Vajra Songs of Attainment called “Illuminating the Suchness of All Yogis”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཡོ་ག་སརྦ་ཏཏྟྭཱ་ཨུ་མུ་ཏྲི་ཨཱ་ལོ་ཀ་ནཱ་མ་བི་ཀ་ལ་བཛྲ་གཱི་ཏ། བོད་སྐད་དུ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་མགུར། བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། རྒྱུ་སེམས་ཅན་ལ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཚོགས་གཉིས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པ་མེད་ལ། བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། དེ་བསྐོར་བའི་གནས་ནི་སྐྱེ་བོས་བགྲོད་པ་དཀའ་བའི་ས་ཕྱོགས། འབྱུང་པོ་རོ་ལངས་རྒྱུ་བའི་སྲང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་མ་ཡིན་རྒྱུ་བའི་ས། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བདུད་བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་སྲིན་པོ་སྐྱི་གཡའ་བ་ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མའི་གནས། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བློ་འབྱངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཚོགས་ནས། རང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ལ་སྐྱེས་པ་དང་། གཉུག་མ་དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རང་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་གང་ལ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོག་པ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཤར་བ་དེ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ལ་ཉམས་མྱོང་གི་མགུར་བཞེངས་པ། གནས་དེ་དང་དེ་ན་གནས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་སུ་ཁ་ཏ་སྐལ་བ་བཟང་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བསྙེལ་བའི་གཟུངས་ཀྱིས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡི་གེ་རིགས་སུ་དཀར་ཤོག་ལ་བཏབ་པ་འདི་རྣམས་སོ། ། དཀའ་ཐུབ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལཱུ་ཡི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚེ་འདིའི་ཆེ་ཐབས་འཁོར་བའི་རྒྱུ། ། བྱ་བ་མ་མང་ཐར་ལམ་འགག། འདོད་པའི་བློ་བྲལ་བྱ་བའི་ཡུལ། །

In the language of India: Yogasaratattvāloka-nāma-vikala-vajragīta. In the language of Tibet: The Vajra Songs of the Siddhas, Entitled The Illumination of the Suchness of All Yogins. Homage to the sublime gurus! There is no path for attaining the result, Buddhahood, from the cause, sentient beings, other than the two accumulations. The ultimate culmination of the accumulation of merit is the turning of the wheel of Dharma. The places where that wheel is turned are locations difficult for ordinary people to traverse: streets where spirits and zombies roam, and lands frequented by non-human beings of the world. Merely by seeing them, the hairs of Māras stand on end and rākṣasas are struck with terror. These are the abodes of the karmic ḍākinīs, the eight great charnel grounds. There, yogins who have reached the culmination of realization and yogins whose minds are trained in the unborn nature of phenomena (dharmatā) gathered together. They sang songs of experience to bless the feast offerings, concerning: the certain knowledge that arises in their respective mindstreams regarding the object of entering into ultimate truth; the introduction to the face of the innate, ultimate coemergent wisdom that abides within themselves; and the manner in which thoughts arise. These were then committed to white paper in written form for the benefit of future generations, through the dhāraṇī of non-forgetfulness, by the ḍākinīs such as Sukhaṭā Kalpabhadramā residing in those various places. From the presence of Luipa, who reached the culmination of asceticism: "The means of greatness in this life is the cause of saṃsāra. Do not engage in many activities; they block the path to liberation. The object of activity is to be free from the mind of desire."

ས་ཕྱོགས་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཉེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་མདངས་ལྡན་མ་ཤྲཱི་སུ་ཁའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་བདུད་ཀྱི་ཡུལ། ། ཚེ་འདིའི་བློ་ལོག་འཕགས་པའི་ལམ། ། འདོད་པའི་དུག་སྦྲུལ་གཙེས་པ་ཡིས། ། རྗེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ནོར་བུ་གླིང་པ་ལ་ལི་ཏ་བཛྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་དྲི་མ་སེལ། ། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་སྐུ། ། བདེ་བ་ཐོབ་བྱེད་དབང་གི་ལམ། ། མངོན་དུ་གྱུར་ཚེ་རྟོག་པ་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འདོད་ཆགས་ལམ་དུ་སློང་བ་མོ་ཙནྡྲ་བི་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཤེས་རབ་རྣོ་ངར་ཏིང་འཛིན་གྱིས། ། མ་མཐོང་འཁོར་བའི་སྒྲོག་མི་ཆོད། ། རིན་ཆེན་དབང་གི་ནུས་པ་ཡིས། ། ཟག་པ་བདེ་ཆེན་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ནུས་པའི་མཐར་ཐུག་བཱིརྱ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདམ་བྲལ་པདྨ་སྐམ་པ་བཞིན། ། དུག་ལྔ་མེད་ན་ཡེ་ཤེས་འགག། འདོད་ཡོན་ལམ་ཁྱེར་ས་ལམ་འདུམས། ། སྤངས་ནས་གྲོལ་འདོད་དམན་པའི་ལམ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་བདག་མོ་རུ་རུ་སུ་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། དྲང་སྲོང་ཤེས་རབ་མིག་ཅན་གྱིས། ། ནད་གཞི་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་སུ་བསྒྱུར། ། དེ་བཞིན་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། ། དུག་ལྔས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། རྨི་ལམ་རང་བཞིན་མེད་པ་བཞིན། ། ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་། ། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། ། དོན་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཛྙཱ་ན་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངོ་བོས་སྟོང་པ་སྣང་བའི་མཚང་། །

"In that place, enlightenment is near," he said. From the presence of the radiant Śrī Sukha: "Worldly activities are the domain of Māra; turning the mind away from this life is the path of the Noble Ones. Tormented by the poisonous snake of desire, the result will surely be suffering," he said. From the presence of Lalitavajra of Ratnadvīpa: "Samādhi and insight clear away stains; self-knowing wisdom is the luminous body. The path of empowerment brings about bliss; when it is actualized, conceptual thought is liberated," he said. From the presence of Mo Candravimala, who brings desire onto the path: "With the sharp edge of insight and samādhi, the unseen shackles of saṃsāra are not cut. Through the power of the precious empowerment, the outflows become great bliss itself," he said. From the presence of Vīryapa, the ultimate in power: "Like a lotus drying up when separated from the mud, if the five poisons are absent, wisdom ceases. Bringing the objects of desire onto the path unifies the stages and paths. To wish for liberation by abandoning them is the inferior path," he said. From the presence of Ruru Sukā, the patroness of material gifts: "Just as a sage with the eye of insight transforms the basis of illness into the body's sustenance, so too, through possessing skillful means, the five poisons give rise to wisdom," he said. From the presence of Nāgārjuna, the protector of beings: "Just as a dream lacks inherent nature, all phenomena are empty of their own essence. In reality, both saṃsāra and nirvāṇa are not established," he said. From the presence of Jñānadhara, who has realized the wisdom of individual discernment: "The secret of appearance is its emptiness of essence..."

གང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཟུང་འཇུག་མ་མཐོང་གྲོལ་མི་ནུས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ས་ར་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྔ་ནས་མ་དྲན་རྡོ་རྗེའི་གདན། ། སྨྲ་བར་མ་ནུས་ཡིད་འཕམ་ས། ། འོད་གསལ་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་བདག། གཉིས་སྣང་གྲོལ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཨ་ནུ་ཀི་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངས་མ་སྣང་སྟོང་རྐྱེན་དང་བྲལ། ། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དུ་མ་བཅད་པའི། ། འགྲོ་འོང་མེད་པ་གཉུག་མའི་ངང་། ། དྲན་བརྗེད་མཚམས་སུ་སེམས་ངལ་སོས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རི་ཁྲོད་དབང་ཕྱུག་ས་ར་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁྲུལ་པ་རྐྱེན་སྣང་གློ་བུར་བ། ། དུས་གསུམ་སྐྱེ་འཇིག་གིས་སྟོང་པ། ། གཞི་ལ་མ་གྲུབ་ངོ་མཚར་ཡུལ། ། དེ་མཐོང་བ་ནི་གྲོལ་བའི་ཡུལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་མོ་སུ་ཀ་བྷའུའི་ཞལ་སྔ་ནས། དྲན་རིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ། མ་རིག་པ་ཡི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་། ། སྣ་ཚོགས་མེད་ཤར་ངོ་བོས་སྟོང་། ། རྩ་བྲལ་ནམ་མཁའི་རྗེས་ཐོབ་ཅན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མི་ལས་འདས་པ་ཨཱརྱ་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། འོད་གསལ་གདོད་ནས་དག་པའི་ངང་། ། མཐའ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བའི། ། རང་གནས་རྩ་བ་འདུས་མ་བྱས། ། སྤྲོས་བྲལ་འདི་ནི་གཟིགས་མོར་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དྲན་པ་གཅིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བྷ་སུ་རི་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་འོད་གསལ་དང་། ། འགྲོ་འོང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། སྤྲོས་བྲལ་དུས་རྣམས་ཐམས་ཅད་པ། ། ཆོས་སྐུ་འགྲོ་བ་མི་འདོར་རོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"That which has no intrinsic nature is an inexpressible identity. Without seeing the union, one cannot be liberated," so it is said. From the presence of the Lord of Yogis, Saraha: "That which was not remembered from the beginning is the Vajra Seat. The ground where speech is impossible and the mind is exhausted is the luminosity, the self without coming or going. The liberation from dualistic appearance is Mahāmudrā," so he said. From the presence of the yoginī Anukīrā, who practices vajra recitation: "The pure essence, appearance-emptiness, free from conditions, is not partitioned into the objects of the six consciousnesses. In the innate state without coming or going, let the mind rest at the boundary between mindfulness and forgetfulness," so she said. From the presence of the Lord of Hermitages, Saraha: "Delusion is a sudden appearance of conditions, empty of arising and ceasing throughout the three times. Not established in the ground, it is a wondrous object; seeing that is the object of liberation," so he said. From the presence of the female patron Sukhabhū: "Mindfulness and awareness, which are conceptual thoughts, arise from the power of ignorance. The manifold arises as non-existent, empty of essence; rootless, it possesses the aftermath of space," so she said. From the presence of the superhuman Āryadeva: "In the state of luminosity, primordially pure, completely liberated from the four extremes, the self-abiding root is unconditioned. This freedom from conceptual elaboration is a great spectacle," so he said. From the presence of the yoginī Bhasurikā, who practices single-pointed mindfulness: "Pervading all is luminosity, possessing an identity without coming or going. Free from elaboration and present at all times, the Dharmakāya does not abandon migratory beings," so she said.

སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཀ་ལ་ཨ་ལེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། གྲུབ་མཐའི་ལྟ་བ་མིང་དུ་བརྗོད། ། མིང་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ། དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། མིང་ལས་གྲོལ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྩེ་གཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཀ་རི་དྷ་རི་མའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདེ་གཤེགས་བཙུན་མོ་མིང་མེད་མ། ། ནམ་མཁའི་འོ་མ་རབ་འཐུངས་ནས། ། སྨྲ་བསམ་བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས། ། གཉིས་སྣང་ཟ་ཞིང་ནམ་མཁའ་འཇོ། ། དེ་མཐོང་བས་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བློ་གྲོས་མི་བཟད་པ་ཤཱནྟ་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚེ་འདིའི་བློ་ལོག་ཐར་པའི་ལམ། ། སྣང་ཕྱིར་མ་འབྲང་འཁྲུལ་པ་གྲོལ། ། དུས་གསུམ་ཆིག་ཆོག་གནད་ཀྱི་མཚང་། ། དྲི་མེད་རང་སྣང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་མོ་ཨ་ནུ་ཏཱ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། གོ་ཆ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་སྒྲོག། མ་གྲོལ་འཕགས་ལམ་ཟིན་མི་འགྱུར། ། དེ་སྲིད་བདེ་བ་དང་མི་འཕྲད། ། རང་སྣང་དག་ཚེ་ཞིང་ཁམས་འཆར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བརྟུལ་ཞུགས་མཐར་ཕྱིན་ཌོམྦི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། དམིགས་པས་ཆེད་དུ་མ་བཟུང་བའི། ། ཤེས་པ་ཡུལ་ལས་མ་འཕྲོས་པ། ། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་དྲི་མ་མེད། ། དངས་མ་ཡིད་འབྲལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འདོད་པ་ལ་བློ་ལོག་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཛྙཱ་ན་བི་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྒོམ་བློའི་འདུན་པ་དྲི་མ་སྟེ། ། རིག་པ་སོ་ལ་བཞག་པ་ཡི། ། མ་བྱས་ཤེས་པ་སྐྱོན་ལས་གྲོལ། ། འཛིན་རྟོག་དམིགས་པའི་སྟེང་དུ་ནི། ། སྤྲོས་བྲལ་འཆར་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཤེས་རབ་སྤྱན་ལྡན་ཀ་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་དོན་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །

From the presence of the Lion of Speech, Kālacāli: "The views of philosophical tenets are expressed in names. Names are conceptual constructions; their very nature is emptiness, the dharmakāya. Liberation from names is Mahāmudrā." Thus he spoke. From the presence of the yoginī Kāridhārimā: "The nameless consort of the Sugatas, having thoroughly drunk the milk of space, transcends the domain of speech, thought, and intellect. She devours dualistic appearance and milks the sky. By seeing her, one is liberated." Thus she spoke. From the presence of Akṣayamati Śāntideva: "Turning the mind away from this life is the path to liberation. Do not follow appearances; thus, delusion is liberated. The essential point of the single remedy for the three times is the stainless self-appearance, Mahāmudrā." Thus he spoke. From the presence of the female patron of Dharma, Anuttarā: "The armor of worldly concerns is a shackle. Without being liberated from it, the noble path will not be attained. As long as that persists, one will not meet with bliss. When self-appearance is purified, the buddha-field dawns." Thus she spoke. From the presence of the consummate ascetic Ḍombipa: "Without grasping at an object through deliberate focus, consciousness does not radiate toward objects. Blissful, luminous, non-conceptual, and stainless—this is the pure essence, inseparable from the mind, Mahāmudrā." Thus he spoke. From the presence of the yoginī Jñānavimalā, who has turned her mind away from desire: "The intention of a mind that meditates is a stain. When awareness is left in its natural state, uncontrived consciousness is liberated from faults. Upon the basis of grasping and conceptual focus, the freedom from elaborations will not arise." Thus she spoke. From the presence of Kamalā, who possesses the eye of wisdom: "The actual reality is the primordial wisdom of self-knowing awareness..."

ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཉམས་མྱོང་ནི། ། ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ། བརྡ་ཡིས་མཚོན་པ་སེང་གེའི་གསུང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདག་མེད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་མ་པདྨ་དྷ་ནུའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཉུག་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཤིས། ། བློ་ཡི་ཡུལ་ན་གནས་པ་མིན། ། མཚོན་དུ་ཡོད་ལ་ངོས་གཟུང་བྲལ། ། ཡང་དག་བླ་མའི་བརྡ་ལས་རིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། འཁྲུལ་པའི་སྒྲོག་གྲོལ་བ་བྷི་ན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན། ། སྣང་བའི་རང་མཚང་ངོ་བོས་སྟོང་། ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ། དེར་འཛིན་གྲོལ་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་མེ་ཁ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་བརྟགས་ན་དབེན། ། བདེན་ཟད་རྫུན་ཟད་ཡི་གེ་ཟད། ། ཚིག་གི་ལམ་ཆད་བློ་ལས་འདས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྦས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གོ་རཀྵའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལ། གོམས་འདྲིས་ཕྱི་བདར་བྱས་པ་ཡིས། ། བརྟན་པ་ཐོབ་པ་མདོག་ཕྱིན་ཏེ། ། དེ་ཚེ་དགོས་འདོད་མངོན་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འཁོར་བའི་ཡིད་ཕྱུང་བ་མོ་ཀུ་མ་ལ་སཱུརྱའི་ཞལ་སྔ་ནས། རང་སྣང་སྤྲིན་རུམ་མ་དངས་ན། ། དཔལ་གྱི་བེའུའི་འོད་མི་གསལ། ། རྣམ་རྟོག་རྒྱང་དུ་མ་བསྲིངས་ན། ། ཡེ་ཤེས་ཉེ་རུ་མི་འདོད་དོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རླུང་ལ་དབང་ཕྱུག་པ་ཙོ་བོ་རི་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཟུང་འཇུག་གནས་པའི་ཡི་གེ་ནི། ། འགྲོས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡི་གེ་སེལ། ། ཉམས་མྱོང་གསལ་བས་བདག་འཛིན་ཞིག། འདི་ཡིས་ཉམས་ཀྱི་འཕེན་ལེན་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། །

"The coemergent experience is not within the domain of words; it is the lion’s roar indicated by symbols," he said. From the presence of Padma Dhānu, who proclaims the sound of selflessness: "The innate, natural state does not abide as an object of the intellect; it can be indicated, yet is devoid of identification. It is realized through the symbols of the authentic guru," he said. From the presence of Bhinapa, who has released the shackles of delusion: "Just like the maṇḍala of the moon in water, the nature of appearances is empty of essence. Grasping at things as real is delusion; by being liberated from that grasping, there is Mahāmudrā," he said. From the presence of Mekhala, who possesses the discipline of vows: "Just like a city of gandharvas, when phenomena are examined, they are void of intrinsic nature. Truth is exhausted, falsehood is exhausted, and letters are exhausted; the path of words is cut off, transcending the intellect," he said. From the presence of Gorakṣa, the hidden yogi: "By polishing the wish-fulfilling jewel of conceptual thought through familiarity and habituation, stability is attained and its color is revealed; at that time, all needs and desires are actualized," he said. From the presence of Mokumalasūrya, who is weary of saṃsāra: "If the clouds of self-appearance do not clear, the light of the śrīvatsa will not shine. If discursive thoughts are not cast far away, primordial wisdom will not be sought in proximity," he said. From the presence of Tsoborika, who has mastery over the winds: "The syllable that abides in union clears away the syllables of the moving consciousness. Through the clarity of experience, self-grasping collapses; by this, the grasping and rejecting of experiences are destroyed," he said.

དཔལ་མིའི་སེང་གེའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཨུ་མུ་ཀ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདེ་ཆེན་ཆོས་དང་སྤྲུལ་པ་ཡི། ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྟེ་བ་ལ། ། གནས་པའི་ཡི་གེ་བདེ་གཤེགས་ཀྱི། ། མ་ལུས་ཀུན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བརྡ་ལ་རང་ངོ་མཐོང་བ་ན་དུ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྙིང་གི་དབུས་སུ་ངོ་སྤྲད་པའི། ། བླ་མས་བསྟན་པ་མཆོག་གི་དོན། ། ལྷུན་གྲུབ་རང་ངོ་ཤེས་པ་ནི། ། གནད་དེ་ངེས་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་བྷ་ཙ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། བཞི་རྫོགས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ། ། ཚོས་མའི་རྐྱེན་ལ་རག་མི་ལས། ། རང་རིག་འོད་གསལ་དངོས་པོའི་གཤིས། ། རྟེན་འབྲེལ་གང་གི་ཐབས་ཀྱིས་རིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ལུང་རིགས་གཏེར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཏེ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། བླ་མའི་གསུང་(གས་,གིས་)ལྡོངས་པ་བསལ། ། དེ་མཐོང་མིང་གི་སྡེ་སྣོད་ལ། ། བལྟས་ཚེ་གདམས་པར་མ་གྱུར་པའི། ། ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་བོར་དུ་མེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། གསལ་བའི་མདངས་ལྡན་མ་ཀརྨ་ལི་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ལ། དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་ཡི་གེ་རྣམས། ། རྣམ་རྟོག་འཁྲུལ་པ་བློ་ཡི་ཆོས། ། དོན་ལ་གླེགས་བམ་ཡི་གེས་སྟོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བ་ལམ་ཁྱེར་ཐབས་ལ་བྱེད་པ་དནྟི་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། ནང་གྲོས་ཕྱི་ཡི་རྐྱེན་ཞུ་བས། ། རྩོལ་བ་མ་བྱས་ངང་གིས་སུ། ། ཁམས་འདུས་རང་ལ་གནས་པ་ཡིས། ། ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ལས་ལས་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བ་ལམ་དུ་སློང་བ་ན་ཀ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྨི་ལམ་དབང་གིས་སྒོ་ང་རུ། ། གྲོལ་ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་འདབ་གཤོག་རྒྱས། །

From the presence of the glorious Umukari, who possesses the conduct of the Lion of Men: "At the center of the three wheels of great bliss, dharma, and emanation, reside the syllables of the Sugatas, the body, speech, and mind of all without exception." Thus he spoke. From the presence of Dudu, who perceives the nature of symbols: "The supreme meaning taught by the Guru, introduced at the center of the heart—recognizing the spontaneously present nature of oneself is the essential point seen through certain knowledge." Thus he spoke. From the presence of Bhatsala, who possesses the discipline of gathering virtuous dharmas: "Within the self-arisen primordial wisdom in which the four are complete, one does not depend on the conditions of the 'dyeing' mother. The luminosity of self-awareness is the natural state of things; by what method of dependent origination is it known?" Thus he spoke. From the presence of Tepa, the sovereign of the treasury of scripture and reasoning: "The blindness caused by the Guru’s words is cleared away. When one looks at the scriptural collections of names, there is not a single syllable that has not become an instruction." Thus he spoke. From the presence of Karmalika, who possesses the radiance of clarity: "Upon the volume of the expanse of space, there are various white and red syllables. These are the phenomena of the conceptual, deluded mind; in reality, the volume is empty of syllables." Thus he spoke. From the presence of Dantipa, who employs the method of taking bliss as the path: "By requesting the outer conditions through inner counsel, without effort and in the natural state, the elements gather and abide within oneself. Through the arising of primordial wisdom, one is liberated from karma." Thus he spoke. From the presence of Nakara, who brings bliss onto the path: "By the power of dreams, within the egg, the wings of the generation and completion stages—the path of liberation—have fully spread." Thus he spoke.

མོས་གུས་དད་པས་སྦུབས་ཕྱེ་བས། ། མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་རྒྱ་ལས་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་བྱིན་རླབས་ལས་ཤར་བ་ཙ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཆོག་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ། ། སྙིང་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་གདུངས་གིས། ། དཔལ་གྱི་གཏེར་མཛོད་ཡོངས་སུ་འགེངས། ། གྲོགས་དག་ནོར་བུའི་གཅེས་འཛིན་གྱིས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཚུལ་ཅན་བྷི་ཀ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། དེད་དཔོན་མེད་པར་རྒྱ་མཚོ་ཡི། ། མཆོག་གི་གླིང་དོན་མི་འགྲུབ་བཞིན། ། ཡོན་ཏན་དུ་མས་རབ་བརྒྱན་ཀྱང་། ། བླ་མ་མེད་པར་སྲིད་མཐར་མིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་ཤིང་བཟོ་ལ་ཤར་བ་ཁ་ག་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་རྣམས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཏེ། ། བདེན་མེད་ལྟོས་དང་འཁྲུལ་པ་འཇིག། འཁོར་བའི་མཚང་མཐོང་རང་བཞིན་མེད། ། སྤང་བྱ་མ་རྙེད་གཉེན་པོ་སྟོར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མོ་རྫུ་ནུ་ཏ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁོར་བ་མ་གྲུབ་གཞི་ཡིས་སྟོང་། ། མྱང་འདས་མ་གྲུབ་བློ་ཡིས་སྟོང་། ། ས་ལམ་མ་གྲུབ་བདེན་པས་སྟོང་། ། འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་ཡུལ་གྱིས་སྟོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རེ་དོགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཀ་ན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཞི་མེད་རྩ་བ་བྲལ་བ་ཡིས། ། ཆོས་རྣམས་གདོད་ནས་སྟོང་པ་ལས། ། འཁོར་བ་གང་ཡིན་མྱང་འདས་ཅི། ། འབྲས་བུ་མ་མཐོང་ཉམས་ལེན་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེམས་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ག་ད་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་སྡོང་པོ་ལ། ། ནམ་ཞིག་སྙིང་པོ་ཡོད་གྱུར་ཚེ། ། དེ་ཡི་དུས་སུ་གསལ་བ་ལས། ། འབྲས་བུ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་མིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"By opening the sheath through devotion and faith, one is liberated from the net of ignorant delusion," he said. From the presence of Tsara, whose realization arose from blessings: "By the affection of holding the supreme precious jewel in the heart, the glorious treasury is completely filled. O friends, cherish the jewel!" he said. From the presence of Bhikala, who acts for the benefit of sentient beings: "Just as the supreme island in the ocean cannot be reached without a captain, though one be adorned with many qualities, without a guru one will not reach the end of existence," he said. From the presence of Khagapa, whose realization arose like a carpenter: "All things are illusory by nature; look at their lack of reality and delusion collapses. Seeing the hidden flaw of saṃsāra, there is no inherent nature. Since nothing to be abandoned is found, the antidote is lost," he said. From the presence of Mudjunutarī, who has internalized the wisdom of diligent application: "Saṃsāra is not established, for it is empty of a basis. Nirvāṇa is not established, for it is empty of the mind. The paths and stages are not established, for they are empty of truth. The fruit is not established, for it is empty of an object," he said. From the presence of Kanapa, who is free from the stains of hope and fear: "Since there is no basis and it is devoid of a root, all phenomena are primordially empty. What is saṃsāra and what is nirvāṇa? Without seeing a fruit, one is liberated through practice," he said. From the presence of Gadara, a yoginī who focuses on the mind: "Just as in the trunk of a plantain tree, if a core should ever exist, at that time it would be clear, and no other fruit would be seen," he said.

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་ཀ་ན་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། ། ཕྱི་རོལ་ལྷ་ཡི་བྱིན་རླབས་མིན། ། ནང་དུ་རིག་པ་དངས་ལས་འབྱུང་། ། འཛིན་པ་ཆད་པས་ཉམས་མྱོང་འབར། ། རིག་པ་དངས་པའི་སྟོབས་ལས་ནི། ། སྒྱུ་རྩལ་སྣ་ཚོགས་འཆར་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་བཛྲ་སིདྡྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། མན་ཤེལ་མ་དག་ཕྱི་རོལ་རྐྱེན། ། མི་འཇུག་གཡའ་དག་ངོས་དེར་ནི། ། སྣ་ཚོགས་དར་གྱི་ཁ་དོག་ལེན། ། སེམས་པའི་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བ་རྡོ་རྗེའི་མགུར་ལས་མ་རིག་པ་སྒོ་ངའི་སྦུབས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ། ། ། ། ཡི་གེ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་ཏ་ཀ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཐའ་བཞི་ལས་ནི་གྲོལ་བ་ཡི། ། སངས་རྒྱས་སྐྱེ་འགག་དྲི་མ་བྲལ། ། རྣམ་པར་རྟོག་མེད་བདེ་གསལ་དང་། ། གཉིས་སྣང་བྲལ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་རང་གྲོལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཧུ་ལུ་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་གིས་མ་བཅོས་མ་བསླད་པ། ། དབྱེར་མེད་དབྱིངས་སུ་གཅིག་པ་ཡི། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། ། རྣམ་རྟོག་གིས་བཅིངས་མངོན་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེན་པ་གཟིགས་པ་ཏི་ལོ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། དྲན་རྟོག་ཐ་མལ་ཤེས་པ་ནི། ། འཆིང་བ་མཐའ་དག་ཉོན་མོངས་འགྱུར། ། དྲན་རིག་ལྡང་རླུང་བདེ་བ་བཅད། ། དེ་ཚེ་ཤེས་པ་ཡུལ་མི་གསོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་མ་ཏི་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལྷ་ཡི་ལུས་ཀྱིས་ཐ་མལ་གྱི། ། རྟོག་པ་ཡང་ནི་བདེན་པར་བྱེད། ། རླུང་གི་ངག་ལ་བདེ་བ་ཡིས། ། ཡིད་ཀྱི་ཐ་མལ་ཤེས་པ་སྤོང་། །

From the presence of Kanara, who possesses the eye of primordial wisdom (jñāna), it is said: "The blessings of external deities are not [the source]; They arise from the clarity of internal awareness (vidyā). When grasping is severed, experience blazes forth. From the power of clear awareness, A variety of skills and arts will emerge." From the presence of Vajrasiddhi, who possesses the patience that accepts suffering, it is said: "External conditions do not enter an impure crystal; But upon its stainless surface, The colors of various silks are reflected. The activity of the mind is just like that." This concludes the first chapter, titled "Opening the Shell of the Egg of Ignorance," from the Vajra Songs of the Appearance of Suchness. From the presence of Takana, who takes letters as the path, it is said: "The Buddha, liberated from the four extremes, Is free from the stains of arising and ceasing. Non-conceptual, blissful, and luminous, Free from dualistic appearance—this is Mahāmudrā." From the presence of Huluhuka, a yoginī of the self-liberation of thought, it is said: "That which is uncontrived and unadulterated, Unified in the indivisible expanse (dhātu), The dharmakāya pervades all; Bound by conceptual thought, it is not realized." From the presence of Tilopa, who perceives the truth, it is said: "Ordinary mindfulness and thought Become all the fetters of the afflictions (kleśa). When the wind of rising mindfulness-awareness is cut by bliss, At that time, consciousness does not nourish objects." From the presence of Matila, a yogin of the river-like flow, it is said: "With the body of a deity, one makes Ordinary thoughts into the truth. Through the bliss of the speech of the winds, One abandons the ordinary consciousness of the mind."

ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་ནཱ་རོ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། དཔལ་ལྡན་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི། ། འདི་མེད་པར་ནི་རྙེད་མི་འགྱུར། ། མོས་གུས་མེད་པར་བྱིན་བརླབས་ལ། ། འཇུག་པའི་ཡུལ་མེད་སྨིན་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཀརྨ་ཀ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རང་གི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། གཞན་གྱི་དོན་དུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས། ། བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟེན་ལས་བྱུང་། ། འདི་མེད་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྟོར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ནུས་པ་ལ་ཐུགས་རྗེས་བརྒྱན་པ་ས་ལི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། བྱམས་པ་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། འདི་མེད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ལམ། ། ནམ་དུ་ཡང་ནི་ཕྲད་མི་འགྱུར། ། གྲོགས་དག་གཅེས་པ་དོར་མི་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་གོས་ཀྱིས་དྲོས་པ་ཏ་ར་ཨ་ལིང་གི་ཞལ་སྔ་ནས། ཕན་བདེའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པའི་གཞི། ། བྱམས་པའི་ས་གཞི་སྙིང་རྗེའི་ཆུ། ། བདས་པའི་སེར་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི། ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་འགྱུར་གཞན་དུ་མིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྤྲོས་བྲལ་སྒྲ་འགྲོས་ལ་ཤར་བ་ཙ་ཏ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྣོ་ལ་ངར་ཆགས་དྲག་པོའི་མིག། གསལ་དངས་ཕྱར་བས་བྱིང་རྨུགས་སེལ། ། རྟོག་པ་ཆོད་རྗེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། ། རང་ངོ་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཟིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཚེ་འདིའི་སོ་ཚིས་ཞིག་པ་ཨ་ནུ་སི་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། རེས་གསོར་རྗེ་བ་དུམ་བུའི་འགྲོས། ། ལྟ་སྟངས་འཇོག་འདོར་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། ། བརྗེས་པས་ནང་ཕྲད་ངོས་གཟུང་བྲལ། ། དེས་ནི་གཉུག་མའི་རང་ངོ་མཐོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔའ་གདེང་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་བྷི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས།

Thus he spoke. Regarding the entry of the guru’s blessings, the venerable Nāropa said: “The glorious basis of all qualities Will not be found without this. Without devotion, there is no object For blessings to enter, and no maturation.” Thus he spoke. Regarding the patience that is indifferent to harm, the venerable Karmakari said: “The dharmakāya for one’s own benefit And the two rūpakāyas for the benefit of others Arise from relying on the guru’s timely methods. Without this, the supreme siddhi is lost.” Thus he spoke. Regarding power adorned with compassion, the venerable Salipa said: “Loving-kindness, compassion, and bodhicitta— Without these, the path to supreme enlightenment Will never be encountered. Friends, do not abandon what is precious!” Thus he spoke. Regarding being warmed by the garment of bliss, the venerable Tarāliṅga said: “The basis for planting the seed of benefit and bliss Is the ground of loving-kindness and the water of compassion. When the irrigation of bodhicitta is applied, The sprout of enlightenment will grow, and not otherwise.” Thus he spoke. Regarding the arising of the sound of freedom from elaboration, the venerable Catāla said: “The fierce eyes, sharp and tempered, Clear and bright, dispel dullness and lethargy. Once conceptual thought is severed, the nature of phenomena Grasps the subsequent awareness of its own face.” Thus he spoke. Regarding the collapse of the worldly affairs of this life, the venerable Anusira said: “Alternating between tightening and loosening, Through the two ways of shifting the gaze— By exchanging these, the inner encounter is free of identification. Through this, the innate face is seen.” Thus he spoke. Regarding taking courageous confidence as the path, the venerable Bhita said:

ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སེང་གེའི་གསང་། ། སྨྲ་བསམ་བློ་ཡི་ཡུལ་མ་ཡིན། ། མ་སྐྱེས་མི་འགག་འོད་གསལ་དང་། ། རང་རིག་སྤྲོས་བྲལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རུ་པ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཉུག་མ་རང་ལ་གནས་པ་ཡི། ། ཡེ་ཤེས་ཁུ་བ་འཐུངས་པའི་རོས། ། མྱོས་པ་གྱད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་འཛིན། ། གདེང་ལྡན་འཁོར་བའི་གཡའ་དང་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མིའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏི་ཁོན་ཏི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་ལས་ཤར་བ་ཡི། ། སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ལས། ། མ་འདས་རང་གི་ངོ་བོས་དབེན། ། གཉིས་མེད་དེ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཙང་སྨེ་དོར་བ་ཕག་གི་སྤྱོད་པ་ཅན་བི་ག་མའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཉིད་དེ། ། སྣང་བ་ལས་ནི་གཞན་འགྱུར་བའི། ། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཆུ་བོའི་མཐོང་སྣང་དེ་ཡིས་ཤེས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཨ་ལུ་ཀིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གདོལ་པའི་ལག་ན་མཚོན་ཐོགས་བཞིན། ། ཙན་ཏ་ལི་ཡི་རྟོག་པ་འཇོམས། ། བདེ་གསལ་ཕེང་གིས་གཟུང་བ་ཡིས། ། དྲི་མེད་དངས་མ་སེམས་ལ་འཕེལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཕེང་གི་སྒྲ་སྒྲོག་ས་མ་བྷི་ཏུ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། བུང་བའི་སྒྲ་སྐད་ཕེང་གི་དབྱངས། ། དཔལ་གྱི་བེའུའི་ནང་ན་སྒྲོགས། ། འདི་ཡིས་གཟུང་འཛིན་རྟོག་པ་འཇོམས། ། སེམས་པའི་འོད་ཟེར་ཡིད་ཕམ་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ལྟ་སྟངས་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་ལ་བྱ་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྲིད་གསུམ་མི་གཡོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། ། སྐྱེ་བའི་ཞིང་ནི་བཅིང་བའི་གདན། ། ཕྲ་རགས་གཅོད་པ་ཀ་ར་ཎ། ། དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་མིག་ལས་འཁྲུངས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"The coemergent secret of the lion is not an object of speech, thought, or the intellect. Unborn, unceasing, luminous, and free from conceptual elaboration, it is self-knowing Mahāmudrā." Thus he spoke. From the presence of Rupatī, who possesses patience regarding the profound Dharma: "Intoxicated by the taste of drinking the nectar of the wisdom that abides naturally within oneself, one adopts the conduct of a mighty athlete; possessing confidence, one is free from the rust of saṃsāra." Thus he spoke. From the presence of Tikhonṭipa, the bull among men: "The various phenomena of appearance that arise from conditions do not transcend emptiness; they are devoid of their own essence. That non-duality is Mahāmudrā." Thus he spoke. From the presence of Vikama, who practices the conduct of a pig by discarding distinctions between clean and foul: "The various entities are the nature of mind itself. Apart from appearance, there are no external objects. This is known through the vision of the river." Thus he spoke. From the presence of the great being Aluki: "Like a weapon held in the hand of an outcaste, it destroys the conceptualizations of Caṇḍālī. By being seized by the radiance of bliss and clarity, the stainless essence increases in the mind." Thus he spoke. From the presence of Sambhītura, who proclaims the sound of pheṅ: "The humming sound of the bee, the melody of pheṅ, resounds within the glorious knot. By this, the conceptualizations of subject and object are destroyed, and the light-rays of the mind bring about disillusionment." Thus he spoke. From the presence of Jādeva, who takes the gaze as the path: "The three realms are unmoving; the field of the arising of wisdom is the seat of binding. The karaṇa that cuts through the subtle and coarse is born from the eye of the glorious Vajra." Thus he spoke.

གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་སུ་ཀ་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཡས་སུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་ནི། ། དེ་ཡི་ཐུགས་རྗེས་གཡོན་དུ་གཟུང་། ། མདུན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མི་རྟོག་པའི་མདངས་དང་ལྡན་པ་རཏྣ་ཨ་ལིང་གི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐབས་ཀྱིས་མ་ཆུན་ཤེས་རབ་ཀྱིས། ། ལམ་མི་འདོད་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས། ། མ་ཟིན་ཐབས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་འཛོམ་མཁའ་ལྡིང་གཤོག་པ་འདྲ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྦྱངས་པའི་ལས་ཅན་ཀ་དྷ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐབས་ཀྱི་གཞུ་ལ་ཤེས་རབ་མདའ། ། མ་བྲལ་དད་པས་བསྐུལ་བ་ཡི། ། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་པས། ། དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། འགྱུ་བ་སྟོད་ལ་གནོན་པ་ཀ་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། རིག་པ་སོར་བཞག་རྒྱལ་ས་འཛིན། ། དར་མེད་རླུང་གིས་འཕྲོ་རྒོད་འདུལ། ། ཤེས་པ་གཟེངས་སྨད་རྨ་བྱའི་མིག། དོན་གྱི་གནད་རིག་དེར་འཛིན་པས། ། དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ང་རྒྱལ་ལམ་དུ་སློང་བ་མོ་ཀུ་མ་སི་ཏ་མོའི་ཞལ་སྔ་ནས། མདུན་དུ་ཟུག་པས་རྩ་བ་ཟིན། ། བླུག་པའི་ལྟ་སྟངས་རྐྱེན་མི་གཡོ། ། མཐོང་མཐོང་རྨ་བྱས་གཞན་སྣང་འགགས། ། ཤེས་པ་ཆིག་ཚུགས་མི་རྟོག་ལམ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་དུ་ཁྱེར་བའི་ཌཱ་ཀི་ས་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྡུལ་མེད་ཞབས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བའི། ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྐར་མདའ་བཞིན། ། མ་རིག་མུན་སེལ་སྤྲིན་བྲལ་ལམ། ། དེར་ནི་དཔལ་གྱི་བེའུ་མཐོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་བྷ་རི་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཆོག་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ། །

From the presence of Sukamala, who possesses the diligence of armor: "Having settled in meditative equipoise to the right, one should hold [the mind] to the left through compassion. Looking directly in front is the vajra-like samādhi." Thus he spoke. From the presence of Ratnāliṅga, who possesses the radiance of non-conceptuality: "Wisdom that is not constrained by skillful means does not desire the path; likewise, skillful means that are not embraced by wisdom do not either. When the two are joined, they are like the wings of a garuḍa." Thus he spoke. From the presence of Kāḍhapa, whose karma is purified: "With the bow of skillful means and the arrow of wisdom, inseparable and impelled by faith, by accumulating the collections of merit and primordial wisdom, the two sublime [bodies] are attained." Thus he spoke. From the presence of Kamala, who suppresses movement in the upper [channels]: "Awareness left in its natural state holds the royal seat. The wind of agitation is tamed without effort. Lowering the consciousness like the eye of a peacock, by knowing the vital point of the ultimate and holding to it, the two sublime [bodies] are attained." Thus he spoke. From the presence of Mokumasiṭamo, who brings pride onto the path: "By piercing [the mind] in front, the root is seized. The gaze of pouring [the mind] is unmoved by conditions. Seeing again and again, the peacock-like perception of others is blocked. Consciousness is fixed in a single point, the path of non-conceptuality." Thus he spoke. From the presence of Ḍākinī Salā, who takes the collection of merit onto the path: "The ripening of serving the dustless feet is like a shooting star. The path is like a cloudless sky that dispels the darkness of ignorance. There, the glorious knot is seen." Thus she spoke. From the presence of Bharidhara, who possesses the diligence of application: "The supreme, precious jewel..." [The text continues].

ཡིད་ལ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཆགས་རབ་བཅོམ་ནས། ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། འཁྲུལ་པ་རྐྱེན་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བ་བྷ་དོ་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པ་ཐུགས་ཕྲད་ཡུལ་མི་དམིགས། ། ཤེས་པ་སོ་མས་འཁྲུལ་པ་སེལ། ། རིག་པ་ཡུལ་རྗེས་མི་འབྲང་བའི། ། ཆིག་ཆོད་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟེན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མོ་སོ་རི་སཾ་གྷ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། དྲན་སྣང་ཆིག་ཆོད་སོ་མའི་རྩལ། ། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཐུགས་ཕྲད་སེལ། ། དམིགས་མེད་རྟེན་བྲལ་འཛིན་པའི་རྟེན། ། རིག་པ་སོར་བཞག་རྒྱལ་ས་འཛིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འདོད་པའི་བློ་ལོག་ཏནྡྷ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྒྲུབ་པ་འདོད་བློ་མི་ཞུགས་པའི། ། དམིགས་མེད་འཁོར་གསུམ་དག་པའི་ལམ། ། འབྲས་བུ་རེ་ལྟོས་བདུད་ཀྱི་ཡུལ། ། མཆོག་དོན་སྤུ་རིས་མེད་པས་འགྲུབ། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུནྡྷ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁྲུལ་འཁོར་ལས་དང་ཤིང་གི་མི། ། བྱ་བ་རྣམས་ལ་འདོད་པ་མེད། ། དེ་བཞིན་འདོད་པའི་བློ་བྲལ་བ། ། འཛིན་མེད་སྐྱེས་པ་འཕགས་པའི་ལམ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ནམ་མཁའ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་ཀུ་ཀུ་རི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ནམ་མཁའི་བདུད་རྩི་བྱུང་བ་ཡིས། ། གྲུབ་མཐའི་འདོད་པ་ཇི་སྙེད་ཚིམ། ། མ་བཅོས་རྣལ་མའི་སྟེང་དུ་ནི། ། རིག་པ་མདུང་ཚུགས་འཛིན་རྟོག་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་བཛྲ་བི་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཤེས་པ་ཐ་མལ་ཡུལ་མི་དམིགས། ། གཉུག་མའི་ངོ་བོ་འཛིན་རྟོག་མེད། ། ཞེན་མེད་རང་གྲོལ་ངོ་བོ་གཤིས། །

"By merely bringing it to mind, the continuous stream of saṃsāra is utterly destroyed, and unsurpassed enlightenment is attained," he said. From the presence of Bhadodeva, who liberated delusion upon meeting its conditions: "When thoughts meet the object, the object is not perceived; fresh awareness clears away delusion. When awareness does not follow after objects, it is the support for the arising of the all-sufficient primordial wisdom." Thus he spoke. From the presence of Mosori Saṃghapa, who realized the mirror-like primordial wisdom: "The fresh power of the all-sufficient appearance of mindfulness clears away delusive appearances upon meeting them. The support for grasping is the absence of reference and the lack of a basis; awareness left as it is holds the royal seat." Thus he spoke. From the presence of Tāṇḍhapa, who turned back the mind of desire: "The path of the three spheres being pure and without reference is one where the mind of achievement does not enter. The fruit of hope and expectation is the domain of Māra; the supreme goal is accomplished without distinguishing marks." Thus he spoke. From the presence of Kundaḷī, the yoginī of the illusory body: "A mechanical device or a wooden man has no desire for their activities. Likewise, being free from the mind of desire, the birth of non-grasping is the path of the noble ones." Thus he spoke. From the presence of Kukuripa, who took space as the path: "By the emergence of the nectar of space, however many philosophical assertions there may be, they are satisfied. Upon the uncontrived and natural state, awareness is fixed like a spear, and grasping thoughts are liberated." Thus he spoke. From the presence of Vajravimala, who possessed the diligence of complete perfection: "Ordinary awareness does not perceive objects; the innate essence is without grasping thoughts. The natural state is the essence of self-liberation without attachment." Thus he spoke.

རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་གཟིགས་མོ་ས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་སུ་ཀ་དྷ་ནུའི་ཞལ་སྔ་ནས། འགྲོན་བུའི་སྤྱན་གྱིས་དྲི་མེད་འཛིན། ། སྣང་བ་གཅུད་ལ་བོར་བ་ཡིས། ། རང་ཉིད་ཉམས་མྱོང་འགྱུར་མེད་གསལ། ། ངོ་བོ་མཐོང་ཚེ་རང་སྣང་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འོད་གསལ་རང་ངོ་ཕྲད་པ་དྷརྨ་བྷ་དྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་དངོས་བོའི་དོན། ། རང་བཞིན་ངོ་བོས་སངས་རྒྱས་རྒྱུ། ། དམིགས་མེད་གདོད་ནས་དག་པ་ཡི། ། ཡེ་ཤེས་དེ་མཐོང་མ་རིག་སེལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དུ་མ་རོ་གཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་བྷ་ཏ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངོ་བོ་སྤྲོས་བྲལ་དྲི་མ་མེད། ། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་གནས། ། ཤེལ་གོང་འདམ་གྱིས་གོས་པ་བཞིན། ། གློ་བུར་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པས་འགྲིབས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མཉམ་གཞག་དངས་པ་མ་ཏི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྙིང་གི་དབུས་སུ་དྲན་པའི་གླིང་། ། ཕ་ཝང་མིག་གིས་རབ་ཏུ་འཛིན། ། ཡུལ་སྣང་མི་དམིགས་ཕྲ་རགས་འགགས། ། མ་བཅོས་རང་ལུགས་སྤྲོས་བྲལ་ལམ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་མ་ཨ་རེ་ཏ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀ་ར་ཎ་བཅིངས་ལྕགས་སྒྲོག་གིས། ། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་གཡོ་མི་འགྱུར། ། རྒྱལ་པོ་བཙོན་དུ་བཟུང་བ་ཡིས། ། འབངས་རྣམས་འཕྲ་བར་མི་ནུས་སོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡུལ་སྣང་སྒྱུ་མར་ངོས་ཟིན་པ་ཨ་བྷི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། རུས་སྦལ་མིག་གིས་རྣམ་རྟོག་བཅད། ། དེ་དུས་ཆོས་རྣམས་ནམ་མཁའི་ངང་། ། རྗེས་ཐོབ་ཡུལ་སྣང་རང་བཞིན་མེད། ། བདེན་མེད་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པ་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"The stage of the yoginī’s vision," he said. From the presence of the yogin Sukadhānu: "Holding the stainless with the 'cowrie-eye,' by casting appearances into the abyss, one's own experience becomes unchangingly clear. When the essence is seen, self-appearances are liberated." Thus he spoke. From the presence of Dharmabhadra, who met the face of luminosity: "The nature of mind, luminosity, is the actual reality. By its very nature and essence, it is the cause of buddhahood. Seeing that wisdom, which is non-referential and primordially pure, dispels ignorance." Thus he spoke. From the presence of Bhaṭāri, the yogin of the single taste of multiplicity: "The essence is free from elaboration and stainless, abiding naturally in all beings. Like a crystal ball stained by mud, it is obscured by adventitious deluded thoughts." Thus he spoke. From the presence of Matipa, whose meditative equipoise is limpid: "In the center of the heart is the island of mindfulness; hold it firmly with the 'bat-eye.' Objective appearances are not perceived, and the coarse and subtle cease. This is the path of the uncontrived, natural state, free from elaboration." Thus he spoke. From the presence of Māratāla, who possesses the meditative concentration that accomplishes qualities: "By binding the kāraṇa with an iron chain, the three realms of existence are unmoving. When the king is taken prisoner, the subjects cannot escape." Thus he spoke. From the presence of Abhita, who recognizes objective appearances as an illusion: "Cutting conceptual thought with the 'tortoise-eye,' at that time all phenomena are in the state of space. In the post-meditative state, objective appearances lack inherent existence. Seeing them as without truth, delusion is liberated." Thus he spoke.

ཏིང་འཛིན་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཙཎྜ་བི་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། གྱེན་གྱི་ལྟ་སྟངས་ཚངས་པའི་གསང་། ། དབང་པོ་རང་སྣང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན། ། སྤྲོས་བྲལ་འཆར་བ་ཡི་གེའི་གནད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། གཞན་དོན་ལ་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ས་ཧ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཕ་དང་མ་རུ་མ་གྱུར་པའི། ། སྲིད་པ་གསུམ་ན་སེམས་ཅན་མེད། ། བདེ་མེད་འཁོར་བར་གནས་པ་ལ། ། སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་སྨྱོན་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བསྒྲུབ་པ་ལྷུར་འཛིན་མོ་རུ་རུ་སུ་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྤྲོས་བྲལ་འཆར་བ་གསང་གི་གནད། ། འཕགས་ལམ་གཞུང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། གཞན་དོན་ལྷུར་བླངས་རང་དོན་རྫོགས། ། འདི་ལ་དངོས་གྲུབ་ཉེ་བར་གནས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྩ་རླུང་ལས་སུ་རུང་བ་ནི་ལ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། དྲན་རྟོག་འོད་གསལ་ལ་བཅིངས་པས། ། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་མདངས། ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ཡི། ། སྣང་བ་རྒྱུ་ལམ་འབྲས་བུའི་རྟགས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མི་གཡོ་བའི་བསམ་གཏན་ཛྙཱ་ན་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངས་མའི་འོད་ཟེར་དུ་བར་སྣང་། ། སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་སྣང་བདེ་བའི་འོད། ། གསལ་བ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འོང་། ། མི་རྟོག་འོད་ཟེར་མཁའ་ལྟར་སྣང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་བ་རྡོ་རྗེའི་མགུར་ལས་གསེར་གྱི་ཉི་མ་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ། ། ། ། དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་མངའ་བདག་ཨིནྡྲ་བྷུ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་བདེ་བ་འཛིན། ། ཞེ་སྡང་གིས་ནི་གསལ་བ་སྦོར། ། གཏི་མུག་གིས་ནི་མི་རྟོག་འབེབས། ། ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ཡོན་ཏན་རྒྱུ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་།

From the presence of the yoginī Caṇḍavimalā, who subsists on the food of meditative concentration: "The upward gaze is the secret of Brahmā; the self-manifestation of the faculties is Mahāmudrā. The essence of the nature of phenomena is embraced by skillful means; the arising of the freedom from conceptual elaboration is the vital point of the syllables." Thus she spoke. From the presence of Sahaja, who never forgets the welfare of others: "There is not a single sentient being in the three realms who has not been one's father or mother. To feel no compassion for those dwelling in a samsara devoid of bliss is to be insane." Thus he spoke. From the presence of Morusuṣaka, who is devoted to practice: "The arising of the freedom from conceptual elaboration is the secret vital point. The main path of the noble ones is bodhicitta. By taking the welfare of others as one's primary task, one's own welfare is perfected. In this, the accomplishments (siddhis) abide nearby." Thus he spoke. From the presence of Lapa, whose channels and winds are functional: "By binding recollective thoughts to luminosity, the radiance of the five primordial wisdoms of self-awareness appears. The appearances of earth, water, fire, wind, and space are the signs of the cause, path, and result." Thus he spoke. From the presence of Jñānadhara, whose meditative concentration is unwavering: "The rays of the pure essence appear as smoke; the light of bliss appears like a mirage. The clarity comes like fireflies; the non-conceptual rays appear like the sky." Thus he spoke. This is the second chapter, titled "The Manifestation of the Golden Sun," from the Vajra Song of the Manifestation of Suchness. From the presence of Indrabhūti, the sovereign lord of supreme power: "Through attachment, bliss is held; through aversion, clarity is ignited; through ignorance, non-conceptuality is brought down. Pride and envy are the causes of the qualities." Thus he spoke.

། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བ་ར་མིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱི་མི་གཙང་ལུད། ། ཞིང་ལ་འབྲུ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད། ། དེ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལ་ནི། ། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་འཕེལ། ། སྣང་བ་རང་གྲོལ་དེ་ལྟོས་དང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གསང་སྤྱོད་མཐར་ཕྱིན་མེ་གོ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྦས་པའི་ལམ། ། མ་གསངས་བགེགས་ཆེན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། གང་འདིར་མངོན་སུམ་མེད་པའི་གཟུགས། ། རྟོགས་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཉིན་མཚན་མེད་པ་ཅེ་སྤྱང་གི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཨ་ནུ་ཤྲཱིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལྷ་ཡི་ཐིག་ལེ་མ་བསྟན་པར། ། ཕྱག་རྒྱའི་འོད་ཟེར་ཕྱིར་མི་སྤྲོ། ། རིགས་ངན་གདོལ་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས། ། བདུད་རྩི་འཐུངས་ན་བཅུད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ན་བ་ལ་རྟོག་པ་ཤར་བ་ཀོ་ཏ་རི་ཏོག་ཙེ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པ་སྤང་བར་མི་བྱའོ། ། མི་མཐུན་ལམ་དུ་བསླང་བ་ཡིས། ། འགལ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་གྲོགས་སུ་འཆར། ། ཐབས་འདིས་གཉེན་པོའི་བྱ་བ་སྟོར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཨེ་ཝཾ་གི་གླུ་ལེན་པ་དེ་བ་སུ་ཁའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་ནགས་ལ་མཆེད་པའི་མེ། ། རླུང་གིས་རབ་ཏུ་སྦོར་བ་ལྟར། ། བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། ། དེ་ཚེ་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་དྷ་ར་ནིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡི། ། བློ་སྣང་རི་མོ་སུབས་པའི་རྗེས། ། དྲན་པས་མ་གོས་སྤུ་རིས་བྲལ། ། དངས་མའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་ས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

From the presence of the divine king Devarami: "The impure manure of the cities Causes the crops to grow in the fields; Likewise, within the continuum of a yogi, Afflictions cause wisdom to increase. Look at this self-liberation of appearances!" Thus he spoke. From the presence of Megowa, who had perfected the secret conduct: "The path of the hidden supreme siddhi— If not kept secret, great obstacles will arise. When the form that is not manifest here Is realized, realization will increase further." Thus he spoke. From the presence of Anuśrī, who possesses the conduct of a jackal day and night: "Without showing the deity’s bindu, The light rays of the mudrā are not projected outward. Through the conduct of a low-caste outcaste, If one drinks the nectar, it becomes the vital essence." Thus he spoke. From the presence of Kotaritoṭepa, in whom conceptual thoughts arose while ill: "One should not abandon conceptual thoughts. By taking the discordant as the path, Adverse conditions arise as friends. By this method, the function of the antidote is discarded." Thus he spoke. From the presence of Devasukha, who sings the song of E-Vaṃ: "Just as a fire spreading through a forest Is greatly fanned by the wind, For a yogi who has attained stability, At that time, adverse conditions become friends." Thus he spoke. From the presence of Dharani, who possesses the meditative concentration that benefits sentient beings: "After the patterns of mental appearances That have become objects of the mind are erased, Untainted by recollection and free from fine distinctions, This is the ground where the pure primordial wisdom dawns." Thus he spoke.

དུས་སྐད་ཅིག་མས་འདས་པར་རྟོགས་པ་ཤར་བ་ཛཱ་ལནྡྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། མི་རྟོག་སྤྲོས་བྲལ་འདུས་མ་བྱས། ། རང་བཞིན་མེད་པས་སྐྱེ་འགག་བྲལ། ། གཉིས་སྣང་གྲོལ་བའི་དེ་ཉིད་ནི། ། གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དགའ་བའི་མདངས་ལྡན་མ་བི་ཀ་སུ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་བཅོས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བའི་ས། ། གཉིས་སྣང་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་དབུས། ། མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བ་དེ། ། དྲན་བརྗེད་མཚམས་སུ་མ་བུ་ཕྲད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རཱ་ཧུ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་རྣམས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཏེ། ། ཕུག་ཁྲུས་ཚེ་འདིའི་མངོན་ཞེན་བཟློག། བདེན་འཛིན་གྲོལ་བ་འཁྲུལ་ལམ་ཆད། ། དེས་ནི་ཡེ་ཤེས་འབར་བར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཕྲག་དོག་ལམ་དུ་སློང་བ་མོ་ཛ་ཀི་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངལ་བ་དོན་མེད་ཚེ་འདིའི་ཆེད། ། རྩོལ་སྒྲུབ་ཚི་ཆད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། ། དོན་དམ་སྤྱོད་ལམ་མ་སྤངས་པའི། ། འཁྲུལ་པ་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་དྷརྨ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་གཞི་རྩ་བྲལ། ། གཉུག་མ་རང་ངོ་རྟོག་པ་ཡིས། ། འདམ་གྱིས་མ་གོས་དངས་པའི་ངང་། ། གནས་ལུགས་སྣང་སྟོང་རྐྱེན་དང་བྲལ། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཐོས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ཛོ་ཀི་ཨ་ལིང་གི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་མེད་པའི་གཤིས། ། དེར་ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་མཉམ། ། སྣང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། ། དེ་ནི་སྣང་བ་རང་གིས་བསྟན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཐུགས་རྗེའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་གསེར་གླིང་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ཡི། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །

From the presence of Jālandhara, who realized the passing of time in a single instant: "Non-conceptual, free from elaboration, and unconditioned; Lacking inherent nature, it is free from arising and ceasing. This reality, liberated from dualistic appearance, Is the state of the innate, coemergent." From the presence of Vikasura, radiant with joy: "The ground from which uncontrived insight arises, In the center free from the conditions of dualistic appearance, Where signs are liberated in their own place— At the boundary between mindfulness and forgetfulness, mother and child meet." From the presence of the yogi Rāhula: "All things are illusory by nature; By washing the cave of the mind, attachment to this life is reversed. Liberated from grasping at reality, the path of delusion is severed; By this, primordial wisdom is made to blaze." From the presence of Mojakiri, who brings envy onto the path: "Exertion for the sake of this life is meaningless toil; Striving and achievement are causes of exhaustion and suffering. Without abandoning the conduct of the ultimate, Delusion will not be reversed." From the presence of Dharmapa, liberated from bondage: "All phenomena are devoid of essence and root; By realizing the innate nature itself, In a state of clarity unstained by mud, The natural mode is appearance-emptiness, free from conditions." From the presence of the learned yogi Aliṅga: "The nature of diversity is without inherent existence; Therein, the ground, path, and fruition are equal. The dharmatā, which is without appearance, Is shown by appearance itself." From the presence of Suvarṇadvīpa, adorned with compassion: "Bodhicitta is like a wish-fulfilling jewel, Bestowing the fruits of one's desires."

སངས་རྒྱས་མ་བཅོས་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ། ། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་གནས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་པདྨ་བི་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོགས་པའི་བུམ་པ་བཟང་པོ་ནས། ། ཆེད་འཛིན་རྩོལ་བ་མ་བྱས་པའི། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ་གཉིས། ། རང་གཞན་དོན་དུ་ངང་གིས་འབྱུང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དྲན་པ་སོ་ལ་འཇོག་པ་དྷོ་ཀ་རི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྐྱེན་ཕྱིར་མི་འབྲང་ཚངས་པའི་སྤྱན། ། དྲན་པ་སོར་གཞག་དེར་འཛིན་བྲལ། ། ཡེངས་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་མི་འཛིན། ། ཀ་ར་ཎ་བཅིངས་བདེ་བའི་སྟན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འོད་གསལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཀརྨ་སིདྡྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཇིག་རྟེན་གསུམ་བདག་གྱེན་ལ་བལྟ། ། རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར་སྤྲོས་བྲལ་དང་། ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། དབང་པོ་རང་སྣང་དེར་ལྟོས་དང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྒྱུད་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་གྲོལ་བ་ས་ག་ཛའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐོས་པས་གྲོལ་བ་ཚིག་གི་གནད། ། མཐོང་བས་ཆོག་པ་དོན་གྱི་གནད། ། འདྲ་མན་མ་ཞུགས་སེང་གེའི་གསང་། ། རུ་ཏྲའི་སེལ་མེད་སྨིན་རྗེས་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བསམ་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ས་ལི་ཏ་སུ་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྒྲ། ། སྙིང་ལ་ཞེན་པ་འཁྲུལ་པ་འཇིག། སྒྱུ་མའི་མཚང་རིག་བདེན་འཛིན་བྲལ། ། གསེར་ལ་ར་མེད་འདོད་དགུར་བསྒྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ལྡན་མེ་དི་ནིའི་ཞལ་སྔ་ནས། བྱས་པ་དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་གྱི། ། ཁུར་བོར་བདེ་འདོད་ཐར་པའི་ལམ། ། སྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་དངོས་གྲུབ་རྒྱུ། ། ཡུན་དུ་བསྲིངས་ན་མངོན་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"The Buddha is the uncontrived, spontaneously present body, abiding naturally within all beings," he said. From the presence of Padma Vimala, who realized the primordial wisdom of equality: "From the excellent vase of realization, without the exertion of deliberate grasping, the two bodies—the dharmakāya and rūpakāya—arise naturally for the benefit of oneself and others," he said. From the presence of Dhokaripa, who places mindfulness upon the threshold: "The eye of Brahmā does not follow after conditions; mindfulness is placed upon the threshold, free from grasping. The distracted mind does not grasp at objects; the karaṇa is bound upon the seat of bliss," he said. From the presence of Karmasiddhi, the yoginī of luminosity: "The Lord of the Three Worlds looks upward; the vajra-uṣṇīṣa is free from elaboration. The stainless Mahāmudrā—look at the self-manifestation of the senses," he said. From the presence of Sagaja, who is liberated through the four classes of tantra: "Liberation through hearing is the key point of words; sufficiency through seeing is the key point of the meaning. Without entering the trap, it is the secret of the lion; without the stain of Rudra, one is liberated upon ripening," he said. From the presence of Salitasuka, who possesses the wisdom of reflection: "The sound of appearances lacking inherent nature destroys the delusion of attachment in the heart. Knowing the secret of the illusion, one is free from grasping at truth; like gold without dross, it is transformed into whatever is desired," he said. From the presence of Medinī, who possesses the eight great siddhis: "Abandoning the burden of meaningless suffering and desiring the bliss of the path to liberation, diligent practice is the cause of accomplishment; if sustained for a long time, it will be manifested," he said.

ངག་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཨ་ནུ་ཀི་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྩོལ་སྒྲུབ་མི་ཆད་འབྲས་བུ་སྟོར། ། ཆུ་ལ་ཐུག་སྲུབ་ཐོན་མི་བྱ། ། གསེར་མཚོན་མཐོང་བའི་ས་ལ་ནི། ། ངལ་དུབ་སྤངས་ན་མངོན་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དབང་ཉམས་ལས་ཤར་བ་གྷ་དྷ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་བཅོས་ཟླ་བ་ཚེས་པའི་སྤྱན། ། རྣམ་པའི་ལྟ་སྟངས་སྤྲོས་དང་བྲལ། ། འཇམ་པའི་རླུང་གཟུང་གཉུག་མའི་ངང་། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་འཆར་བར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་ཆེན་ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་སུ་ནི་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཞུན་ཐར་འབྱོངས་པས་འཕྲོ་རྒོད་འདུལ། ། དེས་ནི་དངས་གསལ་དྲི་མེད་འཛིན། ། ཕྲ་རགས་མི་མཐོང་ཟླ་ཚེས་མིག། ཡུལ་སྣང་མ་གཟིགས་འཛིན་རྟོག་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེན་པ་གཟིགས་པ་ཨ་ཛུ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། བླ་མས་ངོ་སྤྲད་གཉུག་མའི་དོན། ། རྒྱུད་ལ་འཇུག་པ་བྱིན་རླབས་མཐུ། ། རྟོགས་ན་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི། ། འདི་ཡི་ས་ལམ་འཁོར་ལོས་བསྟུང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཤྲཱི་ཨ་པ་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཁྱུང་ནི་མ་ཡི་མེ་དྲོད་ཀྱིས། ། ཤིན་ཏུ་སྒོ་ང་རྒྱས་པར་བྱེད། ། དབུགས་ཀྱང་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ལ་ཁད། ། བྱ་ཕྲུག་ནམ་འཕང་གཅོད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་མཁའ་འགྲོ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཀམྦ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་དྲ་བ་དབང་པོའི་གཞུ། ། མཁའ་ལ་ཤར་བ་འབྱུང་བའི་དངས། ། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་བདག། འདི་ཡིས་ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་བསྟན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བྷི་ནུ་ཀ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དངོས་པོའི་ཆོས། །

From the presence of the yoginī Anukiri, who is isolated in speech: "If effort and achievement are not ceased, the fruit is lost. Do not churn the water to produce butter. On the ground where the gold is seen, if one abandons fatigue, it will be manifest." Thus she spoke. From the presence of Gadhapa, in whom the wisdom of realization arose through the power of empowerment: "The gaze of the uncontrived crescent moon is free from the elaborations of conceptual forms. By holding the gentle breath in the innate state, wisdom is made to dawn in the continuum." Thus he spoke. From the presence of Sunidhari, the yoginī of the union of great bliss: "Through mastery of the melting process, agitation and proliferation are subdued. By that, one holds the stainless, clear, and limpid state. Not seeing the coarse or subtle, the eye of the crescent moon does not perceive objective appearances; it is free from grasping and conceptualization." Thus she spoke. From the presence of Ajupa, who perceives the truth: "The guru’s introduction to the innate meaning is the power of the blessing that enters the continuum. If realized, it is the basis of all qualities; by this, the paths and stages are traversed swiftly." Thus he spoke. From the presence of Śrī Apaka, the wisdom of meditation: "Just as the heat of the mother’s fire causes the garuḍa’s egg to fully develop, the chick is on the verge of breaking free from the shell and soaring into the sky." Thus he spoke. From the presence of Kambala, in whom conceptual thought arose from the signs of the ḍākinīs: "Just as a rainbow, a net of light, appears in the sky as the clarity of the elements, this self-nature of appearances without inherent existence demonstrates the specific characteristics of all phenomena." Thus he spoke. From the presence of Bhiṇukari, the yoginī who has attained mastery over the mind: "The various appearances are the phenomena of entities..." [The passage continues].

རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་དབེན། ། ཇི་ལྟར་ཆུ་སྣང་ཟླ་བ་བཞིན། ། ཁོང་དུ་ཆུད་པས་འཁྲུལ་པ་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ལྟ་སྟངས་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་ཀུནྡྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྣོ་ངར་ཆགས་པ་ཁྱབ་འཇུག་མིག། རྐྱེན་ལ་གཟིགས་པ་གཉིས་སྣང་འཇོམས། ། ཡུལ་སྣང་མ་མཐོང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས། ། དེར་འཛིན་གྲོལ་བས་སྤྲོས་དང་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྣང་བ་སྒྱུ་མར་འབྱོངས་པ་ལེགས་སྨིན་ཀ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀུ་མཱ་རི་ཡི་རྣམ་པ་ལ། ། མི་གཉིས་མཚུངས་པར་བསྣོལ་མར་བལྟ། ། སྟེང་དང་འོག་གི་རྣམ་པ་ནི། ། དེ་དུས་གང་ཡང་མཐོང་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཐོས་པས་མཐའ་ཆོད་པ་ཀྵ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངེས་པའི་དོན་མཐོང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། ། མོས་གུས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི། ། བློ་ལ་ཁམས་རྣམས་(དང་,ངང་)གིས་འདུ། ། གཅིག་ལ་ཡོན་ཏན་ཀུན་མཐའ་ཡས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རང་གི་སྐྱོན་གཅུང་པ་ལ་མཁས་པ་མོ་སུ་ཀ་བྷི་རུའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐོས་དང་སྒོམ་དང་བསམ་པའི་མཐའ། ། རིག་པ་སྙེམས་དང་བྲལ་བས་འབད། ། དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡིད་ཆེས་ཏེ། ། རྩ་བ་མོས་གུས་མཆོག་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རང་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་པ་ཀུ་ལི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སོར་བཞག་དུས་གསུམ་ཆིག་ཆོད་ཀྱི། ། སྣང་ཕྱིར་མི་འབྲང་དུས་གསུམ་གྲོལ། ། རྣལ་མའི་རང་ཁང་སྤྲོས་བྲལ་འཛིན། ། མ་བཅོས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཆེད་དུ་མི་འཛིན་སྨྱོན་མ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཛྙཱ་ན་བྷི་ནུའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྨ་བྱ་རྒྱ་རུ་ཆུད་པ་བཞིན། ། རིག་པ་སོ་ལ་བཞག་པ་ཡིས། ། བདེ་བ་གསལ་བ་སྒྲོག་ཏུ་འཇུག། རྣམ་རྟོག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་མི་འགྱུར། །

"Its own essence is utterly secluded; just like the moon appearing in water, by realizing this, delusion is destroyed." Thus he spoke. From the presence of Kunda, who took the gaze as the path: "The sharp and fierce eye of Viṣṇu, looking at conditions, destroys dualistic appearance. When the appearance of objects is not seen, it is the expanse of space; by being liberated from grasping at that, one is free from conceptual elaboration." Thus he spoke. From the presence of Lekmin Kara, who mastered appearances as an illusion: "Regarding the form of Kumāri, look at the two non-dual aspects interlaced. At that time, neither the upper nor the lower aspect will be seen at all." Thus he spoke. From the presence of Kṣaṇa, who reached certainty through hearing: "Seeing the definitive meaning, superimpositions are severed. Through devotion that is unerring, the elements naturally gather in the mind. In the one, all qualities are infinite." Thus he spoke. From the presence of Mosukabhiru, who was skilled in examining his own faults: "The limits of hearing, meditating, and reflecting are reached by striving with awareness free from pride. The cause of that is conviction, arising from the supreme root of devotion." Thus he spoke. From the presence of Kulipa, who recognized the naturally abiding primordial wisdom (jñāna): "In the state of natural rest, the three times are resolved at once. Not following after appearances, one is liberated in the three times. Holding the natural state, free from elaboration, the uncontrived is the dharmakāya." Thus he spoke. From the presence of Jñānabhinu, a yoginī like a madwoman who does not grasp intentionally: "Like a peacock caught in a net, by placing awareness upon the edge, bliss and clarity are brought into the snare; one will not be moved by the winds of conceptual thought." Thus he spoke.

ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དབང་ཉམས་ལ་ཤར་བ་ཛ་ཡནྟིའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་ཡེངས་རིག་པ་དྲན་པའི་རྩིས། ། སྤྱོད་འགྲོས་བཞི་ལ་བཟུང་བ་ཡིས། ། བདེན་པ་ཟད་པ་དོན་གྱི་གསང་། ། མཐོང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་ལ་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཀ་ཀི་དུང་འབུད་མ་ཨ་ཨུ་ད་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཆོག་དོན་དྲན་པ་ལ་མ་ཆགས། ། ཡེངས་པའི་སེམས་ལ་དེ་ཉིད་སྟོང་། ། གང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། ། མཚང་བརྗེད་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་འགོ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་གླེགས་བམ་བལྟས་པ་ལ་ཤར་བ་རྩ་བ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡི་གེ་བཞི་ཡིས་བཀའ་རྒྱུད་ཁྲོལ། ། ཐུབ་པའི་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་གསུམ་གྱིས། ། བདེ་གཤེགས་ལུང་གི་རྒྱུད་པ་ཟིན། ། གནད་རིག་གསང་བའི་གཏེར་མཛོད་བརྟོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་མོ་ཀུ་ལ་ཙཎྜའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདག་མེད་དོན་མཐོང་ཡུལ་ངོས་དེར། ། ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་ཟད་པའི་ས། ། རིག་བྱེད་འཛིན་པ་བྲམ་ཟེའི་བུ། ། གསང་ཚིག་ཕ་ཡི་གསུང་ལས་རྙེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཕྲ་རགས་བཅད་པ་ཙམ་པ་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྩ་དང་རླུང་དང་རིག་བྱེད་གསུམ། ། ཤེས་པ་ལུང་ཁྱེར་སྤྲོས་བྲལ་གྱིས། ། སྟེང་དུ་བཅིངས་པ་གསང་གི་གནད། ། བཤིག་རྗེས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་འཆར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྙིང་རྗེའི་མདངས་ལྡན་མ་ཤྲཱི་སིདྡྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདེ་དང་སྟོང་བ་གསལ་བའི་ཉམས། ། རྟོག་པའི་གཡོ་འགུལ་ལས་གྲོལ་བ། ། རིག་པ་ཆིག་ཚུགས་ལམ་ཁྱེར་གྱིས། ། ལྟ་སྟངས་དོར་ཤུལ་སྤྲོས་བྲལ་དང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འགྲོ་རྣམས་གཟིགས་བ་རི་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡི། །

Thus he spoke. From the presence of Jayanti, to whom the wisdom of realization dawned through empowerment: "By holding the four modes of conduct with the medicine of undistracted awareness, one sees the secret of the ultimate meaning—the exhaustion of truth—and delusion collapses regarding objects." Thus he spoke. From the presence of Aku Dar, who blew the conch of ka-ki: "Do not be attached to the mindfulness of the supreme meaning; in the distracted mind, that very [meaning] is empty. When there is no inherent nature in anything, the stain of delusion—the forgetting of the vital point—arises." Thus he spoke. From the presence of Tsawa Ri, to whom realization dawned from reading the volumes of scripture: "The Kagyü is unlocked by the four syllables; through the three modes of conduct of the Sage, the lineage of the Sugata’s oral transmission is maintained. By knowing the vital point, the secret treasury is opened." Thus he spoke. From the presence of Mokula Caṇḍa, skilled in engaging the mind: "In that very object where the meaning of selflessness is seen, all phenomena without exception are exhausted. The son of a Brahmin who holds the Vedas found the secret words in the speech of his father." Thus he spoke. From the presence of Campaka, who cut through the subtle and coarse: "The channels, winds, and the three Vedas—by carrying the consciousness of the oral transmission in the state free from elaboration, the secret vital point is bound above. Once that is dismantled, bliss, clarity, and non-conceptuality arise." Thus he spoke. From the presence of Śrī Siddhi, who possesses the radiance of compassion: "The experiences of bliss, emptiness, and clarity are liberated from the movement of conceptual thought. By taking awareness as the path in a single, steady gaze, the state free from elaboration remains in the wake of the gaze." Thus he spoke. From the presence of Biri, who beholds all beings: "Non-duality appears as duality..." [The text continues].

བློ་དེ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དེ། ། འདི་ཡིས་སྲིད་པའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར། ། སྣང་བ་རང་གྲོལ་དེ་ལྟོས་དང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་དྷ་རི་སུ་ཁའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་དག་དྲི་མ་ཅན་གྱི་བློ། ། ཉ་ཕྱིས་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། ། དངུལ་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། ། ཉ་ཕྱིས་དངུལ་གྱིས་སྟོང་པར་བྱོས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་བ་རྡོ་རྗེའི་མགུར་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདངས་རྣམ་པར་དངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ། ། ། ། སྤུ་རིས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་གཏུམ་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡུལ་གྱིས་མ་བསླད་སོ་མའི་ངང་། ། མཛོད་སྤུའི་བར་ན་དབང་པོ་དངས། ། སྣང་བ་རང་གྲོལ་ཡི་གེ་མིག། འདི་ཡིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མེ་ཏི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡུལ་གྱི་གསལ་ཆ་མ་འགགས་ལ། ། ཤེས་པ་དེར་འཛིན་བྲལ་བ་ཅན། ། རྟོག་པའི་འཕེན་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། ། སྨིན་མའི་མཚམས་ན་རབ་ཏུ་གནས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྣང་བ་དཔེ་ཆར་ཤར་བ་མེ་ཁ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལམ་ལ་གང་འཕེན་རྟེན་འབྲེལ་འགྲོས། ། འདི་ལ་གདམས་ངག་ཡུལ་གྱིས་སྟོན། ། ཚོགས་དྲུག་དཔེ་ཆར་ཤར་བ་ཡི། ། རྟོགས་པའི་རྐྱེན་བསྐུལ་སྣང་བས་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་མོ་བྷི་མ་ལ་སི་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལམ་གྱི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི། ། གཅིག་ཏུ་(ངས་,ངེས་)པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། རྟོག་པའི་རྟེན་དུ་གང་གྱུར་པ། ། དེ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དམིགས་མེད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཀ་ལི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས།

"That delusory appearance of the mind is what links one to the continuity of existence. Look at the self-liberation of appearances!" so he spoke. From the presence of the yoginī of union, Dharisukha: "When the impure, stained mind perceives the luster of a mother-of-pearl shell and a cognition grasping it as silver arises, realize that the mother-of-pearl is empty of silver." So she spoke. This is the third chapter, titled "The Radiance of Wisdom," from the Vajra Song of the Manifestation of Suchness. From the presence of Caṇḍālī, who does not direct the mind toward subtle details: "In the fresh state, untainted by objects, the senses are clear within the space between the eyebrows. This self-liberation of appearances, the eye of the syllable, destroys mental engagement." So she spoke. From the presence of Metīta, skilled in the methods for swift and complete awakening: "While the clarity of the object is unceasing, the cognition is free from grasping at it. Completely liberated from the propulsion of conceptual thought, it abides perfectly at the junction of the eyebrows." So she spoke. From the presence of Mekhalā, for whom appearances arise as scriptures: "Whatever propels one on the path is the movement of dependent origination. In this, the instructions are shown by the object. The six consciousnesses arising as scriptures act as the conditions that stimulate realization." So she spoke. From the presence of Mōbhimālasiti, who has realized the wisdom of the expanse of phenomena (dharmadhātu): "That which becomes an aid on the path is not necessarily one thing alone. Whatever serves as the support for conceptual thought, that is the action seal (karmamudrā)." So she spoke. From the presence of Kālipa, who experiences the non-referential:

མཉམ་གཞག་མི་བསྐྱར་བཤིག་རྗེས་བལྟ། ། དམིགས་བྲལ་ཤེས་པ་འཛིན་ལས་གྲོལ། ། དེ་ཚེ་དུས་ཀྱི་རྗེས་མི་འབྲང་། ། རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཏི་མུག་ལམ་སློངས་པ་མོ་བྷ་ལ་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། བྱིང་རྒོད་བྱ་རས་མ་སླེབས་པའི། ། གསལ་དངས་ཕྱེད་པའི་འཕྲོ་ལ་བཤིག། རྗེས་སྲོང་བ་ནི་བསྒོམ་གྱི་(གནང་,གནད)། ། འདི་ཡིས་ཕྲ་རགས་དྲི་མ་སེལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བརྡ་ལ་གོ་བ་ལོངས་པ་ཀ་ན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྩ་བ་རང་ངོ་བརྡ་ཡིས་རྟོགས། ། ངེས་པ་བླ་མའི་གསུང་ལས་སྐྱེས། ། དོན་མཐོང་བས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། ། མཁའ་འགྲོ་མཐུ་ཡིས་བར་ཆོད་སེལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རང་གི་ཚིག་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་མོ་མོ་ཧ་རི་སུ་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡང་དག་དོན་ལ་ཡི་གེ་མེད། ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། ། བླ་མའི་བརྡ་ཐབས་ཆེ་བ་ཡིས། ། རྟགས་པའི་འཆར་སྒོ་འབྱེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་གྲུ་བཟོ་ལ་མཁས་པ་ཀནྟི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། དམིགས་པ་མ་བཅོས་བློ་རྟེན་ཞིག། མཚན་མ་རང་གྲོལ་སྒོམ་དང་བྲལ། ། འཛིན་མེད་སྤྲོས་བྲལ་རྣམ་རྟོག་ནུབ། ། ཉམས་ལེན་གྲོལ་བས་གྲོལ་བ་ཐོབ། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཤྲཱི་མ་ནུ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། བློ་རྟོགས་མ་ཞུགས་ཐ་མལ་གྱི། ། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་གཉུག་མ་ཡི། ། རང་ཁ་བཅོས་བསླད་དང་བྲལ་བ། ། བསམ་དུ་མེད་དོ་སྒོམ་དང་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རང་རིག་བློ་རྟེན་དང་བྲལ་བ་དའུ་བ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་གཞི་ཡིས་སྟོང་པའི་སར། ། ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་བློ་རྟེན་ཤིག།

"Do not interrupt meditative equipoise; look after it has dissolved. Awareness free from focal points is liberated from grasping. At that time, do not follow after time; conceptual thoughts are liberated into the state of the nature of phenomena (dharmatā)." Thus he spoke. From the presence of Mohbalata, who brought delusion onto the path: "When the watchman of laxity and agitation has not arrived, dissolve the flow of clear and lucid discernment. To straighten it afterward is the essential point of meditation. By this, the stains of the subtle and coarse are cleared away." Thus he spoke. From the presence of Kanapa, who gained understanding of the symbols: "The root, one's own nature, is realized through symbols. Certainty is born from the guru's speech. By seeing the meaning, superimpositions are severed. Through the power of the ḍākinīs, obstacles are cleared." Thus he spoke. From the presence of Momoharisuka, who abides in the aspiration to make his own words a continuous stream: "In the authentic meaning, there are no letters. It transcends the domain of speech, thought, and expression. Through the great symbolic methods of the guru, the door of realization will be opened." Thus he spoke. From the presence of Kantipa, who is skilled in building the boat of conceptual thought: "Without fabricating a focal point, let the support of the mind collapse. Signs are self-liberated, free from meditation. Without grasping, free from elaboration, conceptual thought subsides. Through the liberation of practice, liberation is attained." Thus he spoke. From the presence of Śrīmanurā, the yoginī of mental isolation: "Without the intellect entering into conceptualization, that very ordinary awareness is the innate (nija). It is naturally free from fabrication and corruption; it is inconceivable and free from meditation." Thus she spoke. From the presence of Daubarī, whose self-knowing awareness is free from a support: "In the ground where all phenomena are empty, let awareness be objectless and the support of the intellect collapse." Thus he spoke.

དབྱིངས་དེར་རྟོག་པའི་རྩ་བ་བྲལ། ། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་རྩོལ་ལས་འདས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཀཾ་ཀ་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐོག་མ་ཐ་མ་དབུས་མི་དམིགས། ། རིག་པ་མཁའ་ལྡིང་རྟེན་མི་འཚོལ། ། རྩ་བྲལ་ནམ་མཁའི་རྗེས་ཐོབ་ཅན། ། བསམ་མེད་ཉམས་མྱོང་དམིགས་དང་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྣམ་རྟོག་གཞི་མེད་དུ་མཐོང་བ་ཨུ་ཏི་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་གཞི་མེད་སྐྱེ་འགག་གྲོལ། ། རྟོག་བྲལ་བློ་ཡིས་མ་གོས་པ། ། དྲི་མེད་མཚན་མ་རང་སར་དངས། ། རིག་པ་གཅེར་བུ་དེ་ལྟོས་དང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེམས་ཀྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་མ་ཤྲཱི་སི་སུ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་གློད་པ་ཡི། ། ངང་དེར་ཕྲ་རགས་རྟོག་པ་ཡལ། ། སྤུ་རིས་མེད་པ་དྲན་མེད་དབྱིངས། ། དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་ས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཉུག་མ་སྲངས་སུ་ཆུད་པ་ཀམྦ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡུལ་གྱི་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པའི། ། ཤེས་པ་དེར་འཛིན་བྲལ་བའི་གནས། ། རྟོག་པའི་ཡལ་ས་སྣ་ཡི་རྩེ། ། མ་ཡེངས་སྲངས་དེར་ཡེ་ཤེས་འཆར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་མོ་ན་རུ་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་སྐྱེས་པ་ལ་འཆི་བ་མེད། ། ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་དབེན། ། མ་དྲན་པ་ལ་བརྗེད་པ་མེད། ། བློ་ཡིས་མཐའ་གྲོལ་ཡིད་བྱེད་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ངོ་སྤྲད་གནད་ལ་ཕོག་པ་དྷ་ཀ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་གཉུག་མའི་ལམ། ། སྤུ་རིས་མ་དམིགས་རྟོག་པ་ཆད། ། བློ་རྟེན་དྲི་མ་སྙིང་ལ་དག། རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"In that expanse, the root of conceptualization is absent; it is non-mental engagement, transcending effort," so it is said. From the presence of the non-dual wisdom yoginī Kaṅkadharī: "Beginning, end, and middle are not observed; awareness, like a garuḍa, seeks no support. Free of roots, possessing the aftermath of space, the experience beyond thought is free of focal points," so it is said. From the presence of Utipa, who sees conceptual thoughts as groundless: "Phenomena are groundless, liberated from arising and ceasing; unstained by a conceptual mind, stainless signs are cleared in their own place. Look at that naked awareness!" so it is said. From the presence of Śrī Siṃhapā, who holds the treasury of wisdom that accords with the meaning of the mind: "By relaxing awareness after tightening it, subtle and coarse thoughts vanish in that state. The stainless expanse of non-recollection without distinctions is the ground where stainless wisdom dawns," so it is said. From the presence of Kambala, who has entered the path of the innate: "The clarity of objects is unceasing; that cognition is the state free of grasping. The place where thoughts vanish is the tip of the nose; in that path of non-distraction, wisdom dawns," so it is said. From the presence of Monaruta, who abides in aspiration: "In the unborn, there is no death; phenomena are empty of their own essence. In the non-remembered, there is no forgetting; the mind is liberated from extremes, free of mental engagement," so it is said. From the presence of Dhakari, who strikes the vital point of the introduction: "Non-mental engagement is the path of the innate; without observing distinctions, conceptualization is severed. The stains of mental support are purified in the heart; conceptual thoughts are liberated into the state of the nature of phenomena," so it is said.

ཆོས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་མོ་ཤྲཱི་དྷ་ནིའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣ་ཚོགས་ཡུལ་སྣང་གཞི་མེད་དུ། ། ཕུག་ཁྲུས་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་ལས་ལྡོག། ཡེངས་མེད་ནམ་མཁའ་མདུང་ཚུགས་ཀྱི། ། སྲངས་དེར་རྟོག་པ་སྐྱེ་ལམ་ཆད། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པའི་དྲི་མ་དག་པ་ས་པ་ཀ་ར་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པ་གྲོལ་བའི་རྗེས་ཐོབ་ནི། ། ཡིད་ཀྱི་སྤུ་རིས་ངོས་གཟུང་བྲལ། ། དམིགས་མེད་ངང་དེར་བློ་མཐའ་གྲོལ། ། གཉུག་མ་ངོས་གཟུང་མེད་པར་སངས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འཁྲུལ་པའི་སྒྲོག་གྲོལ་བ་མོ་སུ་ཁ་སིདྡྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དུ་མ་སྤྱད་པའི། ། དྲན་མེད་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། ། ཡིད་དང་བྲལ་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཆགས་སྡང་གྲོལ་བ་སརྦ་བྷ་ག་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཟུང་འཛིན་ལམ་གྱི་ས་བོན་གྱི། ། དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་། ། ཆོས་རྣམས་རྩ་བྲལ་གཞི་ཡིས་སྟོང་། ། གཉིས་སྣང་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་མོ་བཛྲ་ཧ་ལུའི་ཞལ་སྔ་ནས། རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་ཀློད་པ་ཡིས། ། ངང་དེར་ཡིད་འཕམ་སེམས་ངལ་སོས། ། རྟོག་པ་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་གྲོལ། ། དེ་ཡིས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། གདམས་པ་ལྷ་ལ་གསན་པ་ཀམྦ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ནི། ། ངོ་བོ་ཆོས་སྐུར་གྲོལ་གྱུར་ཀྱང་། ། སྐྱེ་བོས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། རང་གསལ་ཐབས་ཀྱིས་ཆོད་པ་ནི། ། བླ་མ་དུས་ཐབས་བསྟེན་པར་རིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་བྲལ་རོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་པུ་ཏྲ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས།

From the presence of Mo Shri Dhani, who is free from the eight worldly concerns: "The various appearances of objects are without basis; the delusion of the inner cave is turned back from the object. In the state of undistracted, spear-straight space, the path for the arising of conceptual thought is severed." Thus she spoke. From the presence of Sapa Kara Pa, whose stains of conceptual thought are purified: "The post-meditation of liberated conceptual thought is free from identifying the fine details of the mind. In that state of non-referentiality, the intellect is liberated from extremes; the innate is cleared away without identification." Thus she spoke. From the presence of Mo Sukhasiddhi, who has released the shackles of delusion: "Without engaging the objects of the six consciousnesses, the path of non-mindful nirvana is the non-conceptual expanse of phenomena (dharmadhātu). Being free from the intellect, it is Mahāmudrā." Thus she spoke. From the presence of Sarva Bhagala, who is liberated from attachment and aversion: "The seed of the path of subject and object is the state of non-arising suchness. Phenomena are empty of a root and a basis; with the liberation of dualistic appearance, there is neither samsara nor nirvana." Thus she spoke. From the presence of Mo Vajrahalu, who abides in the aspiration to completely purify the buddha-fields: "By relaxing the tension of awareness, the mind finds rest and the weary intellect is relieved in that state. Conceptual thought is liberated into the nature of phenomena (dharmatā); thereby, the five wisdoms are perfected." Thus she spoke. From the presence of Kambala, who heard the instructions from the deity: "Although the nature of conceptual thought is liberated into the essence of the dharmakāya, ordinary beings do not see it. To cut through with the method of self-clarity, know that one must rely on the guru and the timely method." Thus she spoke. From the presence of Putra Li, who possesses the conduct of the taste free from conceptual thought:

འཇིག་རྟེན་བདེ་སྡུག་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ། ། དེ་ནི་ལས་ཡིན་སེམས་ལ་བསགས། ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་ལས། ། རིག་པ་སེམས་ཉིད་གདོད་ནས་དག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ལས་ཀྱི་ས་བོན་བསྲེགས་པ་སུ་ཀ་ཏོའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡེངས་ན་གནས་པའི་བར་དུ་ནི། ། རིག་པ་སོ་ཟིན་དྲན་པ་འཁྱིམ། ། ངོ་བོ་འཛིན་རྟོག་ལས་གྲོལ་བ། ། བློ་ཡི་སྣང་བ་གཞི་རྩ་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཧ་ཧ་ཧའི་གད་རྒྱངས་ཅན་ཨ་ཧ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁོར་བ་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ན། ། མྱ་ངན་འདས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། ། མཚང་དེ་མྱ་ངན་འདས་པའོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འགྲོ་བ་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པ་ནཱ་ག་བོ་དྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངོ་བོ་ཅི་ཡང་སྣང་བ་སྟེ། ། རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། མཚན་ཉིད་གཞི་རྩ་བྲལ་བ་ཅན། ། སྐྱེ་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟོས་དང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ལས་དང་འཇུག་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་མོ་ཤྲཱི་སིདྡྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། དྲན་ནས་བརྗེད་པའི་མཚམས་དེ་ན། ། བློ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གནས། ། རྐྱེན་བྲལ་དབུས་ན་རབ་ཏུ་འགིང་། ། དེ་མཐོང་ན་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེན་འཛིན་མི་བརྟེན་མ་དབང་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡུལ་སྣང་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་ལ། རྐྱེན་གྱིས་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་དུ། ། སྐྱེ་བ་མེད་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ། བདེན་པ་ཟད་པ་མིག་གིས་སྟོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་དྷ་རི་སུ་ཁའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཐ་དད་དུ། ། སྣང་བའི་ནད་ཀས་དངོས་པོའི་ཆོས། ། སེམས་ལས་ཕྱིས་གྱུར་ཕ་རོལ་ན། ། དོན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"The cause for the arising of worldly happiness and suffering is karma, which is accumulated in the mind. Its essence is the karma of the intellect; awareness, the nature of mind, is primordially pure." Thus he spoke. From the presence of Sukatopa, who burned the seeds of karma: "While distracted, even during the interval of abiding, awareness is held by mindfulness. Its essence is liberated from grasping and conceptualization; the appearances of the intellect are devoid of ground or root." Thus he spoke. From the presence of Aharapa, who possesses the laughter of Ha Ha Ha: "Beyond the abandonment of saṃsāra, there is no nirvāṇa. The very lack of inherent existence of saṃsāra—that is the secret of nirvāṇa." Thus he spoke. From the presence of Nagabodhi, who holds beings with compassion: "The essence appears as anything whatsoever; the nature is not any thing at all. Its characteristic is devoid of ground or root; look at the unborn essence itself!" Thus he spoke. From the presence of Moshrisiddhi, who possesses the power of engagement with karma: "At the boundary between remembering and forgetting, the wisdom beyond the intellect abides. It dances brilliantly in the center, free from conditions. If you see that, you will be liberated." Thus he spoke. From the presence of Madangana, who does not rely on grasping at truth: "Regarding the various appearances of objects, white and red, at the very moment they appear due to conditions, they are devoid of arising. Truth is exhausted; the eye is empty." Thus he spoke. From the presence of Dharisukha, who possesses the eye of wisdom: "The disease of appearing as diverse within a single entity is the phenomenon of things. If one looks for that object beyond the mind, it does not exist." Thus he spoke.

བློའི་མཐའ་གྲོལ་བ་ར་ཏ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་སྐྱེས་དངོས་གཞི་རྩ་བ་བྲལ། ། གཞི་མེད་བློ་འདས་དེ་ཁོ་ན། ། དྲན་མེད་དབྱིངས་ན་གནས་པ་ནི། ། དངས་མ་རྐྱེན་གྱིས་བསླད་མི་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཉོན་མོངས་པ་མི་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་མོ་ཏ་དི་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚོགས་དྲུག་ཇི་ལྟར་ཤར་གྱུར་ཀྱང་། ། བདེན་འཛིན་བཅད་པས་བག་མི་ཆགས། ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་གྲོལ་ལས་མི་སོག། འཁོར་བ་རང་སར་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཨ་ཀ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དེ་ལས། ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་དེ། ། ཉོན་མོངས་ཡིད་ཡིན་གཞི་རྩ་བྲལ། ། དེ་མཐོང་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་འོད་དང་ལྡན་པ་མོ་ཤྲཱི་པ་ར་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐྱེ་མེད་ངང་ལ་སྣ་ཚོགས་ཤར། ། ཤར་བ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ལས། ། མ་འདས་ཆུ་དང་འཁྱག་པ་བཞིན། ། དབྱེར་མེད་རྟོགས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྣང་བའི་རང་མཚན་གཟིགས་པ་ལ་ལནྟའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། ། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། ། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་མོ་ཏ་པ་ས་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་དང་སྲིང་མོ་བུ་མོ་ཡི། ། ཐ་དད་སྒོ་ནས་བོས་པའི་མིང་། ། འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་ངོ་བོ་ལས། ། མ་གྱུར་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཡུལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བས་མུ་དྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། ། མཐུན་འཇུག་བཀྲོལ་བའི་རྗེས་དེ་ལ། ། སྣང་བ་རྩ་བྲལ་མཚན་མ་གྲོལ། །

From the presence of Ratana, whose mind is liberated from extremes: "The unborn, the fundamental reality, is devoid of a root; it is the groundless, mind-transcending suchness. Abiding in the expanse of non-recollection, the pure essence is not corrupted by conditions." Thus he spoke. From the presence of Motadila, who possesses the power to not gather afflictions: "However the six collections of consciousness may arise, by cutting through the grasping at true existence, no habitual tendencies are formed. The cause of delusion is liberated and karma is not accumulated; samsara is liberated in its own place." Thus he spoke. From the presence of the hero Vajrakara: "The cause for birth in samsara is produced by the afflictions. The afflictions are the mind, which is devoid of a root or basis. Seeing that, the wheel of existence is destroyed." Thus he spoke. From the presence of Moshrīparana, who possesses miraculous light: "Diversity arises within the unborn state; that which arises does not transcend the unborn, just like water and ice. If one realizes their inseparability, that is Mahāmudrā." Thus he spoke. From the presence of Lanta, who perceives the specific characteristics of appearances: "Form is empty of form; in phenomena that lack inherent nature, neither samsara nor nirvana are seen even in a dream." Thus he spoke. From the presence of Motapasari, who possesses non-conceptual wisdom: "The names 'mother,' 'sister,' and 'daughter' are distinct labels called from different directions. That they do not deviate from the essence of Drowa Zangmo is a wondrous object." Thus he spoke. From the presence of Mudra, who is free from effort: "Following the unraveling of conventional engagement, appearances are rootless and signs are liberated." Thus he spoke.

འཛིན་མེད་རང་གི་བློ་རྟེན་ཞིག། མ་བྱས་ཤེས་པ་དེ་ལྟོས་ཤིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བདུད་དང་གཞན་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་མི་ཚུགས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་མོ་བི་མ་སི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་བྱུང་། ། སྣ་ཚོགས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་། ། རྒྱ་མཚོ་ནང་གི་གཟའ་སྐར་བཞིན། ། བདེན་པར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པའི་བློ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་བྱ་ཏྲི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ངོས་ཟུང་བྲལ། ། སེམས་ཉིད་རྩ་བྲལ་དེར་ངོས་ཟིན། ། སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད། ། ཆོས་རྣམས་གཞི་མེད་དེར་ངོས་ཟིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་མོ་རཏྣ་སིདྡྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཟུགས་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་འདྲ། ། སྒྲ་རྣམས་བྲག་ཅའི་རྣམ་པ་ཅན། ། ཡིད་ནི་རྨི་ལམ་འཕར་མ་བཞིན། ། རང་བཞིན་གང་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཐབས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཛྙཱ་ན་ཀ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། དམིགས་པས་བཟུང་བ་ཡིད་ཀྱི་ལས། ། བཤིག་པས་དངས་མ་གསལ་བར་འགྱུར། ། དཔེར་ན་འཕྲུལ་གྱི་མེ་ལོང་བཞིན། ། བློ་འཛིན་དྲི་མ་བསྟེན་མི་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་བ་ས་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། གང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བརྗོད་མི་ནུས། ། བརྡ་ཡིས་མཚོན་པ་ཐབས་ཀྱི་གནད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་མ་སི་ར་ནུ་སའི་ཞལ་སྔ་ནས། རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་ཀློད་པ་ཡི། ། (དང་,ངང་)དེར་ཕྲ་རགས་རྟོག་པ་ཡལ། །

"Let your own mind rest without grasping; look at that very cognition!" so he said. From the presence of Mōbimasitā, who possesses the power that cannot be overcome by Māras or other proponents: "The variety of the world arises from karma; variety is empty of its own essence. Like the planets and stars in the ocean, the mind that grasps at them as true is deluded." so she said. From the presence of Byatritpa, who knows that phenomena lack inherent existence: "Through experience, it is free from identification; recognize the nature of mind as rootless. In the appearance of variety, there is no inherent existence; recognize phenomena as groundless." so she said. From the presence of Moratnasiddhi, who possesses the wisdom that pierces conceptual thought: "Form is like a city of gandharvas; sounds have the nature of echoes; the mind is like a dream within a dream; no inherent nature is seen at all." so she said. From the presence of Jñānakara, who possesses the wisdom that does not transcend skillful means: "The activity of the mind is grasping at objects; by dismantling that, the pure essence becomes clear. Like a magical mirror, do not rely on the stains of mental grasping." so he said. From the presence of Devasarī, a yoginī who is naturally habituated to the perfection of wisdom: "When the coemergent wisdom is born within one's continuum, the experience cannot be expressed. The key point of skillful means is to point it out through symbols." so she said. From the presence of Siranusā, a holder of the treasury of wisdom: "By tightening awareness and then relaxing, subtle and coarse thoughts vanish in that state." so she said.

སྤུ་རིས་མེད་པ་དྲན་མེད་དབྱིངས། ། དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་འབར་བའི་ས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་མཛོད་འཛིན་མ་ར་སི་ནིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཉུག་མ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཡི། ། ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བརྗོད་མི་ཤེས། ། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོས་དབེན་པ་ཡིས། ། གཤིས་དེ་བློ་ཡི་ཡུལ་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་བ་རྡོ་རྗེའི་མགུར་ལས་གཉུག་མ་རང་གི་ངོ་བོ་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ། ། ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་བཏང་ཞིང་རྒྱལ་རིགས་དམན་པའི་ས་བཟུང་བ་དཱ་རི་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདི་ལྟར་འདི་ལ་སེམས་གནས་པ། ། དེ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། ། བློ་ལྡན་དཔའ་བོས་འདུས་བྱས་དང་། ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གནད་ལ་བལྟ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཐུགས་རྗེའི་དཔལ་ལྡན་ལི་ཏ་པུ་ཀིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀྱེ་མ་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ནི། ། བཤིག་ནས་མཚན་མེད་ལ་གནས་ན། ། དེ་ཡིས་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་པ། ། སྟོང་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་གནས་སུ་བཏང་བ་ཨུ་ན་ལ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་རང་གི་སེམས། ། འོད་གསལ་བ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན། ། ཀྱེ་མ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་འདུས་མ་བྱས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་མ་ཤྲཱི་ལ་ལི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྒྱུ་མའི་རྟ་དང་གླང་པོ་ལྟར། ། སྣང་བའི་དུས་ན་ངོ་བོས་སྟོང་། ། ཀྱེ་མ་རྣམ་རྟོག་གིས་བརྟགས་པའི། ། ཞེན་ཡུལ་དེ་ཉིད་གཞི་ཡིས་སྟོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྒྲོལ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་ཀམྤ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། དང་པོ་ཤེས་བྱ་རྣམ་རྟོག་ཏུ། ། མ་ཤེས་འཁོར་བ་སྟོང་མི་འགྱུར། །

"The expanse of non-recollection, free from conceptual distinctions, is the ground where stainless primordial wisdom blazes," he said. From the presence of Marasini, the Holder of the Glorious Treasury: "This innate awareness that has arisen in the continuum is inexpressible. Since all phenomena are devoid of intrinsic nature, that fundamental mode is not an object of the intellect," he said. This is the fourth chapter, titled "Beholding the Innate Essential Nature," from the Vajra Song of the Clear Manifestation of Suchness. From the presence of Dārika, who abandoned worldly affairs and took the station of a low-born kṣatriya: "When the mind abides in this way, that is meditative equipoise. The wise hero observes the essential points of the conditioned and the unconditioned," he said. From the presence of the glorious Lītapuki, endowed with compassion: "Alas! If one dismantles the perception of signs and abides in the signless, one will thoroughly understand all phenomena without exception to be empty," he said. From the presence of Unalana, who renounced worldly activities: "One's own mind is primordially unborn, possessing the nature of luminosity. Alas! The ultimate bodhicitta is unconditioned, just like space," he said. From the presence of Maśrīlalita, the source of bliss: "Like illusory horses and elephants, appearances are empty of essence at the very moment they appear. Alas! The objects of attachment imputed by conceptual thought are empty of any basis," he said. From the presence of Kampa, who was blessed by Tārā: "First, if objects of knowledge are not understood as conceptual thought, saṃsāra will not become empty."

ངོ་བོ་གཞི་མེད་རྩ་བ་བྲལ། ། འདི་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དད་པའི་སྟོབས་མ་སུ་ཀ་རཏྣའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆུ་ཤིང་གི་ནི་སྙིང་པོ་བཞིན། ། ཆོས་རྣམས་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཅན། ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་དོན་གྱི་མཆོག། དེ་མཐོང་སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བརྡ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཕྱེ་བ་ཀ་ན་ཡེ་ན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀྱེ་མ་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པའི། ། ཤེས་པ་རང་རྐྱ་མི་འགྱུར་རོ། ། མ་བྱས་ཤེས་པ་སོ་མ་ནི། ། གཉེན་པོ་མ་བྲལ་ལྷུག་པར་གནས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྒྱ་མཚོའི་མདངས་ལེན་མ་ཛྙཱ་ན་སིདྡྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཤེས་པ་རྟེན་མེད་བདག་པོ་བྲལ། ། གཅེར་བུ་བློ་ཡིས་མ་གོས་པ། ། ཤེས་པ་རང་ཁ་སྐྱེ་འགག་གྲོལ། ། རྟོག་པས་མ་གོས་དྲི་མ་མེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་ཕྱག་རྒྱ་མ་ལ་ཤར་བ་ཨ་ནནྟའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་དངོས་མེད་ལ། ། དོན་དེ་བྱིས་པས་མི་ཤེས་པས། ། རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག། བླ་མའི་གསུང་ལས་ངེས་མཐོང་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་འོད་ཟེར་ཛམྦྷ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐྱེ་མེད་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ཡིས། ། འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་གྲོལ་འགྱུར་ན། ། ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དབང་ལ་རྟོག་པ་ཤར་བ་ཨུ་ཏི་ཀུ་པ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་དང་། ། འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། ། རང་གི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་དབེན། ། གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དེ་ལྟོས་དང་། ། བདེན་པ་རང་འཛིན་གཞི་ལ་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་མ་ཤྲཱི་དུ་ཀ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས།

"Essence is without basis and devoid of root; herein, there is no inherent nature," he said. From the presence of Masukarata, the power of faith: "Like the core of a plantain tree, all phenomena are without essence. Realizing selflessness is the supreme goal; seeing that, existence is torn to shreds," he said. From the presence of Kanayenapa, whose eye of insight was opened to the symbols: "Alas! The uncontrived nature of awareness is independent and unchanging. This uncreated, fresh awareness remains relaxed, free from antidotes," he said. From the presence of Jñānasiddhi, who captures the luster of the ocean: "Awareness is without support and free of a master. Naked, unstained by the intellect, awareness is self-arising, self-ceasing, and liberated. Untouched by conceptualization, it is stainless," he said. From the presence of Ananta, in whom conceptualization arises as the mudrā: "Since phenomena are by nature without entity, the childish do not know this reality. The nature, the self that is unborn, will be seen with certainty through the Guru’s speech," he said. From the presence of Jambhala, the glorious radiance: "If one is liberated from the perception of unborn, characterized entities, one will no longer engage with the outer and inner sense bases," he said. From the presence of Utikupati, in whom conceptualization arises as empowerment: "Form, feeling, perception, formations, and consciousness are, by their very essence, utterly secluded. Look at that which is without basis and devoid of root, and the ground of grasping at truth will collapse," he said. From the presence of Śrīdukari, the source of insight:

གློ་བུར་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། ། དྲན་རིག་རྟོག་པ་བདེན་པ་སྟོང་། ། འགྲོ་འོང་མེད་པའི་འོད་གསལ་ལ། ། འདི་ལ་འཁོར་འདས་ཡོད་རེ་སྐན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདག་མེད་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ས་ག་ལ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། དཔལ་ལྡན་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། ། ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་དེ་ལྟོས་དང་། ། འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི། ། ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་གསལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་མ་སིངྒ་སིང་ངའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀྱེ་མ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་ཡིད། ། མ་སྐྱེས་བླ་མེད་མཆོག་གི་ལམ། ། རྙེད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས། ། འཁོར་བ་ལས་ནི་ཡིད་དབྱུང་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཁར་ས་པཱ་ཎི་ལ་བསྐོར་བ་བྱས་པས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ན་རི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། བླ་མའི་བརྡ་ལས་ངེས་རྙེད་པས། ། དེས་ནི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་རིག། བྱིས་པས་མེད་པའི་ཆོས་ལ་རྟོག། དེས་ནི་ལས་ལས་གྲོལ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འགྲོ་བའི་དུག་སེལ་མ་དྷརྨ་ལང་གེའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་པོ་ཡི་ནི་མཚང་རིག་པས། ། དངོས་མེད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར། ། ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ལས། ། མ་འདས་བདེན་པར་འཛིན་པས་འཁྲུལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འོད་གསལ་ནང་ཕྲད་པ་ཙནྟི་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། འོད་གསལ་འགྲོ་འོང་མེད་པ་ཡི། ། བསམ་མེད་སྒོམ་དང་བྲལ་བ་ནི། ། གཉུག་མ་སྲངས་སུ་ཆུད་པ་ལས། ། འཆར་འགྱུར་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ནོར་བུའི་སྤྱན་ལྡན་མ་བྷ་ར་ཨ་ར་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣ་རྩེར་ཡིད་བཅིངས་གནད་ཀྱི་གསང་། ། མ་ཡེངས་མི་རྟོག་སྐྱེ་བའི་ས། ། ཀ་ར་ཎ་ཡིས་བདེ་རླུང་བཟུང་། །

"Conceptual thoughts of mindfulness and awareness, born from adventitious conditions, are empty of true existence. In the luminosity that has no coming or going, how could there be samsara or nirvana?" Thus he spoke. From the presence of Sagala, who was blessed by Nairātmyā: "Look into the mirror of wisdom of the glorious maṇḍala of the mind, and the phenomena of the past, future, and present will appear clearly as empty." Thus she spoke. From the presence of Siṅga-siṅga, who possesses the power of bliss: "Alas! Since the unsurpassed, supreme path of the unborn has not been found by the weary mind, one should become disillusioned with saṃsāra." Thus she spoke. From the presence of Rīpa, who found relief by circumambulating Kāśyapa: "By gaining certainty through the guru’s symbols, one realizes that all phenomena are empty. The childish conceptualize phenomena that do not exist; therefore, they are not liberated from karma." Thus he spoke. From the presence of Dharmalāṅgī, who dispels the poison of beings: "By knowing the hidden flaw of entities, one will thoroughly understand non-entities. Since phenomena do not transcend the nature of an illusion, grasping them as true is delusion." Thus she spoke. From the presence of Caṇḍīpa, who encountered luminosity within: "Luminosity is without coming or going; it is beyond thought and free from meditation. By entering the natural path, it will dawn; it is not the domain of others." Thus she spoke. From the presence of Bharāralī, who possesses the jewel-eye: "The secret vital point is to bind the mind to the tip of the nose. This is the ground where non-distraction and non-conceptuality arise. By means of the karaṇa, hold the blissful winds." Thus she spoke.

བདེ་ཆེན་ཐིག་ལེ་གནས་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཟག་མེད་བདེ་བ་ལ་རྒྱལ་བ་ཤྲཱི་ཀྵུ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། བསྐལ་པ་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་དུ། ། གསེར་གྱི་རྒྱལ་བའི་མཆོད་པ་གུས། ། བླ་མའི་བ་སྤུ་ཁུང་གཅིག་ལ། ། སྐུ་མཉེད་སོང་ལ་ཁྱད་པར་འཕགས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་ཅན་སུ་ཀ་དྷ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། བསོད་ནམས་ཏིལ་དང་རི་རབ་ཁྱད། ། སུ་ཞིག་ཐར་པའི་གྲོང་མཆོག་འདོད། ། བླ་མ་གཙུག་ཏུ་བཀུར་བར་བྱ། ། འདི་བརྗེད་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཡལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མ་རིག་སྒོ་ངའི་སྦུབས་འབྱེད་པའི་ཨ་ལི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་། ། ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མར་བློ་ཐག་བཅད། ། བདེན་འཛིན་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་མི་བྱ། ། གྲུབ་མཐའི་ལྟ་བ་འདོད་པ་སྤང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ལྡན་མ་རི་དྷ་རུའི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡི། ། བློ་དེ་ཐོང་ཅིག་བདུད་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་སྣང་ཤེས་པ་གྲོལ་གྱུར་ན། ། འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་དང་དུ་དངས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བརྡ་ལས་དོན་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པའི་སྒྲོག་བཅད་པ་སུ་ཏ་ལ་ལི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཉོན་མོངས་གཉེན་པོར་མ་སོང་བའི། ། ཆོས་ཀྱིས་སངས་ལམ་རྙེད་མ་ཡིན། ། ཀྱེ་མ་རྒྱུད་དང་མ་འབྲེལ་པའི། ། ལྟ་བསྒོམ་མིང་ཡིན་ཅི་ཕྱིར་རུང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱན་ལྡན་སུ་རི་ཀ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་བཅོས་རྣལ་མའི་ཐིག་ལེ་ནི། ། སྙིང་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་པ་འཇིག། ཤེས་པ་རྐྱེན་གྱིས་མི་བསླད་དོ། ། ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་གྱུར་ན། ། ཁྲོ་བོའི་རིག་པ་རྟེན་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། །

"It causes the bindu of great bliss to abide," he said. Regarding untainted bliss, the Victorious Śrīkṣuti said: "Even if one were to respectfully make offerings of gold to the Victorious Ones for as many eons as there are grains of sand in the Ganges, massaging a single pore of the Guru’s body is far more distinguished." The compassionate Sukhadhana said: "The difference between merit and Mount Meru is like a grain of sesame. Whoever desires the supreme city of liberation should honor the Guru upon their crown. If this is forgotten, the supreme siddhi will vanish." Alipa, who breaks the shell of the egg of ignorance, said: "Appearances are empty of the essence of form; resolve that all phenomena are like an illusion. Do not rely on a continuum of grasping at true existence, and abandon the desire for philosophical tenets." Maridharu, who possesses the power of diligence, said: "That mind which is intensely attached to anything—let it go, for it is a demon. When dualistic perception is liberated, delusion is purified into the nature of phenomena." Sutalalipa, who saw the meaning through symbols and thus severed the shackles of delusion, said: "Dharma that does not serve as an antidote to the afflictions will not find the path to Buddhahood. Alas! How could a view or meditation that is not connected to one's own continuum be suitable, even if it bears the name?" Surikariri, who is adorned with merit, said: "The uncontrived, authentic bindu, by relying upon the heart, destroys delusion. Consciousness is not corrupted by conditions; if it follows after objects, it relies upon the awareness of the wrathful deities."

དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཀེང་རུས་མཐོང་བ་ལ་རྟོག་པ་ཤར་བ་ཀུམྦ་རི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་ལྷ་དབང་བརྒྱ་བྱིན་གྱི། ། མིང་དེ་གང་ལ་འོངས་བཙལ་ཀྱང་། ། ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ནས་མི་རྙེད་ལྟར། ། ལུས་ལ་བདག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཟབ་མོ་དཔལ་གྱི་འོད་ལྡན་མའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཡོད་པ་རུ། ། མ་མཐོང་བཙལ་བས་མ་རྙེད་པ། ། བྱང་ཆུབ་ལམ་ཡིན་བརྟག་པར་རིགས། ། བདག་མེད་སྒོམ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཁ་དྷ་ག་ག་ཏི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། འོད་གསལ་དངོས་མེད་ངོ་བོས་སྟོང་། ། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟོས་དང་། ། སྟོང་ཉིད་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ། ། འདུག་པ་ནུས་པའི་རྩལ་ཡིན་ཏེ། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་མ་ཛྙཱ་ན་བཛྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཟུང་། ། རིག་དང་སྟོང་པ་གཉིས་མེད་ལས། ། མ་འདས་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ། གསལ་བ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ། ། རྩལ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྩ་རླུང་ལས་སུ་རུང་བ་དབེན་པ་ཨི་ལ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ངོ་བོས་སྟོང་། ། གང་གིས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཤེས། ། དེ་ལ་འཆིང་བ་མཐའ་དག་བྲལ། ། སྐྱེ་དང་འཆི་བ་མི་མཐོང་ངོ་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པའི་དཔལ་དང་ལྡན་པ་མ་བ་སུ་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྟོང་པ་དག་ཀྱང་མ་མཐོང་བའི། ། མིག་དེས་དངོས་པོའི་གནས་ཐབས་མཐོང་། ། འཁྲུལ་སྣང་དག་པའི་དུས་དེར་ནི། ། སྐུ་གསུམ་ཞིང་ཁམས་འཆར་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བ་ཀེ་དུ་ཨ་ལ་པའི་ཞལ་ནས།

Regarding the arising of conceptual thought upon seeing a skeleton in a charnel ground, the venerable Kumbharipa said: "Just as one searches for the name of Śakra, the Lord of Gods, And though sought in every direction, it is not found, So too is the self within the body." The venerable Gambhīraśrīprabhā said: "Even in a dream, that which exists Is not seen; though sought, it is not found. This should be understood as the path to enlightenment. This is the meditation on selflessness and the yoga." The venerable Khaḍgacchati, who had attained mastery over the mind, said: "Luminosity is without entity and empty of essence. Look at that wisdom of the dharmadhātu! Abiding as the nature of the awareness of emptiness Is the creative power of capacity; It is the mirror-like wisdom." The venerable Jñānavajra, who shows the path to liberation, said: "Embrace the mirror-like wisdom. From the non-duality of awareness and emptiness, That which does not transcend this is wisdom itself. Clarity is the discerning wisdom, And its creative power is the all-accomplishing wisdom." The venerable Erapa, whose channels and winds were made serviceable, said: "All phenomena are empty of inherent nature and essence. Whoever knows them to be like a dream Is free from all bonds; They see neither birth nor death." The venerable Mavasudhari, who possesses the glory of realization, said: "With eyes that do not see even emptiness, One sees the mode of being of things. At that time, when delusive appearances are purified, The fields of the three kāyas will dawn." The venerable Kedualapa, who is free from coarse habitual tendencies, said:

ཇི་ལྟར་དེད་དཔོན་རྒྱ་མཚོ་ལས། ། མ་ཕྱིན་གླིང་དོན་མི་འགྲུབ་ལྟར། ། འཁོར་བའི་བློ་སྣ་མ་ལོག་པར། ། ཐར་པའི་ལམ་རྙེད་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ལེགས་པའི་འབྱུང་གནས་མ་སུ་ཁ་ཀུ་ལེའི་ཞལ་སྔ་ནས། བྱིས་པ་ཚེ་འདི་མིག་བལྟས་ནས། ། འཇིག་རྟེན་ཆེ་ཐབས་བསྒྲུབ་པ་ནི། ། ཕྱི་མ་རྣམ་སྨིན་སོག་པའི་རྒྱུ། ། རང་མགོ་རང་གིས་འཚོགས་པར་བས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ག་ན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡི། ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། གདོད་མ་ནས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། ། རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔའ་མོ་བློ་གྲོས་བཟང་མོ་བྷ་ག་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་སྐྱེས་མི་འགག་ཡི་གེ་མེད། ། མཚན་མ་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་མེད། ། རྗེས་སུ་མི་མཐོང་མི་དམིགས་པ། ། ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཐོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བསགས་སྦྱངས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རྟེན་ལས་འཕྲོ་ཅན་ཙ་དུར་ཀི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣང་སྟོང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིས། ། རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ནི། ། བློས་མ་བྱས་ཀྱི་རང་ཁ་སྟེ། ། མ་བཅོས་རྣལ་མ་སྤྲོས་དང་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། པདྨ་འོད་ལྡན་མ་སུ་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདི་ལ་རྟག་དང་ཆད་ལ་སོགས། ། གྲུབ་མཐའི་ལྟ་བས་རེག་མི་ནུས། ། བློ་འདས་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་མ་ཡིན། ། ཡི་གེས་སྟོང་ངས་མིང་ལས་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མཐོང་ལམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་ཤར་བའི་མ་ན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས། ། བྱུང་བ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། ། ལྟོས་དང་སྐལ་ལྡན་རིགས་ཀྱི་བུ། ། མཐོང་ན་མཆོག་གི་སྐལ་བར་ལྡན། །

"Just as a captain cannot reach the island Without first crossing the ocean, So long as the mind’s inclination toward saṃsāra Has not been reversed, the path to liberation will not be found." Thus he spoke. From the presence of the source of excellence, Masukukule: "Childish beings who gaze only at this life And strive for worldly greatness Are the cause for accumulating karmic ripening in the next; They are like those who strike their own heads with their own hands." Thus he spoke. From the presence of the exceptionally sublime Togpa Gana: "The wisdom of the essential nature of phenomena, Which are without substantiality, Is by nature primordially and inherently Pure." Thus he spoke. From the presence of the heroine Lodrö Zangmo Bhagadhari: "Unborn, unceasing, and without syllables, Without signs and without characteristics, Not seen and not perceived— In this, one sees perfectly complete awakening." Thus he spoke. From the presence of the fortunate Tsadurkipa, who had previously completed the accumulations and purifications: "Through the non-arising of appearance and emptiness, Cognition free from conditions Is the natural state, uncreated by the intellect; It is the uncontrived, genuine, and elaboration-free." Thus he spoke. From the presence of Pema Ödenma Sudhara: "This cannot be touched by philosophical views Such as eternalism or nihilism; It transcends the intellect and is not an object of speech or thought. Empty of syllables, it is liberated from names." Thus he spoke. From the presence of Mana, in whose continuum the wisdom of the path of seeing had dawned: "From the non-substantiality of all phenomena, This wondrous and marvelous dharma arises. Look, fortunate son of noble family! If you see it, you possess the supreme fortune." Thus he spoke.

ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་འདོད་འཇོ་མ་ཤྲཱི་ས་བ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངེས་པར་ཡང་དག་བརྟན་གྱུར་པ། ། འདི་ནི་ལམ་གྱི་དམ་པ་སྟེ། ། སྤངས་པ་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི། ། ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། མ་དད་པའི་སྣང་བ་སྒྱུར་ནུས་པ་ཀ་ན་ཀུ་ན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐྱེ་བོ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་གང་ལ། ། འཁོར་བ་རང་རྒྱུད་པ་རུ་སྣང་། ། དེ་ནི་འཕགས་པའི་སྣང་བ་ལ། ། སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་གཟིགས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བཟང་མོ་དགེ་བའི་འོད་ལྡན་མ་སུ་ཁ་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་སྣང་བ་ལ། ། བདེན་རྫུན་གཉིས་སྣང་གྲོལ་བ་ཡིས། ། འཁོར་བ་མཐོང་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། གཟོད་ནས་ཞི་ཞིང་དག་པའི་དབྱིངས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་པ་ཨང་ཙིང་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཁའ་ལ་ཟླ་བ་ཆུ་ནང་དུ། ། ནམ་དུ་ཡང་ནི་འཕོས་པ་མེད། ། ཆུ་ཟླ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་། ། ཆོས་རྣམས་དེར་ཤེས་འཁྲུལ་པ་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། རིག་པའི་རྒྱལ་མོ་ཨ་སུ་དྷ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡོད་པ་དང་ནི་མེད་པ་ཡི། ། བློ་འཛིན་དེ་ནི་དྲི་མ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་མཐའ་གཉིས་རྣམ་སྤངས་ལ། ། དབུས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་བ་རྡོ་རྗེའི་མགུར་ལས་སྙིང་གི་མེ་ལོང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ། ། ། ། དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་བོ་དྷི་པི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐྱེ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་ཁེགས་པས། ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ལྟ་བའོ། ། སེམས་བྱུང་དེ་ཡི་ཁམས་ཀྱིས་ནི། ། མཚན་ཉིད་གཟུང་བས་ལོག་རྟོག་ཁེགས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

Thus he spoke. From the presence of Śrī Sāvari, the wish-fulfilling cow of bliss: "That which has become definitively and perfectly stable is the supreme path; it brings to full completion the unsurpassed wisdom of the Buddha, the ultimate abandonment." Thus he spoke. From the presence of Kanakunapa, who is able to transform the perceptions of the faithless: "To the face of a person in delusion, saṃsāra appears as something with its own independent continuum; to the perception of the Noble Ones, it is seen clearly as a mere illusion." Thus he spoke. From the presence of Sukhadharī, the virtuous and radiant Bhadrā: "In the perception of a yogi, through liberation from the dual appearance of truth and falsehood, saṃsāra is not seen; it is the expanse that is primordially peaceful and pure." Thus he spoke. From the presence of Añjipa, who has purified the obscuration of sleep: "The moon in the sky never actually transfers into the water; the moon in the water is empty of its own essence. Knowing phenomena to be thus, delusion is destroyed." Thus he spoke. From the presence of Asudhalā, the Queen of Awareness: "The mental grasping at existence and non-existence is a stain; the yogi, having completely abandoned the two extremes, should not dwell even in the middle." Thus he spoke. This is the fifth chapter, titled "The Pure Mirror of the Heart," from the Vajra Songs of the Clear Manifestation of Suchness. From the presence of Bodhipa, who has attained the wisdom of "heat": "Because the delusion of ordinary beings has not been halted, they view things in terms of the duality of subject and object. By grasping the characteristics of the elements of those mental factors, wrong conceptions are halted." Thus he spoke.

ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ལྡན་མ་དྷི་རི་དྷ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པས་གཟུང་བས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི། ། སྒོ་དབྱེ་དབང་པོ་རྣམ་ལྔ་ཤར། ། དེ་ཡིས་ཡུལ་ལ་ཞུགས་གྱུར་པས། ། དུག་ལྔ་སྐྱེས་ནས་ལས་བསགས་པས། ། སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་གྲུབ་པར་བྱས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བ་སེང་གེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་མུན་པའི་རྒྱ་རུམ་ནི། ། སྣང་བྱེད་ཉི་མས་བསལ་བ་ལྟར། ། སྤྲོས་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིས། ། (དང་,དེང་)དེར་ཆོས་རྣམས་དག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་དཔལ་ལྡན་མ་སུ་ཀ་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆུ་འཛིན་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ལ། ། དངས་ཚེ་གུད་ན་ཡིབ་མིན་ལྟར། ། མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བ་ཡི། ། དབྱིངས་ན་འཁོར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཉིས་འཛིན་མདུད་པ་ཁྲོལ་བ་ཀི་ལ་ལ་ཀིའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ། ། བདག་འཛིན་ཉོན་མོངས་ཞིང་ཡིན་ཏེ། ། བདག་འཛིན་ལས་ཀྱི་ས་བོན་ནོ། ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔའ་མོ་ཤེས་རབ་བཟང་མོ་ཛྙཱ་ན་ལི་ཏ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདག་འཛིན་རྟོག་པའི་གཞི་ཡིན་ཏེ། བདག་འཛིན་རྣམ་རྟོག་མ་མོ་ཡིན། ། བདག་འཛིན་བག་ཆགས་སྣོད་ཡིན་ཕྱིར། ། མ་སྤངས་མྱ་ངན་འདས་མི་ཐོབ། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལ་སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་གཟིགས་པ་ཙནྡྷ་ལི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ། ། རྨི་ལམ་སྨིག་རྒྱུ་བྲག་ཅ་དངོས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གྱད་ཀྱི་སྟོབས་ལྡན་མ་དྷ་ར་མ་ཧཱའི་ཞལ་སྔ་ནས། མིག་ཡོར་སྤྲུལ་པ་ཆུ་ཟླ་དང་། །

From the presence of the powerful wisdom-holder Madhridhala: "Through the grasping of conceptual thought, the doors of the sense bases are opened and the five faculties arise. By engaging with objects through these, the five poisons are born and karma is accumulated, thereby establishing the wheel of existence." Thus he spoke. From the presence of Siṃhavā, who is free from the five fears: "Just as the darkness in a deep abyss is dispelled by the light of the sun, so too, through the non-elaborated coemergent, all phenomena are purified therein." Thus he spoke. From the presence of the glorious blessing-holder Sukata: "Just as clouds in the sky do not hide elsewhere when they clear, so too, when signs are liberated in their own place, saṃsāra does not exist within the expanse." Thus he spoke. From the presence of Kilalaki, who unties the knot of dualistic grasping: "Grasping at a self is the cause of saṃsāra; self-grasping is the field of afflictions; self-grasping is the seed of karma; grasping at a self is the path of delusion." Thus he spoke. From the presence of the heroine Jñānalitara, who possesses excellent wisdom: "Grasping at a self is the basis of conceptual thought; grasping at a self is the mother of discursive thoughts; because grasping at a self is the vessel for habitual tendencies, nirvāṇa is not attained without abandoning it." Thus he spoke. From the presence of Caṇḍālipa, who views the pleasures of saṃsāra as an object of compassion: "In this way, the nature of all phenomena is equality; they should be known to be like illusions, dreams, mirages, and echoes." Thus he spoke. From the presence of the powerful wrestler Dharamaha: "Like an optical illusion, a magical emanation, or the moon in water..."

ཆོས་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་ལས་མ་འདས། ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཤེས་གྱུར་ན། ། དུས་གསུམ་མི་དམིགས་སྤྲོས་བྲལ་འཆར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མཁའ་འགྲོའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་ཛ་ལ་སི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཛིན་བྲལ་རིག་པ་ཉམས་ལས་གྲོལ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བློ་བྲལ་ལ། ། བརྟགས་ན་འཁྲུལ་ལ་བསམས་ན་ལྡང་། ། བསྒོམས་ན་འཚལ་ལ་བཙལ་ན་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འཛིན་མ་བི་མ་ལ་སིདྡྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། དཔྱད་ན་སྟོང་ལ་རེག་པ་འགག། སྣང་དང་སྟོང་པའི་རྐྱེན་དང་བྲལ། ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད། ། ཆོས་རྣམས་མིང་མེད་ཡི་གེ་བྲལ། ། ཚིག་གི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཅན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ནོར་བུའི་འོད་ལྡན་མ་སུ་ཁ་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཚན་མ་རང་ཞི་སྐྱེ་འགག་བྲལ། ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། བསམ་ཡིད་བྲལ་བ་དེ་ལྟོས་དང་། ། འདི་ནི་ངོ་མཚར་གཟིགས་མོར་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཀརྨ་བཛྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། བློས་བྱས་བསམ་གཏན་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། ། རྟོག་པ་ཉིད་འབྲུ་འཁྲུལ་པའི་མཁར། ། བསྒོམས་ན་ཡོད་ལ་མ་བསྒོམས་མེད། ། དེ་ནི་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་སོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། པདྨའི་མདངས་ལྡན་མ་བྷ་སུ་ཀ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡི། ། ཕྱོགས་སུ་གང་ཞེན་ཉེ་མི་ནུས། ། རང་བཞིན་གཉུག་མའི་བསམ་གཏན་ནི། ། རང་ལ་བབས་པས་རྒྱུན་མི་འཆད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། གཉིས་སྣང་གི་དྲི་མ་དག་པ་པདྨ་བཛྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་རུ། ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁྱམ་པའི་རྒྱུ། ། བྱིས་པས་རྟོག་པ་དོན་དུ་བཟུང་། ། དེས་ནི་སྲིད་པ་དྲ་བ་བཏགས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"All phenomena do not transcend a reflection; if they are known to be like space, the three times are not perceived and freedom from conceptual elaboration dawns," he said. From the presence of Jālandharipa, who was blessed by the ḍākinīs: "Awareness free from grasping is liberated from experience; in Mahāmudrā, which is beyond the intellect, if analyzed it is delusion, if contemplated it arises, if meditated upon it is sought, and if sought it perishes," he said. From the presence of Mañjuśrīmitra, the glorious Tashi Dzinma: "If analyzed, emptiness is reached and contact ceases; free from the conditions of appearance and emptiness, it is expressed in words that are inexpressible; phenomena are nameless and devoid of letters, transcending the path of words," he said. From the presence of Sukhadharī, Norbu Ödenma: "Signs are naturally pacified, free from arising and ceasing; it has the characteristic of being without characteristics. Look at that which is free from thought and mind; this is a wondrous spectacle," he said. From the presence of Karmavajra, who reached the culmination of realization: "Meditative concentration created by the intellect is a mere reflection; conceptual thought itself is the fortress of delusion. If meditated upon it exists, if not meditated upon it does not; it depends upon conditions," he said. From the presence of Bhasukara, Pema Dangdenma: "One cannot approach the ultimate coemergent by clinging to any side; the meditative concentration of the innate nature is uninterrupted because it is naturally settled," he said. From the presence of Padmavajra, whose stains of dualistic appearance are purified: "The cause for wandering again and again in beginningless saṃsāra is that the childish grasp at conceptual thoughts as being real; by that, the net of existence is woven," he said.

བདེ་བའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་མོ་ཛྙཱ་ན་ས་གའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ། ། གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཡིས་དབེན་པ་བཞིན། ། ཆོས་རྣམས་དེར་ཤེས་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡི་གེ་བདུན་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དུག་ཐོན་པ་ཨ་ནནྟ་བཛྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། རླུང་སེམས་འོད་གསལ་ལ་བཅིངས་པས། ། གཉུག་མ་སྲངས་སུ་ཆུད་པར་བྱེད། ། རིག་པ་ཡུལ་གྱི་རྗེས་མི་འབྲང་། ། ཕྱི་རོལ་ཆགས་ཞེན་བཟློག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བཟང་མོ་དད་པའི་སྟོབས་ཅན་མ་སུ་ནི་བི་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། རིག་པ་བྱི་འཕུར་དུམ་བུའི་གནད། ། ལྟ་སྟངས་འཇོག་འདོར་རེས་གསོར་གྱིས། ། མི་རྟོག་ལྟེངས་ཀ་བསླང་ནས་ནི། ། ཐ་མལ་མངོན་ཞེན་ལྡོག་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བླ་མའི་བརྡ་ལས་དོན་གྱི་རང་ངོ་ཤེས་པ་བ་སུ་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀྱེ་མ་མཐོང་བར་དཀའ་བའི་ཆོས། ། ཕྲ་ཞིང་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ། ། ཡི་གེར་འཇུག་པ་ནུས་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྫུ་འཕྲུལ་དཔལ་ལྡན་མ་སུ་ཀ་ར་ཀིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ། ། དེར་འཛིན་རྟོག་མེད་འདུ་ཤེས་གྲོལ། ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡང་བཙལ། ། ངོ་བོ་སྟོང་པས་མི་རྙེད་དོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་རྐྱེན་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་བ་པྲཛྙཱ་ཕ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་འཛིན་གྲོལ་ན་བདེ་བ་ཆེ། ། ཐབས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྨན། ། འཁོར་བའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད། ། འདི་ལས་ལྷག་པའི་སེམས་ཡོད་མིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་མ་ཤྲཱི་ཨ་ལི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་སྲིད་གཅེས་འཛིན་མ་ཞིག་པར། །

From the presence of the one endowed with the ornament of bliss, Jñānasāgara: "All phenomena are by nature free from conceptual elaboration; nothing whatsoever exists, just as a mirage is devoid of water. By knowing phenomena to be thus, one is liberated." From the presence of Anantavajra, for whom the poison of the afflictions was expelled by the seven-syllable mantra: "By binding the wind and mind to the clear light, the innate is brought into the narrow path. Awareness does not follow after objects, and attachment to the external is reversed." From the presence of the faithful and noble Sunīvikā: "The key point of awareness is like a bird taking flight; by alternating between the gazes and the resting and releasing, the stagnant state of non-conceptuality is aroused, and ordinary clinging is overturned." From the presence of Vasudhara, who recognized the actual nature through the guru’s symbolic gestures: "Alas! The dharma that is difficult to see, subtle and of a peaceful nature—since phenomena are non-referential, it is impossible to engage them with words." From the presence of the glorious miraculous Sukarakī: "Free from mental engagement, the perception of grasping at that is liberated. Search for anything called 'self'—its essence is empty and cannot be found." From the presence of Prajñāphala, for whom conceptual thoughts were resolved upon their arising: "When grasping at things is liberated, there is great bliss. This medicine, the supreme of methods, destroys the diseases of saṃsāra. There is no mind superior to this." From the presence of Śrī Alita, the source of primordial wisdom: "As long as cherishing has not collapsed..."

འཆིང་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་མིན། ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གྲོལ་བ་དང་། ། སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་འཇིག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འབྲས་བུ་རང་ཆས་སུ་གཟིགས་པ་ཙརྱ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་པ། ། ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད། ། རྟོག་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ཡང་དག་མཐའ། ། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་མ་སིང་གྷ་དྷ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚིག་གིས་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་ཏེ། ། བླ་མའི་བརྡ་ལས་ངེས་མཐོང་བྱ། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ངོས་གཟུང་བྲལ། ། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་ཡུལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྩ་བའི་དོན་དབང་བཞི་ལས་རྙེད་པ་ཨ་བ་དྷཱུ་ཏཱི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། མི་མཐུན་ལམ་དུ་བསླང་བ་ཡིས། ། འགལ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་གྲོགས་སུ་འགྱུར། ། འདིས་ནི་སྣ་ཚོགས་ལམ་དུ་སློངས། ། (བགགས་,བགེགས་)སོལ་སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་མ་གྷ་མ་ལི་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ནམ་མཁའ་མདུང་ཚུགས་བསམ་གཏན་མཁར། ། རིག་པ་སོར་བཞག་གནད་ཀྱི་མཚང་། ། བདེ་གསལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད། ། ཡུལ་ལ་ཡེངས་པར་མི་བྱའོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འགྲོས་ལ་བྱང་བ་ཀྲྀཥྞ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀྱེ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ། ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟོས་དང་། ། སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་གསལ་འགྱུར་གྱིས། ། གཟུགས་ཀྱི་མཚང་མཐོང་དེ་ཉིད་ཤེས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ལྷའི་རྒྱན་ལྡན་པ་ར་པ་ཀི་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ། དེ་རིག་མྱ་ངན་འདས་རྟོགས་བྱེད། ། དངོས་པོ་མེད་ལ་དངོས་པོ་རུ། ། འཛིན་པའི་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ལ། །

"It is not that one is free from the causes of bondage; rather, through the liberation from grasping at a self, the wheel of existence is destroyed," he said. From the presence of Caryapa, who saw the fruition as spontaneously present: "All phenomena of birth, without exception, have a nature that neither comes nor goes. It is the ultimate reality, non-conceptual and free from elaboration, unconditioned and spontaneously accomplished," he said. From the presence of Ma Singhadhali, who possesses the ornament of ethical discipline: "It cannot be established through words; it must be seen with certainty through the symbols of the guru. The experience is beyond identification; this is the domain of the yoginī," he said. From the presence of Avadhūtipa, who found the root meaning in the four empowerments: "By taking adverse conditions as the path, conflicting circumstances become aids. Through this, the manifold is brought onto the path; obstacles are cleared, and appearances are liberated in their own place," he said. From the presence of Maghamaliti, the Moonbeam: "In the fortress of meditative concentration, like a spear fixed in the sky, the key point is to leave awareness as it is. This makes bliss and clarity continuous; do not let the mind wander toward objects," he said. From the presence of Kṛṣṇapa, who is skilled in the movement of dependent origination: "Alas! Profound by its very essence, look at the nature of form! The characteristic of emptiness will become clear; by seeing the hidden flaw of form, one knows reality itself," he said. From the presence of Rapakiri, who is adorned with the ornaments of the deities: "Knowing that, one realizes nirvāṇa. For those who possess the focal point of grasping at non-existent things as if they were real..."

ཐར་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་པ་ཀོ་ཤ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོས་སྟོང་། ། བདེན་ཟད་རྫུན་ཟད་ཡི་གེ་ཟད། ། དོན་ཟད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན། ། བསམ་དུ་མ་བཏུབ་བསྒོམ་ལས་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་འོད་འཛིན་མ་རཏྣ་ལི་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་བྲལ་ཡུལ་གྱི་རྗེས་མི་འབྲང་། ། སྣང་བ་ཧད་པོས་དེར་འཛིན་གྲོལ། ། སོར་བཞག་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་ངང་། ། བསྒོམ་བློ་འདུན་པ་དྲི་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མོས་གུས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྨིན་པ་ཨཱརྱ་སིངྒའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་རྣམ་ཀུན་ནི། ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་དང་བརྗོད་བྱའི་དོན། ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་འགྱུར་བས། ། གཞི་རྩ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བཟོད་པའི་སྟོབས་ལྡན་མ་ན་ཏ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ནི། ། སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་གྱི་སྣང་བ་སྟེ། ། རྐྱེན་སྣང་སྒྱུ་མ་ལས་མ་འདས། ། རང་བཞིན་མེད་དེ་ངོ་མཚར་ཡུལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དངོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་གཟིགས་པ་རཏྣ་བཛྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་སྲིད་འབྲས་བུ་འདོད་པའི་བློ། ། མ་གྲོལ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ། ། གང་གི་མཐར་ཐུག་ངོས་ཟིན་པའི། ། བློ་དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་རྟོག་གོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་འོད་ཟེར་ཤྲིདྡྷཱ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་དེ། ། ལམ་གྱི་བདུད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། ། རེ་བ་མེད་པའི་སྙིང་དཀྱིལ་ན། ། བླ་མེད་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་གནས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཉེན་པོའི་འཕྲང་ཆོད་པ་ཛ་ར་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། དཔའ་བོ་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་ཡིས། །

"Liberation will never exist," he said. Regarding the recognition of the wisdom free from conceptual elaboration, the venerable Kośapa said: "All phenomena are empty of essence; truth is exhausted, falsehood is exhausted, and letters are exhausted. When the referent is exhausted, it has the nature of space; it cannot be conceived and is liberated from meditation." The venerable Ratnalipti, the Holder of Glorious Light, said: "Free from conceptualization, do not follow after objects. Through a state of stunned appearance, grasping is liberated. In the state of the six consciousnesses left as they are in relaxation, the conceptual mind and its aspirations are stains." The venerable Āryasiṅgha, whose continuum was ripened by devotion, said: "All phenomena without exception, in every respect, are empty of both the expressive words and the expressed meaning. Thus, they are of a nature that lacks any foundation or root." The venerable Nantara, who possessed the power of patience, said: "The appearances of the objects of the six consciousnesses are appearances of various conditions. These conditional appearances do not transcend illusion; they lack inherent nature and are a marvelous object." The venerable Ratnavajra, who perceived things as lacking true existence, said: "As long as the mind that desires a result is not liberated, one does not transcend sorrow. The very mind that recognizes the ultimate limit is itself a conceptual construction." The venerable Śrīdhāna, the Radiance of Glory, said: "Know that the stain of supreme grasping is the demon of the path. In the center of the heart, free from hope, dwells the unsurpassed precious jewel." The venerable Jarana, who cut through the narrow pass of antidotes, said: "The heroic one endowed with intelligence..."

ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞི་བ་རུ། ། ཤེས་ཚེ་རིང་དུ་མི་ཐོགས་པར། ། སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་འཇིག་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་མདངས་ལྡན་མ་ཤྲཱི་ཀ་སུ་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི། ། ཐུབ་པའི་གསུང་གི་སྡེ་སྣོད་རྣམས། ། རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་དོན་གཅིག་པར། ། བླ་མའི་བརྡ་ལས་རབ་ཏུ་བླང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གོ་ཡུལ་རྗེས་ལ་འཁྱེལ་བར་ཏྲི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡིད་ལ་མ་བྱས་དངས་མའི་ངང་། ། གང་ཡང་མ་སྐྱེས་གཉུག་མའི་གཤིས། ། མ་བཅོས་རྣལ་མ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། བདག་མེད་གཉིས་བསྡུས་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་མ་སུ་རི་སུ་ཀའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཚང་མཐོང་ཆེད་འཛིན་བློ་མི་འཆར། ། ཆོས་རྣམས་བདེན་པ་ཟད་པ་རུ། ། མཐོང་བའི་དུས་དེར་བདེན་པ་གྲོལ། ། དེས་ནི་སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། རེ་དོགས་ཤིགས་པ་ཙནྡྲ་གོ་མིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། ། ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། ། ཁམས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་དབེན། ། ཆུ་ཡི་སྦུ་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་སྟོབས་ལྡན་མ་བྷ་ཏ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། ། རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ངོ་བོས་སྟོང་། ། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་མཚང་། ། དེ་ཉིད་ལྟོས་དང་རྣལ་འབྱོར་པ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འབྲས་བུ་ལ་བསྒྲུབ་བློ་བྲལ་བ་ཨ་ཤོ་ཀ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པ་བཙལ་བས་མི་རྟོག་པ། ། ནམ་དུ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་དེ། ། ཚོལ་བའི་དུས་ཉིད་རྟོག་པ་ལས། ། མ་འདས་དྲན་པའི་སྤུ་རིས་སོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"When the nature of phenomena is known to be peace, the wheel of existence is destroyed without long delay," he said. From the presence of the radiant Śrīkasutā: "The scriptural collections of the Sage’s speech—past, future, and present—are of one meaning despite their different enumerations; receive them perfectly through the symbols of the guru," he said. From the presence of the one who follows the sphere of understanding, Trita: "In the state of natural clarity where the mind is not engaged, the innate disposition is unborn in any way. The uncontrived, genuine dharmakāya is empty of phenomena, subsuming the two types of selflessness," he said. From the presence of the source of blessings, Musirisuka: "When the hidden fault is seen, the grasping mind does not arise. At the moment phenomena are seen as the exhaustion of truth, truth itself is liberated. By that, existence is torn to shreds," he said. From the presence of Candra-gomin, who shattered hope and fear: "Form is empty of form; like a plantain tree, it has no core. The elements are devoid of their own essence, like bubbles on water," he said. From the presence of the powerful Bhatarā, who possesses the strength of bliss: "Like a mirage, the sense bases are not established by nature and are empty of essence. Look at the hidden fault of appearances being liberated in their own place, O yogin!" he said. From the presence of Aśokara, who is free from the mind that seeks a result: "By searching for non-conceptuality through conceptual thought, it will never be found. The very moment of searching does not transcend conceptualization; it is merely a trace of mindfulness," he said.

དཔལ་གྱི་འོད་ལྡན་མ་སུ་ཀ་ཏོའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀྱེ་མ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ནི། ། རང་བཞིན་ངོ་བོས་སྟོང་གྱུར་པ། ། དེ་ཚེ་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པར། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཤྲཱི་ཙནྡྲ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། མི་རྟོག་འདོད་པའི་བློ་དེ་ཉིད། ། ངོ་བོ་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དེ། ། རྟོག་དང་མི་རྟོག་གཉིས་མེད་པ། ། དེ་ནི་རྩ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་བ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་མགུར་ལས་དཔལ་གྱི་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ། ། ། ། ཉམས་མྱོང་ཚོགས་དྲུག་གིས་བསྐོར་བ་བྷུ་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་ལ་བསྒོམ་དུ་མེད། ། བློ་ཡི་འདུན་བ་མི་བརྟེན་ཏེ། ། བསྒོམ་པ་བདག་པོ་ལ་གཏོད་ཅིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་འོད་ཟེར་ཅན་སིངྒ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། མི་བསྒོམ་ཤེས་པ་དེ་ལྟོས་དང་། ། སྐྱེ་འགག་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་ཡི། ། མ་བྱས་པ་ཡི་ཤེས་པ་ནི། ། ངོ་མཚར་ལྟད་མོའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རིག་པ་དངས་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནས་གཟིགས་པ་ཛཻ་ཏ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་རིགས་ངན་གྱི། ། སྤྱོད་པ་བྱས་ན་བྱ་བ་བཞིན། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ནི་དོན་མེད་པའི། ། སྤྱོད་པ་གཞི་དང་བཅས་ལ་སྤང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པའི་འབྱུང་གནས་མ་མ་དྷ་རོ་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཟིལ་དངར་བཅུད་ལེན་སྨན་གྱི་མཆོག། སྐྱུགས་ན་ནད་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན། ། སྒོམ་ཉམས་མུ་ཅོར་སྨྲས་པ་ན། ། ཡོངས་སུ་ཡལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

From the presence of the glorious Śrīmat Sukato: "Alas! The nature of conceptual thought Is empty of its own essential nature. At that time, without abandoning conceptual thought, One is liberated by its very nature." Thus he spoke. From the presence of Śrīcandra: "The very mind that desires non-conceptuality Is itself of the nature of conceptual thought. The non-duality of conceptuality and non-conceptuality Is the fundamental meaning." Thus he spoke. This is the sixth chapter, titled "The Radiant Arising of Glorious Light Rays," from the vajra songs of those who have attained realization, the Sarvayogitattvāloka-siddhi. From the presence of Bhūti, surrounded by the six collections of experience: "In Mahāmudrā there is nothing to meditate upon; Do not rely on the mind’s inclinations. Entrust the master of meditation to yourself." Thus he spoke. From the presence of the radiant blissful Siṅghali: "Look at that non-meditating awareness! Free from arising, ceasing, increasing, or decreasing, This uncreated awareness Is an object of wondrous spectacle." Thus he spoke. From the presence of Jetāri, who perceives the state of dependent origination within lucid awareness: "Just as a king might act With the conduct of a low-born person, A practitioner should abandon Meaningless conduct along with its basis." Thus he spoke. From the presence of Māmadharoḥa, the source of conceptual thought: "Just as the supreme medicinal elixir of nectar Becomes a disease if one vomits it up, If one speaks nonsense about meditative experience, It will completely vanish." Thus he spoke.

བྱིངས་རྨུགས་རྣོ་ངར་གྱིས་བསལ་བ་བྷི་ཏ་ཀ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣང་བ་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་རུ། ། གྲོལ་བར་མཐོང་བའི་མིག་དེ་ནི། ། དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་རྩལ། ། དེ་ནི་རྟོགས་པའི་གདེང་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དབང་ཕྱུག་གི་སྟོབས་དང་ལྡན་མ་བུ་ག་དྷ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྟོང་པའི་རང་བཞིན་འགག་མེད་དུ། ། འཆར་བ་གང་གིས་ཤེས་འགྱུར་བ། ། བློ་ལྡན་དེ་ནི་སྐལ་བ་བཟང་། ། ལས་གྲོལ་མེད་ན་ཐར་བར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། སྟོང་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེས་ལ་ཟིན་པ་རཏྣ་ཛ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་གསལ་བ་ཡི། ། ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ། ། ཡུལ་དང་སྒོ་ང་ཕྲད་པ་བཞིན། ། དེ་ཉིད་བརྟགས་པས་རང་བཞིན་མེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་མདངས་ལྡན་མ་ཨ་ཛུ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན། ། རིག་པ་སྤྲོས་བྲལ་འདུས་བྱས་མིན། ། རྟོག་མེད་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། ། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་མ་གྲུབ། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ལྟ་བ་མིང་ལས་གྲོལ་བས་གྲུབ་མཐའི་འདོད་པ་ཞིག་པ་བྷ་དྲ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣ་རྩེར་ཡིད་བཅིངས་འགྱུ་བ་དངས། ། ཡུལ་སྣང་མ་མཐོང་དེར་འཛིན་བྲལ། ། དུས་གསུམ་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པའི། ། དེ་ཚེ་དྲན་པའི་རི་མོ་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་མདངས་ལྡན་མ་སི་རི་དྷི་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཤེས་པ་མདུང་ཚུགས་སྤྲོས་པ་ཞི། ། དེ་ཡིས་རྟོག་པའི་འགྲོ་འོང་ཆད། ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་རང་སྣང་གི། ཡུལ་ན་བསམ་མེད་བསྒོམ་དང་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རླུང་སེམས་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་འཆིང་བ་ཀུན་དུ་རུའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐར་ལམ་དགྲ་མེད་མི་འོང་བས། ། སྒྲུབ་པ་རྐྱེན་ཁར་གཏང་མི་བྱ། །

From the presence of Bhīṭakamā, who clears away dullness and lethargy with sharpness: "The eye that sees appearances as liberated into the essence of emptiness is the creative power of the stainless essence; that is the confidence of realization." Thus he spoke. From the presence of Mugdhālā, who possesses the power of Īśvara: "Whoever understands how the nature of emptiness arises unceasingly—that wise one is fortunate; if not liberated from karma, they will bring about liberation." Thus he spoke. From the presence of Ratnajala, who maintains the essence of emptiness in the aftermath: "In the first moment of consciousness, which is born and unceasingly clear, the meeting of object and sense-gate is like an egg; by examining that very thing, it is found to have no inherent nature." Thus he spoke. From the presence of Ajulī, who possesses the radiance of bliss: "Emptiness completely encompasses; awareness is free from conceptual elaboration and is unconditioned. In the essence of the non-conceptual mind, neither saṃsāra nor nirvāṇa are established." Thus he spoke. From the presence of Bhadrā, for whom the view is liberated from names and the assertions of philosophical tenets have collapsed: "By binding the mind to the tip of the nose, movement clears; without seeing the appearance of objects, one is free from grasping. When the mind does not engage with the three times, at that moment the patterns of memory perish." Thus he spoke. From the presence of Siridhinā, who possesses the radiance of bliss: "When consciousness is fixed like a spear and elaborations are stilled, the coming and going of conceptual thought is severed. In this way, within the objects of the senses' own appearance, there is no thought and no meditation." Thus he spoke. From the presence of Kunturū, who binds the winds and mind through the gaze: "Since the path to liberation does not come without an enemy, do not leave your practice to the mercy of circumstances." Thus he spoke.

ལས་མཐའ་མ་ལོག་རབ་ཏུ་གཅེས། ། གྲོགས་ནི་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཐུགས་རྗེ་དཔལ་གྱི་སྒྲོན་མ་སུ་ཀ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། རི་དྭགས་སྨས་མ་ཇི་བཞིན་དུ། ། ཨུ་པ་གཅིག་པུར་གནས་པར་བྱ། ། སྐྱེ་བོའི་དབུས་སུ་རྟོགས་པ་འགྲིབ། ། མཆོག་གི་དོན་གཉེར་བས་མཐར་སོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཉེན་པོ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བཙན་ཆོད་ཀྱི་ཐོག་རྫིས་བྱེད་པ་ཛམྦུ་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་ཆེ་ཐབས་ནི། ། ཐར་ལམ་སྒྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། ། ཀླུ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་མགོ་བོ་ནི། ། དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་ཡིན་བཞིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ་མོ་སཱུརྱ་ཁ་དྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་པོའི་ཞེན་ཆགས་འཁོར་བའི་རྒྱུ། ། (ཞེ་ན་,ཞེན་)མེད་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ། ། འདོད་པའི་བློ་ཡིས་ཐར་པ་འདོར། ། འདོད་པ་དང་བྲལ་བདེ་བའི་མཆོག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བས་འཁྲུལ་པའི་སྒྲོག་ཆོད་པ་ཛི་ན་མི་ཏྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཕྲ་རགས་ཆོད་པ་སེང་གེའི་མིག། འདི་ཡི་ནང་ན་མི་རྟོག་པའི། ། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་གནས། ། མིག་ནི་ཟུམ་པར་མི་བྱའོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཅན་བྷ་ནུ་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། དྲི་མེད་དངོས་འཛིན་བཅིངས་པའི་གནད། ། རླུང་སེམས་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་པ། ། བདེ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ལམ། ། འདི་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡུལ་སྣང་བརྡ་རུ་ཤར་བས་དོན་གྱི་གནད་རིག་པ་སོ་ན་ཤྲཱིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངེས་པའི་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པར། ། བདེན་པ་མཐོང་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །

"It is most vital that the end of one's actions does not go astray; companions are the cause for the arising of attachment and aversion," he said. From the presence of Sukapa, the Lamp of Compassion’s Glory: "Just like a wounded deer, one should dwell alone in solitude. Realization declines in the midst of people; those seeking the supreme goal should go to the remote wilderness," he said. From the presence of Jambuta, who tramples the afflictions with the power of the antidotes: "Alas! Worldly greatness is the discordant factor for accomplishing the path to liberation. Just as the heads of the supreme nāgas are the very basis of their suffering," he said. From the presence of the powerful Queen Sūryakhaḍī: "Attachment to things is the cause of saṃsāra; non-attachment is the path to nirvāṇa. The mind of desire casts away liberation; freedom from desire is the supreme bliss," he said. From the presence of Jinamitra, who cuts the fetters of delusion by liberating the afflictions in their own place: "The lion’s eye that cuts through the subtle and the coarse—within this, the stainless self-knowing primordial wisdom dwells. One must not close these eyes," he said. From the presence of Bhanudhara, who possesses the light rays of blessings: "The key point of being bound by the grasping at stainless entities is to enter the luminosity of wind and mind. This is the supreme path of the King of Great Bliss; this is the Queen of Methods," he said. From the presence of Sonashrī, who realizes the essential point of the ultimate through the appearance of objects as signs: "Until certain knowledge has arisen, the truth will not be seen," he said.

བསྙེམས་སེལ་ཁུ་འཕྲིག་དག་པའི་དབྱིག། མཆོག་ཏུ་གཅེས་པའི་གཏེར་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དབྱིངས་ཀྱི་གཙོ་མོ་ཛྙཱ་ན་རོ་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྣལ་འབྱོར་ངེས་ཤེས་གཅེས་འཛིན་བྱ། ། སོམ་ཉི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་རླབས་སོ། ། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ནི་དངོས་གྲུབ་འདོར། ། ཡིད་ཆེས་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རིག་པ་སོ་ལ་བཞག་པས་བདེ་གསལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཛ་བ་རི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀ་ར་ན་བཅིངས་ཡོན་ཏན་གྱིས། ། རིག་པ་སྲངས་སུ་ཆུད་པ་ཡིས། ། ཡུལ་གྱི་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། ། དར་འཛིན་ཤེས་པ་གྲོལ་བར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་མོ་པདྨ་ཁ་དྷའི་ཞལ་སྔ་ནས། དེས་ནི་ཕྲ་རགས་རྟོགས་པ་སྤོང་། ། བདེ་རླུང་རིག་པ་ཐོག་བབས་སུ། ། འཛིན་པར་བྱེད་པའི་གནད་འདི་ལ། ། ལྟ་སྟངས་སོ་མ་བརྗེ་བ་གཅེས། ། གསུང་ངོ་། ། སྤྲོས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤྲཱི་སཱ་ག་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པ་བསལ་ནས་མི་རྟོག་པ། ། རྒྱུད་ལ་འགལ་ན་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ། རྟོག་པ་མེད་ན་ཡེ་ཤེས་ལ། ། སྐྱེ་བའི་ཐབས་མེད་ཡེ་ཤེས་འགག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བཟང་མོ་ནོར་བུའི་འོད་ལྡན་མ་བྷི་ག་སིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པ་གང་སྐྱེ་མི་དམིགས་པར། ། སྤྱད་པས་ཤེས་རབ་ཟས་སུ་འགྱུར། ། ཐབས་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྩལ། ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་འཆར་བར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ངོ་སྤྲོད་ཅིག་ཅར་ཕོག་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དེ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པ་སཱུརྱ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྙིང་རྗེའི་མདའ་མེད་སྟོང་པའི་གཞུས། ། རྒྱུད་ལ་མྱོང་བ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ། ཐབས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི། ། གོ་བའི་ཡུལ་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར། །

"It is the treasure most cherished, the wealth of pure, doubt-free confidence that dispels arrogance," he said. From the presence of the Sovereign of the Expanse, Jñānaroha: "Yogis, cherish certain realization; doubt is the blessing of Māra. Through hesitation, accomplishments are discarded; conviction is the foundation of all qualities," she said. From the presence of Javāripa: "By resting awareness in its own place, bliss and clarity flow uninterruptedly. Through the quality of binding the 'Karaṇa,' awareness is brought into the balance. The clarity of the object remains unceasing, and the consciousness that grasps at 'I' is liberated," he said. From the presence of the Noble Lady Padmakhadhā: "By that, subtle and coarse conceptualizations are abandoned. When bliss, wind, and awareness descend directly, in this key point of grasping, it is vital not to change the fresh gaze," she said. From the presence of Śrīṣāgara: "If non-conceptuality arises only after conceptual thought has been cleared away, it is a contradiction in the continuum and is delusion. Without conceptual thought, there is no means for wisdom to arise; wisdom is blocked," he said. From the presence of Bhigasi, the Noble Lady Norbu Ödenma: "By practicing without perceiving whatever conceptual thoughts arise, they become the food of insight. Through that method, the creative power of conceptualization dawns as great wisdom," she said. From the presence of Sūryaśrījñāna, who attained the stage of non-retrogression through the instantaneous introduction: "Without the arrow of compassion, the bow of emptiness will not produce experience in the continuum. Insight divorced from skillful means falls into the domain of mere intellectual understanding," he said.

ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་འབྱུང་གནས་ས་ལ་ཛ་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཞུ་མེད་སྙིང་རྗེའི་མདའ་ཡིས་ཀྱང་། ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཤེས་རབ་དང་བྲལ་ཐབས་ཀྱིས་ནི། ། ལག་ཏུ་ལོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཤེས་པ་བདེན་མེད་དུ་སློང་བས་འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་ལས་གྲོལ་བ་ཤྲཱི་ཏ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐུབ་པའི་སྤྱན་གྱིས་རླུང་སེམས་བཅིངས། ། སྣང་བ་མ་དམིགས་དེར་འཛིན་གྲོལ། ། དེ་ཚེ་ཤེས་པ་ཡུལ་མི་ཕྲོགས། ། དུས་གསུམ་ཆིག་ཆོད་འགྲོ་འོང་མེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་ཆེན་རྒྱལ་མོ་སུ་ལ་ཁ་དྷའི་ཞལ་སྔ་ནས། མི་གཡོ་རྩེ་གཅིག་དང་བའི་ངང་། ། རྟོག་པ་རང་གྲོལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། རིག་པ་གཅེར་བུ་སྒྲིབ་གཡོགས་བྲལ། ། ཤེས་པ་རང་ལུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྩིས་འབྲས་བུ་ལ་འདོད་བློ་བྲལ་བ་གྷུ་དྷེ་རི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐུ་བཞི་ཐོབ་ཏུ་མི་སྟེར་བའི། ། བགེགས་དེ་འདོད་པའི་བློ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ཡོད་སྒྲིབ་པ་མི་འདག་པས། ། ཞིང་ཁམས་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་སུ་ཀ་ཙནྡྷའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདོད་པའི་བློ་བྲལ་བདེ་ཆེན་གྱིས། ། དུས་དེར་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བར་བྱེད། ། འདོད་པའི་བློ་རྣམས་ལོག་པ་ཡིས། ། ཟག་པ་འདམ་རྫབ་སྐམ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ངེས་པའི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་མ་སེལ་བ་ཤྲཱི་པ་ར་ནཱའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པའི། ། སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། ། ཡེ་ཤེས་རང་གནས་རྒྱུན་ཆད་མེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། །

Thus he spoke. From the presence of the glorious source, Salajadhara: "Even with the arrow of compassion without a bow, one cannot accomplish the welfare of others; without the method of wisdom, it cannot be grasped in the hand." Thus he spoke. From the presence of Shritara, who liberates cognition from the conditions of delusion by realizing it as lacking true existence: "The Sage’s gaze binds the wind and mind; appearances are not perceived, and grasping at them is liberated. At that time, cognition is not stolen by objects; the three times are resolved in a single stroke, without coming or going." Thus he spoke. From the presence of the Queen of Great Bliss, Sulakhadha: "In the state of unwavering, one-pointed clarity, thoughts are self-liberated as the dharmakāya. Naked awareness, free from obscuration, is cognition in its own natural state, the Mahāmudrā." Thus he spoke. From the presence of Ghudheripa, who is free from the desire for the result—the fruit of the total purity of the three spheres: "The obstacle that prevents the attainment of the four kāyas is the mind of desire. As long as this exists, obscurations will not be purified, and the buddha-fields will not appear clearly." Thus he spoke. From the presence of the glorious lamp, Sukachandha: "Through great bliss free from the mind of desire, one is freed from suffering at that very moment. By reversing the minds of desire, the mire of the outflows will dry up." Thus he spoke. From the presence of Shriparana, who clears away the stains of doubt through certain knowledge: "The dharmakāya pervades all; its nature is unborn and unceasing. Its characteristic is freedom from conceptual elaboration; wisdom abides in itself, without interruption." Thus he spoke.

བདེ་བའི་ངོས་འཛིན་མ་བྷ་ནུ་རོ་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས། ནམ་མཁའི་ངང་ཅན་གདོད་ནས་དག། མཐའ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། ། འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི། ། དུས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཉོན་མོངས་པ་རང་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བས་གཉེན་པོའི་བྱ་ར་ཞིག་པ་ས་ར་དྷི་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཤེས་པ་ངར་ཅན་དེ་ལྟོས་དང་། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། ། རིག་པ་དྲི་མེད་ལམ་གྱི་མཆོག། ཐིག་ལེ་གྲོལ་ན་རྣམ་པར་མཐོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་སྒྲོན་མ་ལ་དྷ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། སེམས་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་འགྱུར་བ། ། རིག་པ་དྲུངས་པ་ཁྲོ་བོའི་སྤྱན། ། སོར་བཞག་རྣམ་རྟོག་རླུང་མི་བསྐྱོད། ། རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཉམས་མྱོང་སྣང་བ་ལས་གྲོལ་བས་སྒོམ་ཐུན་འཇོག་ཞིག་པ་ནཱ་ག་བཛྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་མ་ཞུགས་པའི། ། རྒྱུད་ལ་རྟོག་པ་འཆར་བ་མིན། ། ངེས་པའི་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པར། ། དེ་ཉིད་ཟབ་མོའི་དོན་མི་མཐོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འབར་བའི་གཙོ་མོ་ཨ་མ་ཀ་པ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཉུག་མ་རས་སུ་མ་ཆུད་པའི། ། རྟེན་འབྲེལ་ཆེ་བ་བླ་མའི་བརྡ། ། འདི་ལ་ངེས་པ་སྟོར་བ་ན། ། མཚོན་བྱེད་ཡི་གེ་མང་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དུས་གསུམ་སྐྱེ་འགག་གིས་སྟོང་པའི་རིག་པས་རྣམ་རྟོག་རང་སར་དངས་པ་པདྨ་བཛྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདེན་པར་མཐོང་བ་འཁྲུལ་པའི་བློ། ། ཡང་དག་བདེན་པ་དེ་ཤིག་ཅིག། འདི་ཡིས་བློ་མཐའི་ལྟ་བ་གྲོལ། ། དེས་ནི་གཉིས་སྣང་མི་གནས་སོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ལེགས་པའི་དཔའ་མོ་སི་རི་ཏི་རའི་ཞལ་སྔ་ནས།

Regarding the identification of bliss, from the presence of Mahānuroha: "The nature of space is primordially pure, completely liberated from the four extremes. Not subsumed by the times of past, future, or present—this is Mahāmudrā." Thus he spoke. Regarding the liberation of afflictions in their own place, whereby the watchman of antidotes collapses, from the presence of Saraha: "Look at that intense awareness! Abiding in the center of the expanse of space, stainless awareness is the supreme path. When the bindu is liberated, it is clearly seen." Thus he spoke. Regarding the lamp of bliss, from the presence of Dhalī: "Wisdom arises within the mind; awareness is the root, the eye of the wrathful deity. Left as it is, the winds of conceptual thought are not stirred. Through dependent origination, it is perfectly accomplished." Thus he spoke. Regarding liberation from the appearances of experience, whereby the session of meditation collapses, from the presence of Nāgavajra: "Without the entry of the guru’s blessings, conceptual thoughts will not arise in the continuum. Without the birth of certain knowledge, the profound meaning of suchness will not be seen." Thus he spoke. Regarding the blazing mistress, from the presence of Amakapali: "The great dependent origination is the guru’s symbolic instruction for those who have not integrated the innate state. If certainty in this is lost, the indicative letters will become numerous." Thus he spoke. Regarding the clearing of conceptual thoughts in their own place through awareness empty of arising and ceasing in the three times, from the presence of Padmavajra: "Seeing [things] as true is a deluded mind; let that authentic truth collapse. By this, the views of the extremes of the mind are liberated; thereby, dualistic appearance does not remain." Thus he spoke. Regarding the excellent heroine, from the presence of Sirītirā:

རྟེན་འབྲེལ་རྩ་བ་ཕྱིན་པ་ཡིས། ། འཁོར་བའི་ས་བོན་མི་གནས་ཏེ། ། མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར། ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པས་འཁོར་བ་སྟོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དོན་དྲན་པས་བཟུང་བས་རྗེས་ལ་ཡུལ་རྗེས་མི་འབྲེལ་པ་བཛྲ་ཛྙཱ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐ་མ་ལ་རྣམ་རྟོག་ནུབ་པ་ཡི། ། རྟེན་ལ་ཐབས་ཀྱི་ལམ་མི་དགོས། ། འཁྲུལ་པ་དག་པའི་ཤེས་པ་ལ། ། འདི་ལ་ལྟ་བ་དགོས་པ་མིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་རྒྱལ་མོ་སུ་ཀ་ར་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པའི་སྤུ་རིས་སྤངས་པ་ཡི། ། ཤེས་པ་ལ་ནི་བསྒོམ་མི་དགོས། ། རང་སྣང་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་ལ། ། སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་བླང་མི་དགོས། ། ཤེས་གསུང་ངོ་། ། ཡུལ་སྣང་སྒྱུ་མར་ངོས་ཟིན་པས་ཤེས་པ་ལ་དེང་འཛིན་ཞིག་པ་བི་མ་ལ་གྷི་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་ལ་མ་འཕྲོས་པ། ། དུས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། བདེ་ཆེན་གོ་འཕང་མཆོག་འདོད་པས། ། རྩེ་གཅིག་རྟེན་ལས་འདའ་མི་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་འོད་ཟེར་ཅན་པདྨ་ཝ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡེངས་ན་དེ་ཉིད་མཐོང་མི་འགྱུར། ། མ་ཡེངས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་གནད། ། བདེ་གསལ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ། འདི་ཡིས་རབ་ཏུ་རྙེད་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བརྡ་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་ཆོད་པ་གིར་ཏི་ཛྙཱ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལེ་ལོ་འཁྲུལ་སྣང་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ། འདྲེས་པ་འདིས་ནི་ཐར་པའི་ལམ། ། དུས་གསུམ་ན་ཡང་རྙེད་པ་མེད། ། བརྟགས་ན་འཁྲུལ་པ་གཞི་ཡོད་མིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་བདེ་སྟེར་མ་ས་རི་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདི་ནི་རང་སྣང་གློ་བུར་བ། །

"By realizing the root of dependent origination, the seeds of saṃsāra do not remain; from ignorance through to old age and death, saṃsāra is empty through dependent origination," he said. By holding the meaning of freedom from conceptual elaboration in mindfulness, one does not subsequently follow after objects. As the venerable Vajrajñāna said: "When conceptual thought has subsided in the lowest [level], there is no need for the path of methods. In the cognition where delusion is purified, there is no need for a view." As the venerable Sukarali, the Glorious Queen, said: "In the cognition that has abandoned the fine details of conceptualization, there is no need for meditation. In the liberation of self-appearance, there is no need to practice the sadhana." By recognizing objective appearances as an illusion, the grasping of the cognition collapses. As the venerable Vimalagiti said: "When the six consciousnesses do not radiate toward objects, the three times are liberated in their own place. Those who desire the supreme state of great bliss should not transcend one-pointedness." As the venerable Padmavati, who possesses the light rays of miraculous power, said: "If distracted, that very reality will not be seen. Non-distraction is the key point of the method. By this, one will thoroughly find the nature of bliss, clarity, and emptiness." By internalizing the symbolic meaning, delusion is cut through at the level of the object. As the venerable Giritijñāna said: "This laziness, mixed with the city of delusive appearances, will not find the path of liberation even in the three times. If analyzed, delusion has no foundation." As the venerable Saridhari, the Glorious Bestower of Bliss, said: "This is a sudden self-appearance."

རྩ་བྲལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། ། མཚང་དེ་ལྟོས་དང་རྣལ་འབྱོར་པ། ། དེ་མཐོང་འཁྲུལ་པ་འཇིག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་བ་རྡོ་རྗེའི་མགུར་ལས་མི་ཟད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་རྣམ་པར་རྡོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ། ། ། ། མི་མཐུན་པ་ལམ་དུ་སློང་བས་འགལ་རྐྱེན་གྲོགས་སུ་འཆར་བ་ཤྲཱི་བཛྲ་བ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁོར་བ་པ་ལ་བདེ་བ་མེད། ། ཆུ་ཡི་གཉེར་མ་ཇི་བཞིན་དུ། ། སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ཕྱིར་གཅིག་གིས་སླེབ། ། ཚེ་འདི་ཅི་བྱས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་རོས་མྱོས་མ་བྷུ་ག་ལ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས། བལྟ་རུ་མེད་པ་དེ་མཐོང་ན། ། གཟུང་དུ་མེད་པའི་དོན་ཟིན་ཏེ། ། དེ་ནི་རྩོལ་བའི་ནད་ལས་གྲོལ། ། བདེ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་སྔ་ཕྱིས་ལོང་མ་བརྟགས་པས་མ་བསྒོམས་པས་ཤེས་པ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གྱུར་པ་ཛྙཱ་ན་ཙཀྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོགས་ན་ཡོན་ཏན་མ་རྟོགས་སྐྱོན། ། གང་གིས་གོས་པར་མི་འགྱུར་བའི། ། རང་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས། ། གཉིས་མེད་ཤེས་བྱ་དངོས་པོའི་གཤིས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་བྷ་ནུ་ཧ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པ་འཛིན་པའི་ཉེར་ལེན་བྱེད། ། དེས་ནི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོར་བཅུག། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་རུ། ། མ་རིག་པ་ཡིས་བདག་ཏུ་བཟུང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དོན་གྱི་གནད་རིག་པས་འཛིན་རྟོག་གྲོལ་བ་པྲཛྙཱ་ཙནྡྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཉུག་མ་དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། ། མ་བཅོས་རྣལ་མ་རང་ཁ་ལ། ། དྲན་པའི་སྤུ་རིས་བརྟེན་མི་བྱ།

"Look at the flaw of that which is rootless and without intrinsic nature, O yogi! By seeing that, delusion will be destroyed," he said. This is the seventh chapter, titled "The Bursting Open of the Treasury of Inexhaustible Jewels," from the Vajra Song of the Illumination of Suchness for All Yogis. From the presence of Śrī Vajravāla: "For those in saṃsāra there is no happiness; like ripples on water, one suffering follows another. Whatever is done in this life is a cause of suffering," he said. From the presence of Bhukalāmā, who is intoxicated by the flavor of bliss: "If one sees that which is not to be seen, the ungraspable meaning is captured; one is then liberated from the disease of effort and attains the king of great bliss," he said. From the presence of Jñānacakra, whose awareness became free from conceptual elaboration through not meditating and not examining prior or subsequent thoughts: "Realization is a quality; non-realization is a fault. That which is never stained is self-arisen, unconditioned wisdom—the non-dual nature of the objects of knowledge," he said. From the presence of Bhanuhari, who is unstained by the defects of the afflictions: "Conceptual grasping acts as the substantial cause; by it, one is cast into the wheel of existence. All phenomena are empty, yet through ignorance they are grasped as a self," he said. From the presence of Prajñācandra, who liberated grasping thoughts by knowing the essential point: "The innate, ultimate coemergent is the uncontrived, natural state. Do not rely on the fine details of mindfulness."

། བློ་དཔྱད་ཞུགས་ན་རྟོག་པའི་གཞི། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འཁྲུལ་པའི་སྒྲོག་ལས་གྲོལ་བ་མོ་སུ་ཀ་ལེའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་ཀྱིས། ། རྟེན་དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། འཁོར་བ་གཞི་མེད་རང་གྲོལ་ལ། ། མྱ་ངན་འདས་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། འཁྲུལ་པའི་སྒྲོག་ཆད་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་ཤྲཱི་རཏྣ་མ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་གཞི་མེད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་། ། དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གང་གིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ། ། འཁོར་འདས་རྨི་ལམ་ཉིད་དུའང་མེད་གྱུར་ན། ། གྲུབ་མཐའ་ཞིག་པའི་ལྟ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྲ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བརྡའི་གོ་བ་ལོངས་པ་མོ་ར་ལི་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་མ་བཅོས་པ། ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྣང་བའི་མཚང་མཐོང་བས་ཤེས་པ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་ཀ་མོ་རོའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་གཟུགས་འཛིན་ཏེ། ། མ་བཅོས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡི། ། ངོ་བོ་ལས་ནི་མ་འདས་ཏེ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཟབ་མོ་དོན་གྱི་དཔལ་འཛིན་མ་གྷ་ཛུ་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རགས་པའི་དངོས་པོར་སྣང་བ་ཀུན། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། ། ཅེར་ཅེར་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་དུ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས་ཡོད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། གཉུག་མའི་རང་ངོ་མཐོང་བས་རྟོག་པས་བཅིང་དུ་མེད་པ་རཱ་ཛཱ་མེ་ཏོག་ཧ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། དད་པོ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཀུན། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ། ། རང་བཞིན་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །

"If the intellect engages in analysis, it is the basis for conceptual thought," so it is said. From the presence of Mosukale, who is liberated from the shackles of delusion: "The support is not established by karma, afflictions, or habitual tendencies; since samsara is baseless and self-liberated, how could nirvana be established?" so it is said. From the presence of Shri Ratnamati, in whom primordial wisdom dawns as the shackles of delusion are severed: "All phenomena are baseless and empty of their own essence; by what are the ultimate and conventional divided into two? If samsara and nirvana do not exist even as a dream, how can one speak of a view that destroys philosophical tenets?" so it is said. From the presence of Morali Dhari, who has gained an understanding of the symbols: "Without elaboration and without arising, non-conceptual and uncontrived, it is the nature of great compassion; realize it as the essence of the coemergent." so it is said. From the presence of Kamoro, whose cognition is free from conditions through seeing the hidden flaw of appearances: "Grasping at the forms of diverse appearances, they do not transcend the essence of the uncontrived coemergent; they possess the nature of the dharmadhatu." so it is said. From the presence of Maghazudhari, who upholds the glory of the profound meaning: "All that appears as coarse entities is the nature of emptiness; at the very moment of naked appearance, Mahamudra is seen." so it is said. From the presence of Rajame Togahali, who is not bound by conceptual thought through seeing the face of the innate: "All appearances at first are the essence of Mahamudra, possessing the nature of being without inherent existence." so it is said.

ཆུ་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཟག་མེད་བདེ་བའི་མདངས་ལྡན་མ་རུ་ཀ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཚོན་བྱེད་དཔེ་ཡི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས། ། མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་རྟོགས། ། དེས་ནི་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་བདག། སེམས་ཉིད་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱིས་མ་ཕྲོགས་པ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣང་བའི་བླ་མས་དངོས་རྣམས་གདམས་པར་སྟོན། ། སྔར་འདྲིས་མི་དེ་མཐོང་བས་ངོ་ཤེས་བཞིན། ། བླ་མའི་ངོ་སྤྲོད་གནད་ལ་ཟུག་པ་ཡིས། ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། རང་རིག་འོད་གསལ་གྱི་མདངས་ཅན་མ་གངྒལེའི་ཞལ་སྔ་ནས། དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། ། གང་གང་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ལ། ། རང་བཞིན་བདེན་བས་དབེན་པའི་ཕྱིར། ། སྟོང་ཉིད་ཅི་ཕྱིར་མི་གཟིགས་ཞེས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་ལོག་པ་ཙནྡྲ་སིང་ངའི་ཞལ་སྔ་ནས། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པའི་མཐུས། ། ཨེ་ཝཾ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ཞུ། ། དེ་ཡིས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་འདི། ། རྟོག་པ་སྐྱེ་མེད་(དང་,ངང་)དུ་འཇུག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། དཔའ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདངས་འཕྲོག་མ་བྷ་ག་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་སྣང་སྒྱུ་མ་ལ། ། ངོས་ཟིན་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་ལ་ལྡོག། གཞི་མེད་རང་གིས་སྟོང་པའི་མཚང་། ། མཐོང་བས་བག་ཆགས་གནས་སུ་འཇོམས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རང་གི་བདེ་སྡུག་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་གཞན་དོན་འཛིན་པ་པྲཛྙཱ་པ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྗེས་ལ་གཉེན་པོ་བྱ་ར་བཤིག། བདེ་བའི་རོ་ལ་ཆགས་པ་ན། ། སྒོམ་པ་ཉམས་ཀྱི་འཆིང་བ་སྟེ། །

"It is just like the maṇḍala of the moon in water," he said. From the presence of Marukali, who possesses the radiance of untainted bliss: "Through the coemergent [wisdom] of the illustrative example, one realizes the coemergent [wisdom] of the actual meaning. By that, one realizes the nature of the mind itself, the self that is without coming or going." Thus he spoke. From the presence of Śrījñāna, whose untainted cognition is not stolen away by objects: "The guru of appearances shows all things as instructions. Just as one recognizes an old acquaintance upon seeing them, through the guru’s pointing-out striking the vital point, one knows all phenomena to be by nature unborn." Thus he spoke. From the presence of Gaṅgale, who possesses the radiance of self-knowing luminosity: "Regarding whatever entities appear within the domain of the six senses, because they are devoid of a truly existent nature, why would one not perceive them as emptiness?" Thus he spoke. From the presence of Candrasiṅga, who has turned away from attachment to this life: "By the power of the guru’s blessing entering, the E-Vaṃ melts into the center of the heart. Through that, these appearing entities enter into the state of non-conceptual non-arising." Thus he spoke. From the presence of Bhagadharā, the heroine who steals the radiance of wisdom: "Regarding the illusory appearances of the objects of the six aggregates, by recognizing them, delusion is reversed from the object. By seeing the flaw of being empty of its own groundless basis, the habitual tendencies are destroyed in their place." Thus he spoke. From the presence of Prajñāpāla, who disregards his own pleasure and pain to uphold the welfare of others: "If, after [the session], one dismantles the watch of the antidote and becomes attached to the taste of bliss, that is the bondage of meditative experience." Thus he spoke.

ལྷ་ནི་བདུད་དུ་བབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བཟང་མོ་དཔལ་གྱི་འོད་ཟེར་ཅན་རཏྣ་རོ་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས། རེ་བ་དང་ནི་དོགས་པ་ཡིས། ། མཚན་མའི་ཆོས་ལ་རྟོག་པ་ནི། ། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་སྐྱོན་ཡིན་པས། ། གཉིས་མེད་རྩི་ཡིས་ཟིན་པར་བྱ། ། རང་སྣང་རང་སར་གྲོལ་བར་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྣང་བའི་མཚང་གིས་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་དེ་བ་ཤྲཱི་སཱུརྱའི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་ཟག་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ནི། ། རེ་དོགས་གཉིས་སུ་བྱུང་གྱུར་ན། ། ལྟ་བ་མ་རྟོགས་སྐྱོན་ཡིན་པས། ། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། ། རང་གི་སེམས་སུ་བློ་ཐག་བཅད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། དཔའ་མོ་ལྷའི་སྒྲོལ་མ་བྷ་ག་ཛུ་ལུའི་ཞལ་སྔ་ནས། བླང་བྱ་དོར་བྱ་གཉིས་བྱུང་ན། ། སྤྱོད་པ་གོམས་པར་མ་བྱས་པའི། ། རོ་མ་སྙོམས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། ། རང་བཞིན་སེམས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པའི། ། འཁོར་འདས་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཤེས་པ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་རྟོག་པས་མི་འཆིང་བ་དཱ་ན་ཤྲཱི་རཱ་ཛཱའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཕགས་ལམ་བགྲོད་པའི་དུས་དེར་ནི། ། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་བྱུང་ན། ། གནས་ལུགས་ངོ་ཡིས་མ་ཟིན་པའི། ། རྐྱེན་གྱི་དྲི་མ་འཐས་པ་ཡིན། ། སེམས་ངོ་སྐྱེ་མེད་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་བྷ་བ་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཆོག་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ན། ། མ་རྟོགས་སྐྱོན་གྱིས་གོལ་བ་མིན། ། ཀྱེ་མ་གང་ལ་རེ་བ་དེའི། ། མ་སྤངས་དྲི་མ་མི་འདག་པས། ། རེ་བ་མེད་པ་བདེ་བའི་མཆོག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་སྐོང་བ་བཛྲ་རཥྨིའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྣང་བ་ལ་ནི་ཆགས་གྱུར་ན། །

"A god will descend as a demon," so it is said. From the presence of Bhadraśrīprabhā Ratnarohā: "To conceptualize the phenomena of signs through hope and fear is the fault of not having experienced [the nature]; therefore, one should be seized by the elixir of non-duality and allow self-appearance to be liberated in its own place." So it is said. From the presence of Padmaśrīsūrya: "When hope and fear arise in the continuum of a person on the path, it is the fault of not realizing the view; therefore, one should reach a definitive conclusion that saṃsāra and nirvāṇa are one's own mind." So it is said. From the presence of Vīrā Devītārā Bhagajulu: "If the two—what is to be adopted and what is to be rejected—arise, it is the fault of not having equalized the taste through the habituation of conduct; therefore, one should know that saṃsāra and nirvāṇa do not exist apart from the natural mind." So it is said. From the presence of Dānaśrīrāja: "When consciousness is free from conditions, one is not bound by conceptual thought; if, at the time of traversing the noble path, the duality of object of meditation and meditator arises, it is the hardening of the stains of conditions due to not having recognized the natural state; therefore, one should know the unborn nature of the mind." So it is said. From the presence of Bhavadeva, who is adorned with the ornament of freedom from conceptual elaboration: "When the supreme fruit is attained, it is not a deviation caused by the fault of non-realization. Alas! Since the stains of whatever one hopes for are not cleansed without abandoning them, the absence of hope is the supreme bliss." So it is said. From the presence of Vajrarasmi, who fulfills the hopes of those to be trained through enlightened activity: "If one becomes attached to appearances..."

ལམ་ཁྱེར་མ་ཤེས་སྐྱོན་ཡིན་པས། ། བདེན་རྫུན་དངོས་པོའི་ཆོས་ལ་བལྟ། ། གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི། ། འཆིང་བའི་རྒྱུ་དེ་བོར་དེ་སྒྲིམ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་རཏྣ་ཁ་དྷའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལམ་དུ་མཐོང་བའི་རྟགས་རྣམས་ལ། ། བདག་བྲོད་རེ་བས་སྔོན་བསུ་ནས། ། དམིགས་མེད་རྩི་ཡིས་མ་ཟིན་པའི། ། བློ་བྲལ་མ་དག་སྐྱོན་ཡིན་པས། ། ཤེས་པའི་ཕུ་ཐག་གཅད་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཐོས་པའི་མཐའ་ཚིག་གི་ཐོག་ཏུ་བཅད་པ་ཙནྡྲ་ཧྲྀ་དའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་བས། ། དོགས་པས་སྐྱོ་ན་གོལ་བ་སྟེ། ། ཡུལ་མ་འབྱོངས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། ། མཁས་པས་དོགས་པ་སྤངས་པ་ན། ། བདེ་བའི་ཚད་དུ་ཆུད་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤར་བ་མོ་ཧ་ར་དྷ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྩོལ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས། ། ངོས་གཟུང་བྲལ་བའི་ཉམས་མྱོང་བསྐྱང་། ། བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། ། དེ་ཡི་སྐྱོན་ངོ་ཤེས་བྱས་ལ། ། ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གློད་ལ་བཞག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། དོན་གྱི་གནད་རིག་པས་བསམ་པའི་མཐའ་ཆོད་པ་བཛྲ་དྷ་ལི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཀྱེ་མ་ཀྱེ་མ་ཐ་མལ་གྱི། ། མ་བཅོས་ཤེས་པ་ངོས་གཟུང་དང་། ། རང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་བལྟ། ། འདི་ཡི་དུས་སུ་རང་སྣང་གི། ཆོས་ལ་བརྟག་དཔྱད་སྤང་བར་བྱ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། འདོད་པའི་བློ་ལོག་མ་ར་ས་བྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཅིར་སྣང་ངོ་བོས་རང་གྲོལ་བས། ། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་ཀྱིས་མི་འགོ། ། ཆོས་དང་སེམས་སུ་རོ་མཉམ་བས། ། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་མེད་རྩ་བྲལ་དུ། ། གྲོལ་བས་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"Since the fault lies in not knowing how to bring [experiences] onto the path, look at the phenomena of things as true or false. That which is the cause of bondage—clinging to them—should be abandoned; focus on that [freedom]." Thus he spoke. From the presence of Ratnakhadha, who possesses the seal of non-retrogression: "Regarding the signs seen on the path, if one welcomes them with the hope of personal excitement, it is the fault of an impure mind that is not held by the medicine of non-referentiality and is free from [conceptual] intellect. Therefore, one must cut through to the very depth of knowing." Thus he spoke. From the presence of Candrahṛdaya, who has reached the limit of learning: "If one becomes weary out of suspicion because one sees saṃsāra as suffering, that is a deviation. Since it is the fault of not having mastered the object, when the wise abandon suspicion, they have entered the measure of bliss." Thus he spoke. From the presence of Moharadhana, for whom delusion arises as the nature of phenomena (dharmatā): "With effortless diligence, maintain an experience free from identification. Even if laxity, agitation, and so forth should occur, recognize them as faults and leave them relaxed in suchness." Thus he spoke. From the presence of Vajradhalipa, who has reached the limit of reflection through knowing the essential point of the meaning: "Alas, alas! Identify the uncontrived ordinary awareness and look at its very nature. At this time, one should abandon the analytical investigation of phenomena as self-appearances." Thus he spoke. From the presence of Marasabhi, whose mind has turned away from desire: "Since whatever appears is self-liberated in its essence, one is not stained by afflictions or habitual tendencies. Since phenomena and mind are of one taste, one is liberated into a state that is manifold yet formless and rootless, like a madman." Thus he spoke.

བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཉམས་འབར་བས་བསྒོམ་ཐོག་བབས་སུ་འཆར་བ་རཥྨི་སཱུརྱའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལས་མ་འདས། ། རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚང་གོ་བས། ། ནང་གིས་ཕྱི་རོལ་བྱིན་བརླབས་ནས། ། མཚོ་ལ་འཁྱག་དར་ཞིག་པ་བཞིན། ། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རིག་པ་སྙེམས་ལས་གྲོལ་བ་མོ་བྷ་ག་ད་ནུའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁོར་འདས་རོ་གཅིག་རྟོགས་པ་ལས། ། དེས་ནི་གཉིས་འཛིན་ཤེས་པ་གྲོལ། ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་གདུལ་བྱ་ཡི། ། དོན་འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར། ། འབྲས་བུ་རང་ལས་རྙེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཚེ་འདིའི་རྩིས་བཤིག་པས་ཅི་བྱས་ཆོས་སུ་སོང་བ་རཏྣ་པ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གཞི་ལ་གནས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ། ཨེ་མ་རང་བྱུང་བསམ་མི་ཁྱབ། ། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་ངོ་ཤེས་པས། ། སྐུ་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་འདུན་མ་གྲོལ། ། ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ཕྱི་ནང་མེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཉོན་མོངས་པ་རང་ཐོག་ཏུ་(བརྙིལ་,བསྙིལ་)བ་མོ་རི་བྷ་ན་དའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདི་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས། ། དུས་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས། ། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་ཀྱི། ། ཆོས་རྣམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས། ། མ་འདས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ལྟ་སྟངས་ཀྱི་གཟེངས་སྨད་པས་འཇམ་རླུང་ཐོག་བབས་སུ་ཟིན་པ་གིརྟི་པིང་ངའི་ཞལ་སྔ་ནས། གདོད་ནས་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། ། རིན་ཆེན་སེམས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་སྐྱེ་འཇིག་མེད། ། མ་སྐྱེས་ངོ་བོ་དེ་མཐོང་བས། ། འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དུས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བ་མོ་བྷ་ག་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས།

From the presence of Raṣmīsūrya, through the blazing of the experience of blessings, [appearances] arise as they naturally settle upon meditation: "Since everything does not transcend illusion, and one understands the hidden flaw of the lack of intrinsic nature, the inner blesses the outer; like ice on a lake melting away, appearances are liberated in their own place." Thus he spoke. From the presence of Mōbhagadānu, through the liberation of awareness from arrogance: "From the realization that saṃsāra and nirvāṇa are of one taste, dualistic cognition is thereby liberated. Without effort, the welfare of disciples arises like a wish-fulfilling jewel; the fruit is found within oneself." Thus he spoke. From the presence of Ratnapāli, by dismantling the calculations of this life, whatever is done becomes Dharma: "The fruit that abides in the ground—Ema!—is self-arisen and inconceivable. By recognizing one's own mind as unborn, the aspiration to achieve the two kāyas is liberated. The fruit to be attained has no outer or inner." Thus he spoke. From the presence of Moribhanada, by collapsing the afflictions right where they are: "Since this is not material, it abides without change throughout the three times. The phenomena of saṃsāra and nirvāṇa do not transcend Mahāmudrā; it is the pervasive lord of all." Thus he spoke. From the presence of Gītipiṅga, by lowering the gaze, the gentle wind is captured as it naturally settles: "Primordially empty and selfless, the precious mind is Mahāmudrā. Not arisen from causes, it is without birth or destruction. By seeing that unborn essence, the beginning and end of saṃsāra are severed." Thus he spoke. From the presence of Mōbhagata, the liberation of the three times in their own place: [The passage continues:] "The three times are liberated in their own place..." Thus he spoke.

སེམས་ཉིད་ངོ་གསལ་ངོ་བོས་དབེན། ། སངས་རྒྱས་དང་ནི་སེམས་ཅན་གྱི། ། ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། མར་མེ་དང་ནི་འོད་བཞིན་ནོ། ། འདི་ཤེས་འཁོར་འདས་འཛིན་རྟོག་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་བྱིན་རླབས་ལས་འཁྲུངས་པ་ཙནྡྲ་པྲཛྙཱའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དོན་འདི་ལ། ། སྐྱེ་དང་འགག་དང་འགྲོ་འོང་མེད། ། རང་སྣང་བ་ནི་རང་གི་སེམས། ། ཐ་དད་པར་ནི་མི་རྟོག་གོ། ། གཉིས་འཛིན་བྲལ་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྟོག་པ་རང་གྲོལ་བ་ར་བྷི་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བདེན་པ་ཡི། ། བློར་འཇོག་བདག་འཛིན་མདུད་པར་འགྱུར། ། བྱེད་མཁན་ངོས་འཛིན་འཁྲུལ་པ་འཇིག། དེ་ནི་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གནད་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་རཏྣ་བོ་དྷིའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོགས་པའི་དོན་ལ་མཆོག་འཛིན་སྤང་། ། འདག་པར་དཀའ་བའི་དྲི་མ་ནི། ། ངོ་བོ་མཐོང་བའི་རང་ཉིད་དེ། ། མཐའ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དབང་གི་ཉམས་ཀྱིས་བཟི་བ་མོ་བྷ་ཙ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། གློ་བུར་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། ། དྲན་རིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ། དེ་ཉིད་ངོ་བོ་གཞི་མེད་དེ། ། རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པ་ཡི་གཞི། ། དེ་མཐོང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། འོད་གསལ་གྱི་རང་ངོ་མཁའ་འགྲོ་མའི་བརྡ་ལས་ཕྲད་པ་ཀནྡྷ་རི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆོས་ཉིད་དུ། ། མ་ཤེས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། མཚང་མ་མཐོང་བས་ངོས་མ་ཟིན། ། ཨེ་མ་དེ་ཉིད་ལྟོས་དང་ཀྱེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། མི་རྟོག་པའི་གཉིད་ལོག་མ་སིངྒ་དྷ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས།

The nature of mind is luminous and empty in essence; there is no distinction between buddhas and sentient beings, just as there is none between a lamp and its light. "Knowing this, one is free from the conceptual grasping of samsara and nirvana," he said. From the presence of Candraprajñā, who was born from the blessing of realization: "In this matter of non-mental engagement, there is no arising, ceasing, coming, or going. Self-appearances are one's own mind; do not conceptualize them as separate. When free from dualistic grasping, that is Mahāmudrā," he said. From the presence of Rāhula, for whom conceptual thoughts are self-liberated: "To fix the mind on emptiness as a truth becomes the knot of self-grasping. Identifying a 'doer' is the delusion that must be destroyed; that is the essential instruction," he said. From the presence of Ratnabodhi, who gained certain knowledge of the key point of the introduction: "Abandon the supreme grasping toward the meaning of realization. The stain that is difficult to purify is the very seeing of the essence itself; the view is that which is free from extremes," he said. From the presence of Mopha Tsala, who was intoxicated by the experience of empowerment: "The memories, awareness, and conceptual thoughts born from adventitious conditions are, in their very essence, groundless. They are the ground of the unborn nature. Seeing this, the appearances of delusion are destroyed," he said. From the presence of Khandaripa, who met the luminosity through the symbols of the ḍākinīs: "Not knowing conceptual thoughts to be the nature of phenomena (dharmatā), the wisdom of the expanse is not recognized because its hidden flaw is not seen. Ema! Look at that very thing, O!" he said. From the presence of Maṅgadhana, who fell into the sleep of non-conceptuality:

དེ་ཉིད་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས། ། འགྲོ་འོང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་འོད་གསལ་དང་། ། གདོད་ནས་དག་པ་དེ་ལྟོས་དང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་གྲོལ་བ་བཱིརྱ་ཛ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་སྐྱེས་མི་སྐྱེ་སྐྱེ་བ་མེད། ། སྟོང་ཉིད་ལས་བྱུང་སྐྱེ་བ་མེད། ། སྐྱེ་མེད་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོས་སྟོང་། ། རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་པ་པོ་མ་གྲུབ། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་རོས་མྱོས་པ་མོ་གྷ་ཛུ་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ཤར་བ་ཡི། ། ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག། རང་བཞིན་ལས་ནི་མ་འདས་ཏེ། ། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དགེ་བའི་དཔལ་འཛིན་བི་ལི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། བྱ་བ་བཏང་བའི་སྐྱེས་བུ་བདེ། ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ། ། མ་སོང་བ་ཡི་དངོས་པོ་གང་། ། དེ་ནི་འཕགས་པས་གཟིགས་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་བ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་མགུར་ལས་དཔལ་གྱི་བེའུའི་བཅུད་རྣམ་པར་འཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། ། ། ། སྣང་བ་རྒྱུད་ལ་ངེས་སྐྱེས་པ་སརྫ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཚོན་བྱེད་དེ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྒོམ་པའི་ལམ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྲས་བུ་སྟེ། ། དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ཕྲིན་ལས་སོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེང་གེའི་རྩལ་དང་ལྡན་པ་སིདྡྷ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཚོན་བྱེད་མེད་ན་དོན་མི་མཐོང་། ། བསྒོམ་བྱ་མེད་ན་ལམ་དང་བྲལ། ། འབྲས་བུ་མེད་ན་བསྒྲུབས་ནས་ཅི། ། ཕྲིན་ལས་མེད་ན་དགོས་པ་སྟོར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། །

"That very essence is unconditioned, Its nature is without coming or going, The luminosity in which conceptual elaborations are pacified, And primordial purity—look at that!" so he said. From the presence of Vīryajala, whose dualistic consciousness was liberated: "Unborn, not being born, without birth; Arising from emptiness, without birth; Non-birth is empty of the essence of birth; Causes, conditions, and an agent are not established." so he said. From the presence of Moghajuli, intoxicated by the flavor of bliss: "Phenomena that arise from the unborn expanse Have the nature of being unborn; They do not transcend their own nature, Thus, all things are without birth." so he said. From the presence of Śrīdhara Bilita: "The person who has abandoned activity is happy; For worldly beings, what thing is there That has not turned into suffering? That is what the Noble Ones do not perceive." so he said. This is the eighth chapter, titled "The Dripping Essence of the Śrīvatsa," from the Vajra Songs of the Siddhas: The Manifestation of Suchness for Yogins. From the presence of Sarjana, in whom certainty regarding appearances has arisen in the continuum: "The action seal (karmamudrā) is the illustration, The dharma seal (dharmamudrā) is the path of meditation, The great seal (mahāmudrā) is the result, And the samaya seal (samayamudrā) is the activity." so he said. From the presence of Siddhana, who possesses the prowess of a lion: "Without the illustration, the meaning is not seen; Without the object of meditation, one is devoid of the path; Without the result, what is the use of practicing? Without the activity, the purpose is lost." so he said.

དོན་རྒྱུད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དེ་བ་ཤ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདེ་བ་ཉམས་མྱོང་དགའ་བ་སྟེ། ། འཛིན་གྲོལ་ཉམས་མྱོང་མཆོག་ཏུ་དགའ། ། བདེ་སྟོང་དབྱེ་རུ་མེད་པ་ནི། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའོ། ། ཉམས་ལས་གྲོལ་ན་དགའ་བྲལ་ལོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་འོད་ཟེར་ཅན་བི་མ་ལ་དྷའི་ཞལ་སྔ་ནས། མྱོང་བས་ལུས་སེམས་རྣལ་དུ་གསོལ། ། ཞེན་མེད་ཉམས་མྱོང་འཛིན་པ་གྲོལ། ། སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་བདེ་བའི་ཉམས། ། ཤེས་པ་དེར་འཛིན་བྲལ་བ་ཅན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྒྱུད་པས་བར་ཆོད་སེལ་བ་ཤྲཱི་ས་ར་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། རང་གནས་རྩ་བ་འདུས་མ་བྱས། ། སྐད་ཅིག་མ་ཡི་མཚང་གིས་རིག། ཏོལ་སྐྱེས་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱིར་བྲལ། ། དེར་ནི་གཉིས་སྣང་མདུད་པ་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བཟང་མོ་ནོར་བུའི་འོད་ལྡན་མ་དྷ་ན་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། དྲན་རིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ། དམིགས་པ་མེད་པར་མ་ཆོད་ན། ། བག་ཆགས་གནས་པའི་རྟེན་མི་འཇིག། མཚན་མ་རང་གྲོལ་དེ་ལྟོས་ཤིག། གསུང་ངོ་། ། བློ་རྟེན་མ་བཅས་པས་མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བ་ག་ཛུ་དྷ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ། ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཚན་ཉིད་མེད། ། གང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི། ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་འོད་ཟེར་ཅན་རཏྣི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ལ། ། རང་བཞིན་ཡིད་ལ་མ་ཡིན་ཀྱང་། ། ལམ་དུ་འཁྲུལ་པ་མ་བསལ་ན། ། སྒྱུ་མར་མཐོང་བས་གྲོལ་བ་མིན། ། སྒྱུ་མས་སྒྱུ་མ་འཆིང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དུས་གསུམ་མ་དམིགས་པས་རྟོག་པ་ཆད་པ་ཐ་རིནྡྷ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས།

Regarding the cutting of misconceptions concerning the ultimate lineage, the venerable Vashari said: "The experience of bliss is joy; The experience of liberation from grasping is supreme joy; The inseparability of bliss and emptiness Is coemergent joy. When liberated from experience, it is the joy beyond joy." The venerable Vimaladha, who possesses the light rays of bliss, said: "Through experience, body and mind are brought to composure; Experience without attachment liberates grasping. The experience of bliss is emptiness free from elaboration; Cognition is devoid of grasping at that." The venerable Shri Saraha, who dispels obstacles through the lineage of blessings, said: "The self-abiding root is unconditioned; It is known through the flaw of the momentary. Sudden, spontaneous cognition is free from before and after; Therein, the knot of dualistic appearance is untied." The venerable Dhanala, the "Jewel-Light Lady," said: "If the conceptualizations of mindful awareness Are not cut off without an object of focus, The support for the abiding of habitual tendencies will not be destroyed. Look at how signs are self-liberated!" The venerable Gajudhari, who liberates signs in their own place by not establishing a mental support, said: "The five appropriated aggregates Are like illusions, lacking characteristics. That which has no inherent nature Is the single characteristic of being without characteristics." The venerable Ratni, who possesses the light rays of miraculous power, said: "Although phenomena are illusory in essence And their nature is not a mental object, If delusion is not cleared away on the path, Seeing them as illusions is not liberation. An illusion will bind one with an illusion." The venerable Tharindhapa, who cuts through conceptualization by not perceiving the three times, said:

ཆུན་རྗེས་བཤིག་པ་ཤེས་རབ་ལམ། ། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་འཆར་བའི་ས། ། རིག་པ་སྒྲིམ་གློད་ཐབས་ཀྱི་མཚང། ། མ་རིག་བསྒོམ་གྱིས་གནད་མི་རྟོགས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་བདེ་སྟེར་མ་སུ་ཀ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་ཆུན་གནད་དུ་ཆུད་མི་འགྱུར། ། མ་ཤིགས་རྗེས་ཀྱི་ངོས་མི་ཟིན། ། མ་བསྒྲིབས་ལོག་ཤེས་ཚར་མི་ཆོད། ། མ་གློད་སྤྲོས་བྲལ་འཆར་བའི་ལམ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྩ་བ་གཞི་མེད་མཐོང་བས་གཉིས་འཛིན་གྲོལ་བ་ག་ག་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་མིང་དུ་ཤེས་པར་གྱིས། ། དེ་ཡིས་བདེན་འཛིན་གྲོལ་བ་ཡིན། ། གནས་ལུགས་གཞི་མེད་མཐོང་བར་གྱིས། ། འདི་ཡིས་ཟག་པའི་ཟུག་རྔུ་གྲོལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་སྒྲོན་མ་ཀ་ན་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁོར་བའི་རང་མཚན་མཐོང་བར་གྱིས། ། དེ་ཡིས་མྱང་འདས་འདོད་པ་གྲོལ། ། དྲན་རིག་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོར་མཐོང་། ། འདི་ཡིས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་བློ་འཇིག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། འདོད་པ་ཡིད་ལ་ཞིག་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་འབར་བ་ཤྲཱི་སཱུརྱའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་གུ་ལ། ། མར་གྱིས་ཁྱབ་པར་གནས་མོད་ཀྱང་། ། སྐམ་ལ་མ་གཅུན་ཁུ་བ་མེད། ། ཏིལ་གྱི་མར་གྱིས་དོན་མི་ནུས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བུམ་འཛིན་མ་དྷ་ན་རུའི་ཞལ་སྔ་ནས། རིགས་དྲུག་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ལ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། ། མ་བསྒྲུབས་གྲོལ་བ་ཐོབ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྣམ་རྟོག་གཞི་མེད་དུ་མཐོང་བས་གཉེན་པོའི་བྱ་ར་ལས་གྲོལ་བ་སུ་ག་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། རིག་པ་མདུང་ཁྱེར་བསྒོམ་གྱི་གནད། ། མ་བསྒོམས་ཤེས་པ་གཉུག་མའི་ངང་། །

"Breaking the continuity is the path of insight; it is the ground where the nature of phenomena (dharmatā), free from conceptual elaboration, arises. The secret of the method is to tighten and relax awareness. If one meditates with ignorance, the vital point will not be realized," he said. From the presence of the glorious Sukarī, who bestows bliss: "If not tamed, the vital point will not be entered; if not broken, the subsequent state will not be recognized; if not obscured, wrong knowledge will not be severed; if not relaxed, the path where the nature free from elaboration arises will not be found," she said. From the presence of Gakadhara, who saw the root as baseless and was thus liberated from dualistic grasping: "Know all phenomena to be mere names; by that, grasping at true existence is liberated. See the natural mode as baseless; by this, the sting of the contaminations is liberated," he said. From the presence of the glorious Kānālī, the Lamp: "See the specific characteristics of saṃsāra; by that, the desire for nirvāṇa is liberated. See mindful awareness as the essence of primordial wisdom (jñāna); by this, the mind that seeks to achieve Buddhahood is destroyed," she said. From the presence of Śrīsūrya, in whom the bliss of the uncontaminated blazes through the dissolution of desire in the mind: "Just as within a sesame seed, oil is present and pervasive, yet if it is not pressed dry, no oil comes forth; the sesame oil will not serve its purpose," he said. From the presence of Madhanaru, the Vase-Holder: "Although the Sugatagarbha exists within the sentient beings of the six realms of saṃsāra, if it is not realized, liberation will not be attained," she said. From the presence of Sugadeva, who was liberated from the watchman of antidotes by seeing conceptual thoughts as baseless: "The vital point of meditation is to carry awareness like a spear; without meditating, one remains in the innate state of knowing."

བསྒོམས་དང་མ་བསྒོམས་གཉིས་མེད་པས། ། ཤེས་པ་ཟུང་འཇུག་ངོ་མཚར་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་མདངས་ལྡན་མ་བྷ་ཨ་ར་དྷའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཤེས་པ་མཐའ་བྲལ་ལྟ་བའི་གནད། ། ཐ་མལ་ཤེས་པ་བློ་རྟོག་བྲལ། ། མ་བཅོས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། བསྒྲུབ་བློ་ཞིག་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ལམ་ལ་གང་ཕན་གྲོགས་སུ་སྟོན་ཤེས་པས་སྣང་བ་དཔེ་ཆར་ཤར་བ་བྷ་ན་སཱུརྱའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་སོལ་བའི་སྡོང་པོ་ལ། ། ལོ་འབྲས་མེ་ཏོག་མི་འབྱུང་ལྟར། ། དེ་བཞིན་དད་པ་མེད་པ་ལ། ། ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་འབྱུང་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ལྡན་རས་མ་དྷ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། མངལ་དུ་འཕྱེས་པའི་(གླིང་,གླང་)པོ་ཡིས། ། འདམ་བུའི་ཚལ་དུ་མི་རྟོལ་ལྟར། ། རང་བཞིན་བརྩོན་འགྲུས་མི་ལྡན་པས། ། ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཕྱིན་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ལ་རིག་པ་དངས་པ་ད་ར་ཙའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་བཞིན། ། ཀུན་རྫོབ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་སྟོང་། ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། ། སྐྱེ་དང་གནས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ལྷའི་མདངས་འཕྲོག་མ་མ་ནི་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདི་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པས། ། ཁམས་གསུམ་ངོ་བོས་རྣམ་པར་དབེན། ། ཆོས་རྣམས་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ། རང་བཞིན་དག་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དྲན་པའི་རྩ་ལ་ངོ་བོ་སྐྱེས་པ་ཙཎྜ་ལཱིའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག། རྒྱུ་མེད་འཁོར་བ་མཐོང་མི་འགྱུར། ། མ་མཐོང་མྱ་ངན་འདས་པའི་གནད། ། དེ་རྟོགས་ནས་ནི་གྲོལ་བ་ཐོབ། ། ཨེ་མ་མཁའ་འགྲོ་གསང་བའི་གནད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་།

"Since there is no duality of meditating and not meditating, the union of awareness is most wonderful," he said. From the presence of Bhāradvājī, who possesses the radiance of bliss: "The key point of the view is awareness free from extremes; ordinary awareness is free from conceptual thought. The uncontrived is the dharmakāya; the collapse of the striving mind is most wonderful," he said. From the presence of Bhaṇasūrya, who knows how to show what is beneficial as an aid on the path, so that appearances arise as scriptures: "Just as a charcoal tree will not produce leaves, fruit, or flowers, likewise, in one who lacks faith, the jewel of qualities will not arise," he said. From the presence of Rasamadhanā, who possesses the eye of primordial wisdom: "Just as an elephant that has wandered into the womb cannot reach a thicket of reeds, so too, one who lacks natural diligence will not reach the city of liberation," he said. From the presence of Daratsa, whose awareness is clear in the lion’s gaze: "Just like a dream or an illusion, the nature of conventional appearances is empty; just like a city of gandharvas, so too are arising and abiding," he said. From the presence of Manilā, who robs the gods of their luster: "Since these are not authentic, the three realms are empty of essence. Since phenomena are not established in reality, their natural purity is most wonderful," he said. From the presence of Caṇḍālī, in whom the essence is born upon the root of mindfulness: "Phenomena are naturally pure; without a cause, saṃsāra is not seen. Not seeing it is the key point of nirvāṇa; having realized that, liberation is attained. Ema! This is the secret key point of the ḍākinīs," he said.

། འབར་བའི་གཙོ་མོ་བྷ་ནུ་ཧི་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། བློ་ཡི་མཐའ་བྲལ་གཉུག་མའི་ངང་། ། སྒོམ་དང་བསྒོམ་བྱ་ལས་གྲོལ་ཏེ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་ལ་བསྒོམ་དུ་མེད། ། མ་བྱས་ཤེས་པ་ངར་དང་བཅས། ། རིག་པ་རྟེན་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་མ་འཕྲོས་པས་རྟོག་པ་ཆད་པ་ཨ་སུ་ར་དྷེའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟོག་པ་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་ས། ། རེ་དོགས་གོལ་བ་དབྱིངས་སུ་དག། དོན་རྟོགས་རྣལ་འབྱོར་ཉམ་ང་བྲལ། ། འཁོར་བ་རང་གྲོལ་ངོ་མཚར་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་ལྡན་མ་བྷ་ནུ་ཧ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད། ། སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་ཟུང་དུ་འཇུག། སྣང་སྟོང་གྲོལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ། ། འཁོར་འདས་མེད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། རྩ་བའི་གནད་ཀྱིས་རང་ངོ་བརྡ་ལས་ཕྲད་པ་གྷ་ཙ་ལི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལ། ། ཐེ་ཚོམ་སོམ་ཉི་ཡིད་གཉིས་བྲལ། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ལ། ། སྐད་ཅིག་མ་ཡི་ཆོས་མི་གནས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔལ་གྱི་འོད་འཇོ་མ་སུ་ཀ་དྷ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། བར་དོ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། ། འགྲོ་དང་འོང་བའི་ཆོས་མི་གནས། ། བློ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ། ། འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་པས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ལ་སྒྲོག་ཆད་པ་ཙནྡྷེ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྩི་ཡིས་ཟིན་པའི་ལྕགས་བཞིན་དུ། ། ངོ་བོ་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན། ། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ས་ཟིན་པས། ། དྲན་རིག་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དབྱིངས་ཀྱི་གཙོ་མོ་བྷ་ཏ་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་ཚེ་གནད་ཀྱི་ངོ་བོར་རིག།

From the presence of the Blazing Mistress Bhanuhiri: "In the innate state, free from the extremes of the intellect, One is liberated from meditation and the object of meditation; In Mahāmudrā, there is nothing to meditate upon. Unfabricated awareness, possessing its own intensity, Is like the sky: a supportless cognizance." Thus she spoke. From the presence of Asuradhe, for whom conceptual thought has ceased because awareness does not radiate toward objects: "The stage of the fruit is the perfection of thought; Hopes, fears, and deviations are purified in the expanse. The yogi who realizes the meaning is free from anxiety; Samsara is self-liberated—how wondrous!" Thus she spoke. From the presence of the Wisdom-Eyed Bhanuhari: "The two truths are inseparable in essence; Appearance and emptiness are non-dual, in union. For the yogi liberated in appearance and emptiness, There is neither samsara nor nirvana—how wondrous!" Thus she spoke. From the presence of Ghañcalipa, who met his own nature through the key point: "When certain knowledge has arisen, One is free from doubt, hesitation, and indecision. In the uninterrupted flow of wisdom, Momentary phenomena do not abide." Thus she spoke. From the presence of Sukadhana, the Radiant Splendor: "In the nature of phenomena where there is no intermediate state, Phenomena of coming and going do not abide. In the wisdom free from the intellect, The stains of delusion are utterly purified." Thus she spoke. From the presence of Candhepa, for whom the shackles of delusive appearances are severed by resting awareness in its own place: "Just as iron seized by an elixir Is transformed into the essence of gold, By seizing the ground of bliss, clarity, and non-conceptuality, Mindfulness and awareness become wisdom itself." Thus she spoke. From the presence of Bhatahi, the Mistress of the Expanse: "When one realizes the essence of the key point..."

དེ་དུས་མ་རིག་མུན་པ་དངས། ། གང་དུ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དག། དེ་ནི་སྐུ་གསུམ་ཞིང་ཞེས་ཤེས། ། གསུང་ངོ་། ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་གནད་ཀྱིས་བཀའ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་གྲོལ་བ་ཤོ་ས་རི་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་ལ་གཏེར་གྱི་ཁྲོན་ཡོད་ན། ། དེ་ལ་ཆགས་པའི་བློ་འབྱུང་གིས། ། གཏེར་མེད་པ་ལ་ཆགས་བློ་མེད། ། སོ་བྱ་ནགས་ཀྱི་ཁྲོད་མི་སྙག། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་ཐ་ན་མོའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྩི་མེད་སྦྲང་མ་བདེ་བར་གནས། ། ཉ་བཏང་སྐྱར་མོ་སེམས་ངལ་སོས། ། ཆོག་མེད་བློ་ནི་དབུལ་པོ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྲངས་ཚར་བས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་པ་ཟིན་པ་རཏྣ་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྒྱུ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་རྐྱེན་ལས་བྱོལ། ། ལམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྐྱེན་དང་བྲལ། ། འབྲས་བུའི་རྣལ་འབྱོར་རྐྱེན་ཐོག་འབབ། ། རྟོག་པའི་རྐྱེན་དུ་གང་མ་སོང་། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཐུགས་རྗེའི་འོད་ལྡན་མ་སུ་རི་དྷ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྒྱ་མཚོ་ནང་གི་སེམས་ཅན་ལ། ། ཆུ་སྲིན་ཟས་སུ་མ་གྱུར་གང་། ། དེ་བཞིན་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ལ། ། གྲོགས་སུ་མ་གྱུར་གང་ཡང་མེད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། ། འཁྲུལ་པ་ངོས་ཟིན་པས་ཚོགས་དྲུག་རྟོག་པའི་རྐྱེན་བསྐུལ་དུ་ཤར་བ་ཨ་མོ་གྷ་ཙནྡྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལྟ་མེད་ལྟ་དང་བྲལ་བ་ལ། ། ལྟ་བ་འདི་ཡིན་ཇི་ལྟར་སྨྲ། ། གཞོན་ནུ་མ་ཡི་བདེ་བ་བཞིན། ། ཉམས་མྱོང་བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་བའི་སྟོབས་ལྡན་མ་ས་ན་ལིའི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་གིས་མཁུར་བར་ཆུ་བླུགས་ན། ། སྨྲ་བརྗོད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དོན་གྱི་རྩི་འཐུངས་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བརྗོད་མི་ཤེས།

"At that time, the darkness of ignorance clears, and wherever the appearances of delusion are purified, that is known as the realm of the three kāyas," he said. From the presence of Śavaripa, who liberated the meaning of the Kagyü through the essential points of the vowels and consonants: "Wherever there is a well of treasure, the mind of attachment arises; where there is no treasure, there is no mind of attachment. A sparrow does not search for food in the depths of the forest," he said. From the presence of Thana-mo, who is adorned with miraculous powers: "The bee dwells happily without nectar; the gull rests its weary mind when the fish is released. The mind that lacks contentment is a pauper," he said. From the presence of Ratnadeva, who maintained the lineage of the Noble Ones by completing the trials of asceticism: "The yoga of the cause avoids conditions; the yoga of the path is free from conditions; the yoga of the fruition descends upon conditions. Whatever does not become a condition for conceptual thought," he said. From the presence of Suridhana, who possesses the light of compassion: "Among the sentient beings within the ocean, there is none who does not become food for the sea monster; likewise, for one who has attained stability, there is no one who does not become a companion," he said. From the presence of Amogha-candra, for whom the conditions of the six consciousnesses arose as the impetus for recognizing delusion: "For one who is without a view and free from viewing, how can one say, 'This is the view'? Like the bliss of a young maiden, the experience cannot be expressed," he said. From the presence of Sanali, who possesses the power of bliss: "If water is poured into one's cheeks, one is unable to speak; likewise, the yogi who has drunk the nectar of the ultimate meaning cannot express Mahāmudrā," he said.

། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གནད་ཀྱི་རང་མཚང་གོ་བས་རིག་པའི་རྩལ་འབྱོངས་པ་སུ་ཁ་ཛྙཱ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་རུ། ། ལན་ཚྭའི་རོ་རུ་གཅིག་པ་ལྟར། ། གདམས་པའི་གནད་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དུ། ། ཆོས་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པར་ནུ་དྷ་རའི་ཞལ་སྔ་ནས། མིག་སེར་གྱིས་ནི་གཟིར་བ་ཡི། ། ས་གཞི་གསེར་དུ་མཐོང་བ་བཞིན། ། དེ་ལྟར་དོན་གྱི་རྩི་འཐུངས་པས། ། ཅིར་སྣང་གདམས་པར་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡེ་ཤེས་བཤིག་རྗེས་ལ་ངོས་ཟིན་པ་བི་མ་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐྱེས་བུ་བདུད་ཀྱིས་ཁྱེར་བ་ནི། ། དེ་ཚེ་བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་སྨོད། ། རྨོངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་མངོན་ཞེན་ཅན། ། འདི་ནི་ལྟ་བའི་བདུད་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། དཔའ་མོ་ཁྱུང་བྱའི་ལྡེམ་རུ་ཅན་བ་ལི་བ་དའི་ཞལ་སྔ་ནས། མཁས་པས་ཁས་ལེན་སྤང་བར་བྱ། ། ཐོས་པས་རང་རྒྱུད་དུལ་བ་ནི། ། འདི་ཡི་ཡོན་ཏན་དགོས་པ་སྟོར། ། རིག་བྱེད་མཐར་ཕྱིན་ཞི་ཞིང་དུལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། སྣ་རྩེར་ཡིད་བཅིངས་པས་འགྱུ་བ་སྲངས་སུ་ཆུད་པ་ར་ནུ་ཙནྡྲའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་ཡོལ་བས་བཅད་པའི་རྒྱབ། ། བུམ་པ་ལ་སོགས་མི་མངོན་བཞིན། ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་མིག་བཙུམས་པས། ། ཟག་པ་ཕྱི་རུ་མཐོང་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཡིད་འཕྲོག་རྨ་བྱའི་ལྡེ་རུ་ཅན་བྷ་ག་སུ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་དུ་གཉིས་འཛིན་གྲོལ་བའི་ཚེ། ། དེ་དུས་འཁྲུལ་པ་རང་སར་དག། ཆོས་ཉིད་སྣང་བ་ཤར་བ་ལ། ། བདེན་པ་མཐོང་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། ། ཅེས་གསུང་ངོ་། །

Thus he spoke. Regarding the mastery of the creative power of awareness through understanding the essential flaws of the key points, Sukha Jñāna said: "Just as all waters in the great ocean Become one in the taste of salt, Through the introduction to the key points of the instructions, One will understand all phenomena to have a single meaning." Thus he spoke. Regarding the attainment of mastery over the mind, Nudhara said: "Just as one afflicted by jaundice Sees the earth as gold, So by drinking the elixir of the ultimate meaning, Whatever appears will be seen as the instruction." Thus he spoke. Regarding the recognition of wisdom after the dissolution [of dualistic constructs], Vimaladeva said: "When a person is carried away by demons, At that time they praise themselves and disparage others; Clinging to the tenets of ignorance— This is the demon of the view." Thus he spoke. Regarding the wise abandoning of assertions, Balivada, the heroine with the swaying peacock-feather earrings, said: "The wise should abandon formal assertions. When learning tames one's own continuum, The purpose of its qualities is lost. One who has reached the end of the Vedas is peaceful and disciplined." Thus he spoke. Regarding the binding of the mind to the tip of the nose to bring wandering thoughts into the narrow path, Ranucandra said: "Just as the back of a vase and so forth Are not visible when blocked by a curtain, So by closing the eyes of desire, Defilements will not be seen externally." Thus he spoke. Regarding the liberation of dualistic grasping, Bhagasuna, the captivating peacock-feather earrings, said: "When dualistic grasping is liberated, At that time, delusion is purified in its own place. When the appearance of the nature of phenomena (dharmatā) dawns, It is called 'seeing the truth.'" Thus he spoke.

ངོ་སྤྲོད་གནད་ལ་ཕོག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོག་བབས་སུ་ཤར་བ་མོ་ཙི་ར་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། བློ་མཐའ་མ་མཐོང་ལྟ་བ་ནི། ། ཤེས་བྱ་མུ་ལས་གྲོལ་བས་ཞིག། སྣང་སྟོང་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་ལས། ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཅིངས། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། བདེ་ལྡན་མ་དུང་གི་ཐོར་ཅོག་ཅན་བ་ཏ་མིའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཛིན་བློ་ཐོང་ལ་རྟོག་པ་ཆོད། ། ཆོས་རྣམས་གཞི་རུ་མཉམ་པ་ལ། ། བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། ། ཡེ་ཤེས་སྐུ་ནི་ལས་ལས་གྲོལ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ངོ་སྤྲོད་གཅིག་གི་ཐོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དོན་རིག་པ་གྷ་ཛུ་དེ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་དངས་པའི་མིག། ལོང་ན་གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་བཞིན། ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བློ་མེད་ན། ། སྒྲིབ་པས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། གཏུམ་མོ་འབྲུག་གི་སླག་པ་ཅན་བི་ཏ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་ཞིག་གཟུགས་མེད་བར་དུ་ནི། ། དེ་ལ་གྲིབ་མ་འོང་བ་བཞིན། ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བློ་ཡོད་ཕྱིར། ། སྒྲིབ་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། ། གྲོགས་དག་འདོད་པའི་བློ་དང་བྲལ། ། ཞེས་གསུང་ངོ་། ། ཉམས་ཀྱི་མན་ངག་མར་མེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྤེལ་བའི་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣལ་དུ་མཚོན་པ་ལས་བདུད་རྩིའི་ཆར་རྣམ་པར་ཕབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ། ། ། ། རྒྱལ་སྲས་མིའི་སེང་གེ་རྗེ་དམ་པ་རྒྱ་གར་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་རང་འགྱུར་དུ་མཛད་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དུམ་བུ་ཁྲིགས། ། ཚིག་ཏུ་ཉུང་ལ་དོན་དུ་འགྲིལ། ། ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་མགུར། ། མ་རིག་མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ་འདི། ། སྐལ་ལྡན་མིག་གི་དབང་པོ་ཡིས། །

From the presence of Mo-tsi-ra-de-ba, who experienced Mahāmudrā as a sudden descent through the introduction that strikes the vital point: "The view that does not see the limits of the mind is exhausted by being liberated from the boundaries of the knowable. From the freedom of appearance-emptiness from conditions, one is bound by the seal of non-arising." Thus he spoke. From the presence of Ba-ta-mi, the "Conch-Turbaned One" of Sukhāvatī: "Let go of the grasping mind and cut through conceptual thought. When all phenomena are equal in the ground, freedom from the eight [extremes] is yoga. The wisdom body is liberated from karma." Thus he spoke. From the presence of Gha-dzu-de-ba, who realized the meaning of all phenomena through a single introduction: "Just as a person with clear vision does not see forms if they are blind, so too, if the desiring mind is absent, one will not see through obscurations." Thus he spoke. From the presence of Bi-ta-la, the "One Clad in a Dragon-Skin" of Caṇḍālī: "Just as a shadow cannot reach that which has no form, so too, because the desiring mind exists, obscurations will not be abandoned. Friends, be free from the desiring mind!" Thus he spoke. This is the ninth chapter, titled "The Rain of Nectar: Manifesting Suchness in its Natural State," from the tradition of transmitting the pith instructions of experience from one lamp to another. Translated into Tibetan by the Prince, the Lion of Men, the Precious Holy Lord of India himself. The Mahāmudrā Collection of Fragments: In few words, yet condensed in meaning; The vajra songs of born experience, This lamp that dispels the darkness of ignorance— May the faculty of the eyes of the fortunate,

ལྟ་བས་མི་ངོམས་བློས་མི་འཁྱུད། ། སྒྲོ་འདོགས་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོད། ། ཨེ་མ་ངོ་རེ་མཚར་རྫོགས་སོ། །

Ineffable to the eye and inconceivable to the mind, The proliferation of misconceptions is severed by the mere reading [of this]. Ema! How wondrous! It is complete.