An Etymological Discussion of “Empowerment”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་ཥེ་ཀ་ནི་རུཀྟི། བོད་སྐད་དུ། དབང་བསྐུར་བའི་ངེས་པ་བསྟན་པ། བདུད་ཀྱི་སྟོབས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་ཁྱབ་པ་པོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། རྟག་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བཏུད་དེ། ། དབང་གི་དོན་ནི་ངེས་བརྗོད་བྱ། ། དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡི། ། མཉམ་འཇུག་རྒྱ་ཆེན་བདེ་བ་ཆེ། ། དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་སེམས་པ། ། དབང་གི་རྗེས་ཐོགས་གྲོལ་འགྱུར་བས། ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། མཉམ་འཇུག་རྒྱ་ཆེན་གཞན་ལྟོས་པ། ། རང་དབང་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ། ཉམས་བཅས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར། ། རིགས་འགྱུར་བཏང་སྟེ་ཉམས་པའི་ཕྱིར། ། དེ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཟག་མེད་པ། ། ཉམས་པ་མེད་པ་བླ་མེད་པ། ། བདེ་བ་དྲི་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ། ། འགྲོ་བའི་དོན་ནི་མཛད་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་ཉིད་སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་དྲན་པར་བྱ། ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐུ་ནི་ཡང་། ། ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་བརྟེན་རྣམས་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བླ་མེད་པས། ། བདག་གཞན་དོན་དག་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། ། གཞན་དུ་དེ་ཡང་དགོས་པ་མེད། ། དེ་བསྒོམས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་བ་ཡི། ། སྐུ་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཐེག་པར། ། རབ་གསལ་རོ་གཅིག་བསམ་མི་ཁྱབ། ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཐུབ་ཆེན། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ལམ། ། བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་། ། སྦྱིན་སོགས་ལས་ཀྱི་ཐོབ་བྱ་བ། ། དེ་གཙོར་གྱུར་པའི་གཉིས་པའོ། ། འདིར་ཡང་སྐུ་གསུམ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད། །

In the language of India: Abhiṣekanirukti. In the language of Tibet: dBang bskur ba’i nges pa bstan pa (The Definitive Teaching on Empowerment). Homage to the one who utterly subdues the power of Māra. Homage to Mañjuśrī, the Youthful. I bow to the eternal Vajradhara, who pervades the abode of the two bodies and is the dharmakāya of great bliss. I shall now explain the definitive meaning of empowerment. It is not logical to think that the goal to be accomplished is the great bliss of vast meditative equipoise that exists in that very way [as a mere state of mind]. Since one would be liberated immediately following the empowerment, that [mere state] is not the goal. How could a vast meditative equipoise that depends on something else be an independently established accomplishment? How could that which is subject to decline be the goal to be accomplished? Because it would be a change of nature and a state of decline, the goal to be accomplished is therefore uncontaminated, undecaying, unsurpassed, stainless bliss like space, which performs the activities for the benefit of beings. That very reality is the body of the Protectors; it should be remembered as the dharmakāya. Based upon that, the other bodies—the saṃbhogakāya and nirmāṇakāya—arise. Those who rely on that are the ones to be accomplished. Because the unsurpassed Mahāyāna seeks to accomplish the welfare of both self and others, otherwise that [goal] would be purposeless. Through meditating on that, the body to be accomplished is, in the Pāramitāyāna, the "Dharma" mentioned here by the Great Sage; it is the path of the perfection of wisdom. Even by the power of meditation alone, that which is to be attained through the activities of generosity and so forth is the second [body], which is primarily that [dharmakāya]. Here too, the three bodies are the very goal to be accomplished.

ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་རིམ་བཞིན་དུ། ། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། ། བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སོགས་མིང་གིས། ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དུའང་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། ། ལྷ་ཡི་རྣམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། ། གཙོ་བོ་དང་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བ། ། སྤྲོ་བ་དང་ནི་བསྡུས་པས་སོ། ། ལ་ལར་བདེ་ཆེན་བསམ་མི་ཁྱབ། ། བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་། ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐུ་གཉིས་བརྟན་གྱུར་པ། ། མདོར་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གྲགས་པའོ། ། ཆོས་རྣམས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། དེ་ཉིད་ལས་བྱུང་བསྒོམ་པ་དང་། ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱང་། ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཉིད་བརྟགས་ནས། ། རྣམ་པ་གཉིས་པར་བགྲང་བྱ་བ། ། རྒྱུ་ནི་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཉིད་ཀྱིས། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གྲགས་རྣལ་འབྱོར་ཞེས། ། བསྒྲུབ་བྱ་དེ་བཞིན་སྐུ་གཉིས་པོའང་། ། དེ་ཕྱིར་རྒྱུད་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་ཀྱི་བརྡ་དང་ནི། ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་བྱ་བ། ། དབང་བསྐུར་བས་ནི་ཆོས་སྐུའོ། ། གཙོ་བོ་དེ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞིག། མཚོན་པར་བྱ་བ་འགའ་ཡིས་རིག། འདི་ནི་དེ་ཉིད་ཐབས་བཅས་པས། ། མཚོན་པར་བྱ་བ་གཞན་དག་འདོད། ། ཕྱག་རྒྱ་ཡི་ནི་སྐུ་གསུམ་མོ། ། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མཚོན་བྱ་བ། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དབང་བསྐུར་ཞེས། ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། ། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོའི་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་མཛད་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་སྤངས་པ།

In accordance with the sequence of the Perfections, generosity, ethical discipline, patience, diligence, meditative concentration, insight, and so forth, are also to be accomplished in Yoga Tantra through the mudrās of the deity’s form, by means of the emanation and reabsorption of the principal deity and the maṇḍala deities. In some cases, the two bodies to be accomplished are stabilized through the power of meditating on the inconceivable great bliss itself. In brief, this is what is renowned as the "coemergent." Since all phenomena arise from that very reality, one meditates upon them and examines the activities of the body and so forth as being of that very nature. This is counted as the second aspect. The cause is the accumulation of merit itself; thus, it is called the "yoga of the renowned coemergent." The two bodies to be accomplished are likewise [attained] in that way. Therefore, in all the tantras, the dharmakāya is indicated by the empowerment and by the very essence of the mudrā itself. Some recognize that the principal deity alone is what is to be indicated. Others assert that this reality, together with its methods, is what is to be indicated. The wise explain that the three bodies are indicated by distinguishing the mudrā; this is called the "wisdom-knowledge empowerment." Regarding that, the intention of the first position is as follows: the inconceivable nature of great bliss, which serves as the support for the saṃbhogakāya and nirmāṇakāya, acts for the benefit of all beings without exception like a wish-fulfilling jewel, and has abandoned the seeds of the latencies of the afflictions.

ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ས་བོན་གྱི་གནས། ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ། འབྲས་བུའི་གཙོ་བོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་བསྒོམ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་བསྟན་ཏེ། དེ་མི་ཤེས་པས་ནི་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ད་ལྟར་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐོབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཆ་འདྲ་བས། དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དུས་ཕྱིས་དེ་བཞིན་དུ་མོས་པའི་སྟོབས་དང་། རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་བླ་མའི་མན་ངག་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནོར་བུའི་ནང་དུ་གནས་པ་དང་། ཕྱིར་ཤོར་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་གང་དམིགས་པ་དེ་གཞན་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་གྱུར་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྣང་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཅན་དེ་ནི་དཔེར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དཔེ་འདིས་ལེགས་པར་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ།

The dharmakāya, characterized by the transformation of the ālayavijñāna and serving as the locus for the seeds of the utterly pure qualities of a buddha, is the primary fruit, the essence of the utterly pure dharmadhātu. This is taught in the Yoga Tantras as that which is to be accomplished through meditation. However, because one cannot meditate without knowing it, and because at present there is no wisdom that takes it as an object, it would follow that meditation for the sake of attaining it would be pointless. Furthermore, since it depends upon the supramundane path, it is not something that can be directly confronted or attained [at this stage]. Therefore, that which reveals it is the non-conceptual, mere manifestation of great bliss through the characteristic of the mudrā blessed by all the tathāgatas. Because this is similar to suchness, one should regard it as the illustrative example. Through the power of subsequent conviction that "this is that very thing," and by correctly uniting with the mudrā possessing the characteristics taught in the tantras, the bodhicitta abides within the jewel. Between the two—the [bodhicitta] that has emerged and that which is observed—there arises a non-dual appearance of the wisdom of great bliss, which contradicts all other objects of observation. This should be viewed as the illustrative example. Since it is by experiencing this that the similarity is ascertained, the ultimate wisdom is also that which is to be shown by the example. This example is precisely that which is to be well-illustrated.

ཐར་པ་འདོད་པ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་དཔེ་འདིས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེར་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་མན་ངག་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་ནས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པས་དེས་མཚོན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གུས་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བསྒོམ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་དང་། དམ་ཚིག་གིས་ཕྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འཇུག་པས་མྱུར་དུ་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་སུ་གཙོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་པུ་ཉིད་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་དང་པོ་སྨྲ་བར་བྱེད་པར་སེམས་སོ། ། ཡང་ཕྱོགས་གཉིས་པའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་སྒྲུབ་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚོགས་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ཡིན་ནོ། །

This example is intended to be demonstrated to those who desire liberation and are devoted to ultimate wisdom. Having ascertained that ultimate wisdom through the oral instructions of the guru, one should meditate with constant devotion and the possession of samaya upon the suchness symbolized by that [wisdom], through the meditation on the deity yoga of the generation stage and the completion stage, the yoga of the coemergent, and the vajra of space. When that meditation is perfected, by the power of meditating on the deity and so forth, and by entering into the very bliss of one's own nature as distinguished by samaya, the three bodies will be swiftly attained. Therefore, I consider that the first position asserts that at the time of the wisdom-knowledge empowerment, the principal dharmakāya alone, which serves as the basis for the two [other] bodies, is what is to be symbolized. Furthermore, the thought of the second position is as follows: although the untainted great bliss that is never impaired is what is to be accomplished, even so, it cannot be accomplished without a means of accomplishment. Therefore, its means of accomplishment should also be understood in that way. That which performs the accomplishment is the nature of the mundane and supramundane accumulations, as well as the paths of seeing and meditation.

དམ་ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྒྱུད་ལས་རྒྱས་བཏབ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་བརྩོན་པ་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མདོར་བསྡུ་ན་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པ་པོས་འདོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་གང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་མཐོང་བ་དང་། ནུ་མ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རེག་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་ཐོས་པ་དང་། མ་མཆུའི་རོ་མྱང་བ་དང་། ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་རི་དྭགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་དྲི་ལ་སྣོམ་པ་དང་། དེ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེའི་བདག་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་རྩོམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། གང་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་ལ་དམ་དུ་འཁྱུད་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་ནུ་མ་ལ་སོགས་པ་སྲ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་སའི་ངོ་བོ་ཉིད་རེག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རང་གི་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་ན་དོན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་གཞན་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་།

In accordance with the samaya and the clear realization, all the Tathāgatas are sealed by the yoga of the deities and so forth from the tantra. Since that very [yoga] is the cause for generating the wisdom characterized by the suchness of the wisdom-knowledge empowerment, one should correctly illustrate it exactly as it arises, beginning from the point of exertion. To summarize for the time being: a practitioner possessing the characteristics taught in the Glorious Guhyasamāja and other tantras should recognize that whatever forms and so forth of the desired mudrā are seen, whatever firm breasts and so forth are touched, whatever passionate words are heard, whatever taste of the lips is experienced, and whatever scent of the deer-like navel belonging to the body is smelled—when these are practiced with the certainty that they are like an illusion, that very innate joy is the essence of the Tathāgatas such as Vairocana and the Vajra Lords such as Rūpavajrā. This is to be illustrated as the very commencement subsumed by the path of accumulation. Furthermore, the firmness of the breasts and so forth that are embraced and accepted by firmly holding that very mudrā is the essence of earth, which has become the object of the wisdom of touch. Because it is merely one's own appearance and no external object is perceived, the mind does not engage elsewhere. The innate joy that arises together with such a cognition is Vairocana.

སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་གཏི་མུག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གཏི་མུག་དགའ་མ་དང་། གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཐབས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྙེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་དང་པོ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པས་བསྡུས་པ་དེའི་རྗེས་(ཐེགས་,ཐོགས་)ལ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ། གང་ཡིན་བསྙེན་པ་ཡིན་པར་འདོད། ། ཅེས་གསུངས་པས་སོ། ། འདི་དང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་དག་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་དང་། གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། གཏི་མུག་དགའ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་དང་སློབ་མ་དག་གིས་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་ཀྱི་པདྨའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲུ་གསུམ་པ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གོང་མ་གོང་མའི་ས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟེང་ཡངས་པ་དང་། དམིགས་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱུག་པ་ལྟར་སྲ་ཞིང་མཁྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས། ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐོང་བ་ཡིན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ།

Buddhalocanā and Moharati, who are established as ignorance and enjoyment, and Mohavajra—these constitute the first branch, characterized by the approach (sevā) and established as the method. This is to be illustrated immediately following that which is subsumed by the levels conducive to penetration (nirvedhabhāgīya). As it is said: "The application for accomplishing the object of accomplishment is asserted to be the approach." In this and the subsequent stages, the gurus and disciples who possess the wisdom of the instructions should perform the emanation and reabsorption of all the Tathāgatas, such as Vairocana and the others; the goddesses, such as Buddhalocanā and the others; the Bodhisattvas, such as Mohavajra and the others; and the goddesses, such as Moharati and the others, exactly according to the oral instructions. Then, regarding the mudrā of the Dharmadhātu itself: the body, speech, and mind of the lotus are a triangle of emptiness. Because it is the characteristic of the purification of the progressively higher stages, it is wide at the top. Because it is the essence of the authentic primordial wisdom (jñāna) that is inseparable from the essence of the utterly pure Dharmadhātu which has become the object of focus, it is as firm and solid as a staff. Since it focuses on the emptiness that is equal to space, making it non-dual with the upward-facing vajra is the seeing of the Dharmadhātu that was previously unseen; it is the essence of the uncontaminated path.

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་གང་གིས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བྱེ་ཞིང་བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་གང་དམིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བདག་མེད་མ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཞེ་སྡང་དགའ་མ་དང་ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེའོ། ། ཐབས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་རྗེས་ཐོགས་སུ་མཚོན་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་། རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་སྦྱོར་བ། ། ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་ཡིན་པར་འདོད། ། ཅེས་གསུངས་པས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡངས་པའི་པདྨ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ནང་དུ་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཅིག་ཏུ་དེར་ཞེན་པས་གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའོ། ། དེ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་གང་པདྨའི་ནང་དུ་བཙུད་པ་ལ་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་དང་། གང་དེའི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་གཙུབས་པའི་དབང་གིས་དྲོ་བ་ཉིད་ནི་མེའི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གོས་དཀར་མོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདོད་ཆགས་དགའ་བ་དང་།

It is characterized by the thorough realization of the all-pervading dharmadhātu. This is to be understood through the mudrā. In that regard, the wisdom that renders the vajra and lotus non-dual, which is directed away from the nature of separation and disjunction, is the essence of the water element. The coemergent joy associated with that is the Blessed One Akṣobhya, and through the classification of hatred and Nairātmyā as the object of enjoyment, it is Hatred-Bliss and Hatred-Vajrī. This is the second branch of the classification of method, which is to be accomplished and subsequently illustrated. As it is said: "The union of the vajra and lotus is asserted to be the near-approach." Furthermore, the vajra, which possesses the nature of entering and emerging within the vast lotus of that very dharmadhātu-mudrā—the essence of the dharmadhātu—is repeatedly and singularly attached to that through the essence of authentic wisdom. The characteristic of manifesting this in every respect is the essence of the uncontaminated path of meditation. This is to be known through the mudrā. In that regard, the cognition that is attached to what is inserted within the lotus, and the heat itself produced by the power of friction which becomes its object, is the essence of the fire element. The coemergent joy associated with that is the Blessed One Amitābha, and through the classification of Rāgavastrī and desire as the object of enjoyment, it is Passion-Bliss and Passion-Vajrī.

འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ། ཐབས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་གསུམ་པ་རྗེས་ཐོགས་སུ་མཚོན་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་། སྒྲུབ་པ་བསྐྱོད་པ་ཡིན་པར་བཤད། ། ཧཱུཾ་ཕཊ་དང་ནི་ལྡན་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དག་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པར་གྱུར་པས་བསྐྱོད་པ་མངོན་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྩེད་མོས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་གང་གི་སེམས་མྱོས་ཤིང་དགའ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཕྱག་རྒྱ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་ཡིན་པར་འདྲ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལོགས་ཤིག་པ་མེད་དོ། ། དེའི་རྗེས་ལ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ན། གཏི་མུག་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་ནས། རྩེད་མོ་མཆོག་གི་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱག་རྒྱ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་དུ་གང་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩ་བའི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ན་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། །

Rāgavajra is the third limb, to be illustrated immediately following the "Accomplishment through the Presentation of Method." As it is said: "Accomplishment is explained as movement, endowed with HŪṂ and PHAṬ." At that stage, because all the Tathāgatas and the essence of their insight—the method and insight—have become intensely passionate, one should apply the movement. Through the manifest pride of the one who applies it, the mind becomes intoxicated and joyful by the sensation of bliss through play; this is to be known from the mudrā as the Blessed One Ratnasambhava, pride and arrogance, subsumed by the special path. Because that is a mental factor, because it is similar to passion, and because it is included within Rāgavajra itself, there is no separate limb of accomplishment. Following that, when the supreme joy arising from the intense meditation on the non-dual appearance of insight and method becomes of equal taste, one focuses on the dharmadhātu, the purification of the movements of delusion, hatred, and passion. That which is subsumed by the path of the final stage, characterized by the activity of the wisdom of supreme play directed toward the object of accomplishment, is to be known from the mudrā. In that very state, when the bodhicitta arises together with great bliss within the base of the vajra-jewel, that which impels it is the wind element.

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཡོ་བའི་རེག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་རྩེད་མོའི་བསྟན་བཅོས་མ་ལུས་པ་ལས་བསྟན་པའི་བྱ་བ་འཇུག་པའི་སྐབས་མེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རོ་མཉམ་པའི་ངོ་བོའི་ཚོར་བ་ནང་གི་རེག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དེ་ཅི་རིགས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་འདོད་པ་དང་དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་རྗེ་དགའ་མ་སྟེ། ཐབས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཞི་བ་ཉིད་དང་། བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་པ་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་། རང་བདེ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཞི། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཡང་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་སྐབས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་དུ་རྒྱུ་འཇུག་པ་རྣམས་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་པ།

The wisdom that focuses on the touch of the moving bodhicitta is the nature of authentic wisdom, in which there is no occasion for the activities taught in all the treatises on play. It is the vajra itself, which, by the nature of the activity directed toward the object of accomplishment, acts as an exhortation to be thoroughly realized. Immediately following that, it brings about the actualization of the result. It is characterized by the experience of internal touch, the essence of which is the equal taste of attachment, aversion, ignorance, and so forth. That which is the nature of supreme joy is the coemergent joy. In accordance with this, the Blessed One Amoghasiddhi, along with envy, desire, and the samaya Tārā, and the samaya-vajra and Vajra-joy who are established as enjoyments—through the establishment of the method, the movement of attachment, aversion, and ignorance is pacified. Possessing the thorough engagement of bliss and being definitively endowed with the result, this is called "great accomplishment" (mahāsādhana); it is to be illustrated immediately following that fourth branch. As it is said: "The fourth is the nature of one's own bliss; it is called great accomplishment." Furthermore, at the time of the wisdom empowerment, with a mind in meditative equipoise regarding the establishment of the four enjoyments, the manifest movements of attachment, aversion, ignorance, and so forth become of one taste.

དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཅི་རིགས་པའི་ཁོངས་སུ་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་དང་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་དང་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་དང་པདྨ་མཐར་བྱེད་དང་། བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་འདིར་མཚན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་གཏི་མུག་ཟད་པ་ཤེས་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད། ཞེ་སྡང་ཟད་པ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད། འདོད་ཆགས་ཟད་པ་ཤེས་པ་ནི་པདྨ་མཐར་བྱེད་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཤེས་པ་ནི་བགེགས་མཐར་བྱེད། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་བགེགས་སྐྲོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་། གཏི་མུག་གཏི་མུག་ལོངས་སྤྱོད་པས། ། གཏི་མུག་ཟད་པས་གཤིན་རྗེ་གཤེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་ཅེས་པ། ། བགེགས་མཐར་བྱེད་ཅེས་དྲན་པར་བྱ། ། ཞེས་པས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཏི་མུག་དང་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ཚོགས་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་སར་གཏོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྙེན་པ་དང་། ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བར་ཅི་རིགས་པར་འཁྱུད་པ་དང་།

Those characterized by the habitual tendencies of that [ignorance] are, in their various aspects, purified. That which is characterized by such purification is the wisdom of the knowledge of exhaustion (kṣayajñāna), which is defined by the total exhaustion of the afflictive obscurations and the obscurations to knowledge without exception. Its seals (mudrā) are to be identified here as the forms of Yamāntaka, Prajñāntaka, Padmāntaka, and Vighnāntaka. In this regard, the knowledge of the exhaustion of delusion is Yamāntaka; the knowledge of the exhaustion of hatred is Prajñāntaka; the knowledge of the exhaustion of attachment is Padmāntaka; and the knowledge of the exhaustion of all obscurations is Vighnāntaka, because they dispel the obstacles to attaining the fruit of the dharmakāya. Furthermore, it is said: "By enjoying delusion through delusion, Through the exhaustion of delusion, Yamāntaka arises." And so on, up to: "The exhaustion of all obscurations Should be remembered as Vighnāntaka." Therefore, delusion, hatred, attachment, and so forth, along with their antidotes—the habitual tendencies—are comprised within the paths of accumulation, seeing, and meditation. These belong to the stages of conduct through aspiration, the purity of the superior intention, the stage of maturation, and the stage where all obscurations have been abandoned. The dharmadhātu is utterly pure, and the causes for attaining its wisdom are the glorious Guhyasamāja and other [tantras], characterized by the stages of approach, close approach, accomplishment, and great accomplishment, which appropriately embrace the empowerment of insight (prajñā-abhiṣeka).

རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་ཕྱག་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱས་བཏབ་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དཔེར་གྱུར་པ་དང་། དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་མཚོན་ནས། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེའི་རྗེས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ལས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ། ལས་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་། ཉོན་མོངས་རྡོ་རྗེ་དག་གྱུར་པས། ། ལས་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། ། ལས་རྣམས་རྣམ་པར་དག་གྱུར་པས། ། ལས་སྐྱེས་འབྲས་བུའང་རྣམ་པར་དག། ཅེས་གསུངས་པས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཟག་པ་མེད་པ། མི་ཉམས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རྟེན་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། ། དེའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་འདིར་དཔེ་ཕྱག་རྒྱ་ལས་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །

Through the mudrās of thorough differentiation, analytical investigation, and the arising of wisdom, all tathāgatas are sealed within the great bliss of a single taste. This serves as an analogy for the Great Vajradhara, who is the very example to be illustrated. One should understand that these four authentic realizations are established as the causes for that state, acting as the means to be attained. Following that, through the purification of the afflictive and cognitive obscurations, all karma is purified; and through the purification of karma, the purified fruit is attained. As it is said: "When the vajra afflictions are purified, Karma becomes completely pure. When karma is completely purified, The fruit born of karma is also pure." Therefore, the object of accomplishment is the dharmakāya, characterized by freedom from obscurations, untainted, undecaying, and the nature of great bliss. This is the pure dharmadhātu, non-dual in nature, and its essence of wisdom—consisting of the mirror-like, the equality, and the discerning wisdoms. Furthermore, the generation of the sambhogakāya as the support and the nirmāṇakāya as the essence of all-accomplishing wisdom is the accomplishment of all buddhas. The method for accomplishing this is illustrated through the analogy of the mudrā in this system of Secret Mantra.

དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཡན་ལག་མཆོག་དང་སྦྱར་བ་ལས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོར་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མན་ངག་གིས་པདྨའི་སྙིང་པོར་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུས་མནན་པའམ། རླུང་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་བ་གོམས་པའམ། ཕཊ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཟུང་ནས། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བརྗོད་པ་མེད་པ། དབང་པོའི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཆུབ་པ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚོན་པར་བྱེད་པ། གཉིས་སུ་མེད་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་བདེ་བ་ཙམ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གཅིག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དཔེ་ལྟ་བུར་དེ་ལྟར་བརྡར་བཏགས་ནས། དཔེ་དང་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མོས་པར་བྱས་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདིར་ཡང་དག་པར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། ལེགས་པར་མཚོན་ཞིང་བསྟན་པར་བྱས་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྷའི་རྣམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དམ་ཚིག་ཇི་ལྟ་བར་སྙིང་གར་ཟླ་བ་དང་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པ་ལ་གུས་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དུས་རིང་པོར་རང་གི་དམ་ཚིག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།

Therefore, immediately following the characteristics of the means of accomplishment, through the application of the supreme limb, the bodhicitta that has entered the tip of the vajra-jewel is held by the pith instructions—either by pressing it with the vajra-jewel into the heart of the lotus, or by training in mastery over the winds, or by means of mantras such as phaṭ according to their respective capacities. Together with that, one should correctly characterize it here with a mind in meditative equipoise, thinking, "This is that very essence," having identified it as the Great Vajradhara to be accomplished by the single speech of all the Tathāgatas, through the very manifestation of non-dual, non-conceptual, and mere bliss. Having done so, and having cultivated the conviction that the example and the exemplified are without distinction, one should meditate according to the pith instructions, practicing one's own samaya for a long time without interruption, with devotion to the yoga of the deity's form according to the clear realization, and to the yoga of the coemergent and the meditation on the space-vajra at the heart, together with the moon and the syllable hūṃ.

ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མྱུར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་སྨྲ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་བཅས་ཀྱང་རུང་། སྒྲུབ་པ་དང་མ་བཅས་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཙམ་ལ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཙམ་ཞིག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་སྐུ་གཉིས་པོ་ཡེ་ཤེས་བཞིས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་རྟོགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གཞན་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་དང་།

The thought of the proponents of the second position is: "One should meditate in such a way that one attains [the goal] very swiftly and very easily." The thought of the third position itself is as follows: Whether it is accompanied by practice or not, it is not the case that the mere dharmakāya is what is being illustrated. That alone is not the objective to be accomplished in the Mahāyāna, because in that alone there is no application toward the welfare of others. If one asks, "Then what is it?"—furthermore, the other two bodies, which are subsumed by the four wisdoms, are also the objective to be accomplished. Thus, in the Pāramitāyāna, the dharmadhātu in its state of complete purity and the wisdom of the dharmadhātu included within it, called the dharmakāya, are primarily what is to be accomplished. Based upon that, the other results are: the mirror-like wisdom, which is the essence of the reflections of all aspects and all objects; the wisdom of equality, which is the realization of equality with all buddhas; and the wisdom of individual discernment, which thoroughly distinguishes all objects in all their aspects. The essence of these three wisdoms is the saṃbhogakāya. Likewise, the nirmāṇakāya, which is the essence of the all-accomplishing wisdom characterized by performing the activities for the benefit of beings in all ways, is also a result. Similarly, in the Secret Mantra Vehicle as well, according to the terminology...

རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རང་བཞིན་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་བསྐྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་ངོ་བོ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་སྐུ་གསུམ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྡར་བྱས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་མཚོན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་བསྐུར་གྱི་དུས་སུ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དང་།

In accordance with the cause, the essence of the utterly pure dharmadhātu, the nature of Vajradhara, and the essence of the wisdom of that utter purity, the nature of Akṣobhya, is called the dharmakāya; this is primarily what is to be accomplished. Likewise, because all various aspects appear, the nature of Vairocana, the essence of the mirror-like wisdom (ādarśajñāna); the nature of Ratnasambhava, the essence of realizing the equality of all buddhas; and the nature of Amitābha, the identity of the discerning wisdom (pratyavekṣaṇājñāna) that fully determines all aspects of the experienced meaning—these are the saṃbhogakāya. Of the two results, they are based upon the dharmakāya. Likewise, the nature of Amoghasiddhi, the essence of the all-accomplishing wisdom (kṛtyānuṣṭhānajñāna) characterized by performing the activities for the benefit of beings pervading the various [realms], is the nirmāṇakāya. This is the other result to be accomplished. Thus, since the essence of these three bodies is to be accomplished here, they are to be symbolized exactly as they are by the mudrās that serve as the symbols for all the tathāgatas in accordance with the object of accomplishment. If one asks how they are symbolized: therefore, at the time of the wisdom empowerment, the bodhicitta that has reached the tip of the vajra-jewel is, in that very place, according to the oral instructions, and—

ཕྱོགས་གཉིས་པ་ནས་བསྟན་པའི་རིགས་པས་བསྟན་པར་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བ། མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པར་གྱུར་པ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ངོ་བོ་རང་རིག་པ་དེར་གཏད་པ་མཐར་ཕྱིན་པ། ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཡིད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡང་། ཇི་སྲིད་རྣལ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། གཏོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ། ། དེ་སྲིད་ཀུན་དགའ་ལས་བྱུང་བདེ། ། ཅི་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་འཐོབ། ། ཅེས་གསུངས་སོ། ། གང་རྡོ་རྗེའི་ནང་གཡོ་བར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ་ངེས་པ་མེད་ན་ཡང་དམིགས་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྟ་བུར་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ལྡན་པས་དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། གང་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨའི་ནང་དུ་སྤྲོས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བྱས་པས་དེ་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་གྱུར་པ་ན་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་སྐུ་གསུམ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ལས་མངོན་པར་མཚོན་པ་བརྟན་པར་བྱས་ལ་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་ལྷའི་རྣམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དམིགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་།

The definition of the dharmakāya is the experience of a supreme bliss like a stainless sky, which is the culmination of focusing on that self-awareness—the essence that has utterly transcended conceptualization, is non-dual, and in which all activities have subsided, appearing only as supreme great bliss, free from the distinctions of self and other appearances, and which arises simultaneously with the bodhicitta taught through the reasoning presented from the second perspective. As it is said: "As long as the yogi does not let go of bodhicitta, for that long they will obtain an uninterrupted stream of bliss arising from universal joy." Furthermore, the definition of the saṃbhogakāya is the wisdom that experiences the bodhicitta as enjoyment; although there is no fixed object arising from the contact of the bodhicitta moving within the vajra, through the power of mental focus, it appears as if objects are individually determined, and the aspect of bliss directed outward is experienced as the enjoyment of bodhicitta. The definition of the nirmāṇakāya is the experience of the vajra-jewel when the bodhicitta emanated within the lotus of wisdom is enjoyed and thereby fully satisfied. In that way, having stabilized the symbolic representation of the three bodies through the mudrā, one should practice according to the oral instructions and the clear realizations, [employing] the mudrā of the deity’s form and the mudrā of the visualization of the mantra’s form.

རྩ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། གཉིས་པ་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པས་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་པས་བདེ་བར་མྱུར་དུ་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གསུམ་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་སྐབས་སུ་སྐུ་གསུམ་པོ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་མཚོན་པར་བྱ་བ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་གཙོར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཙམ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པར་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། ། བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། སྐུ་གཉིས་པོ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟར། སྣང་བ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཆོག་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གང་ཡང་ཀུནྡ་དང་ཟླ་བ་ལྟར་དཀར་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ངོ་བོར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་དུང་དང་ཟླ་བ་འདྲ། ། སྒྲིབ་བྲལ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད། ། བཅོམ་ལྡན་ཞུ་བའི་རྣམ་པར་གྱུར། །

The thought of those who propound the third position is as follows: "By meditating with the samaya through the aspect of the root innate yoga and the second [aspect] arising immediately thereafter, the three bodies will be swiftly and blissfully attained." It is also logical that in the Yoginī Tantras, such as the Hevajra, the three bodies themselves are to be indicated as the objects of accomplishment during the occasion of the wisdom empowerment. Some say that primarily the dharmakāya alone, which is the essence of the innate [bliss] in the aspect of great bliss, is to be indicated. Others say that it is to be indicated along with the practices of the various aspects and so forth. Still others say that by following the suchness of the mudrās designated by all the Tathāgatas according to the symbols, the two bodies known as the dharmakāya and saṃbhogakāya are to be indicated. Therefore, that supreme experience which is the manifestation of mere great bliss, without appearance, like a stainless sky, is the definition of the dharmakāya, the essence of the Yoginī wheel. Furthermore, that experience of the innate bodhicitta, which is white like a kunda flower or the moon, is to be indicated as the essence of the saṃbhogakāya, the glorious Heruka. As it is said: "Conventionally, it is like a conch or the moon; the essence of bliss free from obscuration, the Blessed One becomes the aspect of the melted."

དེ་བདེ་ཆགས་ཅན་མ་རུང་འདོད། ། ཅེས་པས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་མཆོག་དང་དགའ་བྲལ་གྱི་བར་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བར་གསུངས་པའི་རིགས་པ་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་སྨྲས་པ། མཆོག་དང་དགའ་བྲལ་དབུས་དག་ཏུ། ། མཚོན་ཞིང་ལྟོས་ལ་བརྟན་པར་གྱིས། ། ཞེས་པ་དང་། དགའ་བྲལ་དང་པོར་མཚོན་བྱ་བ། ། དེ་ནི་དགའ་བ་གསུམ་བྲལ་ཉིད། ། ཅེས་གསུངས། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་བས་བདེ་བ་དེ་ཉིད་མིན། ། གང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེ་བདེ་བ། ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་ཐབས་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟ་བར་མི་འགྱུར། རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་མཐོང་ཕྱིར་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་དག་བཞིན་ནོ། ། གཞན་དུ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་བསྐྱེད་པའམ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཐབས་ལ་ཐ་དད་ཡོད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

"That is held to be the passion of bliss," so it is said. Such a statement is the intention of one who understands the reasoning taught for illustrating [the state] between the supreme joy and the joy of separation. Furthermore, it is said: "Between the supreme and the joy of separation, illustrate and look, and remain firm." And: "That which is to be illustrated at the beginning of the joy of separation is the very state of being free from the three joys." If it is argued that great bliss is not the object to be accomplished because it is not peaceful, and because it is not the object to be accomplished as it is refuted in the Hevajra Tantra itself, as it says: "Therefore, that bliss is not suchness, because the great elements are bliss," and because the vehicle of the Perfections, such as the Prajñāpāramitā, also teaches non-duality as the very object to be accomplished, then there would be no distinction in suchness between the vehicles, which would lead to the absurd conclusion that there is no suchness. If it is asked: "How is it that a difference in the result does not arise from a difference in the method? For a difference in the result is seen from a difference in the cause, just as in the case of a rice sprout and a barley sprout. Otherwise, there would be no production at all," the answer is: that is not so. A difference in the result arising from a difference in the cause applies to the production of something previously non-existent or to a result that undergoes change; it does not apply to that which is to be attained. There is a difference in the method only in terms of the means of attaining it, but not in its own essential nature.

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འདིར་རྟོག་པ་རོ་གཅིག་པ་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་སུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། མཆོག་དང་དགའ་བ་དང་དགའ་བྲལ་དག་གི་དབུས་སུ་ཡང་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དུས་ན་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རབ་ཏུ་གསལ་ཞིང་། རོ་གཅིག་པ་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན། དེའི་དུས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགའ་བ་ཅིག་ཅར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལྟ་ཞོག བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་། དེ་ལས་རབ་ཞི་མི་གཡོ་མཆོག། དབང་གྱུར་མི་མཉམ་མཉམ་པ་ཉིད། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདེ་བ་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། གང་ཡང་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་། བདེ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་བཀག་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེར་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པར་བཀག་པ་མེད་དོ། ། འོན་ཀྱང་དཔེར་བསྟན་པའི་བདེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ། ཉམས་པ་དང་བཅས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་སེམས་པར་འགའ་ཞིག་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཡང་། དགའ་བྲལ་མཐར་ནི་གནས་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དེ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་བྱས་པ།

In this Mahāyāna system, there is no difference in the attainment of the primary goal to be accomplished: the unconditioned essence of the dharmakāya, which is a single taste of conceptualization like the stainless sky. Therefore, because it is not something to be newly accomplished, it is not to be illustrated at the time of the wisdom-knowledge empowerment (prajñājñānābhiṣeka). Nor is it to be illustrated in the interval between the supreme joy (paramānanda) and the joy of cessation (viramānanda), because at that time the aspect of bliss is so exceedingly predominant that it is clearly the state of ultimate nirvāṇa, characterized by the completion of what was to be done and a single taste; at that time, there is no further experience [of a goal]. Therefore, let alone the great bliss that is utterly peaceful and free from the obscurations of a Buddha attained all at once in a single joy, even on the eighth bodhisattva ground itself, it is taught to be the state of supreme great bliss. As it is said: "From that, the bodhisattva attains a bliss that is utterly peaceful, immovable, supreme, sovereign, and the equality of the unequaled, free from conceptualization." Furthermore, the objection in the Hevajra Tantra itself that bliss is not the goal to be accomplished is also incorrect. In that context, there is no negation of the unconditioned, space-like bliss as the goal to be accomplished. Rather, it was negated with the intention that some might think the illustrated bliss—which is contaminated, subject to decline, and [merely] a goal to be accomplished—is the [ultimate] goal. As for the statement, "Abiding at the end of the joy of cessation," it refers to that very state where what was to be done has been completed.

མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བྲལ་མཐར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ཡང་འབྲུ་མང་པོའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཡང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་འཇུག་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བསྟན་པ་དེར་ཡང་འཇུག་ཉིད་ནི་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ཉིད་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་དགའ་བྲལ་གྱི་མཐར་རབ་ཏུ་ཞི་བ་རོ་གཅིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ། བརྗོད་པ་མེད་པ། འདོད་པ་མེད་པ། འདོད་ཆགས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན་ཡང་། དེ་ལྟ་བུ་ནི་མི་སྲིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་གནས་སྐབས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དག་གི་ཡུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་དུ་མ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྤངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་གྱུར་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྲིད་ལ། ལུས་ཟུངས་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་འཇུག་པར་མོས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མིག་ལ་སོགས་པ་བཙུམས་པའི་འབད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་པར་འགྱུར་ཞིང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྣང་བ་ནུབ་པར་གྱུར་ན་ཕྱག་རྒྱའི་དགོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ཡང་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

As for the claim that what is to be characterized is the nature of supreme nirvāṇa, but not great bliss (mahāsukha), that too is illogical. In the phrase "at the end of the joy-free," it is a bahuvrīhi compound. Furthermore, regarding the teaching "it is the very engagement of the coemergent joy," it is illogical for "the very engagement" to refer to the other three [joys]. One should understand that this [coemergent joy] is what is to be meditated upon. Moreover, if one asserts that at the end of the joy-free there is that which is thoroughly pacified, of one taste, non-dual, inexpressible, desireless, and neither passion nor the absence of passion, that is impossible. Why? Because in that state, non-dual wisdom is not experienced, as the various objects of method and insight appear. It is also not inexpressible, because one conceptualizes the many objects of experience. Nor is it the abandonment of passion and the absence of passion, because the absence of passion is possible when the bodily constituents are depleted, and the arising of passion is possible when the bodily constituents are increasing. It is also not the absence of passion, because the inclination to engage [in passion] can occur again. If conceptualization were abandoned merely by the effort of closing the eyes and so forth, and if specific appearances were to subside, then the purpose of the mudrā would be fruitless, as that [result] could be achieved otherwise.

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆུ་སྐྱེས་དང་སྦྱོར་བ་མེད་ན་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཟས་དང་། བསྐུ་མཉེ་དང་། ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་བྱས་པས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་མང་དུ་སྨྲ་ཅི་དགོས། སྨྲས་པ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་བསྒྲུབ་བྱ་འདི། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གྲགས་བདེ་བ་ཆེ། ། མཆོག་གི་མཐའ་དང་དགའ་བྲལ་གྱི། ། དང་པོར་འབད་པས་མཚོན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དང་། དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་དབང་བསྐུར་བ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པར་ནི་དབང་བསྐུར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ། དབང་བསྐུར་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། ། རྒྱུད་འདི་རུ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་དང་ངག་ཡིད་དབྱེ་བ་ཡིས། ། གསང་བ་འདུས་པར་དབང་བསྐུར་བ། ། མགོན་པོས་གསུམ་དུ་ཡང་དག་བསྟན། ། བཞི་པ་ཞེས་བྱ་མི་འདོད་དོ། ། ཞེས་ཟེར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བཞི་པ་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་དབང་གི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། བསྙེན་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་པོ་སྟེ། ། གཉིས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན། ། སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བཞི་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

If it is argued that without union with the lotus of insight, the accomplishment of the activity of supreme nirvāṇa will not be achieved, that is not so; for even through food, massage, bathing, and so forth, such an activity is produced. What need is there to say more? It is said: "This object of accomplishment in the Yoginī Tantras is the great bliss renowned as the coemergent; it should be indicated through effort at the beginning of the supreme limit and the joy-free [joy]." If one asks, "In the Yoga Tantras such as the glorious Guhyasamāja and the Yoginī Tantras such as the Hevajra, how many types of empowerments are asserted?"—on this point, some assert that in the glorious Guhyasamāja there are three types of empowerment, citing the words: "The empowerments are of three types; they are taught in this tantra." This is because they purify the body, speech, and mind, as it is said: "Through the divisions of body, speech, and mind, the empowerments in the Guhyasamāja were correctly taught by the Protector as three; a so-called 'fourth' is not asserted." If that is so, how should one interpret the words: "In that same way, the fourth also"? It should be explained that this does not express the meaning of the empowerment itself. If one asks, "Then what does it mean?" it refers to the application of the tantra's meaning, for the tantra states: "The first is the service and accomplishment; the second is the near-accomplishment; the accomplishment itself is the third; the great accomplishment is the fourth." Thus it is said.

དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བཞི་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ལྟ་ནི་དེའི་གོ་འཕང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ལ་བཞི་པར་བྱ་ཞིང་། བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ལ་དེ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཤེས་རབ་དང་འབྲེལ་པའི་དབང་བསྐུར་བའི་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། ། བློ་གྲོས་བཟང་བ་གཞན་དག་ནི། ། གཞན་དུ་རྗོད་པར་མི་བྱེད་དེ། ། བུམ་པའི་དབང་ནི་དང་པོ་སྟེ། ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་གཉིས་པར་བརྗོད། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་རྒྱུད་གཞན་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྲེང་བ་དང་ཆུ་དང་ཅོད་པན་ལ་སོགས་པའི་དབང་བསྐུར་བ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་གིས་སྤྱི་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་གཞན་པ། རྒྱུད་གཞན་དག་ཏུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དབང་བསྐུར་བའི་ཁྱད་པར་ལ་བཞི་པར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་གྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྒྱུད་འདིར་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱེ་བྲག་མེད་པ་ནི་ཡང་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་མི་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། ། གཞན་དག་ནི་དབང་བསྐུར་བ་བཞི་པ་ཐ་དད་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར། གང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་མཚོན་པར་བྱ་བ་དང་།

The meaning of this is as follows: that which is the wisdom of insight (prajñājñāna) is itself what is called the "fourth" and the "great accomplishment" (mahāsādhana), because by means of that very [wisdom], the state of the Great Vajradhara is attained. At present, that which symbolizes that state is to be designated as the "fourth" within the wisdom of insight, and it is to be expressed by the term "the fourth," which is the meaning of "great accomplishment." If one asks, "What is the purpose of designating that [wisdom] as the empowerment?" the thought is that the purpose of the empowerment associated with insight is to be explained. Others of excellent intelligence do not express it otherwise. If one were to say, "The vase empowerment is the first; the secret is called the second; the wisdom of insight is the third," it would follow that the empowerments of the garland, water, crown, and so forth, which are well-known in other tantras, would not be established, because a specific statement would invalidate the general. Therefore, other than what was spoken by the Blessed One, the specific empowerments well-known in other tantras are taught as the "fourth"; the intention is that what is found in other tantras should be understood in this way as well, and there is no need to state it here again if there is no difference. Others, however, assert that the fourth empowerment is distinct. It is as follows: that very non-dual great bliss which is experienced at the time of the wisdom of insight is to be symbolized exactly as it is, and...

མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བླ་མའི་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ན། ངེས་པར་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དབང་བསྐུར་བ་བཞི་པར་འགྱུར་རོ། ། སེམས་ཉིད་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། དེ་ཡང་། ཆོ་ག་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དབང་བསྐུར་ནས། ། སློབ་མའི་ཡིད་ཀྱི་མོས་པ་ཡོངས་བརྟགས་ལ། ། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་མོར་མོས་པ་ལ། ། དབང་བསྐུར་རིན་ཆེན་ཚིག་གིས་སྦྱིན་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བུམ་པ་དང་གསང་བ་དག་ལ་ཡང་ཚིག་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས། དབང་བསྐུར་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་ཀྱང་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཉིད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་དབང་བསྐུར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བཞི་པ་ཡང་གསུམ་པ་ལས་གཞན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྲེང་བ་དང་། ཆུ་ལ་སོགས་པའི་དབང་བསྐུར་བ་གཞན་དེས་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་འདོད་པའི་དབང་བསྐུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། གང་ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཆགས་པ་དང་།

When the essence that is to be illustrated is thoroughly established through the words of the guru exactly according to the pith instructions, that which becomes the object of certain arising is the fourth empowerment. Regarding the nature of the mind itself, which is twofold—certain and uncertain—the empowerment is also asserted to be twofold. As it is said: "Having conferred the empowerment according to the ritual as it was taught, One should thoroughly examine the inclination of the disciple's mind. To those who are inclined toward the vast and the profound, The precious empowerment should be bestowed through words." If one were to ask: "If that is so, since the vase and secret empowerments also involve accomplishment through words, would the distinction between those empowerments not become different?" It is not so. This is because from the very beginning they are certain; there is no distinction in their nature between certain and uncertain, and because no other distinctions of empowerment are taught in the tantras, nor is there any authentic instruction to that effect. This is the thought. In the Yoginī tantras such as the Hevajra, some masters assert that there are only three types of empowerment. In that regard, they show that the fourth is not other than the third, and that it is subsumed within other empowerments such as the garland and water, as taught in the Tattvasaṃgraha and other texts. In the Vajra Family Chapter, the four types of desired empowerments are also applied to the wisdom-gnosis empowerment itself, which involves passion together with the wisdom consort.

དགོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པའི་ངོ་བོ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བའོ། ། ཤེས་རབ་གང་ལ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པས་པདྨ་འབྱེད་ཅིང་མཐོང་བ་དེ་ནི་གསང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། ཤེས་རབ་གང་གི་ཡན་ལག་ཀུན་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། གང་གཉིས་ཀའི་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཁོ་ནའི་མཆོག་ཡང་དག་པར་མཚོན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བཞི་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཡང་། དགོད་པ་དག་པ་སློབ་དཔོན་ཏེ། ། དེ་བཞིན་མཐོང་བ་གསང་བ་ཉིད། ། ཡན་ལག་ཀུན་ཐོབ་ཤེས་རབ་སྟེ། ། དེ་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་བཙལ་བའོ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་དག་ནི་དབང་བསྐུར་བ་བཞི་པ་གཞན་དུ་འདོད་དེ། དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལེའུ་དང་པོ་ལས་ཐམས་ཅད་བཞི་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ནི་གང་ན་ཡང་མེད་པས་མོས་པ་ཡང་དགོས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་བྱས་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་བཞི་པར་འདིར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་འདུས་པར་གྱུར་པ་ལ། ནོར་བུའི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་ཡུལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་དམིགས་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པར་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དཔེའི་ངོ་བོ་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་མན་ངག་ཉིད་དང་།

Because the nature of the master’s activity is the offering to all the Tathāgatas and so forth through laughing and the rest, it is the master empowerment. Because the opening and seeing of the lotus through passion for the wisdom consort depends upon the secret, it is the secret empowerment. Because seeing all the limbs of the wisdom consort depends upon that wisdom, it is the wisdom empowerment. One should think that the fourth is the non-dual primordial wisdom (jñāna) that perfectly symbolizes the supreme reality arising from the activity of both. As it is said: "The master is the purity of laughing; Likewise, seeing is the secret itself; Obtaining all the limbs is the wisdom; Likewise, it is sought by the two." Others assert a fourth empowerment as something else, because the first chapter of the Hevajra Tantra asserts that everything is fourfold. Since there is no primary teaching [of a separate fourth] anywhere, there is no need for such a conviction. Therefore, the empowerment of the mind itself is divided into two aspects, and this should be viewed here as the fourth empowerment. Even so, when combined with the limbs of wisdom, although there is no object that harms the engagement of the coemergent great bliss and the bodhicitta that has reached the tip of the jewel, by the power of mental focus, it appears to engage with specific objects; that which is experienced as the nature of the example of ultimate coemergence is the oral instruction itself.

གོམས་པར་བྱ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་དགུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རླུང་གི་ས་བོན་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྟན་པར་བྱས་ནས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། འདི་བརྟན་པར་བྱས་ལ་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པར་བྱའོ། ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ནས་གོམས་པའི་དབང་གིས་འདི་རིམ་གྱིས་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་དག་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། སྣ་ཚོགས་འདི་དག་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་པས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་སྣང་བ་དང་། དགའ་བ་ཡིན་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་བླ་མའི་མན་ངག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་འདུས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གང་བརྟན་པར་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གང་ཡང་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་པས་སྣ་ཚོགས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དང་འདྲ་བར་གཉིས་སུ་མེད་པ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་སྣང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བཞི་པ་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །

One should stabilize the seed-syllables of the winds according to their respective capacities through the yogic exercises of summoning and so forth, and then manifest them. Having stabilized this, one should emanate it through all the major and minor limbs. Once it has pervaded all the major and minor limbs, through the power of familiarity, it should gradually pervade all stable and moving entities without exception; with a mind in meditative equipoise, one should make them of that same nature. By making these various things of that nature, any appearance of entities other than that is joy; therefore, the established conclusion is that the coemergent great bliss should be shown again and again by the guru’s oral instructions alone. In that regard, the coemergent great bliss that is characterized by being stabilized through union with the branch of insight is the very mind that relies upon the branch of insight; therefore, it is called the "empowerment of insight and wisdom." Furthermore, the coemergent great bliss that has been stabilized, which—according to its capacity—is pervaded by the mind in meditative equipoise through all the major and minor limbs, and by pervading the various [objects], makes those various things of that nature, is the mere appearance of non-dual, inexpressible great bliss similar to the wisdom of insight; this is the empowerment of the mind itself. Thus, one should think that the fourth [empowerment] is also taught in that way.

ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་འདི་ཇི་ལྟ་བར་གང་ཡང་འདིའི་དམ་ཚིག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གོམས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གྲུབ་པར་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལས་བཏུས་ནས་ཁོ་བོས་བསྟན་པས་འདིར་རྒྱས་པར་མ་བྱས་སོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བརྡས་ཉེ་བར་ཐོབ་པར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྗོད་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དབང་བསྐུར་གྱི། ། མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་དབྱེ་བ་ནི། ། བརྗོད་བྱ་གསུམ་ལས་འདིར་དཔྱོད་ལ། ། མཁས་པས་རིགས་པ་དེ་བླང་བྱ། ། དབང་བསྐུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི། ། རེ་ཞིག་དཔལ་ལྡན་འདུས་པར་གསལ། ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་རྗེས་འབྲངས་ནས། ། རྒྱུད་གཞན་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བགྱིས། ། དཔལ་ལྡན་འདུས་པའམ་དགྱེས་རྡོ་རྗེར། ། དབང་བསྐུར་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་འདིར། ། བཞི་པའི་དབྱེ་བ་གང་བརྗོད་པ། ། མཁས་པས་རིགས་པ་དེ་གཟུང་བྱ། ། རྒྱུད་གཉིས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ནི། ། རྒྱུད་དེ་དག་གི་བརྡ་ཡིས་ཀྱང་། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི། ། རྒྱུད་ཀུན་བརྗོད་པ་ཤེས་པར་བྱ། ། ལུང་དང་རིགས་པ་ལས་འདས་པའི། ། བཞི་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས། ། བདག་གིས་གཞུང་མང་འཇིགས་པས་ནི། ། སུན་འདོན་པ་ནི་འདིར་མ་བྲིས། ། དེ་དང་དེ་ཡི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད། ། ལྷག་པར་མཐོང་བས་དེ་བརྟགས་ནས། ། ལུང་དང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི། །

Just as this yoga of coemergent great bliss is, so too should its samaya be cultivated in that very same way. I have extracted all of this from the Hevajra Tantra, which delights in the accomplishment of the coemergent, and have not elaborated upon it here. All of these points should be brought to the disciple by the master in meditative equipoise at the time of conferring the wisdom-knowledge empowerment (prajñājñānābhiṣeka) through the symbols of such an occasion. The scriptural tradition states: "This wisdom is extremely subtle," and so forth, and then one should accomplish suchness. Regarding the distinction between the signified and the signifier of the wisdom-knowledge empowerment, the wise should examine these three subjects of discourse and adopt the reasoning therein. This presentation of the empowerment is clearly elucidated in the Glorious Guhyasamāja; following that very mudrā, one should follow the other tantras. Just as the empowerment is conferred in the Glorious Guhyasamāja or the Hevajra, so it is here. Whatever divisions of the fourth empowerment are described, the wise should grasp that reasoning. Following the two classes of tantra, one should understand the descriptions in all the yoginī and yoga tantras through their respective symbols. Fearing a proliferation of texts, I have not written here a refutation of the various divisions of the fourth empowerment that transcend scripture and reasoning; rather, having examined those respective positions through superior insight, [one should adopt] that which is endowed with scripture and reasoning.

སུན་འདོན་པ་ནི་སྦྱིན་པར་གྱིས། ། དབང་བསྐུར་མཆོག་ནི་དེ་ཉིད་འདི། ། བརྗོད་པས་བདག་གིས་དགེ་བསགས་གང་། ། དཔལ་ལྡན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གཞིར། ། འགྲོ་འདི་མ་ལུས་འཇུག་པར་ཤོག། དབང་བསྐུར་བའི་ངེས་པར་བསྟན་པ་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་ཤཱནྟི་བྷ་དྲ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། ། ། །

Bestow the ritual of cleansing; this very [ritual] is the supreme empowerment. By whatever merit I have accumulated through this recitation, may all beings without exception enter the ground of the glorious Ratnasambhava. The Definitive Explanation of Empowerment, composed by the great learned master Ratnākaraśānti, is complete. It was translated, edited, and finalized by the great Indian abbot Śāntibhadra and the translator Tsultrim Gyalwa.