Vajra Words

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བཛྲ་པ་ད་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱིས་བདག་གུས་པས། ། དང་པོ་བླ་མ་མཆོག་ཕྱག་འཚལ། ། སླར་ཡང་རི་ཁྲོད་པ་དེ་བཞིན། ། དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་མ་རྒྱུད་དུ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤངས་པ་གང་། ། རྣམ་བཤད་ཕྱག་ན་རིགས་ལྡན་པས། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སོགས་སྒྲུབ་ཐབས། ། སློབ་མ་ཡིས་ནི་རྟོགས་ཕྱིར་བྲི། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་སྡོམ་པ་ནི། ། ཨེ་ཝཾ་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གནས། ། ཡང་དག་དབང་བསྐུར་ཞེས་བྱ་བ། ། གཅིག་པུའི་རྣམ་པ་བདེ་ཆེན་པོ། ། བུམ་པའི་དབང་ནི་དང་པོ་སྟེ། ། གསང་བ་མཆོག་ནི་གཉིས་པ་ཡིན། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པ་སྟེ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བཞི་པ་ཡང་། ། ཨེ་ཡི་ཆ་བྱད་བཟང་པོ་གང་། ། དབུས་སུ་ཝཾ་གིས་རྣམ་པར་བརྒྱན། ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་གནས། ། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག། དེ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། སྐད་ཅིག་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པས། ། སྐད་ཅིག་ཡེ་ཤེས་བདེ་ཡེ་ཤེས། ། ཨེ་ཝཾ་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གནས། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་སྨིན། ། རྣམ་ཉེད་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་བྲལ། ། སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ཡང་དག་རྟོགས། ། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མས་ནི་ཤེས། ། སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བརྗོད། ། འཁྱུད་དང་འོ་བྱེད་ལ་སོགས་པ། ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ལས་བཟློག། བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཟ་བའོ། ། རྣམ་པར་ཉེད་པ་དཔྱོད་པར་བརྗོད། ། བདག་གིས་བདེ་བ་སྤྱད་དོ་ཞེས། ། མཚན་ཉིད་བྲལ་བ་གསུམ་ལས་གཞན། ། ཆགས་དང་ཆགས་བྲལ་རྣམ་པར་སྤངས། ། དང་པོར་དགའ་བ་རྣམ་སྣ་ཚོགས། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྣམ་པར་སྨིན། །

In the language of India: Vajrapada-nāma. In the language of Tibet: rDo rje’i tshig ces bya ba (The Vajra Words). Homage to the Vajra Holder! With all things, I respectfully prostrate first to the supreme guru. Furthermore, just as the mountain-dweller [did], in the Mother Tantra of Hevajra, that which was set aside by the Tathāgata, I shall write as a commentary for the sake of the disciples’ realization, including the methods for accomplishing the action seal and so forth. The vow that is the self of all Buddhas abides perfectly in the form of E-Vaṃ. That which is called the "perfect empowerment" is the single form of great bliss. The vase empowerment is the first; the supreme secret is the second; the wisdom-gnosis is the third; and likewise, the fourth is also thus. Whatever is the excellent form of E, adorned in the center by the form of Vaṃ, it is the abode of all bliss, the casket of the Buddha-jewels. From that, joy arises. Through the distinctions of the different moments, there is the momentary gnosis and the bliss-gnosis. It abides perfectly in the form of E-Vaṃ. The "various" is the "ripening"; the "thoroughly refined" is free from characteristics. Thus, the four moments are perfectly realized; this is known by the yoginī. The "various" is described as the various aspects, such as embracing, kissing, and so forth. The "ripening" is the reverse of that; it is the consumption of the gnosis of bliss. The "thoroughly refined" is described as investigation: "I have experienced bliss." The "free from characteristics" is other than the three; it is completely free from passion and the absence of passion. First is the joy of the various; the supreme joy is the ripening.

དགའ་བྲལ་དགའ་བ་རྣམ་པར་ཉེད། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་མཚན་ཉིད་བྲལ། ། དགའ་བ་དང་པོ་འགྲོ་བ་ཉིད། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའང་འགྲོ་བ་ཉིད། ། དགའ་བྲལ་དགའ་བ་འགྲོ་བ་ཉིད། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གསུམ་མི་དམིགས། ། པདྨའི་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཟེའུ་འབྲུ་དག། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་མནན་གནས་དག་ཏུ། ། སེམས་ནི་ནོར་བུའི་ནང་དུ་ཆུད་པས་བལྟ། ། ཡེ་ཤེས་གང་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་མེད་གཟུགས། ། ཤེས་རབ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ལ། ། ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་དམ་འཁྱུད་ནས། ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་མཉམ་སྦྱོར་བས། ། སློབ་དཔོན་དབང་དུ་བཞེད་པ་ཡིན། ། སློབ་དཔོན་གསང་བ་ཤེས་རབ་དང་། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བཞི་པ་ཡང་། ། དབང་བཞི་ཡི་ནི་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་། ། དགའ་བ་ལ་སོགས་རིམ་བཞིན་ཤེས། ། དགོད་པའི་དགའ་བ་སློབ་དཔོན་ཏེ། ། ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གསང་བའི་དབང་། ། འཁྱུད་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། དེ་ཡང་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲོད་རྒྱུད། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འགྱུར། ། དབང་བསྐུར་རྣམ་པ་བཞི་རུ་བཤད། ། བླུགས་ཤིང་བཀྲུས་པ་འདི་ཡིས་ནི། ། དབང་བསྐུར་ཞེས་བྱ་མངོན་པར་བརྗོད། ། སྣ་ཚོགས་སྤང་བའི་སྐད་ཅིག་ལ། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡང་དག་རྙེད། ། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་སེམས་དཔའ་ཆེ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་གཟུགས། ། ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་པར། ། སེམས་ཅན་དོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། འདི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཆེ། ། ལུས་ཀུན་ལ་ནི་རྣམ་པར་གནས། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཟླ་བར་གྱུར། ། བཅོ་ལྔའི་ཆའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཨཱ་ལིའི་གཟུགས་ཀྱིས་བདེ་ཆེན་པོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་དེ་ཡི་ཆ། ། དོན་གྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ཕྱིར།

The joy of separation is the crushing [of duality]; the coemergent joy is devoid of characteristics. The first joy is the very nature of beings; the supreme joy is also the very nature of beings; the joy of separation is also the very nature of beings; the coemergent is not perceived as the third. In the space of the lotus, the vajra is pressed by the vajra posture; the mind is seen as it enters within the jewel. Whatever wisdom arises is the inexpressible form of wisdom. Embracing with both hands a consort who has reached sixteen years of age, through the union of the vajra and bell, this is held to be the master initiation. The master, the secret, and the wisdom [initiations], and likewise the fourth as well—by the enumeration of these four initiations, one should understand the sequence of joy and so forth. The joy of laughter is the master; the gaze is likewise the secret initiation; the embrace is the wisdom-gnosis initiation; and that too is the tantra of the union of the two. Through this, the siddhi of sentient beings is attained. The empowerment is explained as being of four types. By pouring and washing with this, it is explicitly called "empowerment." In the moment of abandoning variety, the supreme joy is perfectly found. The Teacher declared: "O Great Being, the true form of great bliss, until enlightenment is attained, the Vajra Holder acts for the benefit of sentient beings. This very thing is the great wisdom, abiding throughout the entire body. The bodhicitta becomes the moon, possessing the nature of the fifteen parts; in the form of the vowels, it is great bliss. The yoginī is its part, for she does not perform the activity of the [ordinary] object."

། ཐམས་ཅད་མཐའ་ནི་འབད་པས་སྤངས། ། བཅུ་དྲུག་གི་ནི་ཆ་མ་ཡིན། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་གང་། ། དགའ་བྲལ་དང་པོ་མཆོག་གི་མཐའ། ། སྟོང་ལས་སྟོང་ཉིད་ཧེ་རུ་ཀ། ཤྲཱི་ནི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། ཧེ་ནི་རྒྱུ་སོགས་སྟོང་པའོ། ། རུ་ནི་ཚོགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད། ། ཀ་ནི་གང་དུའང་མི་གནས་པ། ། ཁུ་བའི་རྣམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ། དེ་ཡི་བདེ་བ་འདོད་མར་བརྗོད། ། འདི་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ། ། གཉིས་སུ་མེད་དང་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་བདག་ཉིད་གཙོ། ། བརྟན་དང་གཡོ་བ་ཁྱབ་སྟེ་གནས། ། སྒྱུ་མའི་གཟུགས་ནི་ཉིད་དུ་སྣང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་སོགས་ཐབས་དང་། ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ངེས་པར་གྲོལ། ། དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོར་བརྗོད་པ་སྟེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བདེ་ཆེན་པོར། ། ལེན་པར་བྱེད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། ། འདུས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་བཤད། ། འཁོར་ལོའི་ཚོགས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས། ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་སྤྱོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་སྦྱོར་བའི་ཐབས། ། དེ་ཡི་བདེ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བྷ་ག་བསམ། ། དབུས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི། ། འཁོར་ལོ་སྔོན་འགྲོ་ཚུལ་ཇི་བཞིན། ། ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བསམ། ། མཁའ་དབྱིངས་ཞེས་བྱའི་པདྨ་ལ། ། བྷ་ག་འདིར་ནི་ཡེ་ཤེས་བརྗོད། ། བསྒོམས་པ་འདིར་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། ། དེ་ཡི་བདེ་བ་འཁོར་ལོར་བརྗོད། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དབང་བསྐུར་བ། ། ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡི། ། དེ་ཉིད་འདི་ཡི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས། ། དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་། ། བདེ་བ་ནག་པོ་བདེ་བ་སེར། །

All extremes are abandoned through effort; it is not a sixteenth part. Whatever is the essence of the coemergent, it is the first beyond joy, the limit of the supreme. From emptiness, the Heruka of emptiness: Śrī is non-dual wisdom; He is the emptiness of causes and so forth; Ru is the state of being free from collections; Ka is not abiding anywhere. The Blessed One is the form of the seminal fluid; his bliss is called the Icchā (Desire). This is free from being one or many; in a single instant, it is supreme joy. It is non-dual and the manner of duality; the lord whose nature is both existence and non-existence. Pervading the stable and the moving, it abides; it appears as the very form of an illusion. Through methods such as the maṇḍala and the wheel, it is eternally and certainly liberated. Maṇḍa is said to be the essence; because it takes up the bodhicitta as great bliss, it is a maṇḍala. Because it is a gathering, it is explained as a maṇḍala. The wheel of the assembly is the space element; it is the thorough engagement with objects and so forth. Through the method of the union of the vajra and lotus, its bliss is realized. One should contemplate the bhaga in the space element; that which is to be meditated upon in the center is the wheel, according to the preliminary manner. One should contemplate how the deities arise. In the lotus called the "expanse of space," bhaga here is said to be wisdom. The meditation here is the meditative equipoise; its bliss is called the wheel. Through the power of this very reality, just as in the empowerment of Mahāmudrā, the great bliss does not arise in any other maṇḍala. Bliss is black, bliss is yellow.

བདེ་བ་དམར་པོ་བདེ་བ་དཀར། ། བདེ་བ་ལྗང་གུ་བདེ་བ་སྔོ། ། བདེ་བ་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་ཀུན། ། བདེ་བ་ཤེས་རབ་བདེ་བ་ཐབས། ། དེ་བཞིན་ཀུན་དུ་རུ་སྐྱེས་བདེ། ། བདེ་བ་དངོས་དང་དངོས་མེད་བདེ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་ཆེན་བརྗོད། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཀྱང་ངོ་། ། དངོས་པོ་རྟོགས་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པ། ། ལེ་ལོས་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་དང་། ། རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ང་མི་ཤེས། ། རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་མཆོག། བདེ་བ་ཅན་ན་ང་གནས་ཏེ། ། ཨེ་ཡི་ཆ་བྱད་ཀྱི་ནི་གཟུགས། ། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག། འཆད་པ་པོ་ང་ཆོས་ཀྱང་ང་། ། རང་གི་ཚོགས་ལྡན་ཉན་པ་ང་། ། འགྲོ་བ་སྟོན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ང་། ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ང་། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གཞན་རང་བཞིན་ང་། ། མཆོག་མཐའ་བྲལ་བ་དང་པོ་སྟེ། ། བོལླ་ཀ་ཀོ་ལ་སྦྱོར་བས། ། རེག་པ་ལས་ནི་སྲ་བའི་རྫས། ། ས་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཞུ་བ་ལས། ། ཆུ་ཡི་ཁམས་སུ་ཡང་ནི་འབྱུང་། ། བསྐྱོད་པ་ལས་ནི་མེ་ཡིན་ཏེ། ། འགྲོ་བ་རླུང་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས། ། བདེ་བ་ཡང་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས། ། ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། ། དེ་ཕྱིར་བདེ་བ་དེ་ཉིད་མིན། ། གང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེ་བདེ་བ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་གང་། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་ངེས་པར་བཤད། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པའོ། ། རང་བཞིན་ཉིད་ནི་མ་སྐྱེས་ན། ། བདེན་པ་མ་ཡིན་རྫུན་པ་མིན། ། ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་དེ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཤེས་པར་འདོད། ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཙུབ་གཏན་དང་། གཙུབ་ཤིང་དང་།

Bliss is red, bliss is white; bliss is green, bliss is blue. Bliss is all that is moving and unmoving; bliss is insight, bliss is method. Likewise, bliss is born of the kūṭāgāra; bliss is both the existent and the non-existent. Vajrasattva is described as great bliss; he is both the existent and the non-existent. Because he realizes the nature of things, he is the Buddha. Those overcome by laziness and the deluded do not know me. I dwell in the supreme bhaga of the Vajra Consort, in the Land of Bliss, in the form of the shape of the letter E. I am the Buddha, the jewel casket; I am the teacher and I am the Dharma. I am the listener endowed with my own assembly; I am the world, the teacher, and the goal to be accomplished. I am the mundane and the supramundane; I am the nature of the other, the co-emergent. I am the supreme, the end, and the beginning. Through the union of the bola and kaṅkola, from the contact, the substance of solidity arises; from that, the earth element is born. From the melting of the bodhicitta, the water element also arises. From movement comes fire; the world is renowned as wind. Bliss is also the space element; it is completely surrounded by these five. Therefore, bliss is not that [elemental] reality. Because the great elements are bliss, whatever is the essence of the co-emergent is definitively explained as the co-emergent. This is the teaching on the action seal (karmamudrā). If the nature itself is unborn, it is neither true nor false. All is like the moon in water; this is what the yoginīs wish to know. It is as follows: the fire-drill and the fire-board...

སྐྱེས་བུའི་ལག་པ་བསྐྱོད་པ་ལས་གློ་བུར་དུ་མེ་མངོན་སུམ་དུ་འབྱུང་སྟེ། མེ་དེ་ནི་གཙུབ་ཤིང་ལ་ཡང་མི་གནས། གཙུབ་གཏན་ལ་ཡང་མེད། སྐྱེས་བུའི་ལག་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་གཅིག་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ། ། མེ་དེ་ཡང་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་རྫུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག། དེ་ལྟར་འཁོར་བ་དེ་ཉིད་དོ། ། འཁོར་བ་མ་རྟོགས་གཞན་དུ་ནི། ། མྱ་ངན་འདས་པ་མི་ཤེས་སོ། ། འཁོར་བ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས། ། འཁོར་བ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་ཏེ། ། འཁོར་བ་དབང་པོ་རྣམས་ཉིད་དོ། ། འཁོར་བ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ། ། ཆོས་འདི་དག་ནི་མྱ་ངན་འདས། ། རྨོངས་པས་འཁོར་བའི་གཟུགས་ཅན་ཉིད། ། འཁོར་བ་གཏི་མུག་མེད་པ་དག། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མྱ་ངན་འདས། ། དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་རང་བཞིན་ནོ། ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མེད་ཅིང་གཏི་མུག་མེད། ། ཕྲག་དོག་མེད་ཅིང་སེར་སྣ་མེད། ། ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་ལྟ་བ་མེད། ། སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་པ་མེད། ། སྣ་ཚོགས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རླབས་བྲལ་བ། ། རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད། ། ཐམས་ཅད་གཅིག་པའི་སྡོམ་པ་ནི། ། རྣལ་འབྱོར་སྙིང་རྗེའི་ཐབས་སུ་འགྱུར། ། ཕྱག་རྒྱ་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་བྲལ། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པའོ། ། སྔགས་བཟླས་དཀའ་ཐུབ་མེད་ཅིང་སྦྱིན་སྲེག་མེད། ། དཀྱིལ་འཁོར་མེད་ཅིང་དཀྱིལ་འཁོར་བ་ཡང་མེད། ། དེ་ནི་སྔགས་བཟླས་དཀའ་ཐུབ་སྦྱིན་སྲེག་ཡིན། ། དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད། །

From the movement of a person’s hands, fire suddenly appears to the senses. That fire does not abide in the fire-drill, nor is it in the base-block, nor is it in the person’s hands; if one searches everywhere, it does not abide in any one of them. That fire is neither true nor false. In that same way, contemplate all phenomena. Such is saṃsāra itself. Without realizing saṃsāra, one does not know nirvāṇa. Saṃsāra is form, sound, and so forth; saṃsāra is feeling and so forth; saṃsāra is the sense faculties themselves; saṃsāra is hatred and so forth. These very phenomena are nirvāṇa. Through delusion, they have the form of saṃsāra; when free from the delusion of saṃsāra, the bodhicitta is nirvāṇa. It is the nature of the ultimate and the conventional. Without attachment, hatred, or delusion; without envy or avarice; without pride or views; without a meditator or an object of meditation—various and coemergent, free from waves, it is called the "coemergent nature." The vow of the oneness of all becomes the method of yogic compassion. Free from the cause and the mudrā, the inseparability of emptiness and compassion is called "bodhicitta." This is the teaching on the dharma-mudrā. There is no mantra recitation, no asceticism, and no fire offering; there is no maṇḍala and no maṇḍala-deities. That itself is the mantra recitation, the asceticism, and the fire offering; that itself is the maṇḍala-deities and the maṇḍala.

མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སེམས་ནི་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དམ་པའི་དགའ་བ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དངོས་པོར་ལྡན་པ་མེད། ། ལུས་པོ་མེད་ཅིང་གཟུང་བ་མེད་དང་འཛིན་པ་མེད། ། ཤ་དང་ཁྲག་ཀྱང་མེད་ཅིང་བཤང་དང་གཅི་བ་མེད། ། མི་གཙང་བ་དང་རྨོངས་མེད་གཙང་ས་དག་པ་མེད། ། རང་བཞིན་གཟུགས་མེད་ལྟ་བ་མེད། ། སྒྲ་མེད་པས་ན་ཉན་པ་མེད། ། དྲི་ཡང་མེད་ཅིང་སྣོམ་པ་མེད། ། རོ་མེད་མྱོང་བ་པོ་ཡང་མེད། ། རེག་བྱ་མེད་ཅིང་རེག་པ་མེད། ། སེམས་མེད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད། ། དཔལ་ལྡན་དེ་བཞིན་ཉིད་གཤེགས་ཤིང་། ། སླར་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་གཤེགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་རིགས་པ་འདི་ཡིས་ནི། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མངོན་པར་བརྗོད། ། སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་བྱ་མེད། ། ལྷ་མེད་སྔགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། ། སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དུ། ། སྔགས་དང་ལྷ་དག་གནས་པ་དག། རྣམ་སྣང་མི་བསྐྱོད་དོན་ཡོད་དང་། ། རིན་ཆེན་འཁོར་འདས་སྙིང་སྟོབས་ཅན། ། ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་ཞི་བ་ཀུན། ། རྣམ་པར་སད་དང་དེ་བཞིན་བརྗོད། ། ཚངས་པ་མྱ་ངན་འདས་སངས་རྒྱས། ། འཇུག་པས་ཁྱབ་འཇུག་ཉིད་དུ་བརྗོད། ། རྟག་ཏུ་དགེ་བས་ཞི་བ་སྟེ། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་གནས་པ་ཀུན། ། རང་རིག་པ་ཡི་ཡེ་ཤེས་འདི། ། ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ་ལས་འདས། ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རིག་པ་གང་། ། ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་བཞིན། ། ཇི་ལྟར་པ་ལས་བདེ་ཐོབ་པ། ། དེ་ཡི་བདེ་བ་རང་གིས་སྤྱོད། ། གང་ཕྱིར་འཆི་བའི་བདེ་བ་འདི། ། དེ་ཡི་བདེ་བ་བསམ་གཏན་བརྗོད། ། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་གཅིག་པ་ལས། ། འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། ། དེ་དག་སྤངས་ལ་ལྷ་ཉིད་ཀྱིས། །

The mind in its state of equality is the nature of the gathered [elements]. The supreme joy is not possessed of existence, non-existence, or substantiality. It is without body, without the grasped, and without the grasper. It is without flesh and blood, and without excrement and urine. It is without impurity, without delusion, and without a pure ground. It is without the form of intrinsic nature and without a view. Since there is no sound, there is no hearing. There is no smell and no smelling. There is no taste and no taster. There is no tangible object and no touching. There is no mind and no mental factors. The glorious Tathāgata has gone [to that state], and he has gone back to that very same state. By this reasoning of insight, he is designated as the Tathāgata. There is no meditator and no object of meditation. There is no deity and no mantra. In the nature that is free from conceptual elaboration, the mantras and deities abide. Vairocana, Akṣobhya, Amoghasiddhi, Ratnasambhava, and the courageous [Lokeśvara]; Brahmā, Viṣṇu, and all the peaceful ones; the Awakened and likewise the Expressed; Brahmā, the Buddha of Nirvāṇa, and Viṣṇu through his pervasive engagement; the peaceful through constant virtue—all these abide as the self-nature of all. This wisdom of self-knowing awareness transcends the path of the domain of speech. Whatever awareness is blessed is the nature of omniscient wisdom. Just as one obtains bliss from a woman, one experiences that bliss oneself. Because this bliss of death is the bliss of meditative concentration, it is so described. Since sentient beings and the Buddha are one, yet are obscured by adventitious stains, by abandoning those, one becomes the deity itself.

སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་བདེན་རྫུན་མིན། ། གཞན་གྱིས་བརྗོད་མིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། ། གང་ལས་ཀྱང་ནི་རྙེད་མི་འགྱུར། ། བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟེན་པ་ལས། ། རང་གིས་ཤེས་བྱ་བསོད་ནམས་ཀྱིས། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའོ། ། མི་ཤེས་པ་ཡི་འཇིག་རྟེན་གང་། ། བཙན་དུག་ཟོས་པས་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། ། གཏི་མུག་རྣམ་སྤངས་དེ་ཉིད་ཤེས། ། དེ་ཡིས་མྱ་ངན་ཡོངས་གཅོད་འགྱུར། ། དེ་བཞིན་ཐར་པའི་ཐབས་ཤེས་པ། ། དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་ཤེས་བྱས་ནས། ། མ་རིག་སོགས་པས་གཟུང་མི་ནུས། ། གཏི་མུག་ལ་སོགས་ཀྱིས་མི་འཆིང་། ། རང་རིག་གིས་ནི་ཡང་དག་རྟོག། སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་མེད། ། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་བྱོལ་སོང་དང་། ། ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་རྣམས་དང་། ། བཤང་གཅིའི་སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པ། ། རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ལས། ། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་། ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་མི་ཤེས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་གང་ནས་ཀྱང་། ། གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་མི་རྙེད་དེ། ། སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན། ། སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་བསྟན་དུ་མེད། ། གདོལ་པ་སྨྱིག་མཁན་ལ་སོགས་པ། ། གསོད་པ་དོན་དུ་སེམས་པ་རྣམས། ། དེ་ཡང་དགྱེས་རྡོར་རྗེ་ཤེས་ན། ། འགྲུབ་སྟེ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། བྱིས་པ་མི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་པས། ། བགྲོད་པ་འདི་མི་ཤེས་པ་ཡིན། ། རྨོངས་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། ། འགྲོ་དྲུག་སྲིད་པའི་བཙོན་རར་ཆུད། ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེ། ། དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཐབས་རྙེད་པ། ། གང་ཞིག་ཡུལ་རྣམས་རྣམ་སྦྱོང་བ། ། བླ་མེད་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །

There is no doubt that one is a buddha. Thus, that very reality is neither true nor false. It is not expressed by others; it is coemergent. It will not be found from anywhere else. Through relying on the guru’s timely methods and through one’s own merit, the Great Seal (Mahāmudrā) is realized. Whatever world is ignorant will faint from having consumed potent poison. By abandoning delusion, that very reality is known; through that, one completely cuts through sorrow. Likewise, by knowing the method of liberation and having understood Hevajra, one cannot be seized by ignorance and the like, nor bound by delusion and so forth. Through self-awareness, one correctly realizes: there are no sentient beings who are not buddhas. Hells, hungry ghosts, animals, gods, asuras, humans, and even the worms in excrement and urine—because they are by nature constant bliss, even gods and asuras do not know such bliss. Nowhere else in the world-realms will a buddha be found; the nature of mind itself is the perfect buddha. No buddha is taught to exist elsewhere. Even outcastes, bamboo-workers, and those whose minds are intent on killing—if they know Hevajra, they will achieve accomplishment; of this there is no doubt. Because they are obscured by the ignorance of the childish, they do not know this path. That delusion is saṃsāra; they are trapped in the prison of existence within the six realms. Vajragarbha of great compassion, having found the method of Hevajra, whoever purifies the sense objects will attain the unsurpassed state.

དངོས་པོའི་འཆིང་བས་བཅིངས་བ་ནི། ། དེ་ཡོངས་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོངས་ཤེས་པས། ། དངོས་པོ་བསྒོམ་མེད་ཤེས་རབ་ཅན། ། དངོས་པོ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་ཤེས་བྱ། ། དེ་ལྟར་ཧེ་རུ་ཀ་བསྒོམ་པ། ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལུས་ལ་གནས། ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། ། དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ། ། ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་ལུས་སྐྱེས་མིན། ། ཆོས་འབྱུང་ལས་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ། མཁའ་མཉམ་དེ་ཡི་ཐབས་དང་ལྡན། ། དེ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་སྐྱེད། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་ཏེ། ། དམན་དང་འབྲིང་པོ་མཆོག་དང་ནི། ། གཞན་རྣམས་གང་རྣམས་དེ་རྣམས་ནི། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་དུ། ། དེ་ཉིད་བསྒོམ་པས་བལྟ་བར་བྱ། ། དམན་པ་ཕྲ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། ། མཆོག་ནི་སྲིད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། ། འབྲིང་པོ་གཉིས་ལ་སྤངས་པ་ལས། ། གཞན་རྣམས་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དྲུག། གང་རྣམས་དེ་རྣམས་གཡོ་དང་བརྟན། ། མཉམ་པ་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ། རོ་མཉམ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ། ། མཉམ་པ་མཚུངས་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། ། དེ་ཡི་འཁོར་ལོ་རོར་བཤད་དོ། ། རོ་མཉམ་པ་ཡི་ངོ་བོ་རུ། ། དོན་འདི་ཡིས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ང་ལས་སྐྱེས། ། ང་ལས་གནས་གསུམ་པོ་ཡང་བྱུང་། ། ང་ཡིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཁྱབ། ། ང་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་མ་མཐོང་། ། དེ་ལྟར་ངེས་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་པ། ། ཤིན་ཏུ་མཉམ་གཞག་གང་གོམས་ན། ། བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་མི་ཡིས་ཀྱང་། ། དེ་ཉིད་འགྲུབ་འགྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་བསྒྱུར་བ་དང་། ། རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས། ། དེ་སྙེད་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས། །

Those bound by the fetters of entities are liberated by thoroughly knowing them. By thoroughly knowing the absence of entities, the wise one knows that there is no meditation on entities. One should thoroughly know the meditation on entities in this way: the meditation on Heruka abides as great primordial wisdom within the body. Having completely abandoned all conceptualization, it pervades all entities. Although it abides in the body, it is not born of the body; it is the primordial wisdom born from the source of phenomena (dharmodaya). Endowed with the method of that which is equal to space, it gives rise to the three worlds. Its nature is method and insight. Whether inferior, middling, or supreme, and whatever others there may be—all of these should be viewed as equality through the meditation on suchness. The inferior is the subtle entity; the supreme is said to be existence. The middling is the abandonment of the two; the others are the six faculties of cognition. Whatever they may be, whether moving or stable, they are of an equal and similar nature. One should meditate on that suchness of equal taste. It is described as equal and similar; its wheel is explained as "taste." This meaning is expressed as the essence of equal taste: "All beings are born from me; the three worlds also arose from me. I pervade all these; I see no being other than me." When a yogi who possesses such certainty practices with profound meditative equipoise, even a person of little merit will undoubtedly achieve suchness. However many limbs are transformed and however many elaborate discourses are spoken, that many are the mantras and mudrās.

ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་གོ་འཕང་གནས། ། བཟའ་དང་བཏུང་དང་དེ་བཞིན་ཁྲུས། ། འགྲོ་བའམ་ཉལ་བས་བསམ་པར་བྱ། ། དེ་རྙེད་དེ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་འདོད་པ། ། གང་ཕྱིར་བརྟན་དང་གཡོ་བའི་དངོས། ། རྩྭ་ལྕུག་འཁྲི་ཤིང་ལ་སོགས་པ། ། བདག་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། ། དམ་པའི་དེ་ཉིད་ངེས་པར་བསྒོམ། ། རང་རིག་པ་ཡིས་བདག་ཉིད་དག། དག་པ་གཞན་གྱིས་རྣམ་མི་གྲོལ། ། ཡུལ་རྣམས་དག་པའི་རང་བཞིན་པས། ། རང་རིག་པ་ཡི་བདེ་བ་མཆོག། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དང་གཞན་དག་ཀྱང་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གང་སྣང་བ། ། དེ་ཀུན་དག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ། འགྲོ་བ་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་ཉིད། ། གང་དང་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་བཅིངས། ། དེ་ཡིས་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་འགྱུར། ། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་གྲོལ། ། དེ་ཉིད་རྣམ་སྤངས་གྲོལ་བ་མིན། ། དེ་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་སྒྲ་དྲི་མེད། ། རོ་མེད་སེམས་མེད་རྣམ་པར་དག། རེག་མེད་ཆོས་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ། ། དག་པའི་རང་བཞིན་འགྲོ་བས་ཤེས། ། དུག་གི་དུམ་བུ་གང་ཉིད་ཀྱིས། ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་འཆི་བ་སྟེ། ། དུག་གི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་དེས། ། དུག་གིས་དུག་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། ། ཇི་ལྟར་རླུང་གིས་བཟུང་དེ་ལ། ། མ་ཤའི་བཟའ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ། ། རླུང་གིས་རླུང་ནི་འཇོམས་བྱེད་དེ། ། བཟློག་པའི་སྨན་དུ་བལྟ་བར་བྱ། ། སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་དག་བྱེད། ། རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན། ། ཇི་ལྟར་རྣ་བར་ཆུ་བླུགས་པ། ། ཆུ་གཞན་གྱིས་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། ། དེ་བཞིན་དངོས་པོའི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་། ། རྣམ་པར་ངེས་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད། ། ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་ལ། །

Abiding in the state of glorious Heruka, one should contemplate while eating, drinking, bathing, walking, or sleeping. Once that is attained, it is uninterrupted. For those who desire Mahāmudrā, because all things—stable and moving, such as grass, shrubs, and creepers—arise from the nature of one's own being, one must certainly meditate on the supreme reality. Through self-awareness, the self is purified; it is not liberated by any other purification. Since objects are of a pure nature, the bliss of self-awareness is supreme. Whatever appears to the yogi—forms and other objects, as well as others—all of that is of a pure nature; the world is the very nature of the Buddha. By whatever the world is bound, by that very thing one is liberated from bondage. Through knowing that reality, the world is liberated; without abandoning that reality, there is no liberation. Therefore, it is without form, without sound or smell, without taste, without mind, and utterly pure. Without touch and without phenomena, it is completely liberated. Beings should know this pure nature. Just as by the very piece of poison that kills all people, one who knows the reality of that poison uses poison to destroy poison. Just as to one seized by wind, one should give a meal of black gram; the wind destroys the wind, so it should be viewed as a medicine of reversal. Existence itself purifies existence; conceptualization is the discernment of the individual. Just as water poured into the ear is drawn out by more water, so too conceptualization of phenomena is purified through definitive ascertainment. Just as for one burned by fire...

སླར་ཡང་མེ་ཡིས་གདུང་བར་བྱ། ། དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་མེས་ཚིག་པ། ། འདོད་ཆགས་མེ་ཡིས་གདུང་བར་བྱ། ། སྐྱེ་བོ་མི་བཟད་པ་ཡི་ལས། ། གང་དང་གང་གིས་འཆིང་འགྱུར་བ། ། ཐབས་དང་བཅས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ། སྲིད་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་འགྱུར། ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་བཅིངས། ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། ། བཟློག་པའི་བསྒོམ་པ་འདི་ལྟ་བུ། ། སངས་རྒྱས་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་མི་ཤེས། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པའོ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་ལྡན། ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་ནི་བཏུ་བྱས་པ། ། བདག་གིས་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་པ། ། དེ་ཡིས་འཇིག་རྟེན་རྡོར་འཛིན་ཤོག། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བཛྲ་པཱ་ཎིའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དེ་ཉིད་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་མཚུར་སྟོན་དགེ་སློང་ཛྙཱ་ན་ཨཱ་ཀ་རས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །

Once again, one should be tormented by fire; likewise, those burned by the fire of passion should be tormented by the fire of passion. By whatever terrible actions a person is bound, by those very same actions, when combined with skillful means, they shall be liberated from the bonds of existence. The world is bound by passion; by passion it is liberated. Such a meditation of reversal is unknown to the Buddhas and the non-Buddhists. This is the teaching on the samaya-mudrā. Endowed with the karma-mudrā and the others, I have extracted these vajra words. By whatever merit I have gained, may the world hold the vajra. This concludes the Vajra Words composed by the Vajra Master Vajrapāṇi. It was translated, edited, and finalized by the Indian abbot [Vajrapāṇi] himself and the translator, the monk Jñānākara of Tsur.