Personal Instructions on the Great Seal called “A Treasury of Dohās”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དོ་ཧ་ཀོ་ཥ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་མུ་དྲ་ཨུ་བ་དེ་ཤ། བོད་སྐད་དུ། དོ་ཧ་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མན་ངག། དཔལ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཇི་ལྟར་དངོས་དང་དངོས་མེད་སྣང་སྟོང་དང་། ། རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་གཡོ་དང་མི་གཡོ་བ། ། ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལས། ། དུས་རྣམས་ཀུན་དུ་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད། ། ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཞེས་ནི་རབ་བརྗོད་ཀྱང་། ། ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། ། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མིན་མེད་མིན་དང་། ། དེ་ལས་གཞན་དུའང་མཚན་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། ། དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་སེམས་དང་ཆོས་ཉིད་ལ། ། ཐ་དད་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཐ་དད་མིང་ནི་གློ་བུར་བཏགས་པ་ཙམ། ། དེ་ལ་དོན་མེད་རྫུན་གྱི་ཚིག་ཏུ་ཟད། ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཏེ། ། སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཆོས་གཞན་རྡུལ་ཙམ་མེད། ། གང་གིས་གདོད་ནས་སེམས་མེད་རྟོགས་པ་ཡིས། ། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་དམ་པ་རྙེད། ། ཆོས་ཀྱི་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་ཡོངས་སུ་གདགས། ། དེ་ཡང་ལོག་པའི་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ། གཟོད་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཡི་དེ་ཉིད་བསྟན་དུ་ཡོད་མིན་ཏེ། ། བརྗོད་དུ་མེད་པས་སུས་ཀྱང་གོ་བ་མེད། ། གལ་ཏེ་བདག་པོ་ཡོད་ན་ནོར་ཡོད་དེ། ། ཡེ་ནས་བདག་མེད་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ། སེམས་ཡོད་གྱུར་ན་ཆོས་ཀུན་ཡོད་རིགས་ཏེ། ། སེམས་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཞིག་སུ་ཡིས་རྟོགས། ། སེམས་དང་(ཆས,་ཆོས་)སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི། ། བཙལ་ན་མི་རྙེད་ཚོལ་མཁན་གོང་ནས་མེད། །

In the language of India: Dohakoṣa-nāma-mahāmudropadeśa. In the language of Tibet: Dohazod ces bya ba phyag rgya chen po’i man ngag (The Treasury of Dohas: The Pith Instructions on Mahāmudrā). Homage to the glorious Vajrayoginī! Homage to the coemergent wisdom, the dharmakāya of great bliss! Just as existence and non-existence, appearance and emptiness, The animate and inanimate, the moving and the unmoving— All of them, without exception, are the nature of space; At all times, they never waver from it. Though one speaks of "space, space," The essence of space is not established as anything at all. It transcends the objects of conceptualization: Existence, non-existence, neither existence nor non-existence, And anything other than those. Thus, between space, the mind, and the nature of phenomena, There is not the slightest difference; The names "different" are merely adventitious labels. They are meaningless and nothing more than false words. All phenomena are one's own mind; Apart from the mind, there is not even a particle of another phenomenon. Whoever realizes from the very beginning that the mind does not exist Will find the sublime intention of the Victors of the three times. This is designated as the "Casket of Dharma." Furthermore, this is not some other erroneous phenomenon; It is the primordial, coemergent nature. Its suchness cannot be shown; Since it is inexpressible, no one can understand it through words. If there were an owner, there would be wealth; But since there has been no self from the beginning, what could there be? If the mind existed, it would be logical for all phenomena to exist; But since the mind does not exist, who could perceive a phenomenon? All that appears as mind and phenomena, When sought, is not found; the seeker themselves does not exist.

མེད་པ་དུས་གསུམ་མ་སྐྱེས་མི་འགག་པས། ། དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི། ། རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། ། འདུ་བྱེད་ལས་ཀུན་ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། ། བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རི་བོང་རྭ་དང་འདྲ། ། ཀྱེ་མ་ཉི་མ་སྤྲིན་བྲལ་འོད་ཟེར་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱང་། ། མིག་མེད་རྣམས་ལ་མུན་པ་རྣམས་སུ་སྣང་། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་གྱུར་ཀྱང་། ། རྨོངས་པ་དག་ལ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རིང་། ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་མེད་མ་རྟོགས་པས། ། བཏགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་རབ་ཏུ་བཅིངས། ། ཇི་ལྟར་གདོན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྨྱོན་པ་དག། དབང་མེད་དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པ་ལྟར། ། དངོས་འཛིན་རྣམ་རྟོག་གདོན་ཆེན་ཟིན་པ་ཡི། ། སྐྱེ་བོ་དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བྱེད། ། ཁ་ཅིག་བློ་ཡི་དབྱེ་བས་རྨོངས་རྣམས་བཅིངས། ། བདག་པོ་ཁྱིམ་དུ་བཞག་ནས་གཞན་དུ་ཚོལ། ། ཁ་ཅིག་གཟུགས་བརྙན་དག་ལ་གདོན་དུ་འཛིན། ། ཁ་ཅིག་རྩ་བ་བོར་ནས་ལོ་འདབ་འབྲེག། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བསླུས་པ་མ་ཚོར་རོ། ། ཀྱེ་ཧོ་བུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་མ་རིག་ཀྱང་། ། དེ་ཉིད་ངང་ལས་གཡོས་མེད་ང་ཡིས་རྟོགས། ། ང་ཡིས་ང་ཡིར་ཐོག་མཐའ་ཤེས་གྱུར་པས། ། ང་ཡིས་ང་མཐོང་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་ལུས། ། གཅིག་པོ་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་གཅིག་མ་མཐོང་། ། མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་བྲལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད། ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་སུ་ཡིས་གོ་བར་འགྱུར། ། གཉུག་མའི་ཡིད་ལ་གང་ཚེ་སྦྱངས་གྱུར་པ། ། དེ་ཚེ་རི་ཁྲོད་ང་ཡི་རྟོགས་པར་འཇུག།

Since non-existence is unborn and unceasing throughout the three times, that very reality which does not change into anything else is the natural mode of great bliss. Therefore, all appearances are the dharmakāya, and migratory beings are themselves the buddha. All conditioned activities are from the beginning the dharmadhātu; imputed phenomena are like the horns of a rabbit. Alas! Though the sun, free of clouds, pervades all with its rays, to those without eyes, it appears as darkness. Although the coemergent pervades all, for the deluded, that very reality is extremely distant. Because migratory beings do not realize the mindless, they are thoroughly bound by the imputed mind. Just as a madman possessed by a demon undergoes meaningless suffering without control, so too, people seized by the great demon of conceptual grasping at things perform only meaningless suffering. Some, deluded by the distinctions of the intellect, are bound; they leave the master in the house and search elsewhere. Some grasp at reflections as demons; some discard the root and pluck the leaves. No matter what they do, they do not realize they are being deceived. Alas! Though the childish do not know that very reality, I have realized that it never wavers from its own state. Since I have known the beginning and end of "mine," I see "me" and remain as the solitary self. By looking at the solitary itself, I do not see a "one." Free from the seen and the seer, it is inexpressible. Who will understand that which is inexpressible? When the innate mind is purified, at that time, I, the mountain-dweller, enter into realization.

སེང་གེའི་འོ་མ་སྣོད་ངན་ཕལ་པར་མིན། ། ཇི་ལྟར་ནགས་ན་སེང་གེའི་ང་རོ་ཡིས། ། རི་དྭགས་ཕྲ་མོ་ཐམས་ཅད་སྐྲག་གྱུར་ཀྱང་། ། སེང་ཕྲུག་རྣམས་ནི་དགའ་བས་བརྒྱུག་པ་ལྟར། ། གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་འདི་བསྟན་པས། ། རྨོངས་པ་ལོག་རྟོག་ཅན་རྣམས་སྐྲག་གྱུར་ཀྱང་། ། སྐལ་ལྡན་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སྤུ་ཟིང་བྱེད། ། ཀྱེ་ཧོ་མ་ཡེངས་སེམས་ཀྱི་རང་གིས་རང་ལ་ལྟོས། ། རང་གི་དེ་ཉིད་རང་གིས་རྟོགས་གྱུར་ན། ། ཡེངས་པའི་སེམས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་འཆར། ། མཚན་མ་རང་གྲོལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་། ། རྨི་ལམ་དག་གི་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། ། སད་པའི་དུས་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། ། རེ་དང་དོགས་པའི་བསམ་པས་ཀུན་བསླང་ནས། ། དགག་དང་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་སུ་ཞིག་བྱེད། ། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། ། དེ་ཉིད་མཐོང་བས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། ། རེ་དང་དོགས་པའི་བློ་ནི་ཟད་གྱུར་པས། ། སྤང་དང་བླང་བའི་འབད་རྩོལ་ཅི་བྱར་ཡོད། ། སྣང་གྲགས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་དང་། ། གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། ། སྒྱུ་མར་སྣང་མཁན་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའི་སྟེ། ། མཐའ་བྲལ་དབུས་མར་སུས་ཀྱང་ཤེས་མི་འགྱུར། ། གང་གཱ་ལ་སོགས་ཆུ་ཀླུང་སྣ་ཚོགས་པ། ། བ་ཚ་ཅན་གྱི་རྒྱ་མཚོར་རོ་གཅིག་ལྟར། ། བཏགས་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྣ་ཚོགས་ཀུན། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་ཤེས་པར་བྱོས། ། གང་ཞིག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཡོངས་བཙལ་ཀྱང་། ། མཐའ་དང་དབུས་མེད་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་འགག། དེ་བཞིན་སེམས་དང་ཆོས་ནི་ཡོངས་བཙལ་བས། ། སྙིང་པོ་རྡུལ་ཙམ་རྙེད་པར་མ་གྱུར་ཏེ། །

The milk of a lion is not for an ordinary, inferior vessel. Just as in the forest, when the lion’s roar strikes terror into all the small wild animals, the lion cubs run toward it with joy; so too, when this primordial, unborn great bliss is taught, those with delusions and wrong views are struck with fear, while the fortunate ones, filled with supreme joy, have their hair stand on end. Kye ho! Without distraction, look at the mind itself with the mind. If you realize your own suchness, even the distracted mind dawns as Mahāmudrā. In the state of great bliss where signs are self-liberated, all the joys and sorrows of dreams lack inherent existence upon waking. Since they are without nature, who would harbor thoughts of hope and fear, or engage in the mental activity of rejection and affirmation? Because all phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are seen to be without inherent existence, the intellect of hope and fear is exhausted. What effort of acceptance or rejection could there be? All that appears and resounds is like an illusion, a mirage, or a reflection—devoid of substantiality or characteristics. The mind that perceives these illusions is the nature of mind, like space; no one can know it as having an end, a middle, or a center. Just as the various rivers, such as the Gaṅgā, become of one taste in the salt-water ocean, know that all the various imputed minds and mental factors are of one taste in the dharmadhātu. Even if one searches the entire expanse of space, no center or periphery is found, and all seeing is completely ceased. Likewise, by thoroughly searching for the mind and phenomena, not even a particle of essence is to be found.

ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་མི་དམིགས་པས། ། ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དེ་མཐོང་ཡིན། ། ཇི་ལྟར་གཟིངས་ལ་འཕུར་བའི་བྱ་རོག་ནི། ། ཕྱོགས་རྣམས་བསྐོར་ཞིང་སླར་ཡང་དེ་རུ་འབབ། ། འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་བཅད་ཀྱང་། ། དང་པོའི་སེམས་ཉིད་གཉུག་མ་ཉིད་དུ་འབབ། ། རྐྱེན་གྱིས་མི་འགུལ་རེ་བའི་ཡི་ཆད་པ། ། དོགས་པའི་སྐུགས་ས་ཞིགས་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས། ། རྩ་བ་ཆོད་པའི་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་འདྲ། ། སྒོམ་དུ་མེད་པས་ཡིད་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ། ཐ་མལ་ཤེས་པ་རང་ལུགས་གཉུག་མ་ལ། ། བཅོས་མའི་དམིགས་པ་དག་གིས་མི་བསླད་དེ། ། རང་བཞིན་དག་པའི་སེམས་ལ་བཅོས་མི་དགོས། ། མ་བཟུང་མ་བཏང་རང་དགའ་ཉིད་དུ་ཞོག། གལ་ཏེ་མ་རྟོགས་བློ་ལ་སྒོམ་རྒྱུ་མེད། ། རྟོགས་པ་ཅན་ལ་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་མེད། ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁས་ནམ་མཁའ་དམིགས་སུ་མེད། ། དེ་ལྟར་སྟོང་པས་སྟོང་པ་སྒོམ་དུ་མེད། ། གཉིས་མེད་ཤེས་པས་ཆུ་དང་འོ་མ་ལྟར། ། སྣ་ཚོགས་རོ་གཅིག་བདེ་ཆེན་རྒྱུན་ཆད་མེད། ། འདི་ལྟར་དུས་གསུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་ཅིང་མ་བྲལ་གཉུག་མའི་ངང་། ། དེ་ཉིད་སྐྱོང་ལ་སྒོམ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས། ། རླུང་ནི་མི་བཟུང་ཡིད་ནི་མི་བཅིང་བར། ། མ་བཅོས་ཤེས་པ་བུ་ཆུང་ལྟ་བུར་ཞོག། དྲན་རྟོག་བྱུང་ན་དེ་ཉིད་རང་ལ་ལྟོས། ། ཆུ་དང་རླབས་གཉིས་ཐ་དད་མ་རྟོགས་ཤིག། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ། ། སྒོམ་རྒྱུ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པས་མི་བསྒོམ་སྟེ། ། སྒོམ་མེད་དོན་དང་འབྲལ་མེད་སྒོམ་པའི་མཆོག། གཉིས་མེད་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ། ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་གཞག་རོ་གཅིག་ལྟར། །

Since even the mind that seeks is not perceived, Not seeing anything at all is itself the seeing. Just as a crow flying from a ship Circles the directions and lands back upon it, So too, though one follows the traces of the desiring mind, One lands back in the primordial, innate nature of the mind itself. Unmoved by conditions and free from the despair of hope, With the trap of doubt shattered, one is Vajrasattva. The nature of mind, with its root severed, is like space. Since there is nothing to meditate upon, do not engage in mental activity. In the innate, natural state of ordinary awareness, Do not corrupt it with fabricated objects of focus. There is no need to alter the naturally pure mind. Without grasping or releasing, leave it in its own natural ease. If there is no realization, there is nothing for the mind to meditate upon. For one who possesses realization, there is no object of meditation and no meditator. Just as space cannot be perceived by space, So emptiness cannot be meditated upon by emptiness. Through non-dual awareness, like water and milk, The manifold is of one taste in an uninterrupted stream of great bliss. Thus, at all times and in all ways, Without mental activity and never departing from the innate state, To sustain that very state is designated by the term "meditation." Without holding the breath or binding the mind, Leave uncontrived awareness like a small child. If thoughts and memories arise, look at them as they are. Do not perceive water and its waves as two different things. In Mahāmudrā, which is non-mental engagement, There is not even a speck of something to meditate upon, so do not meditate. Not meditating while never parting from the meaning of non-meditation is the supreme meditation. The taste of non-dual, coemergent great bliss Is like water poured into water, of one single taste.

ཇི་བཞིན་ངང་དུ་དེ་བཞིན་གནས་པའི་ཚེ། ། དམིགས་འཛིན་ཞེན་པའི་ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་ཞི། ། ཀྱེ་ཧོ། ། གཉིས་མེད་གཉུག་མའི་རྣལ་འབྱོར་གང་དེ་ལ། ། སྤང་དང་བླང་བའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ། ངས་ནི་ཆོས་ཀུན་མ་བཏང་བས། ། བུ་ཁྱོད་འདི་གྱིས་བྱ་བ་མི་སྨྲའོ། ། ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་དེ་དངོས་མེད་པ་ལྟར། ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་དངོས་མེད་པ་སྟེ། ། འདུ་བྱེད་སྣ་ཚོགས་ཅལ་ཅོལ་གང་སྨྲས་ཀྱང་། ། རྣལ་འབྱོར་བློ་ནི་གཅིག་ལས་མི་འདའོ། ། གཅིག་ཉིད་ན་ནི་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མིན་པས། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྩ་བ་བྲལ་གྱུར་ཏེ། ། སྨྱོན་པ་བཞིན་དུ་རྩིས་མེད་ཡན་པ་ལ། ། བྱར་མེད་སྤྱོད་པ་བུ་ཆུང་བཞིན་དུ་གནས། ། ཨེ་མ། སྲིད་པའི་འདམ་སྐྱེས་པདྨ་ལྟ་བུའི་སེམས། ། ཉེས་པ་གང་གི་གང་ལ་གོས་པ་མེད། ། ཟ་ཞིང་འཐུང་ལ་གཉིས་སྤྲོད་བདེ་བ་དང་། ། གལ་ཏེ་ལུས་སེམས་རབ་ཏུ་གདུངས་གྱུར་དང་། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གང་ལ་སྤྱོད་གྱུར་པ། ། གང་གིས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་གོས་བ་མེད། ། རྟོགས་པའི་རང་སྤྱོད་རྩིས་མེད་དང་དེ་ནས། ། རྨོངས་པའི་འགྲོ་བ་ཉམ་ཐག་མངོན་གྱུར་ཚེ། ། མི་བཟོད་སྙིང་རྗེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མཆི་མ་འབྱུང་། ། བདག་གཞན་བཟློག་ནས་ཕན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག། དོན་ལ་བརྟགས་ན་དམིགས་པ་གསུམ་བྲལ་བས། ། ཡང་དག་མ་ཡིན་རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲ་སྟེ། ། ཆགས་ཐོགས་བྲལ་བས་དཀའ་ཞིང་སྐྱེ་མེད་པ། ། སྒྱུ་མ་མཁས་པ་སྒྱུ་མའི་དོན་བྱེད་མཚུངས། ། གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། ། སྤངས་དང་ཐོབ་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མེད། ། ཡིད་ལ་བྱར་མེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། ། འབྲས་བུ་གང་དུའང་རེ་བ་མ་བྱེད་ཅིག།

When one abides in the state just as it is, the mind that grasps at objects and fixates is thoroughly pacified. Kye ho! For that yoga of the non-dual, innate nature, what thing is there to be abandoned or adopted? Since I have not abandoned any phenomena, I do not say to you, my son, "Do this." Just as a jewel is without substantiality, the conduct of the yogi is without substantiality. Whatever various, incoherent conditioned things are spoken, the yogi’s mind does not deviate from the one. Since in oneness even "one" does not exist, the various aspects are rootless. Like a madman, free and beyond calculation, one abides in the conduct of non-action like a small child. Ema! The mind, like a lotus born from the mud of existence, is not stained by any fault whatsoever. Whether eating, drinking, or the bliss of union, or if the body and mind are intensely tormented, or whatever various things one engages in—one is neither bound nor liberated, and remains unstained. When the self-conduct of realization is beyond calculation, and the wretched state of deluded beings becomes manifest, tears flow through the force of unbearable compassion. Having reversed the distinction between self and other, one engages in what is truly beneficial. When analyzed in reality, because it is free from the three focal points, it is unreal, like a dream or an illusion. Being free from attachment and obstruction, it is difficult to grasp and unborn; it is like a skilled illusionist performing the work of an illusion. In the primordially pure nature of space, there is not the slightest thing to be abandoned or attained. In the Mahāmudrā where there is nothing to be mentally fabricated, do not harbor expectations for any result whatsoever.

རེ་བའི་སེམས་ནི་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པས། ། སྤངས་དང་ཐོབ་པའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ། གལ་ཏེ་གང་གིས་ཐོབ་པའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ། གལ་ཏེ་གང་གིས་ཐོབ་པའི་དངོས་ཡོད་ན། ། བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་བཞིས་ཅི་ཞིག་བྱེད། ། ཇི་ལྟར་རི་དྭགས་འཁྲུལ་པས་གདུངས་པ་ཡིས། ། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་རབ་ཏུ་བརྒྱུག་པ་ལྟར། ། རྨོངས་པ་གང་ཞིག་འདོད་པས་རབ་གདུངས་པས། ། ཇི་ལྟར་འབད་ཀྱང་སླར་ནི་རིང་བར་འགྱུར། ། ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་པས། ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ཏེ། ། བཏགས་པའི་ཡིད་ནི་དབྱིངས་སུ་དག་གྱུར་པ། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ། ། ཇི་ལྟར་ཨེ་ཐང་སྐམ་པོའི་སྨིག་རྒྱུ་དག། ཆུར་སྣང་ཆུ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར། ། བཟོད་ནས་དག་པ་བཏགས་པའི་ཡིད་སངས་པ། ། དེ་ལ་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དཔག་བསམ་ཤིང་བཞིན་དུ། ། སྨོན་ལམ་དབང་གིས་རེ་བ་ཡོངས་སྐོང་བ། ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། ། དམ་པའི་དོན་དུ་འགའ་ཡང་དོན་མ་ཡིན། ། དོ་ཧ་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་དཔལ་རི་ཁྲོད་པ་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤྲཱི་བཻ་རོ་ཙ་ན་རཀྵི་ཏས་རང་འགྱུར་དུ་མཛད་པའོ། །

Since the mind of hope is unborn from the very beginning, what thing is there to be abandoned or attained? If there were any thing to be attained, what would be the use of the four seals of the teaching? Just as a deer, tormented by delusion, runs toward a mirage of water, so too, whoever is tormented by desire will remain far from the goal no matter how much they strive. Because it is primordially unborn and naturally pure, there is not the slightest distinction to be made; when the imputed mind is purified into the expanse, it is merely designated as "Vajradhara." Just as a mirage on a parched plain appears as water while the water itself is non-dual, so too, when the imputed mind is purified from the beginning, it cannot be described in terms of the two extremes of permanence or nihilism. Like a wish-fulfilling jewel or a kalpavṛkṣa tree, fulfilling all hopes through the power of aspiration, this too is the conventional truth of worldly terminology; in the ultimate sense, not a single thing exists. The Dohakośa, the pith instructions on Mahāmudrā composed by the glorious great hermit Saraha, is hereby complete. It was translated into Tibetan by the Indian abbot Śrī Vairocanarakṣita himself.