The Oral Tradition [of Mañjuśrī] called “Cultivating Suchness on the Two Stages [of Guhyasamāja]”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དྭ་ཀྲ་མ་ཏཏྟྭ་བྷཱ་ཝན་ནཱ་མ་མུ་ཁཱ་ག་མ། བོད་སྐད་དུ། རིམ་པ་གཉིས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞལ་གྱི་ལུང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དཔལ་ལྡན་བདེ་རྫོགས་ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་འོད་ཟེར་ལྡན། ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཞི་བ་བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་ཆ་འབར། ། དོན་དམ་སྙིང་པོ་དེ་སྟོན་བླ་མ་གསུམ་པོ་རབ། ། དེ་ལ་བྱ་བྱེད་གསུམ་མཉམ་པ་ཡིས་རྟག་ཏུ་འདུད། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ཀུན་གྱིས་རབ་བསྔགས་པ། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད། ། སྲིད་པའི་དུག་ཆུ་ཟློག་བྱེད་གསུམ་ཁོང་ཝཾ་སྟེང་འབར། ། འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ལུང་གིས་རྟོགས་ཕྱིར་བཤད་པར་བྱ། ། དབུས་ཀྱི་ཡུལ་ཆེན་ཁ་བིར་གྲོང་ཁྱེར་རྡོ་འཇོག་ཏུ། ། བཟང་པོ་སེང་གེ་ཞེས་བྱར་གྲགས་པ་རབ་ཐོབ་པ། ། བླ་མ་དེ་ནི་མཉེས་བྱས་ལུང་ཐོབ་གཞུང་མང་ཐོས། ། དེ་ལ་རྣམ་དཔྱད་རིག་འབྱུང་ཤཱི་ལེན་ན་ལེནྡྲར། ། ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་རིགས་ཅན་དེ་ཡི་ངོར། ། བླུན་བློས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཕྱོགས་འགའ་རྩོམ་བྱེད་པའི། ། བྲོད་པས་དེར་གནས་རྣམས་ལ་གཞུང་དེས་ཕན་གདགས་པར། ། བསམས་ནས་དེར་གནས་རྩོམ་དང་སྟོན་སོགས་རབ་ཏུ་བྱས། ། དེ་ནས་ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་བགྲོད། ། འཇོ་སྒེག་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱར་མཚན་གསོལ་རབ་ཏུ་གྲགས། ། དེ་ལ་མང་ཐོས་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་དེ་ཉིད་དུ། ། གུ་ནེ་ནུ་གྲགས་བླ་མ་དེ་ཡང་མཉེས་བྱས་ཏེ། ། ལུང་ཐོབ་གནས་དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ཆབ་སྒོ་བདག། ཛཱ་ཐིག་ཛ་ལ་ཞེས་བྱའི་བུ་མོ་བཅུ་དྲུག་པ། ། ལཀྵྨཱི་ཆེན་མོ་མཉེས་བྱས་ཟླ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་བར། །

In the language of India: Dvayakramatattvabhāvanā-nāma-mukhāgama. In the language of Tibet: Rim pa gnyis pa’i de kho na nyid bsgom pa zhes bya ba’i zhal gyi lung (The Oral Tradition of the Meditation on the Suchness of the Two Stages). Homage to the Omniscient One! Glorious, perfect bliss, profound and luminous, non-dual and radiant; its nature is the peaceful sixteen-fold half-moon blaze. To the three supreme gurus who reveal that ultimate essence, I always bow with the equality of the three: the agent, the action, and the object. Praised by all the lamps of the three worlds, the essence of all phenomena, the suchness of reality; the haṃ and vaṃ blazing above, which turn back the poisonous waters of existence—this I shall explain so that it may be realized through the oral instructions of the guru Mañjughoṣa. In the great central land of Kāpiśī, in the city of Takṣaśilā, he attained the renown of the name Bhadrahari. Having pleased that guru and received the oral transmissions, he studied many scriptures. There, at Śrī Nālandā, the source of analytical knowledge, for the sake of the noble one known as Guṇamitra, he composed a few treatises with a simple mind. With the hope of benefiting those residing there, he composed and taught that text. Then, he traveled to the land of Oḍḍiyāna, the source of all qualities. He became widely renowned by the name Līlāvajra. There, having studied extensively and analyzed, he pleased the guru known as Guṇeśvarakīrti. Having received the oral transmissions, he went to the northern gatekeeper of that place, the sixteen-year-old daughter of Jāṭhara Jāla, the great Lakṣmī, and pleased her for eight months.

དེ་ཡི་ལུང་ནི་རབ་ཐོབ་མནོས་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ། ། དེ་ནས་ཛཱ་ལེནྡྷ་རར་གྲོང་ཁྱེར་ཀོ་ནོ་ཛེར། ། ཕྱིན་ནས་བཱ་ལི་པཱ་ད་ཞེས་བྱར་གྲགས་པ་རབ་ཐོབ་གང་། ། མཉེས་བྱས་གཞུང་ཐོས་ལུང་ནི་མང་དུ་ཐོས་གྱུར་ནས། ། ལྷོ་ཕྱོགས་ནམ་མཁའི་ཤིང་ལྡན་ཀོང་ཀ་ན་རུ་བགྲོད། ། གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་བཱ་ལི་པཱ་དར་རབ་གྲགས་པ། ། རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན་པའི་སློབ་མའི་ཚོགས་དང་རབ་ཏུ་བཅས། ། དེ་ཀུན་ཡོ་བྱད་གོས་ཟས་ནོར་རྒྱུན་གྱིས་སྦྱོར་བ། ། བླ་མ་དམ་པ་དེ་དྲུང་ལོ་དགུ་རབ་ཏུ་བཏུད། ། འདུས་པའི་རྒྱུད་ཆེན་འགྲེལ་བཅས་བཅོ་བརྒྱད་རབ་ཏུ་མཉན། ། བདག་གིས་མ་རྟོགས་བླ་མ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གསུངས། ། འདིར་མ་རྟོགས་པར་གཞན་ནི་དོན་མེད་པར་བསམས་ནས། ། གླེགས་བམ་མགུལ་བཏགས་བྱང་ཕྱོགས་ཡུལ་དུ་རབ་བགྲོད་དེ། ། རྡོ་རྗེ་གདན་རྒྱབ་ཀུ་བ་རྩ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚལ། ། སྟག་དང་དྲེད་སོགས་མང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་སར། ། ཟླ་བ་དྲུག་གནས་པ་ཡིས་ཆོས་རྣམས་དེ་ཉིད་རྟོགས། ། སྤྲུལ་པའི་དགེ་སློང་བླ་མ་གཉིས་དང་བཅས་དང་ཕྲད། ། མགོ་དང་ལག་གཉིས་ཡོལ་དང་ཚེས་བརྒྱད་རྒྱལ་ལ་བབ། ། སྟོན་ཟླ་ར་བའི་ཐོ་རངས་སྐྱ་རེངས་ཤར་དུས་སུ། ། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོར་སྤྲུལ་པ་ལ། ། བདག་གིས་དོན་འདི་བླང་ཕྱིར་གསོལ་བ་རབ་ཏུ་བཏབ། ། ཁྱོད་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡབ་སྟེ་ཡུམ་ཡང་ཡིན། ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་སོགས་ཏེ་འཇིགས་པ་ཆེ་ལས་སྐྱོབས། ། འགྲོ་བའི་དབང་པོ་རྗེ་བཙུན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སེལ། ། ཁམས་གསུམ་སྟོང་བྱེད་ཆི་བ་ཆེ་ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་སྐྱོངས། ། ཐོག་མ་མེད་ཁྱོད་ང་རོ་ཐིགས་པའི་སྟེང་ཆ་མེད། །

Having thoroughly received and obtained his oral transmission, he attained accomplishment. Then, having gone to Jālandhara and the city of Koṇoja, he obtained the one renowned as Bālipāda. Having pleased him, heard the scriptures, and received many oral transmissions, he traveled to the southern region of Khaṇḍakānana, the Land of the Sky-Tree. There, the renowned lord of siddhas, Bālipāda, was present with a host of disciples endowed with miraculous powers. Providing them all with requisites, clothing, food, and wealth, he remained in the presence of that sublime guru for nine years. He listened to the eighteen great tantras of the Guhyasamāja along with their commentaries. "I have not understood," he said, and the great guru replied accordingly. Thinking that it would be pointless to remain here without understanding, he hung the volumes around his neck and traveled to the northern land. In the grove called Kuvaja behind Vajrāsana, in a place extremely terrifying with many tigers, bears, and the like, he stayed for six months and realized the suchness of all phenomena. There he met two emanated monks and the guru. On the eighth day of the waxing moon, during the victory [constellation], at dawn in the first month of autumn when the first light of day appeared, Mañjuśrī manifested a maṇḍala circle. In order to receive this meaning, I offered fervent prayers: "You are the father and the mother of all sentient beings. Protect me and others from great fear. O Lord of Beings, Venerable One, you dispel suffering. You who empty the three realms, Great Death, protect all people. You who are without beginning, you are the partless peak above the drop of the roar."

རྗེ་བཙུན་ཡིད་མེད་བདུད་རྩི་རབ་དགའ་བདེ་བཏང་བྱེད། ། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་བདེ་བས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀུན་ལ། ། རབ་དགྱེས་བདེ་བའི་མགོན་ཆེན་ཁྱོད་ཀྱིས་གཏང་བར་མཛོད། ། སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ། ། སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་མཛད་སྐོམ་པ་ངོམས་མཛད་ཅིང་། ། འཁོར་བ་དབའ་ཀློང་ཐར་མཛད་བདེ་ལ་འགོད་མཛད་པ། ། དངོས་ཀུན་རྒྱལ་བས་མི་དཔོགས་ལམ་འདི་བསྟན་པར་མཛོད། ། ཞི་བའི་ཞི་བ་རྡུལ་དང་རབ་བྲལ་འཛུམ་པ་སྤངས། ། བསྒོམ་པ་ལས་འདས་མཁའ་འདྲ་དྲི་མས་མ་གོས་པ། ། སྒྱུ་མ་ཀུན་འདས་འདོད་པ་ཀུན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། ། དེ་འདྲའི་རྗེ་བཙུན་ཁྱོད་ལ་བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། ། དྲེགས་མེད་འཇིགས་མེད་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱི་བར། ། འཁོར་བར་འཚོ་བར་འཇིག་རྟེན་དམྱལ་རྩུབ་མ་ལྷུང་བར། ། ཁྱོད་གསུང་དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་རྣམས། ། བདག་ལ་སོགས་པས་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་བསྐྱང་བར་བགྱི། ། གར་ཆེན་རྣམ་པར་རོལ་པས་གར་མཛད་ཅིང་། ། སྣ་ཚོགས་ཕྱག་ནི་བཅུ་དང་བསྒྱིངས་པ་ཡིས། ། པདྨོ་ལོ་མ་འཇམ་པ་བརྒྱད་ཕྱེ་ནས། ། གཉིས་མེད་བདེ་རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་གཞག་པར་མཛོད། ། གསང་བའི་དེ་ཉིད་མི་ཉམས་གསལ་བར་འགྱུར། ། རྡོ་རྗེ་འདབ་སྐྱེས་ཟླ་བའི་ཡང་དག་འདུ། ། ཐབས་ཤེས་ལས་བྱུང་ཆོས་ཀུན་དེ་ཉིད་མཆོག། རྗེ་བཙུན་བདག་ལ་ཕན་ཕྱིར་སྦས་པ་ཤོད། ། དེ་ནས་འཇམ་དབྱངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིས། ། བདག་ལ་འཛུམ་པའི་བཞིན་བལྟས་ལེགས་ཞེས་ལན་གསུམ་གསུངས། ། རོལ་པའི་གར་དང་ཆོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད། ། སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུར་རྡོ་རྗེ་གླུ་ཡིས་བདག་ལ་བསྟན། །

Venerable One, you who grant the bliss of supreme joy and the nectar of non-conceptuality, for the sake of benefiting beings, please grant to all the Buddhas the great protector of bliss who is utterly delighted. Please show this path, unstained by faults, the unsurpassed path to enlightenment, which pacifies manifold sufferings, quenches the thirst of beings, liberates them from the turbulent waves of saṃsāra, and establishes them in bliss—a path that all the Victors cannot fathom. Peaceful peace, utterly free from dust and devoid of smiles, beyond meditation, like the sky, unstained by impurities, transcending all illusion, and turning one’s back on all desires—to such a Venerable One as you, I go for refuge. Until I attain the great enlightenment, free from pride and fear, and until I live in saṃsāra without falling into the harsh hells of the world, may I and others always perfectly maintain your speech, the uncommon samayas and vows. Performing the dance of the great dance, with ten hands in various gestures of majesty, and opening the eight soft petals of the lotus, please place the vajra—the cause of non-dual bliss—within. The secret reality will then become clear and undiminished. The vajra and the lotus, the moon, are perfectly united; the supreme reality of all phenomena arises from method and wisdom. Venerable One, for my benefit, please explain what has been hidden. Then the great Bodhisattva Mañjughoṣa, looking at me with a smiling face, said "Excellent" three times. Through the dance of play and the vajra song, he taught me that all phenomena are suchness, like an echo.

ཨ་བི་ཡཾ་རཾ་བཾ་ལཾ་ཧཱུྃ་ཨ་ལ་ལ་ཧོ། ། རྗེ་བཙུན་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས། ། འདི་རྟོགས་པ་ཡིས་བདེ་གཤེགས་ཀྱི། ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་འགྱུར་བའི། ། འདས་དང་ད་ལྟར་མ་བྱོན་པའི། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་སྣོད་འགའ་ལ། ། གསུངས་ཤིང་གསུང་དང་གསུང་འགྱུར་བ། ། ཡང་དག་དོན་རབ་རབ་རྟོགས་ཕྱིར། ། ང་ཡིས་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པར་བྱ། ། ཡིད་གཅིག་བསྡུས་ལ་མཉན་པར་གྱིས། ། ཆོས་རྣམས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས། ། ཀུན་མཁྱེན་བར་གྱི་རང་བཞིན་ནི། ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་རྣམ་དག་པའི། ། ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། དེ་ནི་དངོས་མེད་བསྒོམ་དངོས་མེད། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི། ། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་མ་ཟིན། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ། ། གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན། ། མེད་ནས་ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་སྤངས། ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཡང་མེད་དེ། ། དངོས་པོ་མེད་པས་མཁའ་དང་མཚུངས། ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཀུན་ལས་གྲོལ། ། དེ་ནི་དུས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་དང་། ། ཆོས་ཀུན་གྱི་ནི་ངོ་བོར་སོང་། ། ལུས་མ་ཡིན་ཏེ་ངག་དང་ནི། ། ཡིད་ཀྱང་མ་ཡིན་འདོད་ཁམས་དང་། ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་མ་ཡིན། ། འབྱུང་ཆེན་བཞི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ། དེ་བས་དེ་ནི་གང་ན་ཡང་། ། མི་གནས་པས་ན་མཉམ་པ་ཉིད། ། དེ་འདྲ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མཆོག། ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས། ། བརྟག་པ་ཀུན་ལས་རབ་དབེན་པ། ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་རྒྱུ་དཔག་དཀའ་བ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རབ་སྣང་བའི། ། ཟེར་གྱིས་རང་གཞན་སྨིན་བྱེད་པའི། ། དེ་གཉིས་མེད་པའི་རང་བཞིན་མཆོག།

A VI YAṂ RAṂ BAṂ LAṂ HŪṂ A LA LA HO! By the Venerable Ones of Great Compassion, Through the realization of this, the excellence of the Sugatas Will be attained. That which was spoken, is being spoken, and will be spoken By the Vajra Holders of the past, present, and future To certain vessels, in order to perfectly realize The ultimate meaning—this I shall teach to you. Gather your mind in one-pointed concentration and listen! The nature of all phenomena, from form and so forth Up to omniscience, is utterly pure like the center of space. It is the non-dual wisdom of profundity and clarity. It is not a non-entity to be meditated upon, nor is it an entity. It is free from all substantial things, Not grasped by the elements or sense bases. Naturally luminous, primordially pure like the sky, It is devoid of the characteristics of phenomena from the start. There is neither phenomenon nor the nature of phenomena; Being without entity, it is equal to space. It is liberated from all words and letters. It has become the essence of all phenomena, Of time, and of all directions. It is not the body, nor is it speech or mind. It is not the desire realm, the form realm, or the formless realm. It is not even the four great elements. Therefore, because it does not abide anywhere, it is equanimity. Such is the Great Vajradhara, The supreme nature of all phenomena. The reality to be accomplished through skillful means, Utterly secluded from all conceptual constructs, The cause of excellence, difficult to fathom, Appearing as the Great Seal (Mahāmudrā). Through its rays, it ripens both self and others; It is the supreme nature of non-duality.

རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་། ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སྐུ་ཆེན་པོ། ། དེ་ཉིད་རྒྱལ་སྲས་ཞིང་བཅས་དང་། ། སྲིད་གསུམ་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུར་བཅས། ། ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། ། དངོས་ཀུན་གཙོ་བོ་རང་སེམས་ཀྱི། ། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་རྟོགས་ན། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། འབྱུང་ཆེན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དོ། ། ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད། ། སེམས་ལ་གནས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱང་། ། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ནམ་མཁའ་ནི། ། གང་དུ་མི་གནས་འོད་གསལ་བ། ། གཟོད་ནས་རྣམ་དག་སྟོང་པའོ། ། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཁམས། ། སྐྱེ་མེད་རྡོ་རྗེ་མངོན་བྱང་ཆུབ། ། བདེར་གཤེགས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་མཆོག། གཉིས་མེད་རྟོག་བྲལ་དོན་ཆེན་ཏེ། ། རིམ་པ་གཉིས་པར་རབ་ཏུ་བཤད། ། དེ་འདྲའི་དོན་དེས་དངོས་པོ་ཀུན། ། རྣམ་པར་ཁྱབ་སྟེ་རྣམ་གནས་ཀྱང་། ། ཐོག་མེད་དུས་ནས་དེ་ལས་ཀྱང་། ། རྣམ་རྟོག་ཆེན་པོ་ཚུལ་བྱུང་སྟེ། ། དེ་ལས་ཡང་ནི་འབྱུང་བ་ཆེ། ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་བྱུང་སྟེ། ། དེ་ལས་ཀྱང་ནི་མེ་ཡི་ཁམས། ། ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་ཁྱབ་མཛད་དེ། ། དེ་ལས་ཆུ་ཁམས་ཆེན་པོ་ཡང་། ། བྱུང་སྟེ་ཁྱབ་མཛད་དེ་ལས་ཀྱང་། ། ས་བྱུང་བཞི་བསྡུས་ངོ་བོ་ལས། ། རི་སོགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། སྣ་ཚོགས་ཕྲ་བ་སྦོམ་པོ་དང་། ། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མ་ནིང་དང་། ། གཞོན་ནུ་དང་ནི་རྒན་པོ་དང་། ། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་། ། གདོན་དང་སྐར་མ་གཤིན་རྗེ་དང་། ། ཆུ་བདག་བརྒྱ་བྱིན་དམྱལ་བ་དང་། ། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་དེ་ཀུན། ། སྤངས་དང་ཤེས་ཙམ་རབ་བརྟེན་པའི། །

The Great Vajra Holder also said: The great, inexpressible body, That very reality, together with the sons of the conquerors and their fields, Along with the three worlds of the moving and the non-moving, Is the self-nature of all things. The essence of one's own mind is the sovereign of all entities. If that is realized, that itself is the awakening of a buddha. The three worlds are also that very reality. The great elements are also that very reality. Why is this? Because all phenomena Reside within the mind, and that [mind] itself Resides within space. Space, however, Does not reside anywhere; it is luminosity, Primordially pure and empty. The buddha-nature of nirvāṇa, The unborn vajra, manifest awakening, The supreme essence of all Sugatas, The great meaning, non-dual and free from conceptualization— This is explained in the second stage. Although such a reality Pervades and abides within all things, From that very [reality], since beginningless time, Great conceptualization has arisen in the manner [of the world]. From that, the great elements arise: The mandala of wind itself emerges, And from that, the great element of fire arises and pervades. From that, the great element of water also arises and pervades, And from that, earth arises. From the essence of these four gathered together, Mountains and so forth, as well as all sentient beings— Various, subtle and coarse, Male, female, and neuter, Youths and the elderly, Gods, nāgas, yakṣas, Māras, stars, Yama, Varuṇa, Śakra, hell-beings, Pretas, and animals—all of these Rely upon the mere abandonment and mere cognition.

འགྲོ་བ་ཀུན་དུ་རྒྱས་པར་གནས། ། དེ་བས་དེ་ཡི་གོང་མ་ཡི། ། གཉིས་མེད་རྟོག་བྲལ་རབ་བསྒྲིམས་ཏེ། ། མ་རྟོགས་པས་ན་འགྲོ་བ་ཀུན། ། འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཁོར་བར་འགྱུར། ། དེ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། ། དུག་ཆུ་ལྟ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཡིས། ། རྣམ་བསྒྲུབས་ཐག་པའི་སྦྲུལ་ལྟ་བུར། ། སྣང་ཞིང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། ། དེ་བས་གཉིས་མེད་དོན་ཆེན་པོ། ། རང་རིག་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་མཆོག། རྒྱུན་དང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གནས་པས། ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱ། ། གང་ཞིག་དེ་རྟོགས་རབ་འདུན་པ། ། སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཡང་དག་ཅན། ། སྔོན་དུ་བསོད་ནམས་མཐུ་བསྐྱེད་དང་། ། སྐྱེས་བུ་ཡང་དག་བཞི་ལ་བརྟེན། ། སྤྲོ་དང་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་དང་། ། འདུན་པར་ལྡན་ཞིང་སྒོམ་པ་དང་། ། བརྟན་པོ་སོམ་ཉི་རྣམ་སྤངས་པ། ། རྗེས་མཐུན་གཏོང་ཕོད་དེས་ཤེས་འགྱུར། ། དེ་ཡིས་རྗེ་བཙུན་ཡང་དག་པ། ། མཆོག་གི་གདམས་ངག་རྒྱུད་ལ་ལྡན། ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་། ། བསྒོམ་པ་ལ་ནི་ལྷུར་ལེན་དང་། ། དེ་ཉིད་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། གསང་དང་རབ་གསང་ཤིན་ཏུ་གསང་། ། ཤེས་ཤིང་དེ་ཡི་དོན་གབ་པར། ། སྟོན་བྱེད་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱ། ། ཡུལ་དང་མཁར་དང་ཁྱིམ་དང་རྟ། ། གླང་པོ་ཆེ་སོགས་མལ་སྟན་དང་། ། ཆུང་མ་སྡུག་དང་ཡིད་འོང་བུ། ། བུ་མོ་སྲིང་མོ་ཚ་མོ་སོགས། ། གཞན་ཡང་གསེར་དང་དངུལ་གྱི་རྫས། ། ཟངས་ལྕགས་སོགས་ལས་བྱས་པ་ཡིས། ། མཛེས་པའི་རྫས་དང་མུ་ཏིག་གི། ། ཕྲེང་དང་པདྨ་རཱ་ག་དང་། ། པུ་ཤར་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་དང་། ། མརྒད་གཡུ་སོགས་མཆོད་པའི་ཚོགས། ། ཞིང་འདི་མཁས་པས་རབ་བཀང་སྟེ། །

It abides pervasively throughout all beings. Therefore, by exerting oneself in the non-dual state free from conceptualization, one realizes that because of non-realization, all beings wander intensely in saṃsāra. This is the great suffering of saṃsāra. Through delusion, it is produced like poisonous water; like a snake in a rope, it is held to be appearing while being non-existent. Therefore, the great non-dual meaning, the supreme great maṇḍala of self-awareness, abides through continuity and enumeration; one should realize its essence. Whoever has a keen aspiration to realize that, possessing the authentic prayers of the mind, should first generate the power of merit and rely upon the four authentic persons. With enthusiasm, devotion, and service, possessing aspiration and meditation, firm and having abandoned doubt, one will come to know the appropriate generosity and gentleness. Through that, one will possess the authentic instructions of the venerable supreme lineage in one's continuum. One should please the guru who reveals the hidden meaning of the ten suchnesses and so forth—the secret, the most secret, and the extremely secret—along with the conduct and meditation of the Mahāyāna path. With fields, castles, houses, horses, elephants, and so forth, as well as bedding; with beloved wives, charming sons, daughters, sisters, and nieces; and furthermore, with substances of gold and silver, or those made of copper and iron; with beautiful objects, strings of pearls, rubies, puṣparāga, indranīla, emeralds, turquoise, and so forth—a collection of offerings that fills this entire world with the wise.

དེ་འདྲའི་རྗེ་བཙུན་དབང་པོ་མཆོད། ། གསལ་ཞིང་རབ་དགའ་མཁའ་མཉམ་པ། ། གཞན་དུ་རིགས་པར་མི་འགྱུར་བས། ། བུད་མེད་སྒྱུ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ། སྒྱུ་མ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། ། སྒྱུ་མ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར། ། སྤྱན་ལ་སོགས་པར་རྣམ་དག་པར། ། རིགས་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། ། མིང་དང་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ། ། ཀ་མ་ལཱི་དང་ཤངྑཱི་ནི། ། ཙི་ཏྲི་ནི་དང་ཧསྟཱི་ནི། ། དང་པོ་ཀླུ་མོའི་རིགས་ཡིན་ཏེ། ། གཉིས་པ་སྟག་དང་སེང་གེའི་རིགས། ། གསུམ་པ་རི་དྭགས་ཀྲྀཥྞ་སོགས། ། བཞི་པ་གླང་པོ་ཆེ་རིགས་སོ། ། དེ་ལ་ཀ་མ་ལཱི་ཡི་ནི། ། དབྱིབས་དང་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ། ། བུ་མོ་པདྨའི་དྲི་བྲོ་ཞིང་། ། ངོ་ཟླུམ་སྣ་རྩེ་ཏིལ་འདྲ་སྟེ། ། སེན་མོ་དམར་ཞིང་རྒྱབ་སྒུར་དང་། ། རྐང་མཐིལ་ཀུན་གྱིས་ས་ལ་རེག། བ་སྤུ་འཁྱིལ་ལྡན་སེན་མོ་ཅན། ། དཀར་འཆང་ཏིལ་གྱི་འབྲས་བུ་འདྲ། ། གསུས་པ་གཉེར་མ་གསུམ་ལྡན་ཞིང་། ། བྲང་མཛེས་གླང་ཆེན་ལྟར་འགྲོས་དང་། ། རཀྟའི་རོ་ནི་སྐར་བའོ། ། ཤ་མདོག་དམར་ཏེ་ལྷ་མོ་འདི། ། མཱ་མ་ཀཱི་ཡིས་རྣམ་པར་དག། ཤངྑཱི་ནི་ཡི་མཚན་ཉིད་དང་། ། དབྱིབས་ནི་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པར་བྱ། ། བུ་མོ་བ་ཚའི་དྲི་བྲོ་ཞིང་། ། སྐྲ་ནི་རིང་ཞིང་སྣ་ཡང་རིང་། ། དཀར་འཆང་ན་ར་ག་འདྲ་བ། ། འོ་མ་ཞོ་ལ་རབ་ཏུ་སྲེད། ། རཀྟའི་རོ་ནི་མངར་བའོ། ། མདོག་ནི་དཀར་སེར་གནས་པ་ཡི། ། གོས་དཀར་མོ་ཡིས་རྣམ་པར་དག། དེ་བཞིན་ཙི་ཏྲི་ན་ཡ་ནི། ། དབྱིབས་དང་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ། ། བུ་མོ་ཤ་རློན་དྲི་བྲོ་ཞིང་། ། ལུས་ཆུང་བརླ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས། ། དཀར་འཆང་ཤིང་ཐོག་པ་ལ་འདྲ། །

Worship such a venerable lord; Clear, intensely joyful, and equal to space. Since it would not be logical otherwise, The illusory mudrā of a woman Is superior to all other illusions. Furthermore, in this world, That illusion is purified as Locanā and the others; It becomes four types of families, Whose names and characteristics shall be explained. Kamalī, Śaṅkhinī, Citriṇī, and Hastinī: The first is the family of the nāga woman; The second is the family of the tiger and lion; The third is the family of the kṛṣṇa deer and so forth; The fourth is the family of the elephant. Now, the shape and characteristics of the Kamalī Shall be demonstrated. The girl smells of lotus, Has a round face, and a nose-tip like a sesame seed; Her nails are red, her back is curved, And the soles of her feet touch the ground with all of them. With body hair curling and possessing fingernails, White-clad, resembling a sesame seed, With a belly marked by three folds, A beautiful chest, and a gait like an elephant, The taste of her blood is pungent. This goddess, whose complexion is red, Is purified by Māmakī. I shall now describe to you The characteristics and the form of Śaṅkhinī. The girl smells of brine, Has long hair and a long nose, White-clad, resembling a nāraṅga fruit, And is intensely fond of milk and curd. The taste of her blood is sweet. Abiding in a pale-yellow complexion, She is purified by Pāṇḍaravāsinī. Likewise, I shall explain The form and characteristics of Citriṇī. The girl smells of raw meat, Has a small body and very beautiful thighs, White-clad, resembling a pāla fruit.

ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་ཁྲོ་འདོད་པ། ། རྟག་ཏུ་འཐབ་མོ་དག་ལ་དགའ། ། རྗེ་ངར་བྱ་རོག་རྐང་འདྲ་ཞིང་། ། མཆུ་འཕྱང་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་བ། ། ཕུག་རོན་སྐད་འདྲ་ཤ་མདོག་ནི། ། སྔོ་བསངས་རཀྟའི་རོ་ཚ་བའོ། ། དེ་ནི་ལྷ་མོ་སྒྲོལ་མས་དག། ཧསྟཱི་ནི་ཡི་མཚན་ཉིད་དང་། ། དབྱིབས་ནི་ང་ཡིས་བསྟན་པར་བྱ། ། བུ་མོ་ཆང་གི་དྲི་བྲོ་ཞིང་། ། བྱིན་སྦོམ་སྣ་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོ། ། དྲི་ང་ཞིང་ནི་ལུས་སྦོམ་དང་། ། སྤྱོད་པ་རྩིང་ཞིང་མདོག་རྡུལ་སྐྱ། ། དཀར་འཆང་གཡས་གཡོན་དུ་དགྱེ་བ། ། ཤ་མདོག་སྨུག་ཅིང་རཀྟའི་རོ། ། བསྔལ་ཞིང་དེ་འདྲའི་བུ་མོ་ནི། ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་མས་དག་པའོ། ། ད་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། རུང་དང་མི་རུང་སྤྱོད་པ་བསྟན། ། རོལ་ཚེ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། ། ཁོང་དུ་དགའ་ཞིང་ཚིག་མང་དང་། ། བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་བཀའ་ཡང་གཅོག། འོ་བྱས་ཁ་ནི་འཕྱི་བྱེད་དེ། ། བླ་མའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་འགྱུར་ཡང་། ། གཞན་དུ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་བསྙད། ། བླ་མ་མ་མཐོང་ལྟར་བྱེད་ཅིང་། ། འོངས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕྱག་མི་འཚལ། ། རྗེ་བཙུན་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི། ། མི་གཞན་དང་ནི་རྩེ་དགའ་བྱེད། ། དེ་སོགས་རབ་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། ། མཁས་པས་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ། ། རུང་བ་འདི་ནི་མཁས་པས་བཙལ། ། མིག་གི་རྩ་མདངས་མིག་རྩ་རྒོད། ། སླར་ཞིང་སྐད་ཅིག་བསམ་པ་དང་། ། སྐད་ཅིག་རྒོད་པའི་འཕྲོ་བཞག་ནས། ། བསམ་ཞིང་ཡང་ན་སྨྲའམ་འཛུམ། ། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་མཐོང་གྱུར་ན། ། དགའ་ཞིང་མཛེས་ལྟ་འཛུམ་པར་བྱེད། ། དེ་ཡི་བཀའ་སྩལ་ཉན་ཞིང་མོས། ། སྟེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེ་སར་ལྡན། ། གཞན་དུ་དེ་ལ་སྙན་པར་བརྗོད། །

Lacking a sense of shame and prone to anger, always delighting in quarrels, with calves like the feet of a crow, with a drooping lip and a supine posture, with a voice like a pigeon and a complexion of dark blue, and a taste for rakta—such a woman is purified by the goddess Tārā. I shall now describe the characteristics, signs, and physical forms of the Haṣṭī. A girl who smells of alcohol, with thick calves and a slightly crooked nose, who is foul-smelling, stout-bodied, coarse in conduct, and has a dusty complexion, with white marks tilted to the left and right, a dark-brown complexion, and a taste for rakta—such a suffering girl is purified by Buddhalocanā. Now, I shall teach the appropriate and inappropriate conduct for all of them. Turning her back during play, being inwardly joyful yet speaking much, disobeying commands even when instructed, wiping her mouth after a kiss, and although she knows the qualities of the guru, she speaks of them only slightly to others; acting as if she does not see the venerable guru, failing to prostrate even when he arrives, and sporting for pleasure with others who are incompatible with the venerable one—such behaviors are utterly improper and the wise should strictly avoid them. The wise should seek those who are appropriate: whose eyes are bright and the pupils are alert, who repeatedly reflects for a moment, who stops a moment of laughter to think or speak or smile, and who, upon seeing the venerable guru, looks with joy and beauty and smiles; who listens to and is devoted to his instructions, who is respectful in a playful manner, and who speaks pleasantly to him in other contexts.

དེ་མཐོང་འགྲོགས་ལ་འཁྱུད་ཅིང་བསྙེན། ། ཕག་ཏུ་འཁྲི་ཞིང་སོར་ཚིགས་ཉེད། ། སྐྲ་ནི་བཀྲོལ་ནས་སླར་འཆིང་བྱེད། ། གོས་འཆོས་ཤིང་ནི་བར་བར་འཛུམ། ། བླ་མ་མ་མཐོང་ལྟར་བྱེད་ཅིང་། ། གོས་འཆོས་པ་དང་ལུས་ཉེད་དང་། ། རྐང་པས་ས་ལ་འདྲུད་ཅིང་འདྲི། ། བུས་པའི་ཁ་ལ་འོ་བྱེད་ཅིང་། ། ནུ་མ་སྟོན་ཅིང་སྐེ་རགས་འགྲོལ། ། རྗེ་བཙུན་དེ་ཡིས་མ་མཐོང་ན། ། གླུ་དབྱངས་ལེན་ཅིང་མཐོང་བར་བྱེད། ། དེ་ནི་གང་ལ་གནས་པ་དེར། ། དོན་མེད་བསྙད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་། ། དྲག་ཏུ་གད་མོས་རབ་སྟེག་སྟེ། ། ལུ་ཞིང་གླལ་བ་ལྟར་བྱེད་ཅིང་། ། མི་མོ་འདི་ཡང་སྟེན་པར་བྱེད། ། ད་ནི་གསང་གནས་དབྱིབས་ཀྱི་ནི། ། མཚན་ཉིད་རུང་དང་མི་རུང་བ། ། ང་ཡིས་ཡང་དག་བསྟན་པར་བྱ། ། ཡིད་གཅིག་བསྡུས་ལ་མཉན་པར་གྱིས། ། གྱོ་མོ་ལྟ་བུ་ཁ་སྦུབ་དང་། ། ཁུང་རིང་ཤིན་ཏུ་མི་སྡུག་དང་། ། རྟག་ཏུ་སྐམ་པོར་གནས་པ་དང་། ། རྟག་ཏུ་ཟིལ་པ་འཛག་པ་དང་། ། སྦལ་པའི་རྒྱབ་ལྟར་རྩུབ་པ་ཡི། ། གནས་ནི་སྤང་བྱ་མི་རུང་ངོ་། ། རུས་སྦལ་རྒྱབ་ལྟར་འཕང་མཐོ་ཞིང་། ། སྟེང་མཉམ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པོ་དང་། ། བ་གླང་གི་ནི་ལྟག་པ་ལྟར། ། སྟེང་མཉམ་ཐོག་གི་དབྱིབས་ཀྱང་རིང་། ། པདྨའི་སྙིང་པོ་བཞིན་དུ་ཟླུམ། ། ཅུང་ཞིག་འཛག་མིན་ཅུང་ཟད་འབྱུང་། ། སྤུ་ཉུང་སྒྱུ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ། མཁས་པས་ཐབས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བཙལ། ། མཚན་ཉིད་དེ་དང་མི་ལྡན་ཡང་། ། རིགས་དང་གཟུགས་དང་ལང་ཚོར་ལྡན། ། རྒྱན་མཛེས་ཡིད་འོང་བུ་མོ་ནི། ། ལོངས་སྤྱོད་གསུམ་ལྡན་གཟུང་བར་བྱ། ། ཆོས་ཟབ་ལ་མོས་སེམས་དང་ནི། ། ལས་འབྲེལ་གྱིས་འཁྱུད་མ་བྱས་དང་། །

Seeing him, she embraces and approaches; she clings in secret and rubs his fingers. She loosens her hair and then binds it again; she adjusts her clothes and smiles from time to time. Acting as if she did not see the Guru, she adjusts her garments, rubs her body, drags her feet along the ground, and asks questions. She kisses the mouth of a child, shows her breasts, and loosens her belt. If the Venerable One does not see her, she sings songs to make herself noticed. Wherever she dwells, she goes about with meaningless chatter, laughing loudly and leaping about, coughing and yawning, and thus she attends to the woman. Now, I shall correctly teach the characteristics of the secret place—whether it is suitable or unsuitable. Listen with one-pointed concentration. Places that are like a broken tile, turned downward, or have a long, very unpleasant cavity; those that are always dry, or always dripping with dew; and those that are as rough as the back of a frog—such places are to be abandoned as unsuitable. Those that are as high as the back of a tortoise, level on top and very smooth; those that are like the nape of an ox, level on top and long in shape like a roof; or those that are round like the heart of a lotus, where the fluid does not leak but emerges only slightly—such are the illusory mudrās with few hairs, which the wise should seek with skillful means. Even if she lacks those characteristics, if she possesses the right lineage, form, and youth, and is a beautiful, charming girl adorned with ornaments, one should take her as a consort if she possesses the three enjoyments. She must have devotion for the profound Dharma and a mind that has not been embraced by the connection of [ordinary] karma.

སྔོན་གསུངས་གྲོགས་ཀྱིས་ཤེས་བསླུས་པའི། ། མི་མོ་ཡང་ནི་མཁས་པས་བསྒྲུབས། ། དེ་ལྟར་དེ་སོགས་བུད་མེད་ཀྱི། ། སྒྱུ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་ནི། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་རྙེད་དཀའ་བའི། ། ལྷག་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ། ། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་དང་བཅས་པ། ། ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཡང་བྱས་ཏེ། ། གང་གསུངས་བུ་མོ་བཙལ་ནས་ཀྱང་། ། བླ་མ་ལ་ནི་དབུལ་བར་བྱ། ། དེ་ནས་བླ་མ་དེ་མཉེས་ནས། ། དེ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡིས། ། བདེ་གཤེགས་ཞུ་གྱུར་བཅུ་དྲུག་ཆར། ། གྱུར་པ་སློབ་མའི་ཁ་རུ་ལྟུང་། ། ལྟུང་བས་སྙིང་གི་པདྨར་ཞུགས། ། དེ་ཡིས་ཞིང་ནི་དག་བྱས་ཏེ། ། ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི། ། བཅུ་གཉིས་དོན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། ། དེ་ནས་དེ་ལ་རང་འབྱུང་གི། ། ཆོས་སྐུ་རབ་དགའ་མཁའ་མཉམ་པ། ། ལྷག་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ། རྟོགས་བྱའི་ཆེད་དུ་བུ་མོ་བྱིན། ། ལྷ་མོ་འདི་ནི་ཁྱོད་དང་མཐུན། ། སེམས་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་གྱིས། ། ཡིད་འོང་བུ་མོ་འདི་ཉིད་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་སྤྱོད་དུ་གནང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག་ཡིས། ། བུ་མོ་སྒྲོལ་བྱེད་དགའ་བྱིན་མ། ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདེ་ཆེན་མྱོང་བར་གྱིས། ། གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་མི་ནུས་པ། ། བུ་མོ་འདི་ནི་ཡང་དག་མཆོག། དེ་བས་མཐའ་མེད་འཁོར་བའི་བར། ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་དང་བྲལ་མི་བྱ། ། དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་ཡིས་ནི། ། ཡིད་འོང་བུ་མོ་བླངས་བྱས་ཏེ། ། དེ་ཡིས་དམ་ཚིག་སྡོམ་པའི་མཆོག། ཚིག་འདིས་རབ་ཏུ་སྨྲ་བར་བྱ། ། སྨྲོས་ཤིག་བུ་ཁྱོད་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཤ་ཁྲག་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ། །

Even a woman who has been deceived by a friend of the past is accomplished by the wise. In this way, through the great illusory mudrā of women and so forth, one accomplishes the so-called "exalted deity," which is difficult to find in the three worlds. Having also performed the common feast offering, one should seek out the girl as described and offer her to the guru. Then, the guru, being pleased, enters into union with her; the sixteen parts of the melted Sugata descend into the mouth of the disciple. Through that descent, it enters the lotus of the heart. By that, the field is purified, and one will realize the twelve meanings, such as all phenomena being like an illusion. Then, for the sake of realizing the self-arisen Dharmakāya, which is supreme joy and equal to space—the so-called "exalted deity"—the girl is given. "This goddess is a match for you; satisfy the desires of sentient beings. This lovely girl has been granted for the practice of all the Buddhas. By the ritual of the maṇḍala wheel, she is the liberator and the giver of joy. For the sake of accomplishing great enlightenment, you must experience great bliss. This girl is the supreme perfection, which others are unable to attain. Therefore, until the end of limitless saṃsāra, you must not be separated from her." Then, that sentient being takes the lovely girl and should speak these words regarding the supreme samaya vows: "Speak, O son, you who hold the vajra! Flesh, blood, semen, and so forth..."

དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་སོགས་ཟའམ། ། བྷ་ག་འོ་བྱེད་མི་རྟོག་གམ། ། གཟུངས་(མང་,མ་ང་)ལ་ཁྱོད་བྲོད་དམ། ། དེ་ཡིས་བཞད་གད་དང་ལྡན་པར། ། ཀྱེ་ལྷ་མོ་ཅི་ཕྱིར་བདག་མི་བྲོད། ། དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་སོགས་ཟའོ། ། ལྷ་མོ་ཁྱོད་ལ་བཀུར་སྟི་དགོས། ། བྷ་ག་འོ་བྱེད་ང་མི་རྟོག། དེ་ནས་བུ་མོས་ག་ཤ་ཕུད། ། པདྨ་གསལ་བསྟན་ཚིག་འདིས་བསྟོད། ། ཨེ་མ་ཧོ་བདག་གི་པདྨ་འདི། ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ། ། ཆོ་གའི་རིམ་པ་གང་གིས་སྤྱད། ། དེ་ཡི་མདུན་ན་རྟག་ཏུ་གནས། ། དོན་བྱེད་པདྨ་དམ་པ་འདི། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བའི་གནས། ། རང་འབྱུང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི། ། འདི་ན་རྟག་པར་བཞུགས་པ་ཡིན། ། བྷཉྫ་མོ་ཀྵ་ཧོ། ། དེ་ནས་རང་གི་ས་བོན་ལས། ། འོད་ཟེར་སྟུག་པོས་ནང་གསལ་ནས། ། ལྷ་ཡི་འཁོར་ལོ་ཆགས་བྱས་ནས། ། རྡོ་རྗེ་ནང་ནས་(ཕྱིང་,ཕྱིར་)བྱུང་སྟེ། ། པདྨའི་ནང་དུ་ཞུགས་བྱས་ནས། ། རིག་མའི་ལྷ་ཡི་འཁོར་ལོ་རྣམས། ། ཆགས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་། ། ཞལ་ནས་ཞལ་ཞུགས་འཁོར་ལོ་རྣམས། ། ཆགས་ཆེན་བསྐྱེད་ནས་རྡོ་རྗེར་ཕྱུང་། ། སྔོན་བཞིན་ཞུགས་སོགས་རབ་བྱས་པས། ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར། ། ཡིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པར་བྱ། ། དེ་ནས་འདོད་པའི་སྒྱུ་མའི་ཚིག། བརྗོད་པས་བུ་མོ་ཆགས་པར་བྱ། ། གཉིས་སུ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཆོག། ལྷ་མོ་ཁྱོད་ནི་སྒྱུ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ། ཞལ་བཟང་ཁྱོད་ནི་ང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ། རྣམ་པར་བརྩོན་པས་མཁའ་འདྲ་མྱང་བར་བྱ། ། དེས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡི། ། འདོད་པའི་ཚིག་གིས་གསོལ་བཏབ་ནས། ། བདག་ཉིད་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་། །

"Do you eat the great excrement, the urine, and so forth? Do you not kiss the bhaga? Are you eager for the dhāraṇī?" With a laugh, he replied: "O goddess, why should I not be eager? I eat the great excrement, the urine, and so forth. O goddess, you must be honored. I do not think to kiss the bhaga." Then the girl removed her garment and, displaying her lotus clearly, praised him with these words: "Emaho! This lotus of mine is endowed with all bliss. By whatever sequence of ritual it is employed, I always abide before it. This supreme lotus that performs the purpose is the place honored by all Buddhas. The self-arisen great bliss always dwells herein." Bhañja mokṣa ho. Then, from his own seed-syllable, a dense mass of light rays illuminated the interior. Having aroused passion in the circle of deities, the vajra emerged from within and entered the lotus. Having aroused great passion in the circles of the goddess-consorts, they entered from mouth to mouth. Having aroused great passion in the circles, they emerged from the vajra. By performing the entry and so forth as before, one should repeatedly cause the mental maṇḍala of deities to be intensely impassioned. Then, by uttering words of illusory desire, the girl should be made to feel passion: "O goddess, you are the supreme, non-dual great bliss, the illusory mudrā. O fair-faced one, together with me, through diligent effort, you shall experience that which is like space." She too, having been entreated with words of illusory desire, [aroused] her own great passion.

བསྐྱེད་ནས་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་བཙལ། ། བདེ་མཆོག་རྒྱ་ཆེན་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། ། བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་བདེ་ཆེན་དག་དང་ལྡན། ། མི་གཡོ་ཚིག་དང་བྲལ་བའི་དབྱངས་སྙན་པས། ། བདག་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་རོལ་ཅིག་བཞེངས་སུ་གསོལ། ། ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་རོལ་པས་སྣང་མཛད་ཅིང་། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོ་བའི་ལམ་མཆོག་འདི། ། རྒྱུད་རྣམས་ཡང་དག་གང་ལ་མི་རྟེན་པས། ། བདེ་ཆེན་ཡིད་འོང་ང་ཡིས་གྲོལ་བར་གྱིས། ། ཧོ་ཧོ་ཧོ། ། རོལ་ཅིག་རོལ་ཅིག་བདག་ལ་རོལ། ། འདོད་པ་གྱིས་ཤིག་དགའ་གསོལ་བ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མི་རྟོགས་པ། ། རྟོགས་པས་ཐེ་ཚོམ་མ་བྱེད་ཅིག། ཨ་ལ་ལ་ཧོ། ། དེ་ནས་རབ་ཏུ་ཆགས་ལྡན་པས། ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ལུས་ཀྱི་ནི། ། སྤྱོད་པས་དབེན་པའི་གནས་སུ་སྤྱད། ། རོལ་པས་དགའ་བ་བརྟག་པར་བྱ། ། དང་པོར་འདུས་པ་བྱས་ནས་སུ། ། དེ་ནས་གྲུ་མོ་མཚན་ཉིད་དང་། ། ཡང་ནི་བརྐྱང་པར་བྱ་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་ཡར་བཏེག་མཚན་ཉིད་དང་། ། ཤིན་ཏུ་བརྐྱང་པས་ལྔ་རུ་འགྱུར། ། དཔུང་པ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་བྱས་ནས། ། གྲུ་མོ་མདུད་པས་མགུལ་ནས་འཁྱུད། ། བཅིང་བས་དམ་འཁྱུད་གཡས་གཡོན་སྐྲ། ། མགོ་ནི་མི་གཡོ་བཟུང་ནས་བལྟ། ། དེ་ནས་བརླ་གཉིས་བར་བལྟས་ཏེ། ། བུང་བ་ལྟ་བུ་ཟིད་སྒྲའི་གླུ། ། བླངས་ནས་མཆུ་ཡིས་རྩེ་བར་བྱ། ། འགྱིང་བག་སྟབས་ཀྱིས་འཁྱུད་ནས་ནི། ། གཡོན་གྱིས་སྤྱི་བོའི་སྐྲ་བཟུང་སྟེ། ། གཡས་ཀྱིས་ལྐོག་མ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་། ། མ་མཆུའི་སྦྲང་རྩི་གཞིབ་པར་བྱ། ། གཞིབ་ཅིང་ཟིད་སྒྲ་བརྗོད་ནས་ཀྱང་། ། ནུ་མ་ལག་རྩ་མགྲིན་པ་དང་། ། མ་མཆུ་འགྲམ་པ་རྣ་བའི་རྩ། ། མིག་དང་སྤྱི་བོ་གསང་བར་ཡང་། །

Having generated [the deity], seek the wheels of the channels. O Cakrasaṃvara, vast and great, please turn your attention to me! Possessing inconceivable great bliss, with a melodious song free from movement and words, please enjoy me and arise! Illuminating through a wondrous play, this supreme path for beings to go to the essence of enlightenment—since the tantras do not rely on anything else, liberate me through this delightful great bliss! Ho ho ho! Enjoy, enjoy, enjoy me! Fulfill the desire of the one who prays for joy! Do not think of this as anything else; through realization, do not harbor doubt! A la la ho! Then, with intense passion, together with her, in a secluded place, engage in the physical conduct. Through the play, the joys should be examined. First, having come together, then the characteristics of the elbow, and again the extension, likewise the characteristic of lifting up, and the full extension—these become the five. Having fully extended the arms, embrace the neck with the elbows locked. With a firm embrace, bind the hair on the right and left; holding the head steady, gaze [at her]. Then, looking between the two thighs, sing a song with a buzzing sound like a bee, and play with the lips. Embracing with a graceful, haughty posture, grasp the hair at the crown with the left hand, and supporting the throat with the right, suck the nectar of the lower lip. Sucking and making the buzzing sound, [kiss] the breasts, the wrists, the throat, the lower lip, the cheeks, the base of the ears, the eyes, the crown, and the secret place.

ཁ་ཡིས་འོ་བྱས་རྩེ་བར་བྱ། ། རྣ་བ་གཉིས་དང་མཆན་ཁུང་དང་། ། མགྲིན་པ་གཉིས་དང་སུམ་མདོ་རྣམས། ། སེན་མོ་རེ་མོས་གདབ་པར་བྱ། ། ནུ་མ་གཉིས་དང་མཆན་ཁུང་གཉིས། ། གཙོ་གཉིས་དང་ནི་འགྲམ་པ་གཉིས། ། ལག་མཐིལ་གཉིས་དང་རྐང་མཐིལ་གཉིས། ། མཉེས་པས་མཛའ་བ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། ། གཡོན་གྱིས་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ། མཉེ་ཞིང་ལྕེ་ཡིས་བསྐྱོད་པར་བྱ། ། སྟེང་འོག་ཏུ་ཡང་བལྟ་བྱས་ནས། ། སེམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཆགས་པར་བྱ། ། དེ་ནས་དགའ་བའི་བུ་མོ་དེས། ། པདྨ་བསྟན་ནས་འདི་སྐད་སྨྲ། ། རང་བྱུང་བདེ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ནི། ། པདྨ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་གནས། ། རྩ་དང་རླུང་གིས་རྟོགས་འགྱུར་བས། ། ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་ཚོལ། ། དེ་ནས་དེ་ཡི་སོར་མོ་ཡིས། ། ནང་ནས་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་ཆེ། ། པདྨ་ལ་གནས་སྙིང་པོ་ལྔས། ། རྒྱན་བྱས་ཟེའུ་འབྲུ་གེ་སར་དང་། ། འདབ་མ་བརྒྱད་པ་གསལ་བྱས་ནས། ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་མནྟྲ་དང་། ། ཀུར་མ་ཀ་དང་ཤ་ཤ་ཀ། ནཱ་ལི་གསུམ་པོ་བཙལ་བར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྩ། ། གཟུང་འཛིན་བྲལ་བ་བྷ་གའི་དབུས། ། བླ་མའི་མན་ངག་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། ། སོར་མོས་གོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། ། དེ་ནས་ས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི། ། ལྷ་མོ་དེ་ལ་འཁྱུད་པར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨར་རེག་པ་ནི། ། བསྙེན་པའི་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད། ། རྡོ་རྗེ་པདྨར་ཞུགས་པ་ནི། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དེ་ཉིད་དོ། ། དེ་ནས་བསྒུལ་ཞིང་བསྐྱོད་ཙམ་གྱིས། ། སྙིང་ནི་འདར་ཞིང་དྲན་པ་ཉམས། ། སྤྱི་བོའི་སྐྲ་གྲོལ་གོས་ཀྱང་འདོར། ། རྡུལ་གྱིས་ལུས་ཁྱབ་མདོག་དམར་ཏེ། ། མིག་དམར་ཕྲ་བས་བདག་ལ་བལྟ། །

One should kiss with the mouth and play. The two ears, the armpits, the two throats, and the junctions of the three channels should be scratched with the fingernails in turn. By massaging the two breasts, the two armpits, the two primary [organs], the two cheeks, the two palms, and the two soles of the feet, great intimacy is accomplished. With the left hand, one should massage the lotus maṇḍala and move it with the tongue. Looking up and down, one should fix the mind upon it with passion. Then, that joyful maiden, having displayed the lotus, speaks these words: "The self-arisen king of great bliss resides perfectly within this lotus. Since it is realized through the channels and winds, seek the wheel of your channels." Then, with her fingers, she reveals from within the great wheel of channels, adorned with the five essences residing in the lotus, the filaments, the stamens, and the eight petals. One should seek the āli-kāli mantra, the kurmaka, the śaśaka, and the three nālis. The channel of the Vajradhātvīśvarī, free from subject and object, is in the center of the bhaga; it must be understood through the fingers by the power of the guru’s oral instructions. Then, one should embrace that goddess who possesses the ten grounds. The touching of the vajra to the lotus is explained as the reality of the approach (sevā). The entry of the vajra into the lotus is the reality of the near-attainment (upāsana). Then, by merely shaking and moving, the heart trembles and mindfulness is lost. The hair on the crown is loosened and the clothes are cast off. The body is covered in perspiration and turns red; with red, narrow eyes, she gazes at me.

ཡང་དུ་བསྐུལ་བས་བསྒྲུབ་པའོ། ། དེ་བས་སེམས་ཁྲལ་མེད་པ་རུ། ། སྡོམ་བརྩོན་གཞུ་དབྱིབས་གཡོ་བ་ཡིས། ། སུམ་མདོ་ཡེ་ཤེས་མེ་སྦར་ནས། ། ཁམས་བཞུས་ནས་ནི་བཅུ་དྲུག་ཆར། ། གྱུར་པ་མེ་ཏོག་ཀུནྡ་འདྲ། ། རླུང་གི་སྦྱོར་བས་ཕུལ་བར་བྱ། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རབ་ཞི་བ། ། ཆོས་ཀུན་ཞི་བ་དེ་ཁོ་ན། ། བདེ་བ་དེ་ཉིད་ནོར་བུར་འདུག། སྐད་ཅིག་དྲན་མེད་གཡོ་བར་བྱེད། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་དོ། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་རྡོ་རྗེ་སྦྱོར་བ་ལས་ནི་ཡང་དག་སྤྱན་ཅན་བདེ་ཆེན་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། གང་གང་ཡང་དག་དགའ་བྱེད་ཆགས་བྲལ་དགའ་གཉིས་བར་དུ་བདེན་གཉིས་མཐོང་བྱས་བརྟན་པར་གྱིས། ། པདྨའི་མཁའ་ལ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་པད་སྙིང་གཉིས་ལ་འབྱོར་དང་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་སེམས། ། ནོར་བུའི་བར་དུ་མཐོང་བྱས་གང་དེ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ངེས་པར་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། འདི་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཡིན་པར་བླ་མ་མཆོག་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཡང་དག་བཤད། ། འདོད་ཆགས་ཆགས་བྲལ་བར་མ་མ་དམིགས་ཡེ་ཤེས་ལྷ་ནི་སྐད་ཅིག་དེ་རུ་བསམ། ། ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་དམ་ཉིན་གཅིག་དང་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུའམ། ། ལོ་གཅིག་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་མྱོང་བྱ། ། པདྨ་ལ་གནས་བདུད་རྩི་ཁུ་བ་བློ་གྲོས་ཅན་གྱིས་ཁ་ཡིས་བླངས་ནས་བཏུང་བྱའོ། ། དེ་འདྲའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། མཐའ་ཡི་དེ་ཉིད་ཟབ་གསལ་བ། ། ཐོག་མེད་དུས་ནས་སོ་སོ་ཡི། ། སྐྱེ་བོ་ང་དང་ངར་འཛིན་པས། ། མ་བརྟགས་པར་ནི་བདག་ཏུ་བཟུང་། ། དུས་ལས་བྱུང་དང་འདོད་རྒྱལ་དང་། ། གནམ་གྱིས་བསྐོས་དང་གྱི་ན་དང་། ། འཛིན་པ་པོས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་། །

Furthermore, it is accomplished through repeated exhortation. Therefore, without mental anxiety, by the movement of the bow-shaped [channel] of one diligent in vows, the fire of wisdom is ignited at the triple-junction. Having melted the constituents, that which becomes a sixteenth part, resembling a kunda flower, should be offered by the application of the winds. Naturally and utterly peaceful, the pacification of all phenomena is suchness itself. That very bliss resides in the jewel, causing a momentary, non-conceptual movement; that is the great accomplishment itself. From the union of the space element and the vajra, the Great Bliss of the Perfect Eye arises. Whatever brings about authentic joy, between the joy of detachment and the two joys, make firm the vision of the two truths. In the space of the lotus, the vajra-jewel and the lotus-heart are joined; with the vajra posture and the mind, having seen it within the jewel, that which arises as bliss is certainly that very wisdom. This is the completion stage, as correctly explained by all the supreme gurus. One should contemplate the deity of wisdom, in whom desire, detachment, and the intermediate are not perceived, in that very instant. For eight hours, or for one day, one month, one year, an eon, or a thousand eons, one should experience that wisdom. The wise one, having taken with the mouth the nectar-fluid residing in the lotus, should drink it. Of all such things, the ultimate reality is profound and luminous. Since beginningless time, ordinary beings, through the grasping at "I" and "mine," have apprehended a self without analysis. [It is not] produced by time, nor by chance, nor by the decree of heaven, nor is it accidental, nor is it an emanation of a creator.

ཁམས་ཀུན་ལས་ནི་ངེས་འབྱུང་དང་། ། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་འབྱིན་པའོ། ། དུས་དང་གཙོ་བོ་བྱེད་པ་དང་། ། བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་དང་ནི་ཚད་མ་དང་། ། དག་པ་དང་ནི་མ་དག་པ། ། ནང་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག། སྐྱེས་བུ་དང་ནི་ཁྱབ་བདག་དང་། ། སྲོག་དང་གང་ཟག་རྣམ་ཤེས་དང་། ། ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཤེས་པ་པོ། ། མཐོང་བ་པོ་དང་གཟུང་འཛིན་དང་། ། ཤེས་པ་དང་ནི་ཤེས་བྱ་དང་། ། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་ཤེད་བུ་དང་། ། སྲོག་དང་གསོ་བ་ལ་སོགས་པ། ། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོགས། ། ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས། ། ཤིན་ཏུ་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། ། ཤིན་ཏུ་བརྟན་བྱས་འདུས་བྱས་ཀུན། ། སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་བདག་པོ་མེད། ། ཕྲ་རབ་རྡུལ་ལས་གྲུབ་པ་ནི། ། བློ་ཡི་རྣམ་པ་མེད་པ་རུ། ། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་རྟོགས། ། རང་གི་རིག་པ་སྐྱེད་བྱེད་པ། ། བལྟ་བྱ་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་ནི། ། འདུས་མ་བྱས་པ་གསུམ་པོ་དང་། ། མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་མེད་པ་དང་། ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བེམས་རིག་དང་། ། དུས་གསུམ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་དང་། ། དམན་མིན་ཐོགས་མེད་གཟུགས་སུ་ནི། ། མདོ་སྡེ་པ་ཡིས་རབ་ཏུ་རྟོགས། ། ཡན་ལག་ཅན་ཡང་དོན་དམ་མིན། ། རྡུལ་ཕྲན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། ། སོ་སོར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ། ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མི་སྣང་སྟེ། ། གཟུང་འཛིན་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། དོན་དམ་ཤེལ་ལྟར་དག་པ་རུ། ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས། ། སོ་སོར་སྣང་བའི་གཞུང་ཐམས་ཅད། ། དོན་དམ་མིན་ཏེ་གཅིག་པ་དང་། ། དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ། ནམ་མཁའི་ཆུ་སྐྱེས་བཞིན་དུ་ནི། །

Emergence from all realms, sovereignty, and emanation; time, the primal nature (pradhāna), and the instrument; the non-agent, yoga, valid cognition, the pure and the impure; the inner inexpressible self, the person (puruṣa), the pervasive lord, the life-force, the individual, consciousness, the universal ground (ālaya), and the knower; the seer, subject and object, cognition, the object of cognition, the mind-born, the son of Manu, the life-force, the nourisher, and so forth—these are the conceptualizations of the non-Buddhists. Space and the two types of cessation are utterly unconditioned. All conditioned phenomena, being firmly established, are momentary and without a master. The Kashmiri Vaibhāṣikas realize that what is composed of subtle atoms is without the aspect of a mental image. That which produces its own awareness, the object of vision, the sphere of activity, the three unconditioned phenomena, and that which is non-existent like the son of a barren woman; all conditioned factors as matter and awareness, the non-operation of the three times, and form that is neither inferior nor obstructive—these are thoroughly realized by the Sautrāntikas. The whole is not ultimately real, and the atoms are likewise so. Individual appearances are not perceived; they do not appear like a dream. Wisdom that has abandoned subject and object is ultimately pure like crystal—this is thoroughly realized by the Yogācāras. All systems of individual appearance are not ultimately real, because they are devoid of a nature that is either one or many, like a lotus in the sky.

གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་མེད་མིན་ཞི། ། ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར། ། བློ་ལྡན་དབུ་མ་པ་ཡིས་རྟོགས། ། དེ་ལ་རྟོགས་ཏེ་མཐའ་ཡས་པ། ། དོན་དེ་ཁོ་ན་ལ་གནས་ནས། ། ཐ་དད་སོ་སོར་རྟོགས་པའོ། ། དེ་བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། ཡང་དག་མིན་པས་བླ་དང་བཅས། ། འོག་མ་འོག་མའི་རྣལ་འབྱོར་བློ། ། གོང་མ་གོང་མའི་ཁྱད་པར་འཕགས། ། འོག་མའི་བློ་ནི་གོང་མ་ཡི། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་སུན་འབྱིན་ནོ། ། དེ་བས་གོང་མའི་རིམ་པ་ཡིས། ། ལྷན་ཅིག་པ་ཡི་སློབ་དཔོན་གྱིས། ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་བྱ། ། གསལ་ཞིང་རབ་དགའ་ནམ་མཁའ་འདྲ། ། རང་བྱུང་ལྷག་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ། བླ་མའི་ཁ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ། ། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་སྡོམ་ལྡན་པའི། ། སྣོད་དུ་རྩེ་གཅིག་ཆུ་འདྲ་ལས། ། ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་རུ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་རབ་ཏུ་བརྟག། དེ་ཐོབ་ཕྱིན་ཆད་རྣལ་འབྱོར་པས། ། འཁོར་བ་ཉིད་ན་གནས་པའི་ཚེ། ། དེ་ཡི་ཉེས་པས་མི་གོས་སོ། ། ཇི་ལྟར་སྔགས་དང་སྨན་ལྡན་པས། ། སྦྲུལ་དག་གསོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན། ། དེ་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་ཆེ། ། ཡེ་ཤེས་སྨན་གྱིས་རྒྱས་བཏབ་པས། ། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ནི་ཅི་བྱར་ཡོད། ། གང་ཞིག་ལག་ན་གདུགས་ཐོགས་ལ། ། དེ་ལ་ཆར་པས་ཅི་བྱར་ཡོད། ། དེ་བཞིན་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། ། གདུགས་ཐོགས་ལ་ནི་རྟོག་པ་ཡི། ། ཆར་པ་རབ་ཏུ་འབབ་གྱུར་ཡང་། ། དེ་ལ་དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་གནོད། ། དེ་འདྲའི་རབ་མཆོག་ཡེ་ཤེས་ནི། ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ག་ལ་ཤེས། ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ། ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས། །

Non-dual, not non-dual, and peace, Utterly stainless like the sky, Is realized by the wise Madhyamikas. Having realized that, and abiding in that very reality, They perceive the infinite objects individually. Therefore, all of those [lower views] Are not authentic and are thus surpassed. The minds of the lower yogas Are excelled by the higher distinctions. The lower mind is refuted By the insight of the higher. Therefore, through the higher stages, The co-emergent master Should perform the authentic consecration. Luminous, joyful, and like the sky, The self-arisen, supreme deity, Through co-emergent wisdom, Is to be realized from the mouth of the guru. Thus, in a vessel possessing the samaya vows, Which is like water focused on a single point, The yogi should clearly examine The reflection of wisdom. From the moment that is attained, While the yogi remains in saṃsāra, They are not stained by its defects. Just as one possessing mantras and medicine Can kill even snakes, So too, the great lord of yogis, Sealed by the medicine of wisdom— What can the afflictions do? For one who holds a parasol in hand, What can the rain do? Likewise, for one who holds the parasol Of non-dual wisdom, Even if the rain of conceptualization falls heavily, How could it cause them harm? How could ordinary beings know Such supreme wisdom? The śrāvakas do not know it, Nor do the pratyekabuddhas.

རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་དང་དབུ་མ་པ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་ཤེས་སོ། ། བླ་བཅས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་། ། འདི་ནི་ཅུང་ཟད་མི་ཤེས་སོ། ། འདི་ཡི་དོན་ཤེས་མ་འོངས་པའི། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་མཉེས་བྱས་ནས། ། རང་གི་བསོད་ནམས་ཆེན་སྟོབས་ཀྱིས། ། ཡི་གེ་མེད་པར་རྣམ་པར་འཕོ། ། དེ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་སྦྱིན་སྲེག་དང་། ། གཏོར་མ་བཟླས་པ་བགྲང་ཕྲེང་དང་། ། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དང་སྟང་སྟབས་སོགས། ། སྤྲོས་བྲལ་རྣམ་པར་སླུ་བ་སྟེ། ། བྱ་བ་མ་ཡིན་དགག་པ་མིན། ། ལྷག་པའི་ལྷ་ཡིས་སྤྲུལ་ཕྱིར་རོ། ། བྱ་བ་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ། ། ལམ་ཆེན་དག་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་པ། ། རི་དྭགས་སྨིག་རྒྱུ་སྙེག་པ་ལྟར། ། རྟག་ཏུ་སྣང་ཡང་མ་ཟིན་ནོ། ། བྱ་བའི་ནད་ཆེན་གྱིས་ཟིན་ལ། ། ཡེ་ཤེས་གཡོ་མེད་སྨན་ཆེན་གྱིས། ། གསོ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་དམ་པའོ། ། དེ་བས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི། ། སྡོམ་པ་མཆོག་ལ་གནས་བྱས་ནས། ། ངའོ་སྙམ་པའི་གཟི་བསྐྱེད་ལ། ། རིམ་པ་གཉིས་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ། ། དགོན་པའམ་ཡང་ན་གྲོང་གི་མཐར། ། གང་རུང་ཅི་རུང་དེ་ལྟ་བུར། ། བྱ་བར་འོས་པའི་ལས་ཀུན་ཡང་། ། བྱས་ནས་བདེ་བའི་སྟན་ལ་འདུག། དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན། ། ཚངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བཞིས་དམིགས་ཏེ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི། ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་བྱས་ནས། ། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བལྟ་བྱས་ཏེ། ། ཕྱི་རོལ་རང་བཞིན་སྟོང་པར་བྱ། ། སེམས་ཙམ་དེ་ཡང་སྟོང་བྱས་ནས། ། རང་རིག་ཙམ་དུ་གནས་པར་བྱ། ། རང་རིག་དེ་ཡང་ཟླ་བ་སོགས། ། གདན་དུ་བརྟགས་ནས་ཡི་གེའོ། ། སྨྱུ་གུས་བསྣུན་བྱས་མཚན་མར་གྱུར། ། དེ་ལས་རང་ཉིད་ལྷར་བསྐྱེད་ལ། །

Yogācāras and Madhyamikas do not know this; even all the Buddhas, together with their equals, do not know even a fraction of it. Having pleased the future Vajradharas by knowing its meaning, one will, through the great power of one's own merit, be transformed into the syllableless state. In that regard, maṇḍalas, fire offerings, torma offerings, recitations, rosaries, the cross-legged posture, ritual stances, and so forth, are deceptions for those free from conceptual elaboration; they are neither things to be performed nor things to be negated, for they are emanations of the supreme deity. For the yogi who clings to activities as the great path, it is like chasing a mirage: though it always appears, it is never grasped. The sublime person is the healer who, with the great medicine of unwavering wisdom, cures those seized by the great disease of activity. Therefore, having abided in the supreme vows of body, speech, and mind, and having generated the splendor of the thought "I am," one should accomplish that very second stage. Whether in a hermitage or at the edge of a village, in any such suitable place, having performed all appropriate activities, one sits upon a comfortable seat. Then, focusing on all sentient beings through the four great pure conducts, and having purified the karmic obscurations of one's own continuum and so forth, one should view them as mind-only and thus make the external nature empty. Having also made that mind-only empty, one should abide in mere self-awareness. Having visualized that self-awareness as a seat such as a moon and so forth, it becomes the syllable. Struck by the pen, it becomes the sign; from that, one generates oneself as the deity.

ལྷ་ཡི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པར། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་ནི་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་སྤྲུལ་པར་བྱ། ། དེ་མཉེས་དེ་ལ་གོམས་བསླབས་པས། ། ཕྱི་རོལ་ལུས་ནི་ལྡོག་བྱེད་དེ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མཆོག། མཐའ་ཡི་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ། ། རང་སྙིང་དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། ། ཐུགས་ཀར་མཚན་མ་ལ་གནས་པ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀུན་ཡེ་ཤེས་མཆོག། རིམ་པ་དང་པོ་པ་རྣམས་ལ། ། ཡི་གེ་གཟུགས་སུ་རབ་སྣང་བ། ། གཞོམ་དུ་མེད་པ་རང་ལྷ་ཡི། ། ས་བོན་འོད་ཟེར་ལྔ་འབར་བ། ། དེ་ཡི་ཁ་དོག་རྣམ་ལྔ་ཡིས། ། འོད་ཟེར་སྟེང་གི་སྒོ་ཡི་ནི། ། གཡས་ནས་རྣམ་པར་སྤྲོ་བར་བྱ། ། དེ་ཡི་རྩ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། ། འཁོར་ལོ་ལྡན་པའི་བདེ་གཤེགས་རྣམས། ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་བཀང་བྱས་ནས། ། དབུགས་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་ལས་བྱུང་བའི། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སྐུ། ། བསྐྱེད་ནས་ཟླ་བར་ཞུ་བྱས་ཏེ། ། ཐིམ་ནས་རྣམ་པར་དག་བྱས་ནས། ། དེ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་རུ། ། གཡོན་པའི་ཧ་སར་ཞུགས་པར་བྱ། ། དེ་ཡི་མཚན་མ་དབུས་གནས་པ། ། ས་བོན་ལ་ནི་གཞུག་བྱས་པར། ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཡོན་ཏན་ཀུན་བསྐྱེད་རིན་པོ་ཆེ། ། དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག། མི་ཤིགས་པ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཆེ། ། འོད་ཟེར་ལྔ་དང་རབ་ལྡན་པ། ། ཙ་ན་ཀ་ཡི་འབྲུ་ཙམ་དུ། ། རང་གི་སེམས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད། ། བསྡུས་ནས་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱ། ། དེ་ཡི་འོད་ཟེར་རིམ་པ་ཡིས། ། རང་གི་གནས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ། ། དེ་ལས་ཕྱིར་བྱུང་དམ་ཚིག་རྒྱ། ། ནང་གསལ་དེ་ཡིས་ཕྱི་ཡི་ལུས། ། གསལ་བྱས་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བྱས་ནས། །

Possessing the divine pride, sealed with the four mudrās, one should emanate the maṇḍala wheel. By pleasing that and training in familiarity with it, the external body is reversed. One should meditate on the ultimate reality, the supreme sphere of activity of the Buddhas. By means of the samaya-mudrā at one’s own heart, the sign resides in the center of the heart. For those at the first stage, the supreme wisdom of all the Tathāgatas appears clearly in the form of syllables. The indestructible seed-syllable of one’s own deity blazes with five-colored light rays. With those five colors, the light rays should be emanated from the right side of the upper opening. Through the channels of that, the Sugatas who possess the maṇḍala wheel fill the worlds of the ten directions. Having generated all sentient beings—who have arisen from the conceptualization of the breath—into the bodies of Buddhas, they melt into the moon. Having dissolved and purified them, they become the essence of wisdom and enter the ha on the left. The sign residing in the center is made to enter the seed-syllable. That very thing is the jewel that generates all the qualities of all the Buddhas, the pervasive lord of all phenomena, the great indestructible drop (bindu) endowed with five-colored light rays. One should contemplate all phenomena gathered within one’s own mind in the size of a caṇaka seed. Through the sequence of its light rays, one’s own abode is pervaded. From that, the samaya-mudrā emerges; by that inner clarity, the external body is made clear, and the maṇḍala is made clear.

དེ་ཡི་གནས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱ། ། དེ་ལས་ཕྱིར་བྱུང་བདག་ཉིད་ནང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་གཟུགས་བཅུ་དྲུག་པོ། ། མཐེ་བོའི་རྩ་བར་ཡི་གེ་ཨ། ། རྗེ་ངར་གཉིས་ལ་དེ་བཞིན་ཨཱ། ། བརླ་གཉིས་ལ་ནི་ཨི་ཡི་གཟུགས། ། གསང་བ་ལ་ནི་ཨཱི་ཡི་གཟུགས། ། ལྟེ་བའི་རྩ་རུ་ཨུ་གཟུགས་གནས། ། དེ་བཞིན་གསུས་པར་ཨཱུ་ཡི་གཟུགས། ། ནུ་མ་གཉིས་སུ་རྀ་གཟུགས་གནས། ། དེ་བཞིན་ལག་པར་རཱ་གཟུགས་ཏེ། ། མགྲིན་པ་ལ་ནི་ལྀ་ཡི་གཟུགས། ། དེ་བཞིན་མ་མཆུར་ཡི་གེ་ལཱྀ། ། འགྲམ་པ་གཉིས་སུ་ཨེ་གཟུགས་སོ། ། དེ་ཡི་མིག་གཉིས་ཡང་ནི་ཨཻ། ། རྣ་བའི་རྩ་བར་ཨོ་ཡི་གཟུགས། ། སྤྱི་བོར་ཨཽ་གཟུགས་ཡང་དག་གནས། ། ཨཾ་ཨཿའི་གཟུགས་སུ་ཚིགས་ཀུན་ལ། ། བཅུ་དྲུག་དུས་སུ་རྫོགས་འགྱུར་བ། ། གོང་མའི་འོད་ཀྱིས་རྣམ་བཀུག་སྟེ། ། ཐིག་ལེ་རུ་ནི་བཞུག་པར་བྱ། ། དེ་རུ་སེམས་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ། ། གཟུང་བས་ལྷ་ཡི་འཁོར་ལོ་ཆེ། ། རྟེན་དང་བཅས་པ་མོས་པས་བསྒོམ། ། དེ་དབུས་བདག་པོ་ཐུགས་ཀ་རུ། ། གོང་མའི་རིམ་པས་མི་ཤིགས་པའི། ། ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་བྱས་ནས། ། ཡུངས་ཀར་ཚད་ཙམ་དེ་ལས་སྤྲོ། ། རང་གི་གནས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཡི། ། ནང་གསལ་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བྱས་ནས། ། དེ་ཡི་གནས་དང་བདག་པོ་ཡི། ། ནང་གསལ་ཕྱི་ལུས་གསལ་བྱས་ནས། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྟེན་བཅས་གསལ་བར་བྱ། ། དེ་ནས་བཅུ་དྲུག་གནས་པ་ཡི། ། འོད་ཟེར་གཞག་པ་ཕྱུང་བྱས་ཏེ། ། ཕྱི་ཡི་ལུས་ནི་གསལ་བར་བྱ། ། དེ་ཡིས་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་དང་། ། རྟེན་དང་བཅས་པ་གསལ་བྱས་ནས། ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་བཞུགས་པ་ཡི། ། བདེ་གཤེགས་ཀུན་གྱི་སྤྱན་སྔར་གཤེགས། །

Its locations shall also be made clear: the sixteen forms of bodhicitta that emerge from that and reside within the self. At the base of the big toes is the syllable A; likewise, Ā is at the two shins. The form of I is at the two thighs; the form of Ī is at the secret place. The form of U resides at the channel of the navel; likewise, the form of Ū is at the belly. The form of Ṛ resides at the two breasts; likewise, the form of R̥ is at the hands. The form of L̥ is at the throat; likewise, the letter L̥̄ is at the lips. The form of E is at the two cheeks; likewise, Ē is at the two eyes. The form of O is at the base of the ears; the form of Ō resides perfectly at the crown of the head. The forms of Aṃ and Aḥ are at all the joints. At the time of the sixteen, they become complete. Drawn in by the light of the aforementioned [syllables], they should be dissolved into the bindu. By holding the mind there for just a moment, one should meditatively cultivate with devotion the great maṇḍala of the deity together with its support. In its center, at the heart of the Lord, having meditated upon the great indestructible bindu according to the aforementioned sequence, emanate it the size of a mustard seed. Having made the inner luminous maṇḍala of one’s own abode and the mudrā clear, and having made the inner luminosity of its abode and the Lord clear, one should make the maṇḍala together with its support clear. Then, having emitted the placement of light rays from the sixteen locations, one should make the outer body clear. By that, having made the maṇḍala wheel together with its support clear, one proceeds into the presence of all the Sugatas residing in the worlds of the ten directions.

བདུད་རྩི་ཞུ་ནས་ཞལ་ཞུགས་ཏེ། ། ཐིག་ལེར་བདུད་རྩི་བླངས་བྱས་ནས། ། རྡོ་རྗེའི་ལམ་དུ་བྱུང་ནས་སུ། ། འོ་མའི་རྒྱུན་ལྟར་འོང་བྱས་ནས། ། ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཡས་ཞུགས་ཏེ། ། དེ་བཞིན་གཞན་ནི་གཡོན་དུ་ཞུགས། ། དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ལ། ། སྣང་བའི་ཐིགས་པས་ཐིམ་པར་འགྱུར། ། དེ་ནི་འཛག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན། ། འོད་ཟེར་ལྔ་འབར་དཀར་འཚེར་བ། ། ཅུང་ཟད་དམར་བའི་ནང་དུ་སེམས། ། མི་གཡོ་ཞིང་ནི་གཟུང་བར་བྱ། ། དེ་ལ་གོང་མའི་རིམ་པ་ལྟར། ། སྤྲོ་བ་དང་ནི་བསྡུ་བ་དང་། ། གཟུང་བ་ཡང་དག་བྱས་གྱུར་པས། ། འགོག་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་ཉིད་དུ། ། ནམ་ཞིག་དེ་ལ་རེག་གྱུར་པས། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་མཆོག་འཛིན་པ། ། ཡིད་བཞིན་དཔལ་དང་འདྲ་བ་ཡི། ། རྟགས་རྣམས་ཡང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི། ། ལྷ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་སུ། ། ཐོག་མར་སྙིང་གར་སྡུད་བྱེད་པའི། ། ཆོ་ག་འདི་ནི་དང་པོར་བཤད། ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པས་བྱིན་བརླབས་པས། ། སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་འགྲོ་བས་ན། ། མི་ཤིགས་ཐིག་ལེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། ། གསང་བའི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པར་བཤད། ། གོང་མའི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ལས། ། འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུ་འདྲ་བ་རྣམས། ། ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་པས་བདེ་གཤེགས་རྣམས། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་དང་བཅས་ཀུན། ། བཀུག་ནས་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་རུ། ། རང་གི་སྙིང་གར་རབ་ཏུ་བཙུད། ། དེ་རྣམས་ཞུ་ནས་ཐིག་ལེ་ལ། ། ཞུགས་པས་རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་། ། སྙིང་སྟོབས་ཚུལ་དུ་ཐིག་ལེ་ཡང་། ། སྙིང་གི་པདྨ་ལ་བབས་ནས། ། རང་གི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་ཡི། ། དཀྱིལ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལས། །

The nectar melts and enters the mouth; having taken the nectar into the bindu, it emerges through the vajra path and comes forth like a stream of milk. The wisdom of method enters the right, and likewise, the other enters the left. Then, into the bindu of wisdom, it dissolves through the drops of appearance. Having that nature of dripping, blazing with five-colored light rays and shimmering white, one should hold the mind within it, slightly reddish, without wavering. In that regard, according to the previous sequence, by performing the emanation, withdrawal, and perfect retention, when one eventually touches the vajra of cessation, the signs of the mind itself—the supreme holder of all buddhas, like the glorious wish-fulfilling jewel—will truly arise. This ritual, which first gathers the deities of the aggregates, elements, and sense bases into the heart by means of the fire of wisdom, is explained first. Through the blessing of that practice, as it proceeds to the tip of the nose, the meditation on the secret bindu is explained immediately following the indestructible bindu. From the bindu of the aforementioned wisdom, light rays like iron hooks are emanated into the ten directions, summoning all the Sugatas together with their maṇḍala circles. Having summoned them, they are inserted into one’s own heart as the essence of wisdom. As they melt and enter the bindu, the bindu—in the manner of rajas, tamas, and sattva—descends into the lotus of the heart and comes to abide in the center of one’s own vajra jewel.

འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་གཟུགས་ཅན་མཆོག། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། ། འོད་ཟེར་ལྔ་འབར་རང་ལྷ་ཡི། ། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་རྣམ་བསམས་ནས། ། དེ་ཡི་བུམ་པར་རྟེན་གྱི་ཚད། ། ཡུངས་ཀར་ཙམ་དབུས་འཁོར་ལོ་ཆེ། ། ཐིག་ལེར་བཅས་པ་མོས་པར་བསྒོམ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་རང་གི་སེམས། ། བྱིང་བར་སོང་ངམ་སྐྱོ་བ་ན། ། རྡོ་རྗེ་ལས་ནི་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ། ། སྣ་རྩེར་རྣམ་པར་གནས་བྱས་ནས། ། དགའ་བྲལ་དགའ་བས་བརྟག་པར་བྱ། ། འདི་ཡི་ཐིག་ལེ་རྣལ་འབྱོར་ལས། ། གོང་གི་རིམ་པས་འོད་ཟེར་ལྔ། ། སྟེང་གི་སྒོ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ། སླར་ཡང་བདུད་རྩི་འགུགས་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་གཞི་ལ་གཞུག་པ་དང་། ། དབུགས་དགག་སྟོང་པའི་ཡན་ལག་གོ། ། དེ་ནས་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ཆེ། ། རབ་ཏུ་ཕྲ་བ་གོང་མ་བཞིན། ། རང་སེམས་དལ་བུ་དལ་བུས་གཟུང་། ། དངོས་པོ་མེད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར། ། དེ་ཡང་བཟུང་བ་གོམས་པ་ཡིས། ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་རྣམ་པར་ལྡོག། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྣང་བ་ནི། ། རྟགས་ནི་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཆུ་ལོག་པས། ། དུ་བ་ལྟ་བུར་འབྱུང་བ་ནི། ། གཉིས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། མེ་ནི་རྣམ་པར་ལོག་གྱུར་པས། ། མཁའ་སྣང་འདྲ་བ་གསུམ་པའོ། ། རླུང་ནི་དེ་བཞིན་ལོག་པས་ན། ། མར་མེ་ལྟ་བུ་རབ་སྣང་བས། ། རྟགས་ནི་བཞི་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། དེ་བཞིན་ཕྱིན་ལོག་རྣམ་པར་ཤེས། ། ལོག་པས་ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་ཀྱི། ། དོན་དྲན་སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར། ། གསལ་བ་རྟགས་ནི་ལྔ་པའོ། ། མཚན་མ་ལྔ་པོ་དེ་ཡིས་ནི། ། མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་པས། ། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་འདི་ལ་འབད། ། གཟུང་བ་ཡི་ནི་ཡན་ལག་གོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ལ་མཚན་མ་ལྔ། །

The supreme embodiment of the five elements, the very essence of the five primordial wisdoms, blazing with five-colored light rays—having clearly visualized the subtle insignia of one’s own deity, one should meditate with conviction upon a great wheel together with a drop in the center of its vase, the size of a mustard seed. If one’s own mind becomes lax or weary in that regard, one should emerge from the vajra, abide at the tip of the nose, and examine it with the joy of the "separation from joy." From this yoga of the drop, the five light rays emerge from the upper gate according to the previous sequence; then, the summoning of nectar, the entry into the foundation, and the branch of emptying the breath occur. Then, the great secret drop, extremely subtle as before, should be held by one’s own mind very gently and slowly; it will become the state of non-substantiality. Through familiarity with that holding, the distortions are completely reversed. One should know the first sign to be an appearance like a mirage. Likewise, when the water element is reversed, the appearance like smoke is the second. When the fire element is reversed, the appearance like fireflies is the third. When the wind element is likewise reversed, the brilliant appearance like a lamp is the fourth sign. Similarly, when the distorted consciousness is reversed, the meaning of the non-dual profound and luminous is remembered like a cloudless sky; this clarity is the fifth sign. By means of these five signs, the non-abiding nirvāṇa is attained; therefore, the yogi should exert effort in this. This is the branch of holding. Thus, regarding that, there are the five signs.

མཐོང་བྱས་དོན་དེས་ཁྱབ་བྱའི་ཕྱིར། ། རྡོ་རྗེ་ཡི་ནི་ལམ་ནས་སུ། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་སྤྲོ་བར་བྱ། ། སྤྲོས་པ་དེ་ལས་མངོན་མཐོང་བའི། ། སོ་སོར་སྣང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ། ཆོས་ནི་ཡང་དག་རྗེས་དྲན་དང་། ། རྡོ་རྗེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ། རིགས་ནི་ཡང་དག་རྗེས་དྲན་དང་། ། ཁྲོ་བོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། ། སྣང་མཛད་དང་ནི་ཚེ་དཔག་མེད། ། མི་བསྐྱོད་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་སོགས། ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་སོགས་ཁྲོ་བོ་ཡི། ། དཀྱིལ་འཁོར་སྐུ་སོགས་ཇི་སྙེད་པོ། ། སྤྲོ་བསྡུ་ལས་ནི་གསལ་བར་བྱ། ། དེ་བཞིན་དམ་ཚིག་རྗེས་དྲན་ནི། ། རྗེས་སུ་ཆགས་དང་ཆོ་ག་བཞི། ། དང་པོ་སྤྲོ་བསྡུ་ལས་གསལ་བྱ། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། ། ཆོ་ག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི། ། དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བསྡུ་ལས་གསལ་བྱ། ། སྐུ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ། གསུང་དང་ཐུགས་ནི་རྗེས་དྲན་དང་། ། སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། ། སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་བསྒོམས་པ་ཡི། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་སྤྲོ་བསྡུ་ལས། ། རྣམ་པར་སྨིན་ཅིང་དྲན་པའོ། ། དེ་བཞིན་སྔགས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། སྤྱི་གཟུགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་རྡོ་རྗེ་སེམས། ། བསྐྱེད་པ་དང་ནི་རང་གི་ལྷ། ། ལོངས་སྤྱོད་བཞི་ལྡན་སྤྲོ་བསྡུ་ལས། ། རྗེས་སུ་གསལ་བ་རྙེད་པའོ། ། དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། ། བདུད་རྩི་མྱང་བ་ལ་སོགས་པ། ། སྤྲོ་བསྡུ་ལས་ནི་གསལ་བྱེད་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང་། ། མ་སྐྱེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། ། སྤྲོས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཀྱང་། ། ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །

Because that object of vision is the pervader, one should emanate it into the expanse of space through the vajra path. From that emanation, one should generate the individual appearances that are clearly seen. The recollection of the Buddha, the perfect recollection of the Dharma, the recollection of the Vajra, the perfect recollection of the Family, and the recollection of the Wrathful Ones—these are Vairocana, Amitāyus, Akṣobhya, Ratnasambhava, and so forth, as well as Yamāntaka and the other wrathful deities. All the maṇḍalas, bodies, and so forth, as many as there are, should be made clear through emanation and reabsorption. Likewise, the recollection of the Samaya consists of passion and the four rituals; it should first be made clear through emanation and reabsorption. The recollection of the Maṇḍala should be made clear through the emanation and reabsorption of the maṇḍala during the second ritual and so forth. The recollection of the Body, the recollection of Speech, the recollection of Mind, and the recollection of sentient beings—these are the ripening recollections of the three vajras, which are the meditation on body, speech, and mind, through emanation and reabsorption. Likewise, the recollection of the universal form of all mantras is the generation of Vajrasattva through the five wisdoms and one's own deity; it is the attainment of clarity through the emanation and reabsorption of the four enjoyments. The recollection of the Samaya is made clear through emanation and reabsorption, such as the tasting of nectar and so forth. The recollection of the Perfection of Wisdom and the unarisen is that even those emanated maṇḍalas do not exist as anything at all.

དེ་ནི་གཉིས་མེད་ངོ་བོ་རུ། ། སྤྲོ་བསྡུ་ལས་ནི་དྲན་པའོ། ། ཞེ་སྡང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། མཆོད་པ་རྗེས་དྲན་སྦྱོར་བ་ནི། ། རང་གི་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་མཆོག། བར་མའི་ལོངས་སྤྱོད་བཞི་དག་པ། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པས་མཉེས་བྱ་བ། ། སྤྲོ་བསྡུ་ལས་ནི་གསལ་བྱེད་པའོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡན་ལག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་གསུམ་གྱིས་ནི། ། གསང་བའི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་བྱས་ནས། ། ནོར་དུ་ལས་ནི་བྱུང་ནས་ཀྱང་། ། ཁམས་གསུམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ནི། ། སྤྲུལ་པའི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པར་བཤད། ། རང་གི་སྤྱི་བོའི་དབུས་སུ་ནི། ། སྐུ་ཡི་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ཀ་རུ། ། མཚན་མ་ལ་གནས་རླུང་དཀྱིལ་འཁོར། ། དུད་ཀ་འདྲ་བར་ཟླ་བ་ལ། ། ཨོཾ་དཀར་འོང་བའི་མཚན་ཉིད་བསམ། ། དེ་བཞིན་མགྲིན་པའི་དབུས་སུ་ཡང་། ། གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཐུགས་ཀ་ཡི། ། མཚན་པའི་དབུས་སུ་ཆུ་དཀྱིལ་འཁོར། ། དཀར་པོ་དབུས་སུ་ཟླ་བ་ལ། ། ཨཱཿདམར་གནས་པའི་རང་བཞིན་བསྒོམ། ། ཐུགས་ཀར་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡི། ། ཐུགས་ཀར་མཚན་མ་ལ་གནས་པའི། ། མེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དམར་པོ་ལ། ། ཟླ་གནས་དབུས་སུ་ཧཱུྃ་ནག་པོ། ། འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་བསམས་ནས་ཀྱང་། ། ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་། ། དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱའི་ཐུགས་ཀ་རུ། ། མཚན་མ་ལ་གནས་དབང་ཆེན་ནི། ། དཀྱིལ་འཁོར་སེར་པོ་ཟླ་བ་ལ། ། རང་གི་ལྷ་ཡི་ས་བོན་ཆེ། ། འབྱུང་དང་འཇུག་དང་གནས་པ་ལ། ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ས་བོན་བསམ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཆེན་དང་། ། བདག་ཉིད་འབྲེལ་པར་བྱས་ནས་སུ། ། རིམ་པ་འདི་ཡིས་མི་ཤིགས་པའི། ། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་ངོ་བོ་བྱ། ། གཡས་པ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས། །

That is mindfulness through the process of emanation and reabsorption into the non-dual essence. Regarding the application of the recollection of offerings to the family of hatred and the others: one should please the supreme consort of one’s own family through passion, which is the purification of the four intermediate enjoyments. This is clarified through the process of emanation and reabsorption; it is the branch of recollection. Having thus meditated on the secret bindu by means of these three branches, and having arisen from the wealth of activity, one pervades the three realms; this is explained as the meditation on the emanation bindu. In the center of one’s own crown, at the heart of the Vajra Body, one should contemplate the wind maṇḍala resting upon the sign, smoke-colored upon a moon, with a white OṂ characterized by its arrival. Likewise, in the center of the throat, at the heart of the Vajra Speech, one should meditate on the nature of a red ĀḤ residing in the center of a white water maṇḍala upon a moon. At the heart, at the heart of the Vajra Mind, one should contemplate a black HŪṂ in the center of a red fire maṇḍala resting upon a moon, situated upon the sign, with the nature of moving beings. Furthermore, between the two breasts, at the heart of the samaya-mudrā, one should contemplate the seed syllable of one’s own deity—the seed of liberation—within a yellow earth maṇḍala upon a moon, resting upon the sign, during the processes of arising, entering, and abiding. Having thus joined oneself with the four great mudrās, one should perform the essence of the indestructible vajra recitation through this sequence. The elements arising from the right side...

རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྟེ། ། ཁ་དོག་དུད་ཀ་རྒྱུ་བ་ལས། ། འབྱུང་བ་ཧཱུྃ་གི་ངོ་བོ་ཡིས། ། སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀུན་ཁྱབ་བྱས་ནས། ། ཆོས་ཀུན་དག་བྱས་བདུད་རྩིར་གྱུར། ། ཨོཾ་གྱི་ངོ་བོས་(འོང་,འོད་)བྱས་ནས། ། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བག་ཆགས་ནི། ། བཀྲུས་ནས་དག་བྱས་དེ་ལ་ཞུགས། ། ཨཱཿཡི་ངོ་བོས་དག་བྱས་ནས། ། དེ་ལ་ལྷ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད། ། གཟུང་བ་དལ་བུས་དབུ་ལུས་བྱས། ། དངོས་པོ་མེད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར། ། གཡོན་པ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས། ། ཆུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྟེ། ། ཁ་དོག་དཀར་པོ་རབ་གནས་པ། ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཧཱུྃ་དང་ནི། ། ཨོཾ་གྱི་རང་བཞིན་འདུ་བ་དང་། ། ཨཱཿཡི་རང་བཞིན་གནས་པ་དང་། ། དེ་ཉིད་བཟུང་བས་སྔ་མ་བཞིན། ། གཉི་ག་ལས་ནི་དྲག་ཏུ་འབྱུང་། ། མེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ། ཁ་དོག་དམར་པོའི་ངོ་བོ་ལས། ། ཧཱུཾ་གིས་སྤྲོས་དང་ཨོཾ་གྱིས་བསྡུས། ། ཨཱཿཡིས་གནས་པ་དེ་ཉིད་གཟུང་། ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། ། དེ་བཞིན་གཉིས་ལས་དལ་བུ་འབྱུང་། ། དབང་ཆེན་གྱི་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱུ། ། ཁ་དོག་གསེར་ལྟར་རབ་སྣང་བ། ། དེ་ལ་ཧཱུྃ་གིས་འབྱུང་བ་དང་། ། ཨོཾ་གྱིས་སྡུད་དང་ཨཱཿཡིས་གནས། ། དེ་ལ་དེ་ཉིད་རབ་བཟུང་བས། ། འཇུག་དང་གནས་དང་ལྡང་བ་ལས། ། གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྙེད་འགྱུར་བ། ། སོམ་ཉི་ཡིད་གཉིས་མ་བྱེད་ཅིག། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་འབྲེལ་བཟླས་པ་ནི། ། ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། ། དེ་ནི་དགུ་བརྒྱ་རྣམ་པ་བསྒྲེས། ། ཞག་གཅིག་ཏུ་ནི་ཉི་ཤུ་བཞིས། ། ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་གཅིག་སྟོང་དང་། ། བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད། །

The great maṇḍala of wind, smoke-colored and moving, Through the essence of the syllable HŪṂ, Pervades all phenomena of appearance and existence, Purifying all phenomena and transforming them into nectar. Through the essence of OṂ, it is brought forth; Having washed away the habitual tendencies of one’s own continuum, It is purified and enters therein. Through the essence of ĀḤ, it is purified; Therein, the suchness of the deity Is gradually grasped and made the body and head, Becoming the state of non-substantiality. From the left, the element of arising Is the great maṇḍala of water, Abiding in a brilliant white color. From that, the HŪṂ and the nature of OṂ Gather together, and the nature of ĀḤ Abides; by grasping that very essence, It is as before. From both, it emerges forcefully. This is the maṇḍala of fire itself, From the essence of a red color. With HŪṂ it is emanated, with OṂ it is gathered, And with ĀḤ it abides; that very essence is grasped. It should be understood as being just as before. Likewise, from the two, it emerges gently. The maṇḍala of the Great Powerful One (Mahendra) flows, Appearing brilliantly like the color of gold. Therein, with HŪṂ it arises, with OṂ it is gathered, And with ĀḤ it abides. By thoroughly grasping that very essence, Through the processes of entering, abiding, and arising, The wisdom of liberation will be attained. Do not harbor any doubt or hesitation! The recitation connected to the four mudrās Is two hundred and twenty-five; When multiplied by nine hundred, In twenty-four hours, for all time, It amounts to twenty-one thousand And six hundred [recitations].

རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡིས། ། ཉིན་མཚན་བཟླས་བརྗོད་གྲངས་བྱེད་དོ། ། འདི་ཡི་རྣམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད། ། སྒྱུ་མ་དང་ནི་སྨིག་རྒྱུ་དང་། ། བྲག་ཅ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་། ། འཁྲུལ་པ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ། ཆུ་བུར་དང་ནི་མིག་འཕྲུལ་དང་། ། གཟུགས་བརྙན་ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་པར། ། ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་ས་བཅུ་པའི། ། དབང་ཕྱུག་རྣམས་དང་སྐལ་མཉམ་སྟེ། ། རང་བཞིན་བཟླས་པ་འདི་ལ་ནི། ། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་རབ་ཏུ་འབད། ། འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་དུས་ནས། ། རང་བཞིན་ཡང་དག་རྟག་ཟློ་ཡང་། ། བླ་མ་ཡང་དག་མ་བསྟེན་པར། ། དོན་འདི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་ཡང་དག་ཤེས་ནས་ནི། ། བསྒོམ་པའི་བར་ཆད་ཕྱི་རོལ་གྱི། ། བཟླས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། ། བཟླས་པའི་ངོ་བོ་ཆེན་པོ་མཆོག། རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་བརྗོད་མེད་སྐུ། ། བསམ་བརྗོད་ཡུལ་ལས་རབ་འདས་པས། ། ངག་གིས་ཇི་ལྟར་བཟླས་པ་བྱེད། ། དེ་བས་གླང་ཆེན་རྙེད་གྱུར་པ། ། རྗེས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། ། དོན་དེ་ལ་གནས་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། ། ཕྱི་རོལ་ཡང་ནི་རྟེན་མི་འགལ། ། གླང་པོ་ཆེ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། ། བུད་ཤིང་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་བས་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་མཆོག། འབད་པས་བདེ་གཤེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། བྱིན་བརླབས་ཉིད་ནི་འོང་བས་ན། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པ་ཡི། ། མཚན་མ་ཡང་དང་ཡང་འབྱུང་འགྱུར། ། དེ་འབྱུང་ཆོ་ག་ལ་གནས་པས། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཆེ། ། རྒྱུད་ལས་རབ་ཏུ་འཕོ་བར་ནི། ། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ངེས་པས་ན། ། ཆོ་ག་འདི་ལ་རབ་ཏུ་འབད། ། དེ་ལྟར་དགའ་གསུམ་བྱེ་བྲག་གི། ། ཐིག་ལེ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམ་པ་ཡི། །

The great lord of yogis performs the recitation of the day and night. Through this mode, all phenomena are known to be like an illusion, a mirage, an echo, a whirling firebrand, a city of gandharvas, a bubble, an optical illusion, a reflection, the moon in water, and so forth. Possessing this knowledge, one becomes equal in fortune to the lords of the ten grounds. The yogi should exert great effort in this natural recitation. Although this natural recitation has been perfectly and eternally recited since beginningless time, this meaning will not be realized without relying upon an authentic guru. Having understood this correctly, one should completely abandon external recitations, which are obstacles to meditation. The supreme, great essence of recitation is the inexpressible body of Vajradhara. Since it utterly transcends the domain of thought and speech, how could it be recited with the voice? Therefore, what is the use of following the tracks once the elephant has been found? The great yogi who abides in that meaning does not contradict external supports. It is like the production of firewood through the power of an elephant. Therefore, because the blessing of all the Sugatas comes through the supreme vajra recitation, the signs of accomplishing Mahāmudrā will arise again and again. By abiding in the ritual for their arising, one will undoubtedly and certainly be transferred to the state of great omniscience in a single instant; thus, exert yourself in this ritual. In this way, one meditates on the three drops, which are the distinctions of the three joys.

ཆོ་ག་ཡང་དག་བསྟན་པའོ། ། ད་ནི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཉིད། ། ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་། ། མི་གཡོ་ལ་སོགས་གཡོ་དང་བཅས། ། ཚངས་སོགས་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་སོགས། ། ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མི་སྣང་ཡང་། ། ཐིག་ལེ་འགོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུར་བཅས་པ་ཀུན། ། སླར་ཡང་དེ་ལས་འབྱུང་བར་བྱེད། ། དེ་ལས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། ཡང་དག་མ་རྟོགས་པ་ཡི་ཕྱིར། ། ཚངས་པའི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པར། ། འཁྲུལ་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་བསྒུལ། ། གང་གིས་ཀྱང་ནི་མི་ཤིགས་པ། ། ཇི་སྲིད་འདི་ནི་ལུས་གནས་པས། ། ལས་དང་ལས་མིན་རབ་བྱེད་པ། ། བརྟན་པོ་འཇིགས་པ་རབ་སྤངས་པའི། ། མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པར་བཤད། ། ཚངས་པའི་སྤྱོད་པ་བཞི་པོ་དང་། ། ཕྱི་རོལ་སྟོང་བཅས་ལ་སོགས་པ། ། རང་གི་ལྷ་རུ་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་ནི་རྒྱས་བཏབ་པ། ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱས་ནས། ། རིམ་པ་འདི་ཡི་ཐིག་ལེ་ལ། ། རང་གི་སེམས་ནི་ཡང་དག་བཟུང་། ། རང་གི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཡི། ། མཚན་མའི་དབུས་གནས་ས་བོན་ལས། ། འོད་ཟེར་ལྔ་འཕྲོས་དེ་ཡི་རྩེ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་དཔག་མེད་སྤྲུལ། ། དེ་ཡིས་ཁམས་ཀུན་ཁྱབ་བྱས་ནས། ། དབུགས་ཀྱི་རྟ་ཞོན་ཀུན་རྟོག་རྣམས། ། རྣམ་པར་བསལ་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོར་རབ་བྱས་ཏེ། ། གཉིས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་བྱས་ནས། ། ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་སྣ་བུག་གཡོན། ། ཞུགས་བྱས་མཚན་མའི་དབུས་གནས་བྱ། ། ས་བོན་ལ་ནི་ཐིམ་པས་ཀྱང་། ། དེ་ནི་ཕྱོགས་དུས་གནས་པ་ཡི། ། སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ཅི་གསུངས་པ། ། ཡང་དག་སྐྱེད་བྱེད་མི་ཤིགས་པའི། །

This is the teaching on the authentic ritual. Now, as for non-dual wisdom itself, although it relies upon conventional forms, it is both unmoving and moving, including Brahmā and the other gods, asuras, and so forth. Although all these are not manifest, the bindu does not cease; it causes all that is moving and unmoving to arise from it once again. Because beings do not correctly realize this, they are not moved by the phenomena of delusion, such as the notion of being born from the egg of Brahmā. As long as this remains in the body, it cannot be destroyed by anything. It is explained that one should meditate on the indestructible bindu, which performs actions and non-actions, is stable, and has utterly abandoned fear. Having generated the four Brahmā-vows and the external emptiness and so forth as one's own deity, and having sealed them with the four mudrās, one should understand them as before and correctly hold one's own mind upon the bindu of this sequence. From the seed syllable situated in the center of the sign of one's own wisdom-being, five-colored light rays radiate; at their tips, immeasurable maṇḍala wheels are emanated. Having pervaded all realms with these, the conceptual thoughts that ride the horse of the breath are completely cleared away. Having transformed those very thoughts into maṇḍala wheels, the second maṇḍala is withdrawn. The essence of wisdom enters through the left nostril and is placed in the center of the sign. By dissolving into the seed syllable, it perfectly generates the qualities of the Buddhas as they are taught to abide in all directions and times—the indestructible.

ཐིག་ལེ་འོད་ཟེར་ལྔ་འབར་བ། ། རྣམ་པར་གསལ་བྱས་དེ་ལས་ཀྱང་། ། འོད་ཟེར་འབྱུང་བས་རང་གནས་ཀྱང་། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ནང་གསལ་ཏེ། ། དེ་ཡི་ཕྱི་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ། ནང་ནི་གསལ་བྱ་དེ་ལས་བྱུང་། ། མཐེ་བོའི་རྩ་དང་རྗེ་ངར་དང་། ། བརླ་གཉིས་དང་ནི་གསང་བའི་གནས། ། ལྟེ་བ་དང་ནི་གསུས་པ་དང་། ། ནུ་མ་གཉིས་དང་ལག་རྩེ་དང་། ། མགྲིན་པ་དང་ནི་མཆུ་གཉིས་དང་། ། འགྲམ་པ་གཉིས་དང་མིག་གཉིས་དང་། ། རྣ་བའི་རྩ་དང་སྤྱི་བོ་དང་། ། ཚིགས་ཀུན་ཐིག་ལེ་ཨཱཿསོགས་ཀྱི། ། གཟུགས་སུ་གནས་པ་བསྒྲུབ་བྱས་ནས། ། མི་ཤིགས་ཐིག་ལེར་ཐིམ་པར་བྱ། ། དེར་ནི་རང་གི་སེམས་ཅུང་ཟད། ། གཟུང་བས་རྟེན་དང་རྟེན་ཅན་གྱི། ། འཁོར་ལོར་མོས་བྱས་དེ་དབུས་སུ། ། མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་ཡེ་ཤེས་ལ། ། སྣང་བའི་ངོ་བོ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། དེ་ཡི་འོད་ཀྱིས་རང་གནས་སོགས། ། གསལ་བྱས་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཡི། ། ནང་གསལ་གཞག་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས། ། ཕྱོགས་བཅུ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་བཞུགས་པའི། ། སྤྱན་སྔར་བདུད་རྩི་ཞུ་བྱས་ནས། ། ཞལ་དུ་ཞུགས་ནས་སྙིང་ག་ཡི། ། མི་ཤིགས་ཐིག་ལེར་རབ་སོང་སྟེ། ། ཀྵུཾ་གཟུགས་བདུད་རྩིར་རབ་བླངས་ནས། ། རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཕྱུང་ནས་སུ། ། འོ་མའི་རྒྱུན་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུ་ནས། ། འོངས་པ་ཡིས་ནི་སེམས་ཅན་དང་། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་མི་རྒྱུར་བཅས། ། ཡང་དག་བསྡུས་ནས་གུར་སོགས་ཞུགས། ། དེ་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ། རྟེན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཞུགས་བྱས་ནས། ། དེ་དག་ཡང་ནི་རབ་བསྡུས་ཏེ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་རབ་བསྡུས་ནས། ། དེ་ཡང་བདག་ལ་བསྡུ་བྱས་ཏེ། ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་མི་སྣང་བར།

The bindu blazes with five-colored light rays; having made it clearly manifest, light rays emerge from it, and even one's own abode is illuminated within the wisdom being (jñānasattva). From that, the outer maṇḍala and the inner objects to be illuminated arise. Having accomplished the visualization of the thumbs, the shins, the two thighs, the secret place, the navel, the belly, the two breasts, the fingertips, the throat, the two lips, the two cheeks, the two eyes, the ear canals, the crown of the head, and all the joints as abiding in the form of the bindu, Āḥ, and so forth, they should be dissolved into the indestructible bindu. There, by slightly grasping one's own mind, one should cultivate the conviction that it is the wheel of the support and the supported. In its center, one should meditate on the indestructible bindu, the essence of the appearance of wisdom. Its light illuminates one's own abode and so forth; then, by the light rays of the wisdom bindu placed within, one requests the nectar from the presence of those residing in the world systems of the ten directions. Having entered their mouths and gone into the indestructible bindu at the heart, it is taken up as nectar in the form of the syllable Kṣūṃ. Emerging through the vajra path, it comes from the ten directions like a stream of milk. Having perfectly gathered the sentient beings, the buddhas, and the inanimate world, it enters the pavilion and so forth. Likewise, having entered the maṇḍala of the dharmadhātu mudrā and the supporting wheel, those are again thoroughly gathered and condensed into the maṇḍala. That too is gathered into oneself, and then even oneself becomes invisible.

། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་གནས་ལ་དམིགས། ། དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་འཁོར་ལོ་ཡང་། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔར་ཞུགས་པར་བྱ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མི་སྣང་ནས། ། མཚན་མ་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་བྱ། ། མཚན་མ་དེ་ཡང་བསྡུ་བྱས་ནས། ། མི་ཤིགས་ཐིག་ལེར་སེམས་བཟུང་སྟེ། ། དེ་ལས་ཡང་ནི་ནང་གི་ཚོགས། ། ཀུན་བསྡུས་རང་སྣང་ཐིག་ལེ་ཆེ། ། འབའ་ཞིག་ལ་སེམས་ཡང་དག་བཟུང་། ། ཅི་ལྟར་ནུས་བཞིན་བསྒོམ་པས་དེར། ། སེམས་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞུགས། ། ཡང་ནི་དེ་ལས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ། ། དེ་ཡི་གནས་དང་རང་གི་ལུས། ། དམིགས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་དང་། ། རྟེན་དང་ཁམས་གསུམ་སྣང་བར་བྱ། ། དེ་ནས་ཡང་ནི་གོང་མ་ལྟར། ། རིམ་པར་བཅུག་ནས་ཐིམ་བྱས་ལ། ། སེམས་ནི་ཐིག་ལེར་གཞག་པར་བྱ། ། རང་གི་དབང་པོ་དེར་བཟུང་ནས། ། ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆུ་ལ་ཞུགས། ། ཆུ་དེ་མེ་ལ་དེ་བཞིན་ཞུགས། ། མེ་ཡང་རླུང་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས། ། རླུང་ཡང་སེམས་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར། ། སེམས་ནི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་སུ། ། ཅུང་ཟད་ཞུགས་པས་རྟགས་གནས་པ། ། སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་དང་དུ་བ་དང་། ། མར་མེ་མཁའ་སྣང་རབ་འདྲ་བ། ། སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྣང་བའི། ། མཚན་མ་ལྔ་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞུགས་ཕྱིར་རོ། ། ཐིག་ལེ་ལ་ནི་སེམས་བཟུང་སྟེ། ། གླལ་ཞིང་དགོད་དང་འདར་ལ་སོགས། ། རྣལ་འབྱོར་དེ་ལ་གང་ཚེ་འབྱུང་། ། ཐིག་ལེ་ཡང་དག་སྤྲོ་བྱས་ནས། ། གོང་མའི་རིམ་པས་ཀུན་ཁྱབ་བྱ། ། འདི་ནི་ཡང་དག་གོམས་བྱས་པས། ། མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཆེ། ། ཐབས་ཀུན་གྱིས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མཆོག། རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ། ། འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡི། །

Focus on the location of the wisdom-being (jñānasattva). Furthermore, the maṇḍala and the wheel should also be made to enter the wisdom-being. Once the wisdom-being has become invisible, one should focus on the sign alone. Having then withdrawn that sign as well, hold the mind in the indestructible drop (akṣara-bindu). From that, gather all the internal collections and hold the mind perfectly in the great drop of self-appearance alone. By meditating there as much as possible, the mind enters that again and again. Then, emerging from that, focus on its location and one’s own body, and cause the maṇḍala wheel, the support, and the appearances of the three realms to manifest. Then, as before, having sequentially caused them to enter and dissolve, place the mind in the drop. Holding one’s own faculties there, the earth maṇḍala dissolves into water; water likewise dissolves into fire; fire also thoroughly dissolves into wind; and wind dissolves into the mind. By entering slightly into non-dual wisdom, the signs remain: like a mirage, smoke, a lamp, a shimmering in the sky, and the appearance of a cloudless sky—these five signs will arise. This is because Vajrasattva has entered. Holding the mind in the drop, when yawning, laughing, trembling, and so forth occur for that yogi, one should perfectly emanate the drop and pervade all through the aforementioned sequence. By training perfectly in this, the great non-abiding nirvāṇa, the supreme goal to be accomplished by all means, the state of the great Vajradhara, is attained. This is the coemergent...

ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་དབང་བྱས་ནས། ། རིམ་པ་གཉིས་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས། ། མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད། ། དཔག་མེད་དམ་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ། དེ་དམིགས་ཡང་དག་སྐྱེས་འགྱུར་བ། ། བསྒོམ་པའི་ཆོ་ག་རྣམ་བཤད་ནས། ། རྣམ་གྲངས་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྟན། ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡི་དབྱིངས། ། ཆོས་ཉིད་དང་ནི་ཆོས་སྐྱོན་མེད། ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད། ། སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཡང་། ། ཉོན་མོངས་ཁུར་ཆེན་འདོར་བྱེད་པ། ། སྐྱེ་བ་མེད་དང་འོད་གསལ་བ། ། མངོན་པར་བྱང་ནི་ཆུབ་པ་དང་། ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་བྱེད་པ་དང་། ། ལྷ་ཡི་རྣ་བ་སྟེར་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་ལྷ་ཡི་མིག་སྟེར་དང་། ། རྫུ་འཕྲུལ་དཔག་མེད་སྤྲུལ་ཆེན་དང་། ། དངོས་པོ་མཐར་ནི་ཕྱིན་པ་དང་། ། དོན་དམ་པ་ཡི་བདེན་པ་དང་། ། རྫོགས་པ་ཡི་ནི་རིམ་པ་དང་། ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྐུ་གཙང་དང་། ། ཀུན་གྱིས་བསྟེན་བྱ་ཉིད་དག་དང་། ། མཁའ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ། གློ་བུར་དྲི་མས་མི་གོས་དང་། ། གདོད་ནས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དང་། ། གང་གིས་ཀྱང་ནི་མི་ཤིགས་དང་། ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། ། རྒྱུ་སོགས་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བྱེད་དང་། ། དཔལ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་དག་དང་། ། ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་དག་དང་། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་དང་། ། ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ། བསྒོམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། ། རྗེ་བཙུན་མན་ངག་ཆེན་པོ་དང་། ། སྣ་ནས་རྣ་བར་འཕོ་བྱེད་དང་། ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་མིན་དང་། ། རང་སངས་རྒྱས་སོགས་མི་ཤེས་དང་། །

Having taken wisdom alone as the authority, the method for meditating on the second stage is the meditation on the indestructible drop. Thus, having explained the ritual of meditation through which the suchness of all phenomena—the immeasurable, sublime perfection—arises as the object of focus, the various enumerations are also fully taught. Suchness, the limit of reality, the inconceivable expanse, the nature of phenomena, the faultless nature of phenomena, emptiness, signlessness, and wishlessness; that which casts off the great burden of afflictions, the unborn, and the clear light; manifest enlightenment, the knowledge of others' minds, the bestowing of the divine ear, and likewise the bestowing of the divine eye; the manifestation of immeasurable miraculous powers, the ultimate end of things, the ultimate truth, the completion stage, the completely pure and stainless body, that which is to be relied upon by all, the purity like space, being unstained by adventitious defilements, primordial luminosity, that which cannot be destroyed by anything, the state of non-substantiality, the producer of the twelve links of dependent origination, the great glorious pure wisdom, the completely pure great drop, the great secret of all Buddhas, the sky and the sphere of activity of space, non-meditation itself, the great pith instructions of the Venerable One, the transference from the nose to the ear, that which is not known by the Śrāvakas, and that which is not known by the Pratyekabuddhas and others.

ཡི་གེ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། ། ཚིག་དང་བྲལ་དང་བརྗོད་མེད་སོགས། ། དེ་ལ་མདོ་དང་རྒྱུད་རྣམས་ལས། ། དེ་འདྲ་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པ། ། གསུངས་ཤིང་ཡང་དག་གསུང་འགྱུར་བ། ། དེར་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ལས། ། གཞན་ནི་ཅི་ཡང་མ་གསུངས་སོ། ། དེ་བས་དད་པ་སྔོན་འགྲོ་བའི། ། སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད། ། ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་དོན་ཆེན་པོ། ། རིམ་པ་གཉིས་པ་དེ་ཁོ་ན། ། བླ་མའི་གསུང་ནི་ཡང་དག་གཟུང་། ། དེ་བཟུང་གོང་མའི་རིམ་པ་ཡིས། ། རྟག་ཏུ་གོམས་བྱེད་སྐྱེས་བུ་གང་། ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟགས་སྐྱེས་ནས། ། ས་ནས་སར་ནི་འཕར་བ་ལྟར། ། དེ་ཡི་རྣམ་པ་གོང་དུ་འཕེལ། ། རིག་འཛིན་ལ་སོགས་སྤྲུལ་པ་ཡིས། ། གཞན་ནི་དོན་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད། ། དེ་ཡིས་བརྟན་འགྱུར་རྣལ་འབྱོར་པ། ། སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར། ། བདག་ཉིད་ཅན་དེས་བསྒྲུབ་པའི་མཆོག། ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བརྩམ་པར་བྱ། ། ལྷ་མོ་ཀླུ་མོ་གནོད་སྦྱིན་མོ། ། མི་མོ་མིའམ་ཅི་མོའམ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། ། རང་གི་ནུས་པས་བརྩམ་པར་བྱ། ། སྨྱོན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པས། ། ཟླ་དྲུག་སོགས་པར་རབ་ཏུ་འབད། ། དེ་ཡིས་རྗེ་བཙུན་ཡིད་མེད་པ། ། དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཀུན་ངོ་བོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་གནས། ། ཆོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མཆོག། གོང་མའི་རིམ་པ་རྣལ་འབྱོར་པས། ། འབད་པ་ཆེ་ཐང་རབ་བྱས་པས། ། དེ་ལྟར་དེ་རུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི། ། ཚུལ་དུ་ཅུང་ཟད་རབ་གནས་པའི། ། དགའ་དང་དགའ་བ་བར་མ་དང་། ། དགའ་དང་བྲལ་བའི་དུས་སུ་ཡང་། ། ཇི་བཞིན་གནས་པའི་དགའ་བ་གསུམ། །

"Without letters, free from words, inexpressible," and so forth—such infinite aspects are taught in the sūtras and tantras, and will continue to be correctly taught. In that regard, nothing other than this suchness (tathatā) has been, or will be, taught. Therefore, with a mind preceded by faith, one should correctly grasp the guru’s instructions on the suchness of all phenomena—the great meaning of the non-duality of profundity and clarity, the reality of the second stage. Having grasped that, any person who constantly practices through the higher stages will, once the signs based upon it arise, progress from level to level like a leaping deer, and the aspects of that [realization] will increase further. Through emanations such as vidyādharas, others are also joined to that goal. By that, the yogi becomes stable and becomes the very essence of accomplishment. Such a person should undertake the supreme accomplishment exactly as it has been taught. Whether it be a goddess, a nāga woman, a yakṣī, a human woman, a kinnarī, or a ḍākinī and so forth, one should undertake [the practice] through one's own power. Through the conduct of a madman and so forth, one should exert great effort for six months or more. By that, the venerable one who is without mind, the glorious essence of all buddhas, the abode of all Vajradharas, the profound suchness of all phenomena—the supreme object of accomplishment for the buddhas—will be attained by the yogi who has exerted great effort through the higher stages. Thus, in that state, when one abides slightly in the manner of the characteristics, there are the three joys: the joy, the intermediate joy, and the joy of being free from joy, which abide exactly as they are.

ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། དེ་ནས་མཐའ་མེད་འཁོར་བའི་བར། ། རྟག་པ་དང་ནི་མི་གདུང་དང་། ། བསིལ་བ་དང་ནི་གཅིག་པ་དང་། ། བདེ་བ་དང་ནི་དྲི་མེད་དང་། ། དགའ་བ་དང་ནི་ཡིད་དགའ་བ། ། འདི་ནི་བདེ་ཆེན་རོ་མྱང་བརྒྱད། ། བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་མཆོག། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། ། བྱ་བ་བྱས་པ་བྱེད་པ་བྱས། ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཁུར་ཆེན་བོར། ། ཚེར་མ་དཀྲུགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། ། སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་ཅང་ཤེས་པ། ། གླང་པོ་ཆེན་པོ་དུལ་བ་པོ། ། འཁོར་བའི་མཐའ་ནི་ཕ་རོལ་སོན། ། དོན་དམ་དང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི། ། བདེན་པ་གཉིས་མེད་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། ། ཐ་བ་སྤངས་པའམ་ལམ་ཀུན་རྫོགས། ། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀུན་དུ་བཟང་། ། ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་དེ་ཁོ་ན། ། སྐུ་སོགས་ཁམས་ཀུན་འགེངས་པའོ། ། གོང་ན་མེད་པ་ཡང་དག་གནས། ། དེ་ལྟར་དེ་སོགས་རབ་གྲགས་པ། ། མིང་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པ། ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པ་སྟེ། ། མདོ་དང་རྒྱུད་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། ། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ། ། ས་བཅུ་དང་ནི་རབ་ལྡན་པའི། ། གོང་མའི་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། དགེ་བ་བཅུ་གསུམ་ལ་གནས་པ། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་ཡང་དག་ཏུ། ། སྒྲིབ་བྲལ་དེ་ཡིས་རྟོགས་པར་བྱེད། ། ཕྲེང་བ་ཧ་ར་ནུ་པུར་སོགས། ། མདོག་དང་ཀུ་ཙ་ལ་སོགས་པ། ། པདྨ་བརྟགས་པའི་དགའ་ཤེས་པ། ། དང་པོར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། ། ཥཛྫེ་རཱི་ནི་ཥཱ་ན་སོགས། ། གླུ་དབྱངས་བསྟོད་དང་སིད་སྒྲ་ཡི། ། སྙན་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་དགའ་འགྱུར་བས། ། གཉིས་པ་རུ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ། ཙནྡན་ལ་སོགས་སྣ་ཚོགས་དྲིས། །

One will attain exactly as it has been taught. Then, until the end of limitless saṃsāra, there are the eight tastes of great bliss: the permanent, the untormented, the cool, the singular, the blissful, the stainless, the joyful, and the delighted. The supreme Lord Vajradhara, the yogi of the completion stage, has done what was to be done and performed his task. He is the Great Lord who has laid down the heavy burden, the All-Knowing One who has cleared away all thorns. He is the heroic man, the thoroughbred, the great elephant who has been tamed, and he has reached the far shore of saṃsāra. He is the great yoga of the non-duality of the two truths—ultimate and conventional. He has abandoned all harshness or perfected all paths. He is Samantabhadra, the source of all qualities, the suchness in which all is gathered, filling all the elements of the body and so forth. He dwells in the unsurpassed, authentic state. Thus, these and other such renowned names are infinite in variety; they are symbols of non-dual wisdom. The wise should understand this in all the sūtras and tantras. Endowed with the ten grounds, the supreme goddess Vajradhāriṇī, abiding in the thirteen virtues, realizes it perfectly and instantaneously, free from all obscurations. First, one should thoroughly understand the knowledge of the joy of the lotus, such as the hara-nupura garlands and the kuca breasts. Second, one should understand the joy produced by the melodious sounds of songs, praises, and whistling, such as the ṣajje-rī-ni-ṣāna and so forth. With various scents such as sandalwood and so on...

ལུས་བྱུགས་ལྷན་ཅིག་རྩེན་བྱེད་ཚེ། ། དགའ་བ་ཡང་དག་ཐོབ་བྱེད་པ། ། གསུམ་པ་རུ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ། མ་མཆུ་སྦྲང་རྩིས་གཞིབ་བྱས་པས། ། མགོར་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་འཇུ་བས། ། རོ་འཐུང་དགའ་བས་བདག་མཉེས་པས། ། བཞི་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། ། ལུས་ལ་བྱུག་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། ། སྤྱོད་པས་རྩེན་ཚེ་རེག་བྱ་ཡིས། ། ཡང་དག་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན། ། ལྔ་པ་རུ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ། དེ་ཡིས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ། ། རིག་པར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་ཡིད། ། ཡང་དག་དགའ་བར་རབ་བྱེད་པ། ། དྲུག་པར་ཤེས་བྱ་རྣལ་འབྱོར་པས། ། དེ་ཡི་ལུས་ནི་བདག་གི་ནི། ། རྟེན་དུ་གནས་པ་སྲ་བ་ཡིས། ། ཡང་དག་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན། ། བདུན་པ་རུ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ། དེ་ཡི་པདྨའི་ཟིལ་སོགས་དང་། ། བྱང་སེམས་རླན་གྱིས་རང་གི་སེམས། ། རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན། ། བརྒྱད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། ། གསང་གནས་དྲོད་སོགས་ཚ་བ་ཡིས། ། བདག་གི་ཡིད་ནི་ཡང་དག་པར། ། དགའ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་པས། ། དགུ་པ་རུ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ། དེ་ནས་བསྐྱོད་པས་ཡེ་ཤེས་མེས། ། ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་སྲེག་བྱེད་པས། ། ཡིད་ནི་ཡང་དག་དགའ་འགྱུར་བས། ། བཅུ་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། ། བཅུ་པོ་དེ་ཡིས་དང་པོ་དང་། ། ཕྱིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཆོག་འགྱུར་བ། ། གང་དུ་གསུངས་པ་རབ་ཐོབ་སྟེ། ། དེ་བས་དེ་འདྲའི་དོན་ཆེན་ལ། ། ཡང་དག་འཇུག་པར་མི་ནུས་པའི། ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། ། རབ་ཏུ་དགའ་སོགས་མཚན་ཉིད་དུ། ། བསྟན་ནས་དེ་ཡི་དོན་ཞུགས་པས། ། དེ་ཡིས་རྟོགས་ཀྱང་བླ་དང་བཅས། ། དེ་ཉིད་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །

When anointing the body and sporting together, one attains perfect joy; this should be known as the third. By sucking the nectar from the lips, the bodhicitta residing at the crown melts; through the joy of drinking that flavor, one is satisfied; this should be known as the fourth. When anointing the body and sporting with various activities, one is perfectly gladdened by the sense of touch; this should be known as the fifth. By means of that, the yogi should know the sixth, which makes the three types of wisdom known and perfectly gladdens one’s own mind. Because the body of that [partner] remains as a firm support for me and perfectly gladdens me, this should be known as the seventh. Because one’s own mind is intensely gladdened by the moisture of the lotus and the bodhicitta, this should be known as the eighth. Because the supreme mind is perfectly gladdened by the heat of the secret place and so forth, this should be known as the ninth. Then, by movement, the fire of wisdom burns the aggregates, elements, and so forth; because the mind becomes perfectly gladdened, this should be known as the tenth. Through these ten, one attains the supreme result of the beginning and the end as it has been taught. Therefore, for those disciples who are unable to correctly engage in such a great purpose, the Sugata taught the characteristics of "Perfect Joy" and so forth; by entering into that meaning, even if they realize it, it is still with remainder. This is the first yoga of that very reality.

རྟེན་དང་རྟེན་ཅན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། ། འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བརྟན་བྱས་ནས། ། དེ་ཞུགས་དེ་ལ་བརྟན་བྱས་པས། ། རྟོགས་ཀྱང་དོན་འདི་མ་ཤེས་ན། ། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། ། གཅིག་པུ་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་ལྷ། ། ལྷག་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ། བཅུ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། ། དེ་ལྟར་རིམ་པ་གཉིས་པ་ཡི། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐབས་བཅས་པའི། ། བདུད་རྩི་མཆོག་འདི་རྣལ་འབྱོར་གང་། ། འཐུང་བར་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། ། དེ་ཡི་སྲས་སུ་ངེས་པ་སྟེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གྲོགས། ། རིག་པ་འཛིན་པའི་དཔོན་པོ་སྟེ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་ཁྱོ་རུ་འགྱུར། ། ཉན་ཐོས་རང་འདྲེན་རྣམས་ཀྱི་ནི། ། འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་གཙོ་བོ་སྟེ། ། སེམས་ཅན་ཕལ་པའི་རྗེ་བཙུན་ནོ། ། དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཁམས་བཞུགས་པའི། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ། རིག་པའི་ལྷ་དང་ཁྲོ་བོ་སོགས། ། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་མཆོད་པར་བཅས། ། ཞག་གཅིག་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་དང་། ། ཕྱེད་ནི་དྲོས་པའི་དུས་ཉིད་དང་། ། ཆལ་ཆིལ་མཚམས་སུ་ནམ་མཁའ་ལས། ། མཆོད་པ་བྱས་ནས་སྔགས་བརྗོད་ཅིང་། ། རང་གི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། དེ་བས་དག་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་མཆོད་བྱེད་ན། ། མ་དག་པ་ཡི་ལྷ་རྣམས་ནི། ། དེ་ལ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་མཆོད། ། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་གཞན་གྱིས་ནི། ། མེ་ཏོག་སྙིམ་པ་བཀང་ནས་ནི། ། མགྲིན་པ་དམའ་བས་ཞབས་འདུད་ཅིང་། ། རྟག་ཏུ་བཀུར་བར་ཤིན་ཏུ་འོས། ། དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་རྐང་གཉིས་གཙོ། ། ཀུན་མཁྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བཞག་པ་སྟེ། ། ཕྱིན་ལོག་ཁུར་ཆེན་པོར་བྱེད་པས། །

Having firmly established the maṇḍala of the support and the supported, if one enters it and remains stable therein, yet does not understand this meaning even through realization, one is not a true Buddha. This is the self-arisen Blessed One, the sole, most great deity; what is called the "exalted deity" is explained as the thirteenth. Thus, any yogi who drinks this supreme nectar—the suchness of the second stage together with its methods—is certain to be a son of the Buddhas, a companion to the Bodhisattvas, a master of the Vidyādharas, and will become the husband of the ḍākinīs. He is the chief leader of the Śrāvakas and Pratyekabuddhas, and the venerable lord of ordinary sentient beings. Then, the Buddhas and Bodhisattvas residing in the realms of the ten directions, the knowledge deities, the wrathful ones, and so forth, together with offerings of flowers and the like, will depart for their own fields after making offerings and reciting mantras from the sky at the first light of dawn, at midday, and at the crackling moment of twilight. Therefore, if even the pure deities make offerings in that way, why would the impure deities not make offerings to him? It is highly appropriate that other ordinary sentient beings, filling their palms with flowers, bow at his feet with humble necks and always show him honor. He is the foremost of bipeds, established by the Omniscient Ones; for those who carry the great burden of perversion, [he is the remedy].

མ་འོངས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་སྟེ། ། དེ་ལ་བརྙས་བྱེད་སེམས་ཅན་གང་། ། སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་གླང་དང་འདྲ། ། དེ་ཡིས་ང་ལ་བརྙས་བྱེད་པས། ། ངས་ནི་དེ་ཀུན་དུས་ཀུན་སྤོང་། ། ཅིག་ཤོས་ལུས་ལ་ང་གནས་ཕྱིར། ། མཆོད་ཅིང་བརྗོད་པས་ལུས་རྣམས་ཀྱི། ། སྒྲིབ་པ་དེ་ཡིས་དག་བྱེད་དོ། ། རིམ་པ་གཉིས་འདིར་སྒྲུབ་པ་པོ། ། རྩེ་གཅིག་པ་ཡིས་རྣམ་པར་གཟུང་། ། དེ་གཟུང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་། ། བརྟུལ་ཞུགས་ཆོ་ག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ། ལྷ་མོས་རྐྱེན་ནི་རབ་བྱས་ཏེ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རང་རྒྱུད་ལ། ། འཕོ་བར་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱའོ། ། ད་ནི་རང་ཉིད་བྱིན་བརླབས་པའི། ། རིམ་པ་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ། ། བྱ་བས་བསྐལ་པ་འགའ་ཞིག་ལ། ། ཡང་དག་ཏུ་ནི་བཤད་པར་བྱ། ། གང་ཞིག་བླ་མ་མཉེས་བྱས་ནས། ། དེས་གནང་དམ་སྡོམ་བཅས་པ་རུ། ། བུམ་པ་ལ་སོགས་རབ་ཐོབ་སྟེ། ། བླ་མའི་ཞལ་ལས་རྙེད་པ་ཡི། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རབ་ཐོབ་ཅིང་། ། གསང་དང་མཆོག་ཏུ་གསང་རིགས་པས། ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བྱ་བ་ཡིས། ། ཡང་དག་བསྒོམ་ནི་མི་ནུས་པས། ། ཇི་བཞིན་པ་ཡི་དེ་ཁོ་ན། ། རིམ་པ་འདི་ཡིས་བསྒོམ་པར་བྱ། ། གང་ཞིག་དུས་ནི་ཕྱི་ཞིག་ལ། ། འཆི་བའི་མཚན་མ་བདག་གིས་མཐོང་། ། འཆི་བར་གྱུར་པའི་དུས་བྱུང་ན། ། ནད་ཀྱིས་ཡང་དག་མ་རྙོགས་པར། ། འཕོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་བྱ། ། དཔྲལ་བ་དང་ནི་ལྟེ་བ་དང་། ། སྤྱི་གཙུག་དང་ནི་མིག་དང་ནི། ། རྣ་བ་དང་ནི་སྣ་དག་དང་། ། ཆུ་ཡི་གནས་དང་ཆུ་མིན་གནས། ། ཁ་ཡི་གནས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། ། འགྲོ་འོང་གིས་ནི་རྟགས་ཤེས་བྱ། ། དཔྲལ་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ནི། ། རྟགས་སྐྱེས་པ་རུ་ཤེས་པར་བྱ། །

He is the Vajradhara of the future; any sentient being who treats him with contempt is like an ox among practitioners. Because such a person treats me with contempt, I shall abandon them at all times. Because I abide within the body of the other, by making offerings and reciting praises, the obscurations of those bodies are purified. The practitioner here should grasp these two stages with one-pointedness. When they are grasped, even in this very life, through the ritual of the ascetic conduct and with the goddess acting as the condition, there is no doubt that Mahāmudrā will be transferred into one’s own continuum. Now, I shall correctly explain this stage of self-consecration for the yogi who, for some kalpas, has been engaged in the activities. Having pleased the guru and received the vows and commitments granted by him, and having obtained the vase empowerment and so forth, one should attain suchness from the guru’s own lips. If one is unable to meditate correctly through the secret and most secret methods as they were explained, one should meditate on the suchness of reality through this stage. At some future time, when I see the signs of death, and when the time of death has arrived, one should perform the yoga of transference without being disturbed by illness. One should know the signs through the coming and going of the winds at the forehead, the navel, the crown of the head, the eyes, the ears, the nostrils, the place of water, the place of non-water, the mouth, and the place of wisdom. One should know that when the signs of the form realm arise at the forehead, it is a sign of birth there.

ལྟེ་བར་འདོད་ཁམས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། ། རྟགས་བྱུང་དེ་རུ་སྐྱེ་བར་ངེས། ། སྤྱི་གཙུག་གཟུགས་མེད་ཁམས་རྣམས་ཀྱི། ། རྟགས་བྱུང་དེ་རུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། རྣ་གཉིས་ཡེ་ཤེས་འཕོ་བ་ན། ། གནོད་སྦྱིན་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། སྣ་གཉིས་རིག་པ་འཛིན་པ་ཡི། ། གནས་སུ་ངེས་པར་འགྲོ་བའོ། ། མིག་གཉིས་མི་རྣམས་རྒྱལ་པོར་འགྱུར། ། རྟགས་ནི་ཡང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཁ་རུ་ཡེ་ཤེས་འཕོ་བ་ན། ། ཡི་དྭགས་རྟགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། ། ཆུ་གནས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནི། ། རྟགས་སུ་ཡང་དག་རབ་ཤེས་བྱ། ། ཆུ་མིན་བུ་གར་ཡེ་ཤེས་འགྲོ། ། དམྱལ་བའི་རྟགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་འཕོ་བ་ཡི། ། རྣམ་པའི་ཆ་ནི་ཤེས་བྱས་ནས། ། སྒྲོགས་པ་ལྔ་ཡི་ཡི་གེ་ཡིས། ། སྟེང་གི་སྒོ་བདུན་དགག་པར་བྱ། ། ཆུ་ཡི་སྒོ་རུ་སུཾ་གིས་དགག། ཆུ་མིན་ཀྵུཾ་གིས་དགག་པར་བྱ། ། དེ་ལྟར་སྒོ་དགུ་བཀག་ནས་ཀྱང་། ། རིམ་པ་འདི་ཡིས་རང་སེམས་ཀྱི། ། གནས་ནི་རབ་ཏུ་བཙལ་བྱས་པས། ། དབྱིངས་ཉིད་དུ་ནི་ངེས་པར་འགྲོ། ། ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་སུ། ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ལྟར། ། རྣམ་པར་བསྒོམ་བྱས་ཡེ་ཤེས་སོ། ། གོང་ན་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། ། བདག་ཉིད་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན། ། ལྷ་ཡི་ལུས་སུ་གྱུར་བྱས་པ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྣམ་ཤེས་དང་། ། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་སྐུར་བྱས་པའི། ། གནས་ནི་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་པའི། ། ཁ་དོག་སྣ་ལྔས་རབ་བརྒྱན་པའི། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་དགུ་པ་མཆོག། བདག་གི་སྤྱི་བོའི་སྟེང་དུ་ནི། ། བསམས་ནས་དེ་རུ་རང་གི་སེམས། ། རྡོ་རྗེ་དཀར་པོ་བཅུ་ཚལ་ཙམ། །

At the navel, the signs of the gods of the desire realm appear; one is certain to be born there. At the crown of the head, the signs of the formless realms appear; one will be born there. When wisdom transfers through the two ears, one will be born in the abode of the yakṣas. Through the two nostrils, one will certainly go to the abode of the vidyādharas. Through the two eyes, one becomes a king of men; the signs will truly arise. When wisdom transfers to the mouth, it should be known as the sign of the hungry ghosts. One should clearly recognize the signs of the water-dwelling animals. When wisdom goes to the non-aqueous orifices, it should be known as the sign of the hells. Having thus understood the aspects of the transfer of wisdom, one should block the seven upper gates with the syllables of the five proclamations. The water gate is blocked with suṃ; the non-aqueous gate is blocked with kṣuṃ. Having thus blocked the nine gates, by searching for the abode of one’s own mind through this sequence, one will certainly go into the expanse itself. Just as the yogic tantras analyze the aggregates, sense bases, and elements, one meditates upon them as wisdom. One will realize the unsurpassed. Having transformed oneself into the body of a deity just as it has been taught, one makes oneself the Buddha-body, the expanse of reality, and consciousness. The abode is a supreme nine-pointed vajra, beautifully adorned with the five colors of various jewels. Having visualized it above the crown of one’s head, one’s own mind there is a white vajra the size of a ten-petaled lotus.

རྩེ་ལྔ་བསམས་ནས་བརྟག་པར་བྱ། ། ཡར་གྱི་རྩེ་ལྔ་ཐབས་ལྔ་སྟེ། ། དེ་བཞིན་མར་བལྟས་ཤེས་རབ་ལྔ། ། དབུས་ཀྱི་བུམ་པ་རི་བོང་ཅན། ། བསམས་ནས་དེ་རུ་ཡེ་ཤེས་ཆེ། ། སེར་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདྲ་བ། ། འཛག་པའི་ངང་ཚུལ་དང་འདྲ་བ། ། ཐིག་ལེ་ཙ་ན་ཀ་ཡི་འབྲུ། ། ལྔ་འབྱོར་ཚད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། དེ་ནས་ཆོས་ཀུན་ཐམས་ཅད་ཀུན། ། མེད་པར་བསམས་ནས་བདག་དམིགས་ཏེ། ། བདག་ཀྱང་བདག་ལ་ཐིམ་བྱས་ནས། ། སེམས་ཙམ་དེ་ཡང་མདའ་བཞིན་དུ། ། སྤྱི་བོར་རྡོ་རྗེ་འོག་ཆ་ཡི། ། སྦུ་གུར་ཞུགས་ནས་ཐིག་ལེར་ཐིམ། ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས། ། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི། ། གནས་སུ་ཤེས་པར་རབ་ཏུ་བྱ། ། དེ་ནི་གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་གཟུགས། ། དེ་རུ་ཤེས་པ་རབ་ཞུགས་པ། ། སེམས་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཟུང་། ། དེ་ལས་སེམས་དེ་ཡར་བ་ལྟར། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་སྟེང་ཆ་ཡི། ། སྦུ་གུར་བྱུང་ནས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། ། པདྨར་ཟླ་བ་གནས་པ་ལ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུར་གྱུར་ཏེ། ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀུན་བརྒྱན་པ། ། རྒྱན་ཀུན་བརྒྱན་པའི་ན་བཟའ་དང་། ། བྲལ་ནས་ཤིན་ཏུ་གསལ་དམིགས་ཏེ། ། དེ་གཉིས་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། བྱིན་རླབས་ལས་བྱུང་འཁོར་ལོ་ཆེ། ། རྣམ་པར་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བར་བསམ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་མཆོག། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཅི་ནུས་བསྒོམ། ། བསམ་པ་དེ་ཡི་རྐྱེན་གྱིས་ནི། ། བདག་སེམས་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་ཚེ། ། གསལ་ཞིང་རབ་དག་མཁའ་འདྲ་རྟོགས། ། དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ཤུགས་ལྡན་པ། ། ལོ་ལྔ་ལོན་པའི་བྱིས་པའི་གཟུགས། ། འགྲུབ་ཚེ་དཔེ་མེད་བདེ་རྫོགས་རྟོགས། ། དེ་ལས་སྐྱེ་གནས་གཞན་དུ་ནི། །

Visualize a five-pronged [vajra] and examine it. The five upward-pointing prongs are the five methods; likewise, looking downward, they are the five insights. The central vase is the moon; having visualized it, there is great wisdom therein. Yellow, like the bodhicitta, with a nature like that of dripping, a drop the size of a chickpea—meditate on it to the measure of the fivefold union. Then, having visualized all phenomena as non-existent, focus on the self. Having caused the self to dissolve into itself, that mere mind, like an arrow, enters the hollow of the lower part of the vajra at the crown and dissolves into the drop. One should understand that this is the natural abode of the Tathāgatas and the goddesses. That is the form established from the beginning; having caused the consciousness to enter there, grasp that mind again and again. Then, as if that mind were rising up, it emerges through the hollow of the upper part of the nine-pronged vajra and, upon the moon situated on a multicolored lotus, becomes the body of Vajrasattva, adorned with all the major and minor marks. Free from all ornaments and garments, visualize it with extreme clarity. Through the union of those two, the great wheel arising from the blessing radiates and reabsorbs. Meditate in this way, the supreme visualization, again and again as much as possible. By the condition of that visualization, when one's own mind enters the expanse, one realizes it to be clear, utterly pure, and like space. Then, possessing the power of miracles, when the form of a five-year-old child is accomplished, one realizes incomparable, perfect bliss. From that, in other places of birth...

འཕེལ་བར་བྱེད་ཚེ་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས། ། ཡང་དག་ཏུ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་གྱི། ། བསམ་པ་གང་དང་གང་དག་གིས། ། མི་རྣམས་ཡིད་ནི་ཡང་དག་སྦྱོར། ། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། ། སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་འགྱུར། ། ཆོས་སྐུ་རབ་དགའ་མཁའ་མཉམ་པ། ། ཤི་དང་བརྒྱལ་དང་གཉིད་ལོག་དང་། ། གླལ་དང་འཁྲིག་དུས་སྐད་ཅིག་ཙམ། ། མྱོང་བར་འགྱུར་བས་རབ་བསྒོམས་ན། ། ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡིད་ནི་སྦྱོང་། ། ཆོ་ག་འདི་ཡིས་སེམས་ཅན་གང་། ། མཚམས་མེད་བྱེད་ཅིང་རྨོངས་པ་ཡི། ། སྐྱེ་བོ་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་ཡང་། ། དེ་ཡིས་མི་འགྲུབ་ཅུང་ཟད་མེད། ། དེ་བས་བཀའ་ལུང་རབ་ཐོབ་ནས། ། དམ་སྡོམ་རྣམ་པར་བསྲུང་བྱས་ཏེ། ། སྐུ་གསུམ་འགྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། གལ་ཏེ་སྐུ་གསུམ་མ་གྲུབ་ན། ། རིག་པ་འཛིན་པའི་གཙོར་འགྱུར་ཏེ། ། རིམ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི། ། དངོས་གྲུབ་དེ་ནི་བསྒོམ་པ་བཤད། ། གང་ཞིག་འདི་ནི་མ་རྟོགས་པར། ། གསང་བ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི། ། དེ་ནི་ང་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། ནམ་ཞིག་དེ་ལ་སྦྱར་བྱས་པས། ། བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མི་བྱེད་དོ། ། འདི་ནི་དོན་ལྡན་འགའ་ཞིག་ལ། ། ང་ནི་དེ་ཡི་ལུས་གནས་ཏེ། ། བསྒྲུབ་པ་གཞན་ལ་མཆོད་པ་ལེན། ། དེ་ཡིས་དེ་མཉེས་རང་གི་རྒྱུད། ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་བྱེད་དོ། ། འདི་དོན་རྣ་བར་འཕོ་བྱེད་པ། ། གང་གི་དུས་སུ་གནས་པ་དེར། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རིན་ཆེན་ཡང་། ། གནས་པ་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། ། བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་འདི་ཆད་ནས། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནུབ་པ་རུ། ། ཀུན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །

When increasing [the practice], the emanated form will be realized in its true nature. Therefore, by whatever intentions of sentient beings the minds of humans are truly engaged, it becomes like a multifaceted jewel, just as in the sūtras. When the Dharmakāya, which is supreme joy and equal to space, is thoroughly meditated upon—even for a mere moment during death, fainting, sleep, yawning, or sexual union—it purifies the minds of embodied beings. By this ritual, there is nothing that will not be accomplished, even for those deluded beings who commit the acts of immediate retribution or kill a brahmin. Thus, having received the oral instructions and thoroughly guarded the vows and commitments, there is no doubt that the three bodies will be achieved. If the three bodies are not achieved, one will become a chief of the Vidyādharas, and gradually become Mahāmudrā. In this way, the meditation on that siddhi through these three aspects has been explained. Whoever speaks of the secret without realizing this, I and the Tathāgatas will never grant our blessing to them. For some who possess the true meaning, I abide within their body and accept the offerings of their practice; by pleasing me, they purify the karmic obscurations of their own continuum. At whatever time this meaning is transmitted to the ear and remains there, it is explained that the precious teaching of the Buddha also remains. When this lineage sequence is severed, everyone should know that the teaching of the Buddha has set.

དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་གཅིག་ཏུ། ། ཡང་དག་བསྡུས་ལ་མ་འོངས་པའི། ། གང་ཟག་སྔོན་དུ་ཚོགས་བསྐྱེད་པའི། ། སྐལ་ལྡན་འགའ་ལ་རྣམ་པར་བརྒྱུད། ། སིམ་བྱེད་འདི་ལ་སྦྱོར་དུ་ཆུག། འདི་སྦྱོར་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རུ་ཤེས་པར་བྱ། ། ཁྱོད་ཀྱང་ཟས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། ། ང་ལ་ཅུང་ཟད་འཁྲུལ་རྟོགས་པས། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ནི། ། གཟུགས་བཅས་ཕུང་པོ་རང་ལུས་ནི། ། གནས་ནི་ཡང་དག་མི་འགྱུར་ཏེ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་ཤིགས་པ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རབ་ཏུ་འགྲུབ། ། དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་བློས། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་འདུས་པའི་རྒྱུད། ། གསང་ཆེན་གསང་ལས་ཆེས་གསང་བ། ། གོང་ན་མེད་པའི་ལུང་ཆེན་པོ། ། འདི་ཡི་རིམ་པ་དང་པོ་ཡི། ། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་སྦྱིན་སྲེག་དང་། ། གཏོར་མ་སྣ་ཚོགས་འཁོར་ལོ་དང་། ། བསྡུས་པ་དང་ནི་རྣམ་བཤད་དང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པ། ། མི་ཤེས་མུན་བསྒྲིབས་སེམས་ཅན་གྱི། ། ཐུར་མ་ལྟ་བུར་བརྩམ་པར་གྱིས། ། དེ་བས་མ་འོངས་རྣལ་འབྱོར་ཆེས། ། འདི་ཤེས་བླ་མ་རབ་མཉེས་ཏེ། ། ཡང་དག་འདོད་པས་བླངས་བྱས་ནས། ། སེམས་ནི་དེ་ནས་སྦྱང་བར་བྱ། ། སེམས་ནི་ཀུན་རྟོགས་རྣམ་སྤངས་ནས། ། དེ་སྦྱོར་དེ་ལ་རིག་པ་སྐྱེ། ། རིག་པ་སྐྱེས་ནས་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། ང་གྲུབ་པས་ན་སངས་རྒྱས་དང་། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་དང་གཟུངས་རྣམས་དང་། ། ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་པོ། ། རྗེས་ལས་ཡང་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་ལས་བྱུང་ཕྱིར། ། དེ་བསྒོམས་ཅི་ཕྱིར་དེ་མི་འབྱུང་། ། དེ་བས་རབ་ཏུ་འབད་པ་ཡིས། ། མཆོག་གི་དེ་ཉིད་རབ་གསང་གསང་། །

Therefore, with a one-pointed mind, Gather this perfectly and transmit it To some fortunate individuals of the future Who have previously accumulated the collections. Let them apply themselves to this which brings bliss. One who applies themselves to this Should be known as a true yogi. Even if you have some slight confusion Regarding my conduct or my food, In this very life, your physical aggregates— Your own body—will not remain as they are; The indestructible consciousness Will be fully accomplished as Mahāmudrā. Therefore, with a perfect intellect, You should compose, like a surgical probe for sentient beings Obscured by the darkness of ignorance, The first stage of this tantra, the assembly of all Buddhas— The Great Secret, more secret than the secret, The unsurpassed great scripture—including The means of accomplishment, fire offerings, Various torma offerings, wheels, Summaries, commentaries, Maṇḍala rituals, and so forth. Thus, future great yogis, Having pleased the Guru and understood this, And having received it with authentic longing, Should then train the mind. Having abandoned all conceptual thoughts, Awareness will arise through that application. Once awareness has arisen, I, the Vajra Holder, am accomplished; And through that, the Perfections, the dhāraṇīs, And all the stages of the grounds, the Great Bliss, Will be perfectly accomplished as a consequence. Since everything arises from Great Bliss, Why would it not occur if one meditates on it? Therefore, with great effort, The supreme reality, the most secret of secrets, [should be practiced].

སྨོན་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཐ་ན་འགྲུབ། ། བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབད། ། ཨ་ལ་ལ་ཧོ། ། དེ་ལྟར་རོལ་པའི་གར་བཅས་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ་རྡོ་རྗེའི་གླུ། ། འཁོར་ལོར་བཅས་པས་དེ་ཉིད་གླུ་བླངས་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་དེར། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་སྤྲིན་རྣམས་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཐིམ་པར་གྱུར། ། དགེ་སློང་བླ་མ་གཉིས་བཅས་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་མི་སྣང་གྱུར། ། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་རྒྱབ་ནས་རྒྱང་གྲགས་ལྔ་བཅུ་སོང་བའི་སར། ། པརྦ་ཏ་ཡི་ཕུག་ལ་བརྟེན་ཏེ་སེམས་ཅན་དོན་བྱའི་ཕྱིར། ། འདི་བསྡུས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རྩོམ་དང་སྟོན་སོགས་བྱས། ། དམ་པས་གསོལ་བ་རྒྱ་ཆེན་བཏབ་པས་བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་བྲོད། ། དེར་གནས་འཁོར་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོ་བྱད་གོས་ཟས་ནོར་གྱི་མཛོད། ། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་རྒྱ་ཆེན་སྣ་ཚོགས་འཁོར་ལོ་བྱ་བ་རྣམས། ། ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་མཛོད་སྲུང་གནོད་གནས་ཆེ། ། ཉིན་རེ་ཀཱཪྵཱ་པ་ཎ་བདུན་བརྒྱས་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར། ། དེ་ནས་བླ་མ་ཆེན་པོ་བཱ་ལི་པཱ་དའི་དྲུང་དུ་བགྲོད། ། བདག་གིས་བླ་མ་དེ་ཡང་མཉེས་བྱའི་ཕྱིར་ན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། ། ཅུང་ཟད་བསྡུས་པས་དེ་རུ་བླ་མ་ལ་སོགས་ཀུན། ། མཉེས་པར་བྱས་ཏེ་སྔོན་གནས་བགྲོད་གནས་སྐལ་ལྡན་དོན་འགའ་བྱས། ། དེ་བས་དེ་ལྟར་ཀུན་གྱིས་གཏམ་རྒྱུད་རྒྱས་བར་ཤེས་བྱས་ཏེ། ། མཁས་པའི་གཟུ་བོ་དམ་པ་ཐབས་ཀུན་གྱིས་ནི་མཉེས་བྱ་སྟེ། ། དེ་ཡི་ལུང་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་སོགས་མཉན་དང་བསམ་པར་བྱ། ། དེ་ལ་རབ་བརྟེན་དགོན་སོགས་རབ་ཏུ་བརྟེན་བྱས་རང་གི་སེམས། ། དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཇི་བཞིན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིས། །

Even through aspiration, it is accomplished; therefore, strive intensely in practice. A-la-la-ho! Thus, with a dance of play, the vajra song, like an echo, was sung by the retinue; they praised me, and then dissolved into the expanse of space like clouds vanishing. The monk and the two gurus likewise became invisible. Fifty krośas behind the Vajrāsana, in a cave at Parvata, I remained to benefit sentient beings. I composed this summary, all the treatises, and performed the teachings and so forth. Because the holy ones offered extensive prayers, I was filled with great joy. The residents and their retinues provided a treasury of requisites, clothing, food, and wealth; they prepared various vast offerings and the activities of the wheel. The great Yakṣa Jambhala, who became a bodhisattva of the ten grounds and a guardian of the treasury, constantly provided seven hundred kārpāpaṇa coins every day. Then I went into the presence of the great guru Bālipāda. In order to please that guru, I condensed the sādhana slightly; there, I pleased the guru and all others, and performed some benefit for the fortunate ones of that former abode. Therefore, having learned this extensive narrative from all, the impartial and holy wise should please [the guru] by all means. One should listen to and contemplate the treatises and so forth according to his instructions. Relying firmly upon that, and relying firmly upon the monastery and so forth, by meditating on reality just as it is, one will come to realize it perfectly.

ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཟླ་བ་དྲུག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་འདི་ནི་སུ་ཡིས་བཟློག། བདུད་རྩི་མཆོག་འཐུང་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བའི་གནས། ། སེམས་ཅན་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་བདེ་གཤེགས་ཀུན་གྱིས་བསྔགས། ། དེའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ས་བོན་ཉམས་བྱས་ཏེ། ། འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་པད་བཞིན་རྟག་ཏུ་གནས། ། དེ་རུ་མ་ཐོབ་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་ཡང་དག་མྱོང་བ་ཡིས། ། འབྲས་བུ་སྨིན་བྱེད་སྔགས་པའི་ཡིད་ལ་ཡང་དག་འབྱུང་བ་ཡི། ། དངོས་གྲུབ་རྒྱ་ཆེན་ཐོབ་ནས་གང་གཱའི་བྱེ་སྙེད་དཔག་མེད་ཀྱི། ། འཁོར་གྱིས་བསྐོར་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བགྲོད། ། དེ་བས་ཆུ་འཁོར་དྲག་པོ་ཁར་ལྷུང་ལྟར། ། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད། ། རིམ་པར་སྔོན་བཞིན་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། དལ་འབྱོར་ལུས་འདི་ཤིན་ཏུ་གཡོ་སླ་བས། ། ཇི་ལྟར་རླུང་གིས་མར་མེ་གསོད་པ་ལྟར། ། སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་མི་སྡོད་དུས་འདའ་བྱེད། ། དེ་བས་འདིར་ནི་ཆུད་གསན་མི་བྱ་སྟེ། ། དངོས་ཀུན་དེ་ཉིད་མཆོག་ཆེན་རབ་བསྒོམ་བྱ། ། དེ་ཉིད་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་བློ་ངེས་པས། ། ཇི་སྐད་བཤད་བཞིན་རབ་ཏུ་འགྱུར་བས་ན། ། སེམས་ནི་ཡང་དག་བརྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས། ། བདག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། ། གང་གི་ཕྱིར་ན་འདི་ནི་གསང་བས་ན། ། བདག་གིས་གསལ་བར་མ་བྱས་ཅི་ཡོད་པ། ། དེས་ན་དེ་ཤེས་བླ་མ་ཡང་དག་པར། ། མཉེས་བྱས་དེ་ཉིད་འདོད་པས་ཡང་དག་ལོང་། ། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་ཡང་དག་སྤྱོད་པ་ལ། ། སྙིང་པོའི་སྙིང་པོ་འབྲས་གསོལ་ཡང་དག་(སྤྱོང་,སྦྱོང་)། །

Who can turn back this attainment of enlightenment in just six months in this very life? This drinking of the supreme nectar is a state honored by all sentient beings. Such a being is praised by Vajradhara and all the Sugatas. Therefore, having destroyed the seeds of all perverse obscurations, one remains forever unstained by the faults of cyclic existence, like a lotus. Even if this is not attained now, through authentic experience in other successive lives, the vast siddhis will arise in the mind of the mantra practitioner, ripening the fruit. Surrounded by an immeasurable retinue as numerous as the sands of the Ganges, one will traverse all the world systems. Therefore, like falling into a violent whirlpool, generate diligence of body, speech, and mind. Practice the stages of accomplishment just as before. Since this body of leisure and endowment is so easily disturbed, it passes away without staying for even a moment, just as the wind extinguishes a lamp. Therefore, do not let this go to waste here; meditate thoroughly on the supreme reality of all things. Since the mind becomes certain in this conduct of reality, and since it will transform exactly as explained, I pray to all sentient beings: "May you firmly rely upon the mind!" Because this is secret, I have not made it clear; whatever exists, therefore, those who desire reality should correctly receive it by pleasing the authentic guru. This is the quintessence of the essence, the authentic purification of the fruit for those who practice the conduct of yoga.

མཐའ་ཡི་ཕར་སོན་བླ་ཆེན་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་གཏེར། ། དེ་ལས་འདི་ནི་ཡང་དག་ཞལ་རྙེད་བྱས། ། དེ་བས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རྣམས་ནི། ། མི་འཚམ་པར་ནི་སྣང་ཡང་ཉི་མའི་དཔེས། ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པས་ན། ། རྣལ་འབྱོར་འགས་ནི་ཤིན་ཏུ་འབད་དགོས་སོ། ། ཐེ་ཚོམ་སོམ་ཉི་མེད་པར་དད་པ་ཡིས། ། འདི་དོན་གྲུབ་པས་ཡང་དག་བླང་བྱས་ནས། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་རུང་། ། དཔྱད་པས་བདག་ལ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེ། ། ཆུ་གཙང་ནང་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར། ། འབྱུང་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་བྱེད་ཅིག། འདི་ནི་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་མན་ངག་ལས། ། བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཡང་དག་རབ་བསྟེན་དང་། ། རང་གི་བསོད་ནམས་ཚོགས་ནི་སྔོན་བསྐྱེད་པས། ། རྟོགས་པར་རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་རྟོགས་པར། ། བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་མི་ཡིས་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་པར། ། འདི་ནི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་འདི་དོན་མ་རྟོགས་ན། ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་དེ་ལ་མི་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སུ། ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་ཡི་གཟུགས། ། ཡོངས་སུ་དག་སྐུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ། ། དཔལ་ལྡན་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་རིམ་གཉིས་འདིས། ། སྡུག་བསྔལ་ལམ་བཅས་བསྐལ་པ་གསུམ་དུ་ཡང་། ། རང་གི་རྗེས་མཐུན་བྱང་ཆུབ་བླ་དང་བཅས། ། ཐོབ་ནས་དེ་བདེ་ཅུང་ཙམ་རབ་ཚོགས་པ། ། རྣལ་འབྱོར་དེ་ཡིས་ཅི་ཕྱིར་དེ་མི་སྒོམ། ། དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་། ། དྲན་པའི་བློ་ཡིས་གོང་གི་རིམ་པ་ལྟར། ། ཡིད་དགའི་གནས་བརྟེན་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་མཆོག། ལམ་འདི་བསྒོམ་པར་བྱ་(འ་,བ་)ཁོ་ནའོ། །

The Great Guru, who has reached the far shore and is a treasury of all qualities without exception—from him I have truly received this. Therefore, although the meanings of the Mahāyoga Tantras may appear inconsistent, like the example of the sun, they are capable of accomplishing the welfare of oneself and others; thus, some yogis must exert themselves intensely. Without doubt or hesitation, and with faith, having correctly adopted this meaning and accomplished its purpose, one should repeatedly examine it with insight. Through such analysis, the great non-dual wisdom will arise within oneself, like the maṇḍala of the moon in clear water. Do not entertain doubt regarding this future occurrence. This is from the pith instructions on the naturally established state. Through properly relying on the lineage gurus and having previously generated a collection of merit, realization will be attained. Without realizing this, people of little merit will not realize it even in immeasurable eons. If this meaning is not realized, one cannot be called a "Mahāyoga" practitioner. Having understood it in this way, the Great Perfection is the universal form of wisdom, the completely pure body of the Great Vajradhara, the glorious essence of all. By means of these two stages, even if one were to follow the path of suffering for three eons, one would eventually attain the supreme enlightenment that accords with one's own nature. Once that bliss is slightly gathered, why would a yogi not meditate upon it? With faith, diligence, meditative concentration, insight, and the faculty of mindfulness, according to the stages mentioned above, one should rely on a joyful place and meditate solely upon this path of the supreme Samantabhadra.

དེ་ལྟར་ཞལ་གྱི་ལུང་བསྡུས་ལས་བྱུང་དགེ་བ་དྲི་མེད་པ། ། ཁ་བ་ཟླ་བའི་འོད་ལྟར་རབ་ཏུ་དཀར་བ་དེ་ཡིས་ནི། ། འདི་དོན་མ་འོངས་འགྲོ་བ་སྐལ་ལྡན་དགའ་དང་ཕྲད་གྱུར་ནས། ། རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པས་ལེན་ཅིང་འདི་མཆོག་རབ་བསྒོམ་ཤོག། བླུགས་དང་གཏོར་དང་དག་པར་བྱས་པས་སློབ་དཔོན་ཆེར་འགྱུར་ཏེ། ། ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་འཛིན་གཞན་རྣམས་རྒྱུད་ཀུན་ལ་སྦྱོར་བའི། ། དང་པོའི་རིམ་པ་རབ་རྟོགས་དྲི་མ་རྣམས་ནི་དག་བྱས་ཏེ། ། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྣོད་དུ་རུང་བར་རྣལ་འབྱོར་དེ་འགྱུར་ཤོག། སྙིང་རྗེ་ལྡན་པའི་བླ་མའི་ཞབས་ལ་གུས་པར་རབ་ལྡན་པས། ། རི་བོང་འཛིན་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་རབ་ཏུ་སྨིན་བྱས་ཏེ། ། ཞིང་དག་བྱས་པས་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་སོགས་དོན་དུ་རབ་རྟོགས་ནས། ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་འགྲོ་བར་ཤོག། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱིན་བརླབས་རྗེ་བཙུན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིས། ། དགའ་བ་རྙེད་པས་ཆོས་ཀུན་དག་པའི་ངོ་བོ་ཆེན་པོ་མཆོག། ཇི་བཞིན་གནས་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བཅུ་དྲུག་ཐིག་ལེ་ཆ། ། ངལ་སོ་ལས་ཐོབ་མན་ངག་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་རྙེད་པར་ཤོག། དེ་རྙེད་དེ་ལ་སེམས་ནི་ཡང་དག་རབ་ཏུ་མགུ་གྱུར་ནས། ། མགྲིན་པ་དམའ་བས་བརྟགས་ནས་རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཡང་དག་ཐོབ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་དཔག་མེད་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། ། ཁམས་གསུམ་བཀང་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲིད་ལས་སྒྲོལ་བར་ཤོག། རིམ་པ་གཉིས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་ལུང་། །

By the stainless virtue arising from this Oral Tradition of Mañjuśrī (Mañjuśrī-mukhāgama), which is as pure and white as the light of the snow-moon, may fortunate beings of the future encounter the meaning of this work. May they receive it with profound, clear faith and meditate upon this supreme excellence. By pouring, scattering, and purifying, may one become a great master who upholds the tantras of all and applies them to the continuums of others. Having thoroughly realized the first stage and purified all stains, may that yogi become a fit vessel for the illusory wisdom (jñāna-māyā). With devotion at the feet of the compassionate Guru, and having fully ripened one’s own continuum in the form of the "Hare-holder" (the Moon), may one purify the field and realize all phenomena as being like illusions and so forth. May one proceed like the four immeasurables, such as loving-kindness, for the sake of all sentient beings. Through the blessings of the co-emergent, the venerable Great Compassionate One, may one find joy in the supreme, great essence of the purity of all phenomena. May one find the great pith instructions obtained from resting, which are the sixteen drops of the non-deceptive reality as it abides. Having found that, may the mind become perfectly delighted. With a lowered throat, having examined, may one truly attain the dharmakāya of self-awareness. With body, speech, mind, and immeasurable emanated forms, may one fill the three realms and liberate all sentient beings from cyclic existence. This concludes "Meditating on the Suchness of the Second Stage," the Oral Tradition of the Bodhisattva Mañjughoṣa.

དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལྷ་སངས་རྒྱས་དཔལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ། ཞལ་ནས་ཞལ་དུ་བརྒྱུད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་ཀ་མ་ལ་གུ་ཧྱ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་མངའ་བདག་ལྷ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། ། ། །

Compiled by the great maṇḍala master, the deity Buddhaśrījñānapāda. The oral transmission from mouth to mouth is complete. Translated, edited, and finalized by the great Indian abbot Kamalaguhyapāda and the great Tibetan translator, the sovereign Lha Ye shes rgyal mtshan.