Illuminating the Precious Suchness

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏཏྟྭཱ་རཏྣ་ཨཱ་ལོ་ཀ། བོད་སྐད་དུ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དཔེ་མེད་བདེ་བའི་ངོ་བོ་དཔལ་གྱི་གནས་གྱུར་གནས་འདྲེན་པ། ། དཔེ་མེད་ལྷ་མོ་བཅུ་ཡི་ངོ་བོ་རིག་དང་རིག་པར་བཅས། ། སྲིད་པ་གསུམ་ཕན་བདེ་བ་ཐོབ་མཛད་འགྱུར་མིན་འགྱུར་བ་མེད། ། ཇི་སྲིད་རེ་བ་སྣང་བར་ཕྱག་ན་པདྨ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག། དཔལ་ལྡན་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་མཛེས་པའི་དབང་བཞིའི་ངོ་བོ་དག། རབ་ཏུ་གསལ་བའི་སྒྲས་སྟོང་གྱུར་པས་གང་གིས་མི་ཤེས་ཤིང་། ། དུ་མའི་མན་ངག་བདུན་གྱི་དབྱེ་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་འཁྲུགས་པ། ། དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་འབད་པས་བྱ། ། དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱའི་ངོ་བོར་རིག་པ་ལ། ། མུ་སྟེགས་མ་ལུས་བློ་རྣམས་རྣམ་པར་འཁྲུལ། ། དེ་ལས་རིག་བྱེད་མཐར་ནི་སྨྲ་བ་ཡི། ། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་དེ་ཉིད་མཆོག་ཅེས་སྨྲ། ། དགའ་བའི་ངོ་བོ་རང་རིག་མི་གཡོ་ཞིང་། ། བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་རིག་བྱེད་མཐའ་ཅན་པའོ། ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བཅས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། ། ཕུང་པོ་དག་དང་བྲལ་བ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད། ། རྣམ་པས་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ཟླ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད། ། སོ་སོར་རང་རིག་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན། ། མཛེས་པའི་མཚན་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་དོན་མཛད་པ། ། སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་བདེ་བྲལ་བ། ། སྦྱིན་སོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ཚུལ་གནས་པ། ། དཀའ་བཅས་སྐུ་ནི་མཛེས་པའི་མཚན་གྱིས་བརྒྱན། ། ས་བཅུར་བཞུགས་པས་ཡང་དག་ལོངས་སྤྱོད་པ། ། འགྲོ་དོན་མཛད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་རབ་ཏུ་སྨྲ། །

In the language of India: Tattvārthāloka. In the language of Tibet: De kho na nyid rin po che snang ba (The Illumination of the Jewel of Suchness). Homage to the Blessed One Mañjuvajra. The essence of incomparable bliss, the glorious abode, the guide to the state; the essence of the ten incomparable goddesses, together with knowledge and the object of knowledge; the one who brings benefit and happiness to the three realms of existence, unchanging and immutable—may the Victorious One, the Lotus-Holder, remain manifest as long as there is hope. The glorious systems of mantra, the essence of the four beautiful empowerments, are obscured by those who do not understand them through the sound of extreme clarity. Confused by the multitude of various sevenfold oral instructions, I shall strive to make them clearly understood. Regarding the realization of suchness as the nature of the object to be accomplished, the minds of all non-Buddhists without exception are utterly deluded. Therefore, those people who speak the conclusions of the Vedas claim that suchness is the supreme. The essence of joy, self-knowing and unwavering, is what the Vedāntins desire as the object to be accomplished. The Śrāvakas and Pratyekabuddhas, together with their followers, desire the object to be accomplished as being free from the aggregates, such as form and so forth. Empty of aspects, the very nature of the moon in the sky, possessing the nature of compassion through individual self-cognition, adorned with the beautiful marks, performing the welfare of beings, the natural result of generosity and the other perfections, free from [worldly] pleasure, abiding in the manner of the six perfections such as generosity, the body adorned with beautiful marks and austerities, dwelling on the ten grounds and perfectly enjoying them, performing the welfare of beings—this is what they proclaim as the object to be accomplished.

སྦྱིན་སོགས་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་པ། ། རྫོགས་སངས་མཛད་པ་མ་ལུས་མཛད་ནས་ནི། ། གང་ཞིག་ཡང་དག་མཐའ་ནི་མངོན་མཛད་པ། ། འགོག་པའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་ཡོད། ། ཉིད་མཚུངས་ལྷ་མོས་འཁྱུད་ཅིང་འགྲོ་བ་ཡི། ། དོན་མཛད་བདེ་སྡུག་ཉིད་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད། ། སྐུ་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན། ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བསྒྲུབ་བྱར་རབ་ཏུ་འཆད། ། དང་པོ་ཉིད་ནས་ལྷ་ཡི་རྣམ་པ་དག། ཁྱད་པར་གྱིས་སྟོང་བདེ་བ་ཡང་དག་བསྒོམ། ། གསལ་འགྱུར་བདེ་ཆེན་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུར་གྲགས་པ་ཁ་ཅིག་སྨྲ། ། རང་བདག་བདེ་བའི་ངོ་བོ་མངོན་བྱས་ནས། ། ཕྱིས་བཏང་བདེ་བ་ཙམ་ཞིག་འབྲས་འགྱུར་བའོ། ། དག་པ་མངོན་སུམ་བྱེད་པར་ནུས་མེད་ནས། ། དེ་ཕྱིར་བདག་པོའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན། ། སྐུ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཡན་ལག་མཚན་གྱིས་བརྒྱན། ། དཔེ་མེད་བདེ་བས་གང་བ་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་འདུས་པ་དང་། ། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་འཕྲོ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ། ། ཆད་པས་སྟོང་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་གཞན་དག་རབ་ཏུ་སྨྲ། ། རང་བདག་བདེ་བའི་ངོ་བོ་མངོན་བྱས་ནས། ། བཏང་སྙོམས་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཙམ་འབྲས་བུ། ། འཁོར་བ་སྲིད་ཞུགས་སེམས་ཅན་དོན་མཛད་པ། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་གྲགས་གཅིག་ཏུ་ཞི་གྱུར་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་བདེ་གང་མངོན་སུམ་བྱས་ནས་ནི། ། ཕྱིས་ནི་དེ་རང་འདོད་པས་ངེས་ལྡོག་པ། ། སེམས་ཅན་དོན་ཡང་ཡོད་དེ་འདིར་མེད་མིན། ། གང་ཕྱིར་ངེས་པར་ལྡོག་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། ། དེ་རྣམས་ལས་འདོད་ངོ་བོ་གསལ་བྱས་ལ། ། ཕྱིར་ནི་འགོག་པས་འབྲས་བུ་ཁ་ཅིག་སྨྲ། །

Having fully perfected all qualities without exception, such as generosity, and having performed all the deeds of a perfect Buddha, one who realizes the ultimate reality (bhūtakoṭi) possesses the authentic object of attainment, which is the nature of cessation. Embraced by a goddess of equal nature, acting for the benefit of beings, and possessing a nature free from pleasure and pain, the body is adorned with the eighty minor marks. Free from conceptual thought, it is explained as the object of attainment. Some say that from the very beginning, one should correctly meditate on the bliss that is empty of distinctions, in the form of a deity. When it becomes clear, it acts for the benefit of beings as great bliss, renowned as a wish-fulfilling jewel. Others say that after manifesting the nature of one's own bliss, the result is merely the bliss that is subsequently relinquished. Since one is unable to directly realize purity, one therefore meditates on the form of the Lord. The body is like space, adorned with the major and minor marks, filled with incomparable bliss, and unified with that very nature. Others proclaim that the object of attainment is the emptiness of annihilation, which acts for the benefit of sentient beings by radiating the power of the Sage. After manifesting the nature of one's own bliss, the result is merely the wisdom of the nature of equanimity. Acting for the benefit of sentient beings who have entered the existence of saṃsāra, it becomes solely the peace renowned as a wish-fulfilling jewel. Having directly realized the bliss of the maṇḍala, one subsequently and definitively turns away from it by one's own desire. While there is still the benefit of sentient beings, it is not absent here; for it arises from definitive turning away. Some say that from among those, one should make the nature of desire clear, and then the result is cessation.

གང་ཕྱིར་འགོག་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་མིན། ། དེ་ཕྱིར་ཐ་དད་ཕྱོགས་ཀྱིའམ་ཐ་དད་མེད། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཕྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། རོ་མྱང་དབང་བཞིར་འཆད་པ་དེ་མཆོག་མིན། ། གང་ཕྱིར་བསྒོམ་སོགས་ཀུན་སྩོལ་དོན་མེད་པ། ། ཐོབ་འགྱུར་དེ་འབྲས་རབ་ཏུ་མི་རུང་ཕྱིར། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཕྱིར་ནི་དགའ་བའི་རོ། ། མྱོང་རྙེད་དབང་བསྐུར་བཞིར་སྨྲ་དེ་དམན་ཏེ། ། གང་ཕྱིར་བསྒོམ་སོགས་ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་སྩོལ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་འབྲས་མེད་རབ་ཐལ་འགྱུར། ། རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་དྲི་མེད་དགའ་འབབ་པ། ། དག་པའི་ཆུ་སྐྱེས་ཡང་དག་མྱུ་གུ་འབྱུང་རྒྱས་ཤིང་། ། བཞི་པའི་འབྲུ་ནི་ཡོངས་གསལ་སྨིན་འགྱུར་བའི། ། བཞི་པ་དག་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྦས། ། གསལ་བྱེད་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ཐིག་ལེ་ཟླ་བ་དང་། ། སྨིན་དབུས་ཐིག་ལེ་ལས་བྱུང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ། རླུང་གི་རང་བཞིན་ལྕེའུ་ཆུང་སོགས་དེ་ཉིད། ། ངོ་བོ་མིན་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ། ། རྨི་ལམ་མིག་འཕྲུལ་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མ་དང་། ། སྨིག་རྒྱུ་དྲི་མའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆུ་ཟླ་དང་། ། གཞན་གྱི་སྒྲ་ཡིས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིས། ། འདིར་བཤད་བསྒྲུབ་བྱ་གཞན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཟབ་མོ་སྟོང་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ། ། ཞི་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྒྲས་བརྗོད་མིན། ། གོས་མེད་དངོས་བྲལ་དྲི་མེད་ལ་སོགས་དང་། ། གཞན་སྒྲུབ་ཡོད་པ་འཁྲུལ་པར་མི་བྱའོ། ། རྣམ་པ་བདུན་པོ་བཀོད་པའི་ངོ་བོ་དག་ལས་ནམ་མཁའ་མ་ལུས་པའི། ། སློབ་དབྱིངས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་བདག་གིས་ཐོབ་གྱུར་པ། ། དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་དཔེ་མེད་པ་ཡི་རིག་མས་འཁྱུད་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །

Because the essence of cessation is not distinct, it is therefore neither a position of difference nor non-difference. To claim that the wisdom of insight is the bodhicitta experienced later, and that this is the fourth empowerment, is not supreme. Because all efforts such as meditation would be rendered meaningless, and the attainment of that result would be utterly untenable. To speak of the fourth empowerment as the experience of the flavor of joy after the wisdom of insight is inferior; because it would lead to the extreme consequence that the Buddha’s teachings on all practices such as meditation are fruitless. The stainless vajra seed, the descent of joy, the pure lotus from which the sprout truly emerges and flourishes, and the fourth grain that ripens in full clarity—this fourth is hidden from the wise. The five nectars that clarify, the drops, the moon, the maṇḍala arising from the drop at the center of the brow, the nature of the winds, the uvula, and so forth—these are not the essence itself. It is always like a dream, an optical illusion, a reflection, a magical display, a mirage, a city of gandharvas, or the moon in water. It is not something to be expressed by the words of others; the object to be accomplished explained here does not exist elsewhere. It is the profound emptiness, a mere individual appearance, peaceful, extremely subtle, and inexpressible by sound. One should not be deluded by the existence of other proofs, such as "clothingless," "devoid of entities," "stainless," and so forth. Through whatever merit I have gained by arranging these seven aspects, may these worlds be embraced by the peerless consort, pervading the entire expanse of space.

མཛེས་པའི་སྐུ་ལས་རྒྱལ་བའི་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཤོག། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བ་སློབ་དཔོན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །

May the emanations of the Victorious One, from his beautiful body, act for the benefit of wandering beings. This concludes The Appearance of the Precious Suchness, composed by the master Vāgīśvarakīrti.