An Extensive Explanation on the Teaching on the Suchness of the Natural State called “A Song Completely Filling the Inexhaustible Treasury”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དོ་ཧ་ནི་དྷི་ཀོ་ཥ་གཱིཏི་ནཱ་མ་བ་རི་པཱུ་ར་པྲ་ཤཱ་སྟ་མ་ནི་ཏི་ཡོ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། མི་ཟད་པའི་གཏེར་མཛོད་ཡོངས་སུ་གང་བའི་གླུ་ཞེས་བྱ་བ་གཉུག་མའི་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། སྐྱེས་བུ་མཆོག་རྣམས་དེ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ངོ་བོ་དང་། ། ཤེས་རབ་རལ་གྲིས་ཉོན་མོངས་གཅོད་པར་བྱེད་བའི་རྗེ་བཙུན་པ། ། དམ་པའི་སྐྱེས་མཆོག་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བླ་མ་ལ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དོན་གྱིས་ཡང་དག་བསྟོད་བྱས་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དཔལ། ། མི་ཤེས་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཐ་མལ་ཤེས་བ་འདི་དག་ནི། ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཇི་ལྟའི་དོན་ཉིད་དུ། ། ཐ་དད་རྟོག་པ་གཅད་ཕྱིར་མཉམ་ཉིད་མཻ་ཏྲིས་བཤད། ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེའི་དགོངས་པ་ཐ་མི་དད་པ་དག་རྗེ་བཙུན་པ་དཔལ་གྱི་རི་བོ་བདག་གིས་རྟོགས་པའི་དོན་གླུར་བླངས་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་དེ་དག་བདག་གིས་རབ་ཏུ་རྙེད་དོ། ། དེ་ཡང་མཁའ་འགྲོ་མ་དག་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཉེ་བར་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལྐུགས་པའི་སྐད་བརྗོད་དེ། དུ་མ་མི་ལིའོ། ། དེའི་དོན་ནི། མུ་སྟེགས་སྒྲ་དང་ཚད་མེད་བ། ། མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་རིགས་པའི་མདུང་། ། བློ་རབ་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོས་ཀྱང་། ། རྟོགས་པར་མི་ནུས་མན་ངག་ཡིན། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཏུག་ཀན་ཙམ་ན། ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་དོན་ནི། འབྱུང་བ་འབྱུང་མིན་འབྱུང་བ་འབྱིན། །

In the language of India: Dohā-nidhi-koṣa-gīti-nāma-paripūra-praśasta-maṇi-ṭīkā. In the language of Tibet: Mi zad pa’i gter mdzod yongs su gang ba’i glu zhes bya ba gnyug ma’i de nyid rab tu ston pa’i rgya cher bshad pa. Homage to the Blessed One, Mañjuśrī, the supreme speaker. Homage to the sublime gurus. To the gurus who reveal that very reality to the supreme beings, whose essence is the realization of thatness, the venerable lords who sever the afflictions with the sword of insight—to those gurus who reveal that very reality of the supreme holy beings, I offer perfect praise through the meaning of the inconceivable. The essence of the Buddha that realizes the Buddha from within the Buddha itself, this ordinary awareness which is the innate essence of the unknown—Maitrīpa has explained this in terms of equality in order to cut through the conceptualization of diversity, according to the actual meaning of the instructions of the holy ones. In that regard, I, the venerable Śrīparvata, have taken the meaning realized by the inseparability of the dharmakāya and its enlightened intent and sung it as a song. I have thoroughly found those inconceivable meanings. Furthermore, because they cannot be found through the inference of the ḍākinīs, they are expressed in the language of the mute: du ma mi li. Its meaning is: "The non-Buddhists, with their words and lack of valid cognition, With the spear of logic, direct perception, and inference— Even with the subtle clairvoyance of the sharpest intellects, It cannot be realized; this is the pith instruction." Thus it is said. Therefore, this is called tug kan tsam na. Its meaning is: "The elements and the non-elements bring forth the elements."

ལེན་པ་ལེན་མེད་ལེན་འོང་བ། ། སྨྲ་བ་སྨྲ་མིན་སྨྲ་མེད་བརྡ། ། དོན་མིན་མེད་དོན་མེད་མིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། བླ་མའི་ངག་ལས་ངེས་པར་རྙེད་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་ཧི་མ་ཧཱུཾ་མཾ་ས་ར་ཧཱུཾ་ཧོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི། མགོ་བཅད་ནམ་མཁའ་དག་ལ་འཕངས། ། ནང་གྲོལ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་མོ་བྱས། ། རྐང་མཐིལ་སྤྱི་གཙུག་དག་ཏུ་བཀུག། ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱ། ། དེ་ནི་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ཆའོ། ། དེ་བས་ན་རྟག་ལ་ལ་ཨ་རི་ཏ་ཞེས་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི། གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རྨི་ལམ་སྟོན། ། བརྒྱུད་པ་ཡིན་ཕྱིར་གླུ་ལེན་ཏེ། གསང་བ་ཡིན་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོའི་སྐད། ། གདམས་ངག་ཡིན་ཕྱིར་ཉམས་སུ་བླང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་གོ། ། དེ་བས་ན་ཨེ་ཀྲ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་དག་གི་ནི། སྐྱེ་མེད་མཁའ་ལས་ཐིམ་པ་ཤར། ། རྒྱུད་གཞན་འབྲས་བུའི་ཐིག་པ་སྟེ། ། སྒྲ་ནི་དུས་ཆེན་འགྱུར་དུས་སྟོན། ། མུ་རིགས་ཚལ་དུ་བྲམ་ཟེས་སོ། ། ཞེས་པས་ནི་ཐོས་པ་ཅན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་ཧ་ཧི་ཏ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དག་གི་དོན་ནི། གཞན་གསལ་སྙིང་པོའི་ཁྱད་པར་དང་། ། བླ་མ་བཟང་ལས་དེ་རྟོགས་ཏེ། ། གཉུག་མར་སྦྱང་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། ། འདིར་ནི་ཉམས་སུ་བླང་བ་སྟེ། ། འབྲས་བུ་དེ་ལས་འབྱུང་བའོ། ། དེ་དག་ནི་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་སྦྱར་རོ། ། དེ་བས་ན་མ་ཀི་ཤུ་ཀྵ་ན་རེ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དག་གི་དོན་ནི། གཡས་པ་གཞན་དང་གཞན་དེར་མིན། ། གཡོན་པས་གསལ་བ་བརྟག་ཕྱིར་མིན། ། དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མིན། ། མིན་པ་རྒྱལ་པོའི་ཤེས་པ་མིན། །

"Taking is without taking, yet taking comes; speaking is not speaking, a sign of non-speaking; it is not a non-meaning, yet it is not without meaning." Thus it is said; this is the meaning found with certainty from the words of the guru. Therefore, it is said: hi ma hūṃ maṃ sa ra hūṃ ho. Their meaning is: "Sever the head and cast it into the sky; the internal organs provide a feast; bend the soles of the feet to the crown of the head; and cause the navel wheel to revolve." This is the section on the definitive application. Therefore, it is said: rtag la la a ri ta. Their meaning is: "Because there is no accomplishment, it shows the dream; because it is the lineage, it is sung as a song; because it is secret, it is the language of the ḍākinīs; because it is the pith instruction, it is to be practiced." This is the branch of how to abide. Therefore, it is said: e ktra na. Regarding those unborn ones: "From the unborn sky, dissolution arises; it is the tantra of the other, the drop of the fruit; the sound shows the time of the great transformation; in the Murig grove, the Brahmin [spoke]." By this, it should be applied to those who have heard [the teachings]. Therefore, it is said: ha hi ta ma ni. Their meaning is: "The distinction of the essence that clarifies others is realized from an excellent guru; it is the conduct of training in the innate; here it is to be practiced, and the fruit arises from that." These are applied as the very meaning to be understood. Therefore, it is said: ma ki śu kṣa na re. Their meaning is: "The right is not other than that; the left is not for the sake of examining clarity; that very thing is not the realization of that very thing; it is not the non-existent, the knowledge of the king."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་བརྗོད་པའོ། ། དེ་བས་ན་དོ་ཧ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི། རང་ལ་མེད་པ་ཨ་ཨིའོ། ། རང་དང་ལྡན་པ་ནི་ཨེ་ཨུའོ། ། ཕན་ཚུན་གཉིས་ལ་མི་སྨྲ་བ་ནི་ཨི་ཨའོ། ། ངོ་བོ་ནི་ལི་རི་ཨའོ། ། གཞན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཨཽ་ལྀའོ། ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཨི་ཨ་རའོ། ། གནས་བསྟན་པའི་བྱ་བ་ནི་ཨུ་ལྀ་ཨིའོ། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ནི་ཨ་རའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ནི་ཨ་ཨཾ་ཨའིའོ། ། དེ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྒྲའི་དོན་དང་པོའོ། ། སྒྲའི་ཚིག་མང་པོ་བཟང་པོའོ་ཅན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། ཁུར་ཆེན་ཁྱེར་དང་འགྲོ་བ་མགྱོགས། ། ཕྱིན་པ་མེད་དེ་དང་པོའི་ས། ། གཤོག་པ་སྦར་བས་ནམ་མཁའི་མཚོ། ། རི་རབ་ནོར་བུ་གླིང་ན་བདེ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། སྒྲའི་ཚིག་བཀའ་ལ་སྦྱར་བ་ནི། ། ཆུ་སྲིན་གདུག་པའི་ཁར་འགྲོ་དང་། ། རུས་སྦལ་རྒྱབ་ན་གནས་པ་དང་། ། ཉ་མིད་ཆེན་པོའི་ལྟོ་བ་ནི། ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་ན་མཛེས་པ་ཆེ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བསྟན་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ནི། ། མེ་ཡིས་སྐམས་པའི་བདུད་རྩི་དང་། ། དུར་ཁྲོད་ཚོགས་ཀྱི་རུས་པ་བཏུང་། ། རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་ན་གཞོན་ནུ་མ། ། རྒྱལ་པོས་ས་འཛིན་གདོལ་བའི་མཆོག། ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྒྲ་མཁས་པས་སྦྱར་བ་ནི། ། རྐང་མཐིལ་སྤྱི་གཙུག་སྙིང་དུ་མཉམ། ། ཁ་རྐུབ་བརྒྱུད་པ་ཁྱི་ཡི་ཟས། ། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ཆུ་བོའི་རྒྱུན། ། ཐལ་མོ་བརྡབས་པ་ནམ་མཁའི་སྒྲ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བསྟན་པ་ཐུན་མོང་བའི་སྦྱར་བ་ནི། ། པར་སུ་ནི་གི་ཧི་ད་ཀོ་ཤ་བུ་ཧ་ས་ན་གི་ཏ་ན་མའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ནི། མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པ་མེད།

This expresses the specific meaning. Therefore, it is called doha. Their meanings are as follows: that which is not in oneself is a-i. That which is possessed by oneself is e-u. Not speaking to either of the two is i-a. The essence is li-ri-a. That which cuts off the other is au-li. The meaning of the definition is i-a-ra. The activity of indicating the location is u-li-i. Through experience is a-ra. The expression of that very [essence] is a-aṃ-a-i. That is the first meaning of the ḍākinī sounds. Regarding the application of many excellent words of sound: "Carrying a great burden and moving swiftly, There is no arrival; it is the first ground. With wings outspread, the ocean of space, On the jewel island of Mount Meru, there is bliss." This is the meaning. Regarding the application of words of sound to the command: "Entering the mouth of the fierce crocodile, Abiding on the back of the tortoise, Within the belly of the great fish, It is most beautiful in the center of the sun." Thus it is said. Regarding the application of words of sound to the teaching: "The nectar dried by fire, Drinking the bones of the charnel ground assembly, The young maiden upon the ocean, The king, the earth-holder, the supreme outcaste." Thus it is said. Regarding the application by those skilled in sound: "The soles of the feet and the crown of the head are equal in the heart; The mouth and anus are the lineage, the food of the dog; The firefly and the flow of the river; Clapping the hands is the sound of space." Thus it is said. Regarding the application common to the teaching: Par-su-ni-gi-hi-da-ko-śa-bu-ha-sa-na-gi-ta-na-ma. The meaning of these is: not exhausted, not being exhausted, and without exhaustion.

། མཐར་ཐུག་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རང་། ། སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་རྟོག་བ་མིན། ། ལག་པའི་ནོར་བུ་མཐོང་བའོ། ། བདེ་གཤེགས་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རང་། ། ངེས་པའི་དོན་སྨྲ་ང་ཡི་སྙིང་། ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནོར་བུའི་རྟེན། ། དེ་ཡང་ས་བོན་ཆུ་ཡིས་སྐྱེས། ། གདོལ་བ་ལྟ་བུའི་སྨོས་པ་ལས། ། ནོར་བུ་ཆེན་པོ་ལག་ཏུ་འོངས། ། སངས་རྒྱས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། ། མཁའ་ལ་མི་སྨྲ་སྨྲ་རུ་མེད། ། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཉུག་མའི་ངང་། ། བདེ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། གསལ་དང་མི་རྟོག་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། ། སྣང་དང་སྟོང་པ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ། རང་བཞིན་ལམ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། ། སྨྲས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནི། ། རྨི་ལམ་གྱི་ནི་ནོར་བཞིན་དུ། ། མཚན་ཉིད་བྲལ་བ་རྡོ་རྗེའི་གླུ། ། བླ་མའི་ཞལ་ལས་ངེས་པར་བླང་། ། དེ་བས་ན། ། ཨ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ར་ལི་ཨོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི། དང་པོ་བཟང་པོ་མཆོག་གིས་སྟོབས་སོ། ། གཉིས་པ་གླུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། གསུམ་པ་ནི་མཚུངས་པའོ། ། བཞི་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ལྔ་པ་ནི་གྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། དྲུག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། ། བདུན་པ་ནི་གནས་པའོ། ། བརྒྱད་པ་ནི་སྤྲོས་པའོ། ། དེ་བས་ན་བརྡའི་དོན་འདི་དག་ནི་རྗེ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རི་བོ་དང་། བདག་དང་བདག་གི་ཆ་ལས་སྦྱར་བ་དག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁའ་འགྲོ་མ་ལཱ་མ་དང་དུ་མ་དི་རི་ནི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའོ། ། ཀང་ཀ་དང་གཏུམ་མོ་དང་ཕག་མོ་དང་རོ་ལངས་མ་དང་འཇིགས་པའི་གདོང་ཅན་མ་ནི་འཕགས་པ་ཆེན་མོ་དག་གི་ཡུམ་མོ། །

The ultimate is the very nature of the vajra itself; it is not a buddha or a conceptualization of a buddha. It is like seeing a jewel in one's own hand. The appearance of the Sugata is the nature of the mind; I, who speak the definitive meaning, am its heart. That which brings about realization is the support of the jewel. Furthermore, just as a seed is grown by water, from the mention of one like an outcaste, the great jewel comes into the hand. Thus the supreme buddhas have spoken. In the sky, there is no speaking and nothing to be spoken. Everything is the great wheel of dharma, the mahāmudrā of the innate state. Free from bliss is the dharmakāya; clarity and non-conceptuality are the saṃbhogakāya; appearance and emptiness are the nirmāṇakāya. One abides perfectly upon the path of the natural state. Even if spoken, there is no establishment, just like the wealth in a dream. This vajra song, free from characteristics, must be received with certainty from the mouth of the guru. Therefore: a, i, u, e, ra, li, o. Their meanings are: first, the power of the supreme excellence; second, the very act of singing the song; third, the equal; fourth, the enjoyment; fifth, that which brings about accomplishment; sixth, suchness; seventh, the abiding; eighth, the elaboration. Thus, these symbolic meanings are to be understood solely through the application of the venerable Śrīparvata and the portions of "self" and "mine." Why is that? The ḍākinīs Lāmā and Dumadiri are the emanations of the Tathāgata. Kaṅkā, Caṇḍālī, Vārāhī, Vetālī, and Bhairavāsyā are the mothers of the great noble ones.

ཁཎྜ་རོ་ཧི་དང་། བེ་ཏཱ་ལཱི་ནི་རྗེ་བཙུན་པའི་ཡུམ་མོ། ། རྡོ་རྗེ་དཔའ་མོ་སུ་ཁ་མ་ཧཱ་སིདྡྷི་ནི་བདག་བྱིན་གྱིས་རློབས་པའི་མར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེར་ཡང་མ་ཟད་དེ་གནས་པ་ཆེན་པོ་ན་བདག་ཉིད་གནས་པ་དེའི་ཚེ་ཙུནྡ་མ་དང་སྟོབས་མཆོག་མ་དང་དཀར་མོ་མ་དང་ཤན་པ་མོ་དག་གིས་རོའི་བརྡ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འབྱུང་གནས་དམ་པ་དག་ཏུ་ཡང་ཧེ་རུ་ཀ་ནི་དུར་ཁྲོད་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཆེན་མོ་སྣ་ཆེན་མ་དག་གིས། བསོད་ནམས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བརྡ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་སྤྱན་སྔར་ཡང་ས་འོག་མ་དང་འཕར་མ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མ་དང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བ་དག་གིས་ཀྱང་བྱིས་པའི་བརྡ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་བརྡའི་དོན་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་གི་དོན་ནི་བདག་གིས་ཀླ་ཀློའི་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། ། ཧོ་ས་ར་ན་ཨ་ས་ར་ན། ཨེ་ཏ་ཨ་ས་ར། ཧེ་དུས་བུ་ལ། ཨ་ཏ་ཀ་ཏ། མུ་ལུ་ས། ལ་ཧི། མུ་ས་རས་ཏྲིས། ཏྲ་ས་ར། ཨཾ་ཙ་པ་མ། ཨ་ཙ་བ་ཨ་ཨ་ཏི་མ། ཨ་ཨི་སུ་མིག། པོ་ལི། ཀའི་སྣིག། ཤ་ཧོ་ས་ར། ཀི་པི་ཙ་ཏ། ཡོ་པི། ཙན་ཧེ་ཏྲན། ཧེ་ཧོ་མ་ཧེ། ཧི་མ་རི། ཏ་མ་བེ། ཨ་སིག། མ་ལ་པོ་ཡ་ཧ། པོ་ཡིན་ལ། ཧ་ཧི་ཧོ། ། ཨེ་ན་ས་སུ་ག་དོ་ཡི་ལ། དོ་པ་ན། རུ་མིག་ས་ར། ཧ་ཧི་ཧོ། ། ཨི་བ་ཏ་ན་ཧ་ཧི་ཨི་པ་ན་ཧ། པོ་ཙ་ན་ཏོ་ཡ་ལི། དུ་མ་ཧོ་འོ་ལོ་ཙན་དོ། སྨྲི་རི་སུ་པ་རི། ། སྨྲི་རི་ཀའི་ལ། ཙན་དོ་པ་ཡི་ལ། ད་ཀི་ས་ཕེཾ་ཕེཾ་ཕེཾ་ཧ་ཧ་ཧོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོའི་བརྡར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དེ།

Khaṇḍarohī and Vetālī are the consorts of the Venerable One. Vajravīrā Sukhamahāsiddhi is the mother who bestowed blessings upon me, for these are not connected to others. Furthermore, when I was staying in Mahāpīṭha, Cundā, Balottamā, Gaurī, and Caṇḍālī showed me the signs of the corpse. In the sublime sources of the Tathāgatas as well, Heruka was shown the signs of the wheel of merit by Śmaśānī, Mahāyoginī, and Mahānāsā. In the presence of the Vajra Queen, Pātālī, Utpalī, Vratī, and Caryācāriṇī also showed me the signs of the child. Therefore, yogins should become skilled in the meaning of these signs; I shall express their meaning in the language of the barbarians (apaśabda). Ho sarana asarana | eta asara | he dusubula | atakata | mulusa | lahi | musarastri | trasara | aṃcapama | acava a atima | a i sumig | poli | kāsnig | śaho sara | kipi cata | yopi | caṇhetran | heho mhe | himari | tamave | asig | malapoyaha | poyinla | hahiho | enasasugadoyila | dopana | rumig sara | hahiho | ivatana hahi ipana ha | pocanato yali | dumaho olotsando | smiri supari | smirikāla | candopayila | dakisa pheṃ pheṃ pheṃ haha ho. These are all the signs of the wheel of existence (saṃsāracakra).

རྗེ་བཙུན་པ་ནི་མཉམ་པ་ལ་བཞུགས་པ་སྟེ། བདག་འབའ་ཞིག་གིས་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། དེ་ཡང་མདོར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི། དང་པོ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཞི་བའོ། ། དེ་དག་ནི་ཅན་ནོ། ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། ། གཏེར་རོ། ། བཞིའོ། ། དག་པའོ། ། བཟང་པོའི་སྤྱོད་པའོ། ། ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའོ། ། ཆེན་པོའོ། ། སྟོབས་སོ། ། རྣམ་པར་རྒྱལ་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱའོ། ། སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། འོད་གསལ་བའོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། ། སྦྱོར་བ་བཟློག་པའོ། ། མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། ། ལྔའོ། ། གསུམ་མོ། ། གཅིག་གོ། ། ཐམས་ཅད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་མེད་པའོ། ། གཟུང་བའོ། ། གཟུང་བ་མེད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་པའོ། ། དུས་མཚུངས་པའོ། ། སྟེགས་སོ། ། དགེ་བའོ། ། རྣམ་པར་དགེ་བའོ། ། སྨྲ་བའོ། ། ཐ་སྙད་དོ། ། འཁོར་ལོའོ། ། ཅེ་སྤྱང་ངོ་། ། རྒྱན་ནོ། ། སྐུའི་འཁོར་ལོའོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། འདིས་ནི་བརྡའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ། ། དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་པ་དཔལ་གྱི་རི་བོ་པ་དག་གིས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་པའི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་དོན་དེ་དག་གིས་དགྲོལ་ཞིང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་སྙིང་པོའི་དོན་དངོས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ལ་ཐ་དད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་དག་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཆོད་པ་བརྗོད་ནས། བཤད་པར་དམ་བཅའ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དབེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

The Venerable One abides in equanimity; it is known only to me alone. Furthermore, the manner of the brief exposition is as follows: first, the very state of complete pacification. These are the possessors. The great elements. The blessings. The treasures. The four. The pure. The conduct of excellence. The authentic conduct. The great. The powers. The victory. The mudrā. The meditative absorption. The clear light. The great bliss. The reversal of application. The manifestation. The five. The three. The one. The all-encompassing. The absence of all. The apprehended. The non-apprehended. The all-encompassing. The simultaneous. The pedestal. The virtuous. The thoroughly virtuous. The speech. The convention. The wheel. The jackal. The ornament. The wheel of the body. The wheel of speech. The wheel of the mind. The wheel of equanimity. By this, the symbolic meanings are distinguished. Furthermore, the Venerable Ones of Śrīparvata, motivated by great compassion, shall explain and clarify the meaning of the sphere of activity of the Buddha’s wisdom through these points, establishing the authentic meaning through the distinct characteristics of the actual essence of the core. Having thus expressed the inconceivable offerings to those suchnesses as they are, one shall make the commitment to explain. These are devoid of the conventions of conceptual elaboration. Why is that?

འདི་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་ངག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་དོན་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་གཉིས་མེད་བརྗོད་བྱ་དང་བྲལ་བ་སྟོན་པའི་ལུང་དང་། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་དང་། སེམས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པའི་ལུས་ཏེ། གླེགས་བམ་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ། འདི་ནི་གཉིས་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལུང་། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྦྲེལ་བའི་ངག། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་རྣམས་ནི། ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོའོ། ། ཞེས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དོན་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ལ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རིག་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ། རྣལ་འབྱོར་རིག་པ་རིག་པ་ཆེ། ། དབང་ཕྱུག་རིག་པ་བླ་ན་མེད། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དོན་གྱི་གཙོ། ། ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་སྦྱོར། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མན་ངག་གི་ཐིགས་པ་ཉིད་སྙིང་གི་པདྨོའི་ཟེ་འབྲུལ་ཐིམ་པས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ནི་རྟོག་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུད་ལས། ། སྙིང་གི་པདྨོའི་ཐ་མལ་ཤེས་པ་དག། མཉམ་ཉིད་རྩི་ཡིས་ཀུན་ནས་ཁྱབ་པ་སྟེ། ། སེམས་ཀྱི་བུང་བ་དག་གིས་འཇིབས་གྱུར་ན། ། ཆོས་ཉིད་མ་བཅོས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་།

These are the points realized by the great lords of yoga. Furthermore, the Tantra of Non-Abiding states: "This experience of the great lords is the quintessential instruction of the sublime ones." Therefore, to ascertain the meaning of these points, one relies not on various separate volumes, but on the scripture that reveals the non-dual state free from expression, the nectar of the oral instructions arising from the realization of the sublime ones, and the body of the realization of the great inconceivable nature of mind. As that same tantra states: "This is the scripture of the supreme non-dual union, The speech of the sublime ones who have linked it together. The expanses of the inconceivable mind Are the sovereign power of the great lords." Thus, one should experience that very meaning and apply everything to the awareness of great bliss. Furthermore, that same tantra states: "The awareness of yoga is great awareness; The awareness of the lords is unsurpassed. Experience is the primary meaning; Apply everything to great bliss." Because of this, when the drop of the pith instructions dissolves into the anthers of the lotus of the heart, natural radiance will arise, and all the bonds of conceptual thought will be self-liberated. As the Inconceivable Tantra states: "The ordinary consciousness within the lotus of the heart Is completely pervaded by the elixir of equality. When the bees of the mind suck upon it, The uncontrived nature of phenomena is the body of great bliss."

ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཐ་མལ་ཤེས་པ་ནང་ནས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད། ། གཅོད་དུ་མེད་དེ་ཆོས་དབྱིངས་འཁོར་ལོ་ཆེ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བལྟའོ། ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། ། སྣང་སྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་བཟང་། ། འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་བལྟ་བར་བྱོས། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ། བདག་ཏུ་མི་བརྟག་གཞན་དུ་མིན། ། གཉིས་ཀ་དག་ཏུ་བརྟག་མི་བྱ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། གཉིས་མེད་སྤྱོད་པ་ཆེན་པོའོ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དག་ནི་གཞན་དུ་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ་རང་གིས་སེམས་ཇི་བཞིན་པ་ལ་བྱའོ། ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་གཞན་མི་བརྟག། གྲུབ་མེད་སེམས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་གནས་ཤིང་། ། གནས་པ་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཆེ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་དང་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉུག་མའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་དག་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུད་ལས། ། འབད་དང་རྩོལ་བས་དེ་ཉིད་འགྲུབ་པ་མིན། ། རྟོགས་པའི་དོན་ལ་གོམས་པར་གྱུར་བ་ན། །

Furthermore, from that same source: "Cut through misconceptions from within ordinary awareness; there is nothing to be cut, for it is the great wheel of the dharmadhātu." Because this is said, one should understand all appearances to be the essence of the primordial dharmakāya and view them at all times as nothing but Mahāmudrā. Regarding this, the Ratnāvalī-tantra (The Tantra of Non-Abiding) states: "Appearance and existence are Mahāmudrā; Great bliss is Samantabhadra. This is the wheel of the mind— O Lord of Yogis, behold it!" Because this is said, one should at all times conduct oneself in the manner of the non-dual coemergent wisdom (sahaja-jñāna). Furthermore, from that same tantra: "Do not conceptualize it as self, nor as other; Do not conceptualize it as both. Coemergent wisdom is The great conduct of non-duality." Because this is said, those dharmakāyas are not to be conceptualized as something else; they are to be understood as one's own mind just as it is. Moreover, from that same source: "Since Buddhahood is not something to be accomplished, do not conceptualize it as something else. The unaccomplished mind is like a vajra; It abides within the continuum of all sentient beings. Abiding nowhere, it is the great vajra essence." Because this is said, these are not to be achieved or accomplished through effort. Rather, through the perfection of familiarization with the unerring, primordial meaning, the state called "Buddha" will arise in this very life. Furthermore, from the Acintya-tantra (The Inconceivable Tantra): "Reality is not accomplished through effort and exertion; When one becomes familiar with the meaning of realization..."

སྐྱེ་བ་འདི་ཡིས་སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་ཐོབ། ། བཟང་པོ་ཧེ་རུ་ཀས་ནི་རྣམ་པར་སྨྲས། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུས་དེ་དག་ཀྱང་ཐུན་མོང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་འདི་དག་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་དྲིན་གྱིས་བདུད་རྩིའི་ཁུ་བ་འཐུངས་པས་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུད་ལས། རྟོགས་དང་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ། ། འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། རྟོགས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ། ། བཅུ་བཞི་ས་ལ་ངེས་པར་གནས། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི། ། ཀུན་ལྡན་ཀུན་མིན་ལྡན་པ་ཡི། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་དཔལ། ། བདེ་དང་སྟོང་པར་དབྱེར་མེད་སྐུ། ། གཉུག་མའི་དོན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ། བདག་གིས་དེ་ཉིད་བདག་འདྲ་བ། ། བདག་འདྲ་གཞན་ལ་དེ་ཉིད་སྟོན། ། བརྡ་ལས་ཤེས་ཤིང་མྱོང་བ་ཉིད། ། སྨར་མེད་དོན་ནི་དེར་བཤད་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ། བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་པའི་དོན་དེ་དག་སྨོས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། ། དེ་དག་གང་དང་ལྡན་ཞེ་ན། སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་ལྡན་པའོ། ། ཀུན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཞེན་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་མིན་ནོ། ། ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་པ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་(གི་སུ་,ཀྱི་སྐུ་)ལ་བྱ་སྟེ།

"By this very birth, the fruit of buddhahood is attained; thus spoke the noble Heruka." Because this is stated, those times shall also be explained in common. As for the specific meaning: by drinking the nectar-essence through the kindness of the sublime guru, these ordinary cognitions realize their own suchness and will attain manifest, complete enlightenment in a single instant. Furthermore, from the Inconceivable Tantra: "Realization and the perfection of cultivation do not exist here; in that very instant of realization, one definitely dwells on the fourteenth stage." To clarify the meaning of that: "I prostrate to the innate essence, the glorious one, who possesses all yet is not possessed of all, the body inseparable from bliss and emptiness. To the innate reality, I pay homage. I shall show that very reality to others like myself; through symbols, it is known and experienced. That ineffable meaning shall be explained here." The meaning of this is as follows: the points of the instructions of the sublime gurus shall be stated. Regarding "possessing all": this refers to all phenomena of appearance and sound. If one asks what they possess, they are possessed by the mind, which is the nature of the Buddha. Regarding "not all": this refers to all the conceptualizations of attachment and cognition. Regarding "possessed": this refers to the mind’s innate essence, which is unerring and pure, and which possesses the nature of the three bodies and five wisdoms of all the Buddhas of the three times. Regarding "innate": this refers to the dharmakāya.

སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ། སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། ། དེ་བས་ན་དེ་དག་གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ལ་རྟོགས་པ་དཔལ་དུ་གྱུར་པ་དག་གོ། ། དེ་དག་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་དག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟགས་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནི་སྟོང་པའོ། ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་མཆོག་སྟེ་སྐུའོ། ། དེ་ནི་སེམས་མ་བཅོས་པ་གཉུག་མའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མར་ལ་མར་གཞག་པ་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་གཞག་པའི་ཚུལ་དུ་སེམས་ལ་སྣང་བ་གཞག་པ་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཀུན་ལ་གནས་ཤིང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱག་འཚལ་ཞིང་བཏུད་པར་རིགས་སོ། ། ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་དོན་ཏེ། གོང་གི་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་གནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་དོན་ཇི་བཞིན་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཡང་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བློ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྗེ་བཙུན་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། བདག་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་དེ་ལས་མི་གཡེང་བའོ། ། དེ་ལྟར་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་སུ་ལ་སྟོན་ཞེ་ན། བདག་འདྲ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྗེ་བཙུན་བདག་དང་མཚུངས་པའམ། །

There is coemergent appearance and coemergent mind-essence. Therefore, these are not adventitious, but have from the very beginning been the glorious realization of the essence of the dharmakāya. They are the nature of great bliss, consisting of both contaminated and uncontaminated bliss. These also arise from body and mind; therein, the absence of the delusions of conceptual imputation is emptiness. Thus, the inseparability of bliss and emptiness is the dharmakāya. That very essence of ordinary awareness, which is unchanging, is the supreme body. This is the very meaning of the unfabricated, innate mind. Furthermore, by the manner of placing butter into butter or water into water, these appearances placed within the mind are the wisdom of the dharmadhātu. Because it abides in all and is endowed with the ultimate meaning, it is appropriate to pay homage and bow to it. The particle "te" indicates a remainder; it is the sense of clarifying, exactly as it is, the inconceivable objects of the aforementioned expression of homage. Furthermore, "by me" is expressed according to the conventional intellect; it refers to the Venerable One himself. "That very" refers to the non-dual wisdom of the enlightened mind. "Like me" refers to all phenomena of appearance and sound; these are brought under the power of the ordinary awareness of the self, and at all times remain undistracted from that. To whom, then, is this very meaning shown? It is said, "like me," meaning those who are equal to the Venerable One and myself.

གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དབང་པོ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པ་འདི་དག་ལ་མོས་ཤིང་གཞོལ་བ་ཚོགས་བསགས་པའི་མཐུ་ལས་ངེས་པར་གྲུབ་པའོ། ། གཞན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པའམ་སྟོན་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་བསྟན་དུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཨི་དུ་པ་ཀ་དང་། ཀ་ལ་མུ་སུ་ར་དང་། ཙི་ཏྲིད་ཀ་ནི་ཀ་དང་། ནི་བ་ལོ་པི་ཀ་དང་། ཧ་སྣ་ན་མ་ད་ནི་མ་ད་ར་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་ལས་ཤེས་ཤིང་སློབ་པ་པོའི་བློ་ལ་མྱོང་དུ་མེད་པའི་མྱོང་བ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། ། དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་སྨྲར་མེད་དེ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ནི་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ལ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བཤད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བ་དང་། ། སྙིང་པོ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ། བླ་མ་བསྟན་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། ། གཉུག་མ་ལ་སྦྱངས་པའི་གང་ཟག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླང་བ་དང་། འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། ། དེ་ཡང་དང་པོར་མི་མཐུན་ཞིང་ལོག་པའི་གང་ཟག་དང་མི་འགྲོགས་པར་སྟོན་ཏེ། དུག་སྦྲུལ་ལྟ་བུའི་སྐལ་མེད་ཀྱིས། ། ངེས་པའི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ལ། ། སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་གོས་བྱེད་ཅིང་། ། སྨད་ཚིག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། ། རོ་སྙོམས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིས། ། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འཇིགས་པར་བྱོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐ་དད་ཀྱི་བག་ཆགས་འཐུག་པོས་ནོན་པ་དག་ལ་བྱ་སྟེ། དུག་སྦྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲུལ་དུག་ཅན་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་མཐོང་བས་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་འཇིགས་པར་འགྱུར་ལ། རེག་པས་ནི་སྔངས་པར་འགྱུར་ཏེ།

These are definitively accomplished through the power of accumulating merit by those fortunate individuals of the highest faculties who are devoted to and absorbed in these non-dual meanings. To others, this is the teaching or the pointing out of suchness. If one asks whether these can be shown, the answer is no. Rather, through symbols such as idupaka, kalamusura, citridakanika, nivālopika, hasnanamadanimadara, and so forth, one points to the very experience that cannot be experienced by the intellect of the learner. That very meaning, which is experienced and yet inexpressible, is explained through superimposition for the sake of clarifying it to logicians. How, then, should it be explained? It is explained by: clearing away misconceptions; the specific distinctions of the essential meaning; realizing it through the instruction of the guru; the fact that it is the sphere of activity for individuals trained in the innate; the practice of that very reality; and the sequence of the arising of the result. Furthermore, first it is shown that one should not associate with discordant and mistaken individuals: "By the unfortunate ones who are like venomous snakes, The stains of faults are smeared upon the noble, certain beings, And they manifest words of disparagement. One should be terrified merely by seeing A person endowed with the equal taste." The meaning of this refers to sentient beings with misconceptions who are overwhelmed by thick habitual tendencies. "Venomous snakes" refers to poisonous serpents; seeing them causes men and women to be afraid, and touching them causes them to be terrified.

བལྡགས་ཤིང་སོས་བཏབ་པས་ནི་སྐྲངས་པ་དང་འཆི་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་སྐལ་བ་མེད་པ་དག་གིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དག་ལ་སྐུར་བར་གྱུར་ཏེ། མཐོང་བའི་དུས་སུ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བཅས་པས་བལྟ་བར་བྱེད་ཅིང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ན་ཡང་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཉུག་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སླུ་བ་མེད་པའི་དོན་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་སོགས་པ་དྲི་མས་གོས་པར་བྱེད་ཅིང་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོད་པའི་ཚིག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་རོ་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེས། མི་མཐུན་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་མཐོང་བ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་འཇིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཉིད་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་གཞི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱོས་ཤིག། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་མྱོང་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནི་བྲམ་ཟེའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མི་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་མུ་སྟེགས་ནི། ། བྲམ་ཟེ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་ཤིང་། ། སྒྱུ་མའི་རིག་བྱེད་བཞི་དག་ནི། ། ཐུན་བཞིས་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་འདོན། །

By licking and biting with the teeth, one becomes swollen and dies. Such unfortunate individuals disparage the great lords of yoga; even when seeing them, they look with anger, and even when staying together, they do not enter into suchness due to the fault of conceptualization toward those holy beings who have definitively applied the unerring meaning of experiencing the primordial state of the Buddha. They turn back even those who have entered, generating doubt, and stain them with such impurities, saying, "This is not the Buddha's Dharma; this is not the Teacher's teaching; this is not the instruction of the holy ones." When a holy person who possesses the equal taste of the indivisibility of bliss and emptiness sees such discordant individuals, they should be afraid of them to that extent. The great lords of yoga view the nature of the mind itself as primordial; as for those yogis who experience the basis of an object other than that, they should go elsewhere. Why is that? Because it harms the mind, and one experiences and generates the ripening of that very [harm]. This shows that one is not liberated by the ascetic conduct of a brahmin. Regarding that very point, the deluded non-Buddhists, though abiding in the conduct of brahmins, recite the four illusory Vedas, remaining engaged in them throughout the four sessions.

སྒྱུ་མའི་དངོས་པོ་གཅོད་པར་བྱེད། ། ལྟ་བ་སྐྱེ་ཉིད་རྣམ་པར་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཉུག་མ་དང་བྲལ་བའི་ཚངས་པར་སྤྱད་པས་མི་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་རྣལ་མ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ལོ་མ་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་། རྟག་ཏུ་གཙང་སྦྲ་དང་ཁྲུས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཚངས་པའི་སྐུད་པ་དང་གུནྡྷེ་འཆང་བ་ཡང་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་གི་བྱ་བའི་རིམ་པ་ནི་ནུས་པ་མི་འབྱིན་ཅིང་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་སྟེ་སྒྱུ་མའོ། ། རིག་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་ཡང་ཕོའི་རིག་བྱེད་དང་མོའི་རིག་བྱེད་དང་མཚུངས་པའི་རིག་བྱེད་དང་ལས་ཀྱི་རིག་བྱེད་དེ་དག་ནི་བ་ར་ཧི་དང་། རུ་ན་ཧ་ཏ་དང་། ཀི་ཧི་ན་དང་། བི་རུ་ཧ་ནའོ། ། དེ་དག་གིས་ནི་ས་འོག་གི་དངོས་གྲུབ་དང་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་དང་མིག་སྨན་གྱི་དངོས་གྲུབ་དང་། རྐང་མགྱོགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་ཕྲེད་དང་སྲོད་དང་ཐོ་རངས་དང་ཐུན་བཞིའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ལོ་མང་པོ་བཅུ་གཅིག་གིས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ལ་གནས་ཤིང་འདོན་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མའི་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་བྱོལ་སོང་གི་ཚོགས་ཇི་སྙེད་པ་བྱུང་ན་འཕྲོ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། ། ལྟ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ།

"It cuts through illusory entities; it grasps the very arising of the view." The meaning of this is to show that one is not liberated by a celibate life that is devoid of the innate. Furthermore, "thatness" refers to the uncontrived, natural state of the nature of phenomena (dharmatā) just as it is. Those who are deluded regarding thatness are the leaf-clad heretics; they abide in conduct such as that of the Brahmins, constantly striving in ritual purity and bathing, and they also wear the sacred thread and carry the guṇḍe water-pot. Their sequence of activities is ineffective and unreliable, and thus it is an illusion. Knowledge (vidyā) produces common accomplishments (siddhi). In that regard, the male Veda, the female Veda, the similar Veda, and the action Veda are the Bārha, Ruhata, Kihina, and Viruhana. Through these, one achieves the accomplishments of the subterranean, the celestial, the eye-salve, and the swift-footed. Furthermore, for eleven years, possessing the awareness of the four sessions—morning, afternoon, evening, and dawn—one remains in the vajra posture and recites. Moreover, whenever illusory entities such as men, women, or hosts of animals appear, one cuts them off. The "view" is the grasping at Īśvara.

དེ་དག་གི་འདོད་པ་ཡང་དང་པོ་ནམ་མཁའ་ལ་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ཐུགས་རྗེ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཕྲད་ཅིང་འདུས་པ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྲ་ཞིང་རྔམས་མཐུག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་སའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཕྲད་ཅིང་འདུས་པ་ལས་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་གཉིས་ཕྲད་ཅིང་འདུས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཕྲད་ཅིང་འདུས་པར་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་མེའི་སྒོ་ང་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མེས་པོ་རལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཚངས་པ་གདོང་བཞི་པ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་གདོང་བཞི་ལས་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་མཆོད་པས་མཉེས་ཤིང་མགུ་བར་གྱུར་པ་ལས་ནི་ལེགས་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་མཉེས་པར་མ་བྱས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་མངོན་པར་ལོག་པའི་ལྟ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་གི་འཁྲུལ་གཞི་གང་ལས་འཁྲུལ་ཞེ་ན།

Regarding their assertions: first, two subtle atoms of wind arise in space through the compassion of the god Maheśvara and the power of the prior karma of sentient beings. From the meeting and aggregation of these, a great maṇḍala of wind arises, firm and thick in depth. Upon that, two subtle atoms of earth are formed; from the meeting and aggregation of these two, a great golden foundation arises. Upon that, two subtle atoms of water are formed; from the very moment of the meeting and aggregation of these two, a great maṇḍala of water arises. Upon that, two subtle atoms of fire are formed; from the meeting and aggregation of these two, in that very moment, they become a great egg of fire. From within that, the grandfather known as the One with Matted Hair, the four-faced Brahmā, emerges. From his four faces, those born from a womb, those born from heat and moisture, those born from an egg, and those born miraculously emerge. By pleasing and satisfying him with offerings, all excellence and siddhis are brought into being. If he is not pleased, they hold the manifest wrong view that no matter how much effort and exertion they apply, nothing will be accomplished. If one asks, "From what basis of delusion do they err?"

ཡུལ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལི་ག་ཏ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ན་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སིང་ཧ་པ་ན་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་གིས་འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོ་རིག་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྒྱུད་ལ་(བརྟན་,བརྟེན་)ནས་བྱ་བའི་རྒྱུད་དང་ཀྲི་ཡའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་རྒྱུད་དེ་དག་དང་མི་འགལ་བར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་དེ་ཉིད་ལས། ། རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་བྱ། ། ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲས་གནས་བྱས་ཏེ། ། ཤ་ཆང་སྒོག་བཙོང་རྣམ་པར་སྤང་། ། རྟག་ཏུ་བྲམ་ཟེའི་སྤྱོད་པ་ནི། ། མུ་ཏིག་ཤེལ་སྐུད་དང་ལྡན་པ། ། དེ་བཞིན་མགོ་བོ་རྐང་པ་རྐེད། ། ལུས་ཀུན་རྣམ་པར་དཀྲི་བྱའོ། ། ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་རིག་པ་དང་། ། ཆོས་དང་རིག་པའི་བཟླས་པ་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི། ། བཅུ་གཅིག་དག་ནི་ཐུན་བཞིར་བཟླས། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གནས་བྱས་ཏེ། ། ལྷ་ཡི་ང་རྒྱལ་ལྡན་པར་བྱ། ། སྨྲ་དང་དགོད་དང་གཡེང་བ་དང་། ། བར་དུ་གཅོད་པའི་མི་རྣམས་ནི། ། སྤངས་ནས་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒྲུབ་པ་ལས་ཁྱིམ་བདག་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དབང་པོར་སྐྱེས་ཏེ། དེར་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ནས་སྐྱེ་བ་འཕོས་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་འབར་བ་བྱ་བར་སྐྱེ་བ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་དག་ལས་འཁྲུལ་ནས་མུ་སྟེགས་ལོ་མ་པ་སྟེ། ལོ་ཏན་ཏ་ཞེས་བྱ་བས་བརྟུལ་ཞུགས་དེ་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་ཏེ་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་སོ། །

In the great city of Vārāṇasī, in a place called Ligatana, there was a practitioner of celibacy born into the brahmin caste named Siṃhapānaha. Relying upon the Mañjuśrī-vīra-vidyā-dhvaja-tantra, he engaged in the conduct of the Kriyā and Caryā tantras. His manner of practice was to accomplish the rites without contradicting those tantras. As it is said in that very scripture: "One should always practice celibacy. Abiding in ritual bathing and purity, One must completely renounce meat, alcohol, garlic, and onions. The conduct of a brahmin is always To wear a string of pearls and crystal. Likewise, one should wrap the head, feet, and waist, And the entire body. The mantras of the gods and goddesses, And the recitation of the Dharma and vidyās— One endowed with celibacy Should recite these eleven times in four sessions. Remaining in the vajra posture, One should maintain the divine pride. Having abandoned speech, laughter, distraction, And those people who create obstacles, One will certainly achieve accomplishment." Relying on the meaning of these words, he practiced and was reborn as the householder Gyaltsen Wangpo. There, he possessed all enjoyments. Then, after passing away from that life, he saw himself reborn as the god Jyotirdhvajajvala in the Heaven of the Thirty-Three. Having strayed from those [teachings], a non-Buddhist leaf-clad ascetic named Lotanta entered into that ascetic discipline and practiced in accordance with it; those who followed him were his adherents.

ད་ནི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་མུ་སྟེགས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པས་མི་གྲོལ་བ་བསྟན་ཏེ། སྤྲེའུ་ལ་ལའི་བརྟུལ་ཞུགས་ནི། ། ས་ཆུ་ཀུ་ཤ་པ་ཡུ་ཡིས། ། གདན་དང་ཟས་དང་འཁྲུད་པར་བྱེད། ། ཙནྡན་ཤིང་ལ་མེ་སྦར་ཏེ། ། རླངས་པ་ཡིན་ཞེས་ལུས་ལ་གདུང་། ། དོན་མེད་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་ནི། ། དུ་བས་མིག་ལ་གནོད་པར་ཟད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འཁྲུལ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་པ་དག་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྲེ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་འཇིགས་པའི་གནས་ལ་བྱའོ། ། འུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཚོགས་པའི་སའོ། ། ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་བསམ་གཏན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་བྱ་སྟེ། བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ཐ་མལ་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྟུལ་ནས་དྲག་པོའི་ཤུགས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་དེ་དག་ནི་བྱེ་མ་དག་པའི་སའི་ཚོམ་བུ་གསུམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་སྟོད་དང་སྨད་དང་རྐེད་པ་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། ། མཚོ་དག་གི་ནང་དུ་སོང་སྟེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཁྲུས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དང་། བའི་རྣམ་པ་ལྔས་མཎྜལ་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་རྩྭ་ཀུ་ཤ་དག་ལེགས་པར་བཏིང་སྟེ་འདུག་པ་དང་། བ་སྤོས་ཀྱི་རྩ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་ཟོས་པའི་བའི་རྣམ་པ་ལྔས་ཟས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡང་རུས་པའི་ཁང་པ་དག་ཏུ་གནས་ཏེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཀུ་ཤའི་གདན་དང་། བ་ཡུ་ཟ་བ་དང་ས་དང་ཆུའི་ཁྲུད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། ། ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་དག་ན་ཡང་ཙནྡན་གྱི་ཤིང་ལ་གུ་གུལ་གྱི་དུད་པས་བདུགས་པ་དག་ལ་མེ་སྦར་ཏེ། རས་ཀྱི་ཁ་ཚར་མང་པོ་དག་གིས་གཡབ་པའི་དུད་པ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འབུད་པར་བྱེད་དོ། །

Now, the conduct of the non-Buddhist yogins of the mountain retreats is shown to be a path that does not lead to liberation: "The ascetic practice of some monkeys: With earth, water, and kuśa grass, They prepare their seats, food, and ablutions. Kindling fire upon candana wood, They torment their bodies, claiming it is 'steam.' Performing meaningless fire offerings, They do nothing but harm their eyes with the smoke." The meaning of this passage reveals those who follow deluded ascetic practices. Furthermore, "mountain" (ri) refers to a terrifying place in the wilderness. "Retreat" (khrod) refers to a site where a gathering of non-Buddhist ḍākinīs resides. "Some" (la la) refers to those who strive for perverted meditative concentration. "Ascetic practice" (brtul zhugs) means to subdue ordinary behavior and engage in fierce exertion; these individuals wash the upper, lower, and middle parts of their bodies with three heaps of pure sand. They go into the lakes and diligently perform ablutions starting from the crown of the head. They sit upon kuśa grass well-spread over a mandala made of the five products of the cow. They consume food consisting of the five products of the cow that have eaten the delightful roots of cow-incense. Furthermore, dwelling in bone huts, they repeatedly apply themselves to the kuśa seats, the consumption of cow-products, and the washing with earth and water. At the time of midday, they kindle fire upon candana wood that has been fumigated with the smoke of guggulu resin, and they blow the smoke toward the south using many fringes of cotton cloth.

དེ་ལ་བརྟུལ་ཞུགས་པ་དག་གིས་ལུས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ཁའི་རླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུས་ལ་བདུག་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནག་པོར་ནམ་སོང་བ་ན་བདག་གི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་འདག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བའི་རྟགས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་མེད་པར་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་དེ་ནི་དུ་བས་མིག་ལ་གནོད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། གྲོང་ཁྱེར་པ་རྣམས་ཀྱི་མེ་དང་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་འཁྲུལ་གཞི་གང་ལས་འཁྲུལ་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཏེ་ལོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་བཟང་པོའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཞུགས་ཏེ་རི་ཁྲོད་དག་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དེ་དག་ན་གནས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་ཏེ་དེ་ཡང་ཅི་ཞེ་ན། ཧེ་རུ་ཀ་མཆོག་སངས་རྒྱས་གྲུབ་འདོད་པའི། ། དུར་ཁྲོད་དགོན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དམ་པ་རུ། ། ཕྱི་ནང་ཟང་ཟིང་གཡེང་བ་རྣམ་སྤངས་ཏེ། ། ཀུ་ཤ་སྔོན་པོའི་གདན་ལ་འདུག་ནས་ཀྱང་། ། བ་ཡུ་རྣམ་ལྔ་ཟས་སུ་བཟའ་བྱ་ལ། ། ཐོ་རངས་དུས་སུ་ས་དང་ཆུ་ཡིས་བཀྲུ། ། མཎྜལ་བཟང་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྟེང་། ། མེ་ཏོག་(ཆལ་,ཚལ་)པ་ལེགས་པར་བཀྲམ་ནས་ཀྱང་། ། ཙནྡན་དཀར་པོའི་ཤིང་ནི་ལེགས་བརྩིགས་ཏེ། ། བདེ་གཤེགས་མཉེས་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་སྲེག་དབུལ། ། ཧཾ་ཏི་ཏ་དང་བིལ་པའི་སྙིང་པོ་དང་། ། ཨག་མ་ཀ་དང་ཀྲེ་ཡ་ཨ་ཀ་རུ། ། སྦྱར་བའི་ཁུ་བས་ལུས་ལ་བྱུག་པར་བྱ། ། དེས་ནི་ཐུན་མོང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་རྣམས། ། མྱུར་དུ་སྟེར་ཞིང་དམ་པར་འགྱུར་བའོ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།

In this regard, certain ascetics display their bodies and fumigate them, saying, "This is the breath from the mouth of the god Maheśvara." They claim that when the exterior of the body turns black, all of one's obscurations are purified, and that one has attained the sign of the unchanging nature of phenomena (dharmatā). Such meaningless fire offerings merely harm the eyes with smoke and are no different from the fires of common townspeople. If one asks from what basis of delusion this arises: it is because the great yogi known as Tilopa entered the ascetic conduct (vrata) of the glorious Heruka and dwelt in mountain retreats. Abiding in the conduct of those who dwell in such places, what is it? It is as stated: "In a supreme location such as a charnel ground or a forest hermitage, Desiring to achieve the supreme Buddha Heruka, Having completely abandoned outer and inner material distractions, And sitting upon a seat of green kuśa grass, One should eat the five products of the cow as food. At dawn, one should wash with earth and water. Upon a fine and pleasing maṇḍala, Having well-spread a carpet of flowers, And having properly stacked white sandalwood, One should constantly offer fire offerings to please the Sugatas. With a mixture of hintāla, the heartwood of bilva, Agamaka, kṛya, and agaru, One should anoint the body. By this, the common and supreme siddhis Will be swiftly granted, and one will become sublime." Since this is what occurs [in the scriptures], [the aforementioned practice is baseless].

ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དག་སྐྱེ་བ་འཕོས་ནས་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ཀྱི་གླང་པོར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེར་ཚོགས་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསགས་པ་དག་གིས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་རིག་འཛིན་གྱི་སར་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོང་བ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་དག་ལ་མུ་སྟེགས་པ་ལ་ཀིན་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་ནས་རི་ཁྲོད་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དེ་དག་ལ་ཞུགས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་འཛིན་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པའོ། ། ད་ནི་མུ་སྟེགས་རྒྱང་པན་པས་མི་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏེ། སྤྲེའུའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་ནི། ། གཙུག་དང་དབྱུ་གུ་གཉིས་ལ་གནས། ། སོས་ཁའི་གསལ་ཤིང་རྩེ་ལ་བཏབ། ། ཟགས་པས་ཉོན་མོངས་བཅོམ་ཟེར་ཏེ། ། ལེགས་ལྡན་དག་གིས་ང་རྒྱལ་གནས། ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཐ་དད་མེད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་མུ་སྟེགས་ནགས་ཁྲོད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་སྟེ། སྤྲེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ཁ་ལ་གནས་པ་དག་གི་ཚུལ་ལ་གདགས་པའོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཡངས་པ་ལ་བརྟུལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བག་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། ། དེ་ཡང་ནགས་ཚལ་དག་ཏུ་ས་གཞི་ལེགས་པར་སྙོམས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ཤིང་ཏཀྵ་ནའི་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་བཙུགས་ཏེ། ཤིང་ཁ་ཏེ་རིའི་རྒྱ་གྲམ་སྦྲེལ་བ་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་དུ་དབྱུ་གུ་གཉིས་སྦྲེལ་པའི་སྣ་ལ་སྤྲེའུ་བཞི་གནས་པར་བྱས་ཏེ་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་གནས་ནས་གསལ་ཤིང་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་དག་ལ་སྣུམ་བྱུགས་ནས་ལེགས་པར་བརྡར་བས་རྣོ་བར་བྱས་པ་དག་གི་རྩེ་མོས་ཁྲག་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་བཏབ་སྟེ། ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ཟགས་པས་བདག་གི་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།

In that same manner, those who remained there, after passing away, were reborn as King Balagaja. There, they saw that those who had fully accumulated the collections had proceeded to the mandala circle of the vidyādhara level of the remainderless state. Regarding them, the heretic named Lākīnti became deluded and entered into those mountain-dwelling ascetic practices; those who maintain their way are his followers. Now, it is shown that the Lokāyata heretics are not liberated: "Those who maintain the monkey asceticism Dwell upon the crown and the two staffs; They are impaled on the tip of a stake in the summer heat. They claim that by the dripping [of blood], the afflictions are destroyed, But the 'Excellent Ones' (Sugatas) abide in pride; Their manifest pride is no different [from others]." The meaning of this is that they maintain the asceticism of the forest-dwelling heretics. "Monkey" is a designation for the manner of those who dwell in the treetops. "Asceticism" refers to having restrained oneself from laxity and entered into a state of dependence upon the side of suffering. Furthermore, in the forests, they level the ground well and plant a large tākṣana tree trunk upon it. At the top of the tree, they join crossbeams in the manner of a wheel, and at the tips of two joined staffs, they place four monkeys. Dwellers upon those [monkeys] smear very sharp stakes with oil and polish them until they are keen. With the tips of those [stakes], they pierce all the channels in order to make the blood flow. They claim that by the dripping of blood and lymph, their own afflictions are destroyed.

སེང་ལྡེང་གི་རྒྱ་མ་དག་ལ་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་ལུས་འཇལ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་ཇི་བཞིན་དུ་ཡང་སོང་བ་ལྟར་བདག་ནི་ལྷ་ལེགས་ལྡན་ཆེན་པོ་དང་ཁྱད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་རྒྱལ་གནས་པའོ། ། བདག་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་དང་ཐ་དད་མེད་པར་སྨྲའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་འཁྲུལ་གཞི་གང་ལས་འཁྲུལ་ཞེ་ན། ལྷོ་ཕྱོགས་གྱད་ཀྱི་ཡུལ་དག་ན་སློབ་དཔོན་ཌོཾ་བི་ཧེ་རུ་ཀའི་སློབ་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བློ་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྷ་སྙ་རུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔའ་བས་བྱིན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བར་གྱིས་ཤིག། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་འདི་ལ་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། རི་ཁྲོད་པ་ཁྱོད་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཡོད། བདག་ལ་སྟོན་ཅིག་དང་བདག་དད་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་གིས་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་དག་ལ་ཞུགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ཐམས་ཅད་ནི་འོ་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། དེ་བདག་གིས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པས་སྨྲས་པ། ཞག་ཉི་ཤུ་སྙེད་ནས་སྤྱོན་ཅིག་ཞེས་ནས་དུར་ཁྲོད་དུ་ཕྱིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ལ་སྲོག་ཆགས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤིང་གི་སྒོར་བུ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་འདུག་སྟེ།

Every day, they measured their bodies with acacia scales. Furthermore, just as they had gone, they remained in a state of pride, thinking, "I am no different from the god Mahādeva." They maintained the pride of thinking, "I am the essence of all fruits," and they spoke of themselves as being inseparable from the Buddha. If one asks from what basis of delusion they were deluded: in the southern land of Malla, a yogi named Dhanarupa—a disciple of the master Ḍombi Heruka whose mind was established in the continuum of insight—spoke these words to the great king Śūradatta: "Great King, apply yourself thoroughly to the Vehicle of Secret Mantra. Why is that? Because in this very life, you will come to possess the great siddhis." The king asked, "Forest-dweller, what power do you have? Show it to me, and I shall see whether I have faith or not." The yogi replied, "O Great King, it has not been long since I entered these vehicles of Secret Mantra. Nevertheless, all the blood and lymph of my body will turn into milk." The king said, "I shall see that." The yogi said, "Come after twenty days have passed." Then, having gone to a charnel ground, he sat upon a well-constructed wooden platform so that no living beings would enter his body's blood and lymph.

གསལ་ཤིང་གི་རྩེ་མོས་ལུས་ཕུག་ནས་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་གཟགས་ཏེ་འོ་མ་འཐུངས་སོ། ། དེ་ནས་རིགས་བཞིའི་མཁའ་འགྲོ་མ་བཞིས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་ལ་སྲུང་བ་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲེའུ་བཞིར་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་དེ་དག་གི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གཅོད་དོ། ། བཅད་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་མ་བྱུང་སྟེ་འོ་མ་འཛག་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ངོ་མཚར་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ལ་སྐབས་སུ་སོང་སྟེ། རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་བོར་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་སོ། ། དེ་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་བར་གྱུར་ནས། མུ་སྟེགས་ཧ་ལ་ཀ་ག་ཤ་ཞེས་བྱ་བས་མཐོང་ནས་དེ་དག་གི་ཚུལ་དུ་སྤྱོད་དེ། དེ་དག་དང་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། ། ད་ནི་སྤྱོད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མི་གྲོལ་བ་སྟོན་ཏེ། རྒྱུ་བ་དུར་གྱི་ངང་པའི་སྐད། ། བསྟན་པས་གཞན་འདུལ་ཆོས་སྟོན་པ། ། སྙིང་པོའི་དོན་དང་གཞན་མ་སེལ། ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིས། ། འགྲོ་བ་རྫུན་པ་ཉིད་དུ་གྲོལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་མུ་སྟེགས་རོ་ལངས་པ་དག་གི་སྤྱོད་པ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བའི་དུས་སུ་དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པའི་ངང་པ་དག་གི་སྐད་ཀྱིས་རྒྱུ་བར་བྱེད་དོ། ། ཀང་ཀ་ར་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲས་ཕྱེ་བ་ནི། ཀང་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། ། ཀ་ར་དབང་ཕྱུག་གི་ང་རྒྱལ་ལོ། ། དང་དེ་དག་གི་མཆོད་པའོ་ཞེས་ལི་ཀ་རུའི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པའི་མི་རྣམས་ལ་དོན་དེ་བསྟན་པས།

Having pierced their bodies with the tips of stakes, blood and lymph flowed out, and they drank the milk. Then, the four ḍākinīs of the four castes protected those yogins, and worldly people perceived them as four monkeys. Then, for their sake, the king cut the yogins' bodies into pieces. Yet, even though they were cut, no blood or lymph emerged from them; instead, milk flowed. Then, the king, filled with wonder, approached the yogins, abandoned his entire kingdom, and entered into meditative absorption. Then, in that very life, immeasurable common accomplishments arose. When the heretic known as Halakagaśa saw this, he adopted their way of conduct; those who associated with him and followed him were his followers. Now, it is shown that one is not liberated by the ascetic conduct of behavior: "Wandering with the cry of a cemetery swan, Teaching the Dharma to subdue others, Not excluding the meaning of the essence and others— By such attachment, Beings are liberated into falsity itself." The meaning of this is the conduct of the heretic Vetālas. When wandering for alms in the city, they wander with the cries of swans dwelling in the charnel ground. This is what is called "Kaṅkara." Furthermore, when analyzed by the words of intense desire: "Kaṅ" is the ascetic conduct, and "Kara" is the pride of Īśvara. "Da" refers to their offerings; thus, by teaching that meaning to the people included in the great offering of Likaru, [the text continues].

མུ་སྟེགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་གཞན་དུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་གོང་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། ། གཞན་དག་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་པོའི་དོན་འདི་དག་དང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་མ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དེ་དག་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་མི་ནུས་ཏེ། སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྫུན་པ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའོ། ། ད་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མི་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏེ། བསམ་གཏན་ཚུལ་བྱེད་མུ་སྟེགས་ནི། ། གུནྡྷེ་ཨེ་རེ་ཐལ་བས་བཀང་། ། ཉལ་དུས་ཐལ་བྱུགས་རལ་པ་དགྲོལ། ། བསོད་སྙོམས་ཐིག་ལེ་སྤྱི་བོར་སྡུད། ། གཙང་མ་ལ་བའི་སྟེང་ཉིད་དུ། ། འདུག་ནས་ཚངས་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད། ། ཨེ་རན་མར་མེས་དབང་ཕྱུག་མཆོད། ། མཚམས་སུ་གཏོར་གཏོང་དྲིལ་བུ་དཀྲོལ། ། སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ནས་མིག་བཙུམས་ཏེ། ། བརྡ་མེད་ཚིག་གིས་གཡོ་སྒྱུ་བྱེད། ། སྐྲ་མེད་རྒྱན་བྲལ་རིག་མ་སྟོན། ། ཐོད་པའི་དུར་ཁྲོད་དབང་སྐུར་བྱེད། ། བླ་མའི་ང་རྒྱལ་ཡོན་ཏན་ལེན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་སྤྱིར་མི་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་དངོས་གཞིའོ། ། དེ་དག་མ་རྟོགས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། ། དེ་དག་ལ་གནས་པའི་མུ་སྟེགས་ནི་གུནྡྷེ་འཕྲག་པར་བཀལ་ཏེ་བྲམ་ཟེའི་རོ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ནི་ཨེ་རིའོ། །

Engaging in the teachings of the non-Buddhists and taming others is the teaching of the aforementioned Dharma. Others, however, teach what is not the Dharma and is not the Teacher’s doctrine; they do not distinguish these essential points from the other teachings of the Inner Buddhists. Thus, those non-Buddhist beings who are intensely attached to the grasping of "I" and "mine" are unable to produce the fruit of the ultimate goal; because they deceive, they are liberated into falsehood itself. Now, it is shown that one is not liberated by the ascetic practices of the outsiders: The non-Buddhist who practices the manner of meditative concentration Carries a guṇḍī lute filled with ash; At night, he smears ash and loosens his matted locks; He collects alms and gathers a drop on the crown of his head. Sitting upon a pure cowhide, He maintains the pride of Brahmā. He worships Īśvara with eranda oil lamps; At the junctions, he offers bali and rings a bell. Sitting in the cross-legged posture with eyes closed, He practices deceit with meaningless words. He displays a consort who is hairless and without ornaments; He confers empowerment in a charnel ground skull. He takes the pride of the guru and the qualities [of the lineage]. This shows that, in general, one is not liberated by external ascetic practices. Furthermore, "meditative concentration" is the actual realization of the Buddha’s intent. Meditative concentration that does not realize this is merely a semblance of concentration; it is a misconception. The non-Buddhists who abide in such [practices] carry a guṇḍī lute over their shoulders, and the ash from cremating a Brahmin corpse is the erī.

མུ་སྟེགས་དེ་དག་གུནྡྷེའི་ནང་ཐལ་བས་བཀང་སྟེ་ཉལ་བའི་དུས་སུ་ཡང་ལུས་པོ་ལ་ཐལ་བ་བྱུགས་ཏེ་རལ་པའི་སྤྱི་གཙུག་ནས་བཀྲོལ་ནས་ལུས་ལ་གོན་པར་བྱེད་དོ། ། གྲོང་གསེབ་དང་དུར་ཁྲོད་ཐམས་ཅད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་སྟེ་ཁྲག་དང་ཞག་གི་ཐིག་ལེ་དག་གིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། ། སྦྲུལ་གྱི་ཆུན་པོ་དང་བཅས་པའི་རལ་པའི་སྤྱི་བོར་བསྡུས་ཏེ། སྦ་དང་སྨྱུག་མ་ལས་བཏགས་པའི་སྟན་ལ་རྟའི་གཟུགས་བྲིས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གཙང་བར་བྱས་པ་ལ་ཙནྡན་དང་གུར་གུམ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་བསྒོས་པའི་སྟེང་དུ་འདུག་ནས་ཁ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་ཏེ། ཚངས་པ་གདོང་བཞི་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་དོ། ། ཨེ་རན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཅན་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚིལ་བུས་ཐོད་པའི་ནང་དུ་མར་མེ་བཏང་སྟེ་དེས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་རྟེན་རྡོ་ལས་བྱས་པ་ལྷ་སྲིད་པའི་གདོང་ཅན་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། ། ཤར་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཉི་མ་རེ་རེ་ལ་གཏོར་མ་བཅུ་བཅུ་གཏོང་སྟེ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཀ་པཱ་ལ་རྙིང་པ་ལ་ཁ་ཏི་རིའི་ཁུ་བས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་བྲིས་པའི་དབུས་སུ་སྲིད་པའི་མེས་པོ་བཏགས་ཏེ་དྲིལ་བུ་དཀྲོལ་བར་བྱེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་མིག་བཙུམས་ཏེ་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་མ་འགགས་པ་དག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་དོ་ཞེས་རྣ་བ་ཡང་འགེག་པར་བྱེད་དོ། ། ད་རི་ཧ་ཞེས་བརྡ་མེད་པའི་ཚིག་དེ་དག་གིས་ཡོན་བདག་རྣམས་ལ་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང་གཡོ་སྒྱུར་བྱེད་དོ། ། ཆུང་མ་སྐྲ་མེད་རྒྱན་དང་བྲལ་བ་ལ་སྲིད་པའི་མེས་པོ་དཔྲལ་བར་བྲིས་ནས་འདི་དག་གསང་སྔགས་ཀྱི་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཅིང་བདག་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ།

Those non-Buddhists fill their guṇḍī vessels with ashes and, even when sleeping, smear their bodies with ashes. They untie their matted locks from the crown of their heads and wear them upon their bodies. They wander for alms through villages and all charnel grounds, smearing their entire bodies with drops of blood and fat. They gather a bundle of snakes upon the crown of their matted locks. On a seat made of cane or bamboo, they draw the figure of a horse; having made it very clean, they sit upon it, which has been anointed with the scents of sandalwood, saffron, and so forth, and face the eastern direction, assuming the divine pride of the four-faced Brahmā. The term eranda refers to a venomous snake; with its fat, they light a lamp inside a skull and offer it to the stone image of Maheśvara, the deity with the face of the world. In the eastern direction, they offer ten bali cakes each day. In an old skull-cup from a charnel ground, they draw an eight-petaled lotus with the juice of kaṭhīra and, in its center, they fasten the "Grandfather of Existence" (Prajāpati) and ring a bell. Sitting in the vajra posture with eyes closed, they claim there is no meditative concentration (samādhi) regarding the unceasing six collections of consciousness, and they even block their ears. With those meaningless words such as darīha, they deceive and mislead their patrons. On their hairless wives, who are devoid of ornaments, they draw the "Grandfather of Existence" on the forehead and teach them, saying, "These are the mantras of knowledge (vidyā)," and claim, "I am free from passion."

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་མ་འདི་དག་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཐོད་པ་དག་ལ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གཟུགས་བྲིས་ཏེ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་དྲ་བར་བཅུག་ནས་དུར་ཁྲོད་དུ་སོང་སྟེ། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཞོན་ནུ་དག་གི་རོ་བཤས་ནས་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་ཐོད་པ་དེ་དག་མགོ་བོ་ལ་བཞག་ནས་དབང་བསྐུར་བར་བྱེད་དོ། ། འདི་དག་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་དག་གིས་གནང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ནས་སྟན་མཐོན་པོ་ལ་འདུག་ཅིང་ང་ནི་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་བླ་མ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་རྒྱལ་བས་སློབ་མས་ཕུལ་བའི་ཡོན་རྣམས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། ། འདི་དག་གི་འཁྲུལ་གཞི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་དན་ཏ་ཀོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་མོ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དག་གི་ཚེ་དེའི་ཚུལ་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ནས། རྟག་ཏུ་དུར་ཁྲོད་དག་ཏུ་གནས། ། ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་ང་རྒྱལ་དང་། ། མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ལ་གཏོར་མ་སྦྱིན། ། ཀང་ཀ་ར་དང་འབོད་པར་བྱེད། ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་ང་རྒྱལ་བས། ། དུར་ཁྲོད་ཆས་དང་ཐིག་ལེ་མགོ། རལ་པ་སྤྱི་གཙུག་དག་ཏུ་བསྐུར། ། བདུག་པའི་མར་མེ་རྟག་ཏུ་མཆོད། ། དུར་ཁྲོད་གནས་སུ་གཏོར་མ་གཏོང་། ། གཅེར་བུ་རྒྱན་བྲལ་སྐྲ་གྲོལ་བའི། ། མཚན་དང་ལྡན་པའི་རིག་མ་ལ། ། དབང་བསྐུར་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ། དེ་ནི་སྲིད་གསུམ་དག་པའི་དོན། ། མི་ཟད་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའོ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཐུན་པར་སྤྱད་དེ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་འཕོས་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཤཱནྟིང་དྷརྨ་ཀར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ།

Why is that? It is because one should look upon these consorts. Having drawn the form of Maheśvara on skull-cups from charnel grounds and placed them within a net of hair, they go to the charnel grounds, butcher the corpses of young men and women to eat, and place those skull-cups upon the heads [of others] to confer empowerment. They say, "These are the siddhis granted by the great gods." Then, sitting upon a high seat, they take the offerings presented by disciples out of pride, saying, "I am your great guru." The source of their delusion is that they practice in that manner during the time of the great yogi known as Dantakola, who dwelt in the Mahāmāyā [tantra]. Furthermore, from that very tantra: "Always dwell in charnel grounds; With the pride of Heruka, Give torma offerings to the ḍākinīs. Cry out and call 'Kaṅkāra!' With the pride of a great hero, Adorn the head with the charnel ground attire and the tilaka; Bind the matted locks upon the crown. Constantly offer incense and lamps; Give torma offerings in the charnel ground abodes. To a consort possessing the marks, Naked, without ornaments, with hair loose, Confer empowerment and generate bliss. That is the meaning of the purity of the three realms, The inexhaustible wheel of ornaments." Because it is stated thus, they practice in accordance with that. After they passed away, they were reborn as the yogi Śāntidharmakara.

དེ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ནས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུར་བར་ནུས་སོ། ། དེ་དག་མུ་སྟེགས་གཅེར་བུ་པ་ལེགས་སྲུང་ཞེས་བྱ་བས་མཐོང་ནས་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཞུགས་སོ། ། དེ་དང་ཉེ་བར་མཚུངས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། ། ད་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་གིས་ཀྱང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྲ་སེན་རིང་ཞིང་དྲི་མ་སྐུད། ། གོས་བྲལ་སྐྲ་ནི་རྣམ་པར་འབལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དག་དང་ཆ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྐྲ་ཤིན་ཏུ་རིང་པ་ལ་རྩ་བ་ཀླུ་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་གི་ཆུས་བྱུགས་ཏེ། སེར་སྐྱར་བྱས་པས་དེ་དག་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སྦྲུལ་གྱིས་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། ། སེན་མོའང་ཤིན་ཏུ་རིང་བཞིན་ལུས་པོ་ལ་ཐང་ཆུ་དང་བདུད་རྩི་བསྲེས་པའི་དྲི་མས་སྐུད་པར་བྱེད་དོ། ། གཅེར་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བྱེད་དེ་དུས་རྟག་ཏུ་གོས་དང་བྲལ་བའོ། ། སྐྲའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབལ་བར་བྱེད་དེ། ང་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་ཀྱང་འཁྲུལ་གཞི་ཅི་ལས་འཁྲུལ་ཞེ་ན། བྱང་ཕྱོགས་འདམ་བུའི་ཚལ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དཔལ་གྱི་ཞབས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགའ་བའི་རྡོ་རྗེའི་ང་རྒྱལ་དུ་ཞུགས་ནས། ལོ་བཅུ་དགུའི་བར་དུ་ཤིང་ལོའི་སྟན་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་མ་ལངས་ཏེ། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ནི་དྲི་ཆེན་དང་དྲི་ཆུའི་རྒྱུན་ལོག་པས་འཚོ་བར་བྱས་སོ། ། དེ་ཡང་གཅེར་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བྱས་ཏེ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིང་བར་གྱུར་ཏོ། །

In that regard, having been empowered by all the ḍākinīs, he was able to turn the entire wheel of the three realms of existence. When the naked heretic known as Lek-srung (Suvrata) saw this, he entered into ascetic observances. Those who were similar to him, along with their followers, are the ones referred to. Now, even those non-Buddhists who conform to the aspects of ascetic observances will not attain liberation. Regarding the meaning of the verse: "With long hair and nails, smeared with filth; naked, or with hair torn out," this refers to a practice that conforms to the methods of Secret Mantra. Their hair is extremely long and anointed with the water of the nāgavṛkṣa flower, which turns it yellowish-brown, and they bind it at the crown of the head with snakes. Their nails are also very long, and they smear their bodies with a paste of resin mixed with nectar. They remain in a state of nakedness, always devoid of clothing. They also pluck out all the ends of their hair, saying, "I am free from attachment." If one asks from what basis of delusion they are deluded: in the north, in a reed grove, there was a yogi named Pal-gyi-zhabs-chen-po (Mahāśrīpāda) who, having entered into the divine pride of the Blessed One Hevajra, did not rise from a single seat of leaves for nineteen years. He sustained himself by reversing the flow of his excrement and urine as food and drink. He also remained in a state of nakedness, and all his hair and nails grew very long.

སྐྲའི་རྩེ་མོ་ས་ལ་འཁྱིལ་བ་དག་དུམ་བུ་དུམ་བུར་ཡང་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་མཆོག་ལྡན་དཔའ་བོ་ཧེ་རུ་ཀ། ། རྗེ་བཙུན་བཞེངས་ཤིག་བསམ་གཏན་ལས་བཞེངས་ལ། ། ལྷུང་བའི་ལས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཕྱིར། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་གཤེགས། ། ཞེས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་རོལ་མོའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས། བསུ་བ་དང་བལྟ་བ་བྱས་ནས་སོང་ངོ་། ། དེ་དག་གདོང་པ་ཨུ་རི་ཏ་ན་ཞེས་བྱ་བས་མཐོང་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད་དོ། ། དེ་དང་ཉེ་བར་མཚུངས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་རྟོག། བསྟན་ལ་གནོད་བྱེད་ལམ་གཟུགས་སྟོན། ། བདག་ནི་གྲོལ་འདོད་ཐར་ལ་མངོན་པར་དགའ། ། གནས་མིན་བཟོད་པ་ཅན་ལ་གནས། ། ཐེག་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཡི་ས། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དེ་དག་གིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལ་སྟོན་ཅིང་། ནམ་མཁའ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དེ་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བློ་ཆུང་བ་རྣམས་ལམ་གྱི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་ཉིད་གྲོལ་བར་འདོད་ཅིང་བདག་འབའ་ཞིག་གི་དོན་དུ་ཐར་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། ། དེ་ཡང་གནས་ཀྱིས་བཟོད་པར་བརྟུལ་ཞུགས་དོན་མེད་པ་རྣམས་དང་ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་ལ་གནས་ཏེ།

The tips of the hair, coiled upon the ground, also broke into fragments. Then the sons of the gods spoke in verse to the sky: "O Heruka, hero endowed with the supreme person, Venerable Lord, arise! Arise from your meditative concentration! To gather the accumulations of those with the karma of falling, Go to the Trāyastriṃśa heaven as a universal monarch!" Having spoken thus, they departed, welcoming and gazing upon him with immeasurable musical ensembles in the sky. When one named Uriṭana saw them, he followed their conduct. Those who are similar to him are those who follow after him. All of them are of this nature: "The mind conceptualizes the realm of space; It displays the form of a path to harm the teaching. Desiring liberation, I delight in release; I abide in the patience of the improper. The ground of the basis for the Mahāyāna"— the meaning of this is that it demonstrates their concordant nature. Furthermore, they demonstrate the mental consciousness to the limits of space and meditate upon space. They harm the Buddha's teaching, saying, "I am one who upholds the Buddha's teaching," thereby causing those of small intellect to enter into what is merely the semblance of a path. All of them desire liberation for themselves alone and delight in release for their own sake. Moreover, they abide in the patience of their station, in those whose ascetic vows are meaningless, and in those whose minds are like space.

ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་སྟེ་དཔྱད་པས་ས་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། (ང་,ད་)ནི་ཝ་ཁྱིའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མི་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏེ། གཅེར་བུ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་བྱེད་ཅིང་། ། ཝ་ཁྱིའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་གྲོལ་ན། ། དུར་ཁྲོད་ཁྱི་དང་ཝ་ཉིད་ཀྱང་། ། ཁྱོད་ཀྱི་མཐུན་ཕྱིར་གྲོལ་བར་རིགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཕྱི་རོལ་པ་དག་དུས་རྟག་ཏུ་གཅེར་བུ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་། རྐང་ལག་བཞི་ས་ལ་བཙུགས་ནས་ཝ་དང་ཁྱིའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཏེ། དེའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་སྤྱོད་དོ། ། དེས་ནི་གྲོལ་བར་མི་ནུས་ཏེ་གྲོལ་ལོ་ཞེ་ན། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཝ་དང་ཁྱིས་ཀྱང་ཁྱོད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་རིགས་སོ། ། དེ་དག་གི་འཁྲུལ་གཞི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་པྲིན་ཏི་རའི་དང་། སྲིང་གི་སྣ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་ལམ་དུ་རུལ་པའི་དུགས་ཀྱིས་བདུགས་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆིལ་ལྷམ་མ་བོར་བར་ཕྱིན་པས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཝ་དང་ཁྱི་རྒོད་དུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་འཕོས་པ་ལས་མཁའ་འགྲོ་མ་སུག་སྨེ་སི་ལ་ཧ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཏོག་རྩེ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་དག་བྲམ་ཟེ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བས་མཐོང་ནས་དེའི་བརྟུལ་ཞུགས་གཟུང་ངོ་། ། དེ་དང་མངོན་པར་མཚུངས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། ། ད་ནི་གཞོན་ནུ་མའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མི་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏེ། རྡོ་ལེབ་སྟེང་དུ་གནས་བྱེད་ཅིང་། ། སྤུ་འབྲེག་གཞོན་ཚུལ་གྱིས་གྲོལ་ན། ། བུད་མེད་ལང་ཚོ་གཞོན་ནུ་དག། ཁྱིམ་ལ་འགྲོ་དུས་རྐེད་སྤུ་འབྲེག།

This is the basis for the Mahāyānists; it is exhausted by mere analysis. Now, it is shown that one is not liberated by the ascetic conduct of a jackal or a dog: "If one dwells in nakedness and is liberated by the conduct of a jackal or a dog, then even the dogs and jackals of the charnel grounds should be liberated, for they are your peers." The meaning of this is as follows: The outsiders always dwell in nakedness and, placing their four limbs upon the ground, they dwell in the manner of jackals and dogs, practicing that ascetic conduct. If it is claimed that they are liberated by this, then the jackals and dogs of the charnel grounds should also be liberated, as they are similar to you. The source of their delusion is as follows: The great yogi Prindira and the two sisters of Singi-nā offered the smoke of rotting flesh before the eyes of a Tathāgata’s image and entered a temple without removing their shoes; consequently, they were reborn as wild jackals and dogs of the charnel grounds. After they passed away from those births, they were reborn as the ḍākinī Sukhasiddhi and the great yogi Kāṇhapāda. When a brahmin named Abhayacārin saw them, he adopted their ascetic conduct. Those who follow him are his disciples who are similar to him. Now, it is shown that one is not liberated by the ascetic conduct of a young maiden: "If one dwells upon a stone slab and is liberated by the youthful manner of shaving the hair, then young women in the prime of their youth should also be liberated when they shave the hair on their waists while going to their homes."

མཚན་སྤུ་འཐོགས་པའང་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། རྡོ་ལེབ་གཙང་མ་དག་གི་སྟེང་དུ་འདུག་སྟེ་བག་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་ལ་གནས་པ་དག་གིས་ལུས་ཀྱི་སྤུ་བྲེགས་ཏེ། མགོ་རྒྱན་དང་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ཡན་ལག་གི་རྒྱན་བགོས་ནས་གཞོན་ནུའི་ཚུལ་གྱིས་ཁ་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང་། རྔ་ཡབ་ཀྱི་གཡབ་མོས་གཞན་བསང་བར་ཡང་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་གྲོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་མོ་དག་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པའི་དུས་སུ་གཞོན་ནུ་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་མཛེས་པར་བྱེད་ཅིང་ཁྱིམ་བདག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྐང་འགྲོས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉོས་ཏེ་ཁྱིམ་སོ་ལ་འགྲོ་བའི་དུས་སུ་སྐྱེ་གནས་བཀྲ་ཤིས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྐེད་པའི་སྤུ་འབྲེག་པར་བྱེད་དོ། ། ཅི་ནས་བཀྲ་ཤིས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆན་ཁུང་གི་སྤུ་འཐོག་པར་བྱེད་ཅིང་བག་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པས་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ་དེ་དག་ཀྱང་གྲོལ་བར་འགྱུར་བར་རིགས་སོ། ། ད་ནི་རྨ་བྱའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མི་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏེ། མུ་སྟེགས་པན་ཏི་ཏ་པ་ཁྱོད། ། མཇུག་མ་བཏགས་ནས་མཛེས་ཚུལ་སྟོན། ། ཉི་ལ་འགྲེམ་བལྟས་གྲོལ་འགྱུར་ཟེར། ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། ། རྨ་བྱ་གཡག་སོགས་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བུ་ར་ཀ་ན་ཏི་སྟེ་དེ་དག་གི་དོན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་དུ་ཞེན་ཅིང་གདུག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་སོ། ། པན་ཏྲ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་སོ། ། ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །

"Even the plucking of pubic hair will lead to liberation." The meaning of this is as follows: those residing in the royal court sit upon clean stone slabs and remain in a state of decorum. Having shaved the hair of their bodies, they don head ornaments, body ornaments, and limb ornaments, and speak in the manner of youths. They also use yak-tail whisks to fan away others. If such people were liberated, then when the daughters of kings, brahmins, and householders reach the prime of youth, they would be beautified with various articles of youth; and when they are purchased by others, such as householders, with jewels and herds of livestock to enter the household life, they would have the hair of their waists shaved in order to make the birthplace auspicious. Furthermore, in order to make it auspicious, they would pluck the hair from their armpits and move about with decorous conduct; it would follow that even they would be liberated. Now, it is shown that one is not liberated by the ascetic practice of the peacock: "You, the heretic Paṇḍitapa, Display a beautiful manner by tying a tail-feather; You say one is liberated by looking at the sun— That is utterly unreasonable; Peacocks, yaks, and the like would be liberated." The meaning of this is: "Bura-ka-na-ti" refers to those who are heretics (tīrthika) because they are fixated on perversions and exhibit fierce ascetic practices. "Paṇḍitapa" refers to a specific class. "You" is the very object of refutation.

དེ་དག་གི་ཚུལ་ནི་ཉ་ཀྲི་ཏ་མ་རའི་ཤིང་ལ་ལྡོང་རོས་ཀྱིས་རི་མོ་བྲིས་ཏེ་རྨ་བྱའི་མཇུག་མའི་གཟུགས་བྱས་ནས་འོག་གི་སྒོར་བཏགས་ཏེ་ཤིང་འཇམ་པོ་དག་གི་སྟེང་དུ་འདུག་ནས་རྨ་བྱའི་རྣམ་པ་མཛེས་པའི་ཚུལ་དུ་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། ཉི་མ་ལ་འགྲེམས་ཤིང་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རྨ་བྱ་དང་གཡག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྱོད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་རིགས་སོ། ། དེ་དག་གི་འཁྲུལ་གཞི་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་བེ་ཏ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་ཁྱིམ་བདག་ཕྱུག་པོའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིམ་བདག་མོ་འོད་ཟེར་སྦྱིན་མ་བྱ་བ་ཅིག་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བུ་གཉིས་དུས་གཅིག་ལ་བཙས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་མཚན་མཁན་ལ་མཚན་བསྟན་པ་དང་བྲམ་ཟེས་སྨྲས་པ། འདི་གཉིས་བཙས་པའི་དུས་སུ་ལྟས་ཅི་བྱུང་ཞེས་དྲིས་པ་དང་སྨྲས་པ། འདི་དག་དང་དུས་མཚུངས་པར་འབྲས་མུ་རུ་ཏེ་སྣོད་གསུམ་ཁེངས་པ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ཤར་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་ན་བྲམ་ཟེས་སྨྲས་པ། ཕུ་བོ་ལ་སཱ་ལུ་ཏྲི་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་ཏེ་འདི་དག་ནི་དུར་ཁྲོད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཐོང་ཅིག། ནུ་བོ་ལ་ཙནྡྲ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་ཏེ་འདི་དག་ནི་སློབ་པ་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བཏང་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་པས་བུད་མེད་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་གནས་ནས་ལྷ་མོ་བདག་མེད་མའི་ང་རྒྱལ་དུ་དེ་བཞིན་བསྒོམས་སོ། ། མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་རྒྱུད་དག་ནས་བྱུང་བའི་དུག་གི་བདུད་རྩི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།

Regarding their method: it is said that one should draw a design with realgar on a kṛtamāra tree, fashion the shape of a peacock’s tail, and hang it at the lower opening. Then, sitting upon smooth wood, one displays the beautiful form of a peacock to others. By basking in the sun and looking toward the back, one will be liberated. This is utterly unreasonable; for if it were so, peacocks, yaks, and the like should also be liberated, as they are similar to you. The basis for this delusion is as follows: In the eastern land called Beta, there was a wealthy householder named Sthāman, who had a wife named Prabhāvatī. To them, two sons were born at the same time. When they showed the children’s marks to a Brahmin diviner, the Brahmin asked, "What omens occurred at the time these two were born?" They replied, "At the same time as these, three vessels were filled with mūruṭi rice and two moons rose." The Brahmin then said, "Name the elder brother Sālutripa and send him to the yogins in the charnel grounds. Name the younger brother Candrajñāna and send him to the side of the students." They were then sent accordingly. The yogin remained in the guise of a woman and meditated in the divine pride of the goddess Nairātmyā. Having become a great scholar, in order to bring forth the nectar of poison from the tantras,

རྨ་བྱའི་ཆ་བྱད་དུ་གནས་པ་ལ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བལྟ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་ནས་ཕྱིན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པས་ལུས་བུད་མེད་ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ནུས་པ་དང་། མཁས་པས་དུག་གི་བདུད་རྩི་བྱུགས་པས་ནད་མ་ལུས་པ་ཞི་བར་ནུས་པ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་བར་གྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེ་གངྒ་ཏ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་གླང་པོ་དང་གླང་པོའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་གནང་བར་མ་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རང་བཟོ་ཞུགས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཞོན་ནུ་མའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་རྨ་བྱའི་བརྟུལ་ཞུགས་གཉིས་སུ་ཞུགས་སོ། ། དེ་དང་ཉེ་བར་མཚུངས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། ། ད་ནི་འགྲེང་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མི་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏེ། ནགས་ཚལ་གསེབ་ཏུ་ལེགས་གནས་ཏེ། ། ལངས་ཏེ་ཟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་ན། ། རྟ་དང་གླང་པོ་གྲོལ་བར་ཐལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་མུ་སྟེགས་མཚམས་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནགས་ཤིན་ཏུ་འཐུག་པོ་ཚེར་མ་རགས་པ་དག་གི་གསེབ་ཏུ་སོང་སྟེ། བདག་གིས་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་བར་དུ་འདི་ལས་ལྡོག་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ནས་ངེས་པའི་ཤེས་པ་གནས་ནས་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལངས་ཏེ་ཟ་བས་གཞན་དག་གིས་སྐྱེས་བུ་ལེགས་པར་ཞུགས་ཤིག། བདག་གིས་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་བདག་བཟའ་བ་དང་ལྡན་ནས་བདེ་བ་ལས་ལངས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བས་ཤི་བ་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ན། རྟ་དང་གླང་པོ་དང་བ་མེན་དང་མ་ཧེ་དག་ཀྱང་ལངས་ནས་ཟ་བས་ཕྱིར་གྲོལ་བར་ཐལ་ལོ། །

The townspeople thought it fitting to see him while he remained in the guise of a peacock, and so they went. The yogi was then able to teach the Dharma while in the guise of a woman, and the scholar was able to pacify all diseases without exception by applying poison as nectar. Everyone was filled with wonder. However, when the two sons of the Brahmin Gaṅgātara, named Glang-po and Glang-po’i Stobs, made their request, he did not grant it. Subsequently, the two of them fell into self-invented practices and adopted the two ascetic observances of the "Outsider Maiden" and the "Peacock." Those who followed them and their associates are similar to that. Now, it is shown that one is not liberated by the ascetic observance of standing: "If one is liberated by standing and eating while dwelling well within the forest, then it follows that horses and elephants would also be liberated." The meaning of this is as follows: those dwelling at the border of the non-Buddhists go into the midst of very dense forests with coarse thorns and say, "Until I have attained spiritual accomplishment, may I never turn back from this." Remaining in a state of fixed resolve, they eat all food and drink while standing. Others say, "O person, enter well! I shall provide you with food." Yet, even when they have food and are comfortable, they say, "It is better to die in suffering than to stand up from this [practice]." If one were liberated in this way, it would follow that horses, elephants, gayals, and buffaloes would also be liberated by eating while standing.

དེ་དག་གི་འཁྲུལ་གཞི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཌོཾ་བི་ཧེ་རུ་ཀ་ཆེན་པོས་འོད་མའི་ཚལ་དུ་ལངས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལོ་གསུམ་མཛད་དེ། དུས་གཅིག་ལ་སྤྲུལ་པ་བརྒྱ་ཐམ་པ་སྤྲོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་སྣང་བས་ངོ་མཚར་བར་གྱུར་ཏེ། ལྷོ་ཕྱོགས་གྱད་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཁྱིམ་བདག་མ་ཧཱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་དང་ཉེ་བར་མཚུངས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ནི། སྤྱོད་པ་དེ་མཚུངས་འདོད་པ་ནི། ། ནམ་མཁའ་དག་ལ་རྟོག་པའི་ཡིད། ། དབུ་མའི་དོན་མཆོག་རྟོགས་ཟེར་བ། ། མདའ་དཔུང་མཚོན་ཆ་རྣོ་ན་རེ། ། ཐར་པ་མི་ཐོབ་མངོན་པར་སྨྲས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྤྱོད་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ནི། ནམ་མཁའ་དག་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་དེ་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་དག་ནི་དབུ་མའི་དོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་བདག་ཅག་གིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་ཨ་ཨི་ཞེས་པ་སྟེ་དམ་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རྟོགས་པའོ། ། དེ་དག་ནི་མདའ་དཔུང་སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོ་ཐོགས་པ་ན་རེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐར་པ་དག་ཀྱང་མི་ཐོབ་བོ་ཞེས་མངོན་པར་སྨྲས་སོ། ། དེ་བས་ན་དེའི་དོན་འདི་ལ་གདམས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དེ་དག་གིས་མི་གྲོལ་བའི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དེ་དག་ཤུགས་ཀྱིས་བསལ་ནས། ད་ནི་བདེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལུས་མི་བདེ། །

The basis for their error is as follows: The great yogi Ḍombi Heruka performed a three-year ascetic practice in the Bamboo Grove. At one time, he emanated one hundred transformations and made offerings to the supports that are the source of all Tathāgatas. When this appeared, it became a source of wonder. A householder named Mahābala, who resided in the southern land of Malla, then entered into that mode of asceticism. Those who are similar to him are his followers. Regarding their view, it is said: "Those who desire conduct such as that, Whose minds conceptualize the sky, Claiming to realize the supreme meaning of the Middle Way, Wielders of sharp arrows and weapons, Proclaim that liberation will not be attained." The meaning of this is: the desire for the aforementioned conduct is like a mind that conceptualizes the sky, as described above. They claim, "We have realized that which is the supreme meaning of the Middle Way," which is an "Ai" realization—meaning a realization that is not connected to the sublime. Wielding the "arrows and weapons" of their own sharp natural weapons, they proclaim that neither the dharmakāya nor any other liberation will be attained. Therefore, this is merely an instruction regarding that point. Thus, having implicitly cleared away those misconceptions that one is not liberated by such external ascetic practices, I shall now demonstrate that liberation is not attained through perfections that are devoid of bliss: "Wrong asceticism makes the body uncomfortable..."

ཡིད་ལོག་པས་ནི་དེ་ཉིད་མིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་དག་དང་མི་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཀ་ཀལྤ་སྟ་ཧ་ཛ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་འཆིང་བས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ངང་གིས་གནས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གནས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ཉིད་ལ་བྱའོ། ། དཀའ་ཐུབ་འདི་དག་གིས་ནི་ལུས་གདུང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ལུས་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་བདེ་བ་མི་འབྱུང་བའོ། ། དེ་ནི་ཆོས་སྐུ་གདུངས་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་ཟད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་པོ། ། ཡིད་ནི་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་ནི་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་ནི་དགག་སྒྲུབ་དང་བཅས་པ་སྟེ་ཡིད་ལོག་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་རང་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་གཅོད་པའོ། ། དེ་ནི་སྤྱིའི་དོན་དུ་བཤད་པ་སྟེ། ད་ནི་བྱེ་བྲག་གི་ཚུལ་དུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་བློ་ཆུང་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དེ་དག་སྨྱུང་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ལུས་མི་བདེ་ཞིང་།

Regarding the meaning of the statement, "The mind is not suchness because it is erroneous": all those who lack this innate essence of great bliss and abide in erroneous asceticism are called kākalpasthājanas. The meaning of this is that, due to the bonds of conceptual thought, they will not attain great bliss. Why is that? Because the result, the supreme of all fruits, the dharmakāya, abides naturally as the nature of great bliss, and not even for a single moment does it abide in the extreme of suffering; this refers to the nature of mind itself. These ascetic practices cause the body to be tormented; therefore, because the mind depends upon the body, mental bliss does not arise. This is the tormenting of the dharmakāya, and because it exhausts the result, it is erroneous asceticism. The mind is that which, by means of the cognition of awareness (vidyā), negates and establishes; it is a cognition accompanied by conceptual thought, and is thus suffering itself. Why is that? Because in saṃsāra, those who suffer and lack bliss arise from conceptual thought. These are accompanied by negation and affirmation, and are thus the erroneous mind. Why is that? Because the innate suchness (tattva) has not been realized; that is the natural subsiding of all conceptual elaborations (prapañca), and by its very power, even the conventional designations for it are cut off. This is the general explanation. Now, to explain in a specific manner: those of lesser intelligence in the Śrāvaka-yāna [practice] asceticism such as fasting, whereby the body is made uncomfortable.

གང་ཟག་གིས་སྟོང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ངེས་པར་བསམ་པའི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་ཀྱང་འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་རྟག་པ་རྫས་སུ་འདོད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཡིད་ལོག་པས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མིན་ཏེ། ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། ། དཀའ་ཐུབ་ལོག་པས་ལུས་ཉིད་འཆིང་། ། བཅིང་པའི་སེམས་ཉིད་རྣམ་པར་གདུང་། ། དེས་ནི་ཆོས་སྐུ་ཟད་པ་སྟེ། ། གཉུག་མ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་པ་རི་བོ་བའི་ཞལ་སྔ་ནས། བརྟགས་པའི་རྟོག་པས་ཡང་དག་འགྲོལ་མི་སྲིད། ། རྟོག་མེད་ཐ་མལ་གནས་ན་བདེ་བ་ཆེ། ། སྐྱེས་བུ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཞིན། ། འདི་མཐའ་ང་ཡིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གོང་དུ་སྨོས་པ་དེ་དག་གིས་མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། ། དེ་དག་ཀྱང་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་གནས་ཞེ་ན། ལུས་ངག་སྤྱོད་པ་གཙོར་གྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དགེ་ཚུལ་དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་དང་། ། གནས་བརྟན་ལས་བྱེད་མངོན་པར་བསྐོས་པའི་གཞི། ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་སྤངས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ། ། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་མདོ་ལས་སློབ་བྱེད་ཅིང་། ། བདེན་པ་བཞི་ལ་མངོན་པར་རྨོངས་པའི་ཡིད། ། སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་མི་མཐུན་གཞན་དུ་འདོར། ། གང་ཟག་བདག་མེད་ཆོས་ལ་བདག་འཛིན་གནས། ། ཤེས་པ་དུས་གསུམ་རྫས་སུ་སྨྲ་བྱེད་ཅིང་། ། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་འགོག་པ་མཐར་ཐུག་བྱེད། ། མདོ་སྡེ་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་རྒྱུན་དང་ལུགས་ལས་བཟློག། དེ་བཀག་པས་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད། །

Although the person is empty, they definitely conceive of a self of phenomena. Even if they know that the apprehended object lacks intrinsic nature, they do not know that the apprehending subject lacks intrinsic nature, and they assert that consciousness is permanent and substantial. Because their minds are mistaken, they do not realize suchness and are unable to attain it. As it says in the Ratnagotravibhāga-mahāyānottaratantra-śāstra: "Through mistaken asceticism, the body itself is bound; The bound mind itself is tormented. By that, the dharmakāya is exhausted, And the innate nature will not be realized." Furthermore, the venerable Lord Riwo-pa said: "Through conceptual analysis, liberation is impossible; If one remains in non-conceptual ordinariness, there is great bliss. Like a person conceptualizing the limits of space, I do not know the limit of this." Therefore, what is to be experienced by those mentioned above is nothing but difficulty. If one asks what kind of conduct they abide in: Their conduct is primarily that of body and speech. They are monks, novices, and female lay practitioners; they are elders, administrators, and those appointed to official positions. Having renounced the home for the homeless life, they train in the sūtras of the Lesser Vehicle. Their minds are utterly deluded regarding the four truths. They reject the eighteen schools as discordant and divergent. They abide in the selflessness of the person while maintaining a grasp of a self in phenomena. They assert that consciousness is a substance throughout the three times. They take non-analytical cessation as the ultimate. The Sautrāntikas are the Pratyekabuddhas themselves; they [analyze] the twelve links of dependent origination in forward and reverse order. By negating those, they assert that liberation is attained.

ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་དེ་ལ་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། ། ཚད་མ་དག་གིས་མངོན་པར་བརྟགས་པ་ཡིས། ། ཤེས་པ་ཕྲ་རབ་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་ལ། ། དེས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། བློ་ཆུང་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱང་བདག་ཉིད་མངོན་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྤོང་བ་བདུན་འཁོར་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་ལ་གནས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ངག་གི་རྣམ་པ་བཞི་སྤྱོད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་རིགས་བདུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སོ། ། གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དང་། དགེ་སློབ་མ་རྣམས་སོ། ། དེ་དག་འདུས་པ་ལ་དགེ་འདུན་ཞེས་བོས་ཏེ། ཀུན་དགའ་ར་བ་དག་ཏུ་སྡེ་ཚན་དང་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་ཡང་མཚུངས་པའི་གཞི་ནི། གནས་བརྟན་དེ་དག་ནི་དེད་དཔོན་ལྟ་བུའོ། ། ལས་བྱེད་པ་ནི་ངག་བཙུན་པ་དང་གོ་རིམ་ལ་མཁས་པ་དག་གིས་སོ། ། དགེ་འདུན་འདུས་པ་དག་གིས་མངོན་པར་བསྐོས་པ་ནི་ནང་ཁྲིམས་པ་དག་སྟེ། རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་ནས་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པའོ། ། གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་དག་གི་གཞིར་གྱུར་པ་འམ་སྡོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མདོ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ནས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀྱེ་དགེ་སློང་དག་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའོ། ། ཀྱེ་དགེ་སློང་དག་ཤེས་པ་ནི་འགྲིབ་སྲོག་ནི་འཆད་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ངེས་པར་འཇོམས་པར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དང་དད་པ་བརྟན་པོས་གྲུབ་པར་མི་བྱེད།

Some take that Mahāyāna as their cause, and through the thorough investigation of valid cognition, they establish that consciousness is composed of subtle particles; yet even they are not other than those Arhats. The meaning of this is as follows: even the Śrāvakas of lesser intellect reveal themselves; they abide in the training of the seven abandonments along with their retinues, primarily engaging in the three types of physical and four types of verbal conduct, and they abide in the manner of the seven classes. What are these? They are the monks, nuns, male novices, female novices, male lay practitioners, female lay practitioners, and probationary nuns. The assembly of these is called the Saṅgha, and they practice in groups within the monasteries. Furthermore, the basis of their equality is that those Elders are like captains. The officiants are those who are venerable in speech and skilled in the proper sequence. Those appointed by the assembled Saṅgha are the internal disciplinarians, who act in the manner described in the Ratnarāśi [Sūtra]. The term "basis" refers to that which serves as the foundation for the teachings or the foundation for the three types of vows. How is that so? It is as taught in the Dhvajāgrakeyūra Sūtra: "O monks, dwelling in the household is to engage in the causes of suffering. O monks, since consciousness declines, life is severed, and the formations of time are certainly destroyed, why do you not achieve accomplishment through diligence and firm faith?"

མིའི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན་དེ་རྙེད་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན། ཐར་པའི་དོན་དང་མི་མཐུན་པ་དག་གིས་བསླུས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏ་རེ། སྲོག་དང་བྲལ་ཏེ་འཆི་བ་ནི་སླའོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་ཞིག་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྲོག་དང་བྲལ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ཟད་པར་འགྱུར་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་ཞིག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱའི་བར་དུ་རིགས་དང་བྲལ་ཞིང་བདེ་བ་སྤངས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་དགེ་སློང་དག་ཁྱིམ་དུ་གནས་པར་མི་བྱའོ། ། ཁྱིམ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སོ། ། སྡིག་པའི་དྲ་བའོ། ། འཁོར་བར་འཆིང་པ་ཉིད་དོ། ། སྡུག་བསྔལ་མི་ཟད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སོ། ། དགེ་སློང་དག་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་བློ་ཆུང་བ་ཉིད་དོ། ། རྟག་ཏུ་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ལས་མི་ཐར་པ་ཉིད་དོ། ། དགེ་སློང་དག་ཁྱིམ་དུ་གནས་པ་དག་ནི་དགེ་བའི་ས་བོན་སྲེག་པར་བྱེད་པའོ། ། འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྙིའོ། ། ཉའི་རྒྱ་མོ་ལྟ་བུའོ། ། འདམ་གྱི་རྫབ་ལྟ་བུའོ། ། ཕ་རོལ་གྱི་མཚོན་ཆ་ལྟ་བུའོ། ། གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་ལ་ཞོན་པ་ལྟ་བུའོ། ། མེའི་ཁང་པ་ན་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཤིང་རྟ་རྐང་པ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ། ། མེ་ཏོག་སི་ཀ་ཏི་ལྟ་བུའོ། ། ཁྲི་མོན་ན་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཤིང་ཏ་ལ་མགོ་བཅད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཡན་ལག་དང་བྲལ་བའི་སྟོབས་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ། ། ཉི་མས་གདུངས་པས་སྔོའི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ། སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་སྤངས་ལ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །

It is extremely difficult to obtain a human body; having obtained it, it is also difficult to go forth into the teaching of the Victor. Alas, you may be deceived by things incompatible with the goal of liberation and thereby come to suffer. It is easy to be parted from life and die, but it is not so for one whose ethical discipline has declined and been destroyed. Why is that? Parting from life merely exhausts this single birth, whereas the decline and destruction of ethical discipline leads to being separated from one's noble lineage and deprived of happiness for as long as a hundred thousand births, experiencing the suffering of karmic maturation. Therefore, monks, you should not dwell in the household. The household is the abode of afflictions, a net of sin, the very bond of cyclic existence, and the source of all inexhaustible suffering. Monks, dwelling in the household is a sign of small intelligence; it is the state of never escaping the prison of cyclic existence. Monks, those who dwell in the household burn the seeds of virtue; they are like a snare that captures, like a fish-net, like a swamp, like a weapon of an enemy, like riding a mad elephant, like dwelling in a house of fire, like a chariot without wheels, like a sikatī flower, like dwelling in a dungeon, like a palm tree with its head cut off, like a powerful man deprived of his limbs, and like a sprout of grass scorched by the sun. Because it is fraught with such faults, one should renounce the household and depart from the home.

དགེ་སློང་དག་ང་ནི་རྐང་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་མི་འདའ་བར་བྱས་སོ། ། དེ་བས་ན་ང་ནི་བྱ་བ་བྱས་པའོ། ། ཟག་པ་ཟད་པའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའོ། ། ཁུར་བོར་བའོ། ། སྲིད་པའི་དགོན་པ་ལས་འདས་པའོ། ། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀཽ་དི་ནྱ་དང་། ཀུན་དགའ་བོ་དང་། རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་གིས་བདག་ཉིད་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་སློབ་པ་པོ་རྒྱུན་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆུང་ངུན་གྱི་རྒྱས་པར་འོད་ཀྱི་མདོ་དང་འཕགས་པ་ལས་བརྒྱ་བའི་མདོ་དང་སྟོན་པ་ཀཽ་ཤ་ནིའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཞི་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་རྨོངས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། དེ་དག་ནི་རྟོག་བཅས་འབའ་ཞིག་ལ་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། སྡེ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དང་། དགེ་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་འཛིན་བཞིན་ཚོགས་པ་དང་དེ་ལས་ལྷག་པའོ། ། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་ནི། བཅོ་བརྒྱད་དེ་དེ་ཡང་རྩ་བའི་སྡེ་བཞི་ནི་དང་པོ་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་དང་། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་དང་། གནས་བརྟན་པའི་སྡེ་དང་། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེའོ། ། དང་པོ་ལ་ཡང་ཤར་གྱི་རི་བོ་པའི་སྡེ་དང་། ནུབ་ཀྱི་རི་བོ་པའི་སྡེ་དང་། གངས་རི་པའི་སྡེ་དང་།

"Monks, I am the supreme among all bipeds. All the past Buddhas, the Blessed Ones, have always remained without transgressing the ethical discipline of renunciation. Therefore, I have done what was to be done; I have exhausted the outflows; I have conquered the afflictions; I have laid down the burden; I have transcended the wilderness of existence; and I am one who has attained my own goal." As it is said, those who train in accordance with this are the noble Kauṇḍinya, Ānanda, Subhūti, and so forth; all of them should be understood as emanated śrāvakas. Those who practice for their own benefit are the learners who have entered the stream; they train in the extensive sūtras of the Lesser Vehicle, such as the Prabhāsa-sūtra, the Ārya-śata-varga-sūtra, and the Kauśāmbī-sūtra, and they are merely deluded regarding the four truths of suffering, origin, cessation, and the path, mistaking them for being permanent. They engage exclusively in conceptualization. As for the "schools," they are the assemblies that maintain the identity of monks and novices, and those beyond them. To explain them in detail, there are eighteen; the four root schools are: first, the Mahāsāṃghika; the Sarvāstivāda; the Sthavira; and the Mahīśāsaka. Within the first, there are also the Pūrvaśaila, the Aparaśaila, and the Haimavata schools.

འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་དང་། རྟག་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་རྣམས་སུ་གྱེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་ཡང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་དང་། འོད་སྲུངས་སྡེ་དང་། ས་སྟོན་སྡེ་དང་། ཆོས་སྲུང་སྡེ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པའི་སྡེ་དང་། གོས་དམར་པོའི་སྡེ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའི་སྡེ་རྣམས་སུ་གྱེས་སོ། ། གསུམ་པ་ཡང་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་གནས་སྡེ་དང་། འཇིགས་མེད་ན་གནས་སྡེ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་སྡེ་རྣམས་སུ་གྱེས་སོ། ། བཞི་པ་ལ་ཡང་ས་སྒྲོགས་རིགས་པའི་སྡེ་དང་། བསྲུང་བའི་སྡེ་དང་། གནས་མ་བུའི་སྡེ་རྣམས་སུ་གྱེས་སོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྱོད་པའི་སྒོ་མི་མཐུན་ཏེ་སུན་འབྱིན་ཅིང་གཞན་དུ་བོར་བར་བྱེད་དོ། ། ལྟ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་གཉིས་སུ་གཞི་མཐུན་ནོ། ། དེ་ཡང་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ལ། འཛིན་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་ཆོས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་གནས་སོ་ཞེས་པ་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་དུ་བསགས་པའི་རྫས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་ནེེའུ་གསིང་དང་གཡག་རྔའི་ཚུལ་དུ་སིལ་བུ་ཕྲགས་ཅན་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྡུས་པ་གོ་འགེགས་པའི་ངོ་བོར་འདུག་པའམ། གོང་བུ་བར་མཚམས་མེད་ཅིང་མ་འབྱར་བར་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང་ཡང་སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི་དང་། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་བར་སྨྲ་ལ། གནས་སྐབས་དང་མི་ལྡན་པའི་གཞི་དང་། ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པར་སྨྲ་སྟེ།

They split into the Lokottaravāda and the Śāśvatavāda schools. The second also split into the Mūlasarvāstivāda, the Kāśyapīya, the Mahīśāsaka, the Dharmaguptaka, the Bahuśrutīya, the Tāmraśāṭīya, and the Vibhajyavāda schools. The third also split into the Jetavanīya, the Abhayagirivāsin, and the Mahāvihāravāsin schools. The fourth also split into the Kaurukullaka, the Avantaka, and the Vātsīputrīya schools. Although all of these differ in their modes of conduct and thus refute and reject one another, their view is consistent with the two Śrāvaka schools of Vaibhāṣika and Sautrāntika. Furthermore, by knowing that the apprehended object lacks intrinsic nature, they realize the selflessness of the person; yet, because the apprehending subject is held to exist by way of its own nature, they remain in the grasping at a self of phenomena. They assert that the substances accumulated throughout the three times—past, future, and present—are established as infinitesimal particles. They claim these exist either as a mass of discrete particles held together by a binding wind, like a meadow or the bristles of a yak's tail, acting as an obstruction to space, or as a cluster without intervals or contact. They assert that the bases of appearing forms, the primary basis of the mind, and the attendant basis of mental factors are conventional truths, whereas the temporary basis of non-possession and the unconditioned basis of the nature of phenomena (dharmatā) are asserted as non-analytical cessations.

དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་ཞེས་མཐར་ཐུག་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་པ་བློ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་འཁོར་བ་འབྱུང་བ་དང་། ལུས་དེ་དག་ལ་བཀག་ཅིང་བཟློག་པས་དེ་བཀག་པས་ནི་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་འདོད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་དབུ་མ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྒྱུ་བྱས་པས་འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང་། གཞི་དང་གཞི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཚིག་གི་མཚོན་ཆ་དང་སྨྲ་བའི་མཚོན་ཆ་དང་། དབང་པོར་བྱུང་བའི་ཚད་མ་དང་། ཚད་མ་ཕན་པས་གྲུབ་ཅིང་རྗེས་སུ་ཕན་པའི་སྒྲས་ཁས་ལེན་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་མངོན་པར་བརྟགས་པའི་ཤེས་པ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པའི་བློས་གྲུབ་པ་ལ་ངེས་ཤིང་འབད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་རྡོ་ལ་བརྐོས་པའི་རི་མོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆུ་ལ་བྲིས་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྟོག་གེ་བློ་ཆུང་གང་ཟག་དག། བརྟགས་ནས་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ། ། མུ་སྟེགས་བདག་བཞིན་བསྒྲུབ་པར་རྟོག། བུམ་གསང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དང་། ། མཐར་ཐུག་མན་ངག་ཚིག་ཏུ་འདོན། ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་དང་བྲལ། ། འབད་ཅིང་འཁོར་ལ་རྣམ་པར་ཞེན། ། སྟོང་པ་མཁའ་བཞིན་གཞན་དུ་རྟོག།

They take suchness and space as the ultimate. In that regard, those Śrāvaka Sautrāntikas of superior intellect are the Pratyekabuddhas themselves. They assert that saṃsāra arises from the cause of the twelve links of dependent origination, and that by restraining and reversing those bodies, the cessation of those [links] results in the attainment of the uncommon fruit of liberation. Some, however, claim that by taking the Mahāyāna as the cause of the Vaibhāṣika-Madhyamikas, such results as these will be attained. They speak of establishing the basis and the thoroughly established nature, and they assert the acceptance of direct perception, inference, the weapons of words, the weapons of speech, the valid cognition arising from the senses, and the valid cognition established by benefit, using the term "subsequent benefit." Although they strive with certainty in what is established by their own subjective intellect as the subtle atoms of imputed cognition, the fruit of arhatship is not like an engraving on stone, but is like a drawing on water. It is nothing other than that. Why is that? Because it is devoid of the inconceivable great bliss itself. Now, the way in which practitioners of mantra do not attain liberation will be shown: "Logicians of small intellect, having conceptualized, Meditate on the maṇḍala of deities. Like the non-Buddhist self, they conceptualize the practice. They recite the words of the vase, secret, Insight, and ultimate pith instructions, Yet they are devoid of the actual nature of those [stages]. Though they strive, they are attached to saṃsāra. They conceptualize emptiness as something other, like space."

ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་མཚན་མའི་རྟོག་གེས་ཡིད་དཀྲུག་པའི་ཕྱིར་བློ་ཆུང་བ་སྟེ། དེ་དག་ཤིན་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དག་ནི་བདག་ཉིད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོར་བརྟགས་ནས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་ཡང་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པས་གྲུབ་པར་སྨྲ་སྟེ། འདི་དག་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་དང་ཁྱད་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་རྟོག་པའོ། ། དེ་ཡང་དབང་གི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བར་མ་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་བུམ་པའི་དབང་ནི་མ་རིག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལས་ལོག་ནས། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། ། དེ་ཉིད་ལས་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འཛིན་པའོ། ། གསང་བའི་དབང་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འཛིན་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། དེ་དག་ལ་འདོད་པའི་ཞེན་པར་རྟོག་པའོ། ། མཐར་ཐུག་པའི་དོན་ནི་པྲཛྙཱ་ཨ་མུ་སྣའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་སྟེ་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་དང་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་ནི་མན་ངག་སྟེ་ཚིག་ཙམ་དུ་འདོད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བས་ན་སེམས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་སྟེ།

The meaning of this is as follows: those of small intelligence are those whose cognitions are agitated by the conceptual analysis of signs, clinging solely to the purely imputed. Those individuals who establish [the path] in such a way imagine themselves in the nature of the support and the supported, meditating on the maṇḍala of deities, and claim accomplishment through the possession of pride; these are no different from the "self" of the non-Buddhists, for they conceptualize accomplishment in that manner. Furthermore, this arises from not knowing the nature of empowerment as it truly is. In that regard, the vase empowerment is that which, having turned away from the five afflictions of ignorance, generates the five wisdoms of awareness, which is the dharmadhātu. To grasp that as conceptual elaboration is [the error]. The secret empowerment is that which generates uncontaminated wisdom, which is bodhicitta. To grasp that as conceptual engagement is [the error]. Regarding "the wisdom of primordial wisdom," this is the experience of coemergent wisdom by relying on the wisdom of the action seal (karmamudrā), which is the dharmakāya. To conceptualize these as a clinging to desire is [the error]. The ultimate meaning is prajñā-amūnā. Its meaning is great insight, possessing the nature of clarity, non-conceptuality, and bliss, which is the innate suchness (tathatā). These are the pith instructions, yet they are treated as mere words. Therefore, they are devoid of the nature of the innate mind and the manner of experiencing it.

ཚོགས་མ་བསགས་ཤིང་དམ་པ་དང་ཉེ་བར་མི་ལྡན་པ་དག་གིས་བཅད་ཅིང་རྟུལ་ཕོད་ལ་གནས་ཀྱང་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཞིང་རྣམ་པར་ཞེན་པའོ། ། དེ་དག་གི་སྟོང་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་བལྟས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣལ་མ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོས་ཚིམ་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་དབུ་མ་པས་ཐར་པ་མི་འཐོབ་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་འཆིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མི་རྟོག་པའི་ཆ་ལ་གནས་པ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཞེན་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་འཆིང་བ་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ནི། རྟོགས་པས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། རང་ཉིད་མངོན་པར་གྲུབ། ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་མ་ཧ་ར་ན་ཀ་སྟེ་སེམས་སོ། ། དེ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྣམ་པའོ། ། པ་ན་ས་ཀ་རི་སྟེ་གཅིག་གོ། ། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པའོ། ། ཨ་ན་ཨས་པུ་ཏ་སྟེ་བླ་མའི་གདམས་ངག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དེ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོའོ། ། ཨེ་ཨི་ཐར་ཏེ་རྟོག་པའོ། ། ད་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། ། ཨེ་བུད་རྟོག་ཀའོ། ། དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོའོ། ། ཨེ་ཨི་ཨཏ་མ་ཀི་ཏི་སྟེ་རང་ཉིད་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའོ། ། དེ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཉིད་དོ། ། དེ་བས་ན་དོན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་དག་ནི་འདི་དང་མི་ལྡན་པ་དག་ཡིན་ཏེ།

Those who have not accumulated the collections and do not associate with the sublime, even if they abide in austerity and valor, will wander in saṃsāra and remain attached because they are not free from dualistic conceptualization. Their realization of emptiness is like the view of worldly people; they perceive it as something other, like space. Why is that? Because they have not satisfied the nature of great bliss in its natural state. Now, it shall be shown that the Madhyamikas do not attain liberation: "Some are bound by the view of emptiness." This refers to those who are attached to the aspect of non-conceptual emptiness; for them, the very view of attachment is nothing but bondage. Why is that? Because there is nothing to be viewed. The meaning of that is: "The coemergent essence is established through realization." It is stated, "It is established of itself." The meaning of that is mahāraṇaka, which is the mind. That is the aspect of the coemergent. Paṇasakari means "one." That is the aspect of the mind. Anasputa means "born from the guru’s instructions"; that is the essence of buddhahood from the very beginning. Ei thar means "conceptualization." Now, it is ordinary awareness itself. E bud means "conceptualization." That is established through experience; it is the essence of buddhahood from the very beginning. Ei atamakitī means "established in itself." That is Samantabhadra himself. Therefore, because the meaning is extraordinary, others are those who do not possess this.

ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ལྟ། རྒྱུ་ལ་འབད་པ་ལེགས་བྱས་པས། ། མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་གྱུར་སྨྲ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འབྲས་བུ་གཞན་དུ་རྟོག་ཅིང་ལྟ་བ་ལ་རེ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པའོ། ། རྟོག་པ་དེ་ཡང་རྟོགས་པས་གྲུབ་པར་འདོད་དེ་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འབད་པ་ལེགས་པར་བྱས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་སྨྲ་སྟེ་རྟོག་པའོ། ། རྟོག་པས་རྟོག་པ་ཉིད་སླུ་བ་ཁོ་ནར་བྱེད་དེ་འཁོར་བའོ། ། འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་མི་སླུ་བར་བྱེད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། དེ་ཡང་ཅི་ལས་བྱུང་བར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཚིག་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ། ། ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། ། ཅིག་ཤོས་དེ་ལ་རྣམ་མེད་ཕྱིར། ། ནུས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསླངས་ཏེ། དེ་ཉིད་མཐའ་མེད་པ་ལ་རྟོག་གོ། ། སྣང་བ་དང་གྲགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དོན་མེད་པ་ལ་རྟོག་གོ། ། དེ་དག་ཆ་ཤས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་རྒྱལ་བར་བྱེད་དེ་འཁོར་བའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་མཁས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་བང་མཛོད་དང་འདྲ་བས་རང་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའོ། ། ཅིག་ཤོས་དེ་ལ་མེད་ཅིང་དེའི་རྣམ་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀ་ཀ་ར་སྟེ་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་དག་ནི་འཁྲུལ་བར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི། གདམས་ངག་གཞི་རུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། གོང་མས་སྨྲ་ཚུལ་མི་རིགས་མིན། །

How is this so? "By looking elsewhere and exerting effort in the cause, one is said to attain nirvāṇa." The meaning of this is that one conceptualizes by hoping for a result elsewhere. That conceptualization is also asserted to be established through realization; thus, by exerting oneself well in the cause—the accumulation of merit—one speaks of the exhaustion of conceptualization and the attainment of the state of nirvāṇa. Conceptualization only deceives conceptualization itself, which is saṃsāra. Saṃsāra itself causes conceptualization to be non-deceptive, which is suffering. If one asks from what that arises, it is said: "Though appearing to be extremely skilled in the aspects of words and the body, Because the other is without aspect, it is not capable." This means that by giving rise to conceptualization regarding the conventions of words, one conceptualizes that very [reality] as being without end. Having established the aspects of objects that appear and are renowned, one conceptualizes what is meaningless. Regarding those partial aspects, one develops pride, thinking, "I am extremely skilled," which is saṃsāra. Why is that? Although appearing to be skilled, one is not truly skilled. It is like a king’s treasury; it is the precious jewel of the nature. Because the other is absent and its aspects are also absent, it is kakāra, meaning that which does not subside. Because those are conceptualized as delusions, they are not suchness. The meaning of that very point is: "Because the oral instructions are established as the foundation, The manner of speaking by the former is not unreasonable."

ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཨུ་པ་ཧ་ར་སྟེ་དེ་ནི་མྱོང་བས་དོན་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་གུ་རུ་ཨུ་པ་རི་སྟེ་གདམས་ངག་གོ། ། དེ་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅིས་ཤེ་ན། རྒྱུ་མེད་པ་དང་མ་ནིང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རུང་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་དང་། ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཚུངས་ཤིང་ཆུ་བོ་ལྟར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་གནས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རྒྱར་རོ་གཅིག་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཚུངས་ཤིང་དུས་ཐམས་ཅད་བཞི་རུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཨིས་ཨ་ར་སྟེ་གོང་མ་སྟེ་ང་ཡིས་སོ། ། འོག་མ་རྣམས་ལ་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པ་སྨྲ་བའི་ཚུལ་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རིག་པའོ། ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཐབས་དང་ཡང་བྲལ་ཤེས་རབ་དང་ཡང་བྲལ་བ་སྟེ། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་དོན་ལ་མོས་འགྱུར་ན། ། སྤྱད་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རིགས་པ་གང་ཞིག་གོ། ། དོན་དམ་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་དེ་ལ་མོས་ཤིང་གཞོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེན་ན་དེ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཚངས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པས་འབྲས་བུ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དགག་སྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཟད་དེ་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཞིག་གཉིས་མེད་མྱོང་བྲལ་ན། ། བཀའ་དང་དམན་པའི་བསམ་གཏན་ནི། ། དགོས་པ་མེད་ཕྱིར་ཕྱིར་བསལ་ཏེ། ། སྙིང་པོའི་དོན་མཆོག་རྟོགས་པ་ན། ། མར་མེ་ལྷ་བཤོས་དེ་ཅི་དགོས། །

The meaning of this is upahāra, which means that the object is produced through experience. Furthermore, guru-upari means "instruction." By experiencing it in accordance with the instructions of the sublime guru, it is the dharmakāya. Why is that? Because it is without cause, it is suitable as the domain of the neuter, it possesses the insight of individual discernment, and cause and effect are simultaneous and abide like a river. Moreover, because one is a Buddha from the very beginning, because the innate nature of the dharmakāya abides in all, because all are of one taste in the mudrā of great bliss, and because cause and effect are simultaneous and established in all four times, is-ara means "the superior," which is "I." It is not unreasonable to say that the lower ones do not attain liberation; rather, it is knowledge. Therefore, all are devoid of both method and insight. Since ordinary consciousness and its nature do not exist, it is explained that liberation is not attained. As for the meaning of the verse: "Whoever becomes devoted to the meaning, desires to attain the fruit through practice," what is the reasoning here? If one becomes devoted to and absorbed in what is called the "ultimate view," and if one clings to it, then even if one practices the conduct of Brahmā in order to attain the supreme fruit, it is merely a matter of negation and affirmation; it is not that very reality. As for the verse: "Whoever is devoid of the experience of non-duality, the scriptures and the meditations of the inferior are excluded because they are unnecessary. When the supreme essential meaning is realized, what need is there for butter lamps and sacrificial cakes?"

གཉིས་མེད་ལྡང་དང་འཇུག་མེད་ན། ། སྤྱོད་པ་ཅི་བྱེད་སྔགས་མི་སྨྲ། ། ལས་དང་བྱ་བ་གཙོར་གྱུར་པའི། ། འབབ་སྟེགས་ཆུ་ལ་ཁྲུས་བྱེད་ཅིང་། ། གཉུག་མའི་དཀའ་ཐུབ་ཅི་དགོས་ཏེ། ། དེ་ཉིད་དོན་དང་མ་འབྲེལ་ན། ། ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་གྲོལ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྙིང་པོའི་དོན་རྟོགས་པའི་གཉིས་མེད་ལ་གནས་ཤིང་ལྡང་འཇུག་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་འདི་དག་ཤུགས་ཀྱིས་དགག་ཅིང་རྟོག་པས་འཆིང་བའི་ཕྱིར་མི་དགོས་པ་སྟོན་པ་དང་སྤྱོད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་དང་བྲལ་བར་ཤུགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། ། གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། ། མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་དང་བདེ་བ་དང་། བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱོང་དུ་མེད་པའི་མྱོང་བ་སྟེ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དག་ལ་དཀའ་བའི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། དམན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་དང་དབུ་མའི་དགག་སྒྲུབ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསལ་བ་སྟེ་སྙིང་པོའི་དོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་རྟོག་པ་ནི་ལོག་ནས་སངས་རྒྱས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མར་མེ་དང་མེ་ཏོག་དང་བདུག་པ་དང་དྲི་དང་ལྷ་བཤོས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཅི་དགོས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངང་དེ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་ལྡང་བ་དང་འཇུག་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན། སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པས་ཅི་བྱེད་དེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

If there is non-duality, without arising or entering, What conduct could one perform? One does not recite mantras. For those for whom ritual action and activity are paramount, Who bathe in the waters of bathing ghats— What need is there for innate asceticism? If one is not connected to the meaning of reality itself, One will not be liberated by bathing and the like. The meaning of this is as follows: when one abides in the non-duality of realizing the essential meaning, without arising or entering, these [conventional] conducts are implicitly negated. Because they bind one through conceptualization, they are shown to be unnecessary; and even if one were to engage in them, it is implicitly shown that one would be separated from reality itself. Furthermore, "whoever" refers to those exceptional individuals who serve as the basis [for practice]. "Non-duality" refers to ordinary awareness itself. "Experience" refers to clarity, non-conceptuality, and bliss. "Separated" refers to an experience of non-experience, which is the state of being nothing at all. For those whose nature is that very reality, the ascetic disciplines of the difficult non-Buddhists, the conduct of the inferior Śrāvakas, and the meditative concentrations involving the views and meditations, as well as the refutations and proofs of the Vijñaptimātra and Madhyamaka, are excluded because they are unnecessary. This is because if one turns away from realizing this supreme essential meaning, Buddhahood cannot be achieved. Since there is nothing to be accomplished, what need is there for lamps, flowers, incense, perfumes, food offerings, and so forth? If one does not waver from that state of non-duality, and there is no distinction between arising and entering, what is the use of conduct such as practicing generosity? It is because such things would be meaningless.

སྔགས་ཀྱང་མི་སྨྲ་སྟེ་འབྲས་བུ་གྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བླ་མ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་། ཚོགས་སོགས་པའི་བྱ་བ་གཙོར་གྱུར་པ་ནི་ཆུ་འབབ་པའི་སྟེགས་སུ་འདུག་སྟེ། ཆུ་ལ་ཁྲུས་བྱེད་ཅིང་གཙང་བར་སྤྱོད་པ་དང་། སྨྱུང་བའི་དཀའ་ཐུབ་དང་དཀའ་སྤྱད་རྣམས་ཅི་དགོས་ཏེ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་འཆིང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཤུགས་ཀྱིས་འགགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། མ་འབྲེལ་ན་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པའི་སྤྱོད་པས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་ན་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤུགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མ་རྟོག་པ་དང་ལྡང་འཇུག་ཡོད་པ་དང་དོན་དང་མི་འབྲེལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལས་དང་པོ་ཡི་སྐྱེས་བུ་ཡིས། ། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་འགྱུར་ཏེ། ། མ་རྟོག་པར་དུ་དེ་མི་གཏོང་། ། རྟོགས་ན་གཉུག་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་གང་ཟག་སྐལ་བ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་གདམས་ངག་གིས་ཉེ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་མི་འབྲལ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་མ་རྟོག་བར་དུ་དེ་མི་གཏོང་ངོ་། ། རྟོགས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པའི་ལམ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ཀྱང་མན་ངག་གིས་སྟོབས་གང་ལས་སྐྱེས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལ་སྐྱེ་སྟེ།

One does not even recite mantras, because the result is not something to be accomplished. As for the activities of pleasing the guru and so forth, and the primary practices of accumulating merit, such as sitting at a bathing place where water flows, performing ablutions, maintaining purity, and the ascetic practices of fasting and hardships—what need is there for these? For they are themselves the cause of bondage. Furthermore, this is not a matter of deliberate exclusion, but rather a cessation that occurs through the force of realization; thus, it is not something established through effort. Therefore, if one is not connected to the meaning of suchness, one will not be liberated by the aforementioned practices such as bathing; however, if one is connected, it should be understood by implication that they become meaningful. If one asks: "Should those who lack realization, who have thoughts of arising and entering, and who are not connected to the meaning, also act in this way?" "The person who is a beginner Will experience that very suchness; Until realization, do not let it go. Once realized, it is the innate path." The meaning of this is as follows: for those individuals who are beginners of the highest fortune, having been brought close by the instructions of a sublime being, they experience suchness. Although they are not separated from suchness, until they have entered the expanse of non-duality, they have not reached the state of suchness itself; thus, until realization, they must not let go of it. Once realized, even those accumulations of merit become the great path of equality, the very essence of the innate mind. If one asks: "From the power of what do these arise through the pith instructions?" They arise from the union of insight and compassion.

དེ་དག་བྱེ་བྲག་ཏུ་གནས་པ་ལས་མི་འགྲུབ་ཅིང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་བྲལ་བས་སྟོང་ཉིད་ནི། ། སྙིང་པོ་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། ལམ་མཆོག་མངོན་པར་བོར་ནས་ཀྱང་། ། ཉན་ཐོས་ས་ལ་ངེས་པར་གནས། ། སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་ན་ཡང་། ། ལུས་དང་སེམས་ནི་གདུང་འགྱུར་བས། ། མུ་སྟེགས་དག་དང་ཁྱད་མེད་དེ། ། བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱ། ། སྐྱེས་བུ་མཆོག་ལྡན་གང་ཞིག་གིས། ། གང་ཡང་གཉིས་པོ་སྦྱོར་ནུས་པས། ། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་སྤངས་ཏེ། ། མི་གནས་མཐའ་ལ་མངོན་པར་གནས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། ། སྟོང་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ངེས་པར་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཨཱི་ཤ་ནའི་ཡུལ་གྲོང་ཁྱེར་མཆོད་རྟེན་བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་བྲམ་ཟེ་ནོར་བུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེས་ཡུལ་གཞན་གྱི་བྲམ་ཟེ་མོ་ལེགས་སྦྱིན་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་ཁྱིམ་ཐབ་ཏུ་བླང་བར་གྱུར་ཏོ། ། གཞོན་ནུ་དེ་ཡང་བཞིན་མཛེས་པ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་མོས་པར་གྱུར་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དམ་པའི་ཆོས་དཀར་པོ་ལ་གཞོལ་བ་ཕ་མ་ལ་སྲིད་ཞུ་ཆེ་བ། འཁོར་འབངས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ།

To demonstrate that these are not established as distinct entities but are of an indivisible nature, it is said: "Emptiness devoid of compassion Will not realize the essential core. Having utterly abandoned the supreme path, One will certainly remain on the level of a Śrāvaka. If one meditates on compassion alone, Body and mind will be tormented; There is no difference from the non-Buddhists— Know this to be the work of Māra. Any supreme person who is able To unite these two Abandons both saṃsāra and nirvāṇa, And abides in the non-abiding limit." The meaning of this is: emptiness devoid of compassion should be known as the work of Māra; compassion devoid of emptiness should also be known as the work of Māra. This meaning of non-duality should be known as the intention of the Buddha. To clarify these points, the Blessed One spoke in the Tantra of the Definitive Teaching of the Activity of All Yogins: "In the southern land of Īśāna, in the city called Stūpākāra, there lived a brahmin named Maṇibhadra. He took as his wife a brahmin woman from another land named Puṣpadattā. That youth was handsome, beautiful to behold, and charming, such that the minds of all people were drawn to him. He abided by the vows of celibacy, was devoted to the pure, sublime Dharma, was highly respectful toward his parents, and fully protected his subjects."

བྲན་དང་གཡོག་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དགེ་སློང་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་སྟེ། དེས་ཟླ་བ་བཟང་པོའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་པ་ལ་ཕྱིན་ཏེ། དག་པའི་དགེ་སློང་དམ་པ་རྣམས་མཐོང་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དད་པར་གྱུར་ཏེ། བདག་ལ་ཡང་བུ་དམ་པ་དག་བཙས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ་བསྟན་པའི་ལམ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པོ། ། དེ་ནས་དེའི་ནུབ་མོ་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ན་རལ་གྲི་གསུམ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། རལ་གྲི་གཅིག་ནི་གཡང་ས་ཆེན་པོ་ལ་ལྟུང་བར་གྱུར་ཏོ། ། གཅིག་སྣུམ་དུ་བཅོས་ནས་ངར་ཤི་བར་གྱུར་ཏོ། ། གཅིག་ལས་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་སྟེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པས་མེ་ཏོག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཆེན་པོ་ཕབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱས་ཤིང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་སྨིན་པར་རྨིས་སོ། ། དེ་ནས་ནང་པར་ལངས་ནས་ཁྲུས་བྱས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཀྱེ་ཁྱིམ་བདག་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། ། བདག་གིས་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ན། ། སྤྱི་གཙུག་རལ་གྲི་གསུམ་སྐྱེས་ཏེ། ། གཡོན་པ་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་། ། གཡས་པ་སྣུམ་བཅོས་ངར་དང་བྲལ། ། དབུས་མའི་གྲི་ལས་འོད་བྱུང་སྟེ། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀུན་མེ་ཏོག་རྒྱས། ཆར་གྱི་རྒྱུན་བབས་སེམས་ཅན་ཚིམ། ། འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་སྨིན་པར་གྱུར། ། འདི་དག་བཟང་དང་ངན་པའི་ལྟས། ། གང་ཡིན་ཁོ་མོས་མི་ཤེས་ཏེ། ། འདི་དག་ཅི་རིགས་སྨྲ་བར་གྱིས། ། ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ནས་བྲམ་ཟེས་བཙུན་མོ་དམ་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཙུན་མོ་དམ་པ་ཁྱོད། །

He was one who practiced the holy life with great love and compassion for his servants and attendants, just like a monk. On the fourteenth day of the month of Śrāvaṇa, he went to the temple to make offerings. Seeing the pure and sublime monks, he was filled with deep faith and made this aspiration: "May I also give birth to sublime sons, and may they then go forth into the religious life in accordance with the path of the Teaching." That night, in a dream while sleeping, three swords grew from the crown of his head. One sword fell into a great abyss. One was tempered with oil but lost its edge. From the third, immeasurable light emerged, pervading the entire expanse of space; it turned into flowers, and a great torrent of rain fell, satisfying all sentient beings and ripening them into a single fruit. Then, rising in the morning and having bathed, he spoke to the brahmin: "O Householder, please listen to me. In a dream while I slept, three swords grew from the crown of my head. The left one fell into a great abyss. The right one was tempered with oil but lost its edge. From the middle sword, light emerged, and the entire expanse of space was filled with blossoming flowers. A torrent of rain fell, satisfying all sentient beings, and they ripened into a single fruit. I do not know whether these are auspicious or inauspicious signs. Please explain what they mean." Then the brahmin said to that noble lady: "O noble lady, you..."

རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ལ་གནས། ། རྨི་ལམ་དམ་པ་འདི་དག་ནི། ། ངན་པར་མི་འགྱུར་གཞན་ལ་དྲིས། ། ཞེས་ནས་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ནས་བྲམ་ཟེ་ཨ་ག་ཤ་ཏ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་མཁན་བཀུག་གོ། ། བྲམ་ཟེས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་གཙང་མ་ཡབ་ཡུམ་བདག་ལ་གསོན་ཅིག། ལྟས་དེ་དག་ནི་སྲས་གསུམ་བཙས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཏེ། དེ་ཡང་གཅིག་སྟོང་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཆད་པའི་གཡང་ས་ལ་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། ། གཅིག་སྙིང་རྗེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་བས་སྙིང་རྗེའི་སྣུམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གདུང་བར་གྱུར་ཏེ། བདུད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཅིག་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པའི་ངང་ལས་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་ངང་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་མེ་ཏོག་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཆར་གྱི་རྒྱུན་བབ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་རྟགས་སོ། ། འདི་གསུམ་ཡང་མཐུན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་གཞོལ་ཏེ། སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་མིང་ཡང་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་དང་བླ་མེད་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་གོ་རིམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་དང་ལྡན་པའི་བུ་གསུམ་བཙས་པར་འགྱུར་རོ། །

"Always abide in pure conduct. These sublime dreams will not turn out badly; ask others about them." Having said this, he summoned the Brahmin named Agashatana, a diviner from the city of Vārāṇasī. The Brahmin said: "O pure father and mother, listen to me! Those omens indicate that three sons will be born. One, through attachment to emptiness, will fall into the abyss of nihilism. One, through attachment to compassion, will be intensely tormented by the 'oil' of compassion and will be influenced by the power of Māra. One, from the state of the inseparability of insight and compassion, will naturally give rise to the great luminosity. This is the sign that the flower of the saṃbhogakāya and the rain of the nirmāṇakāya will fall, and the fruit of the dharmakāya will be fully realized. These three will also harmoniously incline toward the Buddha's teachings; through the power of their aspirations and spiritual friends, it will come to pass that they shall be named Mahābala (Great Power), Karuṇābala (Power of Compassion), and Anuttarabala (Unsurpassed Power)." Then, in due order, three sons endowed with these marks were born.

དེ་ནས་ཕུ་བོ་འཕགས་པ་ག་ཡ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ཡུན་རིང་དུ་བརྟེན་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པས་ཁྱད་པར་དུ་ཞེན་བར་གྱུར་ཏེ་དེ་དག་གིས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་མི་ཐོབ་ཅིང་འཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་འོད་མའི་ཚལ་ན་གནས་པའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་བ་འདུས་པའི་དུས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ་བློ་གྲོས་མ་དང་ལེགས་སྦྱིན་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེན་པ་ནི། ། མྱ་ངན་མི་འདའ་འདའ་མི་འགྱུར། ། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་། ། འགྲོ་བ་དོན་མེད་འཁོར་བར་ལྷུང་། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་དག་ཚེ་འཕོས་ནས་ཀྱང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་སོ། ། ནུ་བོ་རྣལ་འབྱོར་པ་འདུས་པ་རང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་ཅིང་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་ཞེ་སྡང་ཆེ་བར་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་དུ་བཅུག་པ་ལས། སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་དུ་གདུངས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་བའི་དུས་སུ་ངུ་ཞིང་འདྲེ་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་འདུས་པའི་དུས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཙན་མ་དང་ལ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བས་ཡིད་གདུང་སྟེ། ། སེམས་ནི་ངན་སོང་གནས་དང་བྲལ། ། བདུད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར། ། ཤི་འཕོས་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་གོ། ། ཞེས་པ་དང་། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་བདུད་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་དག་ཏུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །

Then, the elder brother, the noble one named Gayāte, had relied upon the path of yoga for a long time and offered prayers. However, because he was fixated on the view of a self, when the suchness of emptiness was taught to him, he became even more intensely attached to it. Consequently, they did not attain the bliss of nirvāṇa—which is not the bliss of saṃsāra—and it did not become a cause for attaining it. Later, while staying in the Bamboo Grove, during a gathering of yogis, the two ḍākinīs Matimati and Sudattā spoke in verse: "Attachment to emptiness Will not lead to nirvāṇa, nor will it transcend it. Even after being born in the formless realm, One falls into a meaningless wandering in saṃsāra." After they passed away, they were born in the formless realm. Then, the younger brother, the yogi named Raṅna, had been taught and offered prayers for immeasurable years. Seeing that he possessed great aversion, he was made to meditate on compassion. He became so intensely tormented by compassion that whenever he saw sentient beings, he would weep and behave like a madman. Then, during a gathering of yogis, the two ḍākinīs Caṇḍā and Lāmā spoke in verse from the sky: "Tormented by a mind of great compassion, His mind is separated from the lower realms. Yet, because he is under the influence of Māra, Upon passing away, he becomes the Lord of Delight (Rāgarāja)." After he passed away, he was born as the Māra Rāgarāja.

དེ་ནས་བུ་སར་པ་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་པ་སྲིད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་ཞིང་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས། ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པས། ཉམས་སུ་མྱོང་པའི་ཟླ་བ་ཚེས་གཅིག་པ་དང་ཉ་གང་བའི་ཚུལ་དུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏེ། བླ་མ་དམ་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གདུང་བ་དང་བྲལ་བས་སྙིང་རྗེའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་མངོན་པར་སྦྱངས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་སོ། ། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་འདུས་པའི་དུས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ་སན་ཏ་ཧི་དང་ཉེ་བ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ཟུང་འཇུག་པས། ། རྟོགས་པ་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། ། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་སྤངས་ནས། ། མི་གནས་ས་ལ་མངོན་འཚང་རྒྱ། ། ཞེས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ཡུན་རིང་དུ་བསྟེན་ཅིང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བཤད་པར་བྱའོ། ། སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲག་དོག་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། ངོ་བོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའོ། ། དེ་ཡང་རང་གི་གླད་ནད་དང་བྲལ་བར་དགའ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། བདེ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་རྩ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། སྙིང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ལམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མངོན་པར་བོར་ནས་ཀྱང་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ངེས་པར་གནས་སོ། །

Then, those new disciples were taught and supplicated the yogi known as Srid pa for immeasurable years. Through the teaching of suchness—the wisdom that is the union of insight and compassion—their experience increased like the waxing moon from the first day to its fullness. Those sublime gurus also thoroughly trained their minds in and experienced the emptiness of non-existence and the aspect of compassion free from longing. Then, at the time of the yogis' assembly, the ḍākinīs Santāhi and Upaka spoke in verse: "Through the union of insight and compassion, Realization is nirvāṇa. Having abandoned both saṃsāra and nirvāṇa, One attains manifest buddhahood in the non-abiding ground." Thus, they passed into the nirvāṇa without remainder of the aggregates. Therefore, it is said that sons of noble family should rely upon sublime spiritual friends for a long time and should be taught the meaning of the non-duality of method and insight. This is why it is explained here. What is called "compassion" is the root of virtue free from envy; its essence is the desire for all sentient beings to be free from suffering. This is just as one desires to be free from a headache. Furthermore, emptiness devoid of bliss does not become the root of virtue of the Mahāyāna, nor does it lead to the realization of the essential dharmakāya. Having utterly abandoned the supreme non-dual path, one would certainly remain on the level of a śrāvaka, proceeding toward a one-sided peace.

སྟོང་པ་དང་བྲལ་བའི་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་ན་ཡང་སྐྱི་བུང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་བ་སྤུ་ལྡང་བ་དང་སྐྲ་རྩ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར། ལུས་གདུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ནི་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པས་སེམས་གདུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མུ་སྟེགས་པ་དག་དང་ཁྱད་མེད་དེ། སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། ། སྐྱེས་བུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་བླ་མ་མཆོག་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གིས། གང་ཡང་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་གཉིས་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ་འཁོར་བ་ལ། ཆགས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞེན་པ་ཡང་སྤངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་ཤིང་སྙིང་རྗེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའི་མཐའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་མངོན་པར་གནས་སོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་དག་ལས་གདམས་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་ཧོ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ། ལོག་པར་ཞེན་པ་རྫུན་དུ་སྨྲོས། ། རྫུན་ལ་ངེས་པར་ཆགས་མ་བྱེད། ། ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག་མ་བྱེད་པར། ། རེ་དོག་རྩོལ་བའི་སེམས་དེ་ཐོང་། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཀྱེ་ཧོ་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བོས་ནས་ཡིན་པའི་དོན། དེ་ལ་གདམས་པར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཞེན་པའོ། ། དེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་འཁོར་བར་སྣང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཐོང་ཞེས་པའོ། ། དེའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་ནི་ལོག་པར་ཞེན་པ་སྟེ།

If one meditates on compassion alone, devoid of emptiness, it will become unbearable, causing one to shudder, the hair on the body to stand on end, and the roots of the hair to bristle. Because the body and mind exist in a state of mutual dependence, the body will be tormented, and the mind will likewise be tormented. Therefore, this is no different from the non-Buddhist outsiders; since it serves to exhaust the very nature of the Buddha within the mind, it should be recognized as the work of Māra. However, a person established through the cause of merit who possesses a supreme and holy guru applies the two—inseparable emptiness and compassion—in the manner of non-mental engagement. Having abandoned attachment to saṃsāra and clinging to nirvāṇa, through insight one does not abide in saṃsāra, and through compassion one does not abide in nirvāṇa. Thus, one abides manifestly in the enlightened intent of the Buddha, which is the limit of ordinary awareness. Therefore, one should be instructed in these points: "Kye ho! The grasping at a self, And the false clinging—speak of them as lies. Do not be attached to lies; Without forming conceptual thoughts of clinging, Relinquish that mind of hope, fear, and effort." The meaning of this is as follows: "Kye ho" is an address to all beings of the three realms; it is the term for the instruction to be given. What are these? "Self" refers to the clinging to an identity imputed by the conceptualization of duality. Because saṃsāra appears and suffering arises from that grasping at a self, it says, "Relinquish it." Conceptualizing the extremes of that is "false clinging."

དེས་ནི་བསླུ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྫུན་དུ་སྨྲོས་ཞེས་བྱའོ། ། བདག་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྫུན་པ་བཟློག་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ངེས་པར་ཆགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་སོ། ། ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཐ་དད་དུ་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པར་གཉུག་མའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་དང་འཁོར་བ་དང་མཉམ་པའི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་པའི་སེམས་དེ་དག་ཐོང་ལ་ཅིར་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་རང་དགའ་རྣལ་མ་འདི་ཉིད་དམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་བསྟན་ནས། དེ་རྟོགས་ན་ཐམས་ཅད་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པར་གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ཏེ། ། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས་འགྱུར། ། ཀློག་འཛིན་བསམ་དང་སྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ཡིན། ། བསྟན་བཅོས་སེམས་ལ་བཤད་ཅིང་གོ་བར་ངེས། ། ཡིན་མིན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། གཉུག་མའི་དོན་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་སྣང་ཞིང་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་མཐའ་བཞི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པ་ལ་སོགས་པ་སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཉིད་ཀློང་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་དུ་བཟང་། ། ཐ་མལ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་། ། དམ་པ་དག་གིས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ན། ། འདི་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་སྟེ་ཀུན་གྱི་ངང་། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཀློག་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།

Because it is deceptive, it is not to be relied upon; it is said that one who is free from attachment speaks falsely. To reverse the falsehood of thinking, "I am free from attachment," the instruction is: do not become attached even to that very suchness. If one asks, "How should one abide?" one should not engage in conceptualizations that cling to distinctions, but should abide in the innate suchness. Abandon those minds that hope for results or strive for the sake of samsara; this very mind of its own accord, which is nothing at all, is the sublime. Having thus shown the meaning of non-duality, it is explained that when it is realized, everything is its essence: "When realized, everything is that; No one else knows anything other than it. Reading, retaining, contemplating, and meditating are that very thing. The treatise is explained to the mind and understood with certainty. There is no view that characterizes 'is' or 'is not'." The meaning of this is: when the innate reality is realized, all that appears and is renowned is the very essence of that. No one else—neither the Omniscient One nor the Venerable Lord and so forth—knows any other extreme than that. As it says in the Tantra of Non-Abiding: "When the nature of mind becomes the expanse, it is Samantabhadra. Ordinary awareness itself is experienced. When the sublime ones realize that very thing, This is Heruka, the state of all." Therefore, reading, retaining, contemplating, and meditating are all asserted to be specific manifestations of that very suchness.

དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ། ནམ་མཁའ་ངོ་བོ་དག་པའི་རང་བཞིན་ལས། ། སྤྲིན་སོགས་གློ་བུར་དྲི་མ་བྱུང་གྱུར་ཡང་། ། དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའི་ཉིད་ཀྱི་ངང་། ། སེམས་ཉིད་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ནི། ། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད། ། བྱེད་སྒོ་ཐ་དད་རྣམ་པའི་ཚུལ་སྣང་ཡང་། ། དེ་ཉིད་དོན་ལས་གཞན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། འདི་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་བདེ་བ་ཆེ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་འདི་དག་གཞལ་བར་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་ལས་བྱུང་བ་འདི་དག་སེམས་ཅི་ཡང་མིན་པས་སེམས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་བཤད་ཅིང་དེ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱས་ཏེ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། དེའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་ཡིན་པ་དང་མིན་པར་མི་རྟོག་སྟེ། མཚོན་པར་ནུས་པའི་ལྟ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་འདི་དག་ལ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་མ་རྟོགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས། དེ་ཡང་བླ་མ་དམ་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། བདག་གི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་མན་ངག་དེ། ། ཉག་གཅིག་བླ་མའི་ཞལ་ལས་ལྟོས་པ་ཡིན། ། བླ་མའི་སྨྲས་པ་གང་ཞིག་སྙིང་ཞུགས་པ། ། ལག་མཐིལ་དག་ཏུ་སྐྱུ་རུ་རློན་གཞག་དང་། ། ནོར་བུ་རིན་ཆེན་མི་རྟོག་གསལ་ལྟ་འདྲ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་ལས་མི་གཞན་ཏེ།

This is because they do not transcend that very essence. Furthermore, from that same tantra: "From the nature of space, which is pure in essence, Though adventitious stains such as clouds arise, They are that very [space]; the state of space itself. The vajra wisdom of the nature of mind, Though appearing as various things, is the primordial essence. Though appearing in the manner of diverse functions and forms, In reality, there is nothing other than that very [essence]. This is the nature itself: great bliss." Because it is stated thus, one should understand that everything is the nature of suchness. Therefore, these cannot be measured by signs or conventional terminology. These [teachings], which have emerged from the nectar of the lips of the sublime Dharma teachers, explain that because the mind is not anything at all, it is explained as being nothing whatsoever; having understood it as such, this is the certainty. Its essence is not conceptualized as being or not being, and there is no view capable of characterizing it. Therefore, these are not to be measured; they are simply beyond realization and non-realization. Having thus shown the distinction of the essential meaning, it is now shown that this is to be realized from the sublime guru: "The pith instruction for realizing my own suchness Depends solely upon the mouth of the guru. Whatever the guru has spoken enters the heart; It is like a fresh myrobalan fruit placed in the palm, Or like looking clearly at a precious jewel without conceptualization." The meaning of this is that even the very consciousness of the self-grasping of all sentient beings is not other than the pure dharmakāya.

དེ་ཉིད་རྟོག་པར་བྱ་བའི་མན་ངག་དེ་དག་ཀྱང་སྲིད་ཏ་སྣ་ཨེ་ག་རི་སྟེ་བླ་མ་ཉག་གཅིག་གི་ཞལ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། ཨ་སྨྲི་རག་ཏྲ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི། མགོན་པོ་གང་གིས་ལུང་བསྟན་ནུས། ། རིང་བའི་བླ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། ། ཉེ་བའི་བླ་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ། བླ་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དམ་པའི་ཞལ་ལ་གུས་པ་དང་། ། སྒྲ་ལ་ངེས་པར་བྱས་པ་སྟེ། ། ལྟོས་པ་སྤངས་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། བསྒྲུབ་དང་དེ་བྲལ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སྒྲའི་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་བས་ན་བླ་མ་དག་གིས་སྨྲས་པའི་རྣལ་མའི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་བདེ་བ་ལུས་ལ་འགྱེལ་བ་དང་། སེམས་ལ་འགྱེལ་བ་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་གང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཞེན་པ་མེད་པར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་བདེ་བ་ཞིག་ཅིང་སྙིང་པོ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གོམས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ། ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དེ་བཞིན་པར་རྟོགས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་དཔེར་ན་ལག་པའི་མཐིལ་དག་ཏུ་སྐྱུ་རུ་ར་དང་ཨ་མྲ་ལ་སོགས་རློན་པ་གཞག་པ་ན་དེ་དག་ཕྱི་ནང་མེད་པར་གསལ་བའི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཨ་སྨྲི་ར་མེ་ལོང་དང་། སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ་བལྟས་ན་འོད་མི་རྟོག་ཅིང་གསལ་བའི་ངོ་བོར་ལྟ་བ་དང་།

The pith instructions for realizing that very reality must also depend upon the oral instructions of the guru alone, known as srid ta sna e ga ri. If one asks what these are, they are called asmi rag tra na. Their meaning is as follows: "Whoever is able to grant the prophecy is the distant guru. The actual experience of that reality is the near guru. Because the Buddhas of the three times are born from him, He is not without the unsurpassed [state]. Through devotion to the face of the sublime one And gaining certainty in the sound, If one abandons dependence, there is no doubt. That is the accomplishment and its freedom." Thus, the meaning of the sound is definitively established. Therefore, the authentic consciousness spoken of by the gurus is understood through the force [of that sound]; by its very essence, bliss descends upon the body and descends upon the mind, filling them both. Furthermore, without attachment, through Mahāmudrā bliss dissolving and familiarizing oneself with the essence of the innate, the meaning of equality enters the heart, and one realizes the meaning exactly as it is. For example, it is like placing fresh āmalaka and āmra fruits in the palm of one's hand; they are known to be of a clear nature, without interior or exterior. It is also like placing a precious asmi ra jewel upon a mirror and looking at it; one sees the light as a non-conceptual and clear nature.

ལྟོས་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་གཉུག་མའི་དོན་འདི་དག་རྟོགས་པ་ན་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོས་ཐམས་ཅད་ང་བདག་མེད་པའི་མཉམ་པའི་དོན་ལ་ཞུགས་ཀྱིས་འཇོག། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་བརྟགས་པར་མི་ནུས་ཤིང་བརྟག་པར་ཡང་དཀའ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟོག་ཅིང་གསལ་ལ་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནི་དཔེ་གོང་མ་ལྟ་བུ་དང་མཚུངས་སོ། ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་དབུ་མ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པས་དེ་དག་ལ་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ནི། གཉུག་མའི་རང་བཞིན་བྱིས་པས་མ་ཚོར་བས། ། འཁྲུལ་པས་བྱིས་པ་བསླུས་ཞེས་སྙིང་པོས་སྨྲས། ། ཞེས་པའི་དོན་ནི། གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བྱིས་པ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཚོར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་འཁྲུལ་པས་བྱིས་པ་དེ་དག་བསླུས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྙིང་པོས་སྨྲས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་མེད་ཅིང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མེད། ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ནི་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད་དུ་རྟོགས་པས་བསམ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཟུག་རྔུའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བའོ། ། དེ་བས་ན་ཆགས་སྡང་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ནི་འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། ། འདི་ནི་བཟའ་གཏད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་མེད་ཅིང་རྟོགས་པས་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །

When these innate meanings are realized—just like that which arises without dependence—one realizes all phenomena of appearance and renown to be the very essence of mind. One then rests, having entered the meaning of equality, which is the absence of "I" and self, saturated with the flavor of great bliss. That very meaning cannot be conceptualized, is difficult to analyze, and does not depend on anything else; it is non-conceptual, luminous, and devoid of inherent existence, just like the previous example. Since that very meaning is not realized by others such as the Madhyamikas, the following is said to them: "The innate nature is not perceived by the childish; Through delusion, the childish are deceived," says the Essence. The meaning of this is: the innate nature, suchness, is not perceived by those possessing the conceptualization of the childish. Because they are deluded, turning away from suchness, those childish ones are deceived and fall into suffering; thus says the Essence. If one asks what that state is like, it is said: "There is no meditative concentration and no renunciation." Because they perceive in terms of an object of meditation and a meditator, they possess that which is to be contemplated, and these are like thorns. Why is that? Because attachment to meditative concentration and aversion toward anything else arise. Therefore, the increase of attachment and aversion is nothing but cyclic existence. Since this is free from any focal point, there is no meditative concentration; and because one awakens through realization, there is no renunciation or ascetic conduct that serves as the basis for all forms of effort.

འོ་ན་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་པ་ཕལ་པ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ལས་འགྲུབ་(པམ་,བམ་)ཞེ་ན། མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱིམ་གནས་ཆུང་མ་འཁོར་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ། གང་ཞིག་ཡུལ་ཆགས་དགའ་བཅིངས་མི་གྲོལ་ན། ། སྙིང་པོའི་དོན་མཆོག་ལྡན་པ་ངས་སྨྲས་པ། ། དེ་ཉིད་དོན་ལ་རེགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། རི་ཁྲོད་དང་དགོན་པ་དང་ཆུ་འགྲམ་དང་ཕུག་སྟོང་དང་ནགས་ལ་སོགས་པ་དབེན་པའི་གནས་དོར་ནས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་ཡོ་བྱད་དང་(ཆུ་,ཆུང་) མ་དང་འཁོར་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་བདག་ནི་བསམ་གཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་སྒོམ་ཡང་ཡུལ་ཆགས་པ་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བས་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་བས་ན་དེའི་རྒྱུས་ཆགས་སྡང་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་པོའི་དོན་མཆོག་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་ངས་སྨྲས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། ད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་དག་བརྟགས་པས་མི་འཐོབ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མངོན་དུ་གྱུར་ན་བསམ་གཏན་གང་། ། གལ་ཏེ་ལྐོག་ན་ཡོད་ན་མུན་ཚོད་དཔོག། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཁོ་བོས་དབུ་མ་པ་དག་ལ་སྨྲས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ནང་དུ་འདོད་པ་དག་ནི་སྣང་བ་སེམས་ལས་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དག་ལ། གལ་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་སེམས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་གང་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ན་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་ལྐོག་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་སྟེ།

Now, if one asks: "Is it accomplished through the conduct of one who dwells at home and conforms to the ways of ordinary worldly people?" it is not so, and therefore it shall be explained: "If one who dwells at home with wife and retinue, Bound by attachment to sense objects and not liberated, Does not touch the reality of the supreme essential meaning That I have taught, then he has not realized suchness." The meaning of this is: having abandoned secluded places such as mountain retreats, hermitages, riverbanks, empty caves, and forests, one who dwells at home and engages in the same activities as those with material possessions, wives, and retinues, might think, "I am in meditative concentration," and meditate on suchness. However, because they are bound by attachment to sense objects and delight in the qualities of desire, they are not liberated. Consequently, attachment and aversion will increase, and they do not touch the reality of suchness—the supreme, sacred, essential meaning that I have taught. Now, to explain how that very meaning is not attained through conceptual analysis: "If it is manifest, what is there to meditate upon? If it is hidden, one is merely guessing in the dark." The meaning of this is what I have said to the Madhyamikas. To those who assert that the objects of knowledge are internal and claim that appearances do not arise from the mind: if they do arise from the mind, then since the mind is the Buddha, everything that is manifest is the dharmakāya. Because there is nothing to be meditated upon, tell me: what is your "meditative concentration" that is to be practiced? If those external appearances are produced by something hidden, [then it is a matter of mere conjecture].

ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞལ་བར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། མུན་པ་ལ་ཚོད་དཔོག་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འགྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ། ། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་དང་དངོས་མེད་པར། ། སྙིང་པོའི་དོན་ནི་འོ་དོད་རྟག་ཏུ་འབོད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ཐོག་མ་དག་ནས་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་རྟོག་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་སྙིང་པོའི་དོན་འདི་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན། རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྙན་པའི་འོ་དོད་དང་། བདེ་བའི་འོ་དོད་དང་། གྲགས་པའི་འོ་དོད་རྟག་ཏུ་འབོད་དོ། ། འདི་དག་གིས་ངེས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཇི་ཙམ་ན་ནུས་ཞེ་ན། ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་བླངས་ན་སྐྱེ་འཆི་གནས་གྱུར་པ། ། དེ་ཉིད་བླངས་ནས་བདེ་ཆེན་མཆོག་གྲུབ་ཅེས། ། སྐད་སྙན་གྲགས་པའི་སྙིང་པོ་སྨྲ་བྱེད་ཀྱང་། ། བྱོལ་སོང་འཇིག་རྟེན་མི་གོ་ཇི་ལྟར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། བླ་མའི་གདམས་ངག་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་གང་གི་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་བླངས་ནས་རྟག་ཆད་ཀྱི་སྐྱེ་འཆི་གནས་གྱུར་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འབྲས་བུ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བླངས་ཏེ། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་གྲུབ་སྟེ།

If you claim that it is an aspect of cognition, then because it is distinct [from the object], you would be unable to measure it; since it would be like guessing in the dark, even if you meditate, it would be pointless. Now, the nature of suchness will be shown: "The coemergent wisdom of beings, As the very nature of existence and non-existence, This essential meaning is constantly proclaimed with cries." The meaning of this is that the coemergent wisdom—the innate wisdom present in the continuum of all beings—is, from the very beginning, free from the conceptualization of existence and the conceptualization of non-existence as the very nature [of things]. This essential meaning is ordinary awareness. Through realization, one becomes a buddha. One constantly proclaims the melodic cry of "all is the nature of great bliss," the cry of "bliss," and the cry of "renown." If one asks, "By when will these definitely enable one to attain buddhahood?" the distinction of the view will be shown: "Whatever is taken up, birth and death are transformed; By taking up that very thing, supreme great bliss is accomplished. Though the essence of renown is spoken in a melodious voice, How can the world of animals understand?" The meaning of this is: through the experience of the guru’s instructions, whatever is sealed, ordinary awareness is taken up. By transforming the birth and death of permanence and nihilism, one takes up the suchness that is the supreme fruit of all attachments. Then, in that very instant, the supreme suchness of great bliss is accomplished.

མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སྐད་སྙན་པར་བསྒྲགས་པས་སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་སྨྲ་བར་བྱེད་ཀྱང་ཚོགས་མ་བསགས་པའི་གང་ཟག་རྟོག་པའི་རྨོངས་པས་བྱོལ་སོང་གི་འཇིག་རྟེན་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་བྲལ་བས་ཇི་ཞིག་བསམ་བྱར་ཡོད། ། བརྗོད་དུ་མེད་ལ་གང་ཞིག་བཤད་དུ་ཡོད། ། སྲིད་པའི་ཕྱག་རྒྱར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཞུགས། ། རང་བཞིན་གཉུག་མ་སུས་ཀྱང་རྟོག་པ་མེད། ། རང་བཞིན་སྙིང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་དུས་སུ། ། རྒྱུ་མེད་སྔགས་མེད་སེམས་མེད་བསམ་གཏན་མེད། ། མཉམ་དུས་དེ་ཀུན་རང་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ། ། རང་བཞིན་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པ་སྙིང་པོའི་དོན། ། རང་བཞིན་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་པདྨོ་ལ། ། རྟོག་གེ་བསམ་གཏན་དག་གིས་མི་བསླད་དེ། ། བདག་ཉིད་བདེ་ལ་གནས་ཀྱང་མ་ཞེན་ཅིག། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉུག་མའི་དོན་དེ་དག་ལ་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་བྲལ་བས་ཅི་ཞིག་བསམ་དུ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། ། བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་དག་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་ལ་ཡུལ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གིས་བཤད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་། དེ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པའོ། །

Although the melodious proclamation, "I have attained manifest, complete enlightenment," expresses the meaning of the essence, those individuals who have not accumulated the collections and are like the world of animals due to the delusion of conceptual thought do not understand it; therefore, the meaning of the question is, "What should be done about that?" Now, the unerring meaning shall be shown: "Since it is free from meditative concentration, what is there to be contemplated? Since it is inexpressible, what is there to be explained? All beings without exception have entered the seal of existence; No one realizes the innate nature. At the time of experiencing the essence of the nature, There is no cause, no mantra, no mind, and no meditative concentration. In that state of equality, all those are the cause of the delusion of nature; Knowing the nature, delusion is the meaning of the essence. Upon the lotus of the naturally pure mind, Do not corrupt it with the meditative concentrations of logicians; Though abiding in your own bliss, do not be attached." The meaning of this is as follows: because that innate reality is not something to be meditated upon, it is not an object of meditation. Since it is free from the meditative concentration of dualistic grasping, what is there to be contemplated? There is nothing. Furthermore, since the words that establish the essence of meditative concentration are inexpressible and the object is not established, what is there to be explained? There is nothing. Because there are conventional words to express the objects of meditation and the methods for practicing them for sentient beings who have not realized it in that way, there is "existence," which refers to the three realms.

དེ་ནི་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་དང་ཉེ་བར་མ་འབྲེལ་བས་རྣམ་རྟོག་གི་ཕྱག་རྒྱར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཞུགས་སོ། ། རང་བཞིན་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སུས་ཀྱང་རྟོག་པ་མེད་དེ་རང་བཞིན་གཉུག་མའི་སྙིང་པོའི་དོན་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་སུ་རྒྱུད་མེད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། ། སྔགས་མེད་དེ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། ། དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བསམ་གཏན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་སུ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ཀུན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣལ་མའི་རང་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་འཁྲུལ་དུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པས་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཁྲུལ་པ་ལོགས་སུ་མི་རྟོག་སྟེ། དེ་ཉིད་སྙིང་པོའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོག་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་པདྨོ་ལ་རྟོག་གེ་བའི་བསམ་གཏན་དག་གིས་བསླད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གར་དགའ་བའི་ཚུལ་དུ་གཞག་པ་དེའི་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནས་ཀྱང་དེ་ལ་མ་ཞེན་ཅིག་ཅེས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་བདེ་ཡིད་དག་ལ་འདུག་མི་བྱ། ། བདག་ཉིད་ཟ་ཞིང་འཐུངས་ལ་གཉིས་སྦྱོར་ཏེ། །

Because that arises from conceptualization, it is not connected to the instructions of the sublime ones, and thus all conceptual mudrās without exception enter into it. The suchness of the innate nature is not conceptualized by anyone; at the time of experiencing the meaning of the essence of the innate nature, there is no continuum, and the word of the Tathāgata is not established. There is no mantra, and no treatise established based upon it. There is no mind-essence to be accomplished by those, nor is there any meditative concentration established as an experience. At the time of the wisdom of equality that experiences suchness, all those things explained above are the nature of the genuine reality of the nature of phenomena, which is the cause of delusion. If one asks, "Are those also delusions?" those who realize that appearance and existence are the essence of the dharmakāya mahāmudrā, and who know through ordinary awareness that the nature is devoid of any [inherent] object, do not conceptualize delusion as something separate, because that itself is the meaning of the essence. Thus, the nature of the mind, which is naturally pure and unstained by the impurities of conceptualization—like a lotus—should not be corrupted by the meditations of logicians. The meaning of the instructions of the sublime ones is: "Even if the bliss of experiencing that suchness abides in body and mind, do not be attached to it," leaving it in the manner of its naturally joyful state. Now, the natural mode of being of that suchness will be shown: "Do not remain in a state of self-satisfied mental ease; Eat, drink, and engage in union."

དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་ནི། ། རྟག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར་ལོ་འགེངས། ། ཆོས་འདིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ། ། རྨོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་འགྲོར་རྟོག་བཞག་ནས་སོ། ། ཞེས་པའི་དོན་ནི་རྣལ་མའི་དོན་གཉུག་མའི་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཉིད་ལ་བདེ་བ་སྐྱེས་ཀྱང་ཡིད་དེ་དག་ལ་འདུག་པར་མི་བྱའོ། ། འོ་ན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཉིད་གཉུག་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གི་ཟས་ཟ་ཞིང་བླ་མའི་གདམས་ངག་དམ་པའི་སྐོམ་འཐུངས་ལ་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་དེ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་དགའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་སེམས་སུ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྣང་བ་སེམས་ལ་མ་ཐིམ་པར་དུས་རྟག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་ལ་སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགེངས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འདིས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་མཚོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ཉིད་དུ་འགྲུབ་ཅིང་རྟོགས་པའོ། ། ཐ་དད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་རྨོངས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་མགོར་སེམས་རྣམ་རྟོག་ཏུ་བརྟགས་པ་བཞག་ནས་སོང་ངོ་། ། དེ་དག་གིས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དམན་པའི་བསམ་གཏན་དག་གིས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་རླུང་དང་སེམས་ནི་མི་རྒྱུ་ཞིང་། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འཇུག་པ་མེད་གྱུར་པ། ། སྐྱེས་བུ་མི་ཤེས་པ་དག་གནས་དེར་ནི། །

"Engaging with a joyful mind, one constantly and repeatedly fills the wheel. Through this dharma, the next world is accomplished, having placed the world of delusion within the sphere of conceptualization." The meaning of this is as follows: although bliss arises within the yogi who experiences the genuine, innate reality, the mind should not remain attached to those [experiences]. If one asks, "Is it not then to be meditated upon?" the yogi, while eating the food of those innate samādhis and drinking the drink of the sublime guru’s instructions, joins bliss and emptiness in that very state in a manner of natural delight. With a mind of continuous mindfulness, one engages the mind with the mind; until appearances have dissolved into the mind, one should practice this constantly and repeatedly. This is called "filling the wheel of great bliss of the body with the nature of the Buddha." Therefore, through this natural dharma, the next world—characterized as the perfectly complete Buddha—is accomplished; that is to say, it is accomplished and realized as the nature of mind itself. Having placed the mind, which is conceptually imputed, at the head of the world-system imputed by the delusions of differentiation, they have departed. By those means, one does not even come close to the result. Now, it shall be explained how inferior meditative concentrations become meaningless: "Where the winds and the mind do not circulate, and where method and insight do not engage, in that place, ignorant persons [dwell]."

གནས་ཤིང་གནས་སྐབས་སེམས་ནི་དབུགས་དབྱུང་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། རྨོངས་པའི་བསམ་གཏན་དག་གིས་སྟེང་འོག་གི་རླུང་སྡམ་ཞིང་མནན་པ་དང་། རྩའི་ནཱ་ད་ཐིག་ལེའི་རྣམ་པ་ལ་བློ་ཞེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཤེས་པ་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པའི་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྐུ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དུས་སུ་ཡུལ་གང་དུ་ཡང་རླུང་དང་སེམས་མི་རྒྱུ་བ་སྟེ། འཕྲོས་པར་གྱུར་ན་ཡིད་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ལ་རང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཁུགས་སུ་བཅུག་ནས་ཤེས་པ་དེ་དག་ནན་གྱིས་སྡུད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་ཟད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐབས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་རབ་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་དང་བདེ་བ་དང་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་ཏེ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཐབས་ཞི་གནས་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་འབྲས་བུ་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད་དུ་བརྟགས་པར་སྐྱེས་བུ་མི་ཤེས་པ་དག་གཉིས་འཛིན་གྱི་ཤེས་པའི་གནས་དེར་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དབུགས་དབྱུང་ཞིང་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་དག་ལ་ནི་བྱེ་མ་ལ་མར་བཙིར་བ་བཞིན་ནོ། ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དག་གི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་གཉིས་པ་རྗེ་བཙུན་པ་ལས་ཐོས་པ་ནི་མན་ངག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ་ཞལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན། ། བདག་མེད་མས་ནི་མན་ངག་བསྟན་ནས་སོང་། །

Regarding the meaning of the phrase, "Abiding, the mind is relieved in the temporary state": through the meditative concentrations of the deluded, one restrains and suppresses the upper and lower winds; one causes the intellect to become attached to the form of the nāda and bindu within the channels; one meditates on the śamatha of consciousness directed inwardly; and one closely grasps at external objects such as deities and mudrās. At those times, they claim that the wind and mind do not circulate toward any object whatsoever, and that if they should wander, the mind will return to those very fields of the intellect. However, by forcing the consciousness into a state of confinement, they forcibly withdraw those cognitions, which results in nothing but the production of suffering alone. Why is this? Because they are devoid of the method of ordinary consciousness and the wisdom (prajñā) of clarity, non-conceptuality, and bliss—the dharmakāya of the nature of great bliss. Thus, while they strive in the method of śamatha with the desire to produce the result of the wisdom of vipaśyanā, they conceptualize these as the object of meditation and the meditator. For those ignorant persons, in that state of dualistic cognition, they abide in meditative equipoise, yet in the state of subsequent attainment, the essence of the mind is merely "relieved and abiding." This is like squeezing sand to extract oil. The second nectar of the great masters' speech, heard from the venerable lord, abides as the pith instruction; it should be understood from their oral tradition. Now, if one asks how it should be meditated upon: "The wisdom of the essential meaning, that very reality, Was taught as the pith instruction by Nairātmyā and then departed."

གཉིས་སུ་མི་བྱ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་སྟེ། ། གཅིག་ཏུ་རྟོག་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྲོས་པའི་ལམ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སེམས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་སྙིང་པོའི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣལ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་ང་བདག་གི་ཆ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་མ་སྟེ། དེས་དེ་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མིན་པའི་མན་ངག་བསྟན་ནས་སོང་། ། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་མན་ངག་གི་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་སུ་མི་བྱ་ཞིང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་རྟོག་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྟོག་པ་དང་སྤྲོས་པའི་ལམ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། ། འདི་དག་གི་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལ་བྱེ་བྲག་བཟང་ངན་མ་བྱེད་པར། ། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ། འདོད་ཆགས་རྣམ་སྤངས་འདོད་ཆགས་ཉིད་མིན་ཏེ། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་ཁ་དོག་བསྒྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་དང་བཟང་ངན་མ་བྱེད་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ལ་རིགས་གསུམ་དུ་སྣང་སྟེ། ། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་པདྨའི་རིགས་སོ། ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། ། ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་བདེ་གཤེགས་རིགས། །

"Do not make two, but make one; if one conceives of them as one, it is the path of conceptual elaboration for the yogi." The meaning of this is that the inconceivable magical display of the wisdom of the very suchness of the innate nature of the mind appears; all of these are experienced as the suchness of the natural state. Since that very [nature] is the essence of the mind itself and is devoid of the portion of an "I" or a self, it is selfless; and because it gives rise to all results, it is the "Mother." Having shown the pith instruction that "it is nothing at all" to that [nature], [the teacher] departed. Because one grasps that, one should not make two—the object of meditation and the meditator of the pith instruction—but should make them one in essence. If one conceives of them as one, thinking, "This is the essence of my own self," it is the conceptualization and path of elaboration for the yogi, which only exhausts the result. The manner in which these function is as follows: "Without making distinctions of good or bad regarding the family, all these three realms without exception are not the abandonment of desire, nor are they desire itself; they are transformed into the single color of great desire." The meaning of this is that all these phenomena of appearance and sound are the family of the Tathāgata, just like space. Without making distinctions or judgments of good and bad, they should be viewed as the dharmakāya. That very [dharmakāya] appears as three families: the desire realm is the Ratna family; the form realm is the Padma family; and the formless realm is the Vajra family. Furthermore, from the Ratnākara-tantra: "The sentient beings of the three realms are the family of the Sugatas."

ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་བལྟ། ། འདོད་ཁམས་རིན་ཆེན་རིགས་ཡིན་ཏེ། ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འབྱུང་། ། གཟུགས་ཁམས་པདྨའི་རིགས་ཡིན་ཏེ། ། ལུས་རྣམ་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད། ། གཟུགས་མེད་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཡིན་ཏེ། ། མཚོན་གྱིས་བཅད་ཀྱང་སྣད་མི་ནུས། ། རིགས་གསུམ་སྐུ་ཡི་འཁོར་ལོ་འདི། ། རིགས་གཅིག་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པ་མ་ལུས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་དད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། སྤང་དུ་མེད་པའི་དོན་སེམས་ཉིད་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་སྤང་དུ་མེད་དེ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ངེས་པའི་འདོད་པ་དང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཆགས་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། ། ད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མཐའ་དབུས་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། ། སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་གཉིས་མི་རྟོགས། ། མ་བཅོས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཆོག་འདི་ལ། ། བདག་དང་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། མདུན་དང་རྒྱབ་དང་གཡས་གཡོན་ཕྱོགས་བཅུ་རུ། ། གང་དུ་རྟོག་དང་མྱོང་བ་དེ་དག་ནི། ། དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ལ་མངོན་པར་གནས། ། རང་བཞིན་མཚོན་ཆ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་ན། ། ད་ནི་སུ་ལའང་དྲི་བར་མི་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་གཉུག་(མིའི་,མའི་)ངོ་བོ་དེ་དག་ལ་ཐོག་མ་དང་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། ། དབུས་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་བདག་གིས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ། །

View all as the dharmakāya. The desire realm is the Ratna family, from which the qualities of desire arise. The form realm is the Padma family, pure in body and stainless. The formless realm is the Vajra family, which cannot be wounded even if cut by weapons. These three families, the wheel of the kāyas, definitely emerge from the single family. Thus it is said. Therefore, all these three realms without exception are free from the conceptualization of distinct desires, because they are the essence of the innate nature of the mind itself, which is beyond abandonment. Consequently, desire is not to be abandoned; through ordinary awareness, it is itself great desire. Furthermore, by means of the definitive desire and the great passion that is nothing at all, one should transform it into the single dharmakāya. Now, the characteristics will be described: It has no beginning, end, or middle; It does not conceptualize existence or nirvāṇa. In this supreme, uncontrived great bliss, There is no establishment of self or other. In front, behind, to the right, to the left, and in the ten directions— Wherever there is conceptualization or experience, That is abiding on the path of delusion. When the great weapon of the nature is realized, From now on, one should not ask anyone. The meaning of this is that the aforementioned innate essences have no beginning or end, being like space. Since the middle is nothing at all, it does not exist, and I am unable to describe it.

དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མི་རྟོག་སྟེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་མ་བཅོས་པས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ལས་རྟོག་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བརྟན་པས་ཐོབ་ཅིང་དེ་ཉིད་ལ་འབྱུང་བ་དང་། རྩ་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་དང་དམངས་རྣམས་དང་སྟེང་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་དང་ཐུར་ལ་རྒྱུ་བའི་རླུང་དང་འཕྲེད་ལ་གནས་པའི་རླུང་དང་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། འཕོ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་ཅིང་བློ་གནས་ཤིང་བརྟན་པ་དང་ཤེས་པ་མི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་པ་དང་། བུམ་པའི་དབང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བལྟ་བ་དང་། གསང་བའི་དབང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བལྟ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བལྟ་བ་དང་། མཐའི་དབང་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བལྟ་བ་རྣམས་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དམ་ཚིག་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་མདུན་དང་རྒྱབ་དང་གཡས་གཡོན་ཕྱོགས་བཅུ་རུ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་དེ་གང་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་དག་གི་ཟུག་རྔུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ལས་མངོན་པར་གནས་པ་ཁོ་ནའོ། །

Thus, regarding the very reality of that experience, one does not conceptualize existence and nirvāṇa as two, because they are indivisible. In that way, the essential nature is the uncontrived mind. As for its specific quality, since everything is of the nature of great bliss, there is no establishment of self and other in this supreme realization. Therefore, through the realization of the nature of mind and the stability of the generation stage, yogis attain that very state. Within that, the root king, the ministers, and the commoners; the upward-moving wind, the downward-moving wind, and the transverse wind; the abiding bodhicitta, the shifting bodhicitta, and the transforming bodhicitta—these generate bliss. The mind remains stable and firm, and awareness abides solely in non-conceptuality. The vase empowerment is viewed as the mirror-like wisdom; the secret empowerment is viewed as the wisdom of equality; the wisdom-knowledge empowerment is viewed as the discerning wisdom; and the final empowerment is viewed as the all-accomplishing wisdom. The practice of all these also arises from the samaya, and all of them do not transcend the wisdom of the dharmadhātu. Thus, if one examines and analyzes the front, the back, the right, the left, and the ten directions, whatever is conceptualized or experienced is merely the thorn of conceptualization; such a person abides only on the path of delusion.

གཉུག་མའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚོན་ཆ་ཆེན་པོ་འདི་རྟོགས་ན་ད་ནི་བདག་གིས་སུ་ལ་ཡང་དྲི་བར་མི་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (ང་,ད་)ནི་རྟོགས་པའི་ཚད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སྣང་བའི་དབང་པོ་གང་དུ་ནུབ་འགྱུར་ཞིང་། ། རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཉམས་དངོས་ཉམས་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཉུག་མའི་ངོ་བོར་བཞག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་མྱོང་དུ་མེད་པའི་མྱོང་བ་དང་། གོམས་པ་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་སུ་སྣང་བ་དང་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉམས་ཏེ་ཇི་བཞིན་པར་རྟོགས་པའོ། ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་དག་བླ་མ་མ་ཡིན་པའི་གཞན་ལས་མི་རྟོག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་ཧོ་གྲོགས་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ། ། གཞན་ནས་མི་རྙེད་བླ་མའི་ཞལ་ལས་དྲིས། ། དོན་དམ་ཞལ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་རྟོགས་ན། ། ཡིད་ནི་འཆིང་མེད་རླུང་ཡང་འཆད་པར་མེད། ། ཁམས་གསུམ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་བདག། དེ་མ་རྟོགས་པས་འཆིང་དང་འཆད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཀྱེ་ཧོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བླ་མ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་གདམས་པ་ཡིན་པའི་དོན་ཏེ། གྲོགས་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བློ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་གང་ཟག་རྗེ་བཙུན་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་སྤྱོད་ནུས་པ་རྣམས་ལའོ། །

If one realizes this great weapon of the nature that pacifies, in that very instant, the discordant factors of the unerring innate meaning, then from now on I shall not ask anyone anything. Why is that? Because all that is permanent is suffering. Now, the measure of realization shall be shown: "Wherever the sense of appearance subsides, its own essence remains undiminished while the entity is exhausted." The meaning of this is that although there is no difference in being established in the innate essence, because there is a difference in the aspect, first there is an experience of that which was previously unexperienced; then, through familiarity and at the time of culmination, all appearances and objects of the senses subside into the innate essence itself. Furthermore, the nature of the essence is not lost, but is realized just as it is. All entities imputed by the childish are exhausted. Now, it shall be shown that this very meaning is not realized from anyone other than the guru: "O friends, that coemergent [state] is not found elsewhere; ask of the guru’s face. If that ultimate essence of the face is realized, the mind is unbound and the winds are not severed. These three realms are all its self; through not realizing it, one is bound and severed." The meaning of this is that "O friends" is an instruction for those who rely upon the guru. The meaning of "friends" refers to those individuals of very great intelligence who are able to practice in a manner equal to the venerable ones.

དེ་དག་ལ་སྦྱངས་པའི་དོན་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གཞན་ནས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་བླ་མའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་ལ་དྲིས་ནས་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་དམ་པའི་གདམས་ངག་དེ་དག་རྟོགས་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། མ་རྟོགས་ན་དུག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་དེ་དག་བླ་མའི་ཞལ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ལས་རྟོགས་ན་ཡིད་འཆིང་བ་མེད་དེ། ཤེས་པ་རྣལ་མ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྟོག་པ་དང་རླུང་ཡང་ཆད་པ་མེད་པ་སྟེ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་རྟོགས་པས་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་འཆིང་བ་དང་། རླུང་བཟློག་ཅིང་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་བསད་ཅིང་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ལས་སྙིང་པོ་ལོག་ན་མེད་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་འདི་ན་ཡན་ལག་དངོས་པོ་གནས། ། དེ་ནི་རྨོངས་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་གྱིས། ། མ་རིག་མི་རིག་གཏི་མུག་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། ། ཆད་པའི་ཚུལ་སྣང་དེ་ལ་མ་ཞེན་པའི། ། འདི་ནི་སྙིང་པོ་བདེ་ཆེན་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད། ། གཞན་གྱི་སྤྱོད་མིན་ས་ར་པ་ཡིས་བསྟན། ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གླུ་ཡི་གར་བླང་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ནི་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པའི་ཡན་ལག་དང་།

The meaning of training in those is that the coemergent wisdom is not to be found elsewhere, for it cannot be found. Therefore, by inquiring into the nectar of the guru’s speech, one will come to possess the meaning. Thus, if those sublime instructions are realized, one will possess qualities; if they are not realized, they become poison. Therefore, if the non-dual ultimate meaning is realized from the very essence of the guru’s speech, the mind is not bound, because natural awareness is the dharmakāya. Conceptual thought and the winds are also uninterrupted, because the phenomena of appearance and sound are the dharmakāya mahāmudrā. Therefore, all these three realms are the nature of that great bliss. Because one desires to realize the essence of that very reality, the mind is bound and the winds are reversed and severed, because the mind has been killed and subjected to negation and affirmation. Now, it shall be explained that if one turns away from the essence of the realized meaning, it does not exist: "In these three realms, the limbs and entities abide; Know that to be the state of total delusion. The great ocean of ignorance, non-cognition, and confusion— Do not cling to that which appears as the manner of cessation. This is the supreme essence, great bliss. This is the Buddha’s intention, the Buddha himself; Not the domain of others, it was taught by Saraha. Followers should perform the dance of song." The meaning of this is that these three realms are the limbs of clarity and non-conceptuality, and...

བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དངོས་པོ་གནས་ཏེ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པ་ཡིན་པས་དོན་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དང་། ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་དང་བསགས་པ་དང་འདུས་པའི་དངོས་པོ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དང་། རྣམ་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པས་འཁོར་བའི་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ན་གི་ཡང་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རིག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་མ་རིག་པའི་དོན་དེ་ཉིད་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་སྟེ་མི་ཤེས་ཤིང་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནི་ཟབ་ཅིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲའོ། ། དེ་བས་ན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆད་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་སྟེ། མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལ་མ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱའོ། ། དོན་འདི་ནི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྟོགས་པ་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རབ་ཏུ་ནོན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དོན་འདི་དག་གང་ཟག་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པའམ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ས་ར་པ་ཡིས་བསྟན་པ་ཁོ་ནའོ། །

The reality of great bliss abides, and because that is non-dual, it is delusion; therefore, the meaning is: "Thoroughly understand that very reality." Furthermore, these three realms are asserted by some to be composite substances, accumulations, or composite entities, as well as mental factors and mental aspects. Because that is a total entanglement, it is merely abiding in the nature of saṃsāra through delusion; since that is also the ground, the meaning is: "Thoroughly understand it." Now, the afflictions and suchness are inseparable; the ignorance of all the three realms is wisdom itself, because it is not an object of cognition. Therefore, the meaning of ignorance is great delusion, because it is non-knowing and the absence of knowing. Because it is profound and difficult to fathom, it is like a great ocean. Therefore, because it is not anything at all, it appears in the manner of a void; one should make it the nature of non-attachment, thinking "it is not." This is the essence, and when it is realized, one is thoroughly overwhelmed by supreme great bliss. This is the intention of the Buddhas of the ten directions and three times; because it is inseparable, the Buddha himself is also that very reality. These points cannot be practiced or explained by any other person; they are taught solely by the venerable emanation body, Saraha.

སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཟག་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གླུའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བརྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གར་གྱི་ཚུལ་དུ་བླང་བར་བྱའོ། ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་བློ་ལ་གདམས་པར་བྱའོ། ། ཀྱེ་ཧོ་འདི་ནི་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྟོག་པར་མ་འཁྲུལ་ཅིག། དངོས་དང་དངོས་མེད་བདེ་གཤེགས་འཆིང་བ་སྟེ། ། གཉུག་མའི་ཡིད་ལ་ལྟོས་དང་རྣལ་འབྱོར་པ། ། མར་ལ་མར་གཞག་ཆུ་ལ་ཆུ་གཞག་བཞིན། ། དཔེས་མཚོན་དོན་དེ་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། ། བསམ་གཏན་གཞན་ལ་རྟོག་མེད་དེ་མེད་དེ། ། དངོས་གཞི་འཁྲུལ་པས་ཐར་པ་མི་རྙེད་དོ། ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རང་གི་བློ་ལ་བོས་ནས་གདམས་པའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། ཀྱེ་ཧོ་དེ་ལྟར་གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་འདི་ནི་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པར་མ་བྱེད་ཅིག། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་སེམས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འཆིང་བ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། ། དེ་བས་ན་སེམས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལྟོས་དང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་གྱིས་སོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མར་གྱི་ཁུ་བ་ལ་མར་གྱི་ཁུ་བ་གཞག་པ་དང་། ཆུ་ལ་ཆུ་གཞག་པ་བཞིན་དུ་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་དམ་ཡང་སེམས་ལ་སེམས་བཞག་པ་སྟེ།

Those fortunate individuals who follow after this [teaching] should understand it in the manner of a song because all inherent natures are unestablished, and they should take it up in the manner of a dance because experience is beyond conceptual examination. This should be instructed within the minds of the yogis themselves: "Kye ho! This is the wisdom of self-knowing awareness; do not be deluded by doubts or conceptualizations regarding it. Existence and non-existence are the fetters of the Sugata; look into the innate mind, O yogi! Like placing butter into butter, or water into water, understand the meaning illustrated by these examples. There is no non-conceptuality in other forms of meditative concentration; through the delusion of the actual practice, liberation will not be found. How is the Net of Magical Illusion to be practiced?" The meaning of this is that, having called out to one's own mind, this is the instruction: "Kye ho! This meaning shown above is the self-arisen wisdom of self-knowing awareness. Do not be deluded by doubts or the conceptualization of it as something separate. Conceptualization is the root of all saṃsāra. Therefore, whether one conceptualizes the mind as an existing entity or realizes it as a non-entity, it is a fetter of the Sugata’s dharmakāya and is unable to produce the ultimate fruit. Therefore, O yogis, look into the innate nature of the mind—which is nothing at all—in that very manner. Furthermore, how is this so? It is like placing the essence of butter into butter, or water into water; the ultimate meaning illustrated by these examples is to place the mind into the mind."

དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་ནི་བསམ་གཏན་བསྒོམས་བྱར་གཞན་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དེའི་བློ་དམན་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་དོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དངོས་གཞི་འཁྲུལ་པས་ཐར་པ་མི་རྙེད་དོ། ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་སྣང་བ་སྟེ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་སྣང་བས་སྒྱུ་མ་དང་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལ་ཐ་དད་དུ་བརྟགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་ཞེས་གདམས་པའོ། ། ད་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བླ་མའི་ཞལ་ལས་རྟོགས་སུ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བླ་མ་དམ་པའི་བཀའ་ལས་ཡིད་ཆེས་པའི། ། ཉམས་མྱོང་མྱོང་མེད་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་སྟེ། ། ང་ཡིས་བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས། ། སྙིང་པོ་དོན་མཆོག་དག་ནི་དེ་སྐད་སྨྲས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་བཀའ་དག་ལས་སློབ་པ་པོས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་དག་ནི་མྱོང་དུ་མེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་སྐུ་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་དག་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ང་ཡིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། རྗེ་བཙུན་དག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པའམ་བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་པོ་གཉུག་མའི་དོན་གྱི་མཆོག་དེ་དག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་དཔེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གདོད་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལ། བལྟས་ཤིང་བརྟགས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་དག་ལ། །

In the same way, understand them to be non-dual. For a person possessed of conceptual thought, the mind is inferior because they conceptualize meditative concentration as something to be cultivated elsewhere; thus, suchness does not exist for them. Why is that? Because one will not find liberation through the delusion regarding the actual state of great bliss. All these appearances are the appearance of the nature of mind itself; since they appear while being nothing at all, they are like the forms of illusions and magical displays. To conceptualize them as distinct is the nature of suffering; this is the instruction on how to practice that. Now, the realization of great bliss—which cannot be realized through the words of a guru—is to be explained: "Through the words of the sublime guru, one gains conviction. The essence of wisdom is an experience of non-experience. 'I cannot express it,' Thus spoke the supreme essence of the ultimate meaning." The meaning of this is that the ordinary consciousness which the student is to gain conviction in through the words of the sublime guru is an experience that is not to be experienced. Why is that? Because the essence is the nature of the three kāyas and the five wisdoms; since these cannot be conceptualized, it is said, "I [cannot express it]." Even the venerable ones are unable to express it or it is not something that can be expressed; thus, by the force of the supreme, innate ultimate meaning, they speak in that way. Now, it shall be shown by way of a special example: "In the sky of the primordially pure nature, Though one looks and examines, nothing is seen. In those coemergent essences..."

སྐྱེ་འགག་མཐོང་མེད་སྨྲ་བའི་བརྡ་དང་བྲལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གདོད་མ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཅིར་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ནམ་མཁའ་དེ་དག་ལ་རྟོག་གེ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་འབད་པ་དང་རྩོལ་བས་བལྟས་ཤིང་བརྟགས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་ནི་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བལྟས་ནས་མི་རྙེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་དང་རྩོལ་བས་མ་རྟོགས་ཏེ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ། ། དེའི་རང་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོར་རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་དང་། དང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། བར་དུ་གནས་པ་དང་། ཐ་མར་འགག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དེ་ཉིད་རྣམ་རྟོག་གི་བློ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྨྲ་བའི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དང་བྲལ་ལོ། ། དེ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་དག་ལ་རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་རིགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གཉུག་མའི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཡང་། ། གཅིག་ཏུ་མ་ཤེས་ཐ་དད་ཡུལ་ལ་བརྟགས། ། རྣམ་རྟོག་ང་རྒྱལ་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱེ་བོ་བསླུས། ། ཚིག་གི་མཚོན་ཆས་གཞན་དག་སུན་འབྱིན་ཀྱང་། ། རྣམ་རྟོག་སྐྱོན་གྱིས་དེ་ཉིད་མཚོན་མི་ནུས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཐམས་ཅད་སེམས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།

"Beyond the conventions of speech that describe neither arising nor ceasing" means that although those who possess analytical reasoning may look and examine with effort and exertion, they will not see that sky-like nature which is primordially pure and is not any thing at all; this is suffering. For the wise who possess insight, because they look at the essence of space as being primordially pure and find nothing to be grasped, they do not realize it through effort and exertion, and thus they possess bliss. In its nature as the coemergent essence, that self-arisen wisdom does not exist as something that first arises, abides in the middle, or finally ceases; even the conceptual mind that experiences its suchness does not see it. Therefore, it is free from the conventions of speech, terminology, and designations used to express it. That is the nature of great bliss; to strive and strive to achieve it is suffering. Now, to demonstrate why it is unreasonable for there to be delusion regarding the dharmakāya: "Though the innate essence appears as a variety, Not knowing it as one, they conceptualize it as diverse objects. Deceived by the faults of conceptualization and pride, Though they refute others with the weapons of words, They cannot point out reality due to the fault of conceptualization." The meaning of this is that everything is the dharmakāya, the nature of the innate mind.

དེ་དག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣང་གྲགས་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ་གཅིག་ཏུ་མ་ཤེས་པས་ཐ་དད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་དེ་དག་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བསླུས་སོ། ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རིགས་པའི་ཚིག་གི་མཚོན་ཆས་གཞན་དག་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཚོན་པར་མི་ནུས་སོ། ། ད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལོག་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་རྨོངས་ཏེ། ། རང་བཞིན་གཉུག་མ་སུས་ཀྱང་མཚོན་མ་ཡིན། ། སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་རང་བཞིན་འབྲས་མི་མཐོང་། ། སྐྱེ་འགག་གནས་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ནི། ། བསྟན་དུ་མེད་ཀྱིས་རང་བཞིན་ཆོས་སུ་ཁྱེར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འཁོར་བ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་འཇིག་ཅིང་རྟེན་པའི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་ལོག་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་རྨོངས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བླ་མ་དམ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུས་ཀྱང་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་རང་གིས་བརྟགས་པས་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་དེ་དག་དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་བ་དང་གནས་པ་དང་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་གནས་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

Regarding the various appearances of the magical displays of those [phenomena] as sights and sounds, ordinary beings possessed of conceptual thought do not recognize them at all times as having the single taste of great bliss. Because they analyze them as distinct objects, they are deceived by the faults of the pride of conceptualization. Although they may refute others with the weapons of words—namely, the reasonings of direct perception and inference—those very faults of conceptualization prevent them from being able to point out suchness. Now, to demonstrate that suchness is not realized by others: "Deluded by the world’s perverted meditations, No one can point out the innate nature. One does not see the nature, the root of the mind, or its fruit; One does not know it as arising, ceasing, or abiding. That very essence of the coemergent Cannot be shown; carry it as the natural dharma." The meaning of this is as follows: sentient beings who abide in the nature of the perishable and dependent characteristics of impermanent saṃsāra are deluded by meditations that deviate from the meaning of suchness. Why is that? Because they are separated from the sublime guru, and thus no one can point out the suchness of the innate nature. Therefore, even by examining it oneself, one does not find it; one does not see the origin from which the roots of the mind first arose, nor where they abide, nor what their nature is, nor the meaning of attaining the fruit of meditating upon them. Although the essence arises without arising, ceasing, or abiding, one does not know that very reality.

དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཁྱེར་བར་བྱ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ནི་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་། སློབ་པ་པོས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱིས་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་རྣལ་མ་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་སུ་ཁྱེར་བར་བྱའོ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་རྟོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་བ་བྲལ་བས་དེ་ཉིད་གང་སེམས་པ། ། བླ་མའི་མན་ངག་དེ་ཡིས་ཐོབ་པ་སྟེ། ། རྒྱུ་མེད་སེམས་ལ་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་གསུངས། ། འཁོར་བར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་རྣལ་འབྱོར་སྙིང་པོ་ཆེ། ། རྨོངས་རྣམས་མདའ་བསྣུན་ངས་སྨྲས་ཤེས་པར་བྱོས། ། རང་བཞིན་གཉུག་མ་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། ། སློབ་དཔོན་མན་ངག་མིག་གིས་དེ་མཐོང་འགྱུར། ། དེ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྟོག་པ་དང་། ། ལམ་དང་གཉེན་པོས་བཅོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལ་ཉེས་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡོད་མ་ཡིན། ། གཉུག་མའི་ཡིད་ནི་གང་ཚེ་སྦྱངས་གྱུར་པ། ། དེ་ཚེ་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་སྙིང་ལ་འཇུག། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཉུག་མའི་ཡིད་ལ་ཡུན་རིང་དུ་སྦྱངས་པས་གང་ཟག་གིས་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་ཏེ། རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་སེམས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་རྣལ་མ་སྟེ། དེའི་མཐུས་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་བདེ་བ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བས་ལུས་དང་སེམས་གང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའི་སེམས་ནི་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་གྱི་མན་ངག་དེའི་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

Those who have realized it in this way should carry the mind into suchness. That very essence of the coemergent non-duality cannot be shown even by the sublime gurus, nor can it be experienced by the student; therefore, one should carry the authentic awareness as the natural dharma. Now, having understood it thus, the realization will be shown: "Since it is free of a root, that which contemplates suchness is attained through the guru’s pith instructions. Abiding in the causeless mind is taught as supreme. The appearances of saṃsāra are the essence of the mind; knowing this is the great essence of yoga. O Saraha, let the deluded understand what I have said! The innate nature is not an object of expression; it is seen by the eye of the master’s pith instructions. In that, there is no conceptualization of dharma or non-dharma, nor is it fabricated by paths or antidotes. Not even a speck of fault exists in this. When the innate mind is purified, then the qualities of the guru enter the heart." The meaning of this is to show that by training in the innate mind for a long time, one does not engage in the conduct of an ordinary person. "Root" refers to conceptualization; being free from that is the mind. To experience that very suchness is authentic awareness. By its power, the body and mind become filled with both contaminated bliss and uncontaminated bliss. The mind that is without attachment to any of these is the very continuity of mindfulness. Such a realization is attained through the pith instructions from the mouth of the sublime guru. Why is that?

ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པས། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་པ་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པས་བརྒྱན་ཏེ་དྲན་པའི་གྲོགས་དག་གིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། སེམས་མཐའ་དང་དབུས་སུ་མི་གནས་པ་དང་། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་མཆོག་ཏུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། ། དེ་ཇི་སྲིད་དུ་འཁོར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆེན་པོ་རྟོག་པའོ། ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་མདའ་བསྣུན་ངས་སྨྲས་པ་དེ་དག་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག། དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་སུ་མེད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གཉུག་མ་དེ་དག་གི་དོན་ནི་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ཤེས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སློབ་པ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་མན་ངག་དམ་པ་དེས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་དེ་དག་ལ་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་དང་། མཚན་མའི་ཆོས་མིན་པར་རྟོག་པ་དང་། བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ལམ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོས་གོ་རིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བློ་བཅོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉུག་མའི་ངོ་བོ་འདི་དག་ལ་རྟོག་པའི་ཉེས་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

The coemergent wisdom is experienced through ordinary awareness, adorned with the certainty of realization, and equality is attained through the companions of mindfulness. Why is that? Because its very essence is without cause, the mind does not abide in extremes or a center, and the essence of the minds of all sentient beings abides in that very way; this is the supreme, most sacred teaching of those who are indivisible of cause and effect. As long as the appearances of saṃsāra persist, they are all the essence of the mind. Knowing this, yogis realize the great essence of the suchness of the heart-essence. Therefore, you who are deluded by not realizing it, listen to what I, Saraha, have said and understand it! Yet, it is not something to be known; because the meaning of that innate nature transcends the limits of all that can be expressed, it is not something to be known. However, the very student who experiences it through non-knowing will see it by means of the sublime oral instructions of the master. Thus, regarding the meaning of that experience, it is not to be fabricated by the intellect through the sequence of the phenomena of the two extremes, the phenomena of signs, the path to be traversed, or the remedies for the afflictions. Why is that? Because in these innate essences, there is not even a speck of the fault of conceptualization.

གཉུག་མའི་ངོ་བོ་དེ་དག་སློབ་པ་པོའི་ཡིད་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་གང་གི་ཚེ་མྱོང་ཞིང་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་དམ་པ་སྙིང་ལ་འཇུག་ཅིང་ཞུགས་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་འབད་པས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་སྙིང་པོ་གླུར་ལེན་ཏེ། ། སྔགས་དང་རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་ལ་འབད་བྱས་ཀྱང་། ། རྟོག་གེ་དེ་བྲལ་གཅིག་ལ་མཐོང་ལམ་མེད། ། འགྲོ་རྣམས་ལས་ཀྱིས་སོ་སོར་འཆིང་འགྱུར་ཏེ། ། ལས་དང་སྡིག་ལས་གྲོལ་ནས་ཡིད་མཐོང་སྟེ། ། རང་ཡིད་རྟོགས་ནས་གྲོལ་བ་གཞན་མེད་དོ། ། མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཐོབ་ཅེས་མཚོན་ཀྱང་རྟོགས་པའི་དུས་ཉིད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདམས་པའི་དོན་གླུར་ལེན་ཏེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རིག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དང་རྒྱུད་རྣམས་ལ་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཀུན་ལ་འབད་པར་བྱས་ཀྱང་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་གེའི་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་ན་གང་ཟག་གཅིག་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་སྐལ་བ་མེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་བ་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཐ་དད་དུ་བརྟགས་པའི་དགེ་བ་དང་སྡིག་པའི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དོན་མི་བསླུ་བའི་སོ་སོར་འཆིང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་དག་གིས་དགེ་བ་དང་སྡིག་པའི་ལས་དང་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཟུག་རྔུའི་སྡིག་པ་ལས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་རང་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ།

When the meaning of that very innate essence is experienced and purified within the mind of the practitioner, at that time the sublime qualities of the guru enter and take root in the heart. To demonstrate that such a meaning is accomplished through realization rather than through effort: "If one realizes it thus, one sings the song of the essence: Though one exerts oneself in all mantras and tantras, If one is not free from that conceptual analysis, the path of seeing will not arise for even a single person. Beings are bound individually by their karma; Once liberated from karma and sin, the mind is seen. There is no liberation other than realizing one's own mind. The supreme nirvāṇa will be attained. Though 'attained' is used as a designation, it is the very moment of realization." The meaning of this is as follows: if one realizes the essence taught above, the great yogis sing the song of the instruction for the sake of all sentient beings in saṃsāra, the essence of awakening. Although noble individuals exert themselves in all the logical connections of the tantric treatises, the knowledge of the Tathāgatas' word, and the tantras, if they are not free from those various conceptual analyses, there is no fortune for even a single person to give rise to the path of seeing. Why is that? Because the beings of saṃsāra are bound individually by the infallible ripening of the karma of virtue and non-virtue as they have been conceptually imputed. Those who are liberated from the ordinary consciousness—the sin of the thorn of conceptualizing virtue and non-virtue as distinct—will become self-liberated.

དེ་ལྟར་ན་རང་གི་ཡིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་རང་གི་ཡིད་རྟོགས་ན་གྲོལ་བར་འབྲས་བུ་གཞན་མེད་དོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ལ་གོམས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཐོབ་ཏུ་ཡོད་ཅེ་ན། ཐོབ་པ་ཞེས་སློབ་པ་སོ་སོའི་ལས་མཚོན་དུ་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པའི་དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། ། དེ་ལས་འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་སྣང་ངོ་། ། སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན། ། འཕྲོས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་སྣང་བ་གཞན་མེད་དོ། ། རྟོག་པས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སེམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་འཕེལ་ཏེ། སྐྱེས་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་གཞན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་སེམས་ཉིད་གཅིག་ཏུ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལས་འཁོར་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དང་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བཞིན་ངོ་བོ་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཉི་མ་དང་ཟེར་གཉིས་ཐ་མི་དད་པ་ལྟར་འཕྲོས་པས་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཉིད་དང་། སེམས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ལས་སྣང་བ་གཞན་ཞིག་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །

In that way, one sees one's own mind as the nature of the Buddha. If one realizes one's own mind in this manner, there is no other fruit of liberation. Therefore, by becoming familiar with and perfecting that very state, one will attain the supreme, non-dual nirvāṇa. If one asks, "Are those attainments something that can be acquired?"—the term "attainment" merely serves to characterize the individual activities of those in training; it is actually a characterization of the very essence of the moment of realization. Now, to demonstrate that all phenomena are the nature of mind: The nature of mind alone is the seed of all; From it, saṃsāra and nirvāṇa appear. The various realms of existence emanate from it; That very emanation is the dharmakāya. There is no appearance other than the dharmakāya. Through conceptualization, it is nirvāṇa itself. The meaning of this is as follows: from that essence of the pure dharmakāya of mind, the identity of all things unfolds. Since no other established seed that produces [phenomena] exists, the nature of mind alone is the seed of all phenomena that appear and are renowned. Therefore, from it, saṃsāra appears as the nature of conceptualization, and the essence of peace, nirvāṇa, also appears. All the various appearances of existence within the three realms emanate from that essence, just like the rays of the sun. Just as the sun and its rays are inseparable, the phenomena of appearance and renown and the nature of mind, the dharmakāya, are inseparable. There is no other appearance established apart from that very aspect of the dharmakāya.

དེ་ཉིད་རྟོག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་སྟེ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་མི་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་བསྟོད་པར་བྱ་སྟེ། ། འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིས། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག་ལེགས་འབྱུང་བ་བཞིན། ། མན་ངག་མཆོད་འབུལ་སེམས་ལ་ནོར་བུའི་ཚུལ། ། རྣལ་འབྱོར་ཁྱད་པར་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དཔེར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་འདོད་པའི་དོན་མི་བསླུ་བར་འཁོར་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། དེ་ལ་མཆོད་པ་དག་ལེགས་པར་ཕུལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་ན། མཆོད་པའི་དོན་འདོད་པ་ལེགས་པར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབུལ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱིས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའི་མཆོད་པའི་རྫས་དག་བླ་མའི་གདམས་ངག་གིས་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ནོར་བུའི་ཚུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཁྱད་པར་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་སེམས་རང་དགའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ། སེམས་བཅིངས་ན་འཁོར་བའི་བར་འཆིང་འགྱུར་ཏེ། ། དེ་མ་བཅིངས་ན་གྲོལ་ཞིང་ཐར་བར་འགྱུར། ། བླུན་པོ་གདམས་པ་བྲལ་བས་བཅིངས་འགྱུར་བས། ། བླ་མ་མཁས་པ་དག་གིས་མྱུར་དུ་གྲོལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་དག་བཅིངས་ན་ནི་འཁོར་བར་འཆིང་བར་འགྱུར་ཏེ།

That very [mind] is nirvāṇa when realized; it should not be conceptualized otherwise. To praise the very meaning of such realization: Just as the supreme wish-fulfilling jewel, Which bestows the desired fruit, Arises excellently, So too, the pith instructions are an offering To the mind in the manner of a jewel. To the sublime mind of the yogi, I prostrate. The meaning of this is as follows: for example, the precious wish-fulfilling jewel unfailingly bestows the fruits of the requisites of saṃsāra according to the desires of sentient beings. If one makes offerings to it and prays, the desired aims of the offering will excellently arise. Likewise, that which dispels the poverty of suffering for all sentient beings of the three realms is the suchness of the mind itself. If those individuals who are the supports—whether men or women—offer the substances of ordinary cognition as an offering through the guru’s instructions and pray with the certain knowledge of the meaning of the nature of mind, the fruit of Buddhahood will arise in the manner of a jewel. This is the meaning of the phrase: "To the sublime mind of the yogi who has realized it thus, I prostrate." To demonstrate the practice of that very essence in the manner of the mind’s own natural state: If the mind is bound, one is bound within saṃsāra; If it is not bound, one is liberated and freed. The fool, lacking instructions, becomes bound; The wise guru swiftly liberates. The meaning of this is that if the nature of the yogi’s mind is bound, one will be bound in saṃsāra.

སེམས་མ་བཅིངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་དགར་གློད་དེ་བཞག་ན་རང་གྲོལ་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། ། བླུན་པོ་གང་ཞིག་བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་དང་བྲལ་བས་ཡིད་འཆིང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལས་བདེ་བར་བྱེད་པ་ནི་བླ་མ་མཁས་པ་དག་གི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་དག་ལས་ཤེས་པ་གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པའི་ཚུལ་དུ་གར་དགར་བཏང་བས་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སེམས་ཡངས་པར་བཞག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་བལྟ་བྱ་སྟེ། ། ལུས་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆགས་མི་བྱ། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་དང་སེམས་ཉིད་མཉམ་པ་སྟེ། ། སེམས་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསམ་བྱས་ནས། ། དེས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཁའ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མི་ཤེས་ཤིང་མཉམ་ལ་སྨྲར་མེད་དེ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པའོ། ། དེ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མ་འདས་པ་ཡིན་པས་ཆགས་པར་མི་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། ། དེ་བས་ན་ལུས་སེམས་ཐམས་ཅད་དོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པས་བག་ཡངས་པའི་ཚུལ་དུ་གཞག་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་དང་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མཉམ་པ་སྟེ། སེམས་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་བསམ་པར་བྱས་ན་དེས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དག་ལ་སྤྲིན་བྱུང་རླུང་གིས་ཐིམ། ། སེམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྟོགས་བྱ་བརྟགས་པས་ཐིམ། །

If one leaves the mind to rest in its own natural state, relaxed and without being bound, it will be self-liberated and one will be liberated as an omniscient Buddha. Any fool who is devoid of the instructions of a sublime guru will have a mind that becomes bound; for those people, the means to bring about happiness is to know from the nectar of the mouths of learned gurus that by letting the consciousness go wherever it pleases, like a mad elephant, one will be swiftly liberated. Now, the way to let the mind rest in vastness will be shown: One should view the mind as being like space; Since the body is that very [nature], do not be attached. All phenomena and the nature of mind are equal; Having contemplated that mind as being inconceivable, By that, the unsurpassed [state] will be attained. The meaning of this is that the yogi should view the essence of the mind as being like space. Because it is unknowable, equal, inexpressible, and is nothing at all, it is similar to that [space]. Therefore, since the essence of the body does not transcend suchness, one must simply not be attached to it. Consequently, one should leave both body and mind in a relaxed manner, free from doubt. Why is that? Because all phenomena of appearance and sound are equal in essence to the nature of mind. Since that mind is the dharmakāya, it is an inconceivable essence; if one contemplates it in the manner of being nothing at all, by that one will attain the unsurpassed fruit. Now, the teaching on knowing everything to be mind will be shown: Just as clouds that arise in the pure sky dissolve in the wind, The suchness of the mind, when realized, dissolves through analysis.

སྙིང་པོས་སྨྲས་པ་ནམ་ཞིག་ནུས་ལྡན་ན། ། མི་རྟག་གཡོ་བ་མྱུར་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དག་པའི་ལས་གློ་བུར་གྱི་སྤྲིན་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་རླུང་གི་གཡོ་བས་ཐིམ་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱི་ནང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་བྱུང་སྟེ། བླ་མའི་གདམས་ངག་གི་སེམས་སྐྱེ་མེད་རྟོག་པར་བྱས་ནས་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རང་ཞི་ཞིང་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་སྙིང་པོ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་སེམས་ལ་སྨྲས་པ་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་གོམས་ནས་ནམ་ཞིག་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ན་རྟོགས་པ་དེ་འཁོར་བ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་དང་མཚན་མའི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རླུང་དང་མེ་དང་དབང་ཆེན་འགགས་པ་ན། ། བདུད་རྩིའི་དངས་མ་རླུང་ཆེན་ལ་ཞུགས་པས། ། དྷཱུ་ཏཱིའི་རླངས་པ་སེམས་ལ་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། ། སྲིད་པའི་ས་རུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནས། ། སྦྱོར་བ་བཟང་པོ་འདི་ལ་སྣང་བ་ཐིམ། ། ནམ་ཞིག་སྦྱོར་བཞི་གནས་འགྱུར་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། སེམས་ཞུགས་དུས་སུ་བདེ་བ་ཆེན་རྒྱས་ཏེ། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་ཤོང་མིན་མྱང་བའི་ཚུལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་རབ་དང་འབྲིང་དུ་གནས་པའོ། ། དེ་དག་གིས་ནི་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོམས་པས་འདའ་ཀ་མའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོར་ས་ཆུ་ལ་ཞུགས་པ་དང་ཆུ་མེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་།

The essence said: "When one possesses power, one will swiftly abandon impermanence and fluctuation." The meaning of this is as follows: just as clouds, which are adventitious to the pure nature of space, arise and then dissolve through the movement of the wind, so too do the various internal and external conceptualizations arise within the utterly pure essence of the nature of mind. By realizing the unborn nature of the mind through the guru’s instructions, all conceptualized identities and thoughts will naturally subside and dissolve. The benefit of knowing that very reality is as follows: when one has become habituated to that very ordinary awareness—the essence of the innate core—and at some point possesses the power [of that realization], one will swiftly and forcefully abandon all the fluctuations of the signs and aspects of impermanent saṃsāra. Now, the time of becoming a buddha will be shown: "When the winds, fire, and the great earth cease, The essence of nectar enters the great wind. The steam of the dhūtī enters the mind, And having become a perfect buddha on the level of existence, Appearances dissolve into this excellent union. When the four unions are transformed in their mode of abiding, At the time the mind enters, great bliss expands; The manner of experiencing it is such that it cannot be contained within the expanse of space." The meaning of this is as follows: the yogi remains in the superior or middling stages of diligence in that very practice of habituation. Through habituating to the innate suchness, one meditates on the suchness of the wisdom of the moment of death. Furthermore, first the earth element enters water, and water enters fire.

མེ་རླུང་ལ་ཞུགས་པ་དང་རླུང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། དེ་ལྟར་གཡོ་བ་དང་བཅས་པའི་རླུང་དང་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མེ་ཆུ་སྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཆེན་དེ་དག་རྟོགས་པའི་དྲི་མ་སྟེ། ཤུགས་ཀྱིས་འགགས་པ་ནི་བདུད་རྩི་རྣམ་པ་ལྔའི་དངས་མ་དེ་དག་གཡས་གཡོན་གྱི་རྩ་ལ་ལ་ནཱ་དང་། ར་ས་ནཱའི་རླུང་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྩ་དབུ་མར་རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རླངས་པ་དེ་དག་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཐིག་ལེའི་སེམས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་བར་མ་དོའི་ས་རུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། བརྩོན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་བཟང་པོས་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་སེམས་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། བདེ་བ་འདི་ལུས་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། ། བར་མ་དོའི་ཤེས་པ་དེ་དག་ལུས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉུག་མ་ལ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནམ་ཞིག་འཕོ་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། ས་ཆུ་ལ་ཞུགས་པ་དང་ཆུ་མེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་མེ་རླུང་ལ་ཞུགས་པ་དང་། རླུང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་སྦྱོར་བ་བཞི་གནས་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་འོད་གསལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱས་ཏེ། གཟུགས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་ཡང་ཤོང་བ་མེད་དེ། མྱོང་བའི་ཡུལ་དུ་ཡང་རུང་ངོ་། །

When fire enters into wind, wind enters into consciousness, and consciousness enters into the luminosity of great bliss, that is the dharmakāya. Thus, the movement of wind, the ripening fire, and the great earth element of the nature of solidity are the stains of conceptualization; when these are forcefully ceased, the essences of the five nectars enter the great winds of the right and left channels, lalanā and rasanā, and thereby gradually enter the central channel, the avadhūtī. In that way, those vapors of the avadhūtī enter the mind of the non-conceptual bindu. Having attained manifest, perfect buddhahood in the intermediate state of consciousness, one will come to possess great bliss. Through the excellent application of diligence, appearances will dissolve into the mind in that very life. If it is asked: "This bliss is stable in the body; however, because those intermediate state consciousnesses are separated from the body, they will not possess bliss, and thus the realization of the innate nature of the dharmakāya mahāmudrā is not achieved," [the answer is:] through the force of habituation to the innate suchness, at the time of the transition, the four applications—earth entering water, water entering fire, fire entering wind, and wind entering consciousness, and consciousness entering the luminosity of great bliss—transform the state of the mind. At the time the mind enters the bliss of luminosity, untainted great bliss expands. If it were a physical form, even the expanse of space would not be able to contain it; it is suitable even as an object of experience.

གོང་མའི་ཚུལ་དེ་དག་བདེན་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་ཡང་མི་རིགས་ལ། རང་བཞིན་ཅན་དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་ཏེ་ཆེས་ལྷག་གོ། ། ད་ནི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གནས་དང་ཁྱིམ་ན་དེ་ཡི་གཏམ་སྨྲ་ཡང་། ། བདེ་ཆེན་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མིན། ། འགྲོ་ཀུན་བསམ་པས་སུན་འབྱིན་མདའ་བསྣུན་སྨྲས། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྒྲུབ་པ་འགའ་ཡང་མེད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བརྟགས་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མས་བསྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དག་གིས་གནས་དང་མཁས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ཡང་སྣང་སྲིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རྒྱའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མིན་ཏེ། འགྲོ་ཀུན་རང་གི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པས་རང་ཉིད་སུན་འབྱིན་ཏོ་ཞེས་མདའ་བསྣུན་གྱིས་སྨྲས་སོ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་ཐ་མི་དད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། ། ད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་ཡང་། ། དེ་ཉིད་ཡོད་དེ་རྟོགས་པ་མེད། ། ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་རང་བཞིན་པས། ། བསམ་ཡས་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་པའི། ། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་རིགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཏ་ཀ་ཧི་ཧ་ན་སྟེ་སྲོག་ཆགས་སོ། །

If those aforementioned modes were true, then the dharmakāya would not possess great bliss, and thus it would be illogical to establish it. Furthermore, it would follow that the possessor of the nature and that very essence are inseparable, which is an even greater fault. Now, the distinction of realization shall be shown: "Though one speaks of it in dwellings and homes, The state of great bliss is not fully known. All beings are refuted by their own thoughts; thus says the Archer. There is nothing whatsoever to be accomplished that is inconceivable." The meaning of this is that because all sentient beings are obscured by the stains of delusive conceptualization regarding their own suchness, even if the words of the Tathāgatas and learned individuals speak of the ineffable discourse of suchness in dwellings and homes, they do not fully know the state of the mudrā of great bliss, the phenomenal world. The Archer says that all beings refute themselves through the realizations arising from their own thoughts. There is not a single thing to be accomplished in the manner of the nectar of the face—the non-dual, non-referential great bliss that is inconceivable. Now, the nature that pervades all shall be shown: "In all living beings, That very suchness exists, yet is not realized. Because all are of the nature of equal taste, The heroes examine the class of the unsurpassed, Inconceivable primordial wisdom." The meaning of this is that taka hīhana means "living beings." (Note: taka hīhana is a transliteration of the Sanskrit taka-hīna, here interpreted as "living beings" in the context of the root text).

དེ་དག་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྣང་བའི་ངོ་བོར་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་དང་འདོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡན་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཁྱབ་ཏུ་གནས་ཏེ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་ཡང་ཏིལ་དང་མར་གྱི་ཚུལ་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ་གྱད་ཀྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་པ་མེད་དོ། ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་རོ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བསམ་ཡས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་གདམས་ངག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་ཅིང་མཉམ་པ་ལ་གཞག་པའི་རིགས་སོ། ། ད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རིང་སང་ཙམ་ལ་འདི་སྙམ། ། སྐྱེས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འདོད་པས། ། ཀྱེ་ཧོ་སྙིམ་པ་ཆུས་བཀང་བཞིན། ། འཛག་པ་མཐོང་ངམ་སྐྱེས་བུ་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སྙིང་པོའི་དོན་འདི་དག་རྟོགས་པས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མིང་ལ་ཞེན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། ཚེ་འདི་ཡུན་ཐུང་ཞིང་བྱ་བའི་རྣམ་པ་མང་པོས་འདི་ཉིད་ལ་གོམས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རིང་སང་ཙམ་ལས་འདི་བྱས་ལ་དེ་ནས་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ད་ལྟ་ཉིད་ནས་བརྟུན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །

The distinction of their meaning is as follows: the aspect of clarity in the nature of appearance, the nature of non-conceptuality in the temporary state, and the bliss of experiencing desire; such is the meaning of the Buddhas' intention being naturally endowed with these. Therefore, the wisdom of suchness (tathatā-jñāna) abides pervasively within all sentient beings; it exists as the very essence of all phenomena of appearance and sound, in the manner of oil within sesame seeds, and like the jewel of a strongman, it is without conceptualization. Consequently, since all are of the nature of the equal taste of the dharmakāya, it is appropriate for the heroic yogis—who have experienced the wisdom like the inconceivable sky through the oral instructions of the Guru—to investigate and rest in meditative equipoise. Now, the generation of the power of diligence will be shown. Regarding the thought: "Today or tomorrow," "Those persons who desire excellence, / Alas! Like a handful of water being poured, / Do you see it leaking away, O people?"—the meaning is this: those persons who are attached to the mere names of these essential points, thinking "one becomes a buddha by realizing them," must generate the power of diligence and practice meditation alone. Because this life is short and there are many types of activities, it is extremely difficult to become habituated to this very [practice]; therefore, yogis should not think, "I will do this today or tomorrow, and then I will achieve bliss," but should strive to achieve it from this very moment.

ཕྱི་མའི་དུས་ལ་བདེ་བ་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འདོད་པས་དེ་དག་ལ་ཀྱེ་ཧོ་ཞེས་གདམས་པར་བྱ་སྟེ། སྙིམ་པ་ཆུས་བཀང་བ་དེ་དག་གི་དུས་དེ་ཉིད་ནས་ཟགས་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འགྲིབ་པ་བཞིན་ཏེ་འཛག་པ་དང་མཚུངས་པ་ཁྱེད་ཀྱི་ཚེ་འདི་དག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་འགྲིབ་པ་མཐོང་ངམ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་འབད་དེ་བསྒྲུབ་པར་རིགས་སོ། ། དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ནི་བླུན་པ་སྟེ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་འཁོར་བ་ན་གནས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ལ་གཞག་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། བྱ་བ་བྱེད་དང་བྱ་མིན་མི་བྱེད་པ། ། ངེས་པར་རྟོགས་ན་འགྲོ་རྣམས་འཆིང་མི་འགྱུར། ། ཡི་གེ་མེད་ལ་ཆད་པའི་ཡིད་འཇུག་པ། ། གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་བརྒྱ་ལ་འགའ་ཡིས་མཐོང་། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ངེས་པར་རྟོགས་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་རང་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏེ་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་འདི་དག་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཏ་ཡཥྚ་ནི་ཞེས་པ་སྟེ་ཡི་གེ་མེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་བེམས་རིག་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བའོ། ། དེ་དག་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བ་ནི་ཆད་པ་སྟེ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་ཡིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དེ་དག་ཀྱང་བླ་མ་གང་ཞིག་གིས་ཉེ་བར་གདམས་ཀྱང་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར།

To those individuals who, desiring happiness in future lives, are possessed of laziness yet wish for excellence, one should offer this instruction: "O! Look! Just as the water in a cupful of hands diminishes from the very moment it is filled until it is about to spill, your life also constantly diminishes. Do you not see this, O beings?" Those who realize this should strive to practice. In this regard, those who lack such realization are fools; they merely remain in cyclic existence, constantly suffering. For that very reason, the practice of resting in equanimity is taught: "When one realizes with certainty that which is to be done and that which is not to be done, beings will not be bound. That which is without letters, where the mind enters into cessation—only a few among a hundred yogis see it." The meaning of this is that all appearances of the realization of what is to be done and all states of the mind's essence remaining in what is not to be done are the innate essence. Having realized that very essence, beings become self-liberated and will not be bound. Therefore, these are uncommon; "tayaṣṭani" is a term for "without letters." Their meaning is to be free from the nature of the expressed and the expresser, liberated from the two aspects of matter and consciousness. To take these into practice is "cessation," which is ordinary awareness. These also enter the mind through continuous mindfulness; and since those points are equal for those with the fortunate karma, even if they are personally instructed by a guru.

བཏགས་པའི་མིང་ཙམ་དུ་སྦྱར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གནས་ཀྱང་དོན་འདི་དག་ནི་གཅིག་ཙམ་གྱིས་མཚོན་པའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་མི་སྲིད་དོ། ། ད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་གྲོགས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གདམས་པའི་སེམས་དེ་ནི། ། ཀློད་དེ་བཞག་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། རྨོངས་པ་གང་གིས་བཅིང་པའི་ངོས། ། མཁས་རྣམས་དེ་ཡིས་རྣམ་པར་གྲོལ། ། བཅིངས་པ་དག་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཡིས། ། གྲོལ་བར་རྩོལ་བ་བྱེད་པ་རྣམས། ། མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཉིད་དུ། ། མི་གཡོ་མི་འགྱུར་བརྟན་པར་གནས། ། གོ་བཟློག་པ་དག་བདག་གིས་རྟོགས། ། བུ་ཁྱོད་སྙིང་པོ་ལེན་པ་རྣམས། ། དེ་ལྟར་རང་ལ་མཚོན་ཏེ་ལྟོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ནི་རྩྭའི་ཕོན་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་གདམས་ཤིང་བཅིངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་འདི་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩིས་གློད་དེ་བཞག་ན་རང་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཐ་དད་ཀྱི་རྨོངས་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གང་གིས་ཡིད་བཅིངས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་བླ་མ་མཁས་པ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པས་བཅིངས་པ་དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་རིགས་ལྔའི་ངོ་བོས་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུས་བློ་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་སྤང་བྱ་དང་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཅིང་པ་ལས་གྲོལ་བར་རྩོལ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཉིད་དུ་སེམས་མི་གཡོ་སྟེ་མཚན་མ་ལ་འཕོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །

Although there are countless yogis who apply themselves to what are merely imputed names, it is impossible to experience the meaning of these points except through the experience of a single [essential] reality. Now, the companions to that very [reality] shall be taught: When the mind that is intensely constrained is left in relaxation, it becomes liberated. That which binds the deluded is the very thing by which the wise are completely liberated. Those who strive for liberation from their bonds in the ten directions, At the very moment they see [the truth], they abide steadily, unwavering and unchanging. I have realized the reversal of these [notions]. You, my sons, who seek the essence, Look at yourself in that very way. The meaning of this is as follows: The intellect of those in the three realms is like a bundle of grass; it is intensely constrained and bound by the proliferation of conceptual thoughts. When such a mind is left in relaxation through the nectar of the sublime guru’s speech, it becomes self-liberated. The entities that bind the minds of sentient beings who dwell in the delusion of duality are liberated for those wise gurus who have experienced that very [reality]. Those who are bound by dualistic conceptualization should be established in the mind through the ten aspects of the nature of the five wisdoms and the five families. Thus, those who strive for liberation from the bonds of the mode of the abandoned and the abandoner, at the very moment they see [the truth] through that experience, the mind does not waver and does not shift toward signs.

མི་འགྱུར་ཏེ་གློ་བུར་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། བརྟན་པར་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ཞིང་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་བློ་ཆུང་བ་སྟེ་འཆིང་བ་དང་བཅས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་གོ་བཟློག་པ་དག་ནི་བདག་སྟེ་རྗེ་བཙུན་པ་དག་གིས་རྟོགས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། ཞེན་པ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མི་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་དུ་མེད་པར་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་རྣལ་མར་བཞག་པས་ཕྱི་ནང་གི་གཡེང་བས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་བྱིང་ཞིང་ཡུན་རིང་བ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ། གར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་དྲན་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟན་པ་སྟེ་བརྟག་པར་གནས་སོ། ། དེ་བས་ན་རྗེ་བཙུན་པ་དག་གིས་ཞལ་ནས་བུ་ཞེས་བོས་ཏེ། ཁྱོད་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལེན་པར་འདོད་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་རང་ལ་མཚོན་ཏེ་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་དཔེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་ལགས་དཔའ་བོ་ལྟོས་ཤིག་དང་། ། འདི་ལ་ད་ནི་མི་རྟོགས་སོ། ། ལས་ཟིན་པ་ཡི་སྐྱེས་བུ་ཡིས། ། དྲུང་དུ་སེམས་ཐག་གཅོད་པར་བྱོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཀྱེ་ཞེས་བོས་ཏེ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་དག་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། ལྟོས་ཤིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ལའོ། །

It does not change; it is not suppressed by adventitious conditions. It is said to "abide stably," meaning that the cognition is extremely long-lasting and cannot be altered into something else. That very state is the "small mind," which should be understood as being bound. Regarding that, the "reversals" are the self, as realized by the Venerable Ones. What are they? It is not that attachment is to be reversed, because appearance and existence are the dharmakāya, the Mahāmudrā; therefore, one becomes immovable. It is not a meditation based on that very [state], but by resting in the natural, ordinary cognition without anything to meditate upon, one will not be harmed by outer or inner distractions. Thus, one should not view the sinking of cognition and its long duration as qualities. Rather, changing into anything whatsoever without attachment is the repeated stabilization of mindfulness, abiding in examination. Therefore, the Venerable Ones called out, "O son!" The meaning is: "You who wish to take up the essence, the dharmakāya, look at yourself in that way." Now, the illustrative example is to be shown: "O, Hero, look! Now there is nothing to be conceptualized here. Like a person who has finished their work, cut the mind's cord right there." The meaning of this is: calling out "O" to the yogis, the sense is "that which is nothing at all is it." "Hero" refers to the yogi who strives for that very reality. "Look" refers to that very essence mentioned above.

སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་ང་བདག་གི་རྣམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དོན་འདི་དག་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། ལས་ཟིན་པ་ཡི་སྐྱེས་བུ་ཡིས། ། ཕྱི་མའི་བྱ་བ་ལ་མ་འཇུག་གི་བར་དུ་བཟའ་གཏད་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་འབྱུང་དུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དྲུང་དུ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཐག་ཤུགས་ཀྱིས་གཅོད་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་དེ་དག་ལ་གདམས་པར་བྱ་སྟེ། རླུང་བཅིངས་པ་ལ་རང་ཉིད་མ་སེམས་ཀྱེ། ། ཤིང་གི་རྣལ་འབྱོར་སྣ་རྩེར་མ་སེམས་ཤིག། ཀྱེ་མའོ་མ་ཡིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡི། ། གཉིས་མེད་ངང་དུ་མཉམ་པའི་འདོད་ཆགས་བྱོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་རྟོག་གི་རྟ་རླུང་གི་རྣམ་པར་དེ་དག་བཅིངས་པའི་དོན། མི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཞེན་ན་མ་སེམས་ཀྱེ་ཞེས་གདམས་སོ། ། དེ་བས་ན་ཤིང་ཞེས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དང་པོའི་ཆ་མ་ཡིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཤེས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དག་སྣ་རྩེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་གཏད་དེ་མ་སེམས་ཤིག། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཀྱེ་མའོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཆགས་བྱོས་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་གཟུང་བའི་སྐྱོན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།

All suffering arises from the mode of "I" and "self." Since it is said, "One does not realize these objects that are nothing at all as a self," if one realizes selflessness, one is a buddha alone. How is that so? It means that for a person whose work is finished, until they engage in future activities, a self-arisen awareness free of any reference point arises; the yogi dwelling in that state should, by the force of the mind that realizes suchness, cut through [the bonds]. Now, the instruction on the meaning of non-duality is as follows: "Do not think of binding the winds yourself! Do not think of the yoga of the tree at the tip of the nose! O, in the non-dual state of the coemergent, which is not [something else], cultivate desire in equanimity!" The meaning of this is: regarding the winds in the form of the horse of conceptual thought, the instruction "do not think" is given if one clings to non-conceptuality alone. Therefore, "tree" refers to the nature of the innate, uncontaminated wisdom; by this very growth and arising, the fruit is ripened. Do not think by focusing on conceptualizations at the tip of the nose and so forth regarding the meditative awareness of the yogi, which is not the initial portion but is equanimity itself. Therefore, the meditative absorption of those who realize it in that way is called "O, it is not [something else]." "Cultivate desire in equanimity" means to cultivate the coemergent wisdom in the state of great bliss. Now, the faults of grasping will be shown:

སྲིད་པའི་སྣ་རྩེར་འཆིང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས། ། འདི་ནི་ཡིད་འདུས་པ་ལ་རླུང་གིས་རླབས། ། གཡོ་ཞིང་འཕར་བར་ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཡིད་བཅིངས་པ་དག་ནི་སྲིད་པ་སྟེ་འཁོར་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྣ་རྩེར་འཆིང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་ངོ་། ། དེའི་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཡིད་འདུས་པ་སྟེ་འཕྲེད་ལ་གནས་པའི་རླུང་ཟིན་པའོ། ། དེ་ལ་སྟེང་འོག་གི་རླུང་གིས་རླབས་ན་སེམས་གཡོ་ཞིང་ལུས་འཕར་བས་ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྨྱོན་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་མ་བཅིངས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་གྱུར་ན། ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ཡིད་ནི་ཉེ་བར་འགགས་གྱུར་ན། ། ལུས་ནི་འཆིང་པ་རྣམ་པར་འཆད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སྣང་བ་དང་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་བདག་ཉིད་བརྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་གཉུག་མ་ལ་གོམས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་ཉེ་བར་འགག་པར་འགྱུར་བས་ན། ལུས་ཀྱི་འཆིང་བ་འཆར་བར་འགྱུར་བ་དང་བདེ་བ་ལ་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་ཉམས་མྱོང་གི་རྟགས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དབུས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དང་རོ་མཉམ་པས། ། དེ་ཚེ་དམངས་རིགས་དག་དང་བྲམ་ཟེ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི།

"Completely abandon binding at the tip of the nose; this is the mind gathered, stirred by the winds. It becomes extremely unruly, wavering and leaping." The meaning of this is that the mind, when bound, is existence—the very nature of saṃsāra. Therefore, one must completely abandon binding at the tip of the nose and so forth. This non-conceptuality is the mind gathered, which is the seizing of the wind that abides transversely. If that is stirred by the upper and lower winds, the mind wavers and the body leaps, becoming extremely unruly; because it is like a madman, it becomes purposeless. To show the benefits of not binding in that way: "When the coemergent wisdom abides, the self becomes stable. When the mind is thoroughly ceased, the bonds of the body are severed." The meaning of this is: when appearances and mind abide as the nature of coemergence, the essence of which is nothing whatsoever, the self of that dharmakāya becomes stable. When one becomes habituated to the innate, the conceptualizations of the mind are thoroughly ceased; therefore, the bonds of the body—such as the arising of appearances and attachment to bliss—are severed. Now, the signs of experience will be shown: "In the center, through the equal taste with the coemergent, at that time there are no commoners and no brahmins." The meaning of this is:

སེམས་དང་སྣང་བ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རོ་མཉམ་པར་འགྱུར་བའི་རེ་དོག་མེད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་གཉིས་འཛིན་མེད་ཅིང་གཟའ་གཏད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བླང་དོར་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཉམ་ང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་དམངས་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་གྲགས་པའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་དོན་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནས་ཟླ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་དང་ནི། ། འདི་ནས་གངྒཱའི་རྒྱ་མཚོའི་བར་དག་དང་། ། བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་ཁོར་ཡུག་བར་དག་ནི། ། འདི་ནི་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་གསལ་བྱེད་ཅིང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རི་བོང་གིས། ། སེམས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་གསལ་བར་བྱེད། ། དྲན་པ་གངྒཱའི་མཚོ་དག་གིས། ། ཡུལ་ཆེན་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གསལ། ། ཟླ་བ་འགྲིབ་དང་རྒྱས་པ་ནི། ། ཟླ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཉི་མའི་རྐྱེན་གྱིས་འཕེལ་འགྲིབ་སྣང་། ། ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། འཕེལ་དང་འགྲིབ་པ་ཡོད་མེད་དེ། ། རྟོག་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་། ། དེ་ཕྱིར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ། གཉུག་མའི་གྲོགས་དང་བཅས་པས་འབད། ། འབད་པ་ངལ་བ་མེད་འགྱུར་ཏེ། ། ཀྱེ་ཧོ་དང་པོའི་རྟེན་ལ་སྨྲོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དཔེ་དག་གིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའང་། ། གཉུག་མའི་དོན་ཁོ་ན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སོ། ། ཟླ་བ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་(ལྟོ་,ལྷོ་)ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་པ་དག་ནའོ། །

In the midst of both mind and appearance, one realizes the very meaning of the coemergent wisdom’s suchness, which is the state of equal taste. From experiencing that very essence—which is free from hope and fear, devoid of dualistic grasping, and beyond any fixed reference point—there arises a conduct free from acceptance and rejection. At that time, because there is no longer any sense of peril, one is free from the conceptualization of distinctions; thus it is said, "There are no outcasts and no brahmins." Now, the meaning shall be illustrated by means of well-known examples: From here to the Ocean of the Moon, And from here to the Ocean of the Ganges, And throughout the entire region of Vārāṇasī, The full moon illuminates all. By the rabbit of the awakened mind, The ocean of sentient beings is illuminated. By the Ganges of mindfulness, The great land of Vārāṇasī is illuminated. The waning and waxing of the moon Do not belong to the moon itself; It is through the condition of the sun That increase and decrease appear. In the nature of mind, which is like the moon, There is no waxing or waning; It appears so only through the power of conceptual thought. Therefore, to eliminate conceptual thought, One should strive with the innate companion. This striving will become effortless; O, speak of the primordial basis! The meaning of this is as follows: even though the examples are used to illustrate, it is the innate suchness itself that is to be expressed. "From here" refers to the source of all Tathāgatas. "The Ocean of the Moon" refers to the southern side, twelve yojanas in extent.

དེ་དག་ནི་ཆུ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་ཁོར་ཡུག་ཏུ་དཔག་ཚད་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ནང་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཧུ་ལུ་ཨིནྡྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དཔག་ཚད་གཅིག་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་པའི་དུས་སུ་ཆུའི་རྒྱུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་འོད་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོའོ། ། འདི་ནས་གངྒཱའི་རྒྱ་མཚོར་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་གི་བར་དག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་ཆུ་དེ་དག་གསལ་བར་བྱེད་དོ། ། འོད་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བའི་གངྒཱའི་ཆུའི་ནང་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཨསྨ་གརྦྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་འོད་ཀྱིས་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུས་ན་མཆོད་རྟེན་ད་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་རྩེ་མོ་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མུ་ས་ལ་གརྦྷ་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་འོད་ཀྱིས་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་བར་ཐམས་ཅད་འོད་ཀྱིས་གང་བར་བྱེད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་བས་ན་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ནི་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་གསལ་བྱེད་པ་སྟེ་ཟླ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རི་བོང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བར་བྱེད་དེ་དེ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རང་འབྱུང་དུ་གནས་སོ། ། དེའི་འོད་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཏེ་གངྒཱའི་མཚོ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་དག་གི་ནང་ན་ཆོས་ཀྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ནོར་བུ་གནས་ཏེ།

These are twelve yojanas in width and breadth, and forty-eight yojanas in circumference. Within them, there is a precious jewel called hulu-indra that rises one yojana upward; when struck by the light of the moon, streams of water emerge from it and its radiance shines in the ten directions. From here to the ocean of the Ganges is twelve yojanas, and the space between them is pervaded by the light of those jewels, which especially illuminates those waters. Within the waters of the Ganges connected to that light, there is a precious jewel called asmagarbha. Its light illuminates the city of Vārāṇasī, in the center of which stands a stūpa called daśaka. At its summit resides a precious jewel called musāragarbha, which distinguishes those [waters]. Its light fills the entire surroundings of Vārāṇasī with radiance and especially clarifies the colors of all material objects. Therefore, this city is an illuminator of the full moon, for it is the power of the moon itself. Likewise, the rabbit of the dharmakāya, which is the ultimate bodhicitta, illuminates the entire ocean of sentient beings, and within them, the precious jewel of jñāna (wisdom) abides spontaneously. That which receives its light is continuous mindfulness, which is like the ocean of the Ganges. Within those, there resides the jewel that discerns the dharma.

སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསགས་པའི་གང་ཟག་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གསལ་ལོ། ། དེ་དག་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གནས་སོ། ། སྣང་སྲིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འོད་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་འོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་སྣ་ཚོགས་དུ་མའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཏུ་མདོག་འབྱིན་ཏོ། ། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཟླ་བ་ཉིད་ལ་འགྲིབ་པ་དང་རྒྱས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཟླ་བ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་ཉི་མ་དང་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་སྣང་ངོ་། ། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་འོད་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་མ་བཅོས་པ་རྣལ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འཕེལ་བ་དང་སྐལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ལ་འགྲིབ་པ་ཡང་མེད་དོ། ། བློ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་སྟེ་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉུག་མའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྒོམ་ཞིང་དེའི་གྲོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བཅས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། ། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་བཅས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན།

The fortunate individuals who have accumulated a great mass of merit are clearly manifest in Vārāṇasī. Within the pinnacle of the stūpa of ordinary awareness, the precious jewel of experience resides. It radiates the light of great bliss throughout appearance and existence. Through the particularity of its light, all the various and manifold implements are rendered into a single flavor and color. Furthermore, because it does not appear to those who possess conceptual realization, an analogy shall be given: the moon itself has no waxing or waning, for the moon is unchanging. Likewise, the appearance of increase and decrease is merely due to the conditions of its proximity to or distance from the sun. In the same way, for that very ultimate bodhicitta, which is like the light of the moon, there is neither increase for the fortunate nor decrease for the unfortunate, because from the very beginning it is the uncontrived, natural state. However, due to the power of those with small intellects who impute it as having the nature of diverse conceptualizations, it appears in that way. By realizing that all phenomena are of a nature that is nothing whatsoever and are to be experienced by ordinary awareness, they appear in the manner of increase and decrease. Therefore, in order to bring about realization in those who have not realized it, one must eliminate conceptualization. For that very reason, one should meditate on the innate suchness and strive in its companions: the accumulation of merit along with compassion. If it is asked, "Does this not then entail effort and achievement?"

བྱིས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་རྣམས་ལ་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་སྨྲས་པ་སྟེ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ལ་ནི་འབད་པ་ངལ་མེད་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྩོལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་བས་ན་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གདམས་པའི་ཕྱིར་ཀྱེ་ཧོ་ཞེས་བྱའོ། ། དང་པོའི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ལ་སྨྲོས་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་བར་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཞིང་ཀུན་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ཚོགས་སུ། ། ཕྱིན་ཏེ་བལྟས་པས་རྟོག་པར་ང་སྨྲས་པ། ། ལུང་དང་དྲན་པའི་མུ་ནས་བཟུང་བའི་ཚེ། ། དགེ་བ་ང་ཡིས་ཡང་དག་ངེས་པར་མཐོང་། ། ང་ཡིས་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མཐོང་བ་མེད། ། རི་བོའི་ཁྲོད་དུ་གནས་ཏེ་བག་ཡོད་བྱོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཏ་ན་ཏ་ཧ་ར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་དག་ནི་ཞིང་དང་ཉེ་བའི་ཞིང་ངོ་། ། དེའི་དོན་བསྙད་པར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། ། སློབ་མ་སྐལ་ལྡན་མཚུངས་པ་དང་པོའི་ཞིང་། ། བླ་མ་ཉམས་མྱོང་དག་པ་གཉིས་མེད་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐལ་པ་ཉེ་བར་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་བླ་མའི་སྟེ་དེ་དག་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཀེང་རི་བ་ཧ་ན་ར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ། དུར་ཁྲོད་དང་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་དོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ། སློབ་མའི་དུར་ཁྲོད་(དེས་,ངེས་)པར་གསོལ་བ་འདེབས། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལུས་ཀྱི་ཁྲོད། ། བླ་མ་དེ་ཡིས་ཉེ་བར་སྨིན་པར་བྱེད། ། དག་པའི་གདམས་ངག་དག་གིས་ཉེ་བར་སྟོན། །

This was spoken as a branch of investigation for those of childish disposition; for the great ones, it is said, "effort will be without weariness," which is a term meaning that it is not something to be striven for. Therefore, in order to instruct in the sublime method, it says, "Kye ho!" "The first support" refers to ordinary awareness; it means "speak to those who are to experience it." Now, the teaching on how to see suchness together with its companions is shown: "Having gone to all the fields, the abodes, and the near-abodes, I have spoken of realization through looking. When grasped from the limits of scripture and mindfulness, I have seen the virtue with perfect certainty. I have not seen it even in dreams; Dwell in the midst of mountains and be conscientious." The meaning of this is: tana-tahara, which are the fields and the near-fields. To explain their significance, the Anāśrita-tantra states: "The fortunate disciple who is a peer is the first field; the guru with pure experience is the non-dual field." Therefore, one should apply this to the disciple who possesses similar fortune and the guru who brings about the experience of suchness. How so? Kengiribahana-ra refers to the charnel grounds and the near-charnel grounds. Regarding their meaning, that same tantra states: "The disciple's charnel ground is the certain supplication; the body is the source of the perfect Buddha. The guru brings that to maturation and reveals it through pure instructions."

ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སློབ་པ་པོ་དག་གིས་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། བཏབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་མི་བསླུ་བའི་དོན་དུ་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་དག་གིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ་དེ་དག་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། གི་ས་ར་ནི་སུའི་ཧ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚནྡོ་ཧ་དང་ཉེ་བའི་ཚནྡོ་ཧའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐ་མལ་ཤེས་པས་བརྒྱན་པ་ཚནྡོ་ཧ། ། དེ་ཉིད་གོམས་པར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་མཆོག། ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བླ་མ་ལས་ཐོས་པའི་དོན་དེ་དག་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ཤིང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་དག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གང་དང་ལྡན་པར་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཨུ་ཎི་ལ་མ་ཧ་པོ་ཏི་ཧ་ར་ཎི་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་སོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྣང་སྲིད་བདེ་ཆེན་བླ་མ་དྲན་པ་དང་། ། སེམས་ཉིད་བླ་མ་མཆོག་སྟེ་གནོད་མི་བྱེད། ། གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་རྙེད་ནས་ཀྱང་། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུས་རྟག་ཏུ་བླ་མ་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་གནས་སོ། ། དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཉིད་བླ་མ་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་བཀུར་བར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ལ་མི་གནོད་པའི་ལམ་གྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུར་སེམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གཞག་པ་ནི་ཉེ་བའི་གནས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བཅས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཀ་ན་ཏོ་པི་ཧའི་ན་ར་ཏེ་འདུ་བ་དང་ཉེ་བའི་འདུ་བའོ། །

Because it is stated thus, students should pray to the guru with devotion. Having done so, they should apply themselves to those very points of the prayer in order to make the continuum of their being fully matured by the nectar of the guru’s speech, which is the non-deceptive meaning. If one asks how that is to be accomplished: gīsarani is suīha, which refers to the candoha and upacandoha. Regarding their meaning, the same tantra states: "The candoha is adorned with ordinary consciousness; becoming familiar with that is the supreme upacandoha." Therefore, one should experience the meaning heard from the guru as ordinary consciousness and familiarize oneself with it at all times; that is how one should apply it. If one asks with what these are endowed to be accomplished: uṇilamahāpotiha-raṇi refers to the pīṭha and upapīṭha. To clarify this, the same tantra states: "Recalling the guru, the great bliss of appearance and existence, and the mind-itself as the supreme guru, which does no harm; having found the pīṭha and upapīṭha, in a single instant, the Vajra Dharmakāya." Therefore, never forgetting the guru at all times and realizing all appearance and existence as the innate essence of the Dharmakāya is the pīṭha. Constantly honoring the mind-itself in the manner of the sublime guru and, through a path that does not harm the mind, always resting the mind as the Dharmakāya like a flowing river is the upapīṭha. If one asks in what manner these are to be practiced: kanatopihāinara-te refers to the melāpaka and upamelāpaka.

དེ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གསལ་དང་མི་རྟོག་བདེ་བ་དང་། ། དབྱེར་མི་ཕྱེད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ནི། ། སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལ་ཁྱད་མེད་པ། ། གོམས་པའི་གནས་ཏེ་འདུ་བའོ། ། དུར་ཁྲོད་གྲོང་ཁྱེར་ཚོགས་རྣམས་སུ། ། འཇིགས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། ། ཆགས་པ་མེད་པར་སློང་མོ་བྱེད། ། ཁ་ཊྭཱཾ་འཛིན་ཅིང་མུ་ཅོར་སྨྲ། ། འདི་ནི་ཉེ་བའི་འདུ་བ་སྟེ། ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཞིང་ཀུན་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་དང་ཚོགས་སུ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། ཕྱིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། ། བལྟས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ཚུལ་མ་ཉམས་པར་ཉམས་སུ་བླངས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྗེ་བཙུན་པ་དག་གིས་གསུངས་སོ། ། དེ་ཉིད་བླ་མ་དམ་པའི་ལུང་དང་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱིས་གཉུག་མའི་མུ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཅི་སྣང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཚེ་དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགེ་བར་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་ཤེས་པས་ངེས་པར་གཟིགས་སོ། ། དེ་དག་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ང་ཡིས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྗེ་བཙུན་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་དོ། ། དངོས་སུ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འོ་ན་འབྲས་བུ་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་རི་བོའི་ཁྲོད་དུ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པས་རྣལ་འབྱོར་བ་གནས་ཏེ། དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་བག་ཡོད་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་པའམ།

Furthermore, from that very tantra: "Clarity, non-conceptuality, and bliss— The suchness of their indivisibility, Without distinction during the four modes of conduct, Is the state of familiarity; it is the gathering. Wandering without fear Through charnel grounds, cities, and assemblies, Begging without attachment, Holding a khaṭvāṅga and speaking nonsense— This is the 'near gathering,' The path of the sublime ones." The meaning of this is to be applied as: "the fields, the abodes, the near-abodes, and the assemblies." "Having gone" refers to the manner of that very sequence. "Having looked" means to practice those modes without their integrity being impaired. By that very means, the venerable masters have stated that one will realize the suchness of the non-dual wisdom of the dharmakāya. By means of the instructions of the sublime guru and continuous mindfulness, one should grasp the primordial state. When whatever appears is seen to manifest as the essence of the dharmakāya mahāmudrā, this is definitively perceived through the authentic superknowledge of uncommon virtue. If one asks, "Is there an attainment of these in the manner of cause and effect?" it is said, "I [do not]," because even the venerable masters hold that such is impossible. Even in dreams, they are not seen; what need is there to mention their arising in actuality in the manner of cause and effect? If one then asks, "In that case, are those results not attained?" [the answer is:] The yogi dwells amidst the mountains of the body with ordinary consciousness; therefore, maintain the heedfulness of continuous mindfulness. Or:

ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་རི་བོ་དང་དགོན་པ་དང་ཆུ་འགྲམ་དང་དུར་ཁྲོད་དུ་གནས་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་མི་གཡེངས་པར་བག་ཡོད་པར་བྱོས་ཤིག་དང་རྟོག་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་གཉུག་མའི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ། ། འདབ་ལྡན་པད་སྡོང་གེ་སར་གྱི་དབུས་ན། ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྣལ་མའི་ཁ་དོག་ལྡན། ། བྱེ་བྲག་བོར་ཅིག་རྨོངས་པ་མྱ་ངན་གྱིས། ། གདུངས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། འདབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་བརྩེགས་པའི་འདབ་མ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཀེང་རུས་ཀྱི་རུས་པའི་ཚོགས་སོ། ། པད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདངས་ཉེ་བར་འཛིན་པ་སྟེ་ཁྲག་གོ། ། སྡོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྩའི་རྒྱལ་པོ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ལ་སོགས་པའི་ནང་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། གེ་སར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་འདབ་མའོ། ། དེ་དག་གི་དབུས་ན་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་སྟེ་སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་ན་གནས་པ་ན་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཐིག་ལེའོ། ། དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུད་ལས། ། ཤ་ཡི་འདབ་མ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ནང་། ། ཀེང་རུས་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས། ། འདབ་མ་ཁྲག་གི་མདངས་ཀྱིས་དྲོད་འཛིན་ཏེ། རྩ་བརྩེགས་སྡོང་པོའི་ཚུལ་དུ་ངེས་པར་གནས། ། གེ་སར་འཁོར་ལོ་དྲུག་ནི་རྣམ་པར་བཀྲམ། ། སྡོང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལུས་བསྟན་ཏེ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་ན་ཐིག་ལེ་མཆོག། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣལ་མའི་ཁ་དོག་ལྡན། །

Beginners should dwell in mountains, hermitages, riverbanks, and charnel grounds, and in all modes of conduct, remain conscientious without wavering from suchness; then, in that very instant of conceptualization, you will become a buddha. Now, the support for that very innate reality will be illustrated: In the center of the stamen of a lotus stalk with petals, Possessing the color of the most subtle, natural state, Cast aside your distinctions; do not let the grief of delusion Cause you to be tormented without fruit. The meaning of this is as follows: "Petals" refers to the layers of flesh; that which possesses them is the collection of skeletal bones. "Lotus" refers to that which maintains the luster, which is the blood. "Stalk" refers to that which stabilizes the body, the bodhicitta residing within the avadhūtī and other principal channels. "Stamen" refers to the petals of the six wheels. The bindu residing in their center is the non-conceptual bindu residing in the center of the heart dharmacakra. Regarding this, the Inconceivable Tantra states: Within the fully developed petals of flesh, Completely filled with a collection of skeletal bones, The petals maintain warmth through the luster of blood, And the stacked channels abide in the manner of a stalk. The six wheels of the stamen are spread out, The stalk reveals the body of bodhicitta, And in the center of the dharmacakra is the supreme bindu, Possessing the color of the most subtle, natural state.

ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་དེ་དག་ནི་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་རྣལ་མ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ཡང་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་དང་བདེ་བ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣལ་མའི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ནི་རེ་དོགས་གཉིས་འཛིན། བླང་དོར་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ། ། དེ་བས་ན་ཐ་དད་བྱེ་བྲག་བོར་ཅིག། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པས་བསྒྲིབས་པའི་རྨོངས་པ་དེ་དག་ལ་འཁོར་བའི་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་སྤྱི་དང་མཚུངས་པའི་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གོང་དུ། ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་མིག་གསུམ་པ། ། འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་ཞི་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པ། རིགས་མེད་དག་ལ་མཆོད་གནས་ལས་ཀྱི་མཐའ། ། རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་ཟད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གིས་ཀྱང་འདི་དག་དང་ཉེ་བར་མཚུངས་པར་གྱུར་ཀྱང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སོ། ། ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་མིག་གསུམ་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་རྟེན་ལ་བྱའོ། ། དེ་དག་གི་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་དག་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་དེ་དག་མཉེས་པར་གྱུར་པས།

Because it is stated thus, those non-conceptual bindus (thig le) produce the innate suchness (de kho na nyid). Since they are extremely difficult to examine, they are the profound and subtle nāma (the natural state), like an ocean. Furthermore, because ordinary awareness—which is luminous, non-conceptual, blissful, and experiential—is the dharmakāya itself, it is said to "possess the color of the natural state." In the experience of that very essence, there is no dualistic grasping of hope and fear, nor any aspect of acceptance and rejection; it is the supreme of all results. Therefore, abandon distinctions and particulars. Why is that? Because those who are deluded and obscured by the conceptualization of difference will suffer, tormented by the sorrows of saṃsāra. The meaning is: "Do not let the result of suchness be lost." Now, a general analogy shall be given. As for the previous statement: "Brahmā, Viṣṇu, and the Three-Eyed One / The entire world will become peaceful," and: "For those without the [right] lineage, the objects of worship and the ends of activity / That very conceptualization will be truly exhausted"—the meaning is that even if non-Buddhists, who do not possess the innate suchness, were to become similar to these [practices], it would be without purpose. Why is that? "Wherever" refers to the lineages of the non-Buddhists. "Brahmā, Viṣṇu, and the Three-Eyed One" refers to the supports of the deity Maheśvara. Their mode of discourse is that by offering worship to the great deities and thereby pleasing them, [liberation is attained].

འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མེད་པ་དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་ལ། ལས་ཀྱི་མཐའི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་མེད་དོ། ། དེ་བས་ན་བདག་དང་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ནི་མི་མཐུན་པ་དེ་ཉིད་དཔེར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་སོ། ། ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའོ། ། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེའི་ངོ་བོས་ཁྱབ་པའོ། ། བླ་མ་དམ་པ་དག་གིས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ན་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་དང་བདེ་བའི་མིག་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བླ་མ་དམ་པས་གདམས་པའོ། ། དེ་དག་ལ་རིགས་མེད་ད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་ལ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པར་ཕུལ་ཏེ། གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་ན་ལས་ཀྱི་མཐའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་གདམས་ངག་ལ་རག་ལས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་ཧོ་བུ་ཉོན་མཆོད་པའི་ཚོགས་དང་བྱ་བ་མང་སྨྲ་དང་། ། ཡང་དག་གནས་ཤེས་པ་ཞེས་ཟེར་བ་སྟེ། ། འགྲོ་བ་མཆོད་ཅིང་འདོན་པ་ལ་སོགས་པས། ། དེ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་གདམས་པར་བྱ་ཞིང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་བྱ་སྟེ།

"All the world without exception shall become the peace of nirvāṇa." This means that for those who lack the lineage of the resultant perfect Buddha, making offerings to them will not cause the conceptualization of the ends of karma to be exhausted; it will not happen, and thus it is pointless. Therefore, because all grasping at self and other is realized to be distinct, they are identical to that. This very discordance is to be established by way of an example: "Where" refers to whichever yogi. "Brahmā" refers to ordinary consciousness, which is unstained by the defects of conceptualization regarding those [objects]. All phenomena of appearance and renown are pervaded by its essence. When one is able to enter that very reality taught by the sublime gurus, one possesses the three eyes of clarity, non-conceptuality, and bliss. When one realizes it in that way, all worldly conceptualizations will be pacified without exception; this is the instruction of the sublime gurus. Because those [who lack the lineage] lack the lineage and are nothing at all, they are not [the object]. By offering all phenomena of appearance and renown to them, if one abides in the innate essence, all conceptualizations of the ends of karma will be truly exhausted in that very state. Now, it shall be shown that this depends upon the instructions that are difficult to realize: "Kye ho! Child, listen! Through the assembly of offerings, many activities, and talk, And what is called 'knowing the authentic state,' By worshipping beings, reciting, and so forth, That cannot be known." The meaning of this is: one should seek the instructions of the sublime ones and not pursue them as mere conventionalities.

དེ་དག་ལ་གདམས་པའི་དོན་ནི། བུ་ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ལ་བོས་ནས་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་གཞོལ་བ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་ཞེས་བྱའོ། ། མཆོད་པའི་ཚོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་རྣམ་པར་དག་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྱ་བ་མང་པོ་སྨྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆུང་ངུ་དང་དོན་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་འཆད་པ་དག་གོ། ། ཡང་དག་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པའི་བསམ་གཏན་པ་དག་སྟེ། འགྲོ་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དག་འཆད་ཅིང་ཕ་རོལ་པོ་འདོན་པ་ལ་སོགས་པས་བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་ལས་མ་ཡེངས་ཤིང་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་སྙིང་པོའི་དོན་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དཀའ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་ཧོ་བུ་ཉོན་དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། ། རོ་འདི་བསྟན་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། བདེ་བའི་གནས་མཆོག་རྟོགས་པ་སྤངས་པ་ནི། ། འགྲོ་བ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཇི་བཞིན་ནོ། ། བློ་ནི་རྣམ་འགག་ཡིད་ནི་རང་ཞི་བས། ། གང་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་འཆད་པ་ནི། ། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་མཆོག་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། ། དེ་བས་བསམ་གཏན་འཆིང་བ་དེས་ཅི་བྱ། ། དངོས་པོར་སྐྱེས་བ་མཁའ་ལྟར་རབ་ཞི་ན། ། དངོས་པོ་སྤངས་ན་ཕྱི་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ། ། དེ་རིང་དཔལ་ལྡན་མགོན་པོས་བསྟན་པ་ཡིས། ། དབྱེ་བ་རྣམ་སྤངས་དེ་ལ་གནས་པར་བྱོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། བརྗོད་པར་དཀའ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་གདམས་པའི་ཕྱིར་ཀྱེ་ཧོ་ཞེས་བྱའོ། ། བུ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །

The meaning of the instruction for those [students] is as follows: "O son," is a call to those in the three realms, saying "listen" in order to establish them in the pursuit of the authentic meaning. "The collection of offerings" refers to the accumulation of the collection of merit through the sevenfold purity and so forth. "Speaking of many activities" refers to the explanation of treatises of little significance or no significance. "Abiding in the authentic" refers to those meditators who are deluded; because they explain the conventional expressions of worldly beings and recite for others, they are devoid of the instructions of the sublime guru, and thus are unable to understand the meaning of suchness. Therefore, without being distracted from the authentic meaning, one should meditate upon that very meaning just as it is. Now, the difficulty of realizing that very essential meaning will be shown: "Kye ho! O son, listen! This taste of suchness is not something that can be expressed. The supreme state of bliss, free from conceptualization, is just like the birth of beings in the world. When the intellect has ceased and the mind is naturally pacified, Wherever manifest pride is severed, that is the supreme realization of the illusory nature. Therefore, what is the use of that bond of meditative concentration? If the arising of entities is utterly pacified like space, Once entities are abandoned, what is there to do afterwards? Today, by the teaching of the glorious protector, Abandon all distinctions and abide in that!" The meaning of this is: "Kye ho" is said in order to instruct them in that very meaning which is difficult to express. "O son, listen" is merely a formal address.

དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་སྟེ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་རོ་འདི་ཅིར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེ་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྟན་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་གོམས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ནི། ། རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། ། དེ་དག་ནི་འགྲོ་བ་དག་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཇི་བཞིན་པ་སྟེ་བྱིས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་དང་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པས་སྟོབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་དག་ཀྱང་མཐོང་བ་དང་མྱོང་བ་དང་རྟོགས་པ་དང་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྟོབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེས་བུ་དག་གི་རྟོགས་པ་ལ་བློ་གཏད་དེ་སྤྲོས་པའི་གཡེང་བ་ནི་རྣམ་པར་འགགས་ནས་ཡིད་ནི་མི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་གནས་གང་དུ་གནས་ཤིང་འདུག་པ་དེ་དག་ཏུ་བདག་ནི་བསམ་གཏན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་འཆད་པ་དེ་ནི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་སྣང་ཡང་མེད་པ་ཙམ་མཆོག་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གཉིས་འཛིན་གྱི་རྣམ་པས་ཞེན་པ་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བསམ་གཏན་གྱི་འཆིང་བ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོར་སྣང་ཞིང་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུ་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ།

That which is called "suchness" refers to the innate nature just as it is. That very suchness appears in the form of various things; because this flavor that has become great bliss is not established as anything at all, even the venerable ones do not describe it as stable. The state of great bliss, which is by nature free from conceptualization, is ordinary awareness itself. Through familiarity with and the excellence of that very state, all conceptualizations without exception are abandoned. These are the stages of the birth of beings: just as a child, a youth, and one who has reached maturity come to possess fully perfected strength, so too, through seeing, experiencing, realizing, and finally perfecting the meaning of this very suchness, the power of the dharmakāya is fully perfected, and the nirmāṇakāya and saṃbhogakāya arise. When individuals fix their minds on their own realization and the distractions of conceptual elaboration are completely ceased, their minds become utterly peaceful in a state of non-conceptuality alone. To then dwell in such a worldly state and harbor the manifest pride of thinking, "I am a meditator," is merely to conceive of the supreme as an illusion that appears yet does not exist. For those who cling to such states with the mode of dualistic grasping, they wander in saṃsāra, and this serves only as the cause of suffering. Therefore, what is the use of the bonds of such meditation? If one asks what the meaning of these things is: all those things that appear and arise as entities do not transcend the nature of the mind itself, which is like the expanse of space.

དེ་ལྟར་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐུ་སྟེ། དེ་དག་སྤངས་ནས་གཞན་ཞིག་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་བར་བརྟགས་ནས་ཕྱི་ནས་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཞེས་པ་ནི་དོན་མེད་དེ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ཅི་ཞིག་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་དུས་དེ་རིང་ཡིན་པའི་ཚེ། དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་དང་བླ་མ་དམ་པའི་མགོན་པོས་བསྟན་པའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་ན། དབྱེར་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་སྟེ་ཤུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་དོན་དེ་ལ་གནས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱོད་ལམ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། མཐོང་དང་ཐོས་དང་རེག་དང་དྲན་པ་དང་། ། ཟས་སྣོམ་པ་དང་མཚན་ན་གནས་པ་དང་། ། ཅལ་ཅོལ་གཏམ་དང་ལན་སྨྲར་གྱུར་པ་ལ། ། སེམས་སོ་ཞེས་ནི་གཅིག་གི་ངོ་བོ་དང་། ། རྣལ་མ་དེ་བཞིན་རྣམ་པ་ལ་མི་འདའ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་མི་དགག་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དང་ལྕེ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་རེག་པ་དང་དྲན་པ་དང་ཟོས་པ་དང་སྣོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་བྱ་དང་། དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་དྲན་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོ་དང་།

Thus, when those things of a single essence are thoroughly pacified by coemergent wisdom (sahaja-jñāna), all phenomena are the dharmakāya of great bliss. Since suchness is not attained from elsewhere by abandoning those [phenomena], the notion that a wisdom other than that arises after first conceptualizing the delusions of phenomena is pointless and erroneous; what, then, would be the use of it? Now, at this very time when I am fortunate, if I experience with certainty those objects of the mind that are beyond mental engagement, as taught by the glorious Buddha and the protector, the sublime guru, then one should abide in that meaning of abandonment which is the inseparable, single taste of all aspects. This is the meaning. Now, the conduct of yoga will be taught: "In seeing, hearing, touching, and remembering; In eating, smelling, and dwelling in the night; In idle chatter and in responding to speech— Recognize them as the single essence of the mind, And do not deviate from the natural state." The meaning of this is that yogis should not suppress the qualities of sensory desire but should enjoy them. Furthermore, they should understand them in the manner of non-attachment as the nature of the innate dharmakāya. Thus, all that is seen, heard, touched, remembered, eaten, and smelled by the eyes, ears, nose, body, mind, tongue, and so forth, is the nature of the dharmakāya of great bliss, the sound of suchness, the touch of nothingness, the indivisible mindfulness, and the non-dual taste.

ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའི་དྲི་དང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། མཚན་ན་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་ཕྱི་ནང་གི་བྱུང་ཚོར་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཞན་དག་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཅལ་ཅོལ་གྱི་གཏམ་དང་བྱ་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལན་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་སེམས་སོ་ཞེས་ནི་གཅིག་གི་ངོ་བོ་དང་རྣལ་མའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱའོ། ། ད་ནི་བླ་མས་བསྟན་པའི་དོན་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་བཤད་དེ། གང་ཞིག་བླ་མའི་མན་ངག་བདུད་རྩིའི་ཆུ། ། གདུང་སེལ་བསིལ་ལྡན་ངོམས་པར་མི་འཐུང་ན། ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་མྱ་ངན་གྱི། ། ཐང་ལ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཏེ་ཤི་བར་ཟད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་གང་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བླ་མ་དམ་པ་དག་གིས་དོན་ཉེ་བར་འཛིན་པ་སྟེ་མ་ན་ཨ་ས་ར་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་འབྲེལ་པ་སྟེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་ནི་དམ་པའི་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་མ་རུངས་པར་བྱེད་པའི་རྩིར་གྱུར་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ཆུ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་དག་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐན་པས་གདུངས་པའི་གདུང་བ་སེལ་ཅིང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བསིལ་དང་།

One should enjoy the scent of ordinary consciousness and all of those [phenomena] as the very nature of mind. Regarding the phrase "abiding in the night," this refers to conceptualization; one should recognize all internal and external occurrences and sensations as suchness through mindfulness. One should likewise recognize the chatter and activities of others—attachment, aversion, and indifference—as suchness. Even when one is responding to others, one should understand that it is the mind itself, never departing from the single essence and the aspect of the natural suchness. Now, the explanation of how to strive in the meaning taught by the guru is as follows: "If one does not drink the nectar-water of the guru’s pith instructions, Which is cooling and quenches the heat of longing, Then one will merely die, parched and tormented by thirst On the wasteland of meaningless treatises and sorrow." The meaning of this is: a fortunate individual, appearing in the form of a man or a woman, who seeks to attain the sublime result, should grasp the meaning from the holy gurus. These are called manasāra (the essence of the mind). Their meaning is the non-dual primordial wisdom (jñāna) of suchness, which is the union of insight and compassion. This is to be understood from the words of the sublime ones. The discordant factors of these [teachings] are like water that turns the nectar of a buddha’s primordial wisdom into a poison. Through these [instructions], one dispels the torment of the drought of the afflictions and attains the coolness of great bliss.

མ་བཅོས་པ་དང་བའི་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངོམས་པར་མི་འཐུང་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁང་བུ་དེ་དག་ལ་གནས་པས་འཁོར་བའི་མྱ་ངན་གྱི་ཐང་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐོམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གདུངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པར་ཟད་དོ། ། ད་ནི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བླ་མས་བསྟན་པ་མི་ཤེས་ན། ། སློབ་མས་གོ་བར་ཡོད་མིན་ཏེ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བདུད་རྩིའི་རོ། ། གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བླ་མ་དམ་པས་བསྟན་པའི་ཐབས་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་བསྟན་པས་ན་མཆོག་གོ། ། སློབ་མས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་གོ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིན་པ་ཉིད་ནི་རྟོག་པས་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡིན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདུད་རྩིའི་རོ་ནི་སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་པ་རྣལ་མ་སྟེ་གང་ཞིག་ཡིན་མིན་ནོ། ། མིན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་བསྟན་པ་མེད་དོ། ། དམ་པ་དག་གི་གདམས་ངག་ལས་འབྱུང་བ་ནི་བླ་མ་དག་གིས་ཐ་སྙད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བརྗོད་ཅིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གོ་བར་མ་ནུས་ན་བསྟན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཟུག་རྔུས་སློབ་མས་གོ་བ་དང་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་འདི་དག་ནི་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེས་པར་བྱས་ཤིང་ཐ་མལ་གྱི་ཉིད་དོ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་དག་གི་སྐྱོན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།

Not drinking to one's satisfaction in the manner of the non-duality of the uncontrived and the pure, one dwells in those worldly treatises that are meaningless and like a hut of suffering. Thus, on the plain of the sorrow of saṃsāra, one is intensely tormented by the thirst for great bliss; yet, in the state produced by conceptualization and the like, one merely knows suchness. Now, the method for teaching that very reality (tattva) shall be explained: "If the guru does not know how to teach, The disciple will not understand. How and by whom should the nectar-like taste of the coemergent Be relied upon?" The meaning of this is as follows: the method taught by the sublime guru is ordinary awareness (prākṛta-jñāna). Because it is taught as that which is not known, it is supreme. As for the nature of the disciple's realization, there is nothing to be understood; "not being" is the total purity of the conceptual self. If one asks, "Is that it?" it is not "it." The nectar-like taste of the coemergent is the very mind, uncontrived and authentic; it is neither "what" nor "not what." How can that "not what" be taught? It cannot be taught. What arises from the instructions of the sublime ones is that if the gurus express immeasurable conventions but are unable to make one understand suchness, they do not know how to teach. Through such a sting, the disciple possesses neither understanding nor realization. Therefore, if one asks how this nectar-like taste of coemergent wisdom (jñāna) is to be taught and by whom, it is by making it certain and remaining in the ordinary itself. Now, the faults of those who do not realize it in that way shall be shown:

གལ་ཏེ་ཚད་མར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་སུ། ། བླུན་པོས་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། ། དེ་ཚེ་དེ་ནི་གདོལ་པའི་ཁྱིམ་དུ་རོལ། ། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་དྲི་མས་མི་གོས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། གལ་ཏེའམ་བརྒྱ་ལམ་ན་རྟོག་གེ་པའི་གང་ཟག་དག་གིས་རྗེས་དཔག་ཚད་མར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་སུ་རྟོག་པ་དེ་དག་གིས་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཀྲུག་པའི་ཕྱིར་བླུན་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེ་ནི་གདོལ་བའི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གཞན་གྱིས་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེས་གང་གི་ཚེ་གཙང་མ་བཅས་པ་དེའི་ཚེ་གདོལ་པའི་ཁྱིམ་དུ་རོལ་པས་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་བཞིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་གམ་གདོལ་པ་དག་གིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་འོངས་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མི་གོས་རིགས་སོ། ། ད་ནི་ནན་ཏན་དང་བཅས་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ནི། གང་ཚེ་སློང་པ་སྲང་ཁའི་ཁམ་ཕོར་གྱིས། ། བདག་ཉིད་རྒྱལ་པོ་སླར་ཡང་ཅི་བྱར་ཡོད། ། མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་གནས་སྲིད་པར་མཛེས། ། ནད་གཞན་དག་ལ་སྨན་གཞན་གཏང་མི་བྱ། ། བསམ་དང་བསམ་བྱ་རབ་ཏུ་སྤང་ནས་སུ། ། ཇི་ལྟ་བུ་ཡི་ཚུལ་ལ་གནས་བྱས་ཤིང་། ། བླ་མའི་ལུང་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་གུས་འབད་ན། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འབྱུང་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གང་གི་ཚེ།

If, by the power of grasping at valid cognition, The fool discriminates between particulars, Then he sports in the house of an outcaste; Yet he is not stained by its impurities. The meaning of this is as follows: If, or perhaps at some point, dialecticians grasp at inference as valid cognition, those conceptualizations disturb non-dual wisdom, and thus they are "fools." At that time, why is it that he sports in the house of an outcaste? It is because he discriminates between self and other. For example, it is like a Brahmin who, when he has maintained his purity, becomes flawed by sporting in the house of an outcaste. However, it is logical that yogis who have entered the conduct of ascetic observances, or even outcastes, are not stained by the impurities of faults even if they enter the house of that [outcaste]. Now, to demonstrate the practice of diligent and doubtless accomplishment: When one is a beggar with a clay bowl on the street, What more is there to do for a king? Abiding in nirvāṇa is beautiful in this world; One should not apply a different medicine for other diseases. Having thoroughly abandoned thought and the object of thought, And abiding in whatever manner [is appropriate], If one strives with devotion, focusing on the guru’s instructions, There is no doubt that the coemergent will arise. The meaning of this is: at whatever time...

གྲོང་ཁྱེར་པ་དག་གི་རིགས་ངན་གྱི་སྤྱོད་པས་རྒྱུ་བ་ན་སློང་བའི་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་སྲང་ཁར་བོར་བའི་ཁམ་ཕོར་གྱི་དུམ་བུ་དགོས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་གིས་བདག་ཉིད་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པའི་མཐུས་བསོད་ནམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དག་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པ་དེ་བོར་བའི་ཁམ་ཕོར་གྱི་དུམ་བུ་དེ་དག་གིས་བདག་ཉིད་རྒྱལ་པོ་ལ་སླར་ཅི་ཡང་བྱར་ཡོད་དེ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་ལས་དང་བྱ་བ་དག་གིས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྨོངས་པའི་སྤྱོད་པས་རྒྱུ་བ་དག་ལ་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བསྐྱེད་པས་དགོས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་རེ་བ་དང་དོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མི་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་ཟུག་རྔུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་བརྗོད་ཅིང་སྲིད་པར་མཛེས་པའོ། ། དེ་ལ་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ནད་གཞན་ཏེ་ཚ་བ་ལྟ་བུ་དག་ལ་སྨན་གཞན་ཏེ་ཚ་བ་བཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ནད་དག་ལ་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པ་གཞག་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན། བསམ་པ་དང་བསམ་བྱའི་གཉིས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྤང་ནས་སུ།

When the city-dwellers, wandering with the conduct of the low-born, require the fragments of clay bowls discarded on the street to perform the function of begging for food, those fragments serve a purpose. However, for one who has already finished the function of eating by means of the power of having become a king, those discarded fragments of clay bowls can no longer do anything for that king. Likewise, for those wandering with the conduct of the deluded—because the actions and activities imputed by the nature of conventional conceptualization are devoid of the flavor of great bliss—these may produce a slight amount of cyclic existence's pleasure and thus serve a purpose. But once one has realized suchness, the state free from hope and fear, the conventional presentation is no longer necessary; for that is a thorn, and such conceptualizations abide in nirvāṇa. That itself is not to be described otherwise, yet it is beautiful within existence. One should not describe it otherwise; for example, just as one should not apply a fever-inducing medicine to a feverish illness, one must certainly not establish distinct conceptualizations for the diseases of conceptualization. If one asks how they should be established: having utterly abandoned the dualistic conceptualization of the thinker and the object of thought, [one should remain].

སེམས་རྣལ་མ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་གནས་པར་བྱ་ཞིང་སེམས་མ་བཅོས་པ་བླ་མའི་མཆོག་དང་སྣང་སྲིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ལུས་ལ་དྲན་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཚུལ་ལ་མ་གཡེངས་པའི་རྣམ་པས་གུས་པར་འབད་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། ད་ནི་ཇི་ལྟར་མཚོན་པར་མི་ནུས་པ་བསྟན་ཏེ། ཁ་དོག་ཡོན་ཏན་ཡི་གེ་དཔེ་སྤངས་ནས། ། སྨྲ་རུ་མི་བཏུབ་དེ་ནི་གང་གིས་མཚོན། ། གཞོན་ནུའི་བདེ་བ་སྙིང་ལ་ཞེན་པ་བཞིན། ། དབང་ཕྱུག་བདེ་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། ། དེ་ནི་སུ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་ནུས་སམ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་དངོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཁ་དོག་མེད་དེ་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཡོན་ཏན་མེད་དེ་རེ་བ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཡི་གེ་མེད་དེ་བརྗོད་པར་བྲལ་བའོ། ། དཔེས་མཚོན་པར་མི་ནུས་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བྲལ་བའོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤུགས་ཀྱིས་སྤངས་ནས་དོན་ཆེན་པོ་དེ་དག་སྨྲར་མི་བཏུབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཉམས་སུ་མྱོང་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བུ་མོ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་བདེ་བ་སྙིང་ལ་ཞེན་པ་བཞིན་དུ་མྱོང་དུ་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སུ་ལ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བར་ནུས་སམ་སྟེ་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། ། ད་ནི་བརྟགས་པའི་བརྟག་བྱ་ཐིམ་ཞིང་དེ་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་གང་། ། དེས་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་རབ་ཐིམ་འགྱུར། །

In what manner should the mind be allowed to abide in its natural state? By focusing with mindfulness upon the uncontrived mind—the supreme guru—and the body of great bliss that is appearance and existence, if one strives with devotion and without distraction during the four modes of conduct, there is no doubt that coemergent wisdom (sahaja-jñāna) will arise. Now, to demonstrate how it cannot be illustrated: "Having abandoned color, qualities, letters, and examples, That which cannot be spoken—by what could it be illustrated? Like the bliss of a youth clinging to the heart, The bliss of the Lord is without intrinsic nature; To whom could that ever be shown?" The meaning of this is that the actual characteristic of ordinary awareness (prākṛta-vijñāna) is devoid of color, as it is free from signs. It is devoid of qualities, as it is free from expectations. It is devoid of letters, as it is beyond expression. It cannot be illustrated by examples, as it is free from any object to be established. Having implicitly abandoned all these, that great reality cannot be spoken of; it cannot be illustrated by anything whatsoever. If one asks, "Is it not something that can be experienced?" It can be experienced just as the bliss of a sixteen-year-old girl clings to the heart, yet it cannot be definitively established through the conventions of speech. Such realization is the supreme mastery of the ten grounds (daśabhūmi), and its essence is without intrinsic nature. Therefore, to whom could it be shown? It is simply impossible. Now, to demonstrate the dissolution of the conceptualized object of analysis and freedom from it: "That which completely cuts through both existence and non-existence, By that, all wandering beings without exception are utterly dissolved."

གང་ཚེ་ཡིད་ནི་གཅོད་པ་མེད་པ་ཡི། ། མི་གཡོ་བརྟན་པ་དྲན་ཞིང་གནས་པ་དེར། ། དེ་ནི་འཁོར་བའི་དངོས་པོ་རང་གྲོལ་འགྱུར། ། གང་ཚེ་བདག་གཞན་ཡོངས་སུ་ཤེས་མེད་ན། ། དེ་ཚེ་བླ་མའི་ལུས་སུ་འགྲུབ་པ་ཉིད། ། དེ་ལྟར་བརྟན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་རྟོགས་པར། ། མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་ངོ་བོར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། རང་གི་རང་ལ་རིག་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། དངོས་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བེམས་པོའི་རྣམ་པ་དག་གོ། ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རིག་པའི་རྣམ་པའོ། ། བེམས་རིག་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ངང་དེར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡིད་ནི་བཅོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱི་ནང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མི་གཡོ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀློང་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་དང་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ཁྱད་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་དེར་དེའི་ཚེ་འཁོར་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟགས་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་བླ་མ་ཆེན་པོའི་ལུས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་བླ་མ་དམ་པས་བསྟན་པར་ངེས་པར་རྟོགས་ནས་མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡང་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་གོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཉིད་ལ་བསྟན་ལ་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྡུལ་མེད་རྡུལ་བྲལ་མ་ཡིན་སེམས་ཀྱང་མིན།

When the mind is without cutting, unwavering, stable, and abides in mindfulness, then the phenomena of saṃsāra become self-liberated. When self and other are not perceived at all, at that time one is established in the very body of the guru. Thus, through certain realization of stability itself, one is a perfectly awakened buddha in the essence of non-delusion. One should know this as the awareness of one’s own nature. The meaning of "entity" refers to the aspects of the insentient; "non-entity" refers to the aspects of awareness. That which is the total exclusion of both the aspects of the insentient and awareness is precisely that. In the state of such realization, all wandering beings arising from conceptual thought will completely dissolve. When the yogi’s mind is the uncontrived nature, entirely complete and without [duality], then it is unwavering from internal and external conceptual thoughts; having entered the expanse of suchness, the four modes of conduct remain naturally without distinction. At that time, all phenomena of saṃsāra become self-liberated. The sign of such experience is the total lack of perception of the conceptualization of self and other. If one realizes it thus, one is established in the very body of the great guru. Having thus gained certain realization through the instruction of the sublime guru, one is manifestly and perfectly awakened in the essence of non-delusion. Furthermore, this is not an understanding dependent on another; rather, one’s own mind itself must be shown to one’s own mind and properly understood. Now, to show how it is not any [of those]: it is not dust, it is not free from dust, and it is not even the mind.

། དངོས་པོ་དེ་དག་གདོད་ནས་ཞེན་པ་མེད། ། མདའ་བསྣུན་གྱིས་སྨྲས་དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད། ། ཀྱེ་མ་མ་ལུས་དྲི་མེད་དོན་དམ་ཤེས་པར་བྱོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྡུལ་མེད་དོ། ། རྡུལ་དེ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། སྣང་བ་དང་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོའོ། ། འདི་དག་ནི་གདོད་མ་ནས་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ནུས་སོ། ། བདག་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མཚོན་ཆ་ཅན་ཏེ་མདའ་བསྣུན་གྱིས་སྨྲས་དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད། དེ་བས་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་དོན་དེ་ཀྱེ་ཧོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། སྣང་བ་མ་ལུས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། ། སེམས་ལ་ནི་དྲི་མ་མེད་དེ་དེ་ཉིད་དོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་དེ་དག་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག། ད་ནི་བརྟགས་པས་མི་རྟོག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱིམ་ན་ཡོད་པ་ཕྱི་རུ་སོང་ནས་ཚོལ། ། ཁྱིམ་བདག་མཐོང་ནས་ཁྱིམ་ཚེས་དག་ལ་འདྲི། ། མདའ་སྣུན་གྱིས་སྨྲས་བདག་གིས་ཤེས་པར་བྱོས། ། བླུན་པོའི་བསམ་གཏན་བསམ་བྱ་བརྗོད་པ་མིན། ། གལ་ཏེ་བླ་མས་བསྟན་ཅིང་རྟོག་པས་བརྟགས། ། བདེན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱས་གྱུར་ཀྱང་། ། དེ་དག་གིས་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན། ། དེ་མ་རྟོགས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་བམ་ཅི། ། ཡུལ་ནས་བགྲོད་ཅིང་གདུང་བས་ཉེས་བྱས་ཀྱང་། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་མི་རྙེད་སྡིག་པར་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་བདག་པོ་ནི་གཉུག་མའི་སེམས་ཏེ། ། དེས་ནི་རང་གི་ཁྱིམ་ན་ཡོད་པའོ། །

Those things have been free from attachment from the very beginning; Saraha has said nothing more than that. Alas! Understand the stainless ultimate without exception. The meaning of this is that the innate essence of suchness is free from the dust of conceptual thought. It is not that it is devoid of dust; it is not appearance and mind either. Such are the things that appear. These have been free from attachment from the very beginning. That is the ability to experience the meaning of "not being anything at all." I am one who possesses the weapon of nature; Saraha has said nothing more than that. Therefore, that most wonderful meaning is called "Kye Ho." What are those? All appearances without exception are the coemergent. The mind is stainless; that is suchness itself. Coemergent wisdom is the ultimate; understand those! Now, to demonstrate non-conceptuality through analysis: Seeking outside what is inside the house, One sees the master of the house and asks the neighbors. Saraha said: "Understand this for yourself! The meditation of fools is not the object of thought." If one is shown by the guru and analyzed with thought, Even if all truths are understood, When those are thoroughly analyzed, Since that is not realized, how could liberation be attained? Though one travels through lands and suffers, The coemergent is not found; it is grasped as a fault. The meaning of this is that the master of the house of all appearance and existence is the innate mind; it is what exists within one's own house.

དེ་ལྟར་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དུ་སོང་ནས་ཚོལ་ལོ། ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བླ་མ་དམ་པ་ནི་ཁྱིམ་བདག་སྟེ། ། དེས་བསྟན་པའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་དེ་དག་མཐོང་ཞིང་མྱོང་ནས་འབྲས་བུ་དང་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་བོར་ཏེ། ཁྱིམ་ཚེས་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པ་དག་ལ་འདྲིའོ། ། མདའ་བསྣུན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི་གཞན་ལ་དྲིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག། འདི་དག་ནི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་བླུན་པོའི་བསམ་གཏན་ཏེ། བསམ་བྱ་དང་བརྗོད་བྱ་མིན་པས་དོན་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གིས་གཏན་ལ་མི་འབེབས་ཤིང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་སོ། ། གལ་ཏེ་བློ་དམན་པ་དག་གིས་བླ་མས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་བསྟན་ཅིང་སློབ་པ་པོས་བརྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བསམ་གཏན་ལ། བདེན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱས་གྱུར་ཀྱང་དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་འཛིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་དེ་མ་རྟོགས་སོ། ། མ་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་གཞན་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཐར་པ་བདེ་བ་འཐོབ་པའམ་ཅི་སྟེ་མི་འཐོབ་པོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡུལ་ནས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འཁོར་ཏེ་སྤང་བྱ་དང་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བགྲོད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གདུང་པས་ཉེ་བར་བྱས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་རྙེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་རྟོག་གིས་སྡིག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་དཔེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།

Thus, in order to realize it, one goes outside to search. The sublime guru who reveals it is the householder; yet, having seen and tasted the nectar of the face [of the guru] that he has taught, one discards the fruit and the great purpose and instead asks outsiders, such as those who are like neighbors or those similar to them. Saraha said: "There is nothing else to ask of others; you should know it from yourself." This is the meditative concentration of the foolish, which is great ignorance. Because it is neither an object of thought nor an object of expression, it is not established by the words that teach that meaning, and because it is unrelated, it is not known. If those of inferior intellect, through the logic of a student who investigates what can be shown by a guru, engage in a conceptual meditative concentration, even if they come to know all truths, they are not free from grasping at self and other. Because they have thoroughly conceptualized, they do not realize it. The meaning of not realizing is the great realization of suchness itself. Having completely discarded those, will they or will they not attain the liberation and bliss of realizing something else? Why is that? Realizing an object through conceptualization is itself a cycle; even if one proceeds by way of the abandoned and the abandoner, and undergoes the torment of ethical discipline and ascetic observances, one will not find coemergent wisdom. Why is that? Because conceptualization grasps at negativity. Now, this shall be shown by means of a special example:

ཡུལ་རྣམས་བསྟེན་པས་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་ཏེ། ། ཨུཏྤལ་བླངས་ཀྱང་ཆུ་ཡིས་མི་འཆགས་བཞིན། ། འདི་ལྟར་རྩ་བ་རླུང་གིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། ། རླུང་རྣམས་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞི་བར་ནུས། ། ཞི་བ་མེད་དེ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་འགྲུབ། ། རྟོགས་དུས་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ཚིག་ཏུ་ཟད། ། དུག་གི་སྔགས་ཅན་དུག་གིས་ག་ལ་ཚུགས། ། ལྷ་ལ་མཆོད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བྱིན་བྱས་ཀྱང་། ། བརྟགས་ཏེ་འབྲས་བུ་གཞན་དུ་འགྲུབ་འདོད་པས། ། དེ་ཉིད་བདག་ལ་འབྲས་བུ་དེ་མེད་དེ། ། བདག་ཉིད་འཆིང་འགྱུར་དེས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། ། དེ་ལ་གོམས་པས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ། དེ་འདྲེས་འཁོར་བ་འདི་འདྲ་འཆད་མིན་ཏེ། ། འདིར་གོམས་མ་རྟོགས་མ་ལུས་རྒལ་མ་ཡིན། ། མིག་ནི་མི་འཛུམས་སེམས་ནི་འགགས་པ་དང་། ། རྣམ་ཤེས་རླུང་འགོག་པ་ནི་བླ་མས་རྟོགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་ཤེས་པ་ནི་ཆགས་སྡང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དབང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡུལ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་བལྟས་པས་ཡུལ་གྱིས་གོས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པས་མི་གོས་ཏེ་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པས་བལྟས་ཤིང་བརྟགས་ན་ཁྲོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་བའོ། ། དེ་དག་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་ཆུའི་ནང་ནས་བླངས་ཀྱང་ཆུའི་ཉེས་པས་མི་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་དང་མཚུངས་སོ། །

By relying on objects, one is not stained by objects; Just as an utpala flower is not wetted by water even when taken up. Thus, one takes refuge in the root, the wind; Since the winds are that very reality, they are able to be pacified. There is no pacification other than through the realization of that very reality. At the time of realization, there is no "attainment"—it is merely words. How could one who possesses the mantra against poison be harmed by poison? Even if one makes tens of thousands of offerings to the gods, If one examines them and desires to achieve a result elsewhere, That very reality will not yield that result for me; It will only bind oneself, so what is the use of that? Familiarity with that will not lead to liberation, And such a mixture will not sever this samsara. One who is familiar with this but has not realized it will not cross over it entirely. The guru has realized the meaning of: "The eyes do not blink, the mind is ceased, And consciousness is blocked within the winds." The meaning of this is as follows: For example, the consciousness of worldly beings is characterized by attachment to and aversion toward objects. By relying on and looking at objects through the five sense faculties, one becomes stained by them; in particular, through attachment and clinging, one is not unstained and becomes inseparable from them. Likewise, because all appearance and existence are pervaded by the flavor of great bliss, if one looks at and examines them with ordinary consciousness, one will not become angry, but will instead be intensely joyful. If one asks, "Will these not become the fault of attachment to samsara?" it is like this: for example, even if an utpala flower is taken from within water, it is not stained by the defects of the water; that very reality is similar to that essence.

རྨོངས་པ་དག་གིས་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་དག་རྟོགས་པའི་རླུང་གིས་བཅིངས་ཏེ་དེ་དག་གིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་དག་གི་ཚུལ་ནི་རྟོག་པ་དང་རླུང་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གནས་ན་ངང་གིས་ཞི་བར་ནུས་སོ། ། ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐྱོན་དང་བཅས་པའོ་ཞེ་ན། ཞི་བ་ནི་མེད་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་འགྲུབ་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་དུས་ཉིད་ལ་སྨྲས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གྲུབ་པ་མེད་དེ་སློབ་པ་པོའི་བློ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། ། དེ་དག་ལ་རྩོད་དེ་འཁོར་བ་ནི་ཟས་དུག་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནོད་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཙམ་རྟོགས་སུ་རུང་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པར་ཐལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉུག་མའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཅེས་པར་འགལ་ལོ། ། མེད་ན་ནི་མ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་རིགས་སོ། ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཀའ་ཐུབ་དང་དཀའ་སྤྱད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་མུན་པ་དང་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་འདི་དག་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུག་གིས་སེམས་ཅན་འཆི་བར་གྱུར་ཀྱང་དུག་གི་སྔགས་ཅན་དེ་དག་དུག་གིས་ག་ལ་ཚུགས་ཏེ་དེ་དེ་ཉིད་སྨན་དུ་འགྱུར་རོ། །

The deluded bind these channels and the bodhicitta with the winds and take refuge in them. That is not so; for their nature is the very essence of ordinary consciousness itself, and if one abides in that, it can naturally be pacified. If it is asked, "Is that which is to be pacified something defective?"—there is no such thing as "pacification" [as a separate entity]; it is accomplished through the realization of suchness (tathatā). Furthermore, those [channels and winds] are not established as existing entities; they are spoken of only at the time of realizing non-dual wisdom (jñāna). Since things are not established by their own characteristics, they are merely words used to describe the mind of the practitioner. To argue against them is like regarding cyclic existence (saṃsāra) as being like poisoned food; because it only causes harm, it is illogical for it to be established by mere conceptualization. If that were the case, then since all sentient beings could realize it in a single instant, it would follow that they are all already Buddhas. If that were not so, it would contradict the statement that the dharmakāya exists within the continuum of innate sentient beings. If it did not exist, then because it would be something not yet attained, it would be logical to attain nirvāṇa only by completely abandoning cyclic existence. If that were the case, all sentient beings would have to achieve it through austerities and hardships. It is illogical for those two to be of one essence, just like darkness and light. Therefore, if it is asked, "Do these not become defective?"—it is not so. For example, although poison causes sentient beings to die, how could those who possess the mantra of poison be harmed by it? That very [poison] becomes medicine.

དེ་བས་ན་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། དུག་ལོགས་སུ་སོང་བའམ་སྨན་གཞན་ནས་བྱུང་བ་མེད་དེ། དེ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་བཞིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོགས་སུ་དོར་ཞིང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཞན་ནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་གིས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གནས་ཏེ་དེ་དག་གི་མཐུས་སྐད་ཅིག་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྲིད་ཀྱང་ཇི་བཞིན་པའི་མ་མྱོང་བས་གྲོལ་བར་མི་ནུས་པ་དག་གོ། ། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་པར་ནུས་སོ། ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་ལྷ་ལ་མཆོད་པ་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་འབུམ་རྣམས་སུ་མཆོད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་ཏེ་འབྲས་བུ་ལོགས་སུ་འགྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་དང་བྲལ་ཏེ་བརྟགས་པའི་བདག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འབྲས་བུ་དེ་མེད་དེ་མི་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་བས་ན་གཉིས་འཛིན་དང་བྲལ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་སྟེ། གཉིས་འཛིན་དང་བཅས་པ་ནི་བདག་ཉིད་འཆིང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་གོམས་པས་གྲོལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་འདྲ་བའི་སྤྱོད་ལམ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་འདྲ་བར་ཆད་པ་མེད་དོ། ། འདི་ལ་འདིས་འདི་ཉིད་དུ་འདིར་གོམས་པར་བྱས་པས་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཁོར་བ་པ་མ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ལུས་བརྒལ་དཀའ་བ་འདི་དག་བརྒལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་སྤྱད་པས་འགྱུར་ཞེ་ན།

Therefore, there is no contradiction in their being of one essence. Poison does not go elsewhere, nor does medicine arise from somewhere else; just as that very thing becomes its own essence, conceptual thought is not discarded elsewhere, nor is great bliss attained from elsewhere. Through the instructions of the sublime guru, by experiencing ordinary awareness, that very thing becomes its own essence. Consequently, the wisdom of suchness abides within the continuum of all sentient beings. Although it is possible to experience it momentarily through their power, because it is not experienced as it truly is, they are unable to be liberated. By experiencing that very thing, one is able to become a buddha in that very instant. Thus, those who have not realized it may make offerings for tens of thousands or hundreds of thousands of years to deities imagined by their own conceptualization, and may practice generosity toward all sentient beings; yet, because they conceptualize and desire a result to be established separately, they remain bound. Being devoid of that very thing and being fixated on an imagined self, the result of the dharmakāya is absent and will not arise. Therefore, it is the realization of suchness, free from dualistic grasping; for that which is accompanied by dualistic grasping only serves to bind oneself, so what use is it? Consequently, one will not be liberated by habituating oneself to such [dualistic] conduct, and such behavior will not interrupt the suffering of saṃsāra. By habituating oneself to this very thing right here and now, one will cross over all these difficult-to-cross states of the non-conceptualizing conceptualizers of saṃsāra who have not realized the self. If one asks, "How will it be through such practice?"—

མིག་ནི་མི་འཛུམས་ཏེ་ཅིར་སྣང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དང་། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སེམས་ནི་ངང་གིས་འཕགས་པ་དང་ཕྱི་ནང་གི་བྱུང་ཚོར་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟགས་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་པ་ཙམ་བྱེད་པའི་བླ་མས་བསྟན་པའི་བླ་མ་ཆེན་པོའི་ངག་ལས་རྟོགས་སོ། ། དེ་ནི་འདུ་ཤེས་བཅིངས་པས་མི་གྲོལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཚེ་རླུང་རྒྱུ་བ་དེ་མི་གཡོ་སྟེ། ། གང་གི་ཚེ་ན་འཆིང་བར་ཅི་བྱར་ཡོད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དུས་གང་གི་ཚེ་བླ་མ་དམ་པ་དེ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་སྟེ། སྟེང་འོག་གི་རླུང་རྒྱུ་བ་བཀག་སྟེ། དེ་རྟོག་པ་ལ་མི་གཡོ་སྟེ། མི་རྟོག་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད་དུ་རྟོག་ཅིང་ཐབས་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་གང་གི་ཚེ་ན་འཆིང་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་གི་ཚེ་ཅི་བྱར་ཡོད་དོ། ། ད་ནི་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་ལྷུང་པ་དང་། ། དེ་སྲིད་རང་ཉིད་ལས་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས། ། ཁྱེད་ཅག་ཅི་བྱེད་ད་ལྟ་སེམས་ལ་ལྟོས། ། གར་འགྲོ་སེམས་དང་ཀྱེའོ་དཔའ་བོ་རྣམས། ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་དགོངས་པས་བཞུགས། ། གང་ཞིག་གང་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ནི། ། དེ་སྲིད་རང་ཉིད་དེ་ཡིས་མ་མཐོང་སྟེ། ། མཁས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་བཅོས་འཆད་པ་ཡིས། ། ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་སོ། །

Without blinking the eyes, whatever appears is the nature of Mahāmudrā. Through the experience of ordinary awareness, the mind naturally transcends and the arising of internal and external sensations is pacified. In that very instant, one realizes through the words of the great guru—the guru who teaches the mere cessation of the signs of consciousness, which are of the nature of wind. To demonstrate that one is not liberated by binding perceptions: "When the wind moves, it is not unmoving; At what time could there be binding?" The meaning of this is: at whatever time one is separated from the sublime guru, conceptual thoughts are blocked and the movement of the upper and lower winds is halted. Because one is unmoving in those thoughts and dwells solely in non-conceptuality, at what time would there be binding through the conceptualization of an object of meditation and a meditator, or the desire to attain a method and its result? At such times, what can be done? Now, to demonstrate that one is liberated by knowing that very reality: "As long as the senses fall upon objects, So long does [the mind] expand from itself. What are you doing? Look at the mind now! O heroes, where is the mind going? It dwells in the state of supreme joy. As long as people remain wherever they are, They do not see that very self. All the learned, by explaining treatises, Do not realize that the Buddha is within the body."

ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ཇི་སྲིད་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་ལྷུང་ཞིང་ཞེན་པ་ན་དེ་སྲིད་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཉིད་ལས་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྣང་གྲགས་ཐམས་ཅད་སེམས་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཅག་གིས་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་དེ་དག་དེ་ལྟ་ཅི་བྱེད་དེ་མི་བྱེད་དོ། ། བྱེད་ན་སེམས་ལ་ལྟོས་ཤིག་དང་ངོ་། ། དེ་དག་གར་འགྲོ་སེམས་དང་སྟེང་འགྲོངས་མེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་རོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ཀྱེ་ཧོ་རྣལ་འབྱོར་པའི་དབང་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་དག་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་དགོངས་པས་དེ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པར་བྱའོ། ། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གང་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་གང་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་ལ་གནས་པ་དེ་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྨོངས་པ་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། ། དེ་བས་ན་ཚིག་དང་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མ་ལུས་པ་འཆད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་སོ། ། ད་ནི་དལ་བ་དང་བདེ་བའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གླང་ཆེན་ལོབས་ནས་སེམས་ཚགས་ཚུད་པ་ནི། ། དེ་ནི་འགྲོ་འོང་བཅང་ནས་དལ་བ་སྟེ། ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཆོས་ཅི་དགོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ལུམ་པའི་ཚལ་ན་ཁྱིམ་བདག་ཨག་ཤོ་དན་ལ་གླང་པོ་ཆེ་པ་ཏྲོ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་སྨྱོ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། དེ་དག་བཏུལ་བ་ན་ལས་དང་བྱ་བྱ་བ་ལ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞི་བར་འདོད་པ་ལས་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་ཏེ།

The meaning of this is as follows: as long as yogis fall into and cling to the objects of the senses, they must understand that all such appearances and so forth are extensively expanded from the very nature of the mind itself. Since all that appears and resounds is the essence of the innate mind, you should not do anything to that naturally abiding mind. If you do, look at the mind! Where do they go? They go nowhere; they are not separate from the mind. Why is that? Because they are the very flavor of that [mind]. Therefore, O lords of yogis, you should enter into that naturally pure mind with a state of mind of supreme joy. Men and women who dwell in the abode of conceptual thought do not see that suchness which abides within themselves; all of them are nothing but deluded. Consequently, all those who are skilled in words and conventions do not realize that the Buddha of the dharmakāya exists within the natural body, which is the nature of explaining every single distinction of the taught Dharma. Now, this shall be shown by way of the example of leisure and ease: "When the elephant is trained and the mind is tamed, It is at ease, having restrained its coming and going. Thus it is realized: what need is there for any dharma?" The meaning of this is as follows: In the Lumbini grove, there was a householder named Agshodan who possessed an extremely wild elephant named Patrota. When they attempted to tame it, in order to make it virtuous in its actions and activities, they desired to pacify it, but it did not become so.

དེ་དག་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་གནས་པ་དང་། རྩྭ་ཟ་བ་དང་ཆུ་འཐུང་བ་དང་། འཚོ་གཉེར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏེ། འཚོ་བས་སྟོབས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མ་ནུས་ཤིང་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ངལ་བར་གྱུར་ཏེ་འཚོ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བཏྶའི་བུ་ག་ཡ་མགོ་ཞེས་བྱ་བས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་སྟོབས་ཆེན་གླང་པོ་འདི་དག་བཙོངས་ན་བདེ། ། བྱ་བའི་ལས་དང་ངལ་བ་རྣམས་དང་བྲལ། ། འཆི་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གནོད་པ་མིན། ། དགེ་ལྡན་ཞི་བར་འདོད་པས་དེ་མི་ཐུལ། ། དེ་ལྟར་མ་གྱུར་ཀུ་ཤའི་རྩ་ཉིད་ལ། ། རེ་བ་མ་སྐྱེས་ཡངས་པ་ཉིད་དུ་ཐོང་། ། ཞེས་ནས་གླང་པོ་ཆེ་དེ་ཚོང་འདུས་སུ་བཙོངས་སོ། ། དེ་ལོབ་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་ན་དེ་ནི་འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད་འོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་ངལ་ཞིང་དུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་འཚོ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ངང་གིས་དལ་བ་སྟེ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ། ། དེ་ནས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་བདེ་དང་ལྡན། ། བདེ་འདོད་གླང་ཆེན་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། ། གླང་ཆེན་བཏང་བས་དལ་བའི་མཆོག་དང་ལྡན། ། ཀུན་ཀྱང་བྱ་བ་བཏང་ན་བདེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་མ་ག་ཏ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ཐོས་ནས་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་བསམ་པས་ཐོས་ནས་བདག་གི་སེམས་ནི་གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་དག་བཏུལ་བ་ལས་དགེ་བ་དང་ལྡན་པར་ཡང་མ་གྱུར་ཏེ་ཐུལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཙོང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་བདག་གིས་མི་རྙེད་དེ་འདི་ནི་གར་དགར་གཏང་བར་བྱའོ་ཞེས་ལྷོད་དེ་བསྡད་པས་སེམས་དེ་དག་འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད།

When they were coming, going, staying, eating grass, drinking water, and seeking their livelihood, they became extremely miserable. Their strength was overwhelmed by the burden of living, and they became utterly exhausted, tormented by the suffering of being deprived of rest. Then, the son of Vatsa named Gayamukha said: "O, if these great elephants were sold, they would be at ease. Free from labor and toil, they would not be harmed by the conditions of death. One who desires peace and virtue should not subdue them. If it is not so, do not harbor hope for the very roots of kusha grass; Release them into the vastness without expectation." Having said this, he sold those elephants in the marketplace. Once they had become accustomed to it and their minds were settled, they neither went nor came, nor did they become weary or exhausted. Having completely severed the suffering of being deprived of rest, they were naturally at ease and possessed of happiness. Then he said: "O, I am now possessed of extreme happiness! Those elephants who desired happiness became miserable. By releasing the elephants, they possess the supreme leisure. If everyone abandons their tasks, they will become happy." When the householder named Magadhana heard this, he reflected within himself: "My mind is like a mad elephant. Even though I have tried to subdue it, it has not become virtuous, nor has it been tamed. I cannot find a buyer for it, so I shall let it go wherever it pleases." Having remained relaxed in this way, the mind no longer went anywhere.

འོང་བ་ཡང་མི་བྱེད། གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད། འཛིན་རྟོག་བྱུང་ཚོར་གྱི་རྣམ་པ་རང་གིས་འགགས་ཏེ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་དག་གིས་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ཀེང་རི་ཡ་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཚོགས་ལ་སྨྲས་པ། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་ངག་སྩལ་དུ་གསོལ། ། བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་གནང་བར་མཛོད། ། ཁྱེད་ནི་ཆོས་སྐུའི་བདག་ཉིད་སྟོབས་དང་ལྡན། ། རྨོངས་པ་དག་གི་སྒྲིབ་པ་དག་པར་མཛོད། ། ཅེས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཆོས་ཉིད་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ནི། ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས། ། རྟོགས་སོ་ཞེས་ནི་སྨྲ་རུ་མེད་པའི་དོན། ། འདི་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཆོས་ཅི་དགོས། ། ཞེས་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་བས་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་འབྲས་བུ་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ངོ་ཚ་མེད་སྨྲ་མཁས་པ་དེ། ། གསོན་པོ་གང་ཞིག་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ། ། དེ་ནི་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པར་འགྱུར་རམ་ཅི། ། བླ་མས་བསྟན་པའི་དྲི་མེད་བློ་གྲོས་ནི། ། དེ་ཉིད་གཏེར་ཡིན་གཞན་ཡང་གང་ཡིན་ལོ། ། ཡུལ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་རྟེན་ཡང་མིན། ། སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་བཤད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཐ་མལ་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་དོགས་པ་དང་འཇིགས་པ་དང་ངོ་ཚ་བ་མེད་དེ་སྨྲ་བ་ནི་མཁས་པ་ང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྗེ་བཙུན་པ་རི་བོ་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན།

It does not come, nor does it remain. The aspects of grasping, conceptualization, arising, and feeling cease of their own accord, and one thoroughly realizes the nature of great bliss, which is nothing whatsoever. Then, they went to the great charnel ground called Keṅ-ri-ya-na and said to the assembly of yogis: "O heroes, please grant us the oral instructions! Bless us and grant your permission! You possess the power of the nature of the Dharmakāya; please purify the obscurations of the deluded." To this, the yogis replied: "That wisdom of the sublime nature of phenomena is already thoroughly realized by you in this way. The meaning of 'realization' is something that cannot be expressed in words. Since this is experienced directly, what need is there for any further Dharma?" Through the arising of such certain knowledge, they were liberated in that very instant. Therefore, those with intelligence should understand suchness in this way. Now, to demonstrate the unchanging fruit through freedom from attachment: "Thus, that shameless one who is skilled in speech, who is a living being that has not undergone transformation—will he ever grow old and decrepit? The stainless intelligence taught by the Guru is the treasure of suchness; what else could it be? The objects themselves are pure and are not a support; I shall explain them as being solely emptiness." The meaning of this is: that which is called the "shameless one skilled in speech" is the ordinary consciousness of its own characteristics as mentioned above, which is without doubt, fear, or shame; this refers to the venerable Ri-bo-pa himself. If one asks what those are:

ཤེས་པ་སོམ་མ་བཅོས་པ་གསོན་པོའི་ཚུལ་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ལུས་དང་སེམས་བདེ་བས་གང་ཞིང་སྟོང་པ་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཞི་བར་བྱེད་དེ། བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པའི་རྣམ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྟོགས་མི་ལྡན་པས་རྒས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བར་མི་ལྟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོགས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པས་འགྱུར་རམ་ཅི་སྟེ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་བླ་མས་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་དྲི་མ་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཟད་མི་ཤེས་པའི་གཏེར་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཏེར་གང་ཡིན་ལོ་སྟེ་མེད་དོ། ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་རྟོག་པ་དག་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བརྗོད་ཀྱང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཙམ་དུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་གིས་དེ་ཉིད་ནི་བཤད་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་རྟོགས་པའི་སེམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་མ་ཆགས་སེམས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ། ཤེས་པ་བརྡ་རུ་གྲགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཚུལ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ངོ་བོར་སྲུང་བྱེད་ཅིང་། ། ངོ་བོ་ཙམ་དུ་རྟོག་མེད་སྙིང་པོ་ཆེ། ། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནང་དུ་ཁྲོ་འཇོམས་ཏེ། ། རློམ་མེད་རྡོ་རྗེ་མཁའ་ལ་གནོད་མི་འགྱུར། ། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་དལ་དང་མྱུར་མིན་ཡང་། ། རྟོག་པ་བསལ་ཕྱིར་ཆོ་འཕྲུལ་མྱུར་དུ་བརྩམ། ། རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ། །

By experiencing that uncontrived, living mode of awareness, the body and mind are filled with bliss, and that very emptiness expands and pacifies. In the manner of the inseparability of bliss and emptiness, one does not deviate from the meaning of equality; thus, one does not age through the lack of realization, nor does one decay by not falling into saṃsāra. How could one be transformed by the aspect of suffering? Indeed, one is transformed. Thus, that suchness—the reality taught by the guru—is stainless; it is the suchness of the insight that reaches the ultimate limit of the intellect. That itself is an inexhaustible treasure, and there is no other treasure besides it. Although it is said that the conceptualizations of object and subject are the wisdom of that very purity, they are not even suitable as a mere support for suchness; they are [not it]. If one asks what those are: emptiness is to be explained to emptiness alone in a manner that is inexpressible. Now, the appearance of the realized mind in the essence of the six perfections shall be explained: Knowing things as the unattached mind, The mode of suchness is known as the sign of awareness. Guarding the essence of suchness as ethical discipline, The great essence is non-conceptual in its mere nature. The vajra of mind subdues internal wrath within; The non-conceited vajra is not harmed in space. Although the nature of mind is neither slow nor fast, To clear away conceptualization, perform miracles swiftly. The nature is the coemergent Buddha;

རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་གཞག་ཚུལ་དུ་བྱ། ། བླ་མའི་མན་ངག་མཚོན་ཆ་ཤེས་རབ་སྟེ། ། རྟོགས་ནས་རྣལ་མར་སྦྱོར་བར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དངོས་པོ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སེམས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། དེ་དག་གིས་ཤེས་སུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དེ་དག་སློབ་པ་པོའི་བློ་ལ་བརྡ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་ལ་སེམས་མ་བཅོས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། ། སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྲུང་བར་བྱེད་ཅིང་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་ཡང་རྟོག་པ་མིན་ཏེ། དོན་ལ་ནི་སྙིང་པོའི་དོན་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ངོ་བོ་དེ་དག་བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་གཉུག་མ་དེ་དག་གི་ངང་དུ་བདག་གཞན་གྱི་ཁྲོ་བ་རྣམ་པར་འཇོམས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནོད་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དལ་བ་དང་མྱུར་བ་གཉིས་ཀ་རྟག་ཏུ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པ་གདེང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉི་མའི་ཟེར་ལྟ་བུའི་ཆོ་འཕྲུལ་མྱུར་དུ་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ངོ་བོར་བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།

"Realization should be practiced in the manner of meditative equipoise. The guru’s pith instructions are the weapon of insight. Having realized, one is a perfect Buddha through authentic application." The meaning of this is as follows: Non-attachment to all phenomena of appearance and sound is generosity; knowing those very phenomena to be mind is the perfection. If one asks, "Are these known by a cognition?" those cognitions are merely conventions for the learner's intellect; in reality, the uncontrived mind is the mode of suchness. That very generosity is to be described as ethical discipline: it is the non-performance of actions that harm sentient beings, and it is maintained in the essence of suchness itself, yet it is not even conceptualized as a mere essence; in reality, it is the nature of the great essential meaning. That very essence is to be cultivated as patience: within the state of the innate vajra dharmakāya of mind, one utterly subdues the anger of self and others; and because that is the vajra free from conceit, like space, no harm can occur to it. In that very essence, diligence is to be undertaken: although the nature of the mind itself never desires either slowness or speed, for the sake of clearing away the conceptualizations of those who have not realized it and for the sake of gaining confidence in realization, one should swiftly undertake the miraculous display of the accumulation of merit, which is like the rays of the sun. In that very essence, one should rest in meditative concentration.

སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་གནས་ཏེ་དེ་དག་ལས་སངས་རྒྱས་སུ་མེད་ཀྱང་བླ་མའི་གདམས་ངག་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་མཉམ་གཞག་གི་ཚུལ་དུ་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ངོ་བོར་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། བླ་མའི་གདམས་ངག་མཚོན་ཆ་དམ་པ་དེ་དག་གིས་བདག་གི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན་ཤེས་རབ་སྟེ། སློབ་པ་པོའི་བློ་ལ་དེ་དག་རྟོགས་ནས་དོན་དང་རྟོགས་དོན་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོ་དེ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟིངས་ལ་འཕུར་བའི་བྱ་རོག་ནི། ། བསྐོར་ཞིང་བསྐོར་ཞིང་སླར་ཡང་དེ་རུ་འབབ། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལེན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་དུ་གཟིངས་བཅས་ཏེ། རིག་པའི་ལྟས་བརྟག་པའི་ཕྱིར་བྱ་རོག་དག་བཟུང་སྟེ་འོ་མས་བྲིད་ནས་འཛིན་བམ་གྱི་རྔ་ཡབ་ཕྱར་ཏེ་བྱ་རོག་དེ་དག་འཕུར་བ་ལས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྐོར་ཞིང་བསྐོར་ཞིང་སླར་ལ་གཟིངས་ཀྱི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་འབབ་པ་བཞིན་དུ། བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ནོར་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།

The nature of mind is the coemergent wisdom of the buddha, abiding from the very beginning. Although there is no buddha apart from that, one should practice in the manner of meditative equipoise within the very essence that realizes the meaning of the guru’s instructions as they are closely shown. One should meditate on wisdom as the essence of that itself; because those supreme weapons of the guru’s instructions completely cut through one’s own conceptual forms, it is called wisdom. When the practitioner’s mind realizes these, the yogi who realizes the meaning is one who has attained manifest, perfect buddhahood—the dharmakāya. In this way, generosity, ethical discipline, patience, diligence, meditative concentration, and the ultimate essence of wisdom are to be explained as the manner in which all phenomena are subsumed. As it is said: "Just as a crow flying from a ship circles and circles, then lands back upon it again." The meaning of this is as follows: for the sake of obtaining jewels, a ship is set upon the ocean. To examine the omens of awareness, crows are caught and enticed with milk; then, by waving a yak-tail fan, those crows fly but do not go elsewhere. Just as they circle and circle and then land back at that very spot on the ship, so too, upon the ocean-like instructions of the sublime guru, for the sake of obtaining the jewel of the dharmakāya—

ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའི་གཟིངས་བཅས་ནས་སྣང་སྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་དོན་འོ་མ་ལྟ་བུ་ལ་བློ་བྲིད་དེ་ཤེས་པར་བྱ་རོག་གར་དགར་ཡན་དུ་བཅུག་པ་ལས་སླར་ལ་བསྐོར་ཞིང་སླར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་བབས་སོ། ། ད་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་སྦྱར་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་ལ་ཞེན་པས་འཆིང་བར་མ་བྱེད་ཅིག། ཀྱེ་ཧོ་རྨོངས་པ་མདའ་བསྣུན་གྱིས་སྨྲས་པ། ཉ་དང་ཕྱེ་ལེབ་གླང་ཆེན་བུང་བ་དང་། ། འདི་ནི་རི་དྭགས་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་བྱོས། ། མཆིལ་པ་རོ་ལ་ཆགས་བཞིན་མྱང་བ་དང་། ། རེག་བྱ་བདེ་ལ་དང་པོར་གནས་པའི་ཚུལ། ། སྟོང་པ་དྲི་ཡིས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ། སྣ་མའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་དང་པ་དང་། ། དབྱེར་མེད་གླུ་ལ་མྱུར་དུ་རྒྱུག་པའི་རིགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡུལ་ཞེན་པ་དང་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོགས་པས་བཅིངས་པར་མ་བྱེད་ཅིག། དེ་བས་ན་ངོ་མཚར་བའི་དོན་ཏེ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀྱེ་ཧོ་རྨོངས་པ་ཞེས་བོས་ཏེ། ། དེ་དག་གིས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། མདའ་སྣུན་གྱིས་སྨྲས་པ་ལ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། ཉ་རོ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཕྱེ་མ་ལེབ་རེག་བྱ་ལ་ཆགས་པ་དང་གླང་པོ་ཆེ་ཨ་ག་རུ་ནག་པོའི་དྲི་ལ་ཆགས་པ་དང་། བུང་བ་མེ་ཏོག་གི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་དང་། རི་དྭགས་ཨེ་ན་ཡ་གླུ་སྙན་ལ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བལྟ་བར་བྱོས་ཤིག། དེ་དག་ནི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཆགས་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།

Having dismantled the raft of ordinary consciousness, appearances and existence are bound into the body of Mahāmudrā. Thus, the meaning of continuous mindfulness—like milk—is to be understood by leading the mind away from its habitual wandering, like a crow, and then turning it back to settle once more into that very essence. Now, the attachment to the qualities of sensory desire is shown through an analogy of suchness: "Do not be bound by attachment to objects! Oho! Listen to the words of the Madman of Bhata: 'Look at this like the fish, the moth, the elephant, the bee, and the deer. Like the sparrow tasting its attachment to the bait, the way of abiding in the pleasure of touch, the pervasion of emptiness by fragrance, the exquisite jasmine flower, and the kind that rushes quickly to the inseparable song.'" The meaning of this is: "Yogin, do not be bound by attachment to the objects of sensory qualities or by dualistic conceptualization." Therefore, this is a marvelous point. Addressing all sentient beings of saṃsāra as "Oho! You fools," the implication is: "Listen to what the Madman of Bhata says!" What are they? Just as the fish is attached to the bait, the moth to the touch, the elephant to the scent of black agarwood, the bee to the color of the flower, and the eneya deer to the sweet song, you should look at the meaning of suchness in that same way. If one asks, "Are these not flawed, since the increase of attachment becomes the cause of saṃsāra?" it is not so.

ཉ་མཆིལ་པའི་རོ་ལ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རོ་མྱོང་བ་དང་། (བྱེ་,ཕྱེ་)མ་ལེབ་རེག་བྱའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་དང་པོར་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དྲི་ལ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་བདེ་བ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་སྟོང་པའི་དྲི་ཡིས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་། བུང་བ་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་དང་བར་ཤེས་པ་དང་། རི་དྭགས་གླུ་ལ་རྒྱུག་པ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པའི་གླུ་ལ་མྱུར་དུ་རྒྱུག་པའི་རིགས་སོ། ། ད་ནི་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་སེམས་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་སྣང་། ། དེ་སྲིད་མགོན་པོ་ལ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། ། ཆུ་དང་རླབས་དག་ཀྱང་ནི་གཞན་ཡིན་ནམ། ། སྲིད་དང་མཉམ་ཉིད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་གིས་སེམས་ནི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་སྣང་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་འཕྲོ་བ་དེ་སྲིད་དུ་བླ་མ་དམ་པའི་མགོན་པོ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ནི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་མི་རྟོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེ་བས་ན་རང་བཞིན་རྣལ་མ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དཔེར་ན་ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཆུ་དང་རླབས་དག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་ནམ་སྟེ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ངོ་བོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཡིན་ནོ། །

Just as a fish is attached to the taste of bait, the yogi tastes the flavor of suchness (tathatā). Just as a moth is attached to the pleasure of touch, the yogi initially abides in the manner of the bliss of body and mind. Just as an elephant is attached to a scent, the yogi is unattached to bliss and should be pervaded by the scent of emptiness. Just as a bee is attached to color, the yogi should recognize the flower of the Great Seal (mahāmudrā) of the dharmakāya within appearance and existence. Just as a deer runs toward a song, the yogi should swiftly run toward the song of the inseparability of bliss and emptiness. Now, the inseparability of appearance and emptiness shall be shown: "Whatever appears as the proliferation of the mind, For that long, it is the nature of the Protector. Are water and waves indeed different? Existence and equality are the nature of space." The meaning of this is: for whichever yogi, whatever appears as the proliferation of the mind, for as long as it proliferates, it is the meeting with the Protector, the sublime guru. Beyond that, there is no suchness to be realized as a different nature. Therefore, it is not as if the authentic nature could become something else. For example, although there are immeasurable waters and waves in the great ocean, are they different from it? They are not. Thus, because their essence is indivisible, the essence of existence and the equality of nirvāṇa are naturally pure, like the essence of space.

ད་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ནུས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་སྟོན་ཏེ་གང་གིས་ཐོས་པ་ཡི། ། དགོས་པ་གང་ཡིན་དམ་པ་སྐྱོང་བ་ན། ། གདུག་པའི་སྐུངས་ས་རྡུལ་བཞིན་རློག་པར་བྱེད། ། སྙིང་ག་ཉིད་དུ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ། བླ་མ་དམ་པ་གང་ཞིག་གིས་སྟོན་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་དག་སློབ་པ་པོ་གང་གིས་ཐོས་པའི་དགོས་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའི་དམ་པ་སྟེ། དེ་དག་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གདུག་པའི་སྐུངས་ས་དེ་དག་རྡུལ་བཞིན་རློག་པར་བྱེད་དོ། ། རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་སྙིང་ག་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ནུབ་པ་དེ་ཡང་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དོན་ལ་ཇི་བཞིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བྱའོ། ། ད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཚུལ་དུ་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ན། ། དེ་སྙེད་ཆུ་རུ་རོ་མཉམ་འགྱུར། ། ཇི་ལྟར་མར་ལ་མར་གཞག་མཚུངས། ། སེམས་དང་སྣང་བ་དེ་བཞིན་སྨྲ། ། སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས། ། མགོན་པོ་སུས་ཀྱང་མཚོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དཔེར་ན་ཆུའི་ཐིགས་པ་ལ་ཆུའི་ཐིགས་པ་བཞག་ན་ཇི་སྙེད་དུ་བཞག་པ་དེ་སྙེད་ཆུ་རུ་རོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྲིད་མར་གྱི་ཁུ་བ་ལ་མར་བཞག་པ་དེ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ་མར་དུ་རོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། ། སེམས་སྣང་བ་ལ་བཞག་པ་དང་སྣང་བ་སེམས་ལ་བཞག་པའི་ངོ་བོས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།

Now, the specific power shall be demonstrated: "Whoever teaches and whoever hears, Whatever the purpose, when the sublime is maintained, The lair of the venomous is crushed like dust, And it dissolves into the heart itself." The meaning of this is as follows: When a sublime guru teaches those authentic meanings and a student hears them, what is the purpose? It is the sublime ordinary awareness (prākṛta-jñāna). When that is maintained through continuous mindfulness, the lairs of the venomous conceptual thoughts are crushed like dust. The immeasurable varieties of realization dissolve into the heart, which is ordinary awareness itself. That "dissolving" is merely an illustration; in reality, it refers to the realization of suchness (tattva) exactly as it is. Now, the nature of suchness shall be illustrated: "Just as when water is placed in water, It becomes of one taste as much water as there is; Just as when butter is placed in butter, So too are mind and appearance described. The Protector, who possesses both faults and virtues, Cannot be illustrated by anyone." The meaning of this is: For example, if a drop of water is placed in water, however much is placed, it becomes of one taste as water. It is similar to when liquid butter is placed in butter; it becomes of one taste as butter. By the nature of placing appearance in mind and placing mind in appearance, the suchness of coemergent wisdom (sahaja-jñāna) is realized.

དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོ་མཉམ་པ་སྟེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་རྗེ་བཙུན་པ་རི་བོ་པའི་ཞལ་སྔར་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཅིར་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་ལ་རྟོགས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་མ་བཅོས་པར་བཞག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་འདི་ནི་མགོན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོགས་པ་སུས་ཀྱང་མཚོན་པར་མི་ནུས་ཤིང་མཚོན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ལ་གདམས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྨོངས་པ་དག་ལ་གཉེན་པོ་གང་ཡང་མེད། ། ཁྱོད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེན་ཏམ་ཅི། ། ནགས་ལ་མཆེད་པའི་མེ་ལྕེ་ཇི་བཞིན་དུ། ། གོང་དུ་བབས་པ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཀུན། ། ཇི་ལྟར་སྣང་དང་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས། ། རྩ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་བྱོས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རྨོངས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་གཉེན་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ། ། དེ་བས་ན་སེམས་ཁྱོད་ནི་སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཅིར་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེན་ཏམ་ཅི། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནགས་ལ་མེ་ལྕེ་མཆེད་པ་བཞིན་དུ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་བབས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཀུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་རྣམས་རྩ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱོས་ཤིག་པའོ། ། ད་ནི་མཉམ་པའི་དོན་ལ་ཟུག་རྔུའི་ཚེར་མས་གནོད་པ་དེ་བསལ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།

These are non-dual and of equal taste, becoming fully perfected within the state of great bliss. Therefore, it will be spoken of in that very way in the presence of the venerable Ripo-pa. Consequently, the essence of the nature of mind is that which appears as anything at all within the meaning of not being anything at all. If one conceptualizes appearances, they become a fault; if one leaves them uncontrived, the qualities of a buddha are realized. This mind endowed with that cannot be characterized by anyone, such as the Protector, the Buddha Bhagavan, nor will it ever be characterized. Now, the instruction on the limits of that very reality will be shown: "For the deluded, there is no remedy whatsoever. Are you attached to emptiness? Just like a flame spreading through a forest, All these appearances that descend above— All things, however they appear and are renowned, Make them one with the root, emptiness." The meaning of this is that ordinary consciousness is great delusion; for such, there is no remedy whatsoever. Therefore, O mind, are you attached to the nature of mind, which is emptiness that is not anything at all? Everything that becomes an object of the senses is like a flame spreading through a forest, descending into the aforementioned meaning of not being anything at all. "All these appearances are likewise" means that because all things, however they appear and are renowned without exception, have the dharmakāya as their root, make them one with emptiness. Now, the removal of the harm caused by the thorns of pain regarding the meaning of equality will be shown:

གལ་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཉམ་པའི་སེམས། ། སྙིང་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱམས་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། ཏིལ་གྱི་ཤུན་པ་ཙམ་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཀྱང་། ། ནམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པར་ཟད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ནི་གལ་ཏེ་འམ་བརྒྱ་ལམ་ན་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་དང་བདེ་བ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ངོ་བོ་ལ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་མའི་མཆོག་སྟེ། སྙིང་དེ་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་བྱམས་པའི་སེམས་ཉིད་བྱ་བར་རིགས་ལ། གཡེང་བ་དང་གནོད་པའི་ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཏིལ་གྱི་ཤུན་པ་ཙམ་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་གི་སེམས་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ནམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་སྐྱེས་པར་བྱེད་པར་ཟད་དོ། ། ད་ནི་དཔེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གྲོགས་པོ་ཕག་དང་གླང་པོ་སྨྱོན་པ་ལྟོས། ། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རྟོག་བྲལ་གཏན་དང་ཆགས་པའི་བཟའ་གཏད་བྲལ། ། རྣམ་རྟོག་ཀློང་དང་དམག་བཟློག་སྡིག་པར་བྲལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་པོ་ཞེས་བོས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕག་དང་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་དང་གནོད་སྦྱིན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྨྱོན་པ་ལྟོས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་དག་གིས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་མི་མཐུན་ནོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། ཕག་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ཀྱང་ཟས་ལ་གཙང་བཙོག་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །

"If the mind is equal toward the pleasant, And the very nature of love cherishes the heart, Then even a sting as small as a sesame husk Will result in nothing but suffering." The meaning of this is: if a yogi, by some rare chance, possesses a mind that is luminous, non-conceptual, blissful, and pleasant in essence—realizing it to be "nothing whatsoever"—that yogi is the supreme of gurus. It is appropriate to cherish that heart and maintain a mind of love toward it, and to remain free from the stings of distraction and harm. Why is that? Because even a sting as small as a sesame husk harms the minds of such yogis, resulting only in the arising of suffering. Now, the conduct that is like an example will be shown: "Look at the friend, the pig, the mad elephant; It is not as it appears. Free from conceptualization, stable, and free from the attachment of grasping, Free from the expanse of discursive thought and the army of sin." The meaning of this is: addressing yogis as "friends," the sense is: "Look at the city pig, the king's elephant, and the madman possessed by a yakṣa." What do they do? Their conduct is in accordance with the Dharma for yogis; in order to negate the discordant factors, it is unlike those [ordinary beings]. What are they like? Just as the pig is free from conceptualization, yogis are also free from conceptualization, having no distinction between clean and unclean food.

གླང་པོ་ཆེ་ཡིད་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་ཤིང་བརྟན་པ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་དག་ལ་ཡང་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་ཕྱི་ནང་གི་གཡེངས་པ་དག་གིས་བློ་བསླད་པར་མི་ནུས་ཤིང་བརྟན་པའོ། ། སྨྱོན་པ་ནི་ཆགས་པའི་བཟའ་གཏད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ཀྱང་སུ་ལ་ཡང་ཆགས་པར་མི་བྱ་ཞིང་སྤྱོད་པ་བཟའ་གཏད་དང་བྲལ་བར་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་དག་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་དཔེ་ཉེ་བར་འགྲུབ་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་གློང་བ་དང་། ཕ་རོལ་པོའི་དམག་ཟློག་པ་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་སླུ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་ནོར་བུའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་དགོས་པ་བཞིན། ། འཁྲུལ་པ་གཞིག་པའི་མཁས་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། ། ངང་ལས་རང་རིག་བདེ་ཆེན་བག་ཆགས་གཟུགས། ། ཐམས་ཅད་དེ་ཚེ་མཁའ་མཉམ་དེ་ལྟར་འགྱུར། ། ཀ་ལ་ཀུ་ཏ་རྨོངས་སུ་མི་རུང་སྟེ། ། རང་གཞན་མཁའ་མཉམ་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིན། ། ཡིད་དེ་ཡིད་མ་ཡིན་པར་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣོད་བཟང་པོའི་ནང་དུ་བཞག་ནས་མཆོད་པ་ཕུལ་ཏེ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་དགོས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བླ་མའི་གདམས་ངག་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་རྟེན་གང་ཟག་གི་སྣོད་བཟང་པོའི་བློ་ལ་བཅུག་སྟེ།

Just as an elephant that cannot be diverted and is steadfast, so too yogis cannot have their minds corrupted by māras, non-Buddhists, adversaries, or internal and external distractions, but remain steadfast. "The madman" is one who is free from the attachments of worldly concerns; likewise, yogis should not be attached to anyone and should conduct themselves in a manner free from such attachments. Because they are similar to these, the concordant example is established. Yogis must stir the ground of conceptual thought, repel the armies of adversaries, and remain free from sins such as taking life. Why is that? Because as long as there is conceptualization of duality, the ripening of karma will unfailingly occur. Now, the way to benefit sentient beings through the example of a jewel shall be shown: "Just as the needs of a wish-fulfilling jewel are met, The wise who destroy delusion are truly wondrous. From the state of naturalness, self-aware great bliss, the forms of habitual tendencies— At that time, all become equal to space. Kala and Kuta are not to be deluded; One holds self and others as equal to space with the mind. That mind is made to become non-mind." The meaning of this is as follows: just as when a precious wish-fulfilling jewel is placed inside a fine vessel, offerings are presented, and prayers are made, the necessary purpose arises exactly as requested; likewise, the precious jewel of the guru’s oral instructions is placed within the mind of the individual who is a fine vessel.

ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའི་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་ངེས་པའི་ཤེས་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་ན་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་ལུས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ལ་མཁས་པ་སྟེ་ངོ་མཚར་ཆེའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གཞན་ལས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། རང་ལ་རང་རིག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་སྣང་བ་དང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་ངོ་། ། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ན་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཀ་ལ་ཀུ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀ་ཀ་པ་ཨ་ཨི་ཏ་དང་། ། ལ་པ་ནི་ཧ་རི་ཧ་དང་། ། ཀུ་ཀུ་པ་ར་ན་ཧེ་དང་། ། ཏ་ཏ་པ་ཤི་ནེ་ཀེ་དང་སྟེ་བརྡའི་དོན་ཏོ། ། དེ་དག་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐ་མལ་ཉིད། ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་གསལ། ། རེ་དོགས་གཉིས་འཛིན་བླང་དོར་མེད། ། འདི་རྟོགས་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། ། མ་རྟོགས་ནང་དང་ཕྱི་རུ་བལྟ། ། ངེས་པ་སྐྱེས་ནས་གོ་རིམ་ཉིད། ། བསོད་ནམས་ཚོགས་བསགས་ལ་བརྩོན་པ། ། འདི་ནི་དམ་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། ། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། ཆུ་བོ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད། ། དབང་པོ་ཡུལ་ཕྲད་བདེ་བའི་མཆོག། དྲན་པ་བསྟེན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལ་སྔོན་འགྲོ་བའོ། ། དྲན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྟེན། ། སེམས་ཉིད་བླ་མ་དམ་པར་བཀུར། ། དགག་པར་དོར་ཞིང་ཅི་སྟེར་སྤྱད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཚུལ་ལོ། ། སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། སྣང་བ་བདེ་ཆེན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། ། འགྲོ་འོང་སེམས་ཅན་སྤྲུལ་པའི་བདག། དམ་པ་དག་ལ་རྟོག་པའོ། ། འདི་དག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་ལོ། ། སེམས་ཉིད་རྣལ་མའི་ངང་གནས་ན། །

If one offers the offering of ordinary awareness and then makes the supplication of certain awareness, all delusions without exception will be pacified in that very instant. To be skilled in the meaning of these is truly wondrous. These are not obtained from anything else; rather, this great bliss of self-knowing within oneself appears in the manner of appearances and mind as the form of habitual tendencies. When ordinary awareness is realized, all conceptual constructs at that time become equal to space. Regarding the term kala kutā: ka ka pa a i ta, la pa ni ha ri ha, ku ku pa ra na he, and ta ta pa shi ne ke—these are the symbolic meanings. To clarify them: Ordinary experience itself is clear as the nature of space. Without hope or fear, dualistic grasping, or acceptance and rejection, Realizing this is Samantabhadra. Without realizing it, one looks inward and outward. Once certainty has arisen, the very sequence Of striving to accumulate the collection of merit Is the sublime path. All appearance and existence is the dharmakāya, Its very nature like a flowing river. The meeting of sense faculties and objects is supreme bliss; Relying on mindfulness is supreme. This is the preliminary for the four modes of conduct. Rely on mindfulness in suchness. Honor the nature of mind as the sublime guru. Cast away what is to be negated and practice whatever is given. This is the common way. The nature of mind, uncontrived, is the dharmakāya. Appearances are the sambhogakāya of great bliss. The coming and going of sentient beings is the master of the nirmāṇakāya. This is the realization of the sublime ones. These are the extraordinary ways. If one abides in the state of the genuine nature of mind,

སྤྱོད་པ་དྲུག་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ་མྱོང་ནས། ། དགེ་དང་སྡིག་པའི་བྱེ་བྲག་མེད། ། འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་ལོ། ། རྣལ་མ་རྟོགས་པ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། སྡིག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་མི་མྱོང་། ། དགེ་བའི་བདེ་བས་འབྲས་བུ་མིན། ། རྨི་ལམ་བཞིན་ལྟ་ཅི་བདེར་སྤྱོད། ། འདི་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། ། ཀ་ནི་རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ་བ་སྟེ། ། ལ་ནི་མ་བཅོས་དོན་གྱི་གཙོ། ། ཀུ་ནི་རྣམ་རྟོག་མཐའ་དང་བྲལ། ། མ་ཤེས་སྨྲར་མེད་མཉམ་ཉིད་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པའོ། ། དེ་བས་ན་སྨོས་སུ་མི་རུང་བ་སྟེ། རང་བཞིན་རྣལ་མ་འདི་དག་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྟོག་པའི་ཟུག་རྔུ་ཡིན་ཏེ། ། ཡིད་དེ་དག་དང་དྲན་པ་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པར་ཤུགས་ཀྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ནི་དམ་པའོ། ། ད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་མཛེས་སྐྱེས་པའི་མཆོག་ཏུ་མཛེས། ། ཁྱིམ་དང་ཁྱིམ་ན་དེ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། ། བདེ་ཆེན་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མིན། ། འགྲོ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་མདའ་བསྣུན་སྨྲས། ། དེ་ནི་བསམ་མེད་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཀྱེ་མ་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་རང་ལ་དྲིས། ། སྙིང་པོ་རང་བཞིན་དག་པའི་རྟོག་པ་ལ། ། རང་བཞིན་གནས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་བར་རིགས། །

What is the use of the six modes of conduct? Having tasted the flavor of great bliss, there is no distinction between virtue and non-virtue. This is the unsurpassed way. Realizing the natural state is perfect buddhahood; one does not experience the ripening of non-virtue, nor is there a result of virtuous bliss. Like a dream, enjoy whatever is pleasant. These are the ways of suchness. Ka is free from effort and achievement; la is the primary meaning of the uncontrived; ku is free from the extremes of conceptual thought. Ma is the inexpressible equality of the unknown. This is explained as the way of the inconceivable. Therefore, it is beyond description; because these natural states are equal to space, they are grasped by the mindful mind. Yet even that [grasping] is the thorn of conceptualization. The mind and mindfulness will spontaneously become non-conceptual; this is the sublime. Now, the nature of the inconceivable shall be shown: Naturally beautiful, it is the most beautiful of the born. It is described as being in every house and home, yet the state of great bliss is not fully known. Saraha said that all beings are the emanations of the mind. That is beyond thought and is not conceptual. Alas! O yogi, ask yourself! Regarding the conceptualization of the pure nature of the essence, it is right to look with a mind that abides in its own nature.

ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་གིས་མཛེས་པར་བྱས་པའི་སེམས་རྣལ་མ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པའི་དོན་འདི་དག་ཐེག་པ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་དང་ཚིག་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁྱིམ་ན་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། (འོ་,ལོ་)ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཏུ་བཤད་དུ་ཟིན་ནས་ཀྱང་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་རག་ལས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མིན་ནོ། ། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའམ། དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མ་ཡིན་པར་མདའ་བསྣུན་སྨྲས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསམ་དུ་ཡང་མེད་དེ། རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཀྱེ་མ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་གི་སྒོམ་པ་ནི་རང་གི་དྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་མ་ཡིན་པ་གཞན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོའོ། ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་རྟོག་པར་ཅིར་ཡང་སྣང་ངོ་། ། དེ་དག་ནི་སེམས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་བའི་རིགས་སོ། ། ད་ནི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་གདམས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཕྱི་ནང་མཉམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ། ཤེས་བྱེད་དེ་འགོག་པར་ནི་བླ་མའི་ལུང་། ། མགོ་སྙིང་ལྟེ་གསང་རྐང་ལག་སྤངས་པ་སྟེ། །

The meaning of this is as follows: the nature of the mind, beautified by the instructions of the sublime guru, is the genuine, non-dual mind. From the inseparability of bliss and emptiness, there arises a supreme identity adorned by continuous mindfulness. Although these points have been explained for tens of millions of aeons in the lower vehicles through houses of terminology, words, and conventions, the state of great bliss—which depends upon the instructions of the sublime ones—is not fully understood. Regarding the cognition of all beings, some assert that all appearances are the delusions of the mind, while others assert that they exist in a manner other than that. Saraha says they are not so. Why is that? Because all phenomena of appearance and sound are the innate nature of great bliss, they are beyond thought and are not conceptualizations either. Alas, all yogis, you should ask yourself about the meditation on suchness! Why? Because nothing other than oneself appears. What is that "self"? It is the essence, because it is primordially pure. Furthermore, for the yogi whose nature is pure from the beginning, everything appears as conceptualization. These are to be viewed by the mind that abides in the natural state of ordinary awareness. Now, the instruction on that very meaning will be shown: "Then, knowing the outer and inner to be equal, The guru’s oral transmission is the cessation of the knower. Abandoning the head, heart, navel, secret place, and limbs..."

ངས་མཐོང་བསམ་པའི་ཡུལ་ནི་མཆོད་པར་བྱེད། ། གཞན་དག་བསམ་པའི་ཡུལ་ནི་འགག་པར་འགྱུར། ། གལ་ཏེ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་མཚོན་དུ་འགྲོ། ། རླུང་དང་ཡིད་ནི་མི་གཡོ་བརྟན་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་མཐོང་བའི་རྟགས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་མཉམ་པར་ཤེས་ཤིང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་སྟེ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཤུགས་ཀྱིས་འགོག་པ་ལ་ནི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་སྟེ་དེ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ནི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྦྱོར་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཞི་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་སྔོ་ཞིང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གདབས་པ་དང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་དབང་རྣམ་པ་བཞི་གོ་རིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་དམ་ཚིག་སྲུང་བ་དང་། དེ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡན་ལག་ཤུགས་ཀྱིས་སྤང་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གནས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དོན་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ང་མཐོང་ཞེས་པ་སྟེ་ཐ་མལ་གྱི་ངའོ། ། དེ་དག་བསམ་པའི་ཡུལ་ནི་དོན་དམ་པའོ། ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མཆོད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་ཤེས་སོ། ། དེ་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་གཞན་དང་གཞན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དག་བསམ་པའི་ཡུལ་རྟོག་པ་ཅན་དེ་དག་ནི་ངང་གིས་འགག་པར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་སློབ་པ་པོ་དག་གི་བློ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ནི་མཚོན་དུ་འགྲོ་སྟེ།

That which I see is the object of thought, which is offered; the objects of thought of others will cease. If the mind is pointed out by the mind, the wind and the intellect will become unwavering and stable. The meaning of this is as follows: the signs seen by those yogis who have experienced it are the realization of the equality of the outer and the inner, seeing that which is nothing at all—indeed, it is nothing. The instruction of the gurus regarding the spontaneous cessation of that which makes one understand in such a way is that very reality itself. By realizing that reality directly, one precedes all virtues with the preliminary application of great compassion, the four actualities of the accumulations of merit and wisdom, and the making of vast aspirational prayers for the sake of bringing all sentient beings to full maturity. Furthermore, one maintains the samaya that causes all of those to abide in the sequence of the four empowerments, and the branches of the accumulation of merit that stabilize them are naturally abandoned; yet, even if one abides in those, it would be meaningless. If one asks what is meaningful: "I see" refers to the ordinary "I." The object of thought for those is the ultimate truth. The certainty that completes the sublime accumulation of merit is the act of offering. Those who have experienced them and those who conceptualize the self as being this or that—the objects of thought that are conceptual—are naturally ceased. If, for the sake of explaining it to the minds of students, the mind goes to point out the mind:

དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་སྐྱོན་དང་བཅས་པའོ། ། མཚོན་པའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ན་རླུང་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ། མཚན་མ་ལ་མི་གཡེངས་ཤིང་མི་རྟོག་པ་ལ་བརྟན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་རྣལ་མའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལན་ཚྭ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟར། ། དེ་ལྟར་སེམས་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་དག་ལ། ། དངོས་པོར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐིམ་པར་འགྱུར། ། དེ་ཚེ་བདག་དང་གཞན་ནི་མཉམ་པར་མཐོང་། ། འབད་དེ་བསམ་གཏན་བྱས་པས་ཅི་བྱར་ཡོད། ། བརྟགས་གཅིག་ལ་ནི་ལུགས་རྣམས་མང་པོ་མཐོང་། ། འོངས་པ་མ་མཐོང་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་མཐོང་མེད། ། རང་འདོད་པ་ཡིས་རང་རིག་གསལ་བར་འགྱུར། ། རང་བཞིན་འཇིག་ཅིང་གཞན་དང་འགལ་བ་ཡིན། ། མགོན་པོ་བདག་ནི་གཅིག་པོ་བཞིན་དང་ལྡན། ། ཁྱིམ་དང་ཁྱིམ་ནས་གྲུབ་མཐའ་དེ་སྒྲུབ་པའི། ། གཅིག་ཟོས་པས་ནི་གཞན་ཀུན་ཚིམ་པར་འགྱུར། ། ནང་བཞག་ཕྱི་རོལ་སོང་ནས་ཁྱིམ་བདག་ཚོལ། ། བཙལ་ཀྱང་མ་མཐོང་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་མེད་དེ། ། འདུག་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ཡིས་མ་ཤེས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཇི་ལྟར་ལན་ཚྭ་ཆུ་དག་གི་ནང་དུ་བཅུག་ན་དེ་ལ་ཐིམ་ཞིང་ལན་ཚྭའི་རོར་འགྱུར་བ་ལྟར་སེམས་རང་བཞིན་ཉིད་ནས་དག་པའི་ཚུལ་དག་ལ་དངོས་པོར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལན་ཚྭ་དག་བཞག་ན་དངོས་པོ་ཐིམ་ཞིང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པར་མཐོང་སྟེ་ཐ་མི་དད་དོ། ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་བཅས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་འབད་དེ་བསམ་གཏན་བྱས་པས་འཆིང་བའི་ཕྱིར་ཅི་བྱར་ཡོད་དོ། །

It is precisely that which is exhausted; anything else is flawed. If one conceptualizes the object of illustration, the wind and mental consciousness will cease; one will become stable in non-conceptuality without being distracted by signs. Now, the unerring, authentic meaning shall be shown: Just as salt dissolves into water, So the mind, in its very nature of purity, Dissolves the characteristics of conceptualizing entities. At that time, self and other are seen as equal. What is the use of striving in meditative concentration? One sees many systems in a single investigation; That which came is not seen, nor is it seen later. Through one's own desire, self-awareness becomes clear. The nature is destroyed and contradicts others. The Protector and I are like a single person. From house to house, to establish that philosophical tenet, By eating one, all others are satisfied. Having placed it inside, one goes outside to seek the householder; Though sought, it is not seen, nor is it there later. Even while staying, one does not know it. The meaning of this is: just as when salt is placed in water it dissolves into it and becomes the taste of salt, so too, if the salt of the characteristics of conceptualizing entities is placed within the manner of the mind’s natural purity, entities dissolve and become the taste of great bliss. At that time, self and other are seen as equal and are inseparable. Thus, striving in meditative concentration with effort and achievement toward that very object which is not realized in that way serves only to bind one; what is the use of it?

གཉུག་མའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བརྟགས་གཅིག་ལ་ནི་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོགས་པས་བརྟག་པར་ལུགས་རྣམས་མང་པོར་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་དུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བྱིས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནམ་མཁའ་ལ་ཚད་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་པར་ཟད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འོངས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་མཐོང་བ་མེད་དོ། ། སེམས་ཙམ་དག་གི་འདོད་པ་ནི་རང་གི་འདོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རང་གི་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པར་སྨྲས་ཏེ་དེ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་དང་འདྲའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འཇིག་ཤིང་དབུ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མགོན་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་རང་བཞིན་གྱི་བཞིན་དང་ལྡན་ནོ། ། དེ་དག་ཀྱང་བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་གི་ཁྱིམ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཁྱིམ་ནས་གྲུབ་པའི་མཐའ་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བ་དེ་གྲུབ་པའོ། ། དེ་ནི་མ་བཅོས་པའི་དོན་ཏེ་དེ་གཅིག་པུ་རྣལ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཟོས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མ་ལུས་པ་གཞན་ཀུན་ཡང་ཚིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཁྱིམ་གྱི་བདག་པོ་དེ་དག་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློའི་གཏིང་གི་ནང་དུ་བཞག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་སོང་ནས་ཐ་སྙད་ལ་རྣམ་པར་བརྟེན་པའི་མཐུས་ཁྱིམ་བདག་ཚོལ་ལོ། ། བཙལ་བའི་དོན་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་ངོ་། ། ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་མཐོང་བ་མེད་དེ་རང་ཉིད་ལ་ངང་གིས་འདུག་པར་གྱུར་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྟོག་གེས་བསླད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡིས་མ་ཤེས་སོ། །

Regarding the single analysis of the suchness of the innate reality, many systems of analysis are seen through diverse conceptualizations. If one asks, "Is it possible to see it?" it is merely an analysis by those of childish disposition who are like those measuring the sky; they have not arrived at suchness, nor will they see it later. The assertions of the Cittamātra are spoken to establish a self-luminous essence through the force of their own desires, and that is similar to the "self" (ātman) of the non-Buddhists. Therefore, it destroys the natural state and contradicts others, such as the Madhyamaka. The meaning free from negation and affirmation is the dharmakāya, the protector, the nature of great bliss, the single ordinary awareness possessing its own natural face. That is also established from the house of the sublime guru’s oral instructions and the house of one’s own experience; that is the establishment free from negation and affirmation. That is the uncontrived meaning; by eating that single, authentic experience in the manner of direct realization, all other philosophical tenets without exception will be satisfied. That is self-arisen wisdom. Having placed the masters of that house within the depths of one’s own intellect, one goes outside and, through the power of relying on conventional terminology, searches for the masters of the house. Those objects sought are not found; because they are nothing at all, they are not seen. Later, they are not seen by them either; although they abide naturally within oneself, they do not know it because they are corrupted by the conceptual analysis of discursive thought.

དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། བླ་མའི་གདམས་ངག་ཁྱིམ་མཆོག་དམ་པ་དང་། ། ཉམས་མྱོང་ཁྱིམ་ནས་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་རྟོག། མ་བཅོས་རྣལ་མའི་ཟས་ཤིག་ཟ་འགྱུར་བས། ། གྲུབ་མཐའ་མ་ལུས་ཀུན་ཀྱང་ཚིམ་པར་འགྱུར། ། རྨོངས་པ་མ་རྟོགས་ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་བརྟེན། ། བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད་འདུག་ཀྱང་དེ་མ་ཤེས། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ། རྦ་རླབས་མེད་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་མཆོག། རྙོག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ཅི་མི་བཞག། ཆུ་དང་མར་མེ་རང་གསལ་གཅིག་པུ་ཞོག། འགྲོ་དང་འོང་བ་རོ་གཅིག་མི་དོར་རོ། ། སྔ་ན་མེད་པའི་སྒེག་མོ་དང་ཕྲད་ནས། ། ཉལ་བས་སེམས་ནི་གཞི་མེད་པ་ལ་བརྟེན། ། རང་རིག་གཟུགས་དང་ཐ་དད་མ་ལྟ་ཅིག། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལག་ཏུ་གཏོང་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སེམས་ཉིད་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་དེ་དག་ལ་སེམས་བཅོས་པའི་རྦ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླབས་དག་གིས་གནོད་པ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ནི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟེ་མཆོག་གོ། ། དེ་བས་ན་དོན་དེ་ཉིད་ནི་རྙོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་བསམ་གཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། མཉམ་པའི་དོན་དེ་ལ་སེམས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བཞག་སྟེ་གཞག་གོ། ། ཆུ་མ་རྙོག་པའི་རྣལ་མ་དངས་པ་དང་མར་མེ་མ་བསླང་པ་དང་གསལ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་མ་བཅོས་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞོག་ཅིག། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང་འགྲུབ་པའི་མཐའ་དབུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་མི་འདོར་རོ། ། དེ་དག་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མེད་དེ། །

Therefore, from the Non-Abiding Tantra: "The guru’s quintessential instructions are the supreme, sacred house; From the house of experience, one realizes the absence of negation and affirmation. By eating the food of the uncontrived, natural state, All philosophical tenets without exception will be satisfied. The deluded, failing to realize, rely on conventional words; Though they search, they do not find it, and though it remains, they do not know it." Thus it is said. Now, the inseparability of bliss and emptiness will be shown: "The supreme Great Lord, free from waves; The stainless meditative concentration, where nothing is placed. Leave it as the single, self-luminous clarity of water and a lamp. Do not discard the coming and going as being of one taste. Having met the unprecedented beautiful maiden, By lying down, the mind relies upon the groundless. Do not look for self-knowing awareness as something separate from form. In this way, the Buddha is placed in the palm of one's hand." The meaning of this is as follows: the essence of the innate nature of the mind itself is not harmed by the waves of mental fabrication or the ripples of conceptual thought; that very reality is the supreme Great Lord of the ten grounds. Therefore, that very reality is stainless, because it is the sublime meditative concentration. Why should the mind not be placed in that state of equality? It should indeed be placed there. Just as water is naturally clear and undisturbed, and a lamp is naturally bright and unshaken, leave the uncontrived mind alone in suchness. Since the going of all sentient beings of the three realms and the coming of all the philosophical extremes, such as the Middle Way, are of one taste within one's own nature, they are not to be discarded. There is also no deliberate effort to achieve them.

སྲིད་པཱ་པཾ་ལི་པཱཾ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་བླ་མ་དམ་པ་ལས་སྔ་ན་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རོར་སྒེག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་དེ་དག་དང་ཕྲད་ནས་མཐར་ཕྱིན་པ་དག་གོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་པཾ་ལི་པྲ་པ་པྲི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་དག། བདག་ཉིད་ལ་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། ། དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་སྒེག་པ་ལ། ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་མོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དེ་དག་ཀྱང་པྲཾ་ལི་པྲཾ་པྲི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། ཉམས་མྱོང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཤིན་ཏུ་བདེ། ། བདག་གིས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས། ། འདི་ལ་སྨྲ་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་པཱ་པཾ་ལི་པྲཾ་པྲི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི། ཆོས་སྐུ་བདེ་ཆེན་སྨྲ་རུ་མེད། ། ཟབ་ཅིང་ཚད་དང་རྒྱ་ཚད་མེད། ། དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཤེས་མི་ནུས། ། རྟོགས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། པཱ་པྲི་པཾ་པྲི་ལཾ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་དག་གི་དོན་ནི། བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད། ། མཉམ་པ་ཕྱོགས་ཆ་ཆ་དང་བྲལ། ། ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚུངས་ཕྱིར། ། བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་མཐའ་ལས་འདས། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔ་ན་མེད་པ་དང་སྔ་ན་ཡོད་པ་དང་སྨྲར་མེད་པ་དང་མི་ཤེས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒེག་མོ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཇི་བཞིན་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྗོད་པའོ། །

It is called pā paṃ li pāṃ. The meaning of these is that, through the sublime guru, one realizes a meaning that did not exist before; because all phenomena sport as the flavor of great bliss and because they are the nature of great wisdom, one meets with those essences and reaches the ultimate. If one asks, "Is the meaning of these also something that did not exist before?" it is not so. It is called paṃ li pra pa pra. The meaning is: "The primordial essence of the dharmakāya exists within oneself; sporting without negation or affirmation, it is the mother from whom the Buddhas of the three times arise." Furthermore, it is called praṃ li praṃ pra ba. The meaning is: "The flavor of the experience of great bliss is extremely pleasant to experience. I am unable to speak of it; if one speaks of this, it becomes a fault." For that very reason, it is called pā paṃ li praṃ pra. The meaning of these is: "The dharmakāya of great bliss is inexpressible; it is profound, without measure or limit. Its very essence cannot be known; it is not something that can be realized." In order to clarify that very point, it is called pā pri paṃ pri laṃ. The meaning of these is: "The equality of the inseparable bliss and emptiness is equal and free from partiality or dimensions. Because it is identical to the nature of space, it transcends the extremes of expression and convention." Thus, these refer to the "sporting lady" of that which did not exist before, that which existed before, the inexpressible, the unknowable, and equality; they are spoken of solely in terms of knowing them as they are.

དེ་ཡང་ཤེས་པ་བག་ཡངས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣལ་མས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉལ་བའི་སེམས་ནི་གཞི་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་སེམས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་དང་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དང་། དེས་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་ཐ་དད་པའི་རྟོགས་པར་མ་ལྟ་ཅིག། འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ལག་ཏུ་གཏོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཚེ་མཛེས། ། གང་ཚེ་ལུས་དང་ངག་ཡིད་དབྱེར་མེད་པ། ། དེ་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ། དབྱེར་མེད་ངང་ལ་གཞག་པ་ཐོབ་མེད་ཀྱང་། ། བརྡ་རུ་མཚོན་ནས་གཞག་དང་ཐོབ་པར་སྨྲས། ། སྨྲས་པའི་ཚིག་ཏུ་ཞོག་ལ་དེ་དོན་བསྒོམས། ། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་སྟེ། ། མེད་པའི་ངང་ལ་གཞག་ཏུ་མེད་པའི་ངང་། ། དེ་ལ་གནས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྙིང་པོའི་ལམ། ། སྙིང་པོ་མེད་དུ་བརྗོད་པར་མ་ཡིན་གྱིས། ། དངོས་དང་སེམས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཤེས་པ་མེད། ། མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གང་གི་ཚེ་དོན་རྣལ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛེས་པའོ། ། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དབྱེར་མེད་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་(དང་,ངང་) ལ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །

Furthermore, because this is accomplished through the authentic conduct of relaxed awareness, it is said that the sleeping mind relies upon the groundless. Therefore, do not view the mind’s self-knowing wisdom (jñāna), the forms of appearing objects, the valid cognitions that establish them, and the objects realized by them as being distinct. Realizing it in this way is the handing over of the dharmakāya Buddha into one’s own hands. Now, the nature of continuous mindfulness shall be shown: When the coemergent nature is beautiful, When body, speech, and mind are inseparable, At that time, omniscience is attained. Although there is no attaining in the state of inseparability, It is spoken of as "attaining" and "placing" By way of symbolic indication. Set aside the spoken words and meditate on their meaning. There is not even a speck of something to be meditated upon; In the state of non-existence, there is no state to be placed. If one abides in that, it is the path of the essence of yoga. It is not that the essence is said to be non-existent; Knowing things and mind, yet without a knower— Enter into that non-existent vajra. The meaning of this is that when the genuine reality is experienced, the nature of coemergent wisdom is the beautiful dharmakāya. When yogis abide in the state of equality where body, speech, and mind are inseparable, at that time the omniscient Buddha is attained; that is abiding in the state where bliss and emptiness are inseparable. Thus, in the meaning of such realization, there is neither meditative equipoise nor subsequent attainment.

དེ་ལྟར་མེད་ཀྱང་མ་རྟོག་པའི་སློབ་པ་པོའི་བློ་ལ་བརྡ་རུ་མཚོན་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་སྨྲས་སོ། ། བརྗོད་བྱ་དེ་ཚིག་ཙམ་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་ཞོག་ལ་དེའི་དོན་བརྗོད་བྱ་དང་བྲལ་བ་སྒོམས་ཤིག་པའོ། ། བསྒོམ་དུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ངང་ལ་ནི་གཞག་ཏུ་མེད་པའོ། ། གཞག་ཏུ་མེད་པའི་ངང་ལ་བཞག་ན་མཆོག་གོ། ། དོན་དེ་དག་ལ་གནས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་སྙིང་པོའི་ལམ་མོ། ། སྙིང་པོའི་ལམ་བརྟགས་ཤིང་གནས་པའོ། ། སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོར་སྣང་བ་དང་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཤེས་པ་མེད་པའོ། ། མེད་པའི་དོན་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་བརྟག་དཀའ་བཀའ་དང་བྲལ། ། ཁྱིམ་བདག་དང་ནི་ཁྱིམ་བདག་མོ་ལོངས་སྤྱོད། ། ཡུལ་ནི་གང་མཐོང་བ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མ་བཅོས་པ་རྣལ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་དེ་བརྟག་དཀའོ། ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་ན་ཀུན་གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཁྱིམ་བདག་དང་ཆོས་ཉིད་མ་བཅོས་པ་རྣལ་མའི་ཁྱིམ་བདག་མོ་གཉིས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་མི་འགོག་ཅིང་རང་དགའི་ཚུལ་དུའོ། །

Although it is thus non-existent, for the sake of indicating it as a sign to the minds of learners who have not realized it, the terms "meditative equipoise" and "subsequent attainment" are spoken. Let the subject of expression be left as mere words, and meditate on its meaning, which is free from any object of expression. If one asks, "Is there something to be meditated upon?" there is not even a single atom to be meditated upon; within the state of those [phenomena], there is nothing to be placed. To rest in the state of that which cannot be placed is supreme. If one abides in those meanings, that is the path of the essence for the yogi. It is the examination and abiding in the path of the essence. As for the nature of what is called "essence," it cannot be described as something else; rather, it is the knowledge that all appearances and designations of entities are mind, and yet that knowledge is non-existent. That meaning of non-existence is the fivefold wisdom; because that itself is the nature of ordinary awareness, it is the "Vajra," and one should enter into it. Now, the characteristics of non-duality will be shown: "The essence is difficult to examine and free from words; The householder and the housewife enjoy; Whatever object is seen, that shall be explained." The meaning of this is that because the uncontrived, authentic suchness of the nature of phenomena (dharmatā) cannot be grasped by any measure, that essence is difficult to examine. Because it is the very experience of ordinary awareness for a fortunate individual, it is free from [conceptual] joy. At that very time, the householder—the universal ground (ālaya) of bodhicitta—and the housewife—the uncontrived, authentic nature of phenomena—enjoy together, without obstructing the qualities of sensory desire and in a manner of natural spontaneity.

ཡུལ་གང་མཐོང་བ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོར་བཤད་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ངོ་མཚར་གྱི་གླུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ། ང་ཡིས་རྩེད་མོ་བྱས་པ་ལ། ། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ཤ་ཐང་ཆད། ། མེ་བྱུང་བ་ནི་སྤྲ་བ་སྟེ། ། མེ་ནི་སྤྲ་བ་ཉིད་ལ་འབར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་གླུ་བླངས་པ་(ནང་,ན་ང་) ཡིས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཉིད་དོ། ། རྩེད་མོ་བྱས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་དུ་སྣང་བ་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་ཀུན་ལ་བྱའོ། ། ནུས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ་མ་མྱོངས་པ་རྣམས་སོ། ། ཤ་ཐང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བའི་དོན་གྱིས་བསླུས་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དཔེས་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ། མེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྤྲ་བ་སྟེ་བྱུང་བའི་མེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྤྲ་བ་ཉིད་ལ་འབར་ཞིང་སྲེག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་དེ་དག་བྱུང་སྟེ། འབྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་དེ་དག་སྣང་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཐིམ་མོ། ། ད་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གདམས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་མ་ཧོ་གཞན་ཡིད་མ་ཡིན་གཞན་མ་ཡིན། ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སྐྱེས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ། བདག་པོ་བཟང་ཞིང་རང་བཞིན་མཛེས་ཆགས་པ། ཡིད་ཀྱིས་གང་བའི་སེམས་དེ་རྣལ་མ་ཉིད། ། ཆགས་དང་ཆགས་བྲལ་མེད་པས་གཉུག་མར་གཞུག། སེམས་མཉམ་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་ངས་མ་མཐོང་། ། ཟ་ཞིང་འཐུངས་ལ་བསམ་པ་གང་ཡང་མེད། ། གྲོགས་མོ་དེ་ནི་སེམས་པ་གང་གནས་པ། ། ཕྱི་རོལ་པར་སེམས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་འཛིན། ། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་དང་ནི་དཔེ་དང་བྲལ། ། བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་(དུ་,ཏུ་)མ་སེམས་ཀྱེ། །

Whatever object is seen should be explained as the essence of the dharmakāya. Now, the song of wonder will be shown: "In my play, the children are exhausted. The fire arises from the tinder; The fire burns the tinder itself." The meaning of this is the song of the ultimate nature of mind. "By me" refers to the nature of mind itself. "From my play" refers to the entire collection of appearances and possibilities, which appear like the rays of the sun. "The children" refers to those who have not tasted the flavor of great bliss. "Exhausted" means they are deceived by the meaning of negation and affirmation. If one asks how these are to be practiced, it is illustrated by an example: the cause for fire to arise is the tinder, and the fire that arises burns and consumes that very tinder. Likewise, those phenomena that appear to the mind arise, and the mind itself, which is the source of their arising, completely dissolves into those appearances. Now, the instruction on the specific characteristics of reality itself will be shown: "Kye ma ho! It is neither other nor not other. The yogic conduct is free from birth. The master is excellent, and his nature is beautiful and passionate. That mind filled by the intellect is the natural state itself. Since there is neither attachment nor detachment, enter into the innate. Because the mind is equal, I, the yogi, see nothing. Eating and drinking, there is no thought whatsoever. That companion is the mind that abides. The outsider mind is seized by sufferings. It is free from illusory forms and examples. O, do not think of it as merely this much!"

རྩོལ་བ་གང་ལ་དབྱེར་མེད་པ་ཡི་ཀློང་། ། ཀློང་ནི་སྒོ་གསུམ་གང་དུའང་དྲི་མ་མེད། ། ཟླ་བ་ཆུ་འཛག་ནོར་བུ་རང་དབང་མིན། ། ཐབས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཀུན་ལ་དབང་སྒྱུར་བ། ། སེམས་ཉིད་དེ་ནི་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྡོམ་པ་ཤེས་པར་བྱ། ། ཡི་གེ་པ་ཡིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཁྱབ། ། ཀུན་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ། ཇི་སྲིད་ཡི་གེ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། ། དེ་སྲིད་ཡི་གེ་དམ་པ་རབ་ཏུ་ཤེས། ། ཡི་གེ་དག་པར་ཤེས་པས་སྣག་ཚ་ཡལ། ། རྩོལ་མེད་རིག་བྱེད་འདོན་པའི་དོན་དེ་ཉམས། ། དང་པོ་སེམས་དང་ཅིག་ཤོས་མི་ཤེས་ན། ། གང་ནས་ཤར་བ་གང་དུ་ནུབ་པར་བྱེད། ། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དེ་ལྟར་རབ་ཤེས་ན། ། བཅུ་བཞི་པ་ཡི་ས་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཚིག་བོས་ཏེ། ཀྱེ་མ་ཧོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཡིད་མ་ཡིན་ན་མཚུངས་པས་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། དོན་རྣལ་མ་དེ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་འབྱོར་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། འདི་དག་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཏེ་འགགས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དོན་དེའི་བདག་པོ་ནི་མ་བཅོས་པ་སྟེ་བཟང་པོ་ཡིན་ཞིང་ཆོས་སྐུ་རང་བཞིན་དང་ལྡན་ནོ། ། དེ་དག་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་སེམས་ནི་ཡུལ་གྱིས་གང་བ་སྟེ། སེམས་དེ་དག་གདུངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

In the expanse where effort is indivisible, the expanse is stainless in any of the three doors. The moon, the dripping water, and the jewel are not independent; through skillful means, one gains mastery over the entire kingdom. That very nature of mind is the accomplished yogi; one should understand it as the coemergent vow. The letter pa pervades all beings without exception; there is not a single thing among all that is without a letter. As long as one remains without letters, for that long one thoroughly understands the supreme letter. By knowing the letters to be pure, the ink vanishes; the meaning of reciting the Vedas without effort is realized. If one does not know the mind and its other [aspects] from the beginning, from where could they arise and where would they set? If one thoroughly understands the external just as it is, one will abide continuously on the fourteenth stage. The meaning of this is as follows: calling out the words of great compassion to all sentient beings of saṃsāra: "Kye ma ho! Suchness is not the mind of another. If it were not the mind of another, it would be identical and thus not distinct; if it were not other, it could not be attained. That authentic reality is endowed from the very beginning; its conduct is the suchness of total purity. These are free from arising and likewise from ceasing. The master of that reality is the uncontrived, the excellent, possessing the nature of the dharmakāya. These too are beautified by the accumulation of merit and should abide in the attachment of great compassion. The mind imputed by the conceptualization of difference is filled with objects; for those minds are tormented and suffer."

སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣལ་མ་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཉུག་མར་བཞུགས་ཤིག་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གང་གི་སེམས་ཉམས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཐུ་ཟད་པར་བྱས་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ངས་མ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བའི་རྒྱུད་ལས། ། སེམས་ཉམས་པས་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཉམས། ། ཉམས་པ་མེད་དེ་ཆོས་སྐུ་ཟད་པ་བྱེད། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ནུས་པའི་མཐུ་འཕྲོགས་ཏེ། ། དབྱེར་མེད་བསམ་གཏན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་སེམས་ཉམས་པར་མི་བྱའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟ་ཞིང་སྟེ། དེའི་བདེ་བ་ལ་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་ཐུང་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་འཁོར་བའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པ་གང་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། ། གྲོགས་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་བདག་མེད་མའོ། ། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་འདི་དང་འདི་ན་རྟོག་ཅིང་ཤེས་པ་གང་གནས་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་དང་ཁྱད་མེད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་འཛིན་པར་ངེས་པའོ། ། འདི་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡང་མཚོན་པར་མི་བྱའོ། ། རྣལ་མ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གདམས་པར་མི་བྱའོ། ། དཔེས་མཚོན་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་དང་བྲལ་བར་ཡང་མི་བརྟག་གོ། ། དེ་ཡང་བྱ་བ་གཏང་བ་སྟེ་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་སེམས་ཀྱི་ཞེས་གདམས་སོ། །

That which cuts through all suffering in an instant is the genuine state itself. Since their very essence is non-dual, being free from both attachment and its absence, this is the command to abide in the innate meaning of suchness. As for those whose minds have degenerated, the power of the dharmakāya has been exhausted; I do not see the yoga of suchness in them. As it is said in the Tantra of Total Devotion to Meditative Concentration: "By the degeneration of the mind, all results degenerate. That which does not degenerate exhausts the dharmakāya. In a single instant, the power of capacity is stolen away; Inseparable meditative concentration does not arise." Therefore, one must not allow the mind to degenerate. To be satisfied with the mere action-seal (karmamudrā) is to consume; the cognition that clings to its bliss and is intensely attached to it produces the bliss of saṃsāra, and lacks even a moment of the intention for nirvāṇa. "Companion" refers to the natural Nairātmyā. Any cognition that is separated from her, which conceptualizes and knows "this" and "that," is no different from an external non-Buddhist; it is certain that the mind of suchness will be seized by sufferings. These should not be characterized even as mere illusions. One should not instruct them in the genuine state or its very essence. One should not characterize them with examples. Nor should one analyze them as being separated from that. Furthermore, one is instructed: "Abandon activity; do not think even in words, 'This is the activity.'"

དེ་དག་ནི་རྩོལ་བས་མ་བཙལ་ཏེ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བས་གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པའི་སློང་ངོ་། ། འདི་དག་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱིས་བརྟག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དྲི་མ་མེད་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཡིན་ཏེ་དྲི་མ་མེད་དོ། ། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་དང་མ་བཅོས་པའི་དོན་ཞེ་སྡང་གི་བདག་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་སྟེ་འདི་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དྲི་མ་མེད་དོ། ། དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཤེས་པ་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་ནས་མ་བཅོས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཐ་མར་ཉམས་དང་རྟོག་གེ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་སྒོ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གང་དུ་ཡང་དྲི་མ་མེད་དོ། ། དེ་དག་རྟོག་པ་ལས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གཅོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཟླ་བའི་རྒྱ་མཚོ་དག་གི་ནང་ན་ཆུའི་ནོར་བུ་གནས་པ་དེ་དག་ལ་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་པའི་དུས་སུ་ཆུ་འབྱུང་སྟེ་རང་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

These are not sought through effort, but are the arousal of the indivisibility of emptiness and the contaminated bliss of the tainted bliss of uncontaminated bliss. These are free from the conceptualization of body, speech, and mind, and are stainless. Furthermore, they are not experienced through the channels, winds, and drops. All of these are the very state of this [reality] and are stainless. Because they are ordinary awareness itself, they are the essence of great passion, the nature of uncontrived hatred, and the great ignorance of not knowing all phenomena; these are the essence and are stainless. To experience these, first, awareness must be freed from effort and achievement; then, the uncontrived nature must be fully known; and finally, one must be free from meditative experiences and intellectual speculation. Since all of these are expressions of the innate essence, they are merely gateways of entry and are stainless in every respect. Through realizing these, the two types of obscurations are severed in a single instant. For example, when the moonlight strikes the water-moons that exist within the oceans of the moon, water emerges, yet it does not exist as a self-entity.

དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་དག་གི་སྟན་ལ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ཕྱིན་ན་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཀུན་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ནི་བླ་མའི་གདམས་ངག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་གིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྐུ་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། པ་ཏ་ར་ཏེ་ཡི་གེའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་དག་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འདྲེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པོ། ། དེ་བས་ན་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། ། ཡི་གེ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་ཡི་གེ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པ་ཇི་སྲིད་ཡི་གེ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྲིད་ཡི་གེ་དམ་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། དེའི་བརྡ་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་ཡི་གེ་དག་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣག་ཚ་ཡལ་ལོ། ། གཞན་དག་ནི་གཅོལ་མེད་པའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་མཚུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་འདོན་པར་འདོད་པ་དེས་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་དམ་པ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་འདི་དག་སེམས་དང་། ཅིག་ཤོས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་ན་སྣང་བའི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་གང་ནས་ཤར་བ་ཡིན་ལ་གང་དུ་ནུབ་པར་བྱེད་དོ། །

For example, just as if one were to skillfully ascend the throne of kings, one would gain mastery over the entire kingdom, so too, when yogins—having accomplished the practice through the instructions of the guru—realize that the suchness of the mind is the vow of coemergent wisdom (sahaja-jñāna) which is nothing at all, they will gain mastery over the entire wheel of the three bodies (kāya). If one asks, "Are these conceptualizations?" it is said: "Pa-ta-ra-te" is the syllable. Its meaning is the expression of possessing power. Because they are free from attachment and are the pure meaning of being unmixed, they pervade all wandering beings without exception. Therefore, among all phenomena of appearance and sound, there is not a single one that is without the syllable. If one asks, "Does the syllable itself not exist?" as long as the syllable exists, it remains; and when the syllable becomes non-existent, since non-existence is existence, one thoroughly understands the supreme syllable. Regarding that which is free from signs and conventions, the syllables are known to be pure; because they cannot be experienced [as objects], the ink vanishes. Others, because they are aimless, are similar to the Vedas of the non-Buddhists; those who wish to lead beings will themselves experience that very reality. Therefore, if one does not know this ordinary awareness—the supreme intention of all Buddhas—which is the mind and its other nature, great bliss, suchness, then from where do all these appearing phenomena arise, and where do they set?

དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རིགས་ལྔའི་རྒྱ་དང་། དེ་ལ་མི་བསྐྱོད་པའི་རྒྱ་དང་། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱ་དང་། དེ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱ་དང་། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའི་ས་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་སོ། ། ད་ནི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་མེད་ལུས་ལ་སྦར་མེད་སྦས་པ་སྟེ། ། གང་གིས་དེ་ཤེས་དེ་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ང་ཡིས་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་ནག་པོ་སྟོན། ། ཁུ་བ་འཐུངས་པས་ང་ནི་བརྗེད་པར་འགྱུར། གང་གིས་བལྟར་མེད་ཡི་གེ་གཅིག་ཤེས་ན། ། དེ་ཡི་མིང་ནི་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྣང་བ་འགྲུབ་པ་མེད་པས་ལུས་མེད་དོ། ། སེམས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ལུས་ལ་སྦར་མེད་དོ། ། དེ་ཡང་དམ་པའི་གདམས་ངག་ལ་རག་ལས་པས་སྦས་པ་སྟེ། སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་བླ་མའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་འཐུངས་ཏེ། གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་ནས་བདག་ཉིད་གྲོལ་ཞིང་གཞན་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་བདག་ཏུ་གནས་པ་དེ་ནི་ཆོས་སྐུ་སྟེ་ངའི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནག་པོ་སྟེ། དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་གང་ཟག་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཁུ་བའོ། ། དེ་དག་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་འཐུང་བའི་ང་བདག་ནི་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡི་གེ་ནག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་བལྟར་མེད་དེ།

Therefore, once one thoroughly understands how all these external phenomena of appearance and sound are the very essence of the innate mind itself, one abides continuously on the fourteenth stage: the five aggregates are sealed with the five families, those with Akṣobhya, those with the Great Vajradhara, those with Great Bliss, and the realization that they are nothing at all. Now, the purity of the self will be shown: "Bodyless, not applied to the body, it is hidden; Whoever knows that will be liberated. I show the black letter of accomplishment; By drinking the fluid, I am forgotten. Whoever knows the single letter that cannot be seen, Even my name, I do not know." The meaning of this is as follows: because there is no establishment of appearance within the innate suchness, it is "bodyless." Because there is no establishment within the nature of mind, it is "not applied to the body." Furthermore, because it depends upon the pith instructions of the sublime ones, it is "hidden." Those who are fortunate, having drunk the nectar from the mouth of the guru and known the innate suchness, will liberate themselves and liberate others. When one abides in the self, that is the Dharmakāya. Because my ordinary awareness is the unchanging letter of accomplishment, it is "black." Because it is shown to individuals who are particularly distinguished, it is the "fluid." I, who drink those in the manner of being nothing at all, am "forgotten." That very black letter cannot be seen by anyone, such as the Buddhas and so forth.

རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་གཅིག་ཤེས་ནས་དེའི་མིང་ནི་བདག་གིས་མི་ཤེས་པས་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ་ཞེས་རྗེ་བཙུན་པ་དག་གིས་གསུངས་སོ། ། ད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ནགས་ཁྲོད་གསུམ་ན་ཡི་གེ་ནག་པོ་གཅིག། ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་དབུས་ན་བལྟ་བར་བྱ། ། གང་ཞིག་གསུམ་ལ་བབ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ། གདོལ་པའི་རིག་བྱེད་བཞི་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ནགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཤའོ། ། ཁྲོད་ནི་རུས་པའི་ཚོགས་མ་ལུས་པའོ། ། གསུམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའོ། ། ཡི་གེ་ནི་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོ། ། ནག་པོ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། ། གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གོ། ། དེ་དག་ལ་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་གནས་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་གསུམ་དུ་བརྗོད་དེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་མོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་དང་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབུས་སོ། ། དེ་ཡང་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པར་བཞག་ནས་མཉམ་པ་དང་མི་ཤེས་པ་དང་། བལྟར་མེད་པའི་ངོ་བོ་གསུམ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གིས་ཡི་གེ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་ལ་བབ་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཀྱི་ཧ་ར་ཏའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞིང་ཁས་མི་ལེན་པ་སྟེ། དེ་དག་གདོལ་པའི་རིག་བྱེད་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ལྟས་དང་རོའི་མཚན་ཉིད་དང་འདེགས་པའི་གོ་རིམ་དང་། འདེགས་པའི་དུས་བཞི་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས་སོ། །

The Venerable Ones have stated: "Once one knows a single letter that is inherently colored, since its name is not known by oneself, how could it possibly be established as a functional entity? It does not exist." Now, the suchness that is thoroughly luminous shall be shown: "In the three forests is a single black letter; It is to be viewed in the midst of the three letters. That essence which descends upon the three Is also the four Vedas of the outcaste." The meaning of this is as follows: "Forest" means flesh. "Cremation ground" means the entire collection of bones. "In the three" refers to the channels, winds, and drops. "Letter" refers to the inseparability of bliss and emptiness. "Black" means unchanging. "Single" refers to the unique Buddha. These abide as the three letters: the desire realm, the form realm, and the formless realm. These are also expressed as three: body, speech, and mind. Because these are the essence of great ignorance and the nature of mind itself, they are the "center." Furthermore, by resting in ordinary awareness, one should view them as the three essences of equality, unknowability, and invisibility. For any fortunate one who descends into those natures abiding in the three letters, that essence is khyi ha ra ta. Its meaning is to be endowed with all while not asserting anything; it is the very identity of the outcaste Vedas, the omens of the charnel ground, the characteristics of the corpse, the sequence of lifting, and the four times of lifting. What need is there to mention others?

ད་ནི་བདེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་དུ་རུ་སྐབས་བདེ་ཆེན་གྲུབ་པ་ནི། ། ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་སྨིག་རྒྱུ་སྙེགས་པ་བཞིན། ། སྐོམ་ནས་འཆི་སྟེ་ནམ་མཁའི་ཆུ་རྙེད་དག། རྡོ་རྗེ་པདྨ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གནས་པ། ། བདེ་བ་གང་གིས་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པ་ནི། ། ཅི་སྟེ་དེ་བསྟན་ནུས་པ་མེད་པས་ན། ། ས་གསུམ་གང་དུ་རྫོགས་སུ་རེ་བ་ལགས། ། ཡང་ན་ཐབས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་མ། ། ཡང་ན་དེ་གཉིས་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ། བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་སླར་ཡང་ཉིད་ལ་ནི། ། བརྒྱ་ལམ་འགལ་བའི་ཤེས་རབ་ག་ལ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཀུན་དུ་རུ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་སྒོ་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་དེ་དག་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་སྐབས་ཕྱེ་སྟེ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱས་བཏབ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་དུ་ཡོད་ཀྱང་ཐོབ་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྐོམ་པ་དག་གིས་སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་ཞིང་རྙོག་པ་བཞིན་དུ་ཆུའི་དོན་བྱེད་མ་ནུས་ཏེ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས་སྐོམ་ནས་འཆིའོ། ། དེ་དག་རྙེད་པར་ཡང་མ་རིག་སྟེ་ནམ་མཁའི་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ། རྙེད་དམ་མི་རྙེད་དོ། ། མན་ངག་ལས་བྱུང་བ་གཞན་དག་འབྲས་བུ་རྙེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དུ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་དག་གིས་སྐད་(མ་ཅིག་,ཅིག་མ་)གཅིག་གི་སྐབས་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྲིད་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདེ་བ་གྲུབ་པའི་རྣལ་མ་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་སྐོམ་པ་དག་གིས་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་རྙེད་པ་གཞན་དུ་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ་སྐོམ་ནས་འཆིའོ། །

Now, the path arising from bliss shall be taught: When the coemergent joy is produced during the kunturu [union], it is like chasing a mirage. Just as one who is thirsty dies without finding the water of the sky, so too, that bliss which is generated between the vajra and the lotus—if it cannot be shown, in what place within the three realms can one hope for perfection? Alternatively, there is the momentary bliss of method, or the two of them becoming dual. Through the grace of the guru, how could the wisdom that transcends contradiction ever arise again? The meaning of this is as follows: because the mind of all sentient beings is the dharmakāya, the coemergent joy is generated by the union of the sense gates. When this is opened by the guru’s pith instructions and sealed with great bliss, suchness is realized. Although it is to be experienced, it is not something to be attained. Just as those who are thirsty see a mirage and are troubled by it, yet it cannot perform the function of water and is thus unattainable, they die of thirst. They do not even realize that it is found, for it is like the water of the sky—it is neither found nor not found. Other results arising from [mere] pith instructions will not be attained either. Kunturu refers to the fierce application. Although it is possible for them to experience it for a single moment, the genuine realization of the bliss of Mahāmudrā does not occur. For example, just as those who are thirsty cannot use the water of a mirage for any other purpose and thus die of thirst.

དེ་དག་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་བླ་མའི་གདམས་ངག་གིས་ཆུ་མི་རྙེད་དོ། ། འདོད་པ་དག་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་(ངག་,དག་)གིས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་སྟོང་པ་དང་བདེ་བ་དབྱེར་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨོ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དབུས་དག་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས་ཏེ། དེ་དག་ལམ་དུ་ཁྱེར་བའི་བདེ་བ་དེ་དག་ལ་ཞེན་པས་བདེ་བ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གང་གིས་གནས་ནས་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཅི་སྟེ་དེ་དག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་དུ་ཡོད་དམ། རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མེད་པས་ནའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་གསུམ་གང་དུ་རྫོགས་སུ་རེ་བ་ལགས་སོ། ། དེ་དག་ནི་བསླབ་པ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་བྱེ་བྲག་གི་ཆ་མ་རྟོགས་པ་དང་། འཁོར་བ་མི་བརྟག་པའི་རྣལ་མ་ལ་ཡིད་བྱུང་བ་མེད་པ་དང་། བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྟེན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡང་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་འཛིན་པའི་ཐབས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དེ་ཡང་ནའམ་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་དེ་དག་ལ་ཞེན་པ་མེད་པས་བདེ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་སྟོང་པ་དང་།

These, too, do not find the water of the guru’s instructions on great bliss, which is like space. Because they are attached to desires, they are not to be relied upon by the holy ones. Therefore, they do not become the great result. Consequently, the bindu of coemergent wisdom (sahaja-jñāna) abides in the center of the union of the vajra and lotus, the source of the indivisibility of emptiness and bliss. If one is attached to the bliss of taking those as the path, then by what means does the action seal (karmamudrā) abide and produce it? Is there any teaching of the meaning of suchness in those? No, because it is merely the enjoyment of conceptualization. Therefore, in which of the three vehicles—Śrāvaka, Pratyekabuddha, or Mahāyāna—do they hope to reach completion? They lack the trainings, have not realized the specific distinctions, lack disillusionment with the unreality of saṃsāra, lack the union of the two truths, and have not realized the meaning of great bliss; thus, they do not attain the result, which is the nature of the three kāyas. If one asks, "Are they then not the support for all?" Alternatively, as a means to identify coemergent wisdom, by relying on those moments of bliss of coemergent wisdom, that untainted bliss also arises. Or, at a later time, because there is no attachment to them, bliss and the inconceivable great emptiness become non-dual; thus, it is emptiness. And:

བདེ་བ་དབྱེར་མེད་པ་ཕྱེད་པ་དེ་དག་བླ་མ་དམ་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩིའི་གདམས་ངག་དམ་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སླར་ཡང་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཟག་བརྒྱ་འམ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པར་ག་ལ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གྲོགས་དག་ཟབ་མོ་དང་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ། ། གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་ཞི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། ། གཉུག་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རབ་ཏུ་ཤེས། ། མུན་ནག་ཆེན་པོར་ཟླ་བའི་ནོར་བུ་ནི། ། ཇི་ལྟར་འཆར་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་མཛེས། ། མཆོག་ཏུ་བདེ་ཆེན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ནི། ། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་ཕམ་པར་བྱེད་པའོ། ། སྡུག་བསྔལ་སྣང་བྱེད་སེམས་ལ་ནུབ་པ་ན། ། གྲོལ་བའི་བདག་པོ་གཟའ་དང་མཉམ་དུ་ཤར། ། འདི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་སྤྲུལ་པ་ནི། ། དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་དམ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ལ་གྲོགས་དག་ཅེས་བོས་ཏེ། དོན་ཟབ་མོ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱེས་པས་ཉོན་མོངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་བའི་དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །

Those who have distinguished the inseparable bliss—how could even a hundred or a single person ever understand the meaning of that very reality which is to be expressed, the sublime instructions of the nectar of the mouth of the holy guru, through their own experience? Having thus shown the manner of experience, I shall now explain the nature of the perfect result: "Friends, the profound and the vast are not realized by others; At the time when the innate is pacified, It is thoroughly known through the experience of the natural state. Just as the moonstone shines beautifully When it appears in the great darkness, In a single moment of supreme great bliss, All suffering without exception is defeated. When the mind that perceives suffering has set, The Lord of Liberation rises together with the planets. Thus, the emanation of the nature of emanation Is the sublime maṇḍala wheel." The meaning of this is as follows: addressing fortunate individuals as "friends," the profound meaning like an ocean and the vast aspect like space are not realized as the nature of suchness by other cognitions accompanied by self-grasping. Rather, at the very moment when the conceptual afflictions are pacified through the arising of the suchness of innate wisdom, the natural suchness is thoroughly known through experience.

དཔེར་ན་མུན་ནག་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ཟླ་བའི་ནོར་བུའི་འོད་ནི་ཇི་ལྟར་འཆར་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ན་མུན་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ་སྟེ། བསིལ་ཞིང་དང་ལ་འོད་ཀྱི་རྒྱུན་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མཛེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ཕམ་པར་བྱེད་པའོ། ། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་སྣང་བའི་རྣམ་པ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་ནུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གྲོལ་བའི་བདག་པོ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། གཟའ་སྐར་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་དེ་དག་དང་མཉམ་དུ་ཤར་བར་འགྱུར་རོ། ། དེར་ཡང་མ་ཟད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་གསུམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འགྲོ་འོང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དང་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོར་རོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྐུ་དང་བཅས་པ་སྟེ་འཁོར་ལོ་དམ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྟོགས་པའི་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་སྐྱེ་བ་འདི་དང་བར་མདོའི་གནས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ད་ནི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་ཧོ་རྨོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་སེམས་རྟོག་ན། ལྟ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་ཏེ། ། མཆོག་ཏུ་བདེ་ཆེན་དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་བས། །

For example, just as the light of the water-crystal moon-gem arises in a place of great darkness, at that very moment all darkness is utterly vanquished, and a cool, pure, and clear stream of light is made manifest; in the same way, suchness is likewise beautiful. In that manner, the great bliss that is the supreme of all qualities vanquishes every single suffering in a single instant. The entire nature of the appearances of the stream of arising suffering subsides into the mind; that is the dharmakāya. The lords of liberation for the bodhisattvas dwelling on the stages are the saṃbhogakāya. The nirmāṇakāya is like the appearance of planets and stars, and they arise together with those [other bodies]. Not only that, but the entire threefold world is the three bodies. Thus, the identity of the emanation is nothing whatsoever, and the nirmāṇakāya has the aspect of coming and going; all of these are within the wheel of great bliss. Together with the bodies of the maṇḍala, it is the sublime wheel. Therefore, the dharmakāya is the accomplishment of realization, while the two form bodies are accomplished by implication. Consequently, this perfectly complete wheel is attained in a single instant, in this very life, or in the intermediate state. Now, the accomplishment of the extraordinary result will be shown: "Kye ho! If one realizes the mind of the deluded mind, all evil views are self-liberated; it is just that much supreme great bliss."

དེ་ཡི་དབང་གིས་དངོས་གྲུབ་དམ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཀྱེ་ཧོ་ཞེས་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ལ་གདམས་པས་དེ་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པས་བསྒྲིབས་པའི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ནས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏེ། མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དག་ནི་ཐོབ་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། ། གྲོལ་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་བས་སོ། ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ནད་སོས་པ་ཙམ་ལ་ནད་མེད་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། ། གྲོལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཐོབ་པ་དང་དངོས་གྲུབ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཐོབ་པའི་དབང་གིས་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དམ་པའོ། ། ད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡོད་དང་མེད་མི་རྟོག། རྟོགས་དང་རྟོགས་བྱེད་འཕགས་དང་སངས་རྒྱས་མིན། ། མི་རྟག་རང་དགར་གཞག་པ་ཀུན་དུ་བཟང་། ། བཅོས་པ་བསྒྲིམས་པས་དེ་ཉིད་དེ་མི་རྟོགས། ། གཞག་དང་མ་སྒྲིབས་དེ་མེད་རྟོགས་མེད་མཐོང་། ། གལ་ཏེ་ཉམས་མྱོང་དང་པོའི་དུས་སྐྱེས་ཀྱང་། ། དེ་ལ་མྱོང་བར་འཛིན་པ་དེ་མེད་དེ། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་དག་ལ་ཡང་། ། འཕགས་པ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་བདག་ཉིད་ནི། ། གྲུབ་པ་མེད་དེ་དགོས་པའི་དོན་དུ་བརྟགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། བཛྲ་སཏྭ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་པ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་མི་རྟོག་གོ། ། གང་ལ་རྟོག་པ་དང་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།

"By the power of that, the supreme siddhi is attained." The meaning of this is as follows: "Kye ho!" is an exhortation to those in the three realms. Through this, the deluded who are obscured by the conceptualization of duality realize the suchness of their own minds, whereby all evil views, such as the view of a self, are naturally liberated. That dharmakāya, which is the nature of supreme great bliss, is not something to be attained; it is merely liberation itself. For example, it is like saying a person has "attained health" simply by recovering from an illness. If one asks, "Is liberation itself the attainment and the siddhi?" it is because by the power of attaining that very state, the supreme siddhi is realized; it is the "excellent" (dam pa). Now, to clear away misconceptions regarding suchness: Vajrasattva does not conceptualize existence or non-existence. There is no realization, no object of realization, no noble ones, and no buddhas. Non-conceptual, left in its own natural state, is Samantabhadra. Through fabrication and exertion, suchness is not realized. Left as it is, unobscured, without "that," and without realization, it is seen. Even if an experience arises at the first moment, There is no grasping at that experience. Even for those pure ones, the wisdom of the buddhas, The noble ones and the buddhas themselves Are not established; they are imputed for a purpose. The meaning of this is: Vajrasattva is the Vajrasattva. Because he is the essence of Samantabhadra, it refers to the unfabricated, innate essence of the nature of mind just as it is. In that state, one does not conceptualize existence or non-existence. As for what is conceptualized and that which realizes it:

དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མིན་ནོ། ། རང་གི་ཤེས་པས་མ་བརྟགས་ཤིང་རང་དགར་གཞག་པ་ནི་འདི་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། ། བཅོས་དང་བསྒྲིབས་པས་ནི་མཐའ་ངན་པ་ལ་བརྟགས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་དེ་ཡིས་མི་རྟོགས་སོ། ། དེ་ཡང་ཤེས་པ་རྣལ་མ་ལ་གཞག་པ་དང་གློད་ཅིང་མ་སྒྲིམས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་སུ་མེད་པའི་དོན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གི་ཤེས་པ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་དང་པོའི་དུས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ལ་མྱོང་བ་དང་ཞེན་པར་འཛིན་པ་དེ་མིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འཕགས་པ་རྣམས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བྱར་མེད་ཅིང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་གིས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པས་དོན་དེ་དག་ཏུ་བརྟགས་ཤིང་ཁས་བླངས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་ཟུག་རྔུ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། ད་ནི་དཔེས་མཚོན་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གྱད་ཀྱི་གཙུག་ན་ནོར་བུ་དེ་ཡོད་ཀྱང་། ། ནོར་བུ་མ་མཐོང་མཆོག་སྟོན་སྐྱེས་བུ་སྟེ། ། བདག་ལས་གཞན་ན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་མེད་ཀྱང་། ། རྟོག་པ་བསལ་ཕྱིར་འཕགས་པ་བསྟན་ཏེ་བསྒྲུབ། ། དེ་བསལ་དུས་ན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ། འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་བདག་ལས་ཐོབ་པའོ། ། འཁྲུལ་པས་བརྟགས་ནས་ལོགས་ནས་གྲུབ་པ་འདྲ། ། དེ་ཕྱིར་སེམས་དང་འཁྲུལ་རྟོག་དེར་ཤེས་དང་། ། ཤེས་པ་མེད་པ་མཉམ་པ་དེ་དང་བྲལ། ། དེ་ནི་བླ་མ་དག་ལས་མངོན་པར་རྟོགས། །

All of these are neither noble ones (ārya) nor buddhas. To leave the mind in its own natural state without examining it with one's own cognition is Samantabhadra. To fabricate or obscure it is to conceptualize an inferior extreme; thus, one does not realize suchness (tattva) by those means. Furthermore, by resting in the natural state of cognition and relaxing without tension, one will see the meaning that is beyond realization. Even if an experience of bliss arises in the cognition of yogins at the initial stage, it is not a matter of grasping at that experience or attachment to it; the buddha-wisdom (jñāna) of suchness is not established as a sentient being. It is not established as a noble one, nor is it established as the identity of a buddha. Why is that? Because it is beyond mental engagement (amanasikāra) and is nothing whatsoever. If one asks what these [concepts] accomplish: they are necessary for the purpose of bringing unawakened sentient beings to realization, and thus they are conceptualized and accepted for those ends; however, in suchness, they are nothing but a thorn. Now, the illustration by way of an example shall be shown: Though the jewel is at the champion's crown, The person who reveals the supreme jewel is the guide. Though there is no perfect buddha other than oneself, The noble ones are shown and practiced to clear away conceptualization. When that is cleared away, one is a perfect buddha; That very fruit is obtained from oneself. Through delusion, one conceptualizes and it seems established elsewhere. Therefore, know the mind and deluded thoughts as such, And be free from that equality of non-cognition. That is realized through the gurus.

རྟོགས་པས་མཚོན་དང་གང་དང་ལྡན་པ་མིན། ། སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་གར་དགར་ཡན་དུ་ཆུག། དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བདག་གིས་བདག་ལ་དྲིས། ། དྲིས་པའི་དོན་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན། ། དེ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་པས་མ་དྲི་ཤིག། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དཔེར་ན་གྱད་སྟོབས་པོ་ཆེའི་སྤྱི་གཙུག་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་ནོར་བུ་དེ་དག་མ་མཐོང་སྟེ་གྱད་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མེ་ལོང་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ནོར་བུ་དམ་པ་དེ་དག་རང་ཉིད་ལ་ཡོད་དེ། བདག་ལས་གཞན་ན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་འཐུག་པོ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བླ་མ་དམ་པ་དང་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ཏེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུས་རྣམ་རྟོག་དེ་དག་བསལ་ཞིང་གྲོལ་བའི་དུས་ན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་བདག་ལས་ཐོབ་པ་སྟེ། ཐ་དད་ཀྱི་འཁྲུལ་པས་ལོགས་ནས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་འདྲའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་འཁྲུལ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེར་ཤེས་པ་དང་དེ་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག་གོ། ། དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་དང་བྲལ་ལོ། ། དེ་ནི་བླ་མ་དམ་པ་དག་གི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་ལས་མངོན་པར་རྟོགས་སོ། །

It is not characterized by conceptualization, nor is it possessed of anything. Let the elephant of the mind roam wherever it pleases. Ask its own nature to itself. When you recollect the meaning of that which was asked, do not inquire into it with conceptual thought. The meaning of this is as follows: For example, although a great athlete has a precious jewel upon the crown of his head, he does not see it and thus suffers. The person who possesses a mirror is the one who reveals that supreme precious jewel; in that very instant, he is freed from the suffering of poverty. Likewise, those sublime jewels of the dharmakāya exist within oneself. Although there is no such perfect Buddha other than oneself, in order to clear away the thick habitual tendencies of conceptualization, one should rely upon the sublime guru, the noble ones, and so forth, and through instructions like a mirror, thoroughly realize the suchness of the Buddha. When those conceptualizations are thus cleared away and one is liberated, that is the state of a perfect Buddha, free from all suffering without exception. In that way, this very excellence of the result is obtained from oneself; it is as if it were established elsewhere through the delusion of duality. Therefore, one should rest in meditative equipoise through the meaning of knowing that all the mind and its deluded conceptualizations are the innate nature, and yet knowing that even this is non-knowing. Furthermore, that is free from the aspects of experience and conventional terminology. This is realized from the nectar of the sublime gurus' speech.

རྟོགས་པ་དེ་དག་སློབ་པ་པོའི་བློ་ལས་མཚོན་དུ་ཟད་ཀྱང་མཚོན་པ་དང་གང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་གར་དགར་ཡན་དུ་ཆུག་ཅིག་པའོ། ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡིས་བདག་ཉིད་ལ་དྲིས་ཤིག་པའོ། ། དྲིས་པའི་དོན་དེ་དག་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདུག་པ་དང་དོན་དེ་ཉིད་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་དག་རྟོགས་པས་ཟུག་རྔུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲི་ཤིག་པའོ། ། ད་ནི་སེམས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའི་རི་བོ་ཆུ་འཐུང་འདྲ་བའི་སེམས། ། དེ་ཡིས་འགྲམ་དུ་ཞོག་ཅིག་རང་དགའ་བར། ། ཡུལ་གྱི་དབང་པོ་ལག་པས་བླངས་ནས་སུ། ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གསོད་པར་སྣང་བར་འགྱུར། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གླང་པོ་སྐྱོང་བ་བཞིན། ། དེ་ཉིད་ལས་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཡིད་བཞིན། ། འཁོར་བ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་པར་ངེས། ། དབྱེ་བས་གཞན་དུ་སེམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། རང་བཞིན་གཅིག་གིས་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས། ། དྲི་མེད་ང་ཡིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཡིད་ཀྱིས། ། དེ་ཉིད་དམིགས་བཅས་དམིགས་མེད་སྟོང་ཉིད་ཡིན། ། གཉིས་ལས་སྐྱོན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གང་ཞིག་བསྒོམ་པ་ཡིན། ། བསྒོམ་བྱ་དམིགས་དང་བཅས་པ་དམིགས་མེད་དེ། ། བདེ་བའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་ནོ། ། རབ་ཏུ་བླ་མེད་ཡེ་ཤེས་རང་འབྱུང་བ། ། བླ་མའི་མན་ངག་དུས་ཐབས་བསྟེན་པར་ཤེས། །

Although those realizations are merely indicated by the intellect of the practitioner, they possess the aspects of indication and conventional terminology. How so? It is like letting the elephant of the mind roam wherever it pleases. Their defining characteristics cannot be established through speech or conventional terms; rather, one should ask oneself with one's own intellect. When the meaning of that which is asked remains as nothing whatsoever, and when that very meaning is recollected at all times, it is the unsurpassed realization. Therefore, since those meanings of suchness are realized, do not ask about them as if they were a source of pain. Now, the indication of the mind in the manner of its lack of establishment shall be shown: The mind is like a mountain in the sky drinking water; Set it right there, in its own natural state. If one were to take the sense objects with one's hands, How could they possibly be killed? The yogi is like an elephant keeper; Just as he turns the elephant back from that very place, Samsara is certain to be nirvana itself. It is not conceived as something else through differentiation; By its single nature, all distinctions are utterly abandoned. Through my stainless, perfectly realized mind, That very suchness is emptiness, both with and without focal points. There is no fault in either of the two; What is it that the yogi meditates upon? The object of meditation is both with and without focal points; Its nature is the aspect of bliss. The most unsurpassed, self-arisen primordial wisdom Is known through relying on the guru’s pith instructions and the timely methods.

ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ནམ་མཁའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པར་བརྗོད་པའོ། ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རི་བོ་ནམ་མཁའ་ལ་གཞག་པ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་རྟེན་མེད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། ། དམ་པ་དག་གི་གདམས་ངག་གི་ཆུ་འཐུངས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་འདྲ་བའི་སེམས་དེ་དག་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར། གསལ་བའི་རྣམ་པས་དྲན་པའི་འགྲམ་དུ་ཞོག་ཅིག་པའོ། ། དེ་ཡང་རང་དགའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། དེ་ཡང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཐུག་པའི་དུས་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་དབང་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དྲན་པའི་ལག་པས་བླངས་ནས་སུ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གཉུག་མའི་ཇི་ལྟ་བར་གསོད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གི་ནི་ཤེས་པ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་དག་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྩལ་གར་དགར་བསྐྱང་བར་བྱ་བ་སྟེ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཡང་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་དག་དེ་ནས་ནི་ངང་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་ཆེད་དུ་བརྟུལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་བཞིན་དུ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་འཁོར་བ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཐ་དད་ཀྱི་དབྱེ་བས་གཞན་དུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། ། སྙིང་པོའི་དོན་ནི་དྲི་མ་མེད་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ནི་དམིགས་བཅས་སོ། ། དམིགས་མེད་དོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

The meaning of this is the description of the dharmakāya of space. Therefore, because everything is that very [nature], the yogi’s mind should be made supportless, just as a mountain is placed in the sky. Having drunk the water of the instructions of the sublime ones and having familiarized oneself with them, and because such minds are constantly carried by continuous mindfulness, place them at the edge of mindfulness in a clear manner. Furthermore, this is done in a natural way. Moreover, at the time when the sense faculties meet their objects, the entire nature of the objects and the aspects of the faculties are grasped by the hand of mindfulness; thus, those objects and faculties will appear as they are, in their innate nature. For yogis, the elephants of consciousness should be maintained in the dance of the power of great bliss, just like a king’s elephant. Furthermore, because all appearance and existence is the innate essence, those consciousnesses will then naturally turn back. Moreover, this is not like a forced restraint; they will turn back just as one wishes. Therefore, since samsāra itself arises as nirvāṇa, consciousness is not to be known as something else through the distinctions of various conceptualizations; rather, one should abandon the distinctions of realization through the single nature of great bliss. These occur only through the force [of that realization]. The essential meaning is thoroughly realized as stainless; that is the very wisdom of the mind itself. That itself is with an object; it is without an object; it is emptiness.

དེ་དག་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་མི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དགག་བྱ་རྣམ་པར་མི་གཅོད་དོ། ། གཉིས་ལས་གཞན་པ་གཅིག་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྐྱོན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གི་དེ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞིང་གང་དུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་བླ་ན་མེད་པའོ། ། དེ་ཡང་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཏེ། བཅོས་མ་ཡིན་པས་ན་རང་འབྱུང་བའོ། ། དེ་ཡང་བླ་མའི་མན་ངག་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱ་སྟེ་ཐབས་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྟེན་པས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། ད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གླུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ནགས་སུ་མ་འགྲོ་ཁྱིམ་དུ་མ་འདུག་ཅིག། བདེ་བ་ལ་གནས་གནས་དག་ཉོན་མོངས་རྒྱུ། ། དང་པོའི་དུས་སུ་བཙལ་ཕྱིར་དེ་འགྲུབ་བྱ། ། བཙལ་བས་མ་རྙེད་རྙེད་པས་དེ་འདུག་མིན། ། འཁོར་ལོས་འཁོར་བའི་ནགས་ཁྲོད་དག་ཏུ་རྒྱུས། ། ཁྱིམ་དུ་གནས་ན་ཆགས་སྡང་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། ། དེ་ཕྱིར་ཁྱིམ་སྤངས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དོར། ། སེམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་ལྟ་བ་འཇུག་མི་བྱ། ། བཅུག་ནས་བདེ་ཆགས་སྟོང་ལ་ཞེན་པས་ལྡང་། ། དེ་སྤངས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་གནས། ། གང་ཡང་དེ་རུ་ཡིད་ཀྱིས་ཡོངས་ཤེས་ནས། ། མ་ལུས་རྒྱུན་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་གནས། །

If one asks, "Are these not flawed?" [the answer is:] Because that view does not establish suchness, it does not exclude the object of negation. Even if one accepts a "one" that is other than the two, there is no fault; for the suchness of yogins is endowed with all [aspects], and because they do not accept anything at all, it is not something to be meditated upon, as it is not [an object]. Therefore, that which is to be meditated upon is not with an object, nor is it without an object; the nature of the aspect of great bliss is not described otherwise. That very essence is the dharmakāya, the supreme and unsurpassed transformation. Furthermore, because it has existed from the beginning, it is primordial wisdom (jñāna); because it is not contrived, it is self-arisen. Moreover, one should familiarize oneself with that through the time of experiencing the guru’s pith instructions; by relying on the method of continuous mindfulness at all times, it is thoroughly known. Now, the song of the means of accomplishment will be shown: Do not go to the forest, do not stay at home. Staying in places of bliss is a cause of affliction. At the first stage, seek it so that it may be accomplished. Not found by seeking, found, it does not remain. Wander through the forest of the revolving wheel. If one stays at home, attachment and aversion will increase. Therefore, abandon the home and cast off pleasure and pain. Do not let the view enter the house of the mind. Having entered, one arises through attachment to bliss and clinging to emptiness. Abandoning that, abide in the nature of inseparable equality. Having fully known whatever is there with the mind, To realize it continuously without exception—that is the state.

ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀྱེ་རྣལ་འབྱོར་སྟོབས་ཆེན་གླང་པོ་སེང་གེ་ཡུལ། ། ནགས་ཁྲོད་དགོན་པ་དག་ཏུ་མི་གནས་པར། ། གྲོང་ཁྱེར་ཁྱིམ་གྱི་གནས་སུ་མ་འདུག་ཅིག། ཆགས་པའི་ནགས་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར། ། ཁྱིམ་གྱི་ཞེ་སྡང་དག་ལ་མ་འདུག་ཅིག། གཟུང་བའི་ནགས་ཚལ་དག་ཏུ་མ་འགྲོ་བར། ། འཛིན་པའི་ཁྱིམ་གྱི་རྟགས་ལ་མ་འདུག་ཅིག། ཕྱི་རོལ་ནགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མ་ལྟ་བར། ། རང་རིག་འཛིན་པའི་ཁྱིམ་ལ་མ་རྟོག་ཅིག། ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ལ་བྱའོ། ། དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་ན་གནས་པ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། ལས་དང་པོའི་དུས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཙལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དམ་པ་འགྲུབ་པར་བྱའོ། ། བདེ་བ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་བཙལ་བས་མ་རྙེད་དེ་མ་རྙེད་པ་དེ་དག་རྙེད་པའི་མཆོག་ཡིན་པས་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི་དེར་འདུག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་གནས་ཤིང་འགྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། ། ལུས་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཁོར་ལོས་འཁོར་བའི་ནགས་ཁྲོད་དག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བློས་རྒྱུ་བར་བྱའོ། ། ཁྱིམ་དག་ཏུ་གནས་ན་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་སྤངས་ཏེ་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དོར་བར་འདོད་པས་སེམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་མངོན་པར་གནས་པས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོར་ལ་ལྟ་བ་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱའོ། ། བཅུག་ནས་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་སྟོང་པ་ལ་ཞེན་པས་ཞེ་སྡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།

The meaning of this is as explained in the Ratnāvalī (The Non-Abiding Tantra): "O yogin of great power, like an elephant or a lion, do not dwell in forest hermitages. Do not remain in the abodes of cities and houses. Without being attached to the forest of desire, do not dwell in the hatred of the household. Do not go into the forest of the grasped; do not dwell in the signs of the house of the grasper. Without looking at the external objects of the forest, do not conceptualize the house of self-awareness." This is what is meant. If one dwells in the physical and mental bliss that is the nature of those experiences, such dwelling is a cause of the afflictions. At the stage of a beginner, in order to seek suchness, one should accomplish supreme bliss. By searching for the nature of those pleasures, they are not found; since that non-finding is the supreme finding, those who possess it are indeed "dwelling" in that state. If one asks how to dwell and accomplish this: by realizing that the mind is unestablished and by moving in a manner where the body is without attachment, one should roam through the forest of the wheel of the dharmakāya with the intellect of great bliss. If one dwells in houses, attachment and hatred will increase. Therefore, having abandoned the house, and desiring to cast off suffering while being attached to pleasure, one dwells in the house of the mind with the view of a self; thus, one should abandon all of that and not engage in such views. Once engaged, attachment to pleasure and clinging to emptiness will cause hatred to increase.

དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤུགས་ཀྱིས་སྤངས་ལ་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་། སེམས་རྣལ་མ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པར་བྱའོ། ། གང་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དག་ནི་བློའི་གཏིང་དེ་རུ་ཡིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན། ཕྱི་ནང་གི་གཡེང་བ་མ་ལུས་པ་རྒྱུན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྟོགས་པ་ཉག་གཅིག་ལས་མི་མཐུན་པའི་དེའི་གནས་སོ། ། ད་ནི་མཉམ་པའི་དོན་གྱི་གླུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་གང་ཡིན་མྱ་ངན་འདས་པ་གང་། ། ཡིད་ནི་དྲི་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡི། ། གནས་སྐབས་དགྲ་བོའི་རིགས་ལ་འཇུག་པ་མེད། ། དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ངེས་པས་གནས་པ་ནི། ། དེ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ་བྱེ་བྲག་མེད། ། རྟོགས་པ་ནགས་དང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་མིན། ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཤེས་གྱུར་ན། ། དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས། ། མ་ལུས་མི་རྟོག་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱོས། ། དེ་ནི་བདག་ཡིན་གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། གང་བསྒོམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའང་དེ་ཉིད་ཡིན། ། བདེ་བའི་དེ་ཉིད་དང་ནི་བྲལ་བར་བྱས། ། འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དམ་པའི་དོན་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་འཁོར་བ་གང་ཡིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་དོ། ། འདི་དག་གི་ཡིད་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་ལ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དགྲ་བོ་ཆགས་སྡང་གི་རིགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། ། དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ནི་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ། མི་གནས་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །

All of these should be naturally abandoned, and one should rest in meditative equipoise upon the inseparability of bliss and emptiness, allowing the mind to abide in its natural, authentic state. When suchness is thoroughly known by the mental primordial wisdom (jñāna) deep within the intellect, all outer and inner distractions without exception are continuously nothing other than the realization of the dharmakāya; that is their true state. Now, the song of the meaning of equanimity shall be taught: What is saṃsāra? What is nirvāṇa? The mind is stainless, the coemergent (sahaja). In its state, there is no entry into the class of enemies. Abiding with certainty in just that, That is the king; there is no distinction. Realization does not reside in forests or houses. If one understands that very activity in this way, Know that this stainless mind, by its very nature, Is entirely non-conceptual. That is the self, and that is also the other. Whatever is meditated upon, and that which is fully meditated upon, is that very thing. Even if one is separated from the suchness of bliss, Nevertheless, one is oneself completely liberated. The meaning of this is that when those ultimate realities are experienced, whatever is saṃsāra and whatever is nirvāṇa are non-dual. The mind of these [beings] is stainless, the very essence of coemergent primordial wisdom. For those yogins who experience these, there is no arising of the class of temporary enemies, such as attachment and aversion. Abiding with certainty in just that is the king of the dharmakāya; because it does not abide [in extremes], there is no distinction.

དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་མེད་དེ་ནགས་དང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ཡང་མིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དག་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་འཇུག་པར་བྱས་པར་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་རྩ་བ་གཅིག་བདག་གི་ཁ་བྱེ་བའི་ཚུལ་དང་བཙུན་པའི་ཚུལ་དང་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་དོར་བའི་ཚུལ་དང་རྩ་བ་བཅད་པའི་ཚུལ་དུ་བྱའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དོན་མཐོང་བའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ལ་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་དང་། ལྐུགས་པའི་སྤྱོད་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དོན་ཉུང་ངུ་ཙམ་སྟོན་ཅིང་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ས་ནས་ས་ལ་གནས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་པའོ། ། འདི་ལྟར་གོང་དུ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། དེ་བས་ན་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་དེ་ཡང་བདག་གི་དེ་ཉིད་དོ། ། གང་དང་གང་གི་གང་བསྒོམས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ལོགས་ཤིག་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་པ་ལ་ཞེན་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བྲལ་བར་བྱས་སོ། ། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཙམ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ནུས་པའོ། །

Such realization is neither in meditative equipoise nor in the state subsequent to it, nor is it residing in the forest or the home. If one asks how one should conduct oneself: the yogi in that state should engage with the characteristics of the temporary spheres of activity in the manner of a single blue utpala flower opening its petals, in the manner of a venerable one, in the manner of casting a drop of nectar into the sky, and in the manner of cutting the root. What are these? At the time of seeing the ultimate meaning, one reveals the suchness that clarifies sentient beings; one wanders throughout all the worlds with the conduct of a mute; one dwells and teaches only a small portion of the meaning to those who are fortunate; and by way of seeing consciousness, one dwells from stage to stage, abiding in the perfect great bliss of the suchness that is the meaning of the Buddha. If one thoroughly understands these very activities taught above, the stainless mind is naturally pure. Therefore, one should understand that all phenomena of appearance and renown without exception are the non-conceptual suchness. Consequently, all are indivisible: the very form of oneself is the form of others, and that too is one's own suchness. Whatever and whoever meditates upon whatever, that itself is the dharmakāya; it does not transcend thorough meditation. Furthermore, although it is not something separate from the meaning of suchness, one is freed from the suchness of great bliss that clings to distinctions. Nevertheless, even by those [means], one is able to be slightly liberated.

ད་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་གླུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཡི་ནི་མཐོང་བྱེད་བཞིན། ། བདག་དང་གཞན་དུ་འཁྲུལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག། ཐམས་ཅད་སྔ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ། དེ་ཉིད་དྲི་མེད་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ངོ་། ། སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ཡིས། ། གཉིས་མེད་སེམས་ཀྱི་སྡོང་པོ་དམ་པ་དང་། ། ས་གསུམ་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གནས། ། གྲགས་པའི་ས་དང་གདམས་དང་གསང་བ་ཡི། ། སྙིང་པོའི་ས་ནི་ངོ་བོ་ཀུན་དང་མཚུངས། ། དེ་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་དེ། ། དཔེར་ན་རི་རབ་གླིང་སོགས་ཉི་ཟླ་གསལ། ། རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་ཉི་ཟླ་མཐོང་ལོང་སྟེ། ། མ་བསྟན་བར་དུ་བློ་ཆུང་ཤར་ནུབ་འགྲོ། ། མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཤར་དང་ནུབ་མེད་དེ། ། སྣང་གྲགས་སེམས་སུ་ཤེས་ཤིང་དེར་མི་འཛིན། ། མཚན་ཉིད་ཤེས་མེད་ཤེས་པས་འཆིང་མི་དགོས། ། དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་རྣམས་ལ་ངང་གིས་འབྱུང་། ། དེ་རྟོགས་དེ་མ་རྟོགས་ཤེས་བརྟག་ཏུ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་དག་གི་ནང་ན་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྣང་ཡང་རྒྱ་མཚོའི་ངོ་བོ་ལས་མ་འདས་པའི་མཐོང་བྱེད་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཅིག་སྣང་ཡང་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དེ་དག་དང་གཞན་དུ་འཁྲུལ་པར་མ་བྱེད་ཅིག། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར། སྔན་ཆད་མ་རྟོགས་ཏེ་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་གི་གོ་འཕང་སྟེ་འབྱུང་གནས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །

Now, the Song of the Stainless shall be taught: "Just as the ocean is the seer, Do not mistake self and other. All is the buddha never seen before; That itself is the stainless, supreme state. Because the mind is pure by its very nature, The sublime trunk of non-dual mind Abides pervading all three realms without exception. The ground of renown, the ground of instruction, and the secret— The ground of the essence is identical to all essences. Therefore, that very essence is all-pervasive; For example, Mount Meru, the continents, and so forth, are illuminated by the sun and moon. Whether realized or not, the sun and moon are seen by those with sight; Until shown, the small-minded wander between east and west. For the wise, there is no east or west; Knowing appearances and sounds to be mind, they do not grasp them. Without the knowledge of characteristics, there is no need to be bound by cognition. Therefore, for the intelligent, it arises naturally. Whether that is realized or not, it cannot be examined by the intellect." The meaning of this is as follows: Just as in the ocean, however many forms of reflections may appear, they do not transcend the nature of the ocean itself, so too, although an immeasurable collection of external appearances manifests, they are exactly like reflections. Do not mistake them as being self or other. Because everything is obscured by the habitual tendencies of wrong realization, it was not realized previously; thus, the mere realization of it is called "the buddha never seen before." That itself is the stainless, supreme state, the source. Such a mind is pure by its very nature; it is the dharmakāya.

གཉིས་མེད་ཀྱི་སེམས་དེ་དག་ལས་མཚན་གྱི་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པའི་སྡོང་བུ་གཟུགས་སྐུ་དམ་པ་གཉིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ས་གསུམ་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཁྱབ་པར་གནས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། གྲགས་པའི་ས་དང་བསྡམས་པའི་ས་དང་གསང་བའི་སའོ། ། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ས་དང་རྟོགས་པའི་ས་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རྒྱས་གདབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཅུ་གསུམ་པ་དང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་སྟེ། སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངོ་བོ་ཀུན་དང་མཚུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་དང་། སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རི་རབ་དང་གླིང་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཟླས་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཡང་འོད་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་གཉིས་སོ། ། དེ་ཡང་ཉི་ཟླ་ལ་ཁྱད་པར་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་མིག་མ་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ཞིང་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཐོང་སྟེ། མཐོང་བ་ཡང་བློ་ཆུང་བ་བྱིས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་ལ། མཚན་ཉིད་མ་བརྟན་གྱི་བར་དུ་ས་འོག་ནས་ཤར་ནས་ས་འོག་དག་ཏུ་ནུབ་པར་རྟོགས་པ་དང་འདྲའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྙིང་པོ་གཉུག་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པའི་རིམ་པས་མཐོང་བ་དང་། ལོང་བ་ལྟ་བུ་གནས་ཤིང་བློ་ཆུང་དག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་སྣང་ངོ་། །

From that non-dual mind, the two sublime form bodies (rūpakāya), which are the stalks adorned with the flowers of the [enlightened] marks, arise. The entirety of the three levels (bhūmi) remains pervaded by the dharmakāya. What are these? They are the level of renown, the level of restraint, and the secret level. Furthermore, these are the levels of the śrāvakas, the pratyekabuddhas, and the Mahāyāna. Within those, there are also the level of seeing, the level of realization, and the level of thorough comprehension. Above those, according to the manner of sealing previously mentioned, are the thirteenth and fourteenth levels. As for the essence of suchness (tattva), its nature is identical to all. Therefore, great bliss is the pervasive self-nature, and the essence of the dharmakāya is its very heart. These are not realized by everyone; for example, Mount Meru and the continents are illuminated by the sun and moon, yet from that, there are two: those who perceive the light and those who do not. Although there is no distinction or difference in the sun and moon themselves, those with unimpaired vision see them, while the blind do not. Even among those who see, it is like the perception of those with the disposition of small-minded children: until the characteristics are stabilized, they perceive [the light] as rising from beneath the earth and setting back beneath the earth. Although the essence of suchness, the innate reality, pervades all these, it is seen or not seen according to the stages of realization and non-realization. Thus, it remains like the blind, and to those of small intellect, meditative absorption (samādhi) appears to fluctuate between increase and decrease.

དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཤར་བ་དང་ནུབ་པ་མེད་པ་སྣང་གྲགས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་ཤིང་སེམས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོས་དེར་མི་འཛིན་པའོ། ། དེ་བས་ན་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་འཆིང་མི་དགོས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་གཉུག་མའི་དོན་དེ་དག་ངང་གིས་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་ཏུ་མེད་དོ། ། ད་ནི་ཐུགས་རྗེས་གནང་བ་མི་འགོག་པའི་གླུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་མེ་ཏོག་གཞན་ཕན་འབྲས་བུ་འཛིན། ། དེ་ཡི་མིང་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའོ། ། སྙིང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡོང་པོ་ཡལ་འདབ་རྒྱས། ། སྙིང་རྗེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མར་ལྡན། ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་སྟེ། ། བདེ་བ་འདི་ནི་གཞན་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ། ། (སྟོད་,སྟོང་)པའི་སྡོང་པོ་དམ་པའི་སྙིང་རྗེ་མིན། ། གང་ལ་སླར་ཡང་རྩ་བ་ལོ་འདབ་མེད། ། དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ། ། དེར་ལྷུང་བས་ནི་ཡན་ལག་ཆག་པར་འགྱུར། ། ས་བོན་གཅིག་ལས་སྙིང་པོ་གཉིས་འབྱུང་བའོ། ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་། ། དེ་ཡང་དབྱེར་མེད་དོན་མཆོག་གང་སེམས་པ། ། དེ་ནི་འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་རྣམས་གྲོལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པས་དེའི་མེ་ཏོག་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེས་འཛིན་པའོ། །

Regarding that suchness, for the wise, there is no arising or subsiding in experience; all that appears and resounds is known to be mind, and because the mind is of a nature that is nothing whatsoever, it is not grasped as such. Therefore, the specific characteristics of things are not objects of cognition, and there is no need to bind them with the aspect of a cognizing subject. For that reason, these innate meanings arise spontaneously for those individuals possessed of intelligence. Their characteristics cannot be analyzed by saying, "This is realization" or "This is non-realization." Now, the song that does not obstruct the granting of compassion shall be taught: Compassion is the flower that bears the fruit of benefiting others; Its name is "benefiting others." By the essence itself, the trunk and branches flourish; It possesses many various forms of compassion. Spontaneously accomplished is the future fruit; This bliss is the mind of others. The trunk of emptiness is not the supreme compassion; That which has no further roots or foliage— Whoever takes that as an object of focus, By falling into that, the branches will break. From a single seed, two essences arise; From that reason, a single fruit emerges. Whoever contemplates that supreme, indivisible meaning, Is liberated from both saṃsāra and nirvāṇa. The meaning of this is that by generating great compassion for sentient beings who have not realized [the truth], its flower—the fruit of benefiting others—the two form bodies (rūpakāya) will arise; that is what is held by compassion.

དེས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་མིང་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། དེ་ཡང་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་སྡོང་པོ་ལ་མཚན་གྱི་ཡལ་ག་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་འདབ་མས་རྒྱས་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་དུ་མར་ལྡན་པ་དག་གིས་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འབྲས་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཞག་པ་སྟེ་དེ་ནི་གཉུག་མའི་འབའ་ཞིག་སྐྱེད་བར་བྱེད་དོ། ། འཁོར་བའི་བདེ་བ་འདི་དག་ནི་སྙིང་པོ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་དེ་དག་ལས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དག་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་མེ་ལོང་གི་(གཐུགས་,གཟུགས་)བརྙན་ལྟར་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་སྡོང་པོ་དེང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་གཞན་གྱི་དོན་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཏང་ངོ་ཞེས་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་འམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་བཏང་བ་ནི་མིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ནི་མི་མངའ་བར་ངེས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་རང་རིག་རང་གསལ་བར་འདོད་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །

Because it brings sentient beings to maturity, it is called "benefiting others." Furthermore, through the very experience of the essence of suchness, the trunk of the saṃbhogakāya comes to flourish with the branches of the [major] marks and the leaves of the eighty [minor] signs. The nirmāṇakāya brings beings to maturity through various diverse means directed toward the objects of compassion. The spontaneously present fruit of the dharmakāya is established in relation to worldly beings as a subsequent fruit; it produces only the innate [state]. These pleasures of saṃsāra can be produced even by the virtues of minds other than that essence. If one asks whether those dharmakāyas are in meditative equipoise or subsequently attained: through the experience of the innate suchness of the empty dharmakāya, the two sublime [bodies] arise spontaneously like reflections in a mirror. It is not that the trunk of the saṃbhogakāya and the two sublime nirmāṇakāyas are sent forth out of compassion or from a stream of wisdom for the sake of maturing the welfare of others. Therefore, it is certain that there is no subsequent attainment. If one were to assert that there is a subsequent attainment, then one would be asserting that the ultimate fruit is a self-cognizing, self-luminous [state], and thus the fruit of the dharmakāya would not arise.

དེ་དག་ལས་སླར་ཡང་འབད་པ་ཅི་རྙེད་ཅིག་བྱས་ཀྱང་རྩ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མི་འབྱུང་ཞིང་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་འདབ་ཀྱང་མེད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེར་ལྷུང་བ་ཡིན་པས་དེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མི་ཐོབ་ལ་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཆག་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་དག་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་ས་བོན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་གཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པོའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་གནས་ལ། དེའི་དོན་ལ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བའོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་རྣལ་མ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བས་གང་བ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་རྟོགས་པས་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལས་གྲོལ་ཏེ་མི་གནས་སོ། ། ད་ནི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་འདོད་པ་ཅན་ནི་འོང་བའི་ཚེ། ། དེ་ནི་གལ་ཏེ་འགྲོ་ན་རེ་བ་མེད། ། ཟ་ཕྱིར་ཕོར་བས་གདུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག། ཁམ་ཕོར་དུམ་བུས་སློང་པར་འདོད་པ་ལ། ། ཕྱི་སྒོར་བོར་བའི་ཁམ་ཕོར་བླངས་ནས་སུ། ། གཞན་ལ་སྟེར་བའི་དོན་ནི་མི་བྱེད་པ། ། འདོད་པ་པོ་ལ་དེ་དག་མི་སྟེར་བ། ། འདིས་ནི་འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ། ། ངེས་པར་བསྐྱེད་པས་རྣལ་འབྱོར་དམན་པའི་ལམ། །

Even if one exerts whatever effort possible regarding those [practices], the root dharmakāya will not arise, and the foliage of the two rūpakāyas will also be absent. Whatever focuses on such an object falls into the conceptualization of extremes; therefore, one will not attain the dharmakāya, and the branches of the two rūpakāyas will be broken. These [results] arise by way of implication: when the single seed of the innate dharmakāya is experienced, it abides in the manner of the two aspects of emptiness and compassion, and from that meaning, the two rūpakāyas arise. Since all of these are the cause of the nature of great bliss, the result arises as the single dharmakāya. Furthermore, this is not like something to be attained in a future time. By realizing the actual, supreme meaning of the inseparability of bliss and emptiness in this very aspect—the Great Vajrasattva filled with untainted bliss—one is liberated from both saṃsāra and nirvāṇa and does not remain [in them]. Now, the meaning of the concordant [example] will be shown: When someone who desires [something] comes, If that [person] goes away, there is no hope. A man tormented by hunger for food, Desiring to beg for a shard of a clay bowl, Takes a clay bowl discarded at the outer gate And does not act to give it to another; By not giving it to the seeker, This definitely produces whatever is the fruit of saṃsāra, And is the path of inferior yoga.

དེ་དག་བཟློག་སྟེ་རང་བཞིན་ལམ་ཁྱེར་ན། ། དེ་བས་རྣམ་རྟོག་བོར་བྱས་ན་འང་རུང་། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་སྣང་བ་སེམས་ལ་མ་ཐིམ་ཞིང་ཐ་མི་དད་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མཛེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གོ། ། དེ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་འདོད་པ་བློ་བཟང་པོ་ཅན་དག་འོངས་པའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་དེ་ནི་གལ་ཏེ་ཕན་མི་འདོགས་ཤིང་འགྲོ་ན་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་བསད་པ་ཡིན་ཏེ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རེ་བ་མེད་དོ། ། དེ་བས་ན་གཞན་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། ཐ་ན་ཟ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཕོར་བས་གདུངས་པའི་གདོལ་པ་ཞིག་གིས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ལ་ཁམ་ཕོར་གྱི་དུམ་བུའམ་ཁམ་ཕོར་ཉིད་སློང་བར་འདོད་པ་ལ་ཁམ་ཕོར་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་དམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒོ་རྩར་བོར་བའི་ཁམ་ཕོར་གྱི་དུམ་བུ་བླངས་ནས་གཞན་ལ་སྟེར་བའི་དོན་མི་བྱེད་དམ། འདོད་པ་པོ་དེ་དག་ལ་མི་སྙན་པར་བརྗོད་ཅིང་མི་སྟེར་བ་འདི་དག་ནི་འཁོར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་རྣལ་འབྱོར་པའི་བློ་དམན་པ་ཡིན་ཞིང་ལམ་ལོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་ལས་བཟློག་སྟེ་རང་བཞིན་ལམ་དུ་ཁྱེར་ནས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཁྱད་མེད་པར་འཇུག་པ་ན་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བོར་བར་བྱས་ནའང་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཕྲ་མོ་དག་གིས་ལྡང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ད་ནི་དོན་གྱི་གླུ་བདུན་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཨེ་མ་ཧོ། ། ཌཱ་ཀཱི། གུ་ཧྱ་ཀཾ། ཨེ་ཡི་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ། ཨོ་ཡི་ན།

If one reverses those and takes the nature as the path, then it is also appropriate to cast away conceptual thoughts. The meaning of this is that until appearances have dissolved into the mind and their inseparability is established, yogis should make the ripening [of karma] beautiful. "Whoever" refers to any fortunate son of noble family. When those who desire the sublime meaning of non-duality and possess excellent intelligence arrive, if the yogis do not benefit them and they depart, the minds of others have been killed; there is no hope for perfect buddhahood. Therefore, one should not perform even the slightest action that would cause others to be unhappy. For instance, if a low-caste person, tormented by hunger and desiring a bowl, asks for a piece of a bowl or a bowl itself, would it not be a failure of purpose if one gives them a piece of a bowl just as it is, or a piece of a bowl discarded outside the door? To speak unpleasantly to those seekers and not give to them certainly produces the ripening fruit of saṃsāra; thus, such a mind is inferior and should be known as a mistaken path. Reversing those and taking the nature as the path, when one engages in the four types of conduct at all times without distinction, it is appropriate even to cast away conceptualizations of signs, for subtle ripenings will be unable to arise. Now, the seventh song of the meaning shall be shown: Emaho! Ḍāki! Guhyakam! Eyi dharmadhātu! Oyin!

ཨ་ཡི་ཀོ་དྷི་ཀ་པ་ས་རི། ཁྲེ་རན་ཨཾ་པ་ཀོ་ཡི་ཡ། ཛ་ཧ་པ་ཀ། སི་རན་ཏྲན་ཏྲ། ཨའི་ཀའི་ར་པོ་ལི་ས། གུ་ཧྱ་ཏན་ཏྲ་ཁེ་མ་ལ་ཀང་། རི་ས་ནཾ། སུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འདི་དག་ནི་རྗེ་བཙུན་པ་དག་གིས་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་སྟེ་དེ་དག་གི་དོན་ནི། ཨེ་མ་ཧོ་མཁའ་འགྲོ་གསང་བའི་སྐད། ཨེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ཏེ། ། མ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་དོ། ། དཔེར་གཞག་པ་ཡི་ནམ་མཁའ་སྟེ། ། འགྲོ་བ་ཚོགས་བསགས་རྒྱུད་ལ་དེས། ། མ་ནི་ནོར་འཛིན་དེ་ལས་སྐྱེ། ། གསང་བ་རྒྱུད་ལས་རག་ལས་གསལ། ། སྐད་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད། ། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཨ་ཨི་ཧོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དག་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། ། བདེ་དང་གསལ་དང་མི་རྟོག་པའོ། ། སྐྱེད་པའི་མ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། ། མ་བཅོས་རྣལ་མ་དྲན་པའོ། ། མཚོན་པའི་དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། ། སྨྲར་མེད་མཉམ་དང་མ་ཤེས་སོ། ། ཚོགས་བསགས་གང་ཟག་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ། སྦྱངས་དང་ཚོགས་མེད་བླ་མ་བསྟེན། ། ཤུགས་ཀྱིས་མ་ནི་ཉམས་མྱོང་སྟེ། ། ཐ་མལ་གོམས་དང་རྒྱུན་དུའོ། ། གསང་བའི་དོན་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། ། བྱིན་བརླབ་ཉམས་མྱོང་དེ་ལྡན་པའོ། ། ཐམས་ཅད་བརྡ་ཡི་རྣམ་པ་སྟེ། ། ང་ཡིས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། ། ད་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། ། གཉིས་སུ་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་གླུ། ། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མཚོན་བྱེད་པའི། ། དོན་དམ་གཉིས་མེད་ཡི་གེ་ཡིས། ། འགྲོ་རྣམས་རང་ལ་གླུར་ལེན་ཤོག།

Ayiko dhikapa sari, kheran aṃpakoyiya, jahapaka, sirantranttra, aikairapoli sa, guhyatantra khemalakang, risanaṃ, su. These are the symbolic expressions of the venerable masters. Their meaning is as follows: Ema ho, the secret language of the ḍākinīs. E is the dharmadhātu; Ma is that which is generated by it. The example established is space; by that, the accumulation of merit is gathered in the continuum. Ma is born from the earth-holder; it is clear that it depends upon the secret tantra. Language is merely a symbol. The meaning of this is A-i-ho. To clarify these: The dharmadhātu is threefold: bliss, clarity, and non-conceptuality. The generating mother is likewise; it is the uncontrived, natural mindfulness. The illustrative example is space; it is inexpressible, equal, and unknowable. The one who gathers the accumulations is the support; through training and without [ordinary] accumulation, one relies on the guru. By the force [of that], Ma is the experience; it is the familiarity with the ordinary and the continuity. The secret meaning is the eighth; it possesses the experience of the blessing. All are of the nature of symbols; I am unable to speak of them. This is the summarized meaning. Now, the roots of virtue are to be dedicated: By this non-dual vajra song, which illustrates that very primordial wisdom, may all beings through the letters of ultimate non-duality sing this song to themselves.

ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྣང་བ་དང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་གླུ་འདི་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དེ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་དོན་དམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་རང་ལ་གླུར་ལེན་ཅིང་རྟོག་པར་ཤོག་ཅིག་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་རྗེ་བཙུན་པ་དཔལ་གྱི་རི་བོ་པའི་དགོངས་པ་བདག་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྐུ་ཡི་འོད། ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ། ། དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་ཆོས་སྐུ་ཉིད། ། བདག་ཉིད་ཉམས་མྱོང་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། ། རྟོགས་པས་རྗེ་བཙུན་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱས། ། དྲི་ལྡན་མགོན་པོ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ། དྲིན་མཆོག་བླན་ཕྱིར་འདི་བྱས་དགྱེས་པར་མཛོད། ། འདི་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཚོགས་དག་གིས། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེ་རྟོགས་ཤོག། རྣམ་གསུམ་སློབ་མ་དག་པའི་ཕྱིར། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན། ། གཉིས་མེད་རྟོགས་པ་མཻ་ཏྲིས་བཤད། ། འདི་ལ་གཞོལ་བ་དོན་ལྡན་ཤོག། མི་ཟད་པའི་གཏེར་མཛོད་ཡོངས་སུ་གང་བའི་གླུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དཔལ་ས་ར་ཧ་པའི་དགོངས་པ་མཁས་པར་གྲགས་པ་དཔལ་ལྡན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་བསོད་སྙོམས་པ་པྲཛྙཱ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་ཀཱིརྟིས་རང་འགྱུར་དུ་མཛད་པའོ། །

The meaning of this is as follows: through these vajra songs of great bliss, in which appearance and mind are non-dual, the primordial wisdom of suchness (tathatā) present within the mental continuums of sentient beings is illustrated. These are the ultimate non-dual primordial wisdom; the meaning is that through them, fortunate beings may sing and realize this for themselves. Now, I shall dedicate the merit of having analyzed and clarified the intention of the venerable Śrīparvata-pa: The coemergent nature of mind is the dharmakāya; Coemergent appearance is the light of the kāya. The inseparability of appearance and emptiness is coemergence; That very suchness is the dharmakāya’s intention, the dharmakāya itself. Through the power of my own experience, Realization has clarified the intention of the Venerable One. I prostrate to you, the fragrant Protector; To repay your supreme kindness, I have composed this—may you be pleased! By the accumulation of merit arising from this, May all sentient beings realize great bliss. For the sake of the three types of pure disciples, The meaning that clarifies suchness Was explained by Maitrīpa as non-dual realization. May those who apply themselves to this find it meaningful! The extensive commentary titled The Song of the Completely Full Treasury of Inexhaustible Jewels, which elucidates the intention of the great lord of yogins, the glorious Saraha, was composed by the renowned scholar Śrī Advayavajra. It is complete. It was translated into Tibetan by the mendicant yogin Prajñāśrījñānakīrti himself.