Personal Instructions of the [Perfection] Stage of Inconceivable [Nonduality]

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་ཙིནྟ་ཀྲ་མ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཤེས་རབ་མཆོག་གི་མངལ་ནས་བྱུང་། ། གདོད་ནས་གཉིས་མེད་གནས་པ་ལ། ། ཕྱག་འཚལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ཡི། ། ཡང་དག་རིམ་འོང་བྲི་བར་བྱ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གསང་བ་ཆེ། ། སྙིང་རྗེ་བསམ་མི་ཁྱབ་མཚན་ཉིད། ། ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་ལས་འདས། ། ཡེ་ཤེས་རང་ལས་འཆར་བར་འགྱུར། ། རང་བཞིན་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་ཉིད། ། རང་བྱུང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཆོག། དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ། ། བལྟས་ཏེ་བསྒོམ་པ་དམིགས་སུ་མེད། ། བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཅས་པས། ། དངོས་པོ་མེད་པས་གཟིགས་མི་འགྱུར། ། རྟག་དང་ཆད་པའི་བྱེ་བྲག་དག། དོན་དམ་དུ་ནི་གཉིས་མེད་གཟིགས། ། དངོས་པོ་དང་ནི་སྟོང་པ་ཉིད། ། གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པར་བསྒོམ། ། གཉིས་པོ་འདི་དག་ཡོད་མིན་པས། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད། ། གཉིས་པོ་དག་ནི་རྣམ་དཔྱད་ན། ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་འཆར་བར་འགྱུར། ། མཉམ་པ་རོ་མཉམ་རྣམ་པ་སྟེ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་མཆོག། རྟོག་དང་བརྟག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། གཉིས་མེད་མཆོག་ནི་བསྒོམ་པ་མིན། ། བདེ་བའི་རྡོ་རྗེ་མི་རྟོག་པ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱིས་ཐོབ་འགྱུར། ། བསྐྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ། ། མི་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བས། ། བག་ཆགས་བག་ཆགས་ལྡན་པར་སྤངས། ། ཡེ་ཤེས་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བས། ། བཟང་པོའི་ཞབས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་འོང་།

In the language of India: Acintyakramopadeśa-nāma. In the language of Tibet: bsam gyis mi khyab pa’i rim pa’i man ngag (The Pith Instructions on the Inconceivable Stages). Homage to the glorious Vajrasattva! Homage to the Blessed One, the Lord of the World! Born from the womb of supreme insight, abiding from the beginning as non-dual, I shall write down the authentic stages that have come from the presence of the noble [Buddha]. The great secret of method and insight, characterized by inconceivable compassion, transcends the sphere of verbal expression; wisdom will dawn from within oneself. It is the very source of natural bliss, the supreme self-arisen non-duality. Viewing it as the nature of things, there is no focal point for meditation. Even the Bodhisattvas and those possessing the Vajra [nature] do not perceive it as a non-entity. The distinctions of permanence and nihilism are seen as non-dual in the ultimate sense. One meditates in equanimity on the non-duality of entities and emptiness. Since these two do not exist, in every respect they are non-dual. When these two are thoroughly analyzed, non-dual wisdom will dawn. The aspect of equal taste is the supreme inconceivable wisdom. Through the application of conceptualization and analysis, the supreme non-duality is not meditated upon. The non-conceptual Vajra of bliss is attained through the inconceivable. The generation stage is the cause of conceptualization; the non-arising is likewise. Being free from the aspects of duality, the habitual tendencies and their possessors are abandoned. Through wisdom free from habitual tendencies, the stages of the noble [Buddha] are reached.

། རང་བྱུང་ཁྲེམ་གཉེར་མེད་པ་ནི། ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་རང་བཞིན་གྱིས། ། གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཆིང་བ་ཉིད། ། མི་རྟོག་པ་ཡི་རང་བཞིན་གྱིས། ། བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱོད། ། རྟོག་པའི་དྲི་མ་འདྲ་བ་ཡིས། ། རིན་ཆེན་སེམས་ནི་དྲི་ཅན་བྱས། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། ། དྲི་མ་བྲལ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བརྗོད། ། ཐམས་ཅད་རྟོག་མེད་བདག་ཉིད་དུ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་རྟག་ཏུ་བལྟ། ། ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་འདི་ཉིད་ནི། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བསྟན། ། རང་གི་རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་ལ། ། འཇིག་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་གཉིས་མེད་མིན། ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། ། དཔལ་ལྡན་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། མི་རྟོག་དོན་སྐྱེད་བྱེད་པ་པོ། ། ཕྱི་རོལ་ནང་གི་རྣམ་རྟོག་གིས། ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་བསྟན། ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་སོགས་ཀྱིས། ། རྟོག་པ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་བསྟན། ། གཉིས་མེད་གཉིས་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། ། ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། དངོས་པོ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་མིན། ། དངོས་པོར་ཡང་ནི་བསྒོམ་པ་མིན། ། འཇིག་པ་མེད་པའི་བདེ་བསམས་ན། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཉིས་མེད་གནས། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསམ་པ་གང་། ། ཤེས་རབ་མངལ་ན་རྣམ་པར་གནས། ། སྙིང་རྗེ་སད་པའི་མདའ་ཡིས་ནི། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འབེན་ལ་འབིགས། ། དོགས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། ། གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་མཆོག་ཏུ་ཞི། ། མཁའ་མཉམ་རྣམ་རྟོག་ལས་གྲོལ་བ། ། དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་བརྗོད། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །

Self-arisen and free from wrinkles, All conceptualization is perfectly abandoned. By the nature of existence and non-existence, The fetters of dualistic habitual tendencies [are cast off]. By the nature of non-conceptuality, One investigates through the inconceivable itself. By the stains of conceptualization, The precious mind is made defiled. Non-dual wisdom itself, Because it is free from stains, is called "Buddha." The yogi should always view Everything as being of a non-conceptual nature. This very meditation on samādhi Was taught by the presence of Bhadra. One's own nature is unborn, And its very destruction does not exist. That wisdom is not non-dual; All conceptualization is utterly abandoned. The glorious Vajra-holder of Great Bliss, The creator who generates the non-conceptual meaning, Through external and internal conceptualization, The entire world is perfectly shown. By the Buddhas, Vajradhara, and others, Conceptualization is shown to be external. Free from duality and liberated from the two, Wisdom itself will arise. It is not meditating on non-existence, Nor is it meditating on existence. If one contemplates the bliss of non-destruction, One abides in the inconceivable non-duality. Whatever the intentions of all sentient beings, They abide within the womb of insight. With the arrow of awakened compassion, One pierces the target of Great Bliss. Completely liberated from all doubt, Non-dual and supremely peaceful, Equal to space and free from conceptualization, That itself is described as non-dual. Through the inconceivable yoga,

དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཆོས་ཀྱི་ཞལ་སྔའི་རིམ་འོང་ནི། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས། ། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་གཉིས་མེད་ལ། ། དཔལ་ལྡན་མགོན་པོ་བདེ་བ་ཆེ། ། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ལས། ། འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྤྲུལ། ། སྟོང་པ་དམིགས་པ་སྨྲ་བ་ཡིས། ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བས་བསླུས་པ་རྣམས། ། རྣམ་རྟོག་རྨོངས་པའི་འཆིང་བ་ཡིས། ། བདེ་བ་དམ་པ་གཉིས་མི་རྟོགས། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་དག་ལས། ། ཕྱི་རོལ་རྟོག་པ་ངན་པའི་རྟགས། ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ། ། བརྟན་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཀུན། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གནས། ། དེ་རྣམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཅིང་། ། མཁའ་ལྟར་དྲི་མེད་གཉིས་མེད་ལ། ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་ཐ་སྙད་བརྟགས། ། ཐ་སྙད་དེ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཚོར་དང་ཚོར་པོ་མཚོན་བྱ་བྲལ། ། གཉིས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད། ། གང་ཡང་བསམ་མེད་རང་བཞིན་ཕྱིར། ། སངས་རྒྱས་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། ། ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཉིད། ། རང་བྱུང་བསམ་པ་རྣམས་ལས་འདས། ། ས་སྟེང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ནི། ། རྟོག་པའི་དྲ་བས་ཉམས་པར་འགྱུར། ། ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་གཉིས་མེད་པ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་སྤངས་པ། ། རྟག་དང་ཆད་པ་ཇི་སྙེད་པའི། ། ཕུང་པོ་གཉིས་ནི་ཡོད་མིན་པས། ། དབུ་མར་ཡང་ནི་མི་དམིགས་པའི། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག། གཉིས་དང་གཉིས་མེད་རྣམ་རྟོག་སྟེ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། ། རོ་གཅིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་བརྗོད། ། འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་སྤངས། ། དབུ་མར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

Meditate upon all things as entities. This sequence from the presence of Dharmapāda was spoken by the presence of Bhadra. In the non-dual classification of aspects, the glorious protector Mahāsukha, from the nature of the single state, emanates all wandering beings. Those deceived by the false speech of those who propound emptiness as an object of observation, through the bonds of conceptual delusion, do not realize the supreme bliss of non-duality. From the purity of method and insight, the signs of external, evil conceptualization arise. In the great yoga of non-dual wisdom, all stable and moving entities abide as non-dual within the single Mahāsukha. Their nature is utterly pure, stainless like space, and non-dual; yet through pride, conventional designations are imputed, though those conventions do not exist. Free from the characterized and the characterizer, the perceiver and the perceived, it is non-dual Mahāsukha itself. Because its nature is beyond thought, it is not the domain of the Buddha’s intellect. All things are of that very nature; self-arisen, it transcends all thoughts. All living beings upon the earth are ruined by the net of conceptualization. Wisdom is singular and non-dual, completely free from conceptualization. Since the two aggregates of eternalism and nihilism do not exist, even the Middle Way is not perceived. The supreme non-dual wisdom is the conceptualization of duality and non-duality; it is the great yoga of method and insight, described as the single taste of non-duality. Having abandoned both passion and the absence of passion, it is not perceived even in the Middle Way.

རང་རིག་པ་ཡི་བདེ་བ་ཉིད། ། དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་བརྗོད། ། མཚན་(བཞི་,གཞི་)མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ། ། རིག་པ་པོ་དང་རིག་བྱ་སྤངས། ། བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིས། ། རིན་ཆེན་སེམས་ནི་རབ་རྟོགས་བྱས། ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། ། དངོས་མེད་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་མི་འགྱུར། ། དབང་པོའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་ཡིས། ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ངོ་མཚར་ཆེ། ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་བྲལ་ཞིང་། ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་དྲི་མ་མེད། ། རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་གཅོད་ཅིང་། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཉིས་མེད་མཆོག། གཉིས་མེད་བཅུད་ཀྱིས་ཕུག་པས་ན། ། རྡོ་དང་ཤིང་ཡང་དེ་ཡི་དངོས། ། ལྷ་ཡི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ཆེ། ། གཅིག་ཏུ་རོ་གཅིག་རྣམ་པ་ཉིད། ། དེར་ནི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། གཉིས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད། ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་རོ་ལས་འདས། ། དྲི་དང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་སྤངས། ། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དགེ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག། དོགས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས། ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་མ་གོས་པ། ། གཉིས་མེད་དོན་ནི་དམ་པའོ། ། མ་སྐྱེས་པ་དང་མི་འཇིགས་པ། ། མི་འགྱུར་བ་དང་མི་གནས་པ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག། འདི་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད། ། ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་སྐྱོན་རྣམས་ནི། ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡེ་ཤེས་མཆོག། ཁྲེམ་གཉེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ། ཡེ་ཤེས་རང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ནི་བསྒོམ་པ་མེད། །

The bliss of self-knowing awareness is described as non-dual. Free from the characteristics of the characterized, it abandons the knower and the known. Through the discernment of selflessness, the precious mind is thoroughly realized. Because things lack inherent nature, even non-existence itself is not seen. Realized by the consciousness of the senses, non-dual wisdom is most wondrous. Completely free from all conceptual elaborations, it is stainless like space. Severing the web of conceptual thought, it is the inconceivable, supreme non-duality. Pierced by the essence of non-duality, even stone and wood take on that very nature. That they transform into the form of the deity was taught by the noble Bhadrapada. Method, insight, and great compassion are of a single, unified flavor. In that state, wisdom is born: the non-dual great bliss itself. It transcends form, sound, and taste; it abandons smell, touch, and the rest. The nature of the dharmadhātu is utterly pure; it is the supreme non-dual wisdom. Completely liberated from all doubt, it is free from subject and object. Naturally pure and unstained, the non-dual meaning is the ultimate. Unborn and undying, unchanging and non-abiding, this supreme non-dual wisdom is Mahāmudrā itself. Virtues and faults are merely expressions of the mind; the supreme wisdom is that which observes them. By nature free from frowning or tension, wisdom arises from itself. There is not even the slightest thing to be meditated upon.

གང་ཕྱིར་བསམ་མེད་ཆོས་འདི་ཉིད། ། གཉིས་མེད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གནས། ། ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་ཆེས་དག་ཅིང་། ། སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་བྱ་སྤངས། ། དཔལ་ལྡན་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀུན། ། རྣམ་རྟོག་མེད་པས་ངེས་མཐོང་འགྱུར། ། ལྷ་ཡི་གཟུགས་ནི་དུ་མ་དང་། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་སྐུ། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚོགས། ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། ། དེ་བཞིན་རིག་པའི་ལྷ་མོ་ཉིད། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་བཟང་པོ་རུ། ། སྣང་བའི་རྣམ་པ་དྲི་མེད་ཉིད། ། དེ་བཞིན་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ། གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རིམ་དང་། ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རིག་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་སྙིང་ཉིད་བསྐུལ་བ་དང་། ། སྔགས་ཀྱི་སྨྲ་བ་མ་ལུས་པ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དང་ནི་སྦྱིན་སྲེག་དང་། ། བཟླས་དང་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་རྣམས། ། གཉིས་མེད་ལས་ནི་རང་ཉིད་སྐྱེས། ། ཞི་བ་ཉི་མ་ལྟ་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་མཆོད་འོས་ཁྱབ་འཇུག་པ། ། རིག་བྱེད་ཚད་མར་སྨྲ་བ་དང་། ། གཞན་ཡང་རང་བཞིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཀུན་མཁྱེན་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མི་རྟོག་པ། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའི་ལྷ། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་འབྱུང་། ། ས་འོག་རལ་གྲི་རིལ་བུ་དང་། ། ཤིང་ལྷམ་བུམ་པ་གནོད་སྦྱིན་མོ། ། བཅུད་དང་མིག་སྨན་བཟང་པོ་ཡང་། ། རང་ཉིད་འགྲུབ་སྟེ་གཞན་དུ་མིན། ། སྔགས་པས་དངོས་པོ་བསྒོམ་བྱ་མིན། ། དངོས་མེད་ཉིད་ཀྱང་བསྒོམ་བྱ་མིན། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་མོས་པ་ཡིས། ། ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་འགྱུར་ན། །

Because this very dharma is inconceivable, It is the non-dual abode of the buddhas. Utterly stainless and most pure, It is free from meditator and object of meditation. The glorious source of all bliss Is seen with certainty through non-conceptuality. The manifold forms of deities, The bodies of Vajrasattva and the rest, All the reflected images of the buddhas, And the assemblies of the yogin’s maṇḍala, All the kings of the wrathful ones, And likewise the goddesses of knowledge— Within the excellent maṇḍala wheel, These stainless modes of appearance arise. Likewise, the Sūtra Piṭaka, And furthermore, the stages of the Perfections, Mantras, mudrās, and knowledge, As well as the invocation of the heart essence, And all the utterances of mantra without exception, The maṇḍala, the fire offering, And the rituals of recitation and offering— All these are born from non-duality itself. The peaceful ones, the Sun-like Viewers, And likewise the worshipful Viṣṇu, Those who proclaim the Vedas as valid authority, And others as well, arise from the nature itself. This application of the abode of the Omniscient One, Inconceivable and non-conceptual, The deity known as Samantabhadra, Arises like a wish-fulfilling jewel. The subterranean sword, the pill, The wooden sandals, the vase, the yakṣiṇī, The elixir, and the excellent eye-salve— These are accomplished by oneself and not otherwise. The mantrin does not meditate on an entity, Nor does he meditate on a non-entity. Through the inclination of non-conceptuality, Everything is born from oneself. If even buddhahood itself is accomplished,

ཞི་བ་ཁྱབ་འཇུག་སོགས་ཅི་སྨོས། ། དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཡོད་མ་ཡིན། ། གཟུགས་དང་ཁ་དོག་མཚན་ཉིད་མེད། ། སྒྱུ་མའི་རྣམ་འཛིན་བཟང་མོ་ཉིད། ། དང་པོའི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད། ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྣམ་དག་སྟེ། ། རྟག་ཏུ་དགའ་བདེའི་འབྱུང་གནས་ཉིད། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་བྲལ། ། མེ་ལོང་མེ་ལྕེ་འབར་བ་འདྲ། ། མཆོག་དགའི་བདེ་བ་རྣམ་པ་སྟེ། ། རྟག་ཏུ་བདེ་ཆེན་འབྱུང་བའོ། ། ཡི་གེ་དང་ནི་མིང་བརྗོད་པ། ། སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཏུ་རབ་ཏུ་བསྟན། ། གཞན་དུ་ངག་གི་ལམ་འདས་ཕྱིར། ། སྨྲ་བ་ཉིད་དེ་མི་ནུས་སོ། ། བྱ་བའི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། ། འདོད་པའི་དོན་ལ་རོལ་པ་ཡི། ། མཆོད་པ་མཆོག་གི་དུས་སུ་ནི། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བསྟན། ། ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པས་ནི། ། གཅིག་པུའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ལས། ། བག་ཆགས་ཟད་པར་གྱུར་པས་ན། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ངེས་པར་འཐོབ། ། སྣ་ཚོགས་རིགས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་ནི། ། ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་སྦྱོར་བ་ལས། ། བག་ཆགས་དྲི་མ་བསགས་པས་ནི། ། གཉིས་མེད་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་མིན། ། ཐོག་མཐའ་དབུས་དང་མཐའ་མ་བྲལ། ། བསྐྱེད་པ་དང་ནི་རྫོགས་པ་སྤངས། ། བསམ་དང་སེམས་པ་དང་བྲལ་བ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག། གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་སངས་རྒྱས་སུ། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས། ། དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྟོགས་པ་ལས། ། སྒྲུབ་པོ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་འགྱུར། ། ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པས་ན། ། སངས་རྒྱས་དང་ནི་གཉིས་མེད་བརྟགས། ། དོན་དམ་ཐ་དད་མེད་ཚུལ་གྱིས། ། གཉིས་མེད་སངས་རྒྱས་གཉིས་སུ་མེད། ། བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བས་ན། ། རྟོགས་པའི་རྟོག་པ་རིང་སྤངས་ཏེ།

What need is there to mention Śiva, Viṣṇu, and the rest? In that, conventional designations do not exist. It is devoid of form, color, and characteristics; it is the very excellence of the illusory apprehension. Its primordial nature is stainless, a naturally luminous purity, and the constant source of joy and bliss. It is free from body, speech, and mind, like a mirror or a blazing flame. It is the aspect of supreme bliss, the constant arising of great bliss. The expression of syllables and names is taught as the words of application. Otherwise, because it transcends the path of speech, it cannot be expressed in words. It is the engagement in the manner of activity, the play of the desired object. At the time of the supreme offering, this was taught by the venerable Bhadra. Through non-dual insight, from the nature of the singular aspect, when habitual tendencies are exhausted, buddhahood is certainly attained. Through the power of various lineages, from the application of various views, the stains of habitual tendencies are accumulated, and thus non-duality is not realized. Free from beginning, middle, and end, abandoning both generation and completion, free from thought and the thinker, it is the supreme non-dual wisdom. That which is called "non-dual" is the Buddha; thus spoke the venerable Bhadra. Therefore, through the realization of the Buddha, the sublime practitioner becomes a Buddha. By teaching the application of words, the non-duality of the Buddha is conceptualized. In the manner of the ultimate being without distinction, the non-dual Buddha is non-dual. As the wisdom of the teaching dawns, one should long abandon the conceptualization of realization.

། དངོས་པོ་ལ་སོགས་རྟོག་པ་ཀུན། ། དེ་ཉིད་ལས་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས། ། ཉམས་པ་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ལས། ། གཉིས་མེད་མིང་དུ་གཟུང་བ་ལ། ། བདག་མ་འབྱོར་བ་བཟོད་པར་མཛོད། ། མཁས་པས་རབ་ཏུ་འབད་པས་ཀྱང་། ། བག་ཆགས་རྣམས་ནི་ཟད་པར་བྱས། ། གཞན་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དུ། ། བྱེ་བ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་ཡིན། ། ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་མགོན་པོས་ནི། ། བག་ཆགས་རྣམས་ནི་ཟད་པར་བྱེད། ། བག་ཆགས་ཟད་པར་གྱུར་པ་ན། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་བརྗོད། ། བག་ཆགས་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན། ། སྐྱེས་བུ་ཐ་མ་འབྲིང་པོ་དག། གང་གི་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་མིན་པས། ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བརྗོད་པར་བྱ། ། རང་བཞིན་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། ། ཤེས་རབ་ཆ་ནི་ཡང་དག་གནས། ། ཐབས་ནི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་པོ། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བསྟན། ། དེ་དག་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། རོ་གཅིག་རྣམ་པར་སྦྱོར་བ་ལས། ། འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཆོག། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས། ། བསམ་དང་སྒོམ་པ་པོར་བསྟན་མེད། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་གཟུགས་ཅན་མ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། ། བཟང་པོས་བཟང་པོ་གསུངས་པ་ཉིད། ། དཔེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། ། བཞག་པ་ཉིད་དུ་དེ་མི་ནུས། ། མིག་སོགས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། ། དཔེ་ཡི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་སྤངས། ། གཅིག་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་། ། མཐའ་མེད་རྣམ་པར་ཡང་དག་གནས། ། བླ་མའི་ཞལ་སྔའི་བཀའ་དྲིན་ལས། མཆོག་གཅིག་གིས་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར། ། རྣལ་འབྱོར་སྐྱེས་བུར་བཤད་པ་སྟེ། ། རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་རིག་པའི་མཆོག།

All conceptualizations of entities and the like are hidden from that very reality. Through the kindness of the presence of Bhadra, from the practice of restoring what has declined, I have used the name "Non-dual." Please forgive me for any lack of proficiency. Even if the wise exert themselves with great effort, the habitual tendencies are not exhausted. Otherwise, even in countless eons, one does not become a Buddha. The Protector of non-dual wisdom exhausts the habitual tendencies. When the habitual tendencies are exhausted, one is called a non-dual Buddha. In the state free from habitual tendencies, there is no partiality for either the inferior or the mediocre person; that is what is called a Buddha. By the nature of being without intrinsic nature, the aspect of insight is perfectly situated. Method is the producer of entities; this was taught by the presence of Bhadra. From the union of these two, through the application of a single flavor, this is the supreme non-duality, as spoken by the presence of Bhadra. There is no teaching of a meditator or an object of meditation. For the sake of attaining Buddhahood, which has the form of supreme joy, Bhadra spoke of the excellent. An example cannot be established for all phenomena. It is completely devoid of the entities that serve as examples for the eye and so forth, up to the mental consciousness. Being a single unity, it abides perfectly without beginning or end. Through the kindness of the presence of the Guru, it is known by the supreme single [means]. This is explained as the yoga of the person; the supreme knowledge of the subsequent yoga.

གཉིས་འདས་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་འགྱུར། ། ཉི་ཟླ་གཟའ་ཡིས་ཟིན་པ་ན། ། ཤེས་རབ་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་ལས། ། ཞུ་བས་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ། སྐྱེ་བ་འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། ། དོན་དམ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས། ། གྲུབ་པའི་གཟུགས་སུ་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། སྙིང་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཆོག། གཟུགས་ཀྱི་ཐོག་མ་འབྲིང་པོ་ནི། ། གང་ཡང་མིག་གིས་མཐོང་གྱུར་པ། ། དོན་དམ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས། ། གཉིས་མེད་དམ་པར་བལྟ་བར་བྱ། ། གང་ཡང་རྣ་བས་ཐོས་འགྱུར་བའི། ། སྒྲ་དང་སྒྲ་ངན་རྣམ་ཕྱེ་བ། ། སྒྲ་ལས་འདས་པ་ཡེ་ཤེས་གཙོ། ། ཐོས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཆོག། གང་ཡང་ལྕེ་ཡིས་མྱོང་འགྱུར་བའི། ། རོ་མཆོག་རོ་ནི་ངན་པ་ཡི། ། རོ་དྲུག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡི། ། གཉིས་མེད་མཆོག་ནི་རྟོགས་པར་བྱ། ། སྣ་ཡིས་དྲི་ནི་སྣམ་ཤེས་པའི། ། རི་དྭགས་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་དྲི། ། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། ། གཉིས་མེད་མཆོག་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ། ལུས་ཀྱི་རེག་བྱའི་རང་བཞིན་རྣམས། ། རིགས་བཟང་རིགས་ངན་རྣམ་ཕྱེ་བ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། སྙོམས་འཇུག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཆོག། མཐའ་མེད་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་པོ། ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་འོད་ཟེར་ལས། ། རང་བྱུང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད། ། གཉིས་མེད་སངས་རྒྱས་དམ་པ་སྟེ། ། འདུ་བྱེད་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་དང་། ། གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་སྐུ། ། ལྔ་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག། རྟག་པ་མི་བསྐྱོད་རིན་ཆེན་དང་། །

Transcending duality is the supreme yoga; non-dual wisdom is the great yoga. The yogi himself becomes a buddha. When the sun and moon are seized by the eclipse-grasper, through the union of the vajra of insight, by melting, non-dual wisdom brings about buddhahood in this very life. It is the nature of ultimate joy, utterly free from subject and object. There is no doubt that it is the form of accomplishment. Compassion is the supreme non-duality. Whatever form is seen by the eye—whether superior or middling—should be viewed as the supreme non-duality through the nature of the ultimate meaning. Whatever sound is heard by the ear, whether distinguished as pleasant or unpleasant, the wisdom that transcends sound is the supreme non-duality of hearing. Whatever taste is experienced by the tongue, whether it be the finest flavor or a bad one, the six tastes becoming one is the realization of supreme non-duality. Whatever scent is smelled by the nose, such as the scent of musk and so forth, through the nature of their becoming one, the supreme non-duality should be known. The natures of the tactile sensations of the body, whether distinguished as noble or ignoble, through the union of method and insight, are the supreme non-duality of meditative equipoise. Pervading all without limit, from the light rays of the manifestation of wisdom, it is the self-arisen supreme joy. It is the supreme non-dual buddha: the aggregates of formations, feeling, perception, form, and consciousness itself. The body is the nature of the five wisdoms; it is the self of non-duality, free from the five. It is the eternal, immovable, and precious...

ཚེ་དཔག་མེད་དང་དོན་ཡོད་བདག། ལྔ་བདག་གྱུར་པའི་རིལ་པོ་ནི། ། དྲུག་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད། ། ས་དང་ཆུ་དང་དེ་བཞིན་མེ། ། རླུང་དང་ནམ་མཁའི་ཉིད་དེང་ནི། ། འབྱུང་ལྔ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི། ། བྱང་ཆུབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འགྱུར། ། མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་བྱ་ནན་ཏན། ། སོ་སོར་རྟོག་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྣམས། ། རྣམ་པར་རྟོག་བརྐྱེན་གྱིས་བརྟགས། ། རང་བྱུང་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད། ། སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་ནི། ། ལྟ་བ་ལ་སོགས་རྣམ་པར་ཕྱེ། ། ཞི་སོགས་ཁྱབ་འཇུག་ཚངས་པ་དང་། ། ཀུན་མཁྱེན་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད། ། མིག་ལས་བྱུང་སོགས་མ་ལུས་དང་། ། ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ། ། དོན་དམ་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ། ། ངག་གི་སྤྲོས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི། ། གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས། ། དོན་དམ་གནས་སྐབས་དབྱེར་མེད་པ། ། གཉིས་སུ་མེད་ལ་སངས་རྒྱས་མེད། ། རྟོག་པས་ནམ་མཁར་སྦྱོར་བ་ནི། ། ངག་གིས་སྤྲོས་པ་བསྟན་པ་ཡིན། ། བསྟན་བཅོས་རིམ་པས་ཚིག་ཏུ་ནི། ། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན། ། གཉིས་མེད་ལས་གཞན་སངས་རྒྱས་ནི། ། སྨྲ་བ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་སོ། ། སྟོང་པ་བཅུ་དྲུག་བཤད་པ་དང་། ། ཤེས་རབ་བཅུར་ནི་བརྟགས་པ་དང་། ། སངས་རྒྱས་ལྔར་ཡང་བཤད་པ་དང་། ། རྣམ་རིག་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད། ། མེ་ལོང་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ནི། ། ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་སྣང་འགྱུར་བ། ། དེ་བཞིན་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་འདིར། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་བསམ་མི་ཁྱབ། ། ཁམས་གསུམ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། ། སྐྱེ་དང་གནས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི། ། དེ་ཀུན་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལས། ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །

Amitāyus and Amoghasiddhi, the aggregate that is the nature of the five, is the sixth, great bliss itself. Earth, water, and likewise fire, wind, and the nature of space—these five elements, when coemergent, become the non-dual awakening. The mirror-like, the equality, the all-accomplishing, the discerning, and the dharmadhātu—these are imputed by the conditions of conceptual thought. The self-arisen, singular, and non-dual, is divided into views and so forth by the power of the inclinations of sentient beings. Śiva, Viṣṇu, and Brahmā, and the omniscient, singular, and non-dual, are all without exception produced from the eye and so forth, yet they transcend the domain of the mind. That which is called the ultimate non-dual is the conventional proliferation of speech; it is imputed as non-dual within the ultimate state. In the ultimate state, there is no distinction, and in non-duality, there is no buddha. To join the sky with conceptual thought is merely a teaching through the proliferation of speech. It is explained by analyzing it into words through the sequence of treatises. It is impossible to speak of a buddha other than non-duality. The explanation of the sixteen emptinesses, the imputation of the ten insights, and the explanation of the five buddhas—these cognitions are non-dual. Just as the reflection appearing in a mirror manifests everywhere, so too in this non-dual wisdom, the awakening of the buddhas is inconceivable. In all the three realms, the causes of birth and abiding—all of these arise from non-dual wisdom, and from it, all beings come forth.

རྒྱ་མཚོ་རི་དང་ཤིང་དང་ནི། ། རྩྭ་ལྕུག་གེལ་བ་ལ་སོགས་པ། ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ། ། འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཕ་དང་མ་ཡང་གཅིག་པ་སྟེ། ། འདི་ལ་གཉིས་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ལས། ། གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། འདི་ལྟར་ཐབས་དང་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཤེས་རབ་གཉིས་མེད་རང་བཞིན་ལས། ། སྐྱེ་བ་འདིར་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འཕྲལ་དུ་རྙེད། ། ཡེ་ཤེས་དག་གི་རང་བཞིན་མཆོག། བླ་མ་བརྒྱུད་པ་རིམ་པའི་གཞུང་། ། སྙན་ནས་སྙན་དང་ཞལ་ནས་ཞལ། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔའི་བཀའ་དྲིན་ལས། ། བསམ་མེད་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། ། རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་འདི་ཡིས་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ངེས་པར་འཐོབ། ། རྟ་མཆོག་པ་ཡི་ཞལ་སྔ་ནས། ། ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི་ལེགས་སྨྲར་བཅས། ། སྒེག་པའི་རྡོ་རྗེ་གུན་དི་རི། ། སློབ་དཔོན་པདྨ་སྙིང་རྗེ་ཆེ། ། ཆོས་ཀྱི་ཞལ་སྔའི་རིམ་པ་ལས། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔར་ཕྲད་པ་ཉིད། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་དགོངས་པ་གཅིག། སྔགས་ཀྱི་སྨྲ་བ་མ་ལུས་དང་། ། དེ་བཞིན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ལུགས། ། མདོ་སྡེ་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པ། ། འདིར་གཅིག་གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་པོས། ། མཆོད་འོས་ཞི་བ་ཉི་མ་སོགས། ། སོ་སོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཉིད་དང་། ། ཁྱབ་འཇུག་དང་ནི་ཤེས་བུའི་ཆོས། ། གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། ། གཉིས་མེད་ཕྱི་རོལ་ཡོད་མིན་པས། ། ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ཐ་མ་ནི། ། ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལས། ། སོ་སོར་སྣང་བ་གསལ་བར་འགྱུར། ། སྟོང་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་བ། །

The oceans, mountains, and trees, The grasses, shrubs, and creepers, and so forth— All arise from non-dual wisdom; Of this, there is no doubt. Father and mother are also one; In this, there is no duality. From the nature of non-dual wisdom, Everything else is likewise born. Thus, through the application of skillful means, From the nature of non-dual insight, The yogi who is born in this way Will immediately attain buddhahood itself. The supreme nature of pure wisdom, The tradition of the successive lineage gurus, Passed from ear to ear and mouth to mouth, Was spoken by the presence of Bhadra. Through the kindness of the presence of Bhadra, The yogi of inconceivable meditation, By means of this yoga of perfection, Will certainly attain buddhahood itself. From the presence of Hayagrīva, Together with the eloquent Indrabhūti, Līlāvajra, Guṇadhi, And the master Padma of great compassion— From the sequence of the presence of Dharmapāla, He met the presence of Bhadra himself. The supreme non-dual wisdom Is the single intention of all. The entirety of the mantra teachings, As well as the system of the Perfections, The Sūtras, the Piṭakas, and so forth— Here, through the single non-dual great bliss, The venerable Śāntasūrya and others, Along with their respective philosophical tenets, And the doctrines of Viṣṇu and Śiva, Are taught to be non-dual. Since non-duality has no external existence, Gods, asuras, and the lowly— All clearly appear as manifestations From non-dual wisdom. Distinguished as the varieties of emptiness,

སྙིང་རྗེ་དང་ནི་གཉིས་མེད་འདྲེས། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་པར་ལྡན། ། སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་ཀུན་བླ་མ། ། འདི་ནི་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔའི་གཞུང་། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་དམ་པ་ཉིད། ། འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས། ། དམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། ། ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་དབང་ཕྱུག་ཆེ། ། གང་ཡང་སངས་རྒྱས་སོགས་གྲགས་དང་། ། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་བཅས་པ་ཡང་། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་ཞིང་། ། ལེགས་སྨིན་དང་ནི་དབྱངས་ཅན་ཉིད། ། རོ་ཡི་མཆོག་ནི་མྱང་བ་དང་། ། ཚངས་བཅས་ལྷ་མིན་མི་རྣམས་ནི། ། བདུད་རྩི་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་ལོང་། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་དགེ་བ། ། བཅུ་གསུམ་དུ་ཡང་རྣམ་བཤད་པ། ། གྲུ་གསུམ་རྣམ་པར་འབྱུང་བ་ནི། ། འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བརྗོད། ། ཉི་ཟླ་ཆུ་ཡིས་གང་བ་ཡིས། ། ཤེས་རབ་གཟུགས་ནི་ཆེར་འབར་བ། ། བདེ་ལས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཀུན། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འཐོབ་བྱེད་མ། ། པད་ཆེན་འདབ་མ་བྱེ་བ་ཉིད། ། དེ་ཡི་དབུས་ན་རྣམ་པར་གནས། ། རྟག་ཏུ་གེ་སར་བཅས་པའི་ནང་། ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ཡང་དག་ལྡན། ། ཟླ་བ་ཉི་མའི་གོས་ཀྱིས་བཀབ། ། ཤེས་རབ་དགུ་དང་ཡང་དག་ལྡན། ། འཛག་ཅིང་འབར་བའི་རྣམ་པ་ཉིད། ། ཐིག་ལེ་ཟླ་བ་འཆར་བའི་མཆོག། དགའ་བ་སྐྱེད་བྱེད་བཟང་མོ་སྟེ། ། མ་ལུས་དོན་གྱི་འབྲས་སྟེར་མ། ། དང་བའི་བདུད་རྩི་ཤིན་ཏུ་གང་། ། ནོར་བུ་རིན་ཆེན་མཉམ་པར་ལྡན། ། ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ས་ཡི་གཞི། ། བདེ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་གནས། ། ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་མོ། ། འབྱིན་བྱེད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མོ། ། ལྷ་ཡི་གཟུགས་ནི་དུ་མ་དག། གཉིས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ལས་ནི་འབྱུང་། །

Compassion and non-duality are merged; Method and insight are in equal union. The nature of all Buddhas is the Guru; This is the tradition of the venerable Bhadra. The sublime ocean of primordial wisdom (jñāna) itself— From the churning of the ocean of milk, All sublime beings are born: Brahmā, Viṣṇu, and Maheśvara, And whoever is renowned as a Buddha and so forth, As well as the sun, moon, and the planets and stars— All arise from the ocean of primordial wisdom. Sarasvatī and the goddess of perfect ripening, The tasting of the supreme flavor, And all the gods, asuras, and humans along with Brahmā— All receive [their sustenance] from the nectar. The virtuous stage of the Vajra-Holder, Explained as the thirteenth, Arising in the form of a triangle, Is called the source of phenomena (dharmodaya). Filled with the sun, moon, and water, The form of insight blazes intensely. From bliss, all great bliss arises; She is the one who brings about Buddhahood itself. Within the center of the ten million petals of the great lotus, She dwells, always amidst the filaments, Perfectly endowed with the vowels and consonants, Covered by the garments of the moon and sun. Perfectly endowed with the nine insights, She is the very form of dripping and blazing. The supreme rising moon of the bindu, She is the excellent one who generates joy, The giver of the fruit of all purposes without exception. Completely filled with the pure nectar, She is endowed with the equality of the precious jewel. The ground of infinite qualities, The abode of the glorious Vajra-Holder of bliss, She is the one who satisfies all, The one who emits and the one who gives birth. The many forms of the gods Arise from the ocean of non-duality.

ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་གཟུགས་དང་། ། སྤྲུལ་པ་ཡི་ནི་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས། ། སེམས་ཅན་དུ་མ་ཀུན་གྱི་དོན། ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ཀྱི། ། མཐའ་ཡས་མཐར་ཐུག་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་པོ། ། སྟོབས་བཅུ་ཡི་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྡན། ། ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་དམ་པ་ཉིད། ། མཁའ་འགྲོ་པདྨ་ངེས་པར་རིག། ལམ་མཆོག་བཟང་པོའི་རིམ་ལས་འོངས། ། སྙིང་ག་ལྟེ་བའི་པདྨ་དང་། ། དེ་བཞིན་ལྐོག་མའི་པདྨ་ཉིད། ། དྲིལ་ཅན་སྐྱེ་གནས་པདྨ་ཡི། ། དངོས་སུ་འཛག་པས་རྣམ་པར་གནས། ། བཤང་གཅི་ཁུ་བ་འཕོ་བ་དང་། ། ལྟ་དང་སྣོམ་དང་ཉན་པ་དང་། ། རོ་མཆོག་རྣམས་ནི་རིག་པར་འགྱུར། ། སྒོ་དགུ་དག་ནས་རྒྱུ་བ་ཡི། ། ས་བོན་པད་བསྣོལ་རྣམ་པ་མཚུངས། ། འོག་དང་སྟེང་དུ་རྣམ་པར་གནས། ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བཤད་པ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡི་དབུས་ན་གནས་པའི་ལྷ། ། མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་གཉིས་མེད་པ། ། པདྨ་གསུམ་དུ་རོལ་བར་འགྱུར། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདེ་ཆེན་པོ། ། མེ་དང་ཆུ་དང་དབང་ཆེན་དང་། ། རླུང་གིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་ཉིད། ། དལ་བུས་འཁོར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། བྱེ་བྲག་གསུམ་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད། ། དྲིལ་ཅན་བུ་གའི་ལམ་གྱིས་ནི། ། སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་སྦྱོར་བ་ལས། ། སྲོལ་གོང་རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་རུ། ། སངས་རྒྱས་ཕྲེང་བ་གཉིས་སུ་མེད། ། འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་ན། ། དྲིལ་ཅན་རྩེ་མོར་ངལ་སོ་ནས། ། རྡོ་རྗེ་ལྕེ་ཡིས་རབ་སྦྱོར་བས། ། བདུད་རྩི་བཏུང་བར་བྱ་བ་ཉིད། ། དེ་ནས་ལུས་ནི་རྣམ་དག་པ། ། རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར། ། ཤེས་རབ་བཟང་ཞིང་ཡིད་གཞུངས་པ། །

By means of the Dharmakāya, Sambhogakāya, and Nirmāṇakāya, for the benefit of all the many sentient beings, throughout the infinite reaches of the world systems in the ten directions, he is the turner of the wheel of Dharma. Possessing the wisdom of the ten powers, he is the supreme and holy lord of insight. He is the Ḍākinī Padma, known with certainty, who has emerged from the stages of the excellent supreme path. She abides as the actual flow within the lotuses of the heart, the navel, and likewise the throat, as well as the lotus of the birth-place [the secret organ]. The movement of feces, urine, and semen, as well as seeing, smelling, hearing, and the experience of supreme tastes, occur through her. The seeds that flow from the nine gates are similar in form to the crossed lotuses, abiding above and below. This is explained as "insight," the very domain of all the Buddhas. The deity residing in the center of that is the non-dual supreme lord, who sports within the three lotuses. He is the great bliss of omniscience, adorned by fire, water, the great lord [earth], and wind. Through the application of gentle rotation, he draws [the essence] into the three specific [channels]. By means of the path of the channel of the bell (ghaṇṭā), through the application at the tip of the nose, the non-dual garland of Buddhas resides in the vajra-aperture at the crown of the head. If one is thoroughly afflicted by cyclic existence, one should rest at the tip of the bell and, through the application of the vajra-tongue, drink the nectar. Then the body becomes completely pure and naturally stainless. One becomes possessed of excellent insight and a sharp intellect.

རྒ་དང་འཆི་བ་ཉམས་པར་བྱས། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། བདག་ལ་རྣམ་པར་རོལ་པར་གསུངས། ། ཏིང་འཛིན་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་བ། ། བདེ་བའི་མཆོག་དེ་བཞིན་དུ་མིན། ། སྣ་ནས་རྔུབ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། ། ཧཾ་གི་རྣམ་པ་མི་ཤིགས་པ། ། དྲིལ་ཅན་བུ་གའི་ལམ་དུ་ནི། ། རྩ་རྣམས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གནས། ། སོ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བརྗོད། ། ཆ་དང་ཆ་མིན་གཉིས་སུ་མེད། ། སྣ་ཡིས་རྔུབ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། ། ཧཾ་གི་རྣམ་པ་མི་ཤིགས་པ། ། དྲིལ་ཅན་བུ་གའི་ལམ་གྱིས་ནི། ། ངེས་པར་འདྲེན་པ་ལམ་གྱི་མཆོག། དེ་ལ་སྒོ་རུ་ངལ་སོ་ཞིང་། ། དག་པའི་རྣམ་པ་འོད་གསལ་བ། ། ཐོག་མ་མེད་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ། ། བདེ་དཔལ་རྣམ་པར་ཡང་དག་གནས། ། དེ་ནས་རླུང་གིས་ཕུལ་བ་དང་། ། དབང་ཆེན་ཡང་ནི་གསལ་བར་འགྱུར། ། ངེས་པའི་ལམ་ཡང་གསལ་འགྱུར་བ། ། མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་མི་ཤིགས་པ། ། ས་ནི་བཅུ་གསུམ་དབང་ཕྱུག་མཆོག། ཐོག་མ་མེད་པར་གྲུབ་པའི་གཟུགས། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་སོ། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔའི་མན་ངག་སྟེ། ། སྙིང་པོ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་ཡི། ། གང་ཡང་ཐོས་པ་ཀུན་བཟུང་ནས། ། དེ་ཐོས་བསམ་པས་བསྒོམ་པ་ཡིན། ། བཟང་པོའི་ཞལ་སྔའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས། ། ཉན་པ་གོམས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས། ། དགེ་ཅན་ཏོག་རྩེ་ཞེས་བྱ་བས། ། གཞུང་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་བསྡུས། ། བདག་ནི་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་དང་། ། སློབ་དཔོན་གཞན་དང་རྣལ་འབྱོར་པ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མ་ལུས་པའི། ། བྲན་དུ་སྐྱེ་དང་སྐྱེ་གྱུར་ཅིག། བསམ་པ་འདི་ཡི་སྒོ་ནས་ནི། ། གལ་ཏེ་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་འགྱུར། ། འོན་ཏེ་དམྱལ་བར་འགྲོ་སྲིད་ན། །

Aging and death are brought to an end; Through the yoga of the presence of the Excellent One, He taught me to sport in this way. That which is called the nectar of meditative concentration Is not like any other supreme bliss. Through the specific method of inhaling through the nose, The indestructible form of the syllable Haṃ Resides within the thirty-two channels In the path of the hollow of the bell. The thirty-two teeth are thus described; Part and non-part are non-dual. Through the specific method of inhaling through the nose, The indestructible form of the syllable Haṃ Is certainly drawn forth by the path of the hollow of the bell; This is the supreme path. Resting there at the gateway, The pure form of clear light, Called "beginningless itself," Abides perfectly as the glory of bliss. Then, impelled by the winds, The great power also becomes manifest. The certain path also becomes clear: The indestructible supreme lord, The supreme lord of the thirteen stages, Whose form is established from the beginningless, By turning the wheel of Dharma. This is the pith instruction of the presence of the Excellent One, The sequence of the heart-essence lineage. Having retained everything I have heard, I have composed this text through hearing and reflection. Through the kindness of the presence of the Excellent One, And from the practice of familiarizing myself with what I heard, The virtuous one known as Kāṇha Has perfectly compiled these works. May I be born as a servant To the presence of the Excellent One, To other masters, to yogis, And to all sentient beings without exception, in birth after birth. Through this intention, If I am to become a buddha, Or if I should even go to hell, [may it be so].

དམྱལ་ཉིད་བདེ་བ་ཅན་དུ་ཤོག། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྫོགས་པ་ཡི། ། རིམ་པའི་མན་ངག་མཁྱེན་པ་བླ། ། ལྷ་ཡི་རང་བཞིན་མ་ལུས་སྔགས་གཞུང་རྣལ་འབྱོར་མཆོག། རྣལ་འབྱོར་རྒྱས་པ་མཐའ་ཡས་བླ་མ་ལས་བྱུང་དྲི་མེད་འདི། ། གླེན་པ་བློ་ཞན་བདག་ཉིད་དྲན་པ་ཙམ་ཕྱིར་བྲིས་པ་ཡིན། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་སློབ་དཔོན་ཏོག་རྩེ་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། བདེ་བའི་མྱུ་གུ་དང་འགོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ། ། ། །

May the hells themselves become Sukhāvatī. This is the supreme yoga of the mantra scriptures, the nature of all deities without exception, the pinnacle of the stages of pith instructions on the non-conceptual and non-dual perfection. This stainless [work], arising from the Guru of infinite extensive yoga, was written by me, a foolish and weak-minded person, merely for the sake of my own recollection. This concludes the Inconceivable, composed by the master Koṭalipaṇḍita, who attained Mahāmudrā. Translated by Dewé Nyugu and Gö.