོར་ལོས་མཚན་པའོ། ཡམ་སྲེག་ཤིང་མངར་པོ་ཞེས་པ་ནི། འདི་ཡང་ཤིང་དམར་པོ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལྟ་བུའི་ཤིང་གིས་མེ་སྦར་རོ། ། ཀུ་ཤའི་ཉག་མ་འབྲུ་མར་ལ་བཏགས་ལ་ཞེས་པ་ནི། སྲེག་རྫས་ཀུ་ཤའི་ཆུན་པོ་དག་རེ་རེ་ནས་ཡུངས་ཀར་གྱི་མར་ལ་སྤགས་ཤིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་འདྲ་བའི་ཐབ་ལྕགས་ཀྱུས་མཚན་པ་ཞེས་པ་ནི། ཐབ་ཀྱི་དབྱིབས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་བྱས་ལ་ནང་དུ་ལྕགས་ཀྱུས་མཚན་པའོ། །

Having offered the ladle and spoon, one should entrust the activity, present the offerings, and request the attainment of siddhis. One should also perform here, as previously taught, the visualization of light rays radiating and reabsorbing from the syllables of the deity’s essence mantra arranged upon the offering substances and so forth, in accordance with one’s own activity. Regarding the phrase "an oblation of rice mixed with butter": this refers to an oblation of parched rice kneaded with butter and then cooked; it is called an "oblation of rice mixed with butter." Regarding the phrase "a hearth shaped like a crescent moon, marked by a wheel": in the center of a hearth shaped like the eighth day of the waxing moon, there is an eight-spoked wheel one finger-width in height as a mark. Regarding the phrase "sweet fuel wood": both the firewood and the fuel sticks are sweet, possessing flowers, fruit, and so forth. Regarding the phrase "having performed all the rituals such as the non-agitation": one should perform the visualization, the summoning, the offerings, the entrustment of activity, and so forth, just as before. Regarding the phrase "a hearth shaped like armor, marked by a wheel": the hearth is shaped like a suit of mail or a shield, marked in the center by a wheel. Regarding the phrase "sweet fuel wood": this also refers to red wood with flowers and fruit; one should kindle the fire with such wood as described before. Regarding the phrase "blades of kuśa grass dipped in grain oil": each bundle of kuśa grass, which serves as the offering substance, is to be anointed with white mustard oil and then offered in the fire sacrifice. Regarding the phrase "a hearth shaped like a vajra, marked by a hook": the shape of the hearth is made like a vajra, and it is marked inside with a hook.

རྡོ་རྗེ་འདྲ་བའི་ཐབ་ཉིད་དུ། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འདྲ་བའི་ཐབ་ཉིད་དུ་དེའི་བུམ་པར་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། མེ་ཏོག་དམར་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་མེ་ཏོག་དམར་པོ་སྐྱེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཁམ་བུ་དང་སེ་བ་དང་། ཁྲེའི་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། ། འོབས་དང་བཅས་པའི་རྩིག་པ་འདྲ་བའི་ཐབ་ཅེས་པ་ནི། ཞུགས་ཐབ་ཟླུམ་པོ་ལ་ཐབ་འོབས་ཞེས་ཞིང་སོར་བཞི་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་རལ་གྲིས་མཚན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོས་མཚན་པའོ། ། གཞུ་འདྲ་བའི་ཞུགས་ཐབ་མདས་མཚན་པ་ཞེས་པ་ནི། མདའ་བཀང་བ་འདྲ་བའི་ཞུགས་ཐབ་ནི་གཞུ་འདྲ་བའི་ཞུགས་ཐབ་མདས་མཚན་མའོ། ལྕགས་ཀྱུ་འདྲ་བའི་ཐབ་པདྨས་མཚན་པ་ཞེས་པ་ནི། ལྕགས་ཀྱུའི་མུ་ཁྱུད་པདྨས་མཚན་པའི་ཐབ་པོ། ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ནི་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་གྲུབ་པའི་ཐབས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་དེའི་སྔོན་དུ་བྱ་བ་དང་། ཕྱི་ནས་བྱ་བའི་ཆོ་གའི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱའི་ཕྱིར་ན། སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་གང་བཤད་པའི་ལྷག་མ་སྔོན་གྱི་དུས་ན་བྱ་བའི་སྤྱིའི་ཆོ་ག་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ཞེས་པ་ནི། སྦྱིན་སྲེག་གི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་འདིའོ། ། གང་བཤད་པའི་ལྷག་མ་ཞེས་པ་ནི། བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ལས་ཚང་བའམ་གཅིག་རྩོམ་ཡང་རུང་སྟེ། དེའི་ལྷག་མ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་དེ་མ་བྱས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་དང་པོའི་དུས་སུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་དང་།

"In a hearth resembling a vajra" means that the fire offering should be performed in a hearth that is like a vajra. "Fruit of red flowers" refers to fruit produced from red flowers, such as the fruit of the white-flowered āmalaka, the sevā, the kṛta tree, and so forth. "A hearth resembling a wall with a moat" refers to a circular hearth with a moat, four finger-widths in depth, marked with a sword, which is marked with a sharp vajra. "A bow-shaped hearth marked with an arrow" refers to a bow-shaped hearth resembling a drawn bow, marked with an arrow. "A hook-shaped hearth marked with a lotus" refers to a hearth with a hook-shaped perimeter marked with a lotus. The methods for accomplishing the desired siddhis through the fire offering activities of pacification and so forth have already been explained. Now, in order to demonstrate the ritual methods for the preliminary and concluding stages of performing the fire offering in that manner, it is said: "The general ritual to be performed at the initial time, which is the remainder of whatever sixteen types of fire offering activities have been explained, shall be taught," and so forth. Regarding that, "these sixteen fire offering activities" refers to the presentation of the fire offering differentiated into sixteen specific categories. "The remainder of what has been explained" means that whether all sixteen are performed or even just one is commenced, the "remainder" refers to the ritual to be performed at the very beginning, prior to performing those specific fire offerings.

བྱས་ཟིན་པའི་ཆོ་ག་དང་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། ཕྱིའི་ཞེས་པ་ནི་ལས་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་གི་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱིའི་ཆོ་ག་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པར་བྱ་ཞེའོ། ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་པོས་སྡིག་པ་བྱང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གང་ལ་མོས་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེས་སྔར་སྨོས་པའི་རིམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པའི་རིམ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མོས་པ་རབ་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཞེས་པ་ནི། དང་པོ་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་གོམས་ཤིང་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་ནས་བདག་དང་མི་གཉིས་པར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་བདག་དང་གང་བསྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་དེ། དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པ་མངོན་དུ་བྱའོ་ཞེའོ། ། ཕྱི་མའི་དུས་སུ་བྱ་བ་ཡང་། ། ཞེས་པ་ནི་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་དང་། ཚེ་བསྲིང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉི་མ་རེ་རེ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བར་འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་པོས་དེའི་མཐའ་མར་མཚན་ཐོག་ཐག་ཏུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་དེའི་རྟིང་ལ་མཐའ་མར་ཐོག་ཐག་སྟེ་རང་གི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཉིད་ལ་གོམས་པ་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ལ་སེམས་ཐག་པས་གསོལ་བ་བྱས་ཏེ།

The rituals already performed and the rituals to be performed are the "remainder." Regarding the term "external," this refers to the general ritual common to all sixteen activities, which occurs both before and after; thus, it is said that this shall be explained. In that regard, "any practitioner whatsoever who desires to perform the activity of fire offering" means that whichever fire offering the practitioner desires to perform—such as the fire offering for purifying misdeeds—and so forth, they should do so "by the previously mentioned sequence," which refers to the stages taught above. "By having thoroughly familiarized oneself with devotion to the samādhi of the subtle vajra" means that first, one meditates on the samādhi of the subtle vajra as previously explained, becoming habituated until mastery over the mind is attained. Having made the samādhi serviceable, one should manifest the yoga of meditating without distinction or separation between oneself and the wisdom being (jñānasattva)—meaning that oneself and the wisdom being to be accomplished are not different, but are indivisible. Regarding the phrase "and the activities to be performed at a later time," this refers to the practitioner who desires to perform fire offerings daily for the sake of purifying misdeeds, extending life, and so forth. At the conclusion of such daily fire offerings, one should perform a fire offering throughout the entire night. Thus, after performing the fire offering every day, at the very end, one should familiarize oneself with one's own deity, the wisdom being, and offer prayers with a sincere heart to the wisdom being whom one is to accomplish.

སྨེས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་ཐོག་ཐག་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། ། གསོལ་བཏབ་པ་དང་སྨེས་གསོལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཆོ་ག་ཉམས་པ་ལྟ་བུ་མཆིས་ན་དེ་བདག་ལ་བཟོད་པར་གསོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོ་ག་ཉམས་པ་ནི་དམ་ཚིག་མ་བསྲུངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཁུགས་པ་དང་། སྔགས་ཟུར་ཆག་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་འཆོལ་བ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ལོག་པར་བཅིངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོའི་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དུས་སུ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་འབད་ནས་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་ཉིད་གང་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། མཐུ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་ནི། བསྒོམ་པ་དང་བཟླས་བརྗོད་དང་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་ལ་ནུས་མཐུ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་པའོ། ། རྟག་ཏུ་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་ན་ཉིན་མཚན་གྱིས་དུས་སམ་རྟག་པར་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་ངམ་མཚན་མོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་བར་མཚམས་མེད་པར་ནུས་ཐང་དུ་བྱ་སྟེ། བཏང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་བརྟག་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་ཤིང་དེའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའོ། ། སྔོན་དུ་བསྙེན་པའི་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་པ་ནི། སླར་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པའོ། ། མཚན་མོ་སྤྱོད་པའི་ཞེས་པ་ནི། ཕྱིས་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་བྱེད་པའི་དུས་ཉིན་ནི་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པའི་ཆོ་གའོ། །

It is said that if one performs the fire offering continuously every single day after having made the request and the confession, success will be achieved. If one asks what the request and the confession specifically are: it is to say, "Blessed One, if I have committed any failure in the ritual, I pray that you grant me forgiveness." In this context, "failure in the ritual" refers to not guarding the samaya, not attaining meditative absorption (samādhi), corrupting the mantra, confusing the recitation, binding the mudrās incorrectly, and so forth. Likewise, the "fire offering of the night" is the fire offering activity that should be performed with diligence during the time of the great accomplishment (mahāsādhana). "The siddhi as desired" means that the practitioner accomplishes whichever siddhi they themselves delight in and are devoted to. "If one becomes powerless" means that if there is no efficacy in one's meditation, recitation, and fire offering, then no matter how one practices, the siddhi will not be attained. "Always performing the fire offering every single day" means that if the siddhi is not attained in that way, one should perform the fire offering activity without interruption—either by day and night or constantly every day, or just as at night—to the best of one's ability. "Should be released" means abiding in the application of examining the fire offering and possessing diligence therein. "The fire offering of the preliminary service" (pūrvasevā) is the fire offering performed prior to once again undertaking the great accomplishment. "Of the night conduct" refers to the ritual of the fire offering performed during the day at the time of subsequently performing the great accomplishment.

ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ཟིན་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གང་འདོད་པ་བྱས་པ་དེ་ཐ་མར་གྲངས་ཚད་དམ་མཚན་མ་བྱུང་སྟེ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། བསྲེག་པར་བྱ་བའི་རྫས་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པ་ནི། སྲེག་རྫས་ཀྱི་ལྷག་མ་སོ་སོ་ནས་དབུལ་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་ལེགས། མེད་ན་ཡང་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་དགང་བླུགས་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་སྤྱན་དྲངས་པའི་རོལ་མོ་དང་ཞེས་པའི་གང་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་བསྒྲུབས་པའི་ལྷའི་རིམ་པ་དང་། རབ་འབྲིང་དུ་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདྲ་བར་གསལ་བར་མདུན་དུ་དམིགས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་གསང་བའི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ། གསང་བའི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ནུས་ཚད་དུ་མཆོད་ནས། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་བརྗོད་ལ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་བསྐུར་བ་དང་ཞེས་པ་སྔར་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་ག་ནས་བྱུང་བས་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བྱས་ལ། ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་དང་པོ་གོང་དུ་གང་ནས་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་རང་གནས་སུ་བཀྲོལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སླར་གཤེགས་སུ་གསོལ། ། ཐབ་ན་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་མེའི་གཟུགས་ཞེས་པ།

Regarding the phrase "having completed the fire offering as desired": this means that whatever fire offering one wishes to perform—such as for the purification of misdeeds—has been completed at the end, either by reaching the required number of recitations or by the appearance of the signs. As for the phrase "even if there are substances to be burned": it is best if there are individual remaining offering substances to be presented; however, if there are none, one should gather whatever is available into one mass and offer it as a full ladle. Then, regarding the phrase "with the music as previously invited": one should clearly visualize in front of oneself the wisdom beings (jñānasattva) and the other deities who reside in the maṇḍala—whether arranged in the superior, middling, or concise forms—just as they were invited and accomplished, appearing vividly before one. Then, having made offerings to the best of one's ability with the secret offerings and so forth as previously explained, one should make the supplication to accomplish the desired siddhi. Reciting the hundred-syllable mantra, one should perform the empowerment of the precious vajra as previously described: that is, the empowerment performed by the samaya-mudrā of the precious vajra emerging from the heart, and so forth. One should then release the mudrās gradually back to their respective places, just as they first emerged. Then, having prostrated to the wisdom beings and their retinues, one should request them to depart again according to the ritual previously taught. Regarding the phrase "the form of the vajra fire residing in the hearth": this refers to the deity of the fire.

ཐབ་ཏུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་མེའི་གཟུགས་ཀྱང་སྔར་བསྒོམས་པ་བཞིན་དུ་སླར་གསལ་བར་དྲན་པར་བྱས་ལ། དགང་བླུགས་དབུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་ཕུལ་ལ། དེ་ནས་མེ་རང་གི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། མེ་ལྷ་དེའི་སྔགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་དང་པོར་རང་གི་གནས་སུ་བཏང་ལ། སླད་ནས་ཀྱང་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྐབས་འདིར་བྱའོ། ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ཀྱིས་སྔོན་དང་ཕྱི་ན་བྱ་བའི་ཚེ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྒོམ་པས་སྒྲུབ་པ་དང་། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་གསུམ་ཀ་རྫོགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས་མཛད་པ་ཡང་བདག་གཅིག་པུའམ། གང་ཟག་གཅིག་གི་དོན་དུ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་གཞུང་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྐྱང་ཞིང་ཁད་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་གཟུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུད་སོ་སོའི་དགོངས་པ་རྣམས་འདིར་རིམ་པར་བསྡེབས་ཤིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་བར་མ་དོར་ཆུད་མི་གསན་ཅིང་།

One should again clearly recall the form of the Vajra Fire residing in the hearth, just as it was previously meditated upon. Then, having presented offerings such as the ladle and spoon, one should dispatch the Fire back to its own original abode using the samaya mudrā of the Fire and the very mantra of that Fire Deity. Subsequently, the meditative absorptions for protection and so forth should also be performed at this point, just as previously explained. The procedures to be performed before and after the activities of the fire ritual—such as pacification and so forth—have also been explained. Thus, the three methods of accomplishment—accomplishment through meditating on the four mudrās, accomplishment through the recitation of the essence mantras and so forth, and accomplishment through the activities of the fire ritual such as pacification and so forth—have all been fully explained. These syllables of the method, which consist of the various mundane and supramundane types of accomplishments sought through such meditation, recitation, fire rituals, and so forth, were composed by the master Buddhaguhya. They were not intended for the sake of a single person or a single individual alone. Rather, they were composed to benefit those of future practitioners who possess the fortune to emerge through the system of this text, and to sustain even those who lack such fortune, gradually leading them into this Resultant Vehicle. Having thus compiled the intentions of the various tantras in their proper order and gathered them into one, they were set down in the form of a volume of words and letters. Furthermore, the roots of virtue from having done this shall not be lost in the interim.

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོང་དུ་འཕགས་པ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྔོ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བར་ཡང་མཛད་པས་ན། དེ་ཉིད་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། ། རྒྱལ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། ། སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་བསྡུས་པ་ཡིས། ། བསོད་ནམས་བདག་གིས་གང་ཐོབ་པ། ། དེས་ནི་སངས་རྒྱས་གསང་བ་ཡི། ། ཚིག་གི་བདུད་རྩི་འཐུང་བ་རྣམས། ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས། ། ཡོངས་སུ་མཉེས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཉིད་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་ཐབས་འདི་མཛད་པའི་ཁུངས་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་སྟེ། བཏུས་ཀྱང་དེ་ལས་བཏུས་ལ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱང་དེའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་བྱས་པའོ། ། ལྷ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། རྒྱལ་དང་ཞེས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་དག་གི་འཁོར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཡི་ཞེས་པ་ནི། འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་དེ་དག་སོ་སོའམ་གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་ལ་མོས་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཚིག་འདིར་བསྡུས་པ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་མེད་མི་སྲིད་པས་ན་ཞེས་པའི་སྒྲས། བསོད་ནམས་བདག་གིས་གང་ཐོབ་པ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བསྡུས་ཏེ།

In order to please the Noble Ones who are superior to all sentient beings, he also performed the dedication of the roots of virtue for the sake of dedication, saying: "By whatever merit I have gained through this concise ritual of accomplishment for the Victors and the Bodhisattvas, may the hearts of the Blessed Vajrasattva be fully pleased in those who drink the nectar of the words of Buddhaguhya." Regarding this, the phrase "the system of the Tattvasaṃgraha" refers to the source for composing this sādhana: the great root tantra, the Śrī Tattvasaṃgraha. It is "extracted" from that, and the sādhana is also composed as the practice for the deities of that [tantra]. If one asks who those deities are, they are referred to as "the Victors and the Bodhisattvas." "The Victors" refers to the five Tathāgatas, such as the Blessed One Vairocana and so forth. "The Bodhisattvas" refers to their retinues, such as Vajrasattva and the sixteen wisdom beings (jñānasattva) and so forth. The word "of" (yi) is a connective particle indicating a relationship; it refers to the "concise ritual of accomplishment," meaning that the methods for accomplishing those deities—whether individually or as a group, according to one's inclination—are condensed here into a single collection. Since the merit of having thus compiled their sādhanas into one is certainly not non-existent, it is summarized by the words: "By whatever merit I have gained."

སྒྲུབ་ཐབས་འདི་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་བདག་གིས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། སངས་རྒྱས་གསང་བའི་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་གསང་བའོ། ། དེའི་ཚིག་གི་བདུད་རྩི་འཐུང་བ་ནི། སྒྲུབ་ཐབས་ཚིག་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཚིག་གི་བདུད་རྩི་འཐུང་བ་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བདུད་རྩིས་ན་བ་གསོ་ཞིང་། འཆི་བ་སློང་བ་དང་འདྲ་བར། སངས་རྒྱས་གསང་བ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་དུག་གསུམ་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་ཀྱང་། མཐའ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཆི་བ་རྣམས་གསོ་ཞིང་སློང་བར་བྱེད་པའི་བདུད་རྩི་ཡིན་པས་ཚིག་གི་བདུད་རྩི་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི། ཚིག་གི་བདུད་རྩི་འཐུང་བ་རྣམས། ། ཞེས་པས་མ་ལུས་པ་བསྡུའོ། ། ཚིག་གི་བདུད་རྩི་འཐུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས། ། ཡོངས་སུ་མཉེས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའམ། གཞན་གྱི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་མཉེས་ཤིང་ཚིམ་པར་གྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ་ཡིས། ། མཁས་པ་དགའ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ། ཕྱོགས་འདིའི་སྒྲུབ་ཐབས་བརྩམས་པ་འདི། ། དོན་བྱེད་བདག་གཉེར་ཡོད་མིན་ཡང་། ། ཚིག་ཙམ་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་བ་དག། སྒྲོ་སྐུར་མཐའ་ལྡན་འགལ་བས་ན། ། དེ་ལ་ཉེས་པ་མི་འཕེལ་བར། ། དངོས་མེད་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའི། །

By whatever merit I have gained from composing this sādhana, [it is said:] "The nectar of the words of the Blessed One Buddhaguhya." This refers to myself, Buddhaguhya. To "drink the nectar of his words" means to practice and accomplish this very text of the sādhana. Thus, it says, "those who drink the nectar of the words." For example, just as nectar heals the sick and revives the dying, so too, although sentient beings are afflicted by the diseases of the three poisons and face the death of the two extremes, these words of the sādhana of the Blessed One Buddhaguhya himself are the nectar that heals and revives them. Therefore, they are the "nectar of the words." To accomplish and practice this is what is meant by "those who drink the nectar of the words," which includes everyone without exception. If one asks what happens to those who drink the nectar of the words, it says: "The heart of the glorious Vajrasattva will be completely pleased." This means that the wisdom mind of the Blessed One Vajrasattva—who possesses the profound and vast, or the excellence of the perfect wealth of others—though free from conceptual thought, is completely pleased and satisfied by the stages of omniscience and realization. This is what is being stated. The master Buddhaguhya composed this sādhana for this direction in order to generate joy in the learned. Although I have no interest in performing the actual benefit, I have provided a slight explanation of the mere words. Since this might conflict with the extremes of exaggeration or denigration, may no faults increase therein. [It is the self-appearance of non-existent wisdom.]

རྒྱལ་བ་དེ་ཡི་སྲས་རྣམས་ལ། ། བཏུད་ནས་བཤགས་ན་བཟོད་པར་མཛོད། ། བདག་པས་གཞན་ལ་ཕན་དོན་དུ། ། མཁས་ཚིག་ལུང་ལ་བརྟེན་སྟོབས་ཀྱིས། ། འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ལེགས་བྱུང་ན། ། དེ་ནི་འཕགས་པའི་བྱིན་རླབས་པས། ། དེ་ཡི་རྒྱུ་དེའི་ནུས་པ་ཡིས། ། ཇི་སྙེད་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཀུན། ། སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་གཏན་བྲལ་ཞིང་། ། སྐལ་བཟང་བློ་རབ་ལྡན་གྱུར་ཏེ། ། མཉམ་ཉིད་དོན་ལས་ངེས་བྱུང་ནས། ། རྣམ་སྣང་ཆེན་པོའི་ཐབས་ཐོབ་ཤོག། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གསུངས་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སློབ་དཔོན་པདྨ་བཛྲས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། །

Having bowed to the sons of that Victorious One, may you grant your forbearance to this confession. If, for the sake of benefiting others more than myself, I have produced even a slight excellence here by the power of relying on the words of the learned and the scriptures, that is due to the blessings of the Noble Ones. By the cause and power of that, may all wandering beings without exception be forever freed from the habitual tendencies of obscuration; may they possess the excellent fortune of supreme intelligence, and having emerged from the meaning of equality, may they attain the means of Great Vairocana. The Analysis of the Meaning of the Words for Entering the Meaning of the Tantra: A Ritual for Pleasing the Wisdom Being as Taught in the Great Maṇḍala of the Vajra Expanse, composed by the master Padmavajra, is hereby complete.