The Ornament for the Glorious Guhyasamāja Tantra

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་གུ་ཧྱ་ས་མཱ་ཛ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། མ་ལུས་མུན་པའི་རྒྱུན་ནི་རྣམ་དག་པ། ། འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་ཁྱད་པར་མ་ལུས་རྒྱུ། ། གང་གི་སྐུ་ནི་ཚད་མའི་རྗེས་འགྲོ་བ། ། ཐམས་ཅད་འདུས་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བརྙེས་དམ་པ་ལ། ། དོན་མེད་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ། ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འགྲེལ། ། རིགས་པས་ཕལ་ཆེར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་དང་རྣམ་དག་པས། ། བླ་མས་རྗེས་གནང་མངོན་གྲུབ་དང་། ། དེ་ལ་བརྙས་པ་དགག་ཕྱིར་དང་། ། རྩོད་པ་ངན་པ་སྤང་ཕྱིར་རོ། ། ལ་ལར་ཚིག་གཞན་དགོད་པ་དང་། ། ལ་ལར་འདྲེས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དང་། ། ལ་ལར་སྔར་མེད་བཅུག་པ་དང་། ། ལ་ལར་ལུང་དང་རིགས་པས་སོ། ། འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་བལྟ་བྱས་ན། ། ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགལ་བ་ཡིན། ། གང་རྨོངས་དེ་ནི་དགག་དོན་དུ། ། ཀུན་ལས་གཅེས་པ་བསྡུ་ཕྱིར་རོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་གཏོགས་པ། ། གང་རྣམས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་བློ། ། གང་རྣམས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་ཚིག། ། ཅིས་ན་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ཡིན། ། ཚད་མ་ལུང་དང་མི་འགལ་བ། ། མཐོང་དང་མ་མཐོང་བ་ཡི་ཚིག། གང་རྣམས་དེ་ནི་མཁས་པས་གཟུང་། ། གཞན་དུ་འདིར་ནི་ཁྱེད་ཅག་སླུ། ། བསྟན་བཅོས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། ། རང་གི་ཚིག་གིས་མི་གནོད་པ། ། དེ་གཟུང་མཐོང་དང་མ་མཐོང་ལ། ། འདི་ནི་རིགས་མཁྱེན་འདོད་ཕྱིར་རོ། ། དམ་པ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐོས་པ་མེད་ན་ཕལ་ཆེར་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་གོ། །

In the language of India: Śrī-guhya-samāja-alaṃkāra-nāma. In the language of Tibet: Dpal gsang ba 'dus pa'i rgyan zhes bya ba (The Ornament of the Glorious Guhyasamāja). Homage to the glorious Mañjuvajra. To him whose stream of darkness is entirely purified, The cause of every excellence for the benefit of beings, Whose body follows the path of valid cognition— To that embodiment of all, I pay homage. In order to generate great purpose in those Who have attained the most subtle excellence, This commentary, which follows wisdom, Is established for the most part through reasoning. Because it is complete and utterly pure, And because the Guru’s authorization has been realized, It is written to refute contempt for it And to abandon base disputes. In some places other words are set forth, In some places through a composite form, In some places by adding what was not there before, And in some places through scripture and reasoning. If one examines many commentaries, They are found to be mutually contradictory. To refute the confusion of those who are deluded, I have gathered the most essential points from all. Except for the Omniscient One, Who could have an unerring intellect? Who could have unerring words? How then could one not be deluded? That which does not contradict valid cognition and scripture, And whose words are consistent with what is seen and unseen— That is what the wise should uphold. Otherwise, you would be deceived here. That which is established by the reasoning of the treatise And is not contradicted by its own words— That should be upheld, for the wise desire To know what is logical regarding the seen and the unseen. Without hearing the subject matter, the purpose, and so forth, Most people will not engage in listening and the rest.

འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེའི་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསེ་རུ་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཁམས་གསུམ་ལ་མི་གནས་པས་འདམ་གྱིས་མ་གོས་པའི་འདམ་སྐྱེས་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ཀྱང་དེ་ཉེས་པས་མི་གོས་པས་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། ། སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་སོ། ། ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོའི་བདག་ཉིད་རིག་གྱུར་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་པའི་རིགས་པས་སོ། ། ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོའི་ནང་དུ་མཐའ་ཡས་པ་སྤྲོ་བ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་གང་བའི་བརྟེན་པའི་ལྷ་དང་། རྟེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མ་ལས། ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དངོས་པོས་མངོན་པར་སྤྲུལ་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ལྡན་པས་དཔལ་ལྡན་ཏེ།

This is the definition of compassion that protects all sentient beings from suffering. Through the power of insight that focuses on the suchness of all phenomena in all their aspects, it does not abide in the nirvāṇa of the rhinoceros-like [pratyekabuddhas] and so forth, nor does it abide in the three realms; thus, it is like a lotus born from the mud but unsullied by it. For the sake of all sentient beings, it remains as long as space and for as long as saṃsāra exists, yet it is not defiled by faults; this is non-abiding nirvāṇa. As it is said: "Through insight, one does not abide in existence; through compassion, one does not abide in peace." It is the essence of self-knowing awareness, utterly pure and non-dual, the nature of the dharmadhātu, the unwavering awareness of the individual identity. According to the reasoning: "I prostrate to the dharmakāya, which is the awareness of the individual identity." It is the essence of the supported deities and the supporting maṇḍala, which perfectly arise from the stainless samādhi of the nature of insight and method, radiating infinitely within each and every subtle atom, manifesting the entities of all the stable and moving worlds of the ten directions. As the Āryaratnapradīpa states: "Just like the divisions of subtle atoms, the nature of all world-systems is manifested as actual entities." It is glorious, possessing the complete perfection of the ten perfections and the full completion of the accumulations of merit and primordial wisdom.

སྦྱིན་སོགས་རྣམ་བཅུ་དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་ཚུལ། ། ལམ་ལ་ཡང་དག་ཏུ་ནི་གནས་པར་བགྱི། ། ཞེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བསེ་རུ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཐུགས་དང་གསུང་དང་སྐུའི་གསང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པ། ། གང་ཕྱིར་ཆོས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་པའི་རིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པས་ཀྱང་གསང་བ་འདུས་པ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གསང་བ་སྟེ། ། འདུས་པ་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། ། ཅེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བཤད་པས་སོ། ། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དང་དེ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་ཡང་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་ལམ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཤེས་པ་འགྲོ་སྐྱོབ་ལ། ། ཐར་པ་མཆོག་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད། ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར། ། ཐར་པ་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་གཞན། ། ཞེས་ཏེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ། ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལམ་མོ། ། དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དབང་བསྐུར་བ་དང་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་གསང་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐུགས་དང་གསུང་དང་སྐུ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོའི་བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བགེགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །

"By means of the ten white qualities, such as generosity and the rest, one should abide perfectly upon the path." Thus it is said. It is not the domain of the rhinoceros-like [pratyekabuddhas] and others, because it is the nature of the dharmakāya, sambhogakāya, and nirmāṇakāya, and because it is the secret of mind, speech, and body. "Since there are no phenomena whatsoever that exist apart from the dharmadhātu," according to this reasoning, all Tathāgatas are gathered into one by the very essence of the dharmadhātu; thus it is the Guhyasamāja. As it is explained in the Explanatory Tantra: "The three—body, speech, and mind—are the secrets; their gathering is said to be the 'assembly'." In order to care for various disciples to be trained, although [the Buddha] is free from all conceptualization, he teaches the Dharma comprised within the three vehicles by means of various sounds, emanations, paths, miracles, and so forth. "Knowing that very reality protects beings; supreme liberation is of three kinds. Because it is certain that [liberation] does not occur without it, any other apparent liberation is [merely] that." Thus, it is Samantabhadra who has become the fruit. The cause for realizing that is the path, characterized by the three samādhis. The cooperative causes for that are the conferral of empowerment, the vidyā-vrata, the samaya, and so forth; the reason for granting the secrets and so on is the maṇḍala of the drawing, which is the master of all—mind, speech, and body. Furthermore, the collection of activities is for the purpose of pacifying obstacles and hindrances that create interruptions.

གསུམ་པོ་འདིར་མ་བསྡུས་པ་དེ་དག་བསྟན་པ་དང་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། དགོས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་གཞན་ལ་སྟོན་པར་འདོད་པས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ། ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད། ། ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་ཅན། ། དེ་འཆད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། ། ལུང་དང་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱོད་པས། ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོགས། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ། གཞན་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ནི། ། གོམས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། ། ནོར་བུ་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས། ། དེ་རིག་པ་རྣམས་རྗེས་དཔག་མིན། ། ཞེས་པའི་རིགས་པས་སོ། ། གུས་པས་ཡུན་རིང་པོར་བར་མེད་པར་གོམས་པ་ལས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ། རྣམ་རྟོག་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས། ། དོན་གསལ་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་པས་གསལ་བར་སྣང་བ་རྟོག་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་འཁོར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། སྐྱོབ་པ་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་། ། ཚོགས་སད་པ་ཡི་ནུས་པ་ལས། ། བསྟན་པ་ཡང་དག་སྐོར་བར་བྱེད། ། ཅེས་པས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། ། ཡང་ན། དེ་མི་རིག་དང་རྣམ་པ་མེད། ། རྟོག་བྲལ་དེ་ནས་བྱ་བ་མེད། ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལྟར་སྣང་སྟོན། ། ཞེས་ཏེ།

That which is not included within these three but is necessary to demonstrate to the teacher and to inspire the audience is the subject matter (abhidheya). The purpose (prayojana) is that, possessing compassion and desiring to teach others, one realizes [the truth] through the stages of hearing, reflection, and meditation. As the Pramāṇavārttika states: "The Compassionate One, in order to eliminate suffering, Applies himself to the means. The means and their source are hidden; To explain them is difficult. Through investigation by means of scripture and reasoning, The cause of suffering is thoroughly understood." Thus, that very subject matter is established by valid cognition and scripture. For it is said: "That which cannot be shown to others Arises only from cultivation, Like the knowledge of jewels, silver, and so forth; The knowledge of those [who know them] is not inference." This is the reasoning. Through respectful, uninterrupted cultivation over a long period, it is realized directly. As it is said: "From the association with conceptual thought, The clear appearance of the object does not exist." Thus, the yogi is free from all conceptualization regarding the clear appearance. Furthermore: "By the application of the turning wheel, Even without effort, the Protector Causes the teaching to turn correctly Through the power of the awakened assembly." This indicates that it is without cause and spontaneously accomplished. Alternatively: "It is without ignorance and without aspects; Free from conceptualization, it is then without activity; It displays liberation as it appears."

དགེ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་བྱུང་བ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་པའི་ལུང་གིས་ཏེ། སྙིང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་པས་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མར་གྱུར་པའི་བདེན་པའོ། ། གསུང་གཅིག་ཏུ་ནི་གསུངས་མོད་ཀྱི། ། དུ་མ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་མཚོན། ། ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ཇི་བཞིན་དུ། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་གསུང་ནི་རྗོད་པར་བྱེད། ཅེས་གསུངས་སོ། ། གདུལ་བྱའི་མོས་པས་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ནི་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐད་སྣ་ཚོགས་དང་སྤྲུལ་པ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་དང་ལམ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། གང་དང་གང་གི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། ། ལུས་ཅན་འདུལ་བའི་སྣོད་དུ་འགྱུར། ། དེ་དེ་སྙིང་རྗེའི་དབང་སོན་པས། ། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་སྟོན། ། ཞེས་སོ། ། གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྣོད་ཇི་ལྟ་བར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་དེའི་དངོས་ཀྱི་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐྱོབ་པས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གཟིགས་གསུང་། ། འབྲས་མེད་ཕྱིར་ན་རྫུན་མི་གསུང་། ། ཐུགས་བརྩེ་ལྡན་ཕྱིར་གཞན་དོན་ཡང་། ། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཕྱིར་ཚད་ཡིན་ཡང་ན་སྐྱོབ། ། བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་མཛད་ཡིན། ། ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་སོ། ། མགོན་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་པ་འབྲས་བུ་ཡིན། ། ཞེས་བརྗོད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །

Having actualized the pure mundane wisdom that arises subsequent to the supramundane wisdom of virtuous mundane states, the Blessed One teaches the Dharma. This is according to the scriptural authority: "The Blessed One teaches the Dharma." Because he is the embodiment of compassion, he has become a valid authority through the non-deceptiveness of his individual realization of reality in all its aspects. As it is said: "Though spoken in a single voice, It is perceived as many." And from the Āryaratnolka: "Just as all the sounds of the world, He utters them in a single instant." The manifestation [of the teaching] according to the inclinations of those to be trained occurs through various languages, emanations, miracles, paths, and so forth, by the power of his own aspirations. As it is said: "In whatever form Becomes a vessel for training embodied beings, That very form, having come under the power of compassion, Is shown by the one whose nature is compassion." Furthermore, the purpose of teaching others is to lead them to actualize those [truths] through the stages of hearing and so forth, according to their respective capacities, for no other purpose is possible. As stated in the Pramāṇavārttika: "The Protector saw the path himself and spoke it; He does not speak falsely, for it would be fruitless. Because he possesses compassion, he also acts for the sake of others, Engaging in all undertakings for that purpose. Therefore, he is a valid authority, or rather, a Protector; He is the one who teaches the Four Truths." And because it is also said: "O Protector, your benefit for others is the fruit."

དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་བསྟན་པའི་ཆོས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་གྲགས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་། སྐྱེས་བུའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟག་གོ། ། གང་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། འབྲེལ་པ་དང་ནི་རྗེས་མཐུན་ཐབས། ། སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་རྗོད་བྱེད་ངག། ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དབང་བྱས་ཡིན། ། དེ་ལས་གཞན་དུ་དབང་བྱས་མིན། ། ཞེས་སོ། ། འདི་ཉིད་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ཏུ་རིགས་ཏེ་འདི་ཉིད་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་བསྟན་ལ། འདིའི་འགྲེལ་བར་འབྲེལ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་དང་། སྐྱེས་བུའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཆོས་ནི་མ་བསྟན་པར། ། ཞེས་སོ། ། འགྲེལ་བཤད་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་དང་། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སོ། ། དེའི་དགོས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའོ། ། དེ་དག་གི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ནི་མ་གྲུབ་པས་སོ། ། འདི་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་ཟུང་ཤིག། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་དབང་བསྐུར་རོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གིས་སོ། །

Its expressive medium is this very tantra renowned as the Glorious Guhyasamāja, which appears in the nature of the verbal informative intimation of the taught Dharma. This is thoroughly examined by way of those who possess realization regarding the objects of direct perception and so forth, in accordance with the Dharma of the treatises, and by way of expressing the single condensed meaning, the means of accomplishment, and the purpose of the person. As it is said in the Pramāṇavārttika: "Having thoroughly examined the speech that expresses the purpose of the person, along with the connection and the concordant means, it is [the subject] under consideration; otherwise, it is not." This is appropriate as a verse from the Pramāṇavārttika, for it shows what the meaning of the treatise is. In its commentary, it states: "The connection, the concordant means, and the expression of the purpose of the person," and: "Without showing the Dharma of the treatise..." Furthermore, other commentaries state: "The expression of those [factors]—the connection, the concordant means, and the purpose of the person—taken as a disjunctive compound." Its purpose is also the realization of the subject matter. The relationship between those means and the entity arising from the means is the "connection," for nothing else is established. Keep all of this in mind. "O son of noble family, you are the suchness of the samaya of all the Tathāgatas; you are empowered as the wheel of the King, the Sovereign of the Dharma of all the Tathāgatas"—this is the meaning of the words.

བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་འདིར་ཡང་སྟོན་པ་དང་འཁོར་དང་སྡུད་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་འདྲ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་རིམ་པའི་དགོས་པས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ། ཚུལ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་གྱུར་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། ། དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། ། ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། ། ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། ། ཅེས་པས་འདི་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། འདིས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ། དེའི་དགོས་པ་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་དེའི་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཡང་དགོས་པ་རྣམས་ནི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འཕངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། ། དད་ལྡན་འཇུག་པ་ཡན་ལག་ཏུ། ། སྟོན་པ་དང་ནི་འཁོར་དབང་པོ། ། ཡུལ་དང་དུས་དག་ངེས་བསྟན་པ། ། རང་ཉིད་ཚད་མར་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྡུད་པ་པོ། ། ཡུལ་དང་དུས་ནི་ཉེར་མཚོན་དང་། ། དབང་པོ་དང་བཅས་སྨྲས་པ་ན། ། ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚིག་ཕྲད་དག། ཐོས་པ་ལ་སོགས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། ། ཞར་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པས་སོ། །

The Blessed One is Vajradharma. In this tantra, although the teacher, the retinue, and the compiler are similar in terms of their fruition, they are inconceivable. Thus, for the purpose of the stages of acting for the benefit of others as an omniscient one, and in order to attract those to be trained, and because it is not the domain of bodhisattvas who are diligently engaged in other systems, [he is Vajradharma]. The transformed consciousness of conceptual thought and so forth is the essence of the discriminating wisdom (pratyavekṣaṇā-jñāna), the suchness (tattva) of all phenomena. As it is said: "This [body] possessing the thirty-two marks And the nature of the eighty minor signs, For the sake of the Mahāyāna enjoyment, Is held to be the Sage’s Saṃbhogakāya." Because this compiler summarizes the nature of the Saṃbhogakāya with such characteristics, what is implied by implication is the phrase "Thus have I heard" and so forth. By this, the expressive words, their purpose, the connection, the subject matter, its purpose, and the ultimate purpose are implied as the branches for engaging those who listen and so forth. As the master Dignāga said: "For the sake of engaging the faithful, The teacher, the retinue, the sense faculties, The object, and the time are definitely shown, In order to establish oneself as an authority. In the world, when the compiler Indicates the object and time, And speaks together with the sense faculties, It follows as being an authority. All these are the particles of speech Proclaimed as 'heard' and so forth; This is what is known as the incidental."

དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང་། ། ཚིག་དོན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱོར་བཅས། ། བརྒལ་ལན་བཅས་པས་བསྙད་པར་བྱ། ། མདོ་དོན་སྨྲ་བར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་བརྗོད་དེ། དེར་དགོས་པ་དང་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། མངོན་རྟོགས་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། ། རྒྱུད་དུ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ། ། རང་དབང་ཞུགས་པས་གྲུབ་མེད་ཕྱིར། ། དེར་དཀྲུགས་བསྟན་པས་དྲི་མ་མེད། ། འབྲས་བུ་མཐོང་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ། ། དོན་གཉེར་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། ། དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བས་གླེང་གཞི་ཡི། ། ལེའུར་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་བསྟན། ། དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་འདོད་པ་ལ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པར། ། དེ་རིགས་དབྱེ་བས་རྣམ་དྲུག་ཏུ། ། ལེའུ་གཉིས་པས་བསྟན་པ་ཡིན། ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་དེ་ཡི་སེམས། ། དེ་ཡང་ཆོས་དབྱིངས་ང་རྒྱལ་དང་། ། དེ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་དོན་དུ། ། སླར་ཡང་གསུམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན། ། དབང་བསྐུར་མེད་པར་གྲུབ་མིན་དང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་མེད་ནའང་གྲུབ་མིན་ཏེ། ། འདི་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། ། བཞི་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན། ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་དབང་བསྐུར་ལ། ། དམ་ཚིག་སྡོམ་པའང་བརྗོད་བྱ་ཞེས། ། དེ་ཉིད་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། ལེའུ་ལྔ་པར་གསུངས་པ་ཡིན། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་། ། རྗེས་ཆགས་མཆོད་དག་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཐ་མི་དད་སོགས་རྟོགས་དོན་དུ། ། ལེའུ་དྲུག་པ་གསུངས་པ་ཡིན། ། ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་ཡིས། ། འདོད་ཀུན་ལོངས་སྤྱོད་བསྟེན་པས་ན། ། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། ། འདི་ལ་སོགས་པ་བདུན་པར་གསུངས། །

"The purpose, the summarized meaning, the meaning of the words, the connections, and the refutations and responses should be explained. Those who wish to explain the meaning of a sūtra [should do so in this way]," as stated in the Vyākhyāyukti. In that context, the purpose, the summarized meaning, and so forth, should also be stated. "The tantra is taught in four parts through the divisions of the clear realizations and so on. Because it is not established [as a coherent whole] if one enters [it] independently, it is stainless because it is taught in a scrambled order. Seeing the result itself, those who seek the result will engage in the cause. Therefore, the Victor taught the result and so forth in the chapter on the introductory narrative (nidāna). For those who desire its cause, the bodhicitta is the cause; that is taught in the second chapter through its sixfold division of types. For the sake of realizing emptiness, that mind, and the pride of the dharmadhātu and so forth, the third chapter is taught. Because accomplishment is not achieved without empowerment, nor is it achieved without a maṇḍala, and for the sake of realizing such things, the fourth chapter is thoroughly taught. Regarding the empowerment in the maṇḍala, the samayas and vows are also to be explained; this was spoken by the knowers of reality in the fifth chapter. For the sake of realizing the non-duality of the vajra body, speech, and mind, and the yoga of passion and offerings, the sixth chapter was spoken. By those endowed with insight and compassion, by enjoying all desired objects, enlightenment is attained for the sake of beings; this and so forth was spoken in the seventh chapter."

རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་རྗེས་མཐུན་ཕྱིར། ། རིག་མ་སྦྱང་བར་བྱ་དོན་དུ། ། རྣམ་སྣང་སོགས་ཀྱིས་བྱིན་བརླབས་པའི། ། དོན་དུ་བརྒྱད་པ་བསྟན་པ་ཡིན། ། ལྔ་པ་དམ་ཚིག་བརྗོད་པ་ལ། ། འདི་ལ་གང་ཞིག་ལོག་རྟོགས་པ། ། དེ་ནི་འདི་ཡིས་སྤོང་བྱེད་པས། ། དེ་ཡང་ལེའུ་དགུ་པར་དཀྲོལ། ། བཅུ་པར་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པས། ། རིག་མ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ། དྲག་པོ་ཞིང་སོགས་བསྒྲུབ་སོགས་དང་། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་བོན་གསུང་། ། ལྷ་ཡི་གཟུགས་ནི་གྲུབ་པ་ཡི། ། རྒྱུ་རུ་ཡི་གེ་གསུམ་རྣམས་དང་། ། སྙིང་རྗེ་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་གྱི། ། ཧོ་གཉིས་བཅུ་གཅིག་པར་བརྗོད་དོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་། ། བྱིན་བརླབས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། ། བརྩོན་འགྲུས་ལྔ་ཡི་ཕན་ཡོན་སོགས། ། བཅུ་གཉིས་པ་རུ་ཡང་དག་བསྒྲགས། ། སྔགས་བཟླས་དེ་ཡི་དོན་སོགས་དང་། ། རྟག་པ་ལ་སོགས་ཁ་དོག་དང་། ། མཚོན་སོགས་ངེས་དང་ཞི་སོགས་ལས། ། བཅུ་གསུམ་པ་རུ་སྟོན་པར་བྱེད། ། ཞི་སོགས་དོན་དུ་སྔགས་ཀྱི་ནི། ། དྲག་པོའི་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་སྒྲུབ་དོན་དུ། ། སྤྱན་སོགས་བཅུ་བཞི་པ་རུ་བསྟན། ། རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་རྗེས་མཐུན་ཕྱིར། ། རིག་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་ནི། ། དབང་བསྐུར་ལ་སོགས་ངེས་པ་ཀུན། ། གྲུབ་པའི་དོན་དུ་བཅོ་ལྔ་པའོ། ། སྐུ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་རྣམས་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། ། རྫས་སོགས་སྒྲུབ་ཐབས་ཡང་དག་པར། ། བཅུ་དྲུག་པ་རུ་བསྟན་པ་ཡིན། ། དམ་ཚིག་བསྲུང་དང་བྱང་ཆུབ་ལ། ། བསེ་རུ་ལ་སོགས་ཚུལ་ངེས་པ། ། སྟོན་པ་རྒྱལ་བས་མདོར་བསྡུས་པ། །

In order to conform to the conduct of awareness, for the purpose of purifying the consort, the eighth chapter is taught for the sake of the blessings of Vairocana and the others. Regarding the explanation of the fifth, the samaya: whatever misconceptions exist therein are abandoned by this; that too is elucidated in the ninth chapter. In the tenth, through the examination and so forth, the blessing of the consort, the accomplishment of the wrathful field and so forth, and the seed-syllables of the Vajra Holder are spoken. The three syllables as the cause for the accomplishment of the deity’s form, and the two hos of the nature of compassion and insight, are stated in the eleventh. The vajras of body, speech, and mind, the request for blessings, and the benefits of the five types of diligence and so forth are correctly proclaimed in the twelfth. The recitation of mantra, its meaning and so forth, the colors of the permanent [deities] and so forth, the determination of weapons and so forth, and the activities of pacification and so forth are taught in the thirteenth. For the sake of pacification and so forth, the fierce accomplishment of mantra and so forth, and for the sake of the yogi’s accomplishment, Locanā and the others are taught in the fourteenth. In order to conform to the conduct of awareness, the method for accomplishing awareness, and all the certainties regarding empowerment and so forth, the fifteenth is for the purpose of accomplishment. The deities of the maṇḍala of the body and so forth, the yogi’s conduct, and the authentic methods for accomplishing substances and so forth are taught in the sixteenth. Regarding the protection of the samaya and awakening, the Teacher, the Victorious One, has briefly shown the certainties of the rhinoceros-like [pratyekabuddha] and other ways.

བཅུ་བདུན་པ་རུ་བསྟན་པ་མཛད། ། ཟབ་པར་བརྗོད་དོན་སྤྲོས་པ་དང་། ། རྩ་བར་མ་སྨྲས་བརྗོད་དོན་དུ། ། རྒྱུད་ནི་ཕྱི་མའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་རུ་འདོད། ། (འཆང་,འཆད་)པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོས་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་བཤད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུས་པས་བརྗོད་པའི་དོན་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ། སྐབས་ཇི་ལྟ་བར་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་པ་ནི་གཞོན་ནུ་མའི་དགའ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གཞན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་རྣམ་པས་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་པའོ། ། བདག་གིས་ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པའོ། ། ཐོས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་རྟོགས་པ་སྟེ། མཐོང་ཞིང་ཐོས་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བརྗོད་པས་སོ། ། ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཆད་པ་པོ་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་བདུད་རྩི་ཉན་པ་ལ་ཚིམ་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསན་ན་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསླབ་པའི་དོན་དུ་ཐོས་པ་སྨོས་སོ། ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདིར་འཆད་པ་ནི་གཞན་དག་སྟེ་སྣང་བར་བྱེད་པར་འདོད་པས་མུན་པ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་སྡུད་པ་པོ་གཟུང་བར་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་པས་གཟུང་བར་མི་འོས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །

It was taught in the seventeenth [chapter]. Regarding the meaning of the profound expression and the elaborations, and for the purpose of expressing the meaning not previously stated in the root [tantra], it is held that the eighteenth chapter is in the manner of a subsequent tantra. In order that the speaker and the listener may easily understand the explanation, and because the meaning of the words expressed in brief would not be properly realized through an explanation of the literal meaning and so forth, it shall be explained according to the context. In that regard, "Thus" (evam) refers to the fact that the essence of the specific characteristic of self-knowing awareness, in the manner of a young maiden’s joy, cannot be shown to others; therefore, the expression in terms of a general appearance is the summary of the tantra’s meaning. "By me" (mayā) refers to what was heard directly. "Heard" (śruta) refers to realization through the stages of hearing, reflecting, and meditating, as it is stated in the Subsequent Tantra: "Having seen, heard, and understood." Although it is understood, because it is free from the foundational consciousness (ālayavijñāna), one is without pride. Having generated the perception of the Teacher toward the speaker, one is insatiable in hearing the nectar of the precious Dharma. Thus, the word "heard" is mentioned for the purpose of training, showing that if even the Bodhisattvas, Mahāsattvas, and all Buddhas listen, what need is there to mention others? To exclude those who have not understood, the explanation here is for others who, desiring to illuminate, would instead create darkness—like those who wish to be accepted as compilers but are shown to be unworthy of being accepted.

དེ་ཉིད་དུ་དོན་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོ་ངེས་པར་བྱས་པར་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་གང་ལས་གང་དུ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་བདག་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཐོབ་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་བ་དང་། མདོ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་དཀོན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྔར་བྱུང་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའི་ཚིག་གིས་སོ། ། མ་འོངས་པས་ཀྱང་འདི་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ནི། འཇོམས་པའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད། ། ཉོན་མོངས་བདུད་ལ་སོགས་འཇོམས་པས། ། ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་དེ་འཇོམས་ཕྱིར། ། དེ་ཕྱིར་ཤེས་རབ་བཅོམ་པར་བཤད། ། ཅེས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕུང་པོ་དང་འཆི་བདག་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། ། སྙན་དང་དཔལ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། ། བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྡན་པ། ། དྲུག་ལ་སྐལ་ལྡན་ཞེས་ནི་ཐོས། ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་རྣམས་ནི། ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་ལ་བསྟེན་འཇུག་ཡིན། ། དེས་ན་གཞན་དུ་གཞན་མིན་འདི། ། བཅོམ་ལྡན་བདེ་བར་གཤེགས་པར་འདོད། ། ཅེས་སོ། ། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་དེ་ལ་རྟོག་པ་མ་ལུས་པའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་དེའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

In that very context, the compiler would not be definitively established by the fact that the meaning is complete. If one asks, "At what time, from whom, and where?" it is said: "At one time" means at a single moment. By this, it is shown through the concluding words of the previous passage, such as "I attained the door of inconceivable liberation, have heard much, and this precious sūtra is also rare," that one should also strive in this in the future. Regarding "the Blessed One" (bhagavān): "Because he conquers, he is called 'Bhagavān'; Because he conquers the afflictions, the Māras, and so forth, And because wisdom conquers those afflictions, Therefore, wisdom is explained as 'Bhagavān'." This is because he conquers the afflictions, the aggregates, the Lord of Death, and the Māra of the Son of the Gods. "Power, beautiful form, Fame, glory, wisdom, And the perfection of diligence— These six are known as the 'Fortunate One' (bhagavān). These perfections are found In the Conqueror (jina) alone. Therefore, he is not otherwise; He is held to be the Blessed Sugata." Because he possesses qualities such as the perfection of power and so forth, his nature is the purity of suchness, free from all habitual tendencies of conceptualization. He is the Blessed One of the perfection of power, for he possesses the capacity to accomplish the welfare of both himself and others.

མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུང་ཉིད་ཡིན་པས་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་འདི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་མཐུས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པས་སྙན་པ་མ་ལུས་པའི་ཡང་དག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་པོར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པས་སྙན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་དཔལ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྩོལ་བའོ། ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ་དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་བསྒྲུབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་བཤད་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ།

Mirror-like wisdom is the very source of the other wisdoms; therefore, it is the nature of the Blessed One’s perfect form, for it is the defining characteristic of a single wisdom. The wisdom of equality, through the power of the jewels of qualities such as compassion, possesses the capacity to produce benefit for all wandering beings. By being the perfect basis for all renown without exception, it is the sovereign lord, and thus possesses perfect renown and glory. The wisdom of individual discernment is the perfection of wisdom, characterized by the unerring determination of all phenomena. The wisdom of accomplishment is the exertion of the perfection of wisdom established through the purity of the perfection of diligence. Thus, adorned with these uncommon jewel-like qualities, the Blessed One is the Sugata. He is all of these, and because he has gone to suchness exactly as it is, he is the Tathāgata. Furthermore, because he has realized it correctly and teaches it to others in that same way, he is established by etymological definition as the Tathāgata. Because these [wisdoms] are of a non-dual nature of body, speech, and mind as previously explained, they are the essence, being beyond the reach of the śrāvakas and others. That very essence, by way of the nature of the five wisdoms and the essence of the dharmadhātu, comprehends all phenomena; because it cannot be refuted by either direct perception or inference, it is the vajra.

གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་བསྟན་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། ཞེས་པས། དེ་ཉིད་བཙུན་མོ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པས་བྷ་གའོ། ། དེ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པའི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལས་གསུངས་པ། བྷ་ག་བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཏེ། ། དེས་ན་འདོད་ཆགས་སུན་མི་དབྱུང་། ། དེ་ཉིད་གཞན་ནི་དམ་ཚིག་གསུམ། ། དེ་ཉིད་འདིར་ནི་འདུས་པ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། དེ་རྣམས་སུ་ཞེས་མང་པོའི་ཚིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་དང་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ལ་བརྟེན་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་རྩེ་མོ་ཅན་གཞལ་ཡས་ཁང་ན་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གསུངས་པ། མང་པོའི་ཚིག་ནི་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི། ། ནང་ན་མཐའ་ཡས་འོད་འཕྲོ་མ་ལུས་འགྲོ་བ་ལ། ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཆ་བྱད་དུ་ནི་གྱུར་པ་ཡིན། ། འཁོར་ལོའི་ཚོགས་ནི་རྣམ་པར་བསྟན་པར་འདོད། ། བཞུགས་ཞེས་ཏེ་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་གང་གི་ཚེ་མགུ་བར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ནས་དེ་རུ་བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་སྔར་དང་འབྲེལ་ལོ། ། གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཐོས་ཤེ་ན།

Regarding that which is called the Blessed One, the Great Vajra Holder: it is the teaching free from differentiation. As it is said, "The non-dual perfection of insight, that wisdom is the Tathāgata." Thus, that very [wisdom] is the consort, which is insight, and by the reasoning previously explained, that itself is the bhaga. Furthermore, it is stated in the Vijaya of Non-dual Equality: "The bhaga is the Blessed Buddha; therefore, one should not disparage desire. That itself is the other three samayas; that itself is the assembly here." Regarding the plural term "in those," it refers to the ten powers and other qualities that abide within the source of phenomena (dharmodaya) contained within each of the subtle atoms appearing as all stable and moving entities throughout the infinite world systems of the ten directions. These abide within a celestial palace with a jeweled vajra pinnacle, supported by a variegated lotus and a variegated vajra. This is the assembly of the maṇḍala of the Great Vajra Holder that was taught. As it is said: "The plural term refers to the individual subtle atoms; within them, for the sake of all infinite beings without exception, they appear in the form of the support and the supported. I wish to show the assembly of the wheel." Regarding the word "dwelt": when he captivated the minds of the various disciples with diverse means according to their various inclinations, and at that time they were satisfied, then the connection to what was previously stated—"I heard there"—is established. If one asks, "With whom did he hear it?"

བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་སྟེ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། ། མང་པོའི་ཚིག་ཡིན་པས་བྱེད་པ་པོ་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནོ། ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། ། དོན་དང་སྒྲ་ཡི་བྱེ་བྲག་ལ། ། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་འདོད་མིན་ཏེ། ། དེ་དག་སྔར་ནི་མཐོང་མིན་ཕྱིར། ། སྤྱི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ཞེས་བརྗོད་པས་སོ། ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ། དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དང་བྲལ་བས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ། བདག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་དུ་གསོལ། ། གང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་གཞན་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བས་དོན་གཉིས་རྟོགས་པར་གྱུར་ནས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་དོན་གཉིས་པོ་རྟོགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་སོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཚིག་དང་བྲལ་བའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །

It is inexpressible, meaning that its nature, which is to be personally realized, cannot be expressed. For that very reason, it is inexpressible, because it is not something that can be denoted. Since it is a plural form, the suffix is applied to the agent. As the master Dignāga said: "In the distinction between the object and the sound, The expressed and the expresser are not intended; Because those were not seen before, It is expressed by means of the universal itself." Thus it is said. The essence of the dharmadhātu is the mere imputation of the relationship between the expressed and the expresser. Because it is ultimately free from such conceptualization, and because it is the primary among their great qualities, it was mentioned first. Accordingly, the Āryalaṅkāvatāra-sūtra states: "O Blessed One, please explain to me the Dharma discourse called the 'Essence of the Characteristics of Verbal Conceptualization.' By means of the Blessed One’s analysis of the essence of the characteristics of verbal conceptualization, through the gateway of individual investigation, may I and other bodhisattva mahāsattvas realize the two inexpressible purposes. Having swiftly and perfectly awakened to unsurpassed, true, and complete enlightenment, please act so that all sentient beings may be purified in the realization of those two inexpressible purposes." Thus it is said: "O Son of the Conqueror, the meaning that is free from words is called the meaning of the Buddha’s words."

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡི་གེ་མ་མཐོང་བ་དང་དོན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་སོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་དཔལ་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ལས། ། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་རི་རབ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མཉམ་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དང་མཉམ་པའི་གྲངས་ཞེས་པ་ནི་གྲངས་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། ། གྲངས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཞེས་པ་ནི་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་ངག་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་སྒྲ་ཇི་སྲིད་དུ་ལན་མང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲེས་ཀྱང་མདུན་ན་གནས་པའི་བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཆུབ་པས་ཉུང་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་སྔ་མ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཞི་མཐུན་པ་འགལ་ལོ། ། གང་འཕགས་པ་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། དེའི་མདུན་ན་གནས་པའི་བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དཔག་ཚད་དུ་མའི་ཚད་དུ་ཡོད་པའི་བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་བགྲང་བ་དང་གཞལ་བ་དང་ཚད་ཀྱིས་གྲངས་སུ་བྱས་པ་འདི་ཙམ་ཞེས་བྱེ་མ་རྣམས་ཀྱི་འབྲུ་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྲེས་སོ། ། སླར་ཡང་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བརྒྱུད་པ་རྟོགས་སོ། །

Regarding the dharmadhātu, it is said that "letters are not seen and the meaning is not seen." As it is stated in the Śrī-Guhyatilaka: "By the great lords of the vajra yogins, who are equal in number to the subtle atoms of the space-element of the buddha-fields, which are beyond verbal expression." All of these are indeed buddha-fields. The phrase "equal in number to the subtle atoms of those Mount Merus" refers to a vast number. The expression "inexpressible by numbers, even inexpressible by numbers" refers to "incalculable upon incalculable," and so forth. Because the meaning of the subsequent words is so extensive, even if one were to repeatedly multiply the specific numerical terms "inexpressible by numbers, even inexpressible by numbers" as many times as possible, they would only equal the amount of a heap of sand placed before one; since this is so small, it is contradictory for it to share a common locus with the former meaning of the words. As stated in the Ārya-Ghanavyūha: "In front of that, there is a great heap of sand, many yojanas in extent; this heap of sand, which has been counted, measured, and quantified, is expressed as being 'inexpressible by grains of sand, even inexpressible by grains of sand' in such a manner." Furthermore, it is stated in this very text: "One realizes the succession of the appearance of buddhas, as many as are inexpressible."

དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་སོ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྲིད་པ་དང་མཉམ་པར་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་སོ། ། དོན་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་དོན་གཞན་མི་སྲིད་པས་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞི་མི་མཐུན་ན་ཡང་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་དཔའ་སྟེ། རང་རིག་གིས་ནི་རིག་བྱ་བ། ། ཆོས་དབྱིངས་རྒྱུད་དང་བྲལ་བ་ནི། ། རྟག་ཅིང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་མཐོང་། ། གློ་བུར་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་ནི། ། ཞེས་རྒྱན་ལས་སོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། ། དགའ་ཆེན་འདི་ནི་གང་ལ་ཆགས། ། སེམས་ཅན་གནས་ལ་ཆགས་པ་ཡིན། ། ཞེས་པས་སོ། ། འདི་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་བཅུ་བདུན་པ་འདི་ལས་དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་འདིར་སེམས་ཅན་གང་རྣམས་སྐུ་གསུམ་གྱི་དམ་ཚིག་ལས་བྱུང་བ་ལ་དེ་རྡོ་རྗེའི་དཔལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རེག་པས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། དེང་ནས་བརྩམས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །

Immediately, the mind realizes the Tathāgatas to be as numerous as the atoms of Jambudvīpa. Immediately, the mind realizes the Tathāgatas to be equal in number to the atoms of unspeakably unspeakable Buddha-fields. If the meaning were the same, it would be redundant because another meaning would be impossible; if the bases were different, it would be meaningless. Therefore, the nature of the dharmadhātu, which is the essence of non-dual purity and mere self-awareness, is the Bodhisattva. As the Ornament (Mahāyānasūtrālaṃkāra) states: "That which is to be known by self-awareness, The dharmadhātu, free from the continuum, Is seen as a permanent and true entity; Its characteristic is not adventitious." One who has great power for the sake of sentient beings is a Mahāsattva. As it is said: "To whom is this great joy attached? It is attached to the state of sentient beings." Thus, even though it is immeasurable, from this seventeenth [chapter]: "Then, in this vajra space, whatever sentient beings arise from the samaya of the three bodies, by being perfectly touched by the glory of the vajra, they all become possessed of the wisdom of the three vajras of the Tathāgatas, the Arhats, the perfectly complete Buddhas. From this day forward, all sentient beings are consecrated by the body, speech, and mind of Samantabhadra, Samantabhadra," according to these words.

གསང་བའི་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དབང་བསྐུར་མ་ཐག་ཏུ་གྲུབ་པའི་དངུལ་ཆུས་ཟངས་གསེར་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དག་པས་གང་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་གྱུར་པས་དེ་རྣམས་མིང་དེས་བརྗོད་དོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་རོ། ། རང་གི་དམ་ཚིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་བྱེད་པ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདའ་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས་གཞན་དོན་ཡང་། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་པས་སོ། ། དེས་ན་དམ་ཚིག་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་སྔ་མ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་པོར་བརྗོད་དོ། ། དམ་ཚིག་བཞིན་ཏེ་ཞེས་པ་འདིས་འདིར་དོན་ཡོད་གྲུབ་པས་བརྗོད་པས་སོ། ། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་དེའི་ངོ་བོ་དང་སྐུ་སྟེ་ལུས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བ་དེའི་ངོ་བོ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་སྣང་བའི་གསུང་རྡོ་རྗེ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་དཔག་མེད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །

In the maṇḍala of the secret lotus, as soon as the world of sentient beings is consecrated, they undergo a complete transformation—just as mercury turns copper into gold. Through the purification of the aggregates, elements, and sense bases, they become bodhisattvas and tathāgatas, and are thus designated by those names. "In this way" means as follows. The primary means for accomplishing one’s own samaya is the method for accomplishing the desired deity; this is also the wisdom of all-accomplishing action (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna), which must be maintained by all tathāgatas and is therefore not to be transgressed. As the Pramāṇavārttika states: "For all undertakings are for the sake of others." Therefore, the samaya is the primary factor; as before, it is a vajra because it is like a vajra. Thus, Amoghasiddhi is mentioned first. By the phrase "according to the samaya," Amoghasiddhi is what is expressed here. Furthermore, since the wisdom of all-accomplishing action does not arise without the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna), its essence and its body—the vajra-like vajra—are the Blessed One Vairocana; he is thus so called. Even if that exists, it does not arise without the wisdom of individual discernment (pratyavekṣaṇā-jñāna) regarding the suchness of all phenomena. Arising from that, its essence is the vajra of speech, which appears as the teaching of the twelve branches of the Dharma; he is the Blessed One Amitābha, and is thus so called.

དེ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི་གང་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་དེའི་རང་བཞིན་དགེ་བ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྡོ་རྗེ་སྟེ། གང་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག་གོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ནི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་དང་། སའི་སྙིང་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ཞེས་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དེ་ཉེ་བར་གདགས་པས་སོ། ། དེའི་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་རིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་དག་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་དེ། ཅི་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་ནུས་སམ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་རྒྱུད་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དཀྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལས་རྒྱལ་བས་རྒྱལ་བའི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་གང་དེ་སྐད་དུ་དེ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། ། དཔལ་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་གྲགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། སྲ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། ཡང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་རྡོ་རྗེ་གང་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྤྱན་དང་། མཱ་མ་ཀཱི་དང་། གོས་དཀར་མོ་དང་། སྒྲོལ་མ་རྣམས་དེ་བཞིན་ནོ། །

The ultimate fruit of that is the wisdom of the utterly pure dharmadhātu; its nature, the Mind Vajra, is the Blessed One Akṣobhya. Since all of these do not arise without the wisdom of equality, its nature is the Vajra Samādhi, characterized by the mind’s one-pointedness in virtue; this is the Blessed One Ratnaketu. Their empowerments are designated by the names Samantamukha, Kṣitigarbha, Lokeśvara, Vajrapāṇi, and Ākāśagarbha, respectively, as a conventional designation. There is a purpose for this: it is to demonstrate their respective families. As for those who explain Samantabhadra and the others in their respective order, scholars should investigate whether it is possible to explain everything in that way, for this tantra is entirely scrambled. Because he has triumphed over the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies, he is the "Victorious Vajra," which is Samantabhadra. As it is said in the Śrīguhyatantra: "The Bodhisattva known as Samantabhadra is called 'Victorious'." The natures of solidity, fluidity, heat, and lightness—the Vajras of earth, water, fire, and wind—are likewise the Blessed Ladies Locanā, Māmakī, Pāṇḍaravāsinī, and Tārā, who are the essence of their purity.

ཐམས་ཅད་ལ་གོ་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་དཔང་པོར་གྱུར་པའོ། ། གང་གསུངས་པ། བརྟན་དང་གཡོ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ལ། ། གང་འདིས་གོ་སྐབས་སྟེར་བར་བྱེད་པས་ན། ། དེ་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ངེས་ཚིག་ལས། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཞེས་གསུངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་རྣམས་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གང་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་དགོན་པ་རྣམས་སུ་ཤིང་ཆེན་གྱུར། ། སྨན་དང་མི་ཟད་རིན་ཆེན་གཏེར་དུ་ཡང་། ། ཞེས་སོ། ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་བར་མར་གནས་པའི་དབྱེ་བས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་གང་དེ་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།

By the definition of providing space for all things, that which is called "vajra space" is the basis for the manifest enlightenment of all tathāgatas, whatever dharmas such as the ten powers arise; it is the witness that has the nature of the Great Vajra Holder. As it is said: "In all vajras, both stable and moving, Because this provides the opportunity, Therefore, the vajra of the space element Is the nature of the Vajra Holder, according to its etymology." For that very reason, the essence of space itself is called the "Vajra Holder." In order to accomplish the inconceivable and manifold activities for the benefit of others, such as those of the buddhas and bodhisattvas, it manifests even in the form of trees and so forth. As it is said: "In those wildernesses, they become great trees, And also as medicines and inexhaustible treasures of jewels." Through the divisions of the pleasant, the unpleasant, and the neutral, the essence of the three—form, sound, smell, taste, and touch, as well as the dharmadhātu-vajra which is the object of conceptual thought—is as follows: those are the purified essences of the three types of generosity and so forth, namely the vajras of form, sound, smell, taste, touch, and the dharmadhātu. This is because the nature of the dharmadhātu is the essence of insight and method.

འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རྟགས་ངེས་པ་མེད་པས་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཕོའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། འདིར་འབྲས་བུ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་དང་པོར་བསྟན་པ་ནི་ཕྱག་བྱ་བ་གཉིས་ནི་བདེ་གཤེགས་དང་། རྒན་པ་ཞེས་པས་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་སྟེ། དེ་རྣམས་སྔར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བརྗོད་པས་མྱུ་གུ་འདོད་པ་རྣམས་ས་བོན་ལེན་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་འདོད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཡང་དགེ་སློང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བདག་གིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་མཐོང་བ་དང་ཕྱག་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་གང་ཡང་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་ཉིད་ཁྱེད་དང་མཁན་པོས་མཁྱེན་པ་དང་གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ཁྱེད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིག། དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་དང་སྐུ་ཡང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་དབྱངས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་གྱི་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུ་དང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཁྱེད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོ། ། སླར་ཡང་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་རྒན་པ་རྣམས་དང་སྣ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་བུ་བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །

In the world, because signs are not definitive, although insight is primary, the meditative concentrations are indicated by masculine signs. Here, although there is no difference in the result, the reason why those bodhisattvas are taught before all the tathāgatas is that regarding the two types of homage, some claim that one should not prostrate to bodhisattvas. By stating the reason for their prior appearance, it is taught that just as those who desire sprouts take up the seed, those who desire the tathāgatas themselves must perform actions such as prostrating to the bodhisattvas. Thus, it is said in the Ārya-Ghanavyūha-sūtra: Then those monks prostrated at the feet of Mañjuśrī Kumārabhūta, joined their palms, and addressed him: "By the root of virtue from seeing and prostrating to you, O sublime being, and by whatever other roots of virtue of mine you and the abbot know, and by whatever roots of virtue of mine are present before the Blessed One, the Tathāgata Śākyamuni—by these, may I become just as you are. Likewise, may I attain your nature and body. Likewise, may my form, voice, and the physical form of the marks, as well as my miraculous displays, become just as yours are." Furthermore, it is said in this very same text: "O son of noble family, even those who are elders and those belonging to the great nobility should prostrate to a young prince."

རྒྱལ་པོའི་བུས་ཀྱང་རྒན་པ་དང་སྣ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་ལ་གུས་པར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་པའི་རྒན་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འདུད་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གུས་པར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤ་བཀོང་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་རྒྱལ་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་སྤངས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཐོབ་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་སྣ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་དང་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པས་ཡོངས་སུ་གནོད་པ་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་དབེན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཉམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔེར་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་མིག་རབ་རིབ་ཀྱི་ཉེས་པ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་བསྐྱེད་པ་ལ་སེམས་ཅན་མ་དད་པའི་མིག་མི་ཤེས་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་ཉེས་པས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ་ཞེས་ཤེས་སོ། །

It is not that the son of a king does not show respect to the elders and those belonging to the great ministers. Likewise, even the elder Śrāvakas and Pratyekabuddhas who have practiced the holy life for a long time should bow to a beginner Bodhisattva. It is also not that the Bodhisattva does not show respect to the Śrāvakas and Pratyekabuddhas. For example, noble son, although a prince who has intimidated all others has not yet abandoned the characteristics of a prince and thus attains the status of being the most excellent of all, he is not equal to those belonging to the great ministers because of the primacy of his lineage. In the same way, although a beginner Bodhisattva is not yet free from the afflictions of the grasping of the obscurations of the afflictions and the obscurations to knowledge, and is not yet equal to all the Śrāvakas and Buddhas who have attained the status of being the most excellent of all, he is nevertheless the sovereign lord of the Buddha lineage. Noble son, for example, those with the defect of cataracts in their eyes might say that a completely pure precious gem is impure and will not perceive it correctly. Likewise, regarding the generation of the precious mind of omniscience which is pure by nature, those sentient beings who lack faith perceive it as impure due to the defect of the cataracts of ignorance.

རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རིག་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྨན་བསྡུས་ཤིང་ཚོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལུས་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དང་རིག་པའི་སྨན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་བྱ་མིན། ། ཞེས་པས་ཤིན་ཏུ་ཚིག་ངན་སྨྲས། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཐོབ་ན། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐྱེ་མི་འགྱུར། ། གང་ཞིག་བུར་ཤིང་ས་བོན་ལ། ། ཞེ་སྡང་ཤ་ཀར་ཟ་བར་འདོད། ། བུར་ཤིང་ས་བོན་ཉམས་པ་ཡིས། ། ཤ་ཀར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། བུར་ཤིང་ས་བོན་བསྲུངས་པས་ན། ། དེ་ལ་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བསམ། ། བུ་རམ་ཤ་ཀར་ཕྱེ་མ་རྣམས། ། དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྲུངས་པས་ན། ། དེ་ལ་ཉེ་བར་བསམ་པར་བྱ། ། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས། ། དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། དཔེར་ན་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སོགས། ། སོ་ནམ་པ་ཡིས་སྲུང་བར་བྱེད། ། དེ་བཞིན་ཐེག་མཆོག་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། ། གཙོ་བོ་སྲུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཇི་ལྟར་ནག་པོའི་བཅུ་བཞི་ལ། ། ཟླ་བའི་ལུས་ནི་མཐོང་མི་འགྱུར། ། དེ་བཞིན་ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་པ། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་གཞོན་ནུ་ཉིད། །

"Noble son, for example, when the body of medicine composed of all types of knowledge and medicinal ingredients is seen, touched, or even merely associated with, it completely pacifies the diseases of sentient beings. In the same way, the bodhisattva’s body of primordial wisdom (jñānakāya), which is the medicine of insight, skillful means, and knowledge that increases all roots of virtue, completely pacifies the diseases of sentient beings through the application of seeing, hearing, speaking with, and recollecting it, when it is correctly embraced and correctly possessed of bodhicitta. Thus, from the presence of the noble Nāgārjuna: 'One should not prostrate to a bodhisattva,' Such a very harsh word was spoken. If bodhicitta is not attained, The dharmakāya will not arise. Whoever, regarding the seed of sugarcane, Wishes to eat it as a śarkarā sugar-candy, By destroying the sugarcane seed, The śarkarā itself will arise. By protecting the sugarcane seed, One should consider it as being near. From that, the powder of molasses and sugar-candy Will indeed arise. By protecting bodhicitta, One should consider it as being near. From that, arhats and pratyekabuddhas Will arise. For example, just as the sprouts of rice and so forth Are protected by the farmer, In the same way, by the teachings of the Supreme Vehicle, The principal [bodhicitta] is protected. Just as on the fourteenth day of the dark fortnight, The body of the moon is not seen, In the same way, those who have faith in the Supreme Vehicle Will see the form of the Buddha. Just as the young moon itself..."

སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་འཕེལ་བར་མཐོང་། ། དེ་བཞིན་ས་ལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱིས། ། འཕེལ་བ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མཐོང་། ། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བཅོ་ལྔ་ལ། ། ཟླ་བ་གང་བ་རྣམ་པར་མཛེས། ། དེ་བཞིན་ས་ཡི་མཐར་སོན་པའི། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པར་མཛེས། ། ཞེས་སོ། ། དེ་དག་ལས་ཞེས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐའ་ཡས་པས་སོ། ། བདུད་བཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མུན་པ་རྣམ་པར་སྣང་བས་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་གང་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པས་རང་དོན། ། ཨ་ནི་རྐྱེན་ཕྱིན་པས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། ཟག་པ་མེད་པའི་དགའ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ཏོག་གི་མཚན་མ་ཡོད་པ་དང་གང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། གཞལ་དུ་མེད་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དོན་ཡོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྟེ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ།

"In each and every moment, it is seen to increase; likewise, those who have entered the stages see the increase moment by moment. Just as on the fifteenth day, the moon is perfectly beautiful in its fullness, so too, at the end of the stages, the dharmakāya is perfectly beautiful." Thus it is said. The phrase "from those" is a concluding summary. "Equal to the expanse of space" means that its nature is the dharmadhātu, which is infinite and pervades all. It cannot be moved by the four māras and so forth; for that very reason, it is "vajra." Because it dispels the darkness existing in the continuums of all sentient beings by illuminating them, it reveals the suchness of all things; thus, for its own benefit, the suffix a is applied to form "Vajravairocana." Because it expands untainted joy and reveals the suchness of all things, it is similar to a jewel; like a wish-fulfilling gem, it is the cause that completely fulfills all intentions, which is the wisdom of equality. That which possesses the mark of the "Jewel Crest" and is a vajra is so called. Because it is immeasurable, it is "unfathomable"; it is an emanation that reveals the suchness of all phenomena, and that which is the vajra is so called. "Amogha" (Meaningful) means that it brings results for all sentient beings; it is the all-accomplishing wisdom. Like a vajra, it is the nature of the five wisdoms and so forth; thus, the vajra is the insight that definitively discerns.

དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྙིང་པོ་བརྟན་ཞིང་ཁོང་སྟོང་མེད། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེར་བརྗོད། ། ཅེས་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་མི་གནོད་པ་ཉིད་དང་། མི་ཕྱེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་གང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་དོན་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ནི། ། ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱས་རྒྱས་གདབ་བོ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། འདི་ཙམ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའོ། ། དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་རང་གི་ཤེས་པ་དང་དུས་གཅིག་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཡིན་ལ་དེ་བས་སྔ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཡིན་ནོ། ། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ཁམས་ཡིན་ལ་ལྷག་མ་ནི་རེག་བྱའོ། ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། ནང་གི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ནི། ། ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་གང་ཡིན་དེ། ། དོན་ཡིན་རྣམ་ཤེས་ངོ་བོའི་ཕྱིར། ། དེ་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་བརྗོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཆ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་། ནམ་མཁའ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཡོད། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་རིག་འདོད། ། བརྟགས་ཕྱིར་དོན་དང་འབྲེལ་བ་མིན། ། ཞེས་པས་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྣང་བར་གྱུར་པའི་ཡུལ་རྣམས་གང་ཡིན་པ། ། གང་ཞིག་རྟོགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས། ། དེ་དེ་གཉིས་སུ་སྦྱོར་དང་བྲལ་བས་ན། ། དེས་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་མིན།

This is because one thoroughly realizes the suchness of all things. It is said: "The essence is firm and without hollow; emptiness is called the vajra." Because it is not subverted by direct perception and the like, and because it is also indivisible, whatever is a vajra is so designated. In the same way, the meaning of "vajra" should be understood for all that has not been explicitly mentioned. Thus, the Explanatory Tantra states: "All aggregates, elements, and sense bases are to be sealed with the mudrā." This much is a "thing" because it performs a function based upon conventional truth. In that regard, the ten material [elements] are aggregates when they are simultaneous with their own cognition; those prior to them are the sense faculties and objects. One portion of the tangible—the four [elements] such as earth and so forth—are the elements, while the remainder is the tangible. The master Dignāga stated: "The nature of the internal object of knowledge, Which appears as if external, is the object; Because it is the nature of consciousness, And because it is also its condition." By saying this, all consciousnesses, by virtue of perceiving their own parts, are also the objects of conceptualization. Furthermore: "Space and the dharmadhātu also exist; Conceptualization is asserted to be self-awareness. Because it is imputed, it has no connection with an [external] object." Since it is the nature of self-awareness, it is direct perception; therefore, it is not an [external] object. For this reason, it is said: "Whatever objects have become manifest, And whatever have become the locus of realization— Since those two are free from union, Therefore, there is no differentiation whatsoever."

། ཞེས་སོ། ། དེ་ལས་གཞན་དུ་གོམས་ན་འཁོར་བ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པས་ཉན་ཐོས་དང་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་མམ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། ། བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། ། ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། ། ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། ། ཞེས་པའི་རིགས་པས་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ཞལ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཡང་བསྒོམས་ན་སྔགས་པས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་བརྗོད་དེ། མདོར་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི། ། སངས་རྒྱས་ལྔར་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཀྱང་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག། ས་ནི་སྤྱན་དུ་གྲགས་པ་སྟེ། ། ཆུ་ཁམས་མཱ་མ་ཀཱི་རུ་གྲགས། ། གོས་དཀར་མོ་དང་སྒྲོལ་མ་ནི། ། མེ་དང་རླུང་དུ་གྲགས་པ་ཡིན། ། མཁའ་དབྱིངས་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ནི། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་བརྗོད། ། ཅེས་སོ། ། འདི་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ། སྐུ་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། གསུང་ནི་ཆོས་འཛིན་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། འདི་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན།

Thus it is said. If one trains in anything other than that, because of the selflessness of saṃsāra and the person, one will become a buddha through the power of the lineage by means of the reasoning: "In this, there is nothing to be removed, and not the slightest thing to be added. Look truly at the truth itself; seeing the truth, one is liberated." Through the essence of non-dual suchness and the complete perfection of the ten perfections, this occurs in three or thirty-three incalculable eons. Furthermore, if a mantra practitioner meditates on the forms of the Tathāgatas and so forth with three faces and so on, they will in this very life become a fortunate one whose nature is the stainless, supreme joy of the essence of unsurpassed insight and method. As it is said: "In brief, the five aggregates are renowned as the five buddhas. The vajra sense bases are the supreme maṇḍala of the bodhisattvas. Earth is renowned as Locanā; the water element is renowned as Māmakī. Pāṇḍaravāsinī and Tārā are renowned as fire and wind. The vajra samaya of the expanse of space is described as the Vajradhara of suchness." And: "By this, the Tathāgata, the holder of the vajra of body and mind, and the supreme holder of the dharma of speech, will be attained in this very life." If one asks why it is so:

གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་དག་གིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་མམ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མཐོང་བ་མེད་པ་ཙམ་དང་ཚད་མ་མེད་པ་ཡང་འདིར་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བསྐལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཉམས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཁ་དོག་དང་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་ལ་མོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་དེ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གང་རྣམས་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་དབང་པོའི་འཁོར་གསུངས་སོ། ། ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་ས་བོན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདིར་གང་བར་སྣང་ངོ་། ། གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་དུས་ནའོ། ། འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་འདི་གསུངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ། ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དང་། ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞི་འདི་རྣམས། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་གསུམ། ། ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདིར་འདུས་པས་སོ། །

Because they are not contradicted by the objects of direct perception, inference, and scripture, the inference and scripture of the Sugata [establish that the path] is completed in three or thirty-three incalculable eons. For that very reason, one should understand the passage beginning with "in this very life" and so forth. Here, the mere absence of perception and the lack of valid cognition are identical in all respects, because the nature of the Buddha Bhagavāns is [beyond] eons. For that very reason, it is just that much; for the sake of guiding those to be trained, yogins who have devotion to various [forms of] decline, purity, colors, hand-symbols, and so forth, should realize them in that way, and thus the retinue of the sense-faculties together with them and so forth is taught. "Like a sesame pod" means that just as a sesame pod is completely filled with seeds, it appears here to be filled with all the Tathāgatas. "Became" refers to the time of the Teacher. By this, it is shown that this tantra was spoken by the single speech of all the Tathāgatas. If one asks, "Because it is the speech of the Tathāgata," [it is said]: "All phenomena are selfless, All conditioned things are momentary, This peace of nirvāṇa— These are the three characteristics of the Dharma-seal." Since these three characteristics are included in this Mantra Vehicle.

དེ་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བའི་བདག་པོ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚིག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ནི་སྨོན་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚིག་གོ། ། བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚིག་གོ། ། ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚིག་གོ། ། དེས་འདི་ཚད་མ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དང་། ། དེ་ལས་རྗེས་དཔག་ཡུལ་དང་ནི། ། དེ་དག་ཡུལ་མིན་རང་གིས་ནི། ། གནོད་མེད་སླུ་བ་མེད་ཕྱིར་ཚད། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། མཐོང་དང་མ་མཐོང་འདི་ལ་ནི། ། སླུ་མེད་དེ་ཡི་ཡུལ་དག་ལ། ། མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ། གཉིས་པོས་ཀྱང་ནི་གནོད་པ་མེད། ། འདིར་ཡང་མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་ནི། ། ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ། ། ཀུན་ལ་ཕྱག་རྒྱས་རྒྱས་བཏབ་པ། ། ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། ། དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལུང་གི་ཡུལ་ཡིན་ལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། ། ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཡིན། ། གསུང་ནི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །

Thus, the Blessed One said: "The Lord of Secrets, 'impermanence' means the sense of being utterly impermanent; the term 'suffering' refers to being free from aspiration; and the term 'selflessness' refers to the characteristic of emptiness. 'Peace' and so forth refer to the direct realization of the signless; these are terms used in that context." If one asks, "How is this a valid authority?" it is said: "Regarding the objects of direct perception and inference, And that which is not their object, They are valid authorities because they are non-deceptive And uncontradicted by themselves." As stated in the Pramāṇavārttika: "In this regard, for both the seen and the unseen, There is no deception regarding their objects; Both direct perception and inference Are likewise uncontradicted." Here too, regarding the objects of direct perception—the aggregates, sense bases, and elements—all are sealed with the seal. By such statements as "the aggregates, sense bases, and elements," the teaching is based upon conventional truth. Furthermore, that which is to be inferred is non-duality and so forth; this is because inference is based upon ultimate truth through statements such as "all phenomena are non-dual." That which is not within their [direct] range is the object of scripture, such as attaining Buddhahood and so forth in this very life. This is taught by: "The body is Buddhahood itself, The mind is the Vajra Holder, The speech is the supreme Vajra; In this very life, one shall attain them."

ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་རང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པ་ཞེས་པ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདིར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་འདོད་པས་དོན་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པས་འཇིགས་ནས་མཁས་པས་བསྟན་བཅོས་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་གིས་མི་གནོད་ན། ། དེ་གཟུགས་མཐོང་དང་མི་མཐོང་ལ། ། ཞེས་པས་རིགས་པ་ཤེས་པས་འདོད། ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། ། བསྲེགས་བཅད་བདར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། ། རིགས་པས་བརྟགས་ནས་ང་ཡི་བཀའ། ། བླང་བར་བྱ་ཡིས་གུས་ཕྱིར་མིན། ། ཞེས་སོ། ། ཅི་སྟེ་ཡང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པ་དང་འདུལ་བ་ལ་སྣང་བ་དང་མངོན་པ་དང་མི་འགལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་འདིའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངག་གཅིག་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ཞེས་པ་ངག་འདི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྔགས་པ་འདིའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། ། རང་ལ་འཇུག་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས། ། འདུལ་བ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ། ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའང་ཡིན་པས་ན། ། ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་འགལ་བ་མེད། ། གཞན་དུ་ན་ཡང་གང་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལ་སོགས་པ་མ་བསྟན་པ་དག་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བས་དང་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་ཏེ། སྡེ་པ་བཞིའི་ལུང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །

In some instances, one should accept even that which does not cause harm to oneself. In this Mantra Vehicle, fearing that one might fall away from the great purpose by desiring results—both seen and unseen—the wise accept it because it is not contradicted by the logic established in the treatises or by their own words. As it is said: "Whether it be seen or unseen, those who know logic accept it." Furthermore, the Blessed One said: "O monks, or wise ones, just as gold is tested by being burned, cut, and rubbed, so should you accept my words after examining them with logic, and not out of mere devotion." If it is argued: "The words of the Buddha are those that enter into the Sūtras, appear in the Vinaya, and do not contradict the Abhidharma; otherwise, they are the words of Māra. Since this [Mantra] meaning lacks such entry into the Sūtras and so forth, how can it be the single speech of all the Tathāgatas?" This is not so, because the phrase "one's own" specifically qualifies the speech. This is because this Mantra practitioner’s [system] does possess entry into the Sūtras and so forth. As the noble Asaṅga stated: "Because it enters into itself, appears in its own Vinaya, and so forth, and is both profound and vast, there is no contradiction in its being the nature of phenomena (dharmatā). Otherwise, since the Vinayas of the Sarvāstivāda and other schools do not teach things such as eating at improper times, and since these would contradict one another, it would follow that the scriptures of the four schools were not spoken by the Buddha."

ཚད་མས་གྲུབ་པའི་བླང་བ་དང་དོར་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐབས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཚུན་འཇུག་པ་ལ་གཏམ་རྒྱུད་འགལ་ན་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཙོ་བོའི་དོན་ལ་སླུ་བ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་དུ་ཡང་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། བླང་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ལ། ། ཐབས་དང་བཅས་པར་རབ་བསྒྲུབས་པས། ། གཙོ་བོའི་དོན་ལ་མི་སླུའི་ཕྱིར། ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་དུ་ཡང་། ། ཞེས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་རང་དང་གཞན་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གཙོ་བོའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་ཤེས་པ་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་སྦྱོར་བས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལོ་རྒྱུས་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བློ་གྲོས་ངན་པ་བསལ་བར་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་བྱ། ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དང་། ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞི་འདི་རྣམས། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། ། དེས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ཁྱབ། ། སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན། ། གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་སྲིད་པས། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཅུང་ཟད་མིན། ། ཉེས་པ་གསུམ་དང་རྣམ་བྲལ་ཉིད། ། མཁས་པས་མཚན་ཉིད་དག་ཏུ་འདོད། ། མིན་ན་གསུམ་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར། ། སྡེ་པ་བཞི་ཡི་ལུང་རྣམས་ནི། ། རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཕྱེ་རྣམས་ལ། །

If it is argued that there is no contradiction even if the narratives conflict, because all suchnesses of what is to be adopted and rejected as established by valid cognition, together with their methods, are mutually consistent, and for that very reason, since they do not deceive regarding the primary subject matter, they are of the nature of valid cognition even with respect to extremely hidden objects—just as the Pramāṇavārttika states: "Because the suchness of what is to be adopted and rejected, together with the methods, is thoroughly established, and because it does not deceive regarding the primary subject matter, inference [is valid] in other cases as well"— To this we reply: This is because the selflessness of persons and phenomena, along with their results, is taught throughout all the Mahāyāna vehicles, and because it is the cause for the awakening of oneself and others. Therefore, that very [selflessness] is the primary precious dharma. Those who know reasoning and fear the loss of the great purpose should rely upon it by applying the insight arising from hearing, reflection, and meditation. What is the use of the adoption of narratives that involve contradictions and the like, or of the ignorant? What is the use of attempting to clear away the extremely dull-witted? "All phenomena are selfless, All conditioned things are momentary, And this nirvāṇa is peace— These are the characteristics of the seals of the Dharma." Thus, it pervades the three vehicles; this is what is taught as the general characteristic. Since no other characteristic is possible, there is not the slightest thing spoken by the Buddha that is not [included therein]. The wise accept as the characteristics those that are free from the three faults. Otherwise, it would follow that there are three [separate] categories. Regarding the scriptures of the four schools, which are divided into eighteen, [the following applies]:

དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལ་སོགས། ། རྣམ་གཞག་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་ཡིན། ། གང་དུ་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡོད། ། དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཚིག། གང་དུ་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་མེད། ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་གྱིས་གསུངས་མིན། ། ཞེས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཞལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་པས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སྣང་མཛད་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། སྐབས་འདིར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། ། འདིའི་ཆེན་པོ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་སྟེར་བས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་གིས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ། དངོས་གྲུབ་ཀུན་ལ་རྗེས་ཆགས་ཕྱིར། ། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་འདོད་ཆགས་ཆེ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད། ། ཅེས་པའི་ལུང་ལས་སོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་ཚོགས་སེལ་དང་། ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལས་འདོན་འདོད་པས། །

"Eating at improper times and so forth are mutually contradictory arrangements. Wherever the general characteristic exists, therefore that is the word of the Omniscient One. Wherever that characteristic is absent, that was not spoken by the Blessed One." These are the summary verses. The word "then" refers to the period immediately following the perfect vision of the three faces. Because he abides eternally throughout the entire expanse of space and is the very vajra of body, speech, and mind, he is "Great" (Mahā). Because he perfectly reveals the suchness of all phenomena through various means, he is "Vairocana" (the Illuminator). Because he perfectly reveals it within the mental continuums of sentient beings, he is also "Vairocana" (the One who Makes Appear). In this context, he is the "Great Vajradhara" (Holder of the Vajra). His "greatness" is due to his pervading the continuums of all sentient beings through the nature of the dharmadhātu and by the power of great compassion. Furthermore, because he bestows the pith instructions for all siddhis, he is "passionate" (rāga), and because he brings joy through the great uncontaminated bliss, he is "Great Passion" (Mahārāga). He is Samantabhadra, the essence of self-knowing, the great uncontaminated bliss whose nature is insight and method. As the scripture states: "The Blessed One of Great Passion, Because he is attached to all siddhis, The Great Offering of Great Passion Brings joy to all sentient beings." And as it is also said: "By the desire to dispel the entire mass of suffering And to deliver [beings] from the causes of suffering..."

དེ་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ། སྙིང་རྗེ་ཆགས་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད། ། གང་ཞིག་མངོན་པར་འདོད་སྟོབས་པ། ། དེ་ཕྱིར་གྲུ་ཡི་འབྲས་བུ་བཞིན། ། གང་ཞིག་རྗེས་མཐུན་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། དེ་ཉིད་ཐབས་སུ་རབ་ཏུ་བརྗོད། ། འོ་མ་དང་ནི་ཆུ་བཞིན་དུ། ། གང་ཞིག་སྙིང་པོ་ཚོགས་གྱུར་པ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཐབས་སུ་བརྗོད། ། དེ་འདིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཚུལ་ལོ། ། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་པ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། དེ་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ་མཆོག་ཏུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་འདི་ལ་བཅུག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་སད་པའི་ཕྱིར་དང་། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཡང་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་གཞན་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་མིན། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་ཐོགས་སྦྱོར་བ་གཞན་མ་ཡིན་པ་སྨྲོས། །

Therefore, compassion for all sentient beings is thoroughly proclaimed. That which bestows the desired [result] is, for that reason, like the fruit of a boat. That which is applied in accordance [with the goal] is thoroughly proclaimed as the method. Like milk and water, that which becomes a collection of the essence through non-dual application is thoroughly proclaimed as the method of insight. Because one attains [the goal] by means of this, it is the "way" (naya). If one asks what that is, it is meditative absorption (samādhi), the yoga whose nature is insight and method. "The yoga of the meditative equipoise of insight and method," as stated in the Explanatory Tantra (Uttaratantra). In that context, "meditative equipoise" refers to what has been directly realized. Through the meditative equipoise of supreme passion, one focuses upon the entire world of disciples, and those Tathāgatas who pervade the entire expanse of space are caused to enter into this [state]. This is because their former aspirations have been awakened and because the power of meditative absorption is inconceivable. Although the Tathāgatas are always in meditative equipoise, they demonstrate [the practice] by entering into meditative absorption; for it is for the purpose of training that one should think, "By this very equipoise, I shall engage in teaching the Dharma and so forth," and "By this very path, I shall attain unsurpassed, perfectly complete enlightenment." This is because the Explanatory Tantra states: "There is no buddhahood through other means," and "Do not speak of other applications that are not unimpeded."

མི་མཉམ་མཉམ་པའི་ཆགས་ཚུལ་རྣམ་དག་པ། ། ཞེས་པ་དང་། ཆགས་ཉིད་གསང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། བདེ་བ་ཀུན་གྱི་བདུད་རྩི་མཆོག། ཅེས་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ལས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། གང་ཉིད་ཡུན་རིང་དུས་སུ་བསྒོམ། ། དེ་བཞིན་གུས་པ་ཡིས་ཀྱང་ཡིན། ། བར་མེད་པ་ཡིས་དེ་ཉིད་ནི། ། གསལ་པོར་འགྱུར་ཞེས་གཞན་དུ་མིན། ། འདོད་ལྡན་མ་སོགས་རྣམ་རྟོག་ལ། ། ཇི་ལྟར་དེར་ན་སྣང་གྱུར་པ། ། ཡང་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ཞེན་པ། ། དེ་ལ་བདག་མེད་སྟོབས་ཅན་མིན། ། སེམས་ལ་བདེ་བའི་རྣམ་བསྒོམ་པ། ། རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ། ། བླ་མེད་ཐེག་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས། ། དེ་ཕྱིར་དེ་རུ་དེ་གསལ་འགྱུར། ། མཁས་པ་བྱིས་པ་བུད་མེད་རྣམས། ། ཀུན་གྱིས་བདེ་བ་ཚོལ་བར་བྱེད། ། རྒྱ་ཆེན་རྒྱུན་གྱིས་དབྱེ་བ་ཡིས། ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་འདོད། ། གང་ཞིག་མཆོག་ཡིན་དེར་བསྒོམས་ཏེ། ། དེ་ཉིད་དུ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྦྱར། ། རྟོག་ལྡན་དེ་རུ་བདེ་བ་ནི། ། རྒྱ་ཆེན་རྒྱུན་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས། ། ཚད་མ་ལུང་གིས་དེར་གྲུབ་པ། ། དེས་ན་དེ་ནི་ཕྱིན་ལོག་མིན། ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་གྱུར་པ། ། མཁས་པ་ཡིན་ཞིང་དོན་དམ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་དང་། གཞན་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འདི་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ། དཔེར་ན། གང་ཞིག་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་བའི། ། བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་དུག། དེ་ཉིད་མཐོང་བ་དེ་ཡི་ནི། ། བདུད་རྩི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བློ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ། གང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྨོངས་པ་འཆིང་། ། འདིར་ནི་མཁས་པ་དེ་ཡིས་གྲོལ། །

"The mode of attachment that is equal to the unequal is pure," and: "Attachment itself is the great secret, the supreme nectar of all bliss," from the Guhyatilaka. Furthermore: "Whatever one meditates upon for a long time, and likewise with devotion, that very thing will become clear without interruption, and not otherwise. Just as a woman of desire and so forth appear to the conceptual mind, or just as one is attached to a self, the power of selflessness is not strong there. By meditating on the aspect of bliss in the mind, within the continuums of oneself and others, the yogi of the Unsurpassed Vehicle will therefore make that clear therein. The wise, the childish, and women—all seek bliss. Through the distinctions of the vast and the continuous, it is held to be of five types. Having meditated on that which is supreme, one should apply the yoga to that very state. For the conceptual one, bliss therein is praised as the vast and continuous. Established there by valid cognition and scripture, it is therefore not erroneous. Since they are certain of that very thing, they are wise; and although it is not the ultimate, because it produces bliss and so forth, it is the cause of enlightenment for the yogi themselves and for others. If one asks, 'How is it the cause of saṃsāra for others besides these?' [it is said]: 'For example, the mind of one who has not seen reality is the poison of error; for one who has seen reality, that very thing is the nectar of non-erroneous mind.' For that very reason: 'That which binds the deluded, by that very thing the wise are liberated.'"

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས་སོ། ། བདེ་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ལས། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ། འཁོར་བ་རྒྱུན་ཆད་མི་འགྱུར་ཏེ། ། དེ་ཡི་རྩ་བས་སྲིད་པ་གནས། ། ཞེ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི། ། རྒྱུ་ནི་བདེ་བའི་རིགས་པ་མིན། ། དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་གཏི་མུག་སྟེ། ། གཉིས་མེད་སེམས་ལ་དེ་ཡང་མེད། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། བདག་གཞན་ཡང་དག་སྒྲོ་བཏགས་པ། ། འདོད་ཆགས་ཆོས་ནི་དེ་དག་ཉིད། ། ལོག་པར་སྒྲོ་བཏགས་མེད་གྱུར་ན། ། བདེ་བ་ལ་ཡང་འདོད་པ་མེད། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། ། ཕྱིའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཉམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་ནང་གི་བདེ་བ་ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། ། བཏང་སྙོམས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། བསྒོམ་མིན་དེ་ཕྱིར་གཉིས་མ་ཡིན། ། བདེ་བ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཟག་བཅས་ཡིན་ན་ཡོངས་གྱུར་པ། ། དེ་ཚེ་སྐྱོ་བར་བྱེད་འགྱུར་ཞེས། ། དེ་ཡོངས་དག་དང་རྩ་འགལ་ཕྱིར། ། བདག་མེད་(བཐོང་,མཐོང་)བ་གོམས་པར་བྱ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་བདེ་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མཆོག་མཉམ་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་དེ་ལས་མཆོག་ནི་མེད་ཅེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དཔལ་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ལས། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁྱོད་ནི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་སོ། །

This is from the Śrīparamādya. If it is argued: "Because the experience of the aspect of bliss gives rise to attachment and so forth, saṃsāra will not be interrupted, for existence persists by means of that root," [the response is:] "It is not logical that bliss is the cause of attachment and so forth. Its cause is ignorance, and that [ignorance] does not exist in the non-dual mind." As stated in the Pramāṇavārttika: "Attachment and its phenomena are precisely those [states] that correctly superimpose self and other. If false superimposition is absent, there is no desire even for bliss." For that very reason, the Master Vasubandhu said: "If it is argued that external distraction impairs meditative concentration (samādhi), [the answer is] that the internal bliss born of meditative concentration—the physical bliss born of the body—is indeed concordant with meditative concentration." Furthermore: "Because suffering is the cause of weariness and equanimity is purposeless, they are not to be cultivated; therefore, bliss itself is to be cultivated. If it were contaminated (sāsrava), it would eventually lead to weariness; since that contradicts its total purity, one should cultivate the realization of selflessness." For that very reason it is said: "That which is to be accomplished through bliss is the supreme, equal, and precious; there is nothing superior to it." Likewise, from the Śrīguhyatilaka: "O Vajrasattva, you are the accomplisher of bliss."

ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ནི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་ངེས་སོ། ། བདག་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ན། ། མཁས་པས་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན། ། སྲིད་པར་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་པས། ། རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། ། དམྱལ་སོགས་སོང་ན་དེ་ཡིས་ནི། ། སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྣང་། ། ཇི་ལྟར་སྣོད་ཡིན་མ་ལུས་ལ། ། ཤིན་ཏུ་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་དོ། ། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཕྱིར་དང་། ། བཏང་སྙོམས་མཁོ་བ་མེད་པ་ནི། ། སྐྱོ་དང་མཁོ་བ་མེད་དག་གིས། ། འཁོར་བ་ལས་ནི་ཆགས་བྲལ་ཡིན། ། དེ་ལས་ཆགས་བྲལ་མྱང་འདས་ལ། ། རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་བའང་ཡིན། ། མྱ་ངན་འདས་ལ་གནས་པ་དེ། ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དོན་སྲིད་ཡིན། ། དེ་ནི་མེ་བཞིན་མྱ་ངན་འདས། ། ཞེས་པས་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་བརྗོད། ། མྱ་ངན་འདས་ལ་སེམས་ཅན་དོན། ། རྣམ་པར་ལོག་པ་མཚོན་པ་ཡིན། ། སྙིང་རྗེ་རང་དབང་སོན་པས་ན། ། རྒྱ་ཆེ་རྒྱུན་གྱི་བདེ་བའང་ཡིན། ། མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། ། སངས་རྒྱས་དྲི་མེད་རྣམས་ནི་གནས། ། འཁོར་བར་མ་ཡིན་མྱང་འདས་མིན། ། མི་གནས་པ་རུ་རབ་གནས་ཡིན། ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་སྦྱོར་བས། ། ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མྱ་ངན་འདས། ། གང་ཕྱིར་ལྟ་ལ་སོགས་ལྡན་པ། ། བསྒོམ་པ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་སེམས། ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལའང་། ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་རབ་སྒྲུབ་བྱེད། ། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ། ངེས་པ་མེད་ཀྱང་འཇུག་པར་འགྱུར། ། རྟོགས་ལྡན་གནོད་པ་མ་མཐོང་བས། ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནའང་འཇུག་པ་མིན། །

The very nature of possessing insight and compassion is established by valid cognition and scripture through positive and negative concomitance, as it acts for the benefit of all beings without exception by having directly realized bliss. "When the wise make themselves happy, That is the aspect of bliss. Because they do not grow weary of existence, They constantly act for the benefit of others. Even if they go to the hells and so forth, To them, these appear like an illusion. Just as in every vessel without exception, They act extensively for the benefit of sentient beings. Because it produces suffering, And because equanimity is unnecessary, Through weariness and the lack of necessity, One becomes detached from cyclic existence. From that detachment, one would remain Perpetually in nirvana. If one remains in nirvana, How could the benefit of sentient beings be possible? Why is it not said that nirvana is like fire? In nirvana, the benefit of sentient beings Is characterized as being completely absent. Since compassion has attained mastery, There is also vast and continuous bliss. The stainless Buddhas abide In non-abiding nirvana. Neither in cyclic existence nor in nirvana, They are perfectly established in non-abiding. Through the application of what is possible and impossible, The Sages have attained nirvana. Because the mind that possesses views and so forth Is undeluded in its meditation, It accomplishes insight and the rest Even in this very life. If one asks, 'What is that reality?' It is engaged with even without certainty. Since those with realization see no harm, Even if they have doubts, they do not refrain from engaging."

བླ་མེད་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ། འདོད་པ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཐེག་པ་གཞན་ལ་འདོད་པ་ནི། ། རྟོགས་ལྡན་མ་ཡིན་ཐལ་བར་འགྱུར། ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ། ། རྟོགས་ལྡན་དེ་ལས་གཞན་དུ་མིན། ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐོབ་པས། ། འཇུག་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ། རྒྱ་ཆེའི་རྒྱུན་བདེ་རྣམ་པ་ལ། ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་རང་དབང་གྱུར། ། རང་དོན་དེ་སྲིད་རྒྱུན་མི་འཆད། ། སྒྲོ་འདོགས་ཀུན་བྲལ་ལ་མཁས་པས། ། སྒྲོ་འདོགས་ཀུན་བྲལ་མཁས་པ་ཡང་། ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་པ་ཡིན། ། བག་ཆགས་དང་བཅས་ཉོན་མོངས་དང་། ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་བསྟེན། དེས་ན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད། ། ཉམས་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་སྣོད་ཡིན་མ་ལུས་པའི། ། སེམས་ཅན་དོན་ལ་མངའ་བདག་ཡིན། ། ཏིང་འཛིན་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་ནི། ། གང་ལྟར་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ། ། དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ལྟར། ། བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་སྲིད་ཡིན། ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་དང་གནོད་མེད་ཕྱིར། ། འདིར་ནི་མཁས་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། ། དེ་ལས་གཞན་ནི་དོན་བརྟེན་མིན། ། སྙིང་རྗེ་སྒྲོ་འདོགས་མེད་སྦྱོར་བ། ། དེས་ན་མཁས་པ་རྣམས་ལ་རིགས། ། འཇུག་པ་དོན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ལས། ། རང་གི་དོན་ལ་དེ་རྣམས་ངེས། ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འཇུག་ཡིན། ། གང་གི་རྣམ་པར་བསྒོམ་གྱུར་པ། ། དེ་སེམས་བློ་ནི་འདོད་འབྲས་བུ། ། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ། ། ཞེས་སོགས་སྔར་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ཡོངས་རྫོགས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལ། ། གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་བསྒོམ་པ་ཡིན། ། བློ་གྲོས་བཟང་ལ་རིགས་པ་ཡིན། ། དེ་མེད་རང་དབང་དུ་མི་འགྱུར། ། གཟུགས་སོགས་སྣང་བའི་མྱོང་བ་ལ། །

In order to attain unsurpassed bliss, desire will not be averted. If one were to desire other vehicles, it would follow that they are not possessors of realization. One who has entered for the sake of attaining the fruit is a possessor of realization, and not otherwise. Since the welfare of self and others has been attained, what need is there to engage? The wise have gained mastery over the aspects of the vast, continuous bliss. As long as their own welfare remains, that continuity does not cease. Being skilled in being free from all superimpositions, the wise who are free from all superimpositions are also purified of the cognitive obscurations. They rely upon the complete purification of all aggregates, along with the afflictions and their habitual tendencies. Therefore, the impairment of body, speech, and mind is utterly abandoned. Just as one is the master of the welfare of all sentient beings without exception who are suitable vessels, so too, through the power of meditative concentration and mantra, just as poison and the like are removed from the mental continuums of others, the aspects of bliss are also possible. Because it is established and non-harmful, the wise here have no doubt. Anything other than that is not a basis for the goal. The application of compassion without superimposition is therefore appropriate for the wise. From the doubt regarding the goal of engagement, they are certain of their own welfare. Engagement occurs through inference. Whatever aspect is meditated upon, that is the desired fruit of the mind. Regarding the complete perfection of meditation, this and so forth was stated previously. To attain complete bliss, one meditates on the appearance of forms and so forth. This is logical for those of excellent intelligence; without it, one will not gain mastery. Regarding the experience of the appearance of forms and so forth—

ཤིན་ཏུ་ཡང་ནི་མྱོང་བ་ཡིན། ། ཆེ་རྒྱུན་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ། དེ་ཐོབ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན། ། ཟག་མེད་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལ། ། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བརྗོད་པ་ཡིན། ། དཔལ་ལྡན་གསང་འདུས་རྒྱུད་བརྗོད་པའི། ། མཁས་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན། ། དེ་ཉིད་བརྟན་ཞིང་གཉུག་མའི་གཟུགས། ། རྗེས་སུ་མཐུན་ལ་ཕྱིན་ལོག་གིས། ། འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་བཟློགས་ཏེ། ། བློ་ཡིས་དེ་ལ་རྗེས་གཟུང་ཕྱིར། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། ། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ལོག་གིས། ། འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་བཟློགས་ཏེ། ། བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་ཡིན་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རྒྱན་ལས། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འཇུག་གོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཆོག་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཆོག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འཇུག་གོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཆོག་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བདུད་ཆེན་པོ་རྣམས་འཇོམས་པའི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འཇུག་གོ། ། བདུད་ཆེན་པོ་འཇོམས་པ་མཆོག་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་གི་དབང་ཕྱུག་ཡང་དག་པར་འཇུག་གོ། ། ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་གི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་དང་།

It is experienced most intensely, because one experiences the great stream of bliss. Its attainment is connected to that; for the sake of attaining untainted bliss, it is described as such. The wise should meditate upon that which is described in the glorious Guhyasamāja Tantra. That very reality is the stable, innate form; because it is concordant and not subject to reversal, even if one strives to turn it back, it cannot be averted. This is because the intellect is oriented toward it. As stated in the Pramāṇavārttika: Non-violence and the authentic object, Even if one strives to reverse them through error, They cannot be averted, Because the intellect is oriented toward them. Likewise, from the glorious Vajrahr̥dayālaṃkāra: "The great bodhisattvas who have attained the siddhi of great passion enter correctly in order to attain the supreme great bliss. The great bodhisattvas who have accomplished the supreme great bliss enter correctly in order to accomplish the supreme great enlightenment of all the tathāgatas. The great bodhisattvas who have attained the supreme siddhi of the great enlightenment of all the tathāgatas enter correctly in order to attain the supreme siddhi of subduing the great māras. The great bodhisattvas who have accomplished the supreme subduing of the great māras enter correctly as sovereigns of the entire three realms. The great bodhisattvas who have accomplished the supreme sovereignty of the entire three realms enter correctly to fully protect the realm of sentient beings without exception or remainder."

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བའི་མཆོག་དང་། ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཆོག་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་ཁང་གནས་པར། ། གྱུར་པའི་མཆོག་དང་དཔའ་བོ་རྣམས། ། དེ་སྲིད་མཉམ་མེད་སེམས་ཅན་དོན། ། བྱེད་བཞེད་མྱ་ངན་མ་འདས་པ། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཐབས། ། ཡེ་ཤེས་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ། ། ལས་ཀུན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ། སྲིད་པ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། འཇིག་རྟེན་གདུལ་བྱ་ཆགས་སོགས་ཀྱིས། ། ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་རྟགས་སྡིག་བྱས། ། དེ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་དོན་དུ། ། རང་ཉིད་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འདུལ། ། དཔེར་ན་པདྨ་ལེགས་དམར་བ། ། ཚོན་གྱི་ཉེས་པས་མ་གོས་ལྟར། ། རྟག་གྱུར་གནས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་ནི། ། འགྲོ་ལ་ཕན་པ་གོས་མ་ཡིན། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་རྣམ་དག་པ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཏེར་ཆེན་པོ། ། ཁམས་གསུམ་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པ་རྣམས། ། དེ་རྣམས་བརྟན་པས་དོན་བྱེད་དོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ། ཀྱེ་མ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་འདི། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་རང་འབྱུང་རྣམས། ། ཆགས་བྲལ་གང་ཞིག་དག་བྱའི་ཕྱིར། ། ཆགས་པ་ཡིས་ནི་འདུལ་བར་བྱེད། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། འདོད་ཆགས་ཡེ་ཤེས་རྙོག་པ་མེད། ། འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཆགས་པས་བཅོམ། ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བར་བྱེད། ། ཅེས་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་སོ། ། འཁོར་བས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་དོན་དུ། ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བསྟན་པར་བྱས། ། ཕལ་ཆེར་སྐྱོ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི། ། ཐར་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད། ། སེམས་ཅན་སྙིང་རྗེའི་དབང་སོང་གང་། ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་མཐོང་མ་ཡིན། །

It will bring about the supreme benefit and happiness for all sentient beings, and the accomplishment of the supreme, great bliss. Why is that? As long as they remain in the abode of saṃsāra, the supreme and heroic ones, desiring to act for the sake of peerless sentient beings, do not pass into nirvāṇa. Through the method of the perfection of wisdom, accomplished by the blessing of primordial wisdom, all actions are completely pure and existence itself becomes pure. As long as the disciples of the world, through attachment and so forth, commit the sins that are the signs of saṃsāra, for the sake of purifying them, they themselves remain in saṃsāra to discipline them. For example, just as a beautiful red lotus is not stained by the defects of its dye, the benefit to beings is not stained by the defects of the permanent abode. Those who have attained mastery over the three realms—pure great passion, the great treasure of great bliss—act for the benefit of others through their stability. Thus it is said. For that very reason: "Alas! This naturally pure nature, these self-arisen ones who are full of passion, in order to purify those who are free from passion, they discipline them through passion. This is the stainless passion-wisdom of all the Buddhas; those free from passion are destroyed by passion, which bestows all bliss." This is from the Śrī Tattvasaṃgraha. In order to generate weariness with saṃsāra, suffering and so forth are taught. Generally, the very mind of weariness causes one to enter the path of liberation. However, those who have come under the power of compassion for sentient beings do not perceive suffering itself.

དེ་རྣམས་རྨོངས་པ་སྤང་ཕྱིར་ཏེ། ། སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པས་འཇུག་པ་མིན། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། ། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མཁྱེན་ནས། ། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ་ཡིན། ། ཁོ་བོའི་དེ་ཡང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་། ། དེ་ནི་བདག་མེད་ལམ་བརྟེན་ཡིན། ། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། ། བསྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་ལས་སྡུག་བསྔལ། ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་བདག་མེད་གསུངས། ། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་གང་གསུངས་པ། ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་གཟིགས་ནས་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ། བདག་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བའི་གཏམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོ་བར་བྱེད་དོ། ། འཕགས་པ་ཡང་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། ། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་དོན་དུ་ཐ་མལ་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་དོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཙནྡན་དང་ནི་སྟེའུ་བཞིན་དུ། ། ཀུན་ལ་མཉམ་པར་གནས་པ་ལ། ། ཆགས་བྲལ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། ། བླང་དང་དོར་བ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་དེ་རྣམས་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས། ཆགས་བྲལ་གྱིས་འདུལ་འཇིག་རྟེན་ལ། ། ཆགས་བྲལ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ཡིན། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་བདེ་བ་ཆེ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་སྦས་པ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པ་ནི་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

These are for the sake of abandoning delusion; it is not that one enters [the path] by teaching suffering alone. As it is said in the Pramāṇavārttika: "Having realized that conditioned phenomena are themselves suffering, He taught the meditation on suffering. That [suffering] of mine also arises from conditions; It relies upon the path of selflessness. One is liberated through the view of emptiness; The remaining meditations are for that purpose. Therefore, from impermanence comes suffering, And from suffering, selflessness was taught." As it is also stated in the Sūtras: "In this way, the Tathāgata, having perceived the world-system to be completely impure, causes sentient beings who delight in saṃsāra to become weary through discourse on impermanence, suffering, selflessness, and weariness with suffering. The Noble One also causes them to enter the Dharma and Vinaya." For the sake of training those disciples who are to be tamed through detachment, the ordinary characteristics of detachment are described. As it is said in the Pramāṇavārttika: "Like sandalwood and the axe, Abiding with equanimity toward all, One is said to be 'detached,' Because of having destroyed acceptance and rejection." This is because they are not suitable vessels for the direct realization of great bliss. As it is said in the Śrīparamādya: "For the world to be tamed by detachment, Purity is achieved through detachment itself. Great passion is great bliss; It is concealed by Vajrasattva." The teaching of detachment within the Buddha's doctrine is for the purpose of purifying them. Why is that?

མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་དེས་གྲོལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་སོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་གི་ཆུང་མས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་དོ། ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་ལས་སོ། ། ཕྱག་འཚལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཆགས་ལ། ། ཕྱག་འཚལ་འདོད་ཆགས་ཆགས་བྲལ་བ། ། ཕྱག་འཚལ་ཕྱག་འཚལ་ཆགས་བྲལ་ལ། ། ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་རྒྱན་གྱི་བཀོད་པ་ལས་སོ། ། སྣ་ཚོགས་ཐེག་པ་མི་རྣམས་བློ། ། རྒྱལ་བས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་མཛད། ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་། ། ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། ། སྲིད་དང་ཞི་བ་ལ་ལྟོས་པས། ། དད་རྒྱུའི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་། ། ཡོངས་སུ་དག་པ་འགྲོ་ལ་ཁྱབ། ། ཡིད་བྱུང་ཞི་བ་ཟག་པ་མེད། ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལྔ་པས་བསྔགས། ། རྒྱ་ཆེན་རྒྱུན་བདེ་བླ་ན་མེད། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི། ། ཚད་མ་ལུང་གིས་ངེས་པ་ཡིན། ། སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ། གདུལ་བྱ་གཞན་ནི་མོས་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེས་ན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་སྦྱོར་བ་སྨྲས་ནས་གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ན་ཞེས་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་མཛོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལས་བརྗོད་དེ་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསུངས་པ། དེ་ལ་བདེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་བདེ་བ་དང་། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་།

The non-Buddhists are liberated by the dharma of being free from passion. The liberation of the Tathāgatas, however, is through attachment to all sentient beings. For instance, Bodhisattvas care for sentient beings even through their own wives. It is said in the Trailokyavijaya Tantra: "Even passion is a symbol of enlightenment." "Homage to the one attached by passion; homage to the one free from passion; homage, homage to the one free from passion." This is from the Secret Ornament Array of the Body, Speech, and Mind Vajras of all Tathāgatas. "The Victor, through various vehicles, cares for the minds of men. One departs via the three vehicles, but abides in the fruit of the single vehicle. In relation to existence and peace, among the pleasures that are the causes of faith, the completely pure pervades beings. It is the disillusionment, peace, and untainted state; therefore, it is praised as the fifth bliss. This vast, continuous, and unsurpassed bliss, the nature of which is insight and method, is established by valid cognition and scripture. The nature of the Buddha is one, yet for the sake of the inclinations of other disciples." For that very reason, after Vajrapāṇi spoke of the secret application, it is stated in the Bindu of the Supreme Secret Treasury that there is no other Buddha; this is established by both reasoning and scripture. Also, in the Bodhisattvabhūmi, the noble Asaṅga stated: "In that regard, these are the five types of bliss: the bliss of the cause, the bliss of feeling,..."

སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའི་བདེ་བ་དང་། ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་བདེ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་ལྔའོ། ། དེ་ལ་བདེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཉིས་དང་། རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚེ་འདི་འམ། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ལས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རྒྱུ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཡང་མེད་དོ། ། སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྒྱུ་བདེ་བར་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། ། དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སློབ་པའོ། ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་ལས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་བར་དག་གོ། ། རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་དང་སེམས་ཀྱིའོ། ། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་ལུས་ཀྱིའོ། ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཀྱིའོ། ། གྲང་བ་དང་ཚ་བ་དང་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་།

There are five [types of happiness]: the happiness that is the antidote to suffering, the happiness of the cessation of feeling, and the happiness of being without harm. In that regard, the faculty and the object belonging to the side of happiness, the knowledge that arises from those causes and becomes the feeling of happiness, and whatever karma there may be that produces a desired result in this life or in other lifetimes—all these taken together are called the "cause of happiness." There is nothing higher than this and nothing more excellent than this. The experience that benefits the body and mind, arising from those very three causes that are subsumed under the cause of happiness, without depending on the pacification of suffering, is called the "feeling of happiness." Briefly summarized, that is of two types: contaminated and uncontaminated. Of these, that which is uncontaminated belongs to those in training. The contaminated belongs to the three realms—that is, it is associated with the desire, form, and formless realms. Furthermore, as appropriate, it consists of the specific distinctions of the six sense bases of all three realms, ranging from that arising from eye-contact to that arising from mind-contact. Those six types also become two: bodily and mental. Of these, that which is associated with the five collections of consciousness is bodily; that which is associated with the mental consciousness is mental. [There are also] the many types of suffering, such as cold, heat, hunger, thirst, and so forth.

སྣ་ཚོགས་མང་པོ་འབྱུང་ངོ་ཅོག་ལ་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་དང་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གཉེན་པོས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བའོ། ། དེ་ལ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ཁྱིམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་ངེས་པར་ཐར་པ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། འདོད་པ་དང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤངས་ཏེ། དབེན་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་གཏན་དུ་བྲལ་བ་དང་། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྒྱུ་བདེ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོས་མ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་སོ། །

All the various things that arise, such as cold, heat, hunger, and thirst, are to be pacified by their respective remedies. The mere pacification of suffering in which the notion of pleasure arises is called the "pleasure that is the remedy for suffering." The meditative absorption in the cessation of perception and feeling is called the "pleasure of the interruption of feeling." In brief, the pleasure that is free from harm should be understood as being of four types: the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of pacification, and the pleasure of perfect awakening. Regarding these, when one has faith and properly goes forth from the home to the homeless life, attaining definitive liberation from the various sufferings of a householder, this is called the "pleasure of renunciation." Having abandoned sensual desires and sinful, unwholesome states, the joy and pleasure born of seclusion in the first meditative concentration (dhyāna) is called the "pleasure of seclusion." In the second meditative concentration and those above, the pacification of conceptual thought and analytical discernment is called the "pleasure of pacification." The pleasure that comes from being permanently free from all afflictions (kleśa) and from perfectly awakening to the objects of knowledge exactly as they are, is called the "pleasure of perfect awakening." In that context, causal pleasure is called "pleasure" because it is the cause of pleasure, but it is not so by its own nature. Feeling-pleasure, however, is not so by way of being a cause, but by its very nature.

སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའི་བདེ་བ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཙམ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་བདེ་བ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལ་ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་དུས་དེ་ཙམ་ཞིག་གནས་པས་ཞི་བར་གྱུར་པ་ནི་བདེ་བའོ། ། གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བར་གཏོགས་པ་ཐ་མར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་གཏན་ཞི་བར་གྱུར་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། ། གནོད་པ་མེད་པ་དེའི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་མ་དེ་དང་མཐུན་པ་དང་དེའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དང་དེའི་འདྲེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གྲུབ་པར་བྱེད་གྱི་གནོད་པའི་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གནོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ཤིང་དེ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུན་པ་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ནུས་ཀྱིས་དེ་ལས་བཟློག་ཅིང་འབད་པར་བྱའོ། །

The happiness that is the antidote to suffering is neither by way of a causal entity nor by way of its own essence; it is merely the pacification of suffering and the happiness resulting from the removal of suffering. The happiness of the cessation of feeling is neither by way of a causal entity, nor by way of its own essence, nor even by the removal of suffering. In this regard, whatever feeling there may be is suffering; when that which is truly suffering remains for only a certain duration and then becomes pacified, that is happiness. The happiness of final, perfect enlightenment, which belongs to the happiness of being without harm, is happiness because in the future that truly suffering state is permanently pacified, and in this life all the latencies of the afflictive side existing in the basis are permanently eliminated. One should understand that the remaining types of happiness without harm are also happiness without harm because they are concordant with that final one, belong to its side, and lead toward it. In that regard, a bodhisattva brings about for sentient beings only that happiness which belongs to the side of benefit, and not that which belongs to the side of harm. Having thoroughly understood with correct insight the happiness that belongs to the side of harm exactly as it is, one should turn sentient beings away from it and strive to turn them away from it as much as possible.

ཕན་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཅས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། མི་ཕན་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐབས་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་མི་དགའ་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་བྱ་ཞིང་དྲང་བར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། བདེ་བ་དང་བཅས་པའི་མི་ཕན་པ་ལ་བཟློག་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕྱིས་བདེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ངེས་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གྱིས་ན་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཕན་པ་སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕན་པ་ནི་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་བདེ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ལ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་འདོད་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ལས་རྒྱུ་བདེ་བར་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དཔྱད་མི་དགོས་པར་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །

Whatever is beneficial, even if it is connected with suffering, a bodhisattva, relying on skillful means, should accomplish it for sentient beings even if it involves suffering and mental unease, though they may not desire it. Whatever is unbeneficial, even if it is connected with happiness, a bodhisattva, relying on skillful means, should turn sentient beings away from it and lead them away from it, even if it involves happiness and mental pleasure, though they may not wish to be turned away. Why is that? It is because one should understand with certainty that accomplishing a happiness accompanied by suffering and turning away from an unbeneficial thing accompanied by happiness will result only in happiness for sentient beings in the future. Therefore, one should know that a bodhisattva who desires the benefit of sentient beings is, in effect, desiring their happiness. One should know that whatever bestows benefit bestows happiness, because benefit is like the cause and happiness is like the result. Consequently, one should understand that whoever possesses benefit for sentient beings possesses happiness itself. In that regard, whatever karma belonging to the cause of happiness—which results in the desired fruit in this life and in other lives—whatever happiness that is the cessation of sensation, and whatever happiness that is free from harm, these are beneficial and blameless; therefore, a bodhisattva should definitely accomplish them for sentient beings without the need for deliberation.

ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་རྒྱུ་བདེ་བ་དང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རེག་པས་བསྡུས་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་ཅན་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་མི་ཕན་པ་དང་། མི་འཕྲོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཕན་པ་དང་། འཕྲོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྤྱད་པར་བྱ་བསླབ་པར་བྱ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཏེ། རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་གྱི་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་འདིར་འདུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་ནང་གི་རེག་བྱའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དེ་ཡང་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཡོངས་སུ་མཉེས་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མྱོང་བའོ། ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མྱོང་བྱ་ཉིད། ། ཡིན་ཡང་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དེ། ། ཞེས་པའི་རིགས་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྣོད་དུ་ཐབས་ཀྱིས་གཙོ་བོའི་རང་གི་གཟུགས་རྣམས་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བུད་མེད་རྣམས་སུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་པའོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་གྲུབ་པོ། །

Any feeling of pleasure, its cause, or that which is comprised of the sense faculties, objects, and contact—whatever is conducive to affliction, is afflicted, is accompanied by fault, is unbeneficial, or is unwholesome—that should not be practiced. Whatever is not conducive to affliction, is not afflicted, is without fault, is beneficial, and is wholesome—that should be practiced by the bodhisattva for the sake of sentient beings, to the best of their ability and capacity. One should also personally engage in, train in, and experience that very same thing, thinking: "This is the inclusion of the vast, continuous bliss of perfectly complete enlightenment." The word "then" refers to the period following the experience of the internal tactile bliss of the Great Vajradhara. It is the body, speech, and mind of all the tathāgatas, and because it is that which governs and generates them, it is also their "master." "Their complete satisfaction" means that they experience great, uncontaminated bliss. According to the reasoning: "Although it is the object of direct experience, it is of the nature of that [experience]," it is of that very nature. Through skillful means, as a vessel for that, the primary forms of the Lord are emanated as women, with the primary wisdom appearing as women. All of these are accomplished without conceptual thought through the power of previous aspirations and meditative concentration.

དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྤྱན་མ་སྟེ་དེའི་རྣམ་པས་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་མཱ་མ་ཀཱིའི་རྣམ་པ་དང་། དཔག་མེད་རྡོ་རྗེ་གོས་དཀར་མོའི་རྣམ་པ་དང་། དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་དེ་ཉིད་དེ་སྒྲོལ་མའི་རྣམ་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་མི་བསྐྱོད་པ་དང་རིན་ཆེན་ཏོག་དང་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་རྣམས་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སོ། ། འདིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རིགས་དང་རིགས་ཅན་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྨྲས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་རང་གི་རིག་མའི་ནང་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུའོ། ། གང་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས། ། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་རྣམ་བཀུག་སྟེ། ། དགུ་པོ་སྤྲོས་ནས་བཙུན་མོ་ཉིད། ། བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་ལ་གཞུག་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་སོ། ། ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། ། སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་དབྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པས་འདིར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་ནི་རང་གི་འོད་ཀྱི་རིག་མའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུ་རྣམས་ལའོ། །

Regarding the phrase "some [say]": Vairocana-vajra is the buddha himself, and he is Locanā herself, in order to care for those sentient beings to be tamed through that form. Likewise, Akṣobhya-vajra is in the form of Māmakī, Amitāyus-vajra is in the form of Pāṇḍaravāsinī, and Amoghasiddhi-vajra is in the form of Tārā herself. Similarly, Vairocana, Akṣobhya, Ratnaketu, Amitābha, and Amoghasiddhi-vajra abide in the forms of the natures of form, sound, smell, taste, and touch. By this, it is stated that in suchness there is no distinction between the family and the one who belongs to the family. Then, the phrase "thereupon" refers to the moment immediately after the goddesses, Locanā and the others, have entered into their respective consorts. As it says in the eighteenth [chapter]: "By the very method of great passion, the wisdom wheel is summoned; having emanated the nine, they should be made to enter the body of the consort to be accomplished." This refers to the complete transformation of the state. The word "again" is a poetic ornament. Because he is unmoved by the winds of conceptualization that differentiate between existence and peace, he is here the Great Vajradhara. The "bhaga of the Vajra Consort," which is the essence of the body, speech, and mind of all the tathāgatas, refers to the filaments of the lotus of the source of phenomena (dharmodaya) of the consort of one's own light.

རང་གི་སྙིང་ཀའི་ཟླ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་དམར་པོའི་ལྟེ་བ་ལ་གནས་པའི་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་མགོ་གྱེན་དུ་བལྟས་པའི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གི་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུས་བཀུག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པས་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བས་མི་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲུ་བཞི་དང་རྡུལ་མེད་པ་ནི་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་འདི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། ། དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། ། ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་རང་བཞིན་མཐའ་དག་གི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་སོ། ། ཆེན་པོའང་དེ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འདའ་བར་མི་བྱ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེའི་དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ་ལེན་པར་བྱེད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། གསལ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པས་ཀྱང་ནང་དུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དོ། །

From the moon at one’s own heart, a red vajra arises. In the center of its hub, a moon rests, and within that moon is the syllable HŪṂ, facing upward. Its light rays, in the form of hooks, summon the Tathāgatas through the union of method and insight. These melt into the form of the moon, and from the secret vajra, they emerge. Because there is no inequality, it is square; because it is stainless, it is luminous; and because the afflictions of the mind are adventitious, it is great. As it is said: "This mind is luminous by nature; the stains are adventitious." By this reasoning, it is free from all adventitious stains of its own nature. It is also "great" because, as the essence of the utterly pure dharmadhātu, it pervades everything. It is also the "samaya" because it is not to be transgressed, as all Tathāgatas generate it; thus, it is the Great Vajradhara. Its "center" is the essence, and because it takes [that essence], it is the maṇḍala. Its "blessing" is for the sake of purifying the world of sentient beings, possessing emanations for the purpose of conferring empowerment. It is "clear" because its nature is the utterly pure mind. Like a crystal, it serves as the basis for the reflections of all phenomena; thus, even though it is situated outside the celestial palace, one sees the Tathāgatas and others who are contained within it. By the dharmatā of its own nature, it is the identity of the Great Vajradhara.

སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་གི་དབྱེ་བས་སོ། ། སངས་རྒྱས་སྤྲིན་གྱིས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་པས་ཡོངས་སུ་གང་བའོ། ། དེའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ནི་དེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་གང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁྲུགས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུགས་པའོ། ། གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མགོན་པོ་དང་བཅས་པའི་ལྷའི་གདན་ནོ། ། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོང་སྟེ་ཐར་པའི་གྲོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁང་པ་བརྩེགས་མའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་འོད་ཀྱི་རིག་མའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་ནི་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དེའི་དབུས་ནི་རང་འོད་ཀྱི་རིག་མའི་པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྔར་བརྗོད་པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་ཁ་བསྐང་བར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་རིག་མའི་པདྨའི་ཟེ་འབྲུའི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུག་པའི་རྗེས་ལའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ།

"Variegated forms" refers to the distinctions of colors such as white and so forth. "Pervaded by clouds of buddhas" means being completely filled by the maṇḍala deities such as Akṣobhya and the rest. "Radiating light rays" is because it is filled with those light rays. "Turbulent" means being in a state of turbulence. The maṇḍala of clarity and so forth possesses the nature of the moon and the sun; it is the divine seat together with the Protector. Since this is where the Tathāgata himself arises, it is the city of all Tathāgatas; because it is the city of liberation, it is the "multi-storied palace." "Then" refers to the period following the emanation of the maṇḍala within the source of phenomena (dharmodaya) of the consort of one's own light. The "Lord of the Vajra Body, Speech, and Mind of all Tathāgatas" is, as before, the Great Vajradhara. "The maṇḍala of all Tathāgatas"—entering the center of that, which is the previously described maṇḍala of the anthers of the lotus of the consort of one's own light, should be supplemented with the phrase "the world of sentient beings." Entering the maṇḍala alone does not constitute enlightenment, but because one possesses the fortune to hear the unsurpassed Dharma, it is taught as a particularly distinguished empowerment. "Then" refers to the period following the insertion of the realm of sentient beings into the maṇḍala within the anthers of the lotus of one's own consort. That which is the Vajra of the mind whose nature is enlightenment, as before, is the Great Vajradhara.

དེའི་སྙིང་པོ་ནི་སྙིང་གའི་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བའི་ནང་དུ་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྦྱོར་བ་དང་དེའི་འོད་ཟེར་གྱི་ལྕགས་ཀྱུས་བཀུག་སྟེ་བཞུགས་སོ། ། དེ་ཉིད་དུ་ཐིག་ལེ་ཞུ་བའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་སྙིང་པོ་ས་བོན་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པས་སོ། ། གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་དམ་པའི་དབུས་སུ་ནི། ། གཞུག་སྟེ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། གང་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། རྡོ་རྗེ་པདྨའི་སྦྱོར་བ་ལས། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ཡིན། ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྙིང་གར་དབབ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས། ། རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་དབྱུང་བར་བྱ། ། ཞེས་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་མཛོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལས། དེ་ནས་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་དྲངས་པའི་ཁུ་བའི་ཐིག་ལེ་རྣམས་གནས་གསུམ་དུ་གནས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། མགོ་བོ་ལ་བུམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དཔེར་ན་བདུད་རྩིའི་གཟུགས་དང་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་དང་བདུད་རྩིའི་ངོ་བོས་སྤྱི་བོ་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་འབབ་པར་གནས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། གཞན་སྙིང་གར་གནས་པའི་པདྨ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་དཀར་པོ་མར་སར་དང་འདྲ་བ་གང་སྔར་བལྟས་པའི་བུམ་པའི་བདུད་རྩིས་པདྨ་དེ་ཚིམ་པར་བྱེད་པར་འབབ་པོ། ། དེ་ནས་འབབ་པའི་སྦྱོར་བས་རྩ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཁ་ནས་འབབ་པ་རྩ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ལས་འབབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨེའི་དབུས་སུ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཨེ་ནི་ཡི་གེ་ཨེ་དང་འདྲ་བའི་ཟུར་གསུམ་པ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་དུ་མའོ། ། དེ་ནས་ཨེའི་ཆ་བྱད་ཉིད་ནི་གྲུ་གསུམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་གྲུབ་པོ། །

Its essence is the syllable HŪṂ, which resides within the center of the vajra at the heart. Through the union of the vajra and lotus, and by being drawn in by the hooks of its light rays, it remains there. It becomes the form of the melting bindu, for it is said, "The essence is called the seed." Regarding the phrase "having entered into the center of the supreme secret vajra," this should also be understood through the lineage of transmission. As it says in the eighteenth [chapter]: "From the union of the vajra and lotus, all vajras are gathered. All of them are brought down into the heart. From the vajra of body, speech, and mind, they should be emitted through the vajra path." Likewise, from the Bindu of the Secret Treasury of the Glorious Supreme: "Then, the drops of fluid drawn from the pores of the skin reside in the three places. At the head, they are in the manner of a vase; for example, one should visualize them as flowing from that vase situated at the crown, which is the form of nectar, the nature of nectar, and the essence of nectar. Furthermore, the extremely soft white lotus residing at the heart, which resembles fresh butter, is moistened by the nectar of the vase previously visualized, and [the fluid] flows into that lotus. Then, through the application of that flow, it descends from the openings of the five types of channels. As for its descending from those five types of channels, it is in the center of the syllable E. However, the syllable E is a three-cornered shape similar to the letter E, of various and manifold colors. Furthermore, it is established by scripture that the very form of the E is the triangular source of phenomena (dharmodaya)."

དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། མཆོག་ཏུ་རྗེས་ཆགས་ཕུན་ཚོགས་དཔག་མེད་ཀྱིས། ། གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དམིགས་ནས་ནི། ། དགའ་བའི་སྒྱུ་མའི་སྒྲ་ཡིས་དེ་རྣམས་དང་། ། རྒྱལ་བའི་ཚོགས་རྣམས་མ་ལུས་གཞུག་པར་བྱ། ། དེ་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་དང་། ། གཟུགས་སོགས་མ་ལུས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས། ། ཕྱུང་ནས་རིག་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ། གཉུག་མའི་རིག་མའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། ། དེ་ཡི་པདྨའི་ལྟེ་བའི་ནང་དུ་ནི། ། དཀྱིལ་འཁོར་དྲི་མེད་ཟླ་ཟེར་ལས་བྱུང་བར། ། བསམས་ནས་བློ་ཡིས་འགྲོ་བའི་ཚོགས་རྣམས་ནི། ། མ་ལུས་དེར་ནི་རབ་ཏུ་གཞུག་པར་བྱ། ། གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་པདྨའི་དབུས་སུ་ནི། ། རྣམ་སྣང་ལ་སོགས་རྒྱལ་བའི་ཚོགས་གཞུག་སྟེ། ། ཞེས་སོ། ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པར་བྱས་ནས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་བདུད་རྩི་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། སེང་གེ་མོའི་ཚིལ་བཞིན་དུ་གསེར་གྱི་སྣོད་མེད་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་གཉིས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གང་ལས་མ་ལུས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །

It is said: "With supreme, perfect, and immeasurable passion, having focused upon all the worlds of those to be trained, one should cause them and the entire assembly of Victors to enter by means of the illusory sound of joy. Having emanated those goddesses such as Locanā and all objects such as form, one should cause all those consorts to be absorbed into the innate consort. Within the center of her lotus, one should visualize a stainless maṇḍala arising from moonlight, and with the intellect, cause the entire assembly of beings to enter therein. One should cause the assembly of Victors, such as Vairocana and the rest, to enter into the center of the secret vajra and lotus." One who desires manifest enlightenment should purify the vessel-like world and then attain manifest enlightenment. Otherwise, without a sublime support, the sublime meditative absorption and the nectar of the unsurpassed precious Dharma will not arise; for just as lion’s fat will not remain without a golden vessel, the purification of the vessel-like world is taught. "Then" refers to the period following the second request made by all the Tathāgatas. Because all Tathāgatas emerge from it without exception, it is the gateway to liberation through emptiness, signlessness, and wishlessness; thus it is so named. As before, he entered into meditative equipoise in that which is both the vajra and the samādhi.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོར་གནས་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཟླ་བ་རྒྱས་འདྲ་དཀར་བའི་མདངས་ལྡན་ཞིང་། ། གཡས་དང་གཡོན་པའི་ཞལ་ནི་སྔོ་དང་དམར། ། སྐུ་རུ་བསམ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། འཆི་བ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། རྒྱུ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་པས་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ། ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པོ་ནི། དེ་ནི་ཡི་གེ་མ་དང་ཡི་གེ་ཧ་དང་ཡི་གེ་ཨུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་པས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་དགོས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པའོ། ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཧཱུཾ་ལས་བྱས་པའི་རྡོ་རྗེ་སར་པ་བསམས་ནས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་སོ། ། གང་རྣམས་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ། ། དེ་རྣམས་ནི་ཚིག་བདུན་པོ་སྟོན་པའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དང་འགལ་ཏེ་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་དྲུག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལས་ཕྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་བཅུ་བདུན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

"Then" refers to the period following the recitation of oṃ śūnyatājñānavajrasvabhāvātmako ’haṃ. "This" refers to the essence of self-awareness, the entire expanse of space, which abides as the vajra essence of all the tathāgatas. It is the purity of the three doors of liberation—the purity of the essence of the three doors of liberation, such as the emptiness of all the tathāgatas—as it is said: "Visualize the body as having a white luster like a full moon, with the right and left faces blue and red." "All phenomena that transcend death" refers to emptiness. "Completely liberated from causes" refers to the signless. "Free from conceptualization" refers to the wishless. These three doors of liberation are the nature of the syllables ma, ha, and u, and are also the syllable hūṃ; they are so designated because they clarify [the meaning], and the purpose of this metaphorical designation is to show that there is no differentiation within the dharmatā. For that reason, it is made of the nature of the vajra, as it is said: "Having visualized a fresh vajra made from hūṃ," and so forth. Some explain that the vajra of all the tathāgatas is the bodhicitta, the essence of the melted moon. However, those [explanations] contradict the Teacher Samantabhadra’s seven-line [instruction], because the substance of the melted moon is a derivative of the meaning of the sixth case and is to be discussed in the seventeenth [chapter].

གང་འཆད་པ་དེ་ལས་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་གི་ཁུ་བས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་རྡོ་རྗེའི་ཆུའི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཏེ་འདི་ནི་ཚིག་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དང་འགལ་བས་དེ་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཆོ་ག་འདི་ནི་གཞུང་ལུགས་ལས་ཡིན་ཏེ། གཞུང་ལུགས་འདི་ནི་ཡིད་ཆེས་གྱུར་ལས་ཡིན། ། ཡིད་ཆེས་དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་དཔལ། ། ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམ་དག་ལས། ། གང་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས། ། སངས་རྒྱས་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཡིན། ། ཚད་མས་ཡང་དག་དེ་ཉིད་སྟོན་བྱེད་པས། ། ལམ་མཆོག་སྟོན་ཕྱིར་དེ་དང་འདི་མཉམ་ཡིན། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་དེ་ཉིད་མཉམ་མེད་འཆད། ། གང་འདི་ལམ་གསུང་དེ་ནི་ཡང་དག་སྟོན། ། སངས་རྒྱས་དགྱེས་པ་ཅིས་ན་འདི་སྟོན་མིན། དེ་ཕྱིར་འདིས་ནི་དེ་གཞུང་ཡིད་བརྟན་ཚིག། ཉིད་ཡིན་པར་ནི་རང་གི་རྣམ་གཞག་གྲུབ། ། དེ་འགལ་བར་བཤད་གང་འདི་སླར་བཀག་ཡིན། ། ཚིག་བདུན་བཤད་པ་ཡང་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྒྱུད་འདིའི་ཆེད་དུ་གཉེར་བའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ཡིས་ནི་བསྐུལ་ཕྱིར་སྤྲོ་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་པས་སོ། ། དེས་ཀྱང་དཔལ་ལྡན་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོ་ག་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །

Regarding what is to be explained, this [passage] states: "Throughout the entire expanse of space, it remains like a vajra water-pot completely filled with the seminal fluid of the vajra samaya of the body, speech, and mind of all the tathāgatas." This is because it is the second [of the two] statements. If one asks, "How can there be any impairment in those [teachings] if they contradict Samantabhadra?" even so, this ritual is from the authoritative scriptures; this scripture is from that which is trustworthy. That trustworthiness is the glorious Buddha, the glorious one. This wisdom comes from the pure Buddhas. Because this is not different [from them], how could this Buddha not be trustworthy? Because it reveals that very reality through valid cognition, and because it teaches the supreme path, it is equal to that [trustworthiness]. The Buddha taught that very peerless reality; whatever path he taught, he taught it correctly. Why would the Buddha, who is pleased [with the truth], not teach this? Therefore, it is established by its own presentation that this is the trustworthy word of that scripture. Whatever is explained in contradiction to that is subsequently refuted. The explanation of the seven lines also follows Samantabhadra himself; it is the extensive commentary intended for this tantra, taught by the Blessed One himself through his own command. As it says: "One should take joy in being exhorted by the sublime spiritual friend." Furthermore, by the words "By the ritual of the glorious Guhyasamāja maṇḍala," and so forth, it includes the four maṇḍalas to be drawn, along with the conferral of empowerments and so on.

རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་རྣམས་དང་། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཚོགས་ཡིན་ནོ། ། སྦྱིན་སྲེག་ཆོ་གས་བསྒྲེ་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་གོ། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྟོན་པ་ལ་མཁོ་བའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་པོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འགལ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་རྟོགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་འདིས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ་སྔར་བརྗོད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུངས་པ་དེ་ནས་ཞེས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྱིས་རེག་པའི་རྗེས་ལའོ། ། གང་བཅུ་བདུན་པ་ལས། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་འདིར་གང་སེམས་ཅན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དམ་ཚིག་ལས་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་ལ་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རེག་ནས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེས་དབང་བསྐུར་བར་གྱུར་ཏོ། །

"Benefiting beings in accordance [with their needs]" and so forth refers to the collection of activities such as pacifying and the rest. "One should apply the fire-offering ritual" and so forth refers to the outer and inner fire offerings. "Having realized in that way" and so forth refers to what is necessary for the Teacher. The definition of the three meditative stabilizations is the clear realization; because it is expressed with such clarity, to contradict it would be to contradict the very word of the Blessed One, as one follows its meaning. Since the objects of direct perception, inference, and scripture are not contradicted by those [meditative stabilizations] in accordance with the word of the Blessed One, one realizes that one should follow them; for that very reason, they are the domain of the wise. Thus, this teaches the purity of the vessel-like world. The conclusion of the previously mentioned purity of the world of sentient beings is stated with the words "Then," which means immediately after being touched by Vajraśrī. As it says in the seventeenth [chapter]: "Then, in this expanse of the vajra sky, those sentient beings who have arisen from the samaya of the three bodies were truly touched by Vajraśrī, and all became Tathāgatas, Arhats, perfectly complete Buddhas possessing the wisdom of the three vajras. From that point on, all sentient beings were called 'Samantabhadra, Samantabhadra,' and were empowered by the vajra body, speech, and mind of all the Tathāgatas."

གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དཔལ་ཡིན་ལ་ཐིག་ལེ་ཞུ་བའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེས་ཡང་དག་པར་རེག་པ་སྟེ། བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། ། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། ། ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས། ། ཞེས་ལུང་ལས་སོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རང་གི་རིག་མའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་གི་པདྨའི་ཟེ་འབྲུའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། ། ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུངས་ལྟར། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། ། སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང་། ། ཞེས་པའི་ལུང་གིས་སོ། ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བརྗོད་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ངེས་འབྱེད་ཤེས་རབ་སྟེ། ། སེམས་དཔའ་རིག་བྱར་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ཞེས་པས་སོ། ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྱི་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་དབང་བསྐུར་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ངོ་བོའོ། །

That which arises from the secret vajra is the glorious [Vairocana], and the contact with him in the form of the melted bindu is the empowerment distinguished by the guru’s oral instructions. The phrase "as many as there are" refers to sentient beings who are perfectly subsumed within the aggregates, elements, and sense bases. As the scripture states: "Herein there is no self or sentient being; these phenomena are accompanied by causes." "Abiding throughout the entire expanse of space" means that the expanse of space is eternally present; it refers to abiding perfectly within the maṇḍala contained within the filaments of the lotus inside the source of phenomena (dharmodaya), which arises from the powers, the unshared qualities, and so forth, of all the Tathāgatas who are the Great Vajra Holders of Body, Speech, and Mind. "All" refers to the environment, as the scripture says: "Just as seeds do not sprout if they are unsuitable even when the king of gods sends down rain, so too, although Buddhas have appeared, those without the fortune do not experience the excellence." "By that" refers to what was previously mentioned. Regarding "by the blessing of Vajrasattva": "Vajra" is the insight of definitive discernment, and "Sattva" is said to be the object of cognition. Thus, through the blessing of the Great Vajra Holder, whose nature is insight and compassion, and through the empowerment received from the oral instructions of the glorious guru, the bliss of all the Tathāgatas is the essence of supreme joy, the nature of which is method and insight.

ཡིད་བདེ་བ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཐོབ་པ་ནི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེའི་མཐར་ཐུག་པ་གྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་བྱིན་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ལ་རེག་པས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། འདིས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཟླ་བ་ཞུ་བའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ། དེས་ནི་དེ་རྣམས་དེ་འོག་དབང་བསྐུར་བྱ། ། ས་ཡི་སྙིང་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ། མཁའ་སྙིང་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྒྲིབ་སེལ་བཅས། ། དཔལ་ལྡན་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། ། དེ་དག་མིག་ལ་སོགས་པ་གྲངས་བཞིན་ནོ། ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དག་དང་། ། རེག་བྱ་དང་ནི་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་དང་། ། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་རྣམས་ཀྱི། ། ངོ་བོ་ཉིད་གྱུར་སྤྱན་ལ་སོགས་པར་གྲགས། ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དེ་བཞིན་འདུ་ཤེས་དང་། ། འདུ་བྱེད་དང་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་བཤད་པ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་བདེ་གཤེགས་རྣམས། ། ཞེས་སོ། ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་རྒྱུར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།

Mental bliss is the performance of the welfare of all sentient beings through the emanations of joy arising from that. The attainment of this is the accomplishment of the Samaya-vajra and so forth, culminating in Amogha-vajra; this is taught to be of that very nature because it is granted the conditions of its own essence. As it is also said in the Ārya-ratnolkā: "By the light of the Tathāgatas touching as many sentient beings as there are, they all come to attain the qualities of a Buddha." This is summarized by the purification of the world of sentient beings. "Having become the form of the melted moon, one should then confer empowerment upon them. Kṣitigarbha, Vajrapāṇi, Ākāśagarbha, Lokeśvara, together with Sarvanīvaraṇaviṣkambhin, and the glorious Samantabhadra—these correspond respectively to the eyes and so forth. Form, sound, smell, and taste, touch, and the Vajra of the Dharmadhātu, as well as the essences of earth, water, fire, and wind, are renowned as Locanā and the others. Form, feeling, likewise perception, mental formations, and consciousness are explained as the Sugatas Vairocana and the rest." Thus it is said. Because the vessel-like world is the cause for the purification of the Buddha-fields, it is said to be awakening.

དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་དབུས་ཀྱི་གདན་དབུས་མ་ལ་གནས་པ་བཅུ་དྲུག་ཆ་དང་ཚོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཟླ་བ་གང་བ་ལ་གནས་པའི་དཔལ་མཆོག་དང་པོའི་སྙིང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ནོར་བུ་དམར་པོ་འདྲ་བའི་རྡོ་རྗེ་བཟང་པོའི་ལྟེ་བ་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་སྙིང་པོ་ལས་བྱུང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྤྲུལ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཆོག་གི་ཕན་པ་བྱས་ཏེ་དེའི་ང་རྒྱལ་བྱས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། སྙིང་པོར་དེ་ནི་ཐུགས་མཚོན་ནས། ། ཟླ་བ་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། མཚོན་ཆ་མཆོག་གིས་དྲངས་ནས་ནི། ། སེམས་ནི་སྔགས་ཀྱི་དངོས་བྱས་ཏེ། ། སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། བྱང་ཆུབ་ཚིགས་བཅད་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བས་དེ་ལྟར་དེ་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རང་གི་རིག་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་པས་སོ། ། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། དབྱེར་མེད་དབྱེ་བའི་དངོས་པོ་ལས། ། རིགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཡང་དག་ལྡན། ། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་སོ། །

Then, within the source of phenomena (dharmodaya), upon the central seat in the middle of the multi-storied palace, he dwells upon a full moon arising from the sixteen parts and the accumulations. From the essence of the Śrīparamādya, there arises an excellent vajra resembling a red jewel; from the center of that vajra, which rests upon the moon, there arises the essence. Through immeasurable emanations, he performs the supreme benefit for the sake of beings, and following the cultivation of the pride of that, [the text continues]. Regarding the essence: "The essence symbolizes the Mind; through the union of the moon and vajra, drawn forth by the supreme weapon, the mind is made into the reality of mantra. In the manner of the form of mantra, one should recite the verses of awakening." Thus it is from the Explanatory Tantra (Uttaratantra). The term "essence" is connected to the celestial mansion. It is the vajra body, speech, and mind of all the Tathāgatas, and it is also the samaya. As before, it is the Great Vajradhara. Because it arises from that, it is the vajra meditative absorption (samādhi) as previously described, and he enters into equipoise therein. "This" is said to be that which is to be directly realized by one's own awareness through the nature of the dharmadhātu; for it is the expression of that meaning through all names. The "Awareness Being" (vidyāpuruṣa) is described in the Explanatory Tantra: "By means of the vajras of body, speech, and mind, from the entity of indivisible distinction, perfectly endowed with the family—this is called the 'Awareness Being'."

གཟུགས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུར་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྐུའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ཡིན་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པས་ཀྱང་སྔགས་སོ། ། དབང་པོ་དང་ནི་ཡུལ་དག་གི། རྐྱེན་གྱིས་གང་དང་གང་བྱུང་ཡིད། ། ཡིད་དེ་མན་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། ། ཏྲ་ནི་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་དོན། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུའོ། ། སྐྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་གང་ཞིག་གིས་ཕན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་རིགས་པ་ལས་སོ། ། དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཙམ་གྱིས་གང་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡིན་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་སྔོན་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་སྟེ། གཡས་པ་དང་གཡོན་པ་དང་རྩ་བའི་ཞལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟིགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་བརྗོད་པ། ཐུབ་མཆོག་ཕྲ་རབ་ལས་གྲུབ་མཚུངས་མེད་པ། ། ཟླ་བ་རྒྱས་འདྲ་སྐར་མའི་མདངས་ལྡན་པ། ། གཡས་དང་གཡོན་པའི་ཞལ་ནི་སྔོ་དང་དམར། །

Form is the body whose nature is insight and method, reaching the culmination of appearing as the thirty-two marks of a great being and the eighty minor signs. All the Tathāgatas are the mind because they attend to the reality of all phenomena, which is the essence of insight; they are also the mantra because, through the power of great compassion, they protect all sentient beings from all suffering. As it is said in the Explanatory Tantra: "Whatever mind arises through the conditions of the sense faculties and their objects, that mind is explained as 'man' (maṇ). 'Tra' has the meaning of protecting." Their blessing is the cause, by virtue of being the very act of generating. Generation is that which benefits something, according to logic. That blessing is the state of being manifest to the entire retinue. For that very reason, it is said: immediately upon being blessed, the very essence of the meditative absorptions of liberation such as emptiness and so forth becomes manifest. That itself is the Blessed One Samantabhadra, whose three faces—the right, the left, and the central—appear as blue, red, and white, representing the purity of the three doors of liberation: emptiness and so forth. Thus it is also said: "The peerless one, composed of the finest atoms of the Supreme Sage, like the full moon, possessing the luster of stars, with right and left faces blue and red..."

སྣ་ཚོགས་རྒྱན་རྣམས་འབར་བའི་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས། ། རིག་མ་དམ་པ་འཁྱུད་པར་མཛད་པའོ། ། ལྷག་མའི་ཕྱག་གིས་རྡོ་རྗེ་རལ་གྲི་དང་། ། པདྨ་རིན་ཆེན་བསྣམས་པ་ཟུང་གཉིས་མཛེས། ཁམས་གསུམ་ཁོངས་ནི་རྣམ་པར་རྒྱས་པ་ཡིས། ། ཐུབ་པའི་འོད་ཚོགས་དུ་མ་རྣམ་པར་འགྱེད། ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་རྣམ་དག་པས། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྙིང་རྗེ་མཆོག། མ་ལུས་འགྲོ་བའི་དེ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཉིད། ། རྒྱལ་བུ་སྐྱེད་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་རུ་མཐོང་། ། ཞེས་སོ། ། གང་དག་ཞལ་དང་པོ་དང་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ཡིན་ལ་གཡས་པ་དམར་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། ། དེས་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འོད་འདྲ་ཞིང་། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་པོ་ཆེ། ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་གསུམ་གྱུར། ། ཞེས་པས་བཅོ་ལྔ་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་ཡང་འདི་ཉིད་དུ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡིན་པར་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྒྱས་པར་མ་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། ཚིག་བདུན་པ་བཤད་པར་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་པ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་བཅུ་པའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་བཤད་པ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་པ། ། དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། འདི་ཡི་དབུས་ནས་ཡི་གེ་ཧཱུཾ། ། རང་གི་གཟུགས་སུ་རབ་ཏུ་བརྟག། རྡོ་རྗེ་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འབར། ། རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་བསམ་པར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས། ། དྲངས་པར་དེ་ཡིས་རྣམ་བསྒོམས་ན། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེར་འགྱུར་བ། །

With two hands blazing with various ornaments, he embraces the sublime consort. With his remaining hands, he beautifully holds a vajra and a sword, and a lotus and a jewel, in two pairs. With his form fully expanded throughout the three realms, he radiates many masses of the Sage’s light. Through the complete purity of the three doors of liberation, he is the supreme compassion, the nature of wisdom and method. He is the sole reality of all wandering beings without exception; he is seen as the very body of the Prince who brings them forth. Thus it is said. Some explain that the first face and the entire body are blue, while the right [face] is red. If that were the case, it would contradict the fifteenth chapter, which states: "Immediately thereafter, he becomes Vairocana-like in radiance, the great king Vajrasattva, and the Buddha Vajradhara." Furthermore, in this very text, from the passage beginning "the mode of great passion, which is the Samantabhadra who has become the fruit" up to the end of "that meditative absorption," it is explained in full and without exception. Regarding the explanation of the seventh verse, those [points] occur after the sixth meaning of the words and are the subject matter of the tenth chapter, as it is said: "Abiding in the center of the maṇḍala of space, one should meditate on the arrangement of the maṇḍala. In the center of this, one should clearly visualize the syllable HŪṂ in one's own form. One should imagine vajra light rays blazing and radiating forth. If one meditates on that which draws in the body, speech, and mind of all Buddhas, one will immediately become that."

སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་པོ་ཆེ། ། ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་མཆོག། ཅེས་སོ། ། འདིས་ཚིག་བདུན་གྱི་བཤད་པ་བླ་མ་ལས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། གཞན་ཡང་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མང་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་གཞུང་མང་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་བསམས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། མཁས་པས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཕྱིར་མ་བཀག་གོ། ། གནས་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱིས་གདོན་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གཙོ་བོར་སྨོས་པ་རྣམས་ཏེ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནས་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེའི་བར་རོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྲས་བུར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་སྔར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོས་ཞལ་དུ་ཞུགས་ནས་ཀྵི་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་གྱིས་ཡིན་ཏེ། སྙིང་པོ་ས་བོན་དུ་བརྗོད་ཅེས་པས་སོ། ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྐུལ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྡར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འབྱིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཀུན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་ཡང་བརྗོད་པ།

"Holding the vajra of body, speech, and mind, the great king Vajrasattva, the supreme lord and chief of all." Thus it is said. From this, one may infer that the explanation of the seven lines was not understood from the guru. Furthermore, it is contradicted by valid cognition and scripture. As for the extensive discussion, I have not refuted it because I fear the bulk of the text, or because what is the use of contemplating the faults of others? The wise should examine it themselves and accept what is worthy of being held. Because they have become Tathāgatas through the transformation of the state, they act for the benefit of all sentient beings; thus, the extraction by their respective families is taught. "Then" refers to the moment immediately after all the Tathāgatas have attained bliss and mental joy. These are the ones primarily mentioned, such as Akṣobhya and the rest, who have become the ultimate fruit, the essence of the wisdom of the utterly pure dharmadhātu. From Samayavajra up to Amoghasiddhi, all are designated by the term "Tathāgata" in this tantra because they are equal in terms of the result. Vairocana is as previously described. He enters the mouth of the Great Vajradhara by means of seed syllables such as the syllable KṢI, for it is said that "the essence is called the seed syllable." Because they act for the benefit of all wandering beings, the Tathāgatas have established these as symbols to invoke suchness; thus, they are those that have arisen for the purpose of teaching the Dharma and so forth, acting as the cause for their manifestation. As it is also said:

དེ་རྗེས་ས་བོན་གྱིས་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། ། ཀྵིཾ་ཛྃ་ཁྃ་ཀྃ་གྃ་སྃ་ཞེས་པ་འདི་དག་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན། ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿཁྃ་རྃ་ཞེས་བཤད་པ། དེ་དག་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལཱྃ་མཱྃ་པཱྃ་ཏཱྃ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིར་བཤད་པ་དེ་དག་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན། བྲུྃ་ཨཱྃ་ཛྲཱིཾ་ཁྃ་ཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རིམ་པ་ཇི་བཞིན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་སོ། ། ས་བོན་དེས་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་ཟླ་བ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བབ་ཅོལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པའོ། ། མངོན་པར་བྱུང་ཞེས་པ་ནི་ཕྱུང་བ་སྟེ་འདི་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའོ། ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་རྗོད་པས་བརྗོད་པའོ། ། ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་མཆོག་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ། ། འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསེ་རུ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་གསང་བའོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟག་བྱ་མ་ཡིན་པའོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རྙོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པའོ། ། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། ། དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། ། ཅེས་པས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་འདུས་མ་ཐག་ཏུའོ། །

Thereafter, they should be emanated by means of seed syllables. Kṣiṃ, jaṃ, khaṃ, kaṃ, gaṃ, and saṃ are the [seeds] of the eye and so forth. Jaḥ, hūṃ, baṃ, hoḥ, khaṃ, and raṃ are explained as being [the seeds] of Rūpavajrā and the others. The four explained as lāṃ, māṃ, pāṃ, and tāṃ are the [seeds] of Locanā and the others. Brūṃ, āṃ, jrīṃ, khaṃ, and hūṃ are, in their respective order, [the seeds] of Śāśvata and the others. Regarding the statement "they should be emanated by those seed syllables," the claim that the eyes and so forth are to be purified, or that the melted moons are to be generated by them, is a mere fabrication to be examined by those who understand what is appropriate. "Manifested" means emanated; "this" refers to what immediately follows. "Uttered as an udāna" means spoken by oneself intentionally, without being requested. "Emaḥ" expresses wonder. "Bodhicitta" is the characteristic of Vajraśrī; by merely entering into or touching it, all sentient beings attain bliss and mental joy. Because this belongs to all the tathāgatas, it is secret, as it is not the domain of the pratyekabuddhas and others. Because it is not an object of conceptual thought, it is not to be analyzed. Because it is naturally pure, it is unstained, unmixed with the afflictions. As it is said: "Just as the water element, gold, and space are pure, so too is it held to be pure." "Then" means immediately after the assembly had gathered.

ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་འདུས་ཤིང་ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་པས་འདུས་པའི་སྦྱོར་བས་ཚོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རེ་ཞིག་དང་པོར་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ། སྟོན་པ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། བདག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་མ་འོངས་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ལོ། ། ཅིས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བའི་མཆོད་པ་དང་གཞན་གྱིས་ཏེ། དེ་སྤྲོས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཉན་པའི་དང་པོར་ངེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་འདའ་བར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པ་ལ། དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་ཡིན་ཞིང་དགའ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། དེའི་སྤྲིན་གྱིས་ཞེས་སོ། ། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་ངག་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདུས་པ་བཤད་དུ་གསོལ། ། ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོའི་ངོ་བོ་རིགས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསང་བའོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་དང་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།

The word "also" (yang) indicates that, in dependence upon their gathering and assembling, they should be assembled through the application of gathering. Thus, it is connected to the statement: "All the Tathāgatas, having first performed offerings and prostrations and preceded [the teaching] with a request, generated the perception of the Teacher in the Great Vajradhara and entered into the state of listening to the sublime Dharma—if even they did so, what need is there to mention someone like me?" This is for the purpose of correctly instructing future listeners of the Dharma. Why is this so? It is said: "The secret offering of all the Tathāgatas and others." Its emanation pervades the ten directions. Because it must be established at the very beginning of listening to the Dharma and because it is not to be transgressed, it is the samaya. Because its essence is non-dual, it is tathatā (suchness). Because it is untainted, it is supreme; and because it causes joy to flourish, it is a "jewel." Thus, it is called "by the cloud of that." The phrase "spoke these words" refers to the immediate speech: "Bhagavān, please explain the samāja (assembly)." The essence of all the Tathāgatas gathered as one is that assembly. For that very reason, because its nature is the five families—the essence of the five wisdoms such as the mirror-like wisdom—it is tathatā. For this same reason, it is "secret." Since the wisdoms of equality and all-accomplishing wisdom are subsumed within the wisdom of the utterly pure dharmadhātu, it is the essence of the three wisdoms.

ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་བདག་ཉིད། ། རིགས་གསུམ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ། ། འཇུག་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ། ། སེམས་ཀྱི་གསང་བའི་བྱིན་རླབས་ཡིན། ། ཞེས་བཟང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་བརྗོད་པས་སོ། ། དེ་ཉིད་རིགས་ནི་ལྔ་རུ་བརྗོད། ། རིགས་གསུམ་གསང་བར་སྨྲས་པའོ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་སྐུ་གསུམ་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་འདུས་པ་གཞན་དུ་བཤད་དེ། གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་དོན་དང་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དེས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་གནས་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དཔེ་མེད་པ་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྡན་པ་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་འདི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བྱུང་བ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །

"The nature of the Dharma, Enjoyment, and Emanation bodies, The three families, Dharma, Enjoyment, and Emanation, Acting for the benefit of beings through engagement— This is the blessing of the secret of the mind." Thus it was stated by the venerable Bhadrapāda. "That very [nature] is said to be five families; The three families are spoken of as secret," so some say, according to the Explanatory Tantra. In the Commentary on the Difficult Points of the Verse Summary, Jñānapāda explains the five wisdoms as being subsumed within the three bodies in another way: The essence of the transformation of the ālaya-vijñāna (all-ground consciousness), which appears as objects and sentient beings, is the svābhāvikakāya (nature body), which is the identity of the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna), because the Blessed One is eternally of a non-conceptual nature. The identity of the transformation of the afflicted mind (kliṣṭa-manas) arising from great compassion, and the essence of the transformation of the conceptual mental consciousness (manovijñāna), are the wisdom of equality (samatā-jñāna) and the wisdom of individual discernment (pratyavekṣaṇā-jñāna)—the latter being endowed with the dhāraṇīs and so forth that are beyond compare. These two wisdoms constitute the saṃbhogakāya (enjoyment body), because they are the basis for enjoying the Dharma as it is realized through the wisdoms of equality and individual discernment. The wisdom of all-accomplishing activity (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna) arises from the purity of the perfection of diligence, characterized by the transformation of the consciousnesses of the eyes and so forth. Furthermore, because it is the support for various emanations, it is the nirmāṇakāya (emanation body).

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལེགས་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མི་འགལ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གང་དག་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡང་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་པ་དེ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་དོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། འདུས་ནས་བསྟན་པས་ན་སྙིང་པོ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། ། གསང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དབྱུང་བ་སྟེ་དེ་གསུངས་ཤིག་ཅེས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་བཞིན་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བཞོན་པར་གྱུར་པས་གསོལ་བ་འདེབས་པར་རིགས་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལས་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། ། འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པའོ། །

The wisdom of the utterly pure dharmadhātu is the wisdom of the perfectly pure dharmadhātu. Because the divisions of the Pāramitā and Mantra vehicles are the individual natures of the five wisdoms, they should be viewed here as non-contradictory. Likewise, it is said that the nature of the transformation of the eye-consciousness and so forth is the discerning wisdom (pratyavekṣaṇā-jñāna), and the nature of the transformation of the conceptual consciousness is the all-accomplishing wisdom (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna). Furthermore, the explanation that the nature of the transformation of the eye-consciousness and so forth is the wisdom of the utterly pure dharmadhātu is also refuted by this very point. For that very reason, they are the vajras, and as before, they are the Tathāgatas. Because they are taught in an assembly, they are the "essence" (hṛdaya), which is the three aspects of body, speech, and mind in brief. Because it arises from the secret, it is "to be brought forth," meaning "speak that!" The word "then" (atha) refers to the period following the request. "Excellent" (sādhu) means that it is appropriate to make the request because, preceded by great compassion, introspection, and so forth, it has become the unsurpassed vehicle for all sentient beings. Why is it excellent? Because it is not contradicted by direct perception and other means of knowledge regarding their objects, it is excellent; it is spoken for the sake of correctly training future sentient beings. However, the word "but" (tu) indicates the teaching of a particularly exalted dharma regarding a distinguished object.

གང་གི་ཕྱིར་འདུས་པ་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རིགས་ངེས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིད་གཉིས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་དང་བྲལ་བས་སོ། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་གང་། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རྣམ་བྱང་སྟེ། ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་སྒྲས་བརྗོད་དེ། ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་རྒྱལ། ། རང་བཞིན་ཉིད་དང་དྲི་མ་མེད། ། དེ་དེ་རྐྱེན་ནི་ཡིན་པ་དང་། ། དེ་སྐྱེས་གྱུར་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། ། རྣམ་པར་བྱང་བ་བཞི་པོ་ཡིན། ། དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཙམ་ཉིད་ནི། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རྣམ་དག་གོ། ། དམ་པའི་དོན་དུ་གཉིས་མེད་དངོས། ། དེ་བཞིན་བདག་མེད་པ་ཡང་ཡིན། ། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཡིན། ། ཡང་དག་མཐའ་དང་བརྗོད་མེད་པ། ། ཆོས་ཉིད་དང་ནི་མཚན་མ་མེད། ། དེ་ཉིད་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ཞེས་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤངས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཅུང་ཟད་མ་མཐོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ལས་ཡིན་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཡིན་ནོ། །

For this reason, in this assembly, all the Tathāgatas [regard] those of the definite lineage for unsurpassed enlightenment as being, by their very nature, the essence of purified wisdom. Even toward ordinary bodhisattvas, they harbor a state of doubt and hesitation, because [the latter] are devoid of the empowerment of method and insight. "The cognition of ordinary beings is naturally purified; That is designated by the term 'Buddha.' Just as one is victorious through the mind of enlightenment, It is the nature itself, free from stains. Because it is the condition for that, And because it has arisen, it is the fourfold Purification of all phenomena. In that regard, mere consciousness itself Is naturally pure. In the ultimate sense, it is the non-dual reality, Likewise, it is also selflessness, Emptiness, and the expanse of phenomena (dharmadhātu); The limit of reality, the inexpressible, The nature of phenomena (dharmatā), and the signless— These are the terms used for that very reality." Thus it was stated by the venerable Dignāga. Because one is equal to all the Tathāgatas of the three times, one should realize that such an occurrence is itself the Tathāgata, according to the words, "Because of the very generation of the mind of enlightenment." There is no doubt regarding the abandonment of the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies, as it is said in the scriptures, "There is nothing whatsoever that the Tathāgata does not see," and so forth. Thus say some.

གཞན་དག་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་བྱང་ཆུབ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་ཞེས་བརྗོད་པས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ནི་རིགས་མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་མཆོག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པར་ངེས་པར་བྱས་པས་ངོ་མཚར་ཐོབ་པའོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལས་གཞན་གྱི་སྔར་མ་བྱུང་བ་རྟོགས་པས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པའོ། ། གང་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཁོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ནས་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་དག་པ་ནི་མཆོག་གི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཆོག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་སོ། ། དེའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་དེའི་རང་བཞིན་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བ་གང་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྱིས་རེག་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ། འཁོར་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ།

Others say that because the Sugata taught infinite awakening, these are the manifest awakenings in the Śrī Guhyasamāja. Why is that? Because others are those of indefinite lineage and so forth. "Then" refers to the period following the teaching of the profound Dharma. "Uncommon" refers to the objective of supreme sentient beings, and because they are definitively established in the Śrī Guhyasamāja, they attain wonder. Because they realize what has not occurred before others, they attain the marvelous. "Which" means for what purpose: it is for the sake of the Blessed One, the Tathāgata, having blessed the retinue; therefore, for that reason. "Perfectly" is by way of the supreme, because they are not contradicted by objects such as direct perception and so forth. "Supreme" is the cause of all perfections without exception, the nature of the emanation, enjoyment, and dharma bodies of all Tathāgatas. "Please teach the secrets of body, speech, and mind." If one asks how that very blessing occurs: it is taught that all Tathāgatas are themselves the vajra, and their nature is the secret vajra. Since that itself is the samaya, whatever arises from it is the locus that serves as the cause for the collection of qualities of all Tathāgatas. Being characterized by the touch of the glory of the vajra, they are blessed; thus, the entire retinue is made into the nature of all Tathāgatas. For that very reason, it is said:

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ་འཁོར་གྱི་དོན་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་སྲིད་བར་དུ་ཞེས་པ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སོ། ། འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ལ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་སོ། ། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དཀྲུགས་ཏེ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བར་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་སྔགས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་བཀུག་སྟེ་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཧཱུཾ་གི་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་དྲི་མ་མེད་པར་ཆུ་སྐྱེས་ལ་གནས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཚུལ་དམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྙིང་པོ་ལས་བྱུང་བ་མ་ལུས་པའི་གཉུག་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཞེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །

One experiences the bliss and mental joy associated with all the tathāgatas, and the purpose of the retinue is the objective; that which is thus blessed is so designated. The phrase "for that long" refers to the qualities such as the stages (bhūmi) and the perfections (pāramitā). The wisdom (jñāna) of all the tathāgatas is the nature of realizing the suchness of all phenomena in all their aspects. The superknowledges (abhijñā) are the states characterized by the divine eye, the divine ear, the recollection of former abodes, miraculous powers, knowledge of the minds of others, and the knowledge of the exhaustion of the outflows (āsravakṣaya). "Please grant your blessing and teach the cause for attaining that fruit" is the request. Thus, having briefly presented a portion of the meditative absorption (samādhi) of the initial application, the portion of the meditative absorption of the supreme king of the maṇḍala is correctly taught: "Then," according to the ritual, [the deities] are summoned by the light of the mantra on the moon at the heart, and having become the form of the melted moon, they are transformed into the aspect of the primordial maṇḍala without exception, arising from their own essence as the supreme mental mode of all the stainless tathāgatas residing upon the lotus born of the hūṃ-vajra. "The request made by all the *tathāgatas" refers to the first [part].

མཁྱེན་ནས་ཞེས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡང་དག་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་མོའི་ཐེག་པ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་གཉི་ག་ཡང་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་འདི་གསུངས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་མི་བསྐྱོད་པའི་རྣམ་པར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པས་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་སྒྲོན་མའོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། གསལ་དེའང་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ལས། ། རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། ། ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འདོད་གྱུར་པ། ། དེ་ལྟར་བློ་ནི་མྱོང་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ཉིད་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་སྟེ། གང་དུ་དེ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། འདི་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། ། ཁྲོ་བས་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་བཅོས་མའི་ཁྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་གྱུར་པའི་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་སྟེ། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེ་སྡང་ཆེ། ། ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་དགྲ་ཆེ་བ། ། ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་གཅོད་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་གི་རྡོ་རྗེ་སོགས་གྲུབ་ལ། ། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་བསྒྲུབ། ། ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་དུ་འཆད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཀུན་ཉོན་མོངས། ། བག་ཆགས་བཅས་པར་གཏན་སྤངས་པ། །

"Having known" means that even those of the future, having made a request preceded by a correct intention and having made it certain, [request] him to teach the profound vehicle; otherwise, both would fall into a downfall, and thus this was spoken. The wisdom of the utterly pure expanse of phenomena is "wisdom" (jñāna). That very [wisdom] is Akṣobhya; because he manifests himself as its very nature, he is the Teacher. Because he dispels the darkness of the afflictive and cognitive obscurations of all sentient beings, he is a "lamp" (pradīpa), like a lamp. As it is said in the Pramāṇavārttika: "That clarity also, from its own nature, Makes itself clearly manifest. Just as it is desired to be clear, So the mind is experienced." That very [wisdom] is, as before, the "Vajra." He has entered into meditative equipoise (samāpatti) in the concentration (samādhi) that takes that as its object. This is to be realized through the direct perception of self-reflexive awareness (svasaṃvedana-pratyakṣa). In order to discipline those sentient beings to be disciplined by wrath, the mind arising from great compassion—which originates from artificial wrath—is "hatred" (dveṣa). As it is said: "Great hatred is the great offering, the great enemy of all afflictions." This definition is dedicated to cutting the afflictions, along with their latencies, from the very root within the continuums of all sentient beings. This is because it is stated: "The Vajra of Speech and so forth are accomplished; they are accomplished by one whose nature is compassion." To explain it otherwise: "The afflictions and secondary afflictions, along with their latencies, are permanently abandoned."

ཞེས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ཉིད་སྔར་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་སོ། ། དེ་ཉིད་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། སླར་ཡང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་སོ་སོ་ཡང་ལས་དང་ཆོས་དང་དམ་ཚིག་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་མཆོག་གི་རིགས་བརྒྱའོ། ། རིགས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བསྒྲགས། ། མཆོག་གི་རིགས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་དང་འདོད་པ་མ་ལུས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བཞོན་པར་གྱུར་པས་སྙིང་པོའོ། ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་བརྗོད་དེ་ཉེ་བར་བཏགས་པས་སོ། ། དེའི་དགོས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པས་སྐུ་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་པ་དང་། མྱུར་བ་དང་བུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་གསུང་དང་ཐུགས་རྩེ་གཅིག་པས་སྔགས་བཟླས་པ་དང་། དེའི་ལུང་དབོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་(དབྱ་,དབྱེ་)བ་མེད་ཀྱང་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་མ་འོངས་པ་ལ་བསླབ་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། ། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཁ་ནས་ཀྱང་སྟོན་པ་སྲིད་པས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །

This would contradict the scriptural authority [cited] above. That very [suchness] is the "family" (gotra) because it is the generative cause of all tathāgatas; it is the "concordant" [nature]. That very [suchness] is, as before, the mantra whose nature is insight and method. That very [suchness] is by way of the nature of the five wisdoms, such as the mirror-like wisdom and so forth. Furthermore, through the divisions of the mirror-like wisdom and so forth, it is by way of the nature of twenty-five wisdoms. Each of those, moreover, through the divisions of the action, dharma, samaya, and mahāmudrā [mudrās], constitutes the hundred supreme families. As it is said in the Explanatory Tantra: "Family is proclaimed as the concordant; the supreme family is of one hundred types." Because it is not contradicted by direct perception and so forth, and because it is the supreme vehicle for all essences and desires without exception, it is the "essence" (hṛdaya). The word that teaches this is also called by that name through metaphorical designation. Its purpose is to show that, in the ultimate sense, there is no expressed object that is separate from the expressing [word]. Having made the body serviceable through the vajra posture and so forth, and having recited the mantra with speech and mind one-pointed, having abandoned faults such as being too fast or too slow, one should engage in the transmission of that [tantra] and so forth. Although there is no differentiation in suchness, this was taught for the sake of training in the future through the divisions of body and so forth. The word "itself" (svayam) is mentioned because it is possible for the Teacher to teach through the blessing of others as well.

དེ་ཉིད་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་འདི་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱང་འདི་ཡིན་ལ་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདིར་སྔོན་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། ། མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་འདིར་ཁ་དོག་དང་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དེ། ཞེ་སྡང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་འཆང་བར་འགྱུར་བའི་སྐུ་དེ་ནི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གནས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུའི་རྟེན་ཡིན་པས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་དམར་པོའི་རྣམ་པ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་རྩ་བ་དང་གཡས་པ་དང་གཡོན་པའི་ཞལ་ནི་སྔོན་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་དམར་པོའི་རྣམ་པར་རོ། ། བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོའི་ནང་དུ་ཐིམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །

Regarding the term "thatness" (tattva): although there is no differentiation in suchness (tathatā), this was spoken because of the diverse appearances that arise through the power of the disciples' inclinations, their own aspirations, and their meditation. This is the body, speech, and mind of all the tathāgatas, and it is also the "knowledge-being" (vidyāpuruṣa); here, as before, it is the Great Vajradhara. The same applies to the others as well. The Great Seal (mahāmudrā) of Akṣobhya is here the nature of non-dual, vivid manifestation, consisting of colors, hand-symbols, and so forth. It is the supreme body, which is single-mindedly devoted to acting for the benefit of sentient beings whose primary affliction is hatred, and which possesses the thirty-two marks of a great being and all other supreme aspects. It is also "supreme" because it causes all sentient beings to attain uncontaminated bliss, and it is "authentic" because it is not contradicted by direct perception and other means of valid cognition. It is also "yoga" because it is the meditative union of insight and method. It is also the "abode" because it is the support for the unsurpassed fruit of all sentient beings without exception. It is taught that these pervade the world systems of the ten directions, and the same is true for the others. The forms of black, white, and red refer to the blue, white, and red aspects of the faces of the entire body, the central, right, and left faces respectively. "Abides" means that in the very form of the Great Vajradhara, he is absorbed within each and every subtle atom.

དེ་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེ་སྡང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་མི་བསྐྱོད་པའི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་ངེས་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བསྐུལ་བ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྡར་བྱས་པས་བཛྲ་དྷྲྀག་ཅེས་པ་འདིས་དེ་བསྐུལ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་དེས་ཁྱབ་ན་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་ལ་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་དང་སྤྲུལ་པ་དང་ལམ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་དོན་བྱས་ནས་བདག་ལ་བསྡུས་ཏེ། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་བསྔགས་པ་དང་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་བསྐྱོད་པ་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་གདུལ་བྱ་ཐབས་ཚོལ་བས་དང་པོར་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། ། འདི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན་ཞེས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མེ་ལོང་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཞིའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་གསུངས་པ་དེ་ནས་ཞེས་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་གཏི་མུག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ངེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །

It is said as follows: Having identified the sentient beings to be trained by Akṣobhya, who is primarily characterized by hatred, and in order to act for the benefit of all sentient beings, he is exhorted to suchness. By means of the symbolic sign of all the Tathāgatas, the syllable vajradhṛk is used to exhort him; he is then emanated and pervades all the world systems of the ten directions. Having performed the welfare of beings through various sounds, emanations, paths, and miracles according to the capacity of the environment, he is withdrawn back into himself and dissolves into the Blessed One. Because the vision of the result—Akṣobhya, the wisdom of the dharmadhātu which is the essence of the purified aggregate of consciousness, praised as irreversible and completely pure—is the prerequisite, the result is shown first for those disciples who seek the means. For those who wish to know the causes for realizing this, the four wisdoms—mirror-like, equality, discerning, and all-accomplishing—are shown to be the immediate causes for realizing the forms of the four Tathāgatas, Vairocana and the others, who are the essence of the purified four aggregates of form and so forth. Thus, it says "Then," following the determination to fully ripen the sentient beings to be trained by Vairocana, who are primarily characterized by delusion. This is the perfect realization and direct manifestation by all the Tathāgatas.

མེ་ལོང་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཡང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དམ་ཚིག་དེ་གང་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་གཏི་མུག་ཆེ། ། གཏི་མུག་བློ་སྟེ་གཏི་མུག་སེལ། ། ཞེས་པ་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏི་མུག་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པ་ལ་མཐར་ཐུག་པའི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ནི་འདིར་གཏི་མུག་གོ། ། ལུས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་རྩ་བ་དང་གཡས་དང་གཡོན་པའི་ཞལ་ནི་དཀར་པོ་དང་སྔོན་པོ་དང་དམར་པོའི་ཚུལ་གྱིས་མདུན་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་ལྟ་ཞིང་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་ང་རྒྱལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངའམ་ངའི་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགའ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་ན་རིན་པོ་ཆེའོ། ། དེ་ལས་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་མི་ཕྱེད་པ་དང་དཔལ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ།

Because it is the locus from which the reflections of all phenomena arise, like a mirror, and because it also makes itself perfectly luminous, it is the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna). This is the essence of the transformation of the universal ground consciousness (ālaya-vijñāna), and it is from this that the samaya arises. As before, that which is the vajra is so designated. Its definition is as follows: "The great offering is great delusion; it is the intellect of delusion, and it dispels delusion." Here, "great delusion" refers to the ultimate state that uproots the delusion of all sentient beings. With his entire body, and with faces that are white, blue, and red on the right and left, he sits in the vajra posture facing the Blessed One upon a moon maṇḍala in front of him. The word "then" (tatas) refers to the period following the complete maturation of those sentient beings to be trained by Ratnasambhava, for whom pride is the primary affliction. Because the mirror-like wisdom has been directly realized, the universal ground consciousness no longer exists; thus, the afflicted mind (kliṣṭa-manas) that perceives "I" or "mine" does not arise. Consequently, the wisdom of the nature of self-awareness, which is the essence of emptiness that does not perceive persons or phenomena, expands the untainted joy of all the tathāgatas, and is therefore "precious" (ratna). That which arises from this is "indestructible" like a vajra, and "glory" (śrī) is the essence of the accumulations of merit and wisdom.

དེ་ཡང་འདིར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིན་ཆེན་ཏོག་གོ། སྐུ་ཐམས་ཅད་དང་རྩ་བ་དང་གཡོན་དང་གཞན་གྱི་ཞལ་ནི་སེར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་རྣམ་པས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་འདོད་ཆགས་གཙོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ལས་དེ་འབྱུང་བ་ནི་འོད་དཔག་མེད་དོ། ། དེ་ཉིད་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་འདོད་ཆགས་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་རིག་པ་ཆེན་པོའི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྐུ་ཐམས་ཅད་དང་རྩ་བ་དང་གཡོན་དང་གཞན་གྱི་ཞལ་ནི་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེའི་གདུལ་བྱ་ཕྲག་དོག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་བྱ་བ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ཤེས་པ་དོན་ཡོད་པའི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་འགུགས་པ་ནི་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་ཐམས་ཅད་དང་རྩ་བ་དང་།

Furthermore, in this context, the meditative concentration (samādhi) that focuses upon that is so named. For that very reason, because it fulfills the intentions of all sentient beings like a wish-fulfilling gem (cintāmaṇi), it is the "Wish-Fulfilling Gem," the Blessed One Ratnaketu. All his faces—the central, the left, and the others—are yellow, white, and black in appearance, and he rests upon a sun maṇḍala. The word "then" refers to the period following the realization that the sentient beings to be trained by Amitābha are primarily characterized by desire and have been fully ripened. The knowledge of the equality of all phenomena (sarvadharma-samatājñāna) is the wisdom of discernment (pratyavekṣaṇājñāna) itself, which is self-luminous, because the conceptualizing consciousness has been transformed through the non-apprehension of the expressed and the expresser. Since he arises from great desire, he is Amitābha. He is the very nature of non-referential compassion; as before, he is Vajrarāga, and he is also Lokeśvara and the Lord of Great Knowledge (mahāvidyāpati). All his faces—the central, the left, and the others—are red, white, and blue in appearance. The word "then" refers to the period following the complete determination that the sentient beings to be trained by Amoghasiddhi are primarily characterized by envy and have been fully ripened. When all the wisdom of discernment is present, the very accomplishment of the activities of all beings without exception is the self-luminous cognition of Amoghasamaya-vajra. He is the "Summoner of Samaya" (samayākarṣaṇa), who rouses [the samaya]; all his faces—the central and the left—[are...]

ཞལ་དང་པོ་གཡོན་པ་དང་གཞན་ནི་ལྗང་གུ་དང་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་རྣམ་པས་སོ། ། འདོད་པ་དང་ཐར་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོའོ། ། བདེ་ཆེན་ཡིན་ཕྱིར་ཐར་པ་ང་། ། དངོས་གྲུབ་འགྱུར་མེད་བདེ་བ་ལ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོར་དྲན་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་སོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་ན་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ནི་དེས་འདུལ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་འཕགས་མ་མཱ་མ་ཀཱིའི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་མཉེས་པ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པས་སོ། ། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་མཆོག་ཏུ་ནི། ། ང་ཡི་མཆོད་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་མཉེས་པར་བྱེད་པའོ། ། དེའི་དམ་ཚིག་ནི་རྒྱུ་སྟེ་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་དེའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉིད་དེའི་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བཙུན་མོའི་མཆོག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ངོ་། །

The first face is to the left, and the others are green, white, and black in appearance. Desire and liberation are the essence of uncontaminated great bliss. As it is said: "Because I am great bliss, I am liberation; in the unchanging bliss of the siddhi, I am mindful of great bliss." This refers to the practitioners who have reached the ultimate limit. Since all of these would not occur without the direct realization of loving-kindness and the other [immeasurables], the meditative absorptions (samādhis) in which insight is primary—the essence of the purification of those [immeasurables]—are taught in order to care for those to be disciplined. Thus it is said: "Then" refers to the period following the thorough knowledge of the ripening of the disciples of the Noble Māmakī, who is the essence of the purification of loving-kindness and the rest. "All the Tathāgatas" refers to those who are vajras, meaning they are the essence of the five wisdoms; because they hold that very nature, they are also the Vajradhara. They are "pleased" because, by teaching the dharmas of loving-kindness and the rest, they act for the benefit of all sentient beings without exception. As it is stated: "To act for the benefit of sentient beings is the supreme; this is my supreme offering." They are also pleased by the self-cognition of great bliss, which occurs through the entry of the individual subtle particles of insight and method. Its "samaya" is the cause; the meditative absorption that enters into that form of Māmakī is also called by that name. Vajradhara himself is the "supreme consort" because he cares for those to be disciplined by her. It is the same in other cases as well.

བུད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ། བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་སྔར་ཏེ་དང་པོར་རོ། ། གྲྭར་ནི་བདེན་བྲལ་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་སོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པས་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱན་མས་གསུངས་པ་དེ་ནས་ཞེས་ཏེ། འཕགས་མ་སྤྱན་མའི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟུར་ཞེས་པ་ནི་མེའི་མཚམས་སུའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མགུ་བའི་མཚན་ཉིད་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་འཕགས་མ་གོས་དཀར་མོའི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པ་ནི་སྔར་བཤད་དོ། ། འདོད་ཆགས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་འདོད་ཆགས་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་དེས་འདུལ་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བཙུན་མོའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟུར་ཞེས་པ་ནི་རླུང་གི་མཚམས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་དང་། སྙན་པ་དང་མི་སྙན་པ་དང་།

That which is called "woman" is the meditative concentration in which insight is predominant. Because it is preceded by the cultivation of loving-kindness and constitutes all virtues such as compassion, it is the essence of prior purification, occurring first. In the corner, she dwells upon a moon maṇḍala in the southwest. Following the cultivation of loving-kindness, which is characterized by the gathering of benefit and happiness for all sentient beings, compassion arises, characterized by the protection of all sentient beings from suffering; thus, it is spoken of as the nature of the purity of Locanā and so forth. The phrase "then" refers to the period following the realization that the disciples of the noble lady Locanā have been fully ripened. "In the southern corner" refers to the southeast. The phrase "then" refers to the period following the complete determination that the disciples of the noble lady Pāṇḍaravāsinī, whose nature is the purity of joy and so forth characterized by delight in all Buddhas and dharmas, have been fully ripened. That she is also a Tathāgata has been explained previously. Attachment is the characteristic of great compassion; because she grasps it as her very identity, she is also the "grasper of attachment." Because she tames and sustains those to be trained by that very [attachment], she is the supreme consort. "In the western corner" refers to the northwest. The phrase "then" refers to [the period following the realization of the ripening of the disciples of the noble lady Māmakī, whose nature is the purity of equanimity characterized by the inability to be moved by the eight worldly concerns:] pleasure and pain, gain and loss, fame and insignificance, and praise and blame.

བསྟོད་པ་དང་སྨད་པའི་ཉེས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བཏང་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མའི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པས་མི་སླུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དེ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་གང་གིས་འདི་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་མི་སླུ་བ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་མི་ཕྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲོལ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཤེས་རབ་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དེས་རྗེས་སུ་འདུལ་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བཙུན་མོའི་མཆོག་སྒྲོལ་མ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལའོ། ། བྱང་གི་མཚམས་ཞེས་པ་ནི་དབང་ལྡན་དུའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་བཙུན་མོའི་མཆོག་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཁོ་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་གིས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མེ་མཚམས་ལ་སོགས་པའི་ཟུར་བཞི་དང་རྩ་བའི་སྒོའི་ངོས་གཉིས་རྣམས་སུ་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཟླ་བའི་གདན་དང་འོད་ཅན་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ལ་ལྷུར་ལྟ་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ།

This follows the thorough knowledge of the ripening of the disciples of the Noble Lady Tārā, whose nature is the purity of equanimity and so forth, characterized by the state of indifference toward the faults of praise and blame. She is the one who, through various skillful means, ensures that the body, speech, and mind of all the Tathāgatas are non-deceptive. For the sake of establishing that [non-deceptiveness] regarding objects such as direct perception, she is the one who attains the teaching of the Dharma; that which is specifically non-deceptive in this very context is the Vajra, and that which is indivisible is Tārā. The meditative concentration (samādhi) focused upon her is also called by that name. Because she is both all the Tathāgatas and the holder of insight (prajñā), she is the supreme consort Tārā, who, for the sake of taming and sustaining those to be trained by that very [insight], resides upon the lunar maṇḍala. The term "northeastern corner" refers to the direction of Īśāna. All the Tathāgatas themselves, having come under the influence of great compassion, are the supreme consorts; because they tame those to be trained, insight is primary, and the meditative concentrations alone are perfect. This is because they are the essence of self-knowing great bliss, arising from the stainless meditative concentration whose nature is insight and skillful means. In the four corners, such as the southeast, and on both sides of the primary gates, are the six [goddesses] beginning with Rūpavajrā, seated upon lunar seats and radiant in the vajra posture, gazing intently at the Lord of the Maṇḍala.

མེ་ལོང་དང་ཏམྦུ་ར་དང་དྲིའི་དུང་དང་རོའི་སྣོད་དང་གོས་སྣ་ཚོགས་དང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་རྣམས་རྩ་བའི་ཕྱག་མཚན་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་གིས་དབང་བསྐུར་བ་དང་ཁ་དོག་དང་ལྷག་མའི་ཕྱག་མཚན་རྣམས་ཀྱང་འདྲའོ། ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་དེ་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དེ་དག་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཤིན་ཏུ་སྡང་ཞིང་དྲག་རྣམས་ལ། ། ཞི་བས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁྲོར། ། བྱས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན། ། ཞེས་སོ། ། ཀྱེ་མ་ཐབས་ནི་ཆེར་ལྡན་པ། ། སངས་རྒྱས་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་ཞི་གང་དང་། ། དྲག་པོར་ཡང་ནི་མཛད་པ་ཡིན། ། ཞེས་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། མ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོས་མའི་ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་སྟོན་པར་འདོད་པས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་མ་དད་པ་དང་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཁྲོ་བོའི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེའི་དབང་ནི་དེའི་རིགས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།

The mirror, the lute, the perfume conch, the vessel of flavors, the various garments, and the source of phenomena are the primary hand symbols; likewise, the empowerment by the six Tathāgatas, the colors, and the remaining hand symbols are also similar. These primarily demonstrate the nature of the purification of the six perfections, such as generosity, because they are the root of those virtuous factors, such as the perfection of skillful means. That very reality should be understood through the three suchnesses. As it is said: "For those who are extremely hostile and fierce, pacification is not appropriate; therefore, all Tathāgatas manifest as wrathful ones, whose nature is the union of insight and skillful means." And: "Alas! The Buddha, whose nature is compassion and who possesses great skillful means, acts both peacefully and wrathfully for the sake of sentient beings." This is also taught in the Śrī-sarvabuddha-tattvasaṃgraha. Because they are the antidotes to discordant factors such as lack of faith, the meditative absorption in the form of a contrived wrathful deity is taught by one who, through great compassion, desires to bring others under one's influence. Thus, "Then..." refers to the period following the complete maturation of the disciples of the wrathful Ārya Yamāntaka, who is the antidote to lack of faith, the Māra of the aggregates, the view of the transitory collection, the cognitive obscurations, and so forth. The "Vajra Empowerment of Vairocana" is mentioned in order to indicate his specific family.

འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཡིན་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་གང་གིས་འགུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྡང་བས་ཁྲོ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། གང་ཞིག་གདོན་གྱིས་བཟུང་བ་དེ་ལ་བརྡེག་ཅིང་རྩུབ་པའང་སྨྲ་བར་བྱེད། ། གདོན་ལས་བསླང་ཕྱིར་སྨན་པས་སྤྱོད་བྱེད་གདོན་གྱིས་མ་བཟུང་ལ་བརྡེག་མིན། ། དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཅན་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་དབང་བྱས་སྙིང་རྗེ་བྲལ་ལ་འཇུག། སྐྱེ་བོ་ཉོན་མོངས་དབང་བྱས་ཆེད་དུ་ཁྱེད་ཐུགས་རྗེ། ། ཞེས་བརྗོད་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་སྤ་བཀོང་བས་གདུལ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་ཁྲོ་བོའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་སོ། ། གཡས་དང་གཡས་མིན་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། གཡོན་བརྐྱང་བ་ཡི་སྦྱོར་བ་ལས། ། ཁྲོ་བོའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་པ་ནི། ། འདི་ལྟར་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། ། ཞེས་ཏེ་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་མེད་པས་གཡོན་བརྐྱང་བས་བགེགས་ཐམས་ཅད་བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་རྩ་བའི་སྒོར་བཞུགས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ལེ་ལོ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་།

The Noble Yamāntaka is so called, and the meditative absorption (samādhi) focused upon him is also designated by that name. It is so called because it blesses the maṇḍalas of all the Tathāgatas through activities such as summoning. It is also "Great" because, by its nature as the expanse of phenomena (dharmadhātu), it pervades the entire world of sentient beings; and because it is "wrathful" in its aversion toward the afflictions of sentient beings who have fallen under the power of afflictions such as anger. As it is said: "One strikes and speaks harshly to those seized by demons; Just as a physician applies treatment to expel a demon, Yet does not strike those not possessed by a demon, So too, you engage in compassion for those under the power of afflictions, While those devoid of compassion act under the power of their own afflictions." Thus, for the sake of those to be trained, the Tathāgata himself assumes a terrifying form to strike fear into them. He sits in the wrathful posture (vīrāsana), facing the lord of the maṇḍala within the solar maṇḍala. Regarding the posture: "Through the union of the right and the non-right, And the application of the left leg extended, The wrathful posture is established; Such is the general definition." Since there is no specific mention of the right leg, one sits at the primary entrance with the left leg extended, expelling all obstructing spirits (vighna). Then, [the text mentions] laziness, the demon of afflictions, the view of holding to extremes, and so forth.

ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཁྲོ་བོའི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། དེས་དབང་བསྐུར་བ་ནི་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་གཞུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཞིན་དུ་བསྙེངས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་རྣམ་པས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་། སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པ་རྟ་མགྲིན་གྱི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དབང་བསྐུར་བ་རྟ་མགྲིན་ཡིན་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་འདོད་ཆགས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དཀྱིལ་འཁོར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་བཅིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངག་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ།

Following the complete maturation of the disciples of the noble wrathful deity Aparājita, who is the antidote to the obscurations of the afflictions and so forth, [the text says:] "All Tathāgatas are the manifest awakening of Vajra Akṣobhya." The empowerment conferred by him is Aparājita, and the meditative concentration focused upon him is also called by that name. The blessing of the maṇḍala of all Tathāgatas is through the activities of entry and so forth. It is also the Vajra Samaya, and because it likewise causes [the enemy] to tremble, it is in that form. Then, following the complete maturation of the disciples of the noble Hayagrīva, who is the antidote to the loss of mindfulness, wrong views, the Māra of the Lord of Death, the obscurations of birth, and so forth, [the text says:] "All Tathāgatas are the source of the precious Dharma, Amitābha." The empowerment conferred by him is Hayagrīva, and the meditative concentration focused upon him is likewise so. All Tathāgatas themselves are the holders of the passion of great compassion. The blessing of the maṇḍala by him is through the activities of binding and so forth. The speech of all Tathāgatas is the saṃbhogakāya Amitābha, and it is in his form. Then, following the complete maturation of the disciples of the noble Amṛtakuṇḍalī, who is the antidote to distraction, the grasping at views as supreme, the obscurations of karma, the Māra of the Son of the Gods, and so forth, [the text says:] "Then..."

། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ལ་དེས་དབང་བསྐུར་བ་ནི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་མཉེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པས་ནི་ཉི་མའི་གདན་དང་འོད་ཅན་ཁྲོ་བོའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་སྔར་བརྗོད་པ་ཡིས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་བགེགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཞག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་བྱང་གི་སྒོར་བཞུགས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གདན་ཡིན་པ་དེ་ནི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ནོ། ། གང་ཁ་དོག་དང་ཕྱག་མཚན་དང་དབང་བསྐུར་བ་ལ་མ་བརྗོད་པ་དེ་རྣམས་ནི་རང་གི་བདག་པོའི་ཁ་དོག་དང་ཕྱག་མཚན་དང་དེའི་དབང་བསྐུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་བོར་བ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དང་བཅས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་རྒྱན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རལ་པའི་ཐོར་ཚུགས་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ལ་ལྟ་བ་གདན་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ཡུ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས། དེ་ཡི་དབུས་སུ་གནས་པ་ནི། ། པདྨ་ཡུ་བ་དང་བཅས་པ། ། སྣ་ཚོགས་འདབ་མས་ཡང་དག་གང་། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་གདན། ། ཞེས་སོ། །

The vajra of the body, speech, and mind of all the tathāgatas is Akṣobhya, and the empowerment conferred by him is Amṛtakuṇḍalin; the meditative absorption focused upon him is likewise so. The blessing of the body, speech, and mind of all the tathāgatas is performed through activities such as pleasing them. The body, speech, and mind of all the tathāgatas are Akṣobhya; in his form, with a sun seat and radiant wrathful posture as previously described, he abides at the northern gate, establishing all obstructors in the directions and intermediate directions in perfect enlightenment, thereby fulfilling all the intentions of all sentient beings. All the members of the maṇḍala have as their seat the maṇḍala of light. Those for whom the color, hand symbols, and empowerment have not been mentioned take the color, hand symbols, and empowerment of their respective lords. With the exception of the wrathful deities, they all possess the vajra posture and jeweled crowns. The tathāgatas, however, have their hair bound in topknots. All of these have three faces and six arms, are the nature of insight and method, and gaze toward the lord of the maṇḍala while residing upon various lotus seats with stalks. Thus, it is said in the Śrīparamādya: "Abiding in the center of that, Is a lotus with a stalk, Perfectly filled with various petals; All of these are the seats of total purity."

ཁྲོ་བོ་རྣམས་ནི་སླར་ཡང་འབར་ཞིང་སེར་བའི་སྤྱན་དང་སྨ་ར་དང་སྐྲ་གྱེན་དུ་བསྒྲེང་བ་སྦྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་བརྗོད་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ། ། སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་དོན་མཛད་ཡང་དག་བསྐུལ། ། ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ནས། ཐོ་བ་དབྱིག་པ་དེ་བཞིན་པདྨ་དང་། ། རྡོ་རྗེ་སོགས་འདི་ཕྱག་ནི་ཀུན་ལ་བསམ། ། ཞེས་པའི་བར་དུའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་མཉེས་པ་ལ་ཐུག་པའི་ལས་ཀྱིས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་འདའ་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགྱེས་པ་ཡིན་པས་གསང་བ་འདུས་པའོ། ། འདུས་པ་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་རྗོད་བྱེད་པ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་འཆད་དོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་བསྒོམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ལེའུ་ནི་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་སྟེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་གྱི་ལེའུ་དང་པོའོ། ། ། །

One should meditate upon the wrathful deities, who are once again blazing, with yellow eyes, beards, and hair bristling upward, adorned with various snakes, and terrifying. As it is said: "The Vajra Mind, who acts for the sake of sublime beings, is perfectly exhorted," and so on, up to: "One should contemplate the mallet, the staff, the lotus, the vajra, and so forth, in all the hands." Because they perform the activity of pleasing the body, speech, and mind of all the Tathāgatas, and because they do not transgress the maṇḍalas, they are the beings whose nature is the samaya of all the Tathāgatas. Because the body, speech, and mind of all the Tathāgatas are not within the sphere of experience of all [ordinary beings], they are "secret." Because they are the object of those with diligence and are thus "delightful," they are the Guhyasamāja (Gathering of Secrets). "Gathering" (samāja) is said to mean an assembly. As the Explanatory Tantra states: "That which is expressed by all the Buddhas." The "maṇḍala of meditative concentration" is the maṇḍala to be meditated upon. The "chapter on its consecration" is the text that reveals it, which is the definitive determination. This is the first chapter of the Ornament of the Glorious Guhyasamāja.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་གང་བ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེའི་འབྲས་བུ་འདི་གང་བསྒོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་པའི་རྗེས་ལའོ། ། མཆོད་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གསང་བ་དང་གཞན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བ་བདེ་བ་དམ་པས་གང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ། དེའི་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུང་དང་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་རྩ་བ་ནས་གཅོད་པ་ལ་བསྟན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོའོ། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པར་གྱུར་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་མཆོག་གོ། ། བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དོན་དམ་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་དཔྱོད་པའོ། །

Then: this refers to the point immediately following the presentation of the nature of the maṇḍala of the deities, which is the stainless nature of insight and method, filled with great bliss. It is the primary cause for actualizing the result of that [maṇḍala] through meditation. This was stated after [the Buddha] knew with his mind the conceptual thoughts of the disciples. Offering refers to the secret and other [offerings] that will be explained. Enlightenment is the wheel of deities filled with supreme bliss, arising from the stainless samādhi whose essence is the dharmadhātu—the nature of method and insight—which is contained within the individual subtle particles of the infinitely manifest world systems of the ten directions. It is the essence that acts for the benefit of all sentient beings without exception. Its vehicle is the mind, which, as will be explained, is the nature of the three doors of liberation, such as emptiness. For that very reason, because it is established by scripture and reasoning, it is the "essence" (nirmāṇa) since it is taught to cut the latencies of all obscurations at their root. Because it serves as the vehicle for the bodies and so forth that are the nature of the nirmāṇakāya and the other [kāyas], it is the "supreme" (parama) because it is the primary substantial cause of the body, speech, and mind. It is "unsurpassed" (anuttara) because it brings about the attainment of the unsurpassed result. The remainder is as before. If the mind, which is the nature of emptiness, is the ultimate truth, how can it be the nature of the body and so forth? Such a mental conceptualization is "investigation."

ཐུགས་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་དུའོ། ། སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྒོམས་ཤིག་པ་དང་། ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། སེམས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་མོས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་ལྡན་པ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། ། ལུས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་རོ། ། སེམས་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་མ་ཐག་པ་ཡིན་ལ་ཚིག་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པས་གང་གི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་གསུང་རྡོ་རྗེར་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་འདི་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པས་གྲུབ་པའི་དངུལ་ཆུས་ཟངས་གསེར་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སྔར་གྱི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྒོམ་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྗེས་ལའོ། །

The phrase "grasped by the mind itself" is for the purpose of determining through inference and scripture. "Generate" means: for those abiding on the stage of conduct through aspiration, it means to cultivate the bodhicitta of aspiration preceded by [the generation of the deity]; for those abiding on the first stage and so forth, it means to manifest [it] directly. "Mind" is the nature of emptiness, the absence of a person and of phenomena. In due order, through the mental engagement of aspiration and suchness, for the sake of manifesting the result just described—the form of the Vajra Body (kāyavajra) which is the nature of the non-dual appearance of insight and method, possessing the thirty-two major marks and eighty minor signs, with three faces and six arms, and so forth—one should generate it. "Body" is the essence of non-dual wisdom, the nature of the Vajra Mind (cittavajra). "Mind itself" is as previously explained. "Speech" is the characteristic of the twelve branches of the excellent speech (pravacana); because it teaches the goal of the supreme person, it is called the "supreme excellence." Since it is the nature of the Saṃbhogakāya, it becomes the Vajra Speech (vāgvajra), and is thus described in that way. This is connected to the instruction "generate it in such a manner." Then, "thereupon" means: immediately after the suchness of the Body, Speech, and Mind has been taught, just as mercury transforms copper into gold, the latencies of meditation have fully matured within the ālayavijñāna—which is not [merely] the previously [cultivated] hearing, reflection, and meditation.

དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་གང་སྔར་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པ་རྣམས་སོ། ། ནམ་མཁའ་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་སོ་སོར་སྣང་བའི་རྣམ་པས་སྦྱོར་བ་སྟེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པའོ། ། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་རྣམ་གཞག་པ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་ང་སྨྲའོ། ། ཞེས་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ངེས་པ་ནི་འདིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། ། གཞན་དུ་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དག་ལས་དོན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་གཞན་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། ། དོན་དེ་ཉིད་ནི་བཟླས་པ་ཡིན། ། ཞེས་པའི་ཚུལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པ་རྣམས་ལས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་པ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེས་སོ། ། མ་ལུས་པར་བཟང་བ་ནི་དགེ་བར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་སྐྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། ། འདིར་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱང་བར་བྱའོ། ། རབ་ཀྱི་མཐར་སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར་བསྒྲགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །

"By those" refers to the conceptual thoughts of the mind that arose previously. "The body, speech, and mind of all the Tathāgatas" refers to those just mentioned. "In the non-referential space" is said to be "wisdom"; thus, it is described as having been directly realized through the mode of non-dual, distinct appearance. As it is said in the Laṅkāvatāra Sūtra: "I declare that the establishment of mind-only is non-arising." Here, "non-arising" is the certainty that there is merely the manifestation of non-duality. Otherwise, since there would be no other meaning than the terms "non-arising" and so forth, and because there would be no basis for the principle stated as: "Depending on another meaning, that very meaning is repeated," it would be a mere tautology. In the Pāramitā, Kriyā, Caryā, Yoga, and Unexcelled Yoga [Tantras], the application characterized by the meditative equipoise of insight and method is "samādhi." As the Explanatory Tantra states: "The meditative equipoise of insight and method is yoga." By that which becomes the cause for what is to be meditated upon, "entirely excellent" means that which becomes virtuous for those to be trained; thus it is so called. "To generate that" means to manifest it. Here, it is to be experienced through the direct perception of self-awareness. It is proclaimed for the sake of the supreme goal of the person at the ultimate limit, by means of the passage beginning with "This birth..." and so forth.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྔར་བརྗོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པའོ། ། དེ་འདིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཚུལ་ལོ། ། དེ་ཉིད་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའོ། ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་འདི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། གསུངས་པ་ནི་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། བརྟགས་པའི་དོན་མེད་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིས་ནི་ཀུན་དུ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དོན་དམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤོང་བ་གསུངས་པ། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་ནི་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། འདི་རུ་མི་བདེན་རྟོག་གང་ཡིན། ། སེམས་ཡིན་གང་ཕྱིར་དེས་གཞན་རྟོག།

"Then" refers to the period following the completion of the ripening of the disciples through the verses on the bodhicitta of the Great Vajradhara. "All Tathāgatas" means without exception; "authentically" means because it is not contradicted by valid cognition or scripture. "Enlightenment" is the essence of the dharmadhātu, pure, without beginning or end, and the form of the maṇḍala previously described. Because one attains that through this, it is the "method." That itself is the "vajra" as before. If one asks what it is, it is meditative absorption (samādhi). Yoga is the characteristic of the meditative equipoise of the nature of insight and method; having entered into that, it is the bodhicitta to be realized through the direct perception of self-awareness. It is the nature of the liberations such as emptiness and so forth. "Spoken" means endowed with expression. Although the imputed object does not exist, the object of meditation exists as the entity of unreal conceptualization. By this, the extreme of total deprecation is abandoned. Regarding the abandonment of the extreme of superimposition in the ultimate sense, it is said: that which is to be meditated upon is the "other" to be imputed, which is the ālayavijñāna. That which meditates is the "other" that conceptualizes, which is the meditation of the seven functioning consciousnesses. That does not exist, because it is likewise contradicted by valid cognition. As the master Dignāga said: "Whatever conceptualization is unreal here, that is the mind, because it conceptualizes the other."

ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོག་པའི་དོན། ། དེ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཡིན། ། དེ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོ་ཡིས། ། སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། ། གང་ཞིག་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གྲགས། ། འཇུག་པར་གྲགས་པ་རྣམ་པ་བདུན། ། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་ས་བོན་ནི། ། བསྩགས་པའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཞེས་བརྗོད། ། རྣམ་ཤེས་དང་པོ་གཉིས་པ་ནི། ། སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་སོ། ། གང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ། དེ་བས་ན་དངོས་པོར་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། དངོས་པོར་བྱེད་པ་ནི་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། མ་ཡིན་ཏེ་གང་ཟག་དང་ཆོས་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་འདིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འཕགས་པ་བྱམས་པས། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། ། དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད། ། དེ་ལ་ཡང་ནི་དེ་ཡོད་དོ། ། སྟོང་པ་མ་ཡིན་དེ་སྟོང་མིན། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་བརྗོད། ། ཡོད་པས་མེད་པས་ཡོད་པས་ན། ། དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། ། སེམས་ནི་སྔར་ཡང་མདོ་རུ་བསྡུས་པས་ན། །

Just as the object of another's conceptualization, so too is it utterly non-existent. That is asserted as the mind in two aspects by way of the entities of cause and effect. That which is renowned as the ālaya-vijñāna (all-basis consciousness) and the seven renowned as the pravṛtti-vijñānas (functioning consciousnesses)—because it accumulates the seeds of the afflictions and habitual tendencies, it is called "mind." "The first consciousness and the second are for the sake of the thorough engagement in variety," so it is said. Because of that, for that reason, the "entity to be made" is what is to be cultivated, namely the ālaya-vijñāna. The "maker of the entity" is the entity of the functioning consciousnesses because they engage in cultivation; however, in suchness, they do not exist. Why? Because the nature of the eight consciousnesses, which are the objects of cultivation, is not apprehended by valid cognition. If that were so, it would follow that they are non-existent in every respect. It is not so, because that suchness, which is the nature of the emptiness of the person and phenomena, exists conventionally as correct conceptualization. Therefore, this is taught to be the Middle Way, free from the extremes of superimposition and deprecation. As the noble Maitreya said: "Unreal conceptualization exists; in it, duality does not exist. Emptiness exists in this, and in that, it also exists. It is not empty, nor is it not empty; therefore, all is described. Because of existence, because of non-existence, and because of existence, that is the Middle Way." Thus, the mind was previously summarized in the sūtras.

རྣམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན། ། སེམས་ནི་གཞན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིས་ནི། ། རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པར་བརྗོད། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་གཉིས་མཐོང་བ་ཡིན། ། ཞེས་དཔལ་སྡེའི་ཞལ་སྔ་ནས་སོ། ། འདིས་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ནས་སྤྲོས་པས་གོ་བ་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྤྲོས་ཏེ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ། བསྒོམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། ། ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཅེས་མི་བསྐྱོད་པའི་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེ་ནི་འདིར་མི་བསྐྱོད་པའི་གཟུགས་ཅན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོའོ། ། འདི་ལྟར་དེ་དང་དེའི་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ངེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཟག་ཡང་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། ། དངོས་མེད་འདི་ནི་སྟོང་པར་བརྗོད། །

"It is seen as the aspect of emptiness. The mind is described as empty through the aspect of the fivefold elaboration. This is the teaching in all respects; the Tathāgata sees it in two ways," so says the venerable Śrīsaṃgha. By this, having taught emptiness in a concise manner to care for those sentient beings who delight in a summary through a brief explanation, he then speaks elaborately to care for those individuals who delight in a detailed understanding through elaboration. "Then," and so forth: "meditation is without an object of observation." This follows the complete knowledge of the conceptualizations of the disciples of Akṣobhya, regarding the reason [previously] stated as unestablished. Here, Vairocana-vajra refers to the Great Vairocana in the form of Akṣobhya. In this way, for the sake of caring for those respective disciples, he makes manifest those very forms of Vairocana and the others through various means in all respects; this is according to the etymological definition: "that which reveals [the truth] to the mental continuums of sentient beings." The vajra is the very realization of all the Tathāgatas, which is the wisdom of the utterly pure dharmadhātu. Because it brings about the perfect realization of that, it is "samādhi." The union of insight and method is "yoga." For this reason, the mind is not the ālayavijñāna (all-base consciousness), but rather: "The non-existence of the person or of phenomena—this is described as emptiness."

ཞེས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་རྟག་པ་དོན་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གང་ཟག་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཆོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སྤུངས་དང་སྐྱེ་སྒོ་རིགས་ཀྱི་དོན། ། ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ཡིན། ། ཞེས་པས། དེ་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ། ། ཁམས་རྣམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ཡིན་ཏེ། ། སྐྱེ་མཆེད་དག་ནི་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས། ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན། ། དངོས་པོ་ལྔ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། ། རྣམ་ཤེས་གསུམ་ནི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ། མ་འོངས་སྐྱེ་བའི་སྒོར་ཞུགས་པས། ། གསུམ་པོ་གྲངས་ནི་གོ་རིམ་བཞིན། ། གཟུགས་རུང་ཕྱིར་ན་གཟུགས་མཚན་ཉིད། ། རེག་དང་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས། ། མྱོང་བ་རྣམ་སྨིན་རྗེས་མྱོང་ཡིན། ། འདུ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན། ། འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ། ། རྣམ་ཤེས་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་སྐྱེ་བོ་ཡིས། ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། ། དབང་པོ་གང་ཡིན་དོན་གང་ཡིན། ། རབ་ཏུ་རྟོགས་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡིན། ། དེ་ལ་ས་བོན་སྣ་ཚོགས་ཏེ། ། དེ་ནི་དབང་དྲུག་ཁམས་རྣམས་ཡིན། ། གང་ཞིག་དོན་གཟུང་འཛིན་གྱུར་པ། ། གང་ཞིག་དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། ། གང་ཞིག་དབང་རྣམས་བདག་གྱུར་པ། ། དེ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་ཡིན། ། གང་ཞིག་ཤེས་འགྱུར་འཛིན་འགྱུར་བ། ། གང་ཞིག་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་། ། ཁམས་ནི་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ་རྣམས། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད། ། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་ཆོས་གསུམ་པོར། །

Thus, because they are of the nature of emptiness, the reason is not unestablished. Even if it were granted that [the person exists], since permanence is contradictory to performing a function, one might ask: "Even if the person does not exist, how are phenomena momentary?" It is said: "Aggregation, gateways of arising, and lineage are the meanings of aggregates, sense bases, and elements." By this, they are abandoned [as a self]. In that regard: "The five aggregates, such as form, The eighteen elements, And the twelve sense bases Comprise all phenomena. The five entities are for the sake of reliance, And the three consciousnesses are for the sake of apprehension. Because they enter the gateway to future birth, The three are enumerated in that order. Because it is suitable to be affected, it is the definition of form. From the distinctions of contact and objects, Experience is the maturation and subsequent feeling. Perception is the grasping of signs in objects. Formations are the active conditioning. Consciousness is the nature of apprehension. This is where most ordinary beings Engage in the grasping of a self. Whatever is the faculty and whatever is the object, It is consciousness for the sake of thorough realization. In that regard, the various seeds Are the six elements of the faculties. That which becomes the apprehended object, That which is the objects of the faculties, And that which constitutes the nature of the faculties— These are the six objective elements. That which is known and that which is apprehended, And whatever is the sphere of activity of the faculties— The twelve elements that have been taught Are also the sense bases themselves. For that very reason, within these three categories..."

ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་ཡིན། ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས། ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གསལ་བར་མི་རུང་བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བཟོད་ནས་མི་འཐད་དོ། ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་མཉམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པའི་རྒྱུས་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཅན་དོན་རྣམས་ལ། ། གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། ། རེ་ཞིག་བློ་དེ་གཅིག་ཉིད་ལ། ། ཇི་ལྟར་དུ་མ་སྣང་བར་འགྱུར། ། ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟའི་དོན་བསམ་པ། ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྲལ། ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། ། དེ་ནི་དངོས་སློབ་འོངས་པ་ཡིན། ། གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་དེ་ཅིར་འགྱུར། ། དེ་ཡི་བློ་ལའང་མི་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་འདི་བདག་དོན་འདོད་ན། ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ། དེ་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་ལ། ། རགས་སྣང་མ་ཡིན་དེ་དག་ཉིད། ། གཅིག་ལ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ། མང་པོ་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནང་ཡིན་ཏེ། །

"All phenomena are subject to change; the aggregate of form, the dharma-constituent, and likewise the sense base of the mind." This is the summarized meaning of the Mahāyāna Abhidharma. Even if that were so, since it would be impossible to clarify phenomena that are unarisen, if form and so forth do not exist, why would the eight consciousnesses not exist? They are both "all" and "entities," yet in the mental continuum of one who is not omniscient, they are devoid of the entity of the eight consciousnesses. Why is that? Because it is untenable to accept the eight consciousnesses as the suchness of one's own mind in its entirety. How so? Because: "Free from subject and object, Through the equality of the selflessness of phenomena, All phenomena are equal by nature in their selflessness, Because they are devoid of subject and object." As stated in the Pramāṇavārttika: "If it is illogical for a single entity To appear as a manifold object, Then how could that single cognition Appear as manifold? In whatever way one analyzes the object, In that very way it is found to be devoid [of it]. What the wise have taught Is the arrival of the true disciple. How could a manifold appear in a single [entity]? It would not appear even to that cognition. If you claim this is the nature of the object, What can I do about it? Therefore, regarding the object and the cognition, The coarse appearance is not [inherently] there; Since it is refuted in the single [entity], It does not exist in the many either. Thorough determination is internal..."

གཞན་ནི་ཕྱི་རོལ་འདྲ་བར་གནས། ། ཤེས་པ་དབྱེར་མེད་ཕྱེ་བ་ནི། ། ཐ་དད་སྣང་བས་དཀྲུགས་པ་ཡིན། ། དེ་ལ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ན། ། གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར། ། དེ་ཕྱིར་གཉི་ག་སྟོང་པ་ནི། ། དེ་ཡི་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡིན། ། དངོས་རྣམས་ཐ་དད་གནས་པ་འདི། ། དེ་ཐ་དད་རྟེན་ངང་ཚུལ་ཅན། ། དེ་ནི་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ། དེ་དག་ཐ་དད་ཀྱང་བསླད་ཡིན། ། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས། ། མཚན་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། དེ་བས་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། ། རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བཤད། ། ཅེས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་བཟད་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། གང་ལས་མ་སྐྱེས་པ་འདི་རྣམས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དེ་སྤྱིར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། ། འདི་ནི་རྣམ་རིག་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རྣམ་བྱང་ཡིན། ། དོན་དམ་གཉིས་མེད་དངོས་པོ་མེད། །

Others remain as if external; the differentiation of indivisible cognition is a confusion caused by the appearance of diversity. Since not even one exists therein, both are also undermined. Therefore, the emptiness of both is the very reality of that. This abiding of things in diversity has the nature of being based on that diversity; although that [basis] is itself a delusion, their diversity is also a delusion. Apart from the aspects of the apprehended and the apprehender, no other characteristic exists. Therefore, because characteristics are empty, they are explained as being without intrinsic nature. Thus it is said. The word "then" refers to the point after the conceptual doubts of the disciples of Vairocana have been completely severed, regarding the reason for the equality of the selflessness of phenomena as being unestablished. The "unassailable vajra of all Tathāgatas" is the mirror-like primordial wisdom, the essence of the dharmadhātu which is without beginning or end. Since these [phenomena] are unborn, they are not imputed as having the nature of apprehended and apprehender; therefore, they are not the phenomena just mentioned, nor does the dharmatā that is their general nature exist. Consequently, the reason is not unestablished. Then, just as space is without conceptual elaboration and without thought, so too is selflessness the characteristic of mere consciousness; this is the teaching of the method of the way of enlightenment to be meditated upon, because it is established by valid cognition. As the master Dignāga said: "This is mere representation; by nature it is purified. In the ultimate, there is no duality and no entity."

དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བདག་མེད་ཡིན། ། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཡིན། ། ཡང་དག་མཐའ་དག་བརྗོད་མེད་པ། ། ཆོས་ཉིད་དང་ནི་མཚན་མ་མེད། ། དེ་ཉིད་དོན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། ། ཚད་མ་ཡིས་ནི་གྲུབ་པ་མིན། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། ། རྒྱལ་བས་ཐུགས་རྗེས་བསྟན་པ་ཡིན། ། རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་དག་ལས། ། དེ་ཡིས་གྲུབ་ན་གྲུབ་དག་ཡིན། ། མངོན་སུམ་དང་ནི་མི་དམིགས་པས། ། དེ་དག་སྐད་ཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། མི་གནས་ཕྱིར་ན་འཛིན་ཉིད་མིན། ། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས། ། གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའམ། ། དེ་ཡིས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་དག། རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་འབྲས་གང་ཡིན། ། དེ་འཛིན་བྱེད་ཉིད་འཛིན་པ་པོ། ། རྒྱུ་མེད་ལས་འབྲས་མེད་པ་ནི། ། དེ་ཡི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཡིན། ། རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་མེད། ། སྐད་ཅིག་ཡིན་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། ། རྒྱུ་ཡི་དུས་ནའང་འབྲས་བུ་མེད། ། དུས་མཉམ་ཉིད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། ། དམ་པའི་དོན་དུ་རྒྱུ་གཅིག་མིན། ། འབྲས་བུ་དུ་མ་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་གྱུར་ན། ། དེ་དེས་བྱེད་གྱུར་ལྟོས་མེད་པས། ། དེས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས། ། རང་གི་བློ་ལ་གོས་མེད་འགྱུར། ། དེ་ཚེ་ལོང་སོགས་མེད་པ་རུ། ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་འགྱུར། ། དུ་མའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། འབྲས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ། རྒྱུ་ཐ་དད་ལ་འབྲས་བུ་ནི། ། དབྱེར་མེད་རྒྱུ་ན་མེད་པར་འགྱུར། ། འབྲས་བུའང་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། ། དེ་ཡང་ཐ་དད་ཡིན་འདོད་ན། ། གཅིག་ནི་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་འགྱུར། །

Likewise, it is also selflessness, It is emptiness and the expanse of phenomena (dharmadhātu), The ultimate reality (bhūtakoṭi), the inexpressible, The nature of phenomena (dharmatā), and the signless. That is what is called the "ultimate meaning." The entities of cause and effect Are not established by valid cognition (pramāṇa). All entities are unarisen; This was taught by the Victor out of compassion. If they were established through positive and negative concomitance, Then they would be established as such. Because they are momentary, Through direct perception and non-observation, They do not persist, and thus are not apprehended. Regarding the two moments connected to that, Whether they are cause and effect, Or a location empty of them, Whatever is the cause and whatever is the effect, The apprehender of that is the grasper. The absence of effect from the absence of cause Is the certainty of their nature. The cause does not exist at the time of the effect, Because it is momentary and thus perishes. The effect also does not exist at the time of the cause, Because it would follow that they are simultaneous. In the ultimate sense, the cause is not one, Nor is the effect many. If the cause were a single entity, Then because it would act without dependence, The eyes and so forth Would have no influence on their own cognitions. In that case, it would follow That all people, including the blind, Would be born without [defects]. It is also not logical for many [causes] To be the cause of a single effect. If the effect is undifferentiated Despite the distinctness of the causes, Then the cause would be non-existent. Since the effect is of the same nature as that, If you claim it is also distinct, How can one thing be distinct?

གཅིག་དང་གཞན་ཉིད་ཉམས་འགྱུར་བས། ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བརྗོད་པ། ། དེ་དབྱེ་དམ་པའི་དོན་དུ་མེད། ། འབྲས་བུ་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི། ། ཉེས་པ་སྔར་ནི་བསྒྲགས་པ་ཡིན། ། ཡོད་མེད་རང་དང་གཞན་པ་རྒྱུ། ། གཉི་ག་ལས་སྐྱེ་དཔྱོད་པ་ནི། ། མ་བྱས་གཞུང་ནི་མང་འགྱུར་ཕྱིར། ། གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་བསྒྲུབས་ཟིན་ཕྱིར། ། ཞེས་སོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། མེད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་མིན། ། རྐྱེན་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དངོས་པོ་མིང་ཡང་ཡོད་མིན་ལ། ། དོན་མེད་མིང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་དུ་ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་རྣམས། ། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིའང་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། ། ས་ནི་བདུན་པར་སོང་བ་ཡང་། ། དེ་ནི་མ་སྐྱེས་མཚན་ཉིད་ཡིན། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ནི། ། རྒྱུ་ཡི་འགེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་རྣམ་བཞག་པ། ། མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། ། དངོས་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་རྒྱུན། ། བརྟག་བྱ་རྟོག་པ་རྣམ་སྤངས་པ། ། ཡོད་མེད་ཕྱོགས་དང་རྣམ་བྲལ་བ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་ང་སྨྲའོ། ། སེམས་དང་མཐོང་བྱ་རྣམ་བྲལ་བ། ། རང་བཞིན་གཉིས་པོ་སྤངས་པ་སྟེ། ། གནས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་ང་སྨྲའོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་བདག་མེད་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ།

Because identity and otherness would be undermined, that which is described by the wise does not exist in the ultimate sense. The faults of distinct and separate results have already been proclaimed. The analysis of arising from self, other, both, or from neither existence or non-existence is not undertaken here, as it would result in a vast treatise, and because it has already been clarified and established. As it is said in the Laṅkāvatāra: "Arising does not occur from non-existence, nor are conditions perceived. Entities do not exist even as names, nor is there a name without an object. That which is not the domain of Śrāvakas or Buddhas, nor even of the Tīrthikas, and which is the characteristic of the unborn even for those who have reached the seventh bhūmi—this is what I call 'unborn.' The cessation of cause and effect is the negation of the cause. I declare that which is established as 'mind-only' to be unborn. The stream of entities without cause, free from the conceptualization of the object of analysis, and devoid of the positions of existence and non-existence—this is what I call 'non-arising.' Free from mind and the object of vision, having abandoned the two natures, and having undergone the transformation of the basis—this is what I call 'non-arising.'" The word "then" refers to the period following the thorough knowledge of the conceptualizations of the disciples of Ratnasambhava, who thought that selflessness equal to space had not been established. The selflessness of all Tathāgatas is the vajra; the nature of emptiness, which is the absence of persons and phenomena, is the wisdom of equality. Because there are no entities, there is no duality.

དངོས་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན། ། ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཡིན་པ་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་དང་། མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། སོ་སོར་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་སྤངས་པའོ། ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་བརྗོད་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གི། ། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡི། ། ཁྱད་པར་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་མིན། ། དེས་ཀྱང་དེ་དག་མཚན་ཉིད་བྲལ། ། ཅི་ལྟར་རང་རྐྱེན་ལས་ལྟོས་ནས། ། མ་རིག་པས་བཅོམ་བདག་ཉིད་ཅན། ། རྣམ་རིག་དེ་བཞིན་མིན་རྣམ་པར། ། སྐྱེ་འགྱུར་རབ་རིབ་ཅན་སོགས་བཞིན། ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་རིག་ཅན་མིན། ། གཟུང་དང་འཛིན་པས་བསླད་པ་དག། མེད་པས་དེ་རྣམས་མེད་ཕྱིར་རོ། ། དེས་དེ་ཉིད་དོན་བཏང་སྙོམས་ཅན། ། གླང་ཆེན་གཟིགས་སྟངས་ཉིད་མཛད་ནས། ། འཇིག་རྟེན་ཐུགས་ནི་འབའ་ཞིག་གིས།

"It is non-existent and non-dual," so the Tathāgata has said. Therefore, all phenomena are established as non-dual and selfless. Why is that? Because whatever phenomena there are, such as the aggregates and so forth, they are devoid of their own specific characteristics—such as form being characterized by materiality, feeling by the characteristic of experience, perception by the characteristic of grasping signs, formations by the characteristic of volitional engagement, and consciousness by the nature of individual cognition—as well as their general characteristics, such as impermanence and so on. The Mother of the Victors states that the Tathāgata’s awakening is the realization of that very absence of characteristics. If one asks, "From what then does a Buddha arise?" it is said that they arise perfectly from the primordial wisdom of the equality of the selflessness of phenomena. As the Pramāṇavārttika states: "The specific characteristics of the aggregates and so forth, Which produce all [cognitions], are not reality itself. Therefore, those [phenomena] are devoid of characteristics. Just as, depending on their own conditions, Cognition arises in a manner not as it is, Having a nature impaired by ignorance, Like those with cataracts and the like; None of those who see only the surface Are knowers of reality. Because they are corrupted by subject and object, Those [objects] do not exist, and thus [the subject] does not exist. Therefore, having set aside the object of reality, Adopting the elephant’s gaze, With a mind directed solely toward the world..."

། ཕྱི་རོལ་སྤྱོད་པ་རྒྱས་པར་མཛད། ། ཅེས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་བསྒོམ་པ་ཡོད་ན་སྒོམ་པ་པོ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་མ་ཐག་ཏུའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པས་འབར་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་སྒྲོན་མའོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གང་ལ་དེའི་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་རིགས་པས་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། ། བསྒོམ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་བསྒོམ་པ་ཡང་བྱ་བའི་ངོ་བོར་མེད་པས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྒྲུབ་བོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་བསྒྲགས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ནམ་མཁའ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོ་འཕང་ནི་གནས་ཡིན་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་དངོས་པོ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཐབས་ཡིན་ཏེ།

"Extensively performing external conduct," it is said. Then, if there were an object of meditation and an act of meditating, there would also be a meditator. How, then, could there be the selflessness of phenomena? This refers to the immediate thorough understanding of the conceptualizations of the disciples of Amitābha. Wisdom itself is the discriminating wisdom that discerns the suchness of all phenomena. It is "blazing" because it burns the firewood of the aggregates and so forth, and it is a "lamp" because it illuminates the suchness of things exactly as they are. It is also "vajra," and the meditative absorption that takes that as its object is likewise so called. "Unarisen" refers to the phenomena that exist according to the reasoning previously explained. Regarding the "object of meditation," since neither the entity nor the act of meditating exists as a functional essence, there is not the slightest meditator; thus, the selflessness of phenomena is established. If one asks, "In that case, how is it that the arising of the family of passion and so forth is proclaimed?" it is said: Because it is not otherwise than in common with space, the discriminating wisdom that discerns the characteristic of suchness is space. Because it is the basis for the qualities of all Tathāgatas, it is the "state" or "abode." The union is the essence of the meditative equipoise of insight and method, which is its very nature. By means of that, through the sequence to be explained, the entity of compassion—the essence of the family of passion and so forth—is the "method."

ཐབས་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒྲགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་པ་པོ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་མ་ཐག་ཏུའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ལམ་ཡང་མེད་དོ། ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། སེམས་འདི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། ། དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་པ། ། ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་སོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་སྤངས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན། ། དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། ། ཅེས་པའི་རིགས་པས་གདོད་མ་ཉིད་ནས་དག་པ་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་སྔར་བཞིན་དུའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་སྤང་བའི་ཕྱིར། ། གྲོལ་བ་པོ་ནི་མེད་ཀྱང་བརྩོན། ། ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཡིན་པས། གང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

"Method is the characteristic of things," according to the Explanatory Tantra. "Proclaimed" means supremely; because it is the goal of the person, it is proclaimed by all the tathāgatas. "Then" means that when awakening and clear realization exist, the one who awakens also exists; this is immediately after fully understanding the conceptualization of the disciples of Amoghasiddhi. "Completely overwhelming all tathāgatas" is so called because it is the wisdom of all-accomplishing action. There is no awakening—that is, nothing to be awakened to—and no clear realization—that is, no path. Therefore, awakening does not exist in the slightest. Why? Because, as the Pramāṇavārttika states: "This mind is luminous by nature; the stains are adventitious." Because it is naturally without substantiality, it is luminous; it consists of phenomena that have abandoned the darkness of ignorance, which is the clinging to subject and object and so forth. How so? Because, as before, it is equal to space, the logic applies: "Like water, gold, and space, it is held to be pure just as they are pure." Thus, it is pure from the very beginning, and the stains of the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies have also been abandoned; the rest is as before. Nevertheless, as the Pramāṇavārttika says: "In order to abandon false superimpositions, one exerts oneself even though there is no liberator," hearing and so forth are not without purpose.

གཟུགས་སུ་རུང་བས་གཟུགས་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཚོར་བ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་དང་། ཅི་སྲིད་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་བརྗོད་དོ། ། སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་པར་ལུང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡང་རང་རིག་པ་ཙམ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་མི་ནུས་སོ། ། འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་བྱེད་པའི་ངག་ཀྱང་བརྟགས་པ་འགེགས་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ཚད་མ་དང་ལུང་དང་འགལ་བ་ཚངས་པས་ཀྱང་སྤང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་རིག་པ་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་གིས་ནི་རྟོགས་བྱ་བ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར། ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མཐོང་བ་ཡིན། ། གློ་བུར་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེས་རྒྱན་ལས་སོ། ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་མི་སྲིད་དེ་གཞན་དུ་ན་མཚན་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པ་སྲིད་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ལ་གནོད་པ་ནི་གནོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Because it is suitable to be formed, it is form; because it is experienced, it is feeling; because its nature is to grasp at signs, it is perception; because they cause the mind to fluctuate as long as it exists, they are formations; and because it cognizes individually, it is consciousness. Since all phenomena are empty of those characteristics, they are said to be empty. However, mere individual appearance cannot be negated, for it is established by scripture; and even in the ultimate sense, non-dual self-awareness alone is established by valid cognition and thus cannot be negated. This is because the Viniścaya states: "That which is free from error, stainless, and inexhaustible is established as valid cognition in the ultimate sense." Therefore, statements such as "in the ultimate sense, not even the slightest thing exists," which are made by the Alaṃkāra, should be understood as primarily negating conceptual imputations; otherwise, even Brahmā could not avoid contradicting valid cognition and scripture. Since the non-dual self-awareness that is the nature of the dharmadhātu is established by the direct perception of self-awareness, the Alaṃkāra states: "That which is to be realized by self-awareness, the dharmadhātu, is seen to exist eternally without cause; it is not adventitious, such is its characteristic." It is impossible for what is established by valid cognition to be subverted by another valid cognition; otherwise, if subversion were possible for that which possesses such a characteristic, its very definition would be undermined. Consequently, nothing at all would be either a valid cognition or not a valid cognition. Therefore, a subversion of that [self-awareness] is not a true subversion, because that which is not a valid cognition cannot be a subverter.

དེས་ན་དེས་གནོད་པ་ནི་གནོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གནས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མེད་ན་ཡང་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རྒྱན་བྱེད་པས་གསུངས་པ། ཚད་མ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྟོབས་མཚུངས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད། ཚད་མ་ཉིད་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཡིན་ན་ཡང་འོ་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། གང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་མངོན་སུམ་གྱིས་ཞེས་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། འོ་ན་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ནི་ཅི་ལྟར་བརྒྱ་ལ་རྒྱུའི་ཉེས་པས་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། རྒྱུ་ཡི་ཉེས་པས་གཞལ་བྱ་ལ། ། བློ་ནི་གཞན་གྱུར་རིགས་དང་ལྡན། ། རང་བཞིན་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡི་སྐྱོན། ། རྒྱས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ། རྗེས་དཔག་མངོན་སུམ་ལ་གནོད་མིན། ། ཞེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ནི་ཚད་མ་ལ་གནོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ཉིད་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་རང་རིག་པ་དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རབ་གྲུབ་ལ། ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་གནོད་པས་ན། ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། ། གཞན་ལའང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །

Therefore, it is established that what is called "harm" by that [inference] is actually no harm at all, for it is said: "The Perfection of Wisdom is non-dual wisdom; that is the Tathāgata." If it is argued that this [wisdom] would be undermined by analysis, it is not so, because the analyzer is also an inference. Even if there were no valid cognition of reflexive awareness (svasaṃvedana-pratyakṣa), such [analysis] would be impossible. Likewise, the author of the Alaṃkāra stated: "A valid cognition is not harmed by a valid cognition; how could there be harm between those of equal strength? How could a valid cognition itself be harmed? If they are of unequal strength, then if it were harmed by inference, it would not even be a valid cognition. That which is an inference would also not be [an inference], and it would follow that the same applies to what is [known] by direct perception." If it is then argued: "How is it that what appears [to perception] might occasionally be otherwise due to a defect in the cause, whereas inference is not? Therefore, [inference] is the harmer," that too is untrue. For it is said: "When the object of evaluation is altered by a defect in the cause, it is logical that the cognition becomes otherwise. But how could a defect in the cause possibly alter the nature [of the cognition] itself?" Likewise: "Inference does not harm direct perception." Similarly, a valid cognition neither harms nor establishes another valid cognition, for it would follow that valid cognition itself is undermined. Thus, it is certainly impossible to refute reflexive awareness. As it is said: "If that which is well-established by direct perception were harmed by another, then direct perception would not be a valid cognition, and the other would also not be a valid cognition."

མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གྲུབ་པ་ལ། ། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཅི་ལྟར་ན། ། གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཚད་གཞན་མངོན་སུམ་རྩ་བ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལས་རྒྱན་བྱེད་པས་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པས་མཚོན་པའི་བརྟགས་པ་འགེགས་པ་ཡིན་པར་དོན་དམ་པར་འདོད་དེ། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པར་དཔག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བརྟགས་པ་འགེགས་པར་བྱེད་པ་འདི། ཞེས་པ་མདོར་བསྡུས་ལྟ་བ་ཡིན། ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ། ། རྣམ་པར་བརྟགས་པར་འདོད་པ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། དོན་འདི་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པས་གསུངས་པ། བློ་ལ་གཞན་མྱོང་ཡོད་མིན་ཏེ། ། དེ་ཡི་མྱོང་བ་གཞན་མ་ཡིན། ། གཟུང་དང་འཛིན་དང་མི་ལྡན་ཕྱིར། ། རང་རིག་དེ་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ཡི་གཟུང་མིན་དེས་ནི་འཛིན་པ་མིན། ། ཤེས་པ་གཞན་གྱི་གཟུང་བྱ་ཡིས་ཀྱང་སྟོང་། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གསལ། ། ཁྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཕྱོགས་ནི་གསལ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བསྟོད་པ་བྱེད་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཆེན་པོའི་ཡང་ཆེན་པོ་རྣམས་ངག་གཅིག་པས་འདིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དོན་དམ་པའོ། ། དེ་གསུངས་པ། ནང་གི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ནི། ། ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་གང་ཡིན་ཏེ། ། དེ་ནི་མི་བདེན་ཕྱིར་ཡོད་མིན། །

"How could another valid cognition invalidate what is established by direct perception? Other valid cognitions are rooted in direct perception." From such words, the author of the Alaṃkāra also asserts that, in the ultimate sense, the negation of the imputed nature characterized by the aspects of apprehended and apprehender is intended; he infers that this does not apply to the non-dual yogic cognition characterized by self-reflexive awareness. Likewise, the master Vasubandhu stated: "The entry into the selflessness of phenomena is by way of the imputed nature." For that very reason, the master Dignāga summarized the view: "This negation of the imputed is the negation of that which is asserted to exist as an imputation in all objects of knowledge." To establish this very point, the author of the Pramāṇavārttika said: "There is no experience of another in the mind, And its experience is not something else. Because it lacks the apprehended and the apprehender, Self-reflexive awareness is that very clarity." And the author of the Praise said: "It is not the apprehended of that, nor is it the apprehender of that; It is also empty of being the apprehended object of another cognition. Even so, the nature of cognition is clear; Your position of direct perception is clarity itself." Thus, since the greatest of the great speak with one voice, one should not entertain doubt here. Therefore, the very absence of apprehended and apprehender must be ascertained through inference; this is the ultimate truth. As it is said: "The nature of the internal object of knowledge, Which appears as if external, Is not real, and therefore does not exist."

དེ་ཉིད་ཤེས་བྱ་ཕྱི་རོལ་མེད། ། དེ་ལ་ལྟོས་པས་རང་རིག་ནི། ། བྱེད་པ་པོ་རུ་འདོད་པ་ཡང་། ། དེ་ཡང་མི་བདེན་པ་ཡི་ཕྱིར། ། རང་རིག་གཉིས་མེད་ཞེས་པར་ལྟ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མོ། ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཞེན་པ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མ་རིག་པས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་གསལ་བར་སྣང་བའི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགག་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱན་བྱེད་པས་གང་གསུངས་པ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་འདིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དེ་དེས་ན་གང་དུ་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེར་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། ། ཕྱི་རོལ་ལ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རབ་ཏུ་སྣང་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཡིད་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལས་ནོར་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། ། ཅི་སྟེ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བདེན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་། འདིར་ནི་རིགས་པའི་སྟོབས་འོངས་པ། ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བརྗོད་པ། ། ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་དོན་བསམས་པ། ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྲལ། ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་ལས་གཞན་པ་ནི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །

"That very [consciousness] has no external object of knowledge; in dependence upon that, self-awareness is asserted to be the agent. Since that too is not true, one should view self-awareness as non-dual." Thus it is said. Therefore, everything is self-awareness; because it engages in making itself directly manifest, it is non-erroneous, and because it appears clearly in all respects, it is direct perception (pratyakṣa). Even the clinging to subject and object is an emanation of the ignorance of beginningless habitual tendencies; it is not that which pervades [reality], nor is it that which obscures the non-duality of the clear appearance and the non-clear appearance. Because it lacks a cause, it ceases. As the Alaṃkāra [author] stated: "Even in the cognition of a double moon and so forth, the appearance of duality is here direct perception itself. Therefore, wherever there is direct manifestation, that is direct perception there. Regarding the external, that is an error; even there, it does not directly manifest that [external object]. As for the vivid appearance, a single [external] form and so forth does not exist; this is merely a conceptual construction. Thus, because it is an object of a deluded mind, it is called an error." If one asks, "Is it not the case that even a non-erroneous cognition realizes an external object?" That is true, and likewise: "Whatever the wise have stated here, which has come through the power of reasoning—however much the object is analyzed, to that same extent it is devoid [of inherent nature]." In that way, other than self-awareness by way of its own essence alone, it is indeed conceptualization. Thus it is said.

དེ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་རིག་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་པ་དག་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། རྟོག་བཅས་དང་ནི་རྟོག་མེད་དག། ཡིད་དག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ནི། ། རྨོངས་པའང་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པར་བྱེད། ། ཅེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་ཞི་བ། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་མི་ཟད་གཙོ། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ། ཞེས་པས་ཡིད་ཆེས་པས་གནོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་སྟེ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དང་གཏན་ཚིགས་ལ་ལུང་བོར་ན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་དེ་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་ལུང་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་པས། ། དེས་ན་དེ་ཉིད་ལ་དེས་གནོད་པར་རིགས་སོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་དོན་རྣམས་ལ། ། བསྟན་བཅོས་སྤངས་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད། ། ལུང་ཁས་ལེན་པ་མེད་པར་ནི། ། ལྐོག་གྱུར་ལ་འདོད་འཇུག་མི་འགྱུར། ། དེ་བདེན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པས། དེ་མེད་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པའམ་ཅུང་ཞིག་ཏུ་འང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

One does not adhere to these as being one and the same, because even the adherence to self-awareness and to forms and so forth occur simultaneously; thus, they are mistaken. As the Pramāṇavārttika states: "Conceptual and non-conceptual cognitions, When the minds arise simultaneously, Because they occur rapidly even for the deluded, They are adhered to as one." Likewise, from the eighteenth chapter: "Without beginning or end, peaceful, The inexhaustible lord of entities and non-entities, The indivisibility of emptiness and compassion— This is what is called 'bodhicitta'." By means of such conviction, the contradiction is accepted for all conventionalities. Even if one were to discard the scripture regarding the subject and the reason established by valid cognition, there would be no impairment whatsoever, because it does not contradict the establishment of the intended object. Regarding subjects and so forth taught by scripture that are not objects of direct perception or inference, one must certainly accept the scripture; otherwise, analysis would not apply. Therefore, it is logical that the scripture itself should be the contradicting factor in those cases. As the Pramāṇavārttika states: "Therefore, regarding established objects, Even if the treatise is discarded, there is no impairment. Without accepting scripture, One cannot engage with what is hidden." That is true. Furthermore, according to your own position, the ultimate truth is non-dual cognition. If that does not exist, then because there is no direct perception that takes it as its object, there is not even the slightest establishment of an inference preceded by such [perception]. Thus, it is either contradicted in all respects or not at all, because there is no distinction.

དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་དབྱེ་བ་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པས་བརྗོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བོར་ཡང་ཉེས་པ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ལུང་རྣམས་ལའང་ཚད་མ་ནི་སྔ་མ་ཉིད་དུ་བཀག་པ་ཡིན། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་གནོད་ན། དེའི་ཚེ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡིད་ལ་ཡང་གང་གིས་ཡིད་ཆེས་པས་གནོད་པ་ཐོབ་པའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། ཅི་སྟེ་ཡིད་ཀྱང་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། འདི་ལྟར་གནོད་པ་བརྗོད་པ་ན། ། དེ་ཡི་ཤེས་པས་ཕན་འདོགས་ཕྱིར། ། ཡིད་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བརྗོད། ། ཅེས་པ་འདིས་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པས་དེ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱན་བྱེད་པས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། གང་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཡི། ། ཤེས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་མིན། ། སྤྱི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ནི། ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་བཞག་པ་ཡིན། ། ཚད་མ་གཞན་ཡང་ཡོད་མིན་ཕྱིར། ། གང་ལས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་ཡིན། ། དེས་ན་ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། ། ཅེས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་བཅོས་སུ་ཇི་ལྟར་བཀོད།

For those who assert that things exist ultimately, such a distinction is indeed logical. Furthermore, one should regard it as faultless even to discard treatises spoken by those who are not omniscient. Regarding the scriptures as well, valid cognition has already been refuted previously. Otherwise, if even a scripture spoken by an omniscient one does not contradict a subject established by valid cognition, then how could there be any opportunity for the mental consciousness—established by reflexive direct perception—to be contradicted by anything that is trusted? If it is argued that the Blessed One taught that the mind also depends upon the body, as it is said, "Body and mind function in mutual dependence," then in response to such a contradiction, the author of the Pramāṇavārttika has already addressed it: "Because it benefits it, the mind is said to depend on the body." Furthermore, the very wisdom of an omniscient one is the valid cognition that defines reflexive direct perception, because it is non-deceptive; it is the ultimate, and its words themselves are valid conventionally, but nothing else is. This has been taught extensively by the author of the Alaṃkāra, and thus it should be understood therein. As it is said: "The cognition that relates to all objects is not seen by direct perception. The connection in the manner of a universal is established by inference. Since there is no other valid cognition, from what could doubt be severed? Therefore, validity exists only from the perspective of convention." If that is the case, and if validity comes from convention, then how is the definition of valid cognition set forth in the treatises?

བསྟན་བཅོས་སུ་བསྟན་ཀྱང་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོད་ན་བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། གསུངས་པ། བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཟློག་བྱེད་ཡིན། ། གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱང་བློ་གྲོས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དག་ལས་ནི། ། ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་མ་ཡིན། ། དེ་ཡིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། ། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དང་ལྡན་ཡིན། ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་ཚད་མ་ཡིས། ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རྟོགས་མ་ཡིན། ། ལུང་ལས་གཞན་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། ། དེས་ན་ཐ་སྙད་ལས་མ་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཐེ་ཚོམ་ཕྱིར། ། བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཟློག་བྱེད་ཡིན། ། སྔོན་དང་ཕྱི་མ་མི་དྲན་ལ། ། བསྟན་བཅོས་འདི་ཡིས་ཟློག་པར་བྱེད། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བརྗོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཉིད་ཀྱིས་རྨོངས་པ་བཟློག་སྟེ། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚིག་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པའོ། ། གཞན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ། གཞལ་བྱ་ལ་ཁྱབ་མི་སྲིད་ཕྱིར། ། མ་ཁྱབ་པ་ཡིས་འབྲས་སོགས་ཀྱི། ། འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་དང་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།

Although it is taught in the treatises, it does not become so through mere words; rather, it is because of non-deceptiveness in conventional terms. Furthermore, if that were the case, the treatises would be purposeless. As it is said: "Treatises are for the purpose of dispelling delusion." If the nature of valid cognition were realized through conventional terms, why would there be the definition of mutually contradictory treatises? Therefore, even conventional terms belong to those of differing intellects. Thus: "Everything is not realized as valid cognition through conventional terms alone; therefore, the definitions of valid cognition possess mutual contradictions. The world beyond is not realized through valid cognitions such as direct perception; it is described by scripture, and thus not through convention. Therefore, because convention is subject to doubt, the treatise is for the purpose of dispelling delusion. For those who do not remember the past or the future, this treatise serves to dispel [ignorance]. For that very reason, it is only the treatise spoken by the Omniscient One that dispels delusion, and not others; in this way, the words of the Omniscient One are valid in the ultimate sense. The cognition of the Omniscient One alone is valid, and others are not—this is the ultimate truth. Others are not valid, because it is impossible for them to pervade the objects of cognition. Because they do not pervade, they do not apprehend the relationship of cause and effect and so forth. The relationship of cause and effect, which pervades the times of the past, future, and present, and the objects of space, is certainly not the object of the cognition of one who is not omniscient."

ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ཉེས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཙམ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འདི་ནི་ཕྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཚིག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་ཇི་ལྟར་ཡང་ནུས་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་གང་ལ་ཡང་འདི་རྣམས་ཀྱི་བརྒལ་བ་དང་ལན་ནི་རྒྱན་བྱེད་པས་བཤད་དེ། ཅི་སྟེ་འདི་ཡོད་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ་དེ་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། གཞན་དུ་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་མ་དཔྱད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་མ་བཤད་པ་མི་སྲིད་དོ། ། ཉེས་པ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་ལས་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པས་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡོད་ན་ཞེས་པས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དུ་ན་དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་ན་འདི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། ལྔ་པ་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ལས་བྱུང་ཞེས་པས་སོ།

This is because [the Blessed One] perceives through direct perception only the present and the objects of the nature of faults, and because inference does not apply [to those]. If one asks, "How is it known that the author of the treatise is omniscient?" this will be explained later. Therefore, it is established that the speech of the Omniscient One and the words that follow it are valid and uncontradicted in every respect. If it were possible for a person of limited vision to ascertain this in any way, it would be so; otherwise, it is not. Furthermore, the author of the Alaṃkāra explains the objection and response regarding these: "If this exists, that will arise; from the arising of that, this arises." By this very statement, the Blessed One taught the definition of a cause; otherwise, constant occurrence would not be analyzed. The Blessed One himself is the ultimate valid cognition regarding the nature of cause and effect, because he has grasped the positive and negative concomitance of pervasion. It is impossible that the Blessed One would not explain qualities that are beneficial. There is no fault, because we have explained that he is always beneficial; thus, the fifth [case] is used, and it is said, "from the arising." By saying "if this exists, this arises," constant occurrence is taught. The word "if" indicates the seventh case of the reason. Otherwise, even if that [cause] were absent, if [the effect] were to exist, it would not be the nature of a cause for it. The fifth case is the source, and the source is that which arises from the agent of arising.

། འབྱུང་བ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བརྗོད་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའི་གནོད་པ་མེད་པས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའི་གནོད་པ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གནོད་པས་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་ཁོ་བོས་དོན་དམ་པ་སྒྲུབ་པར་བཤད་པས་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་གསུངས་པ། ། དེ་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆུ་བུར་དེ་དག་གིས། ། བསྟན་པ་འདི་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། གང་འདི་གཅིག་ནི་གང་ཟག་འཛིན་པ་སྟེ། ། གཞན་དག་ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་འཛིན་པ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། དེ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་གསུངས་པ། དེ་ལ་རིགས་པ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའམ་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་དང་དེ་ལས་གུད་ན་ཡང་ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ངག་གི་ཡུལ་མེད་དོ། །

The arising [of these views] is also characterized by a logical reason. Furthermore, since there is no contradiction or sublation by the scriptures spoken by the Omniscient One regarding the objects of valid cognition, [the opponent's position] becomes entirely incoherent. Therefore, one should understand that in every respect, there is sublation by the word of the Omniscient One. In any case, because those who accept [the existence of external objects] conventionally are contradicted by both valid cognition and scripture, and because [the opponent] lacks this [understanding], they are indeed outsiders to the Madhyamaka. Likewise, I have explained the establishment of the ultimate in detail, so it should be understood from that very [text]. As the Master Vasubandhu said: "Therefore, through those bubbles of perception, These [views] arise within this teaching: One is the grasping at a person, While the others are the grasping at 'all is non-existent.'" Regarding this, the Noble Asanga stated in the Bodhisattvabhūmi: "In that regard, by what reasoning should one understand that all phenomena are of an inexpressible nature? One should know that the imputed characteristics of phenomena—whether they be called 'form,' 'feeling,' 'perception,' 'formative factors,' or 'consciousness,' and so on, up to 'nirvāṇa' as before—are merely imputations. Apart from that which lacks intrinsic nature, there is no sphere of speech and no object of speech that exists separately or otherwise."

དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་སྤངས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་སྤངས་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཆོས་གང་དག་དང་དངོས་པོ་གང་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་དེ་དག་དང་དངོས་པོ་དེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་གཅིག་པུ་དང་དངོས་པོ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོར་འགྱུར་བར་རིགས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་གཅིག་པུ་དང་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ལ་མང་པོ་དག་གིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་ཏེ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བཏགས་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་དག་ལས་བཏགས་པའི་ཚིག་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཅིག་ཆོས་དེ་དང་དངོས་པོ་དེ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། འདོགས་པའི་ཚིག་ལྷག་མ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་དེ་བས་ན་བཏགས་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་མཐའ་དག་གམ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་ལ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ། །

In that case, the intrinsic nature of phenomena does not exist in the manner in which it is expressed, yet it is not non-existent in every respect. If it is neither existent in that way nor non-existent in every respect, how does it exist? It exists by way of abandoning the improper apprehension of superimposing [existence] upon what is non-existent and abandoning the improper apprehension of deprecating what is real. One should understand that the ultimate intrinsic nature of all phenomena is the exclusive domain of non-conceptual wisdom alone. If phenomena and entities were to possess the very identity of the expressions applied to them, then it would follow that the intrinsic nature of a single phenomenon or a single entity would become many diverse forms. Why is that? Because many people express, designate, and apply many diverse terms to a single phenomenon or a single entity. Among those many designated terms, there is no discernible certainty that any one particular term would constitute the identity or the intrinsic nature of that phenomenon or entity, while the other remaining terms would not. Therefore, whether all or only some of the designated terms, none of them constitute the identity or the intrinsic nature of all phenomena and all entities.

གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་དེ་ལྟར་ན་ཇི་དངོས་པོ་སྔར་བྱུང་བ་ཕྱིས་དེ་ལ་དགའ་མགུར་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་ན་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་སྔ་རོལ་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་མ་བཏགས་པའི་ཚེ། ཆོས་དེ་དང་དངོས་པོ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་གདགས་སུ་མི་རུང་ངོ་། ། འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དེ་མེད་ན་ཡང་ཆོས་དང་དངོས་པོ་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་འདོགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་སྔ་རོལ་ནས་གཟུགས་མེད་དེ་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་གདགས་པའི་ཚིག་གིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུགས་ཞེས་འདོགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་འདོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་མི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་དང་རིགས་པ་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་།

Furthermore, if the phenomena such as form and so forth, as previously explained, were not of the nature of the designating terms, then if a thing that previously existed were later designated by a designating term according to one's pleasure, that phenomenon and that thing would be entirely without intrinsic nature at the time prior to being designated by the designating term. If they were without intrinsic nature, it would be impossible to designate a non-existent thing by means of a designating term. If that designation by a designating term did not exist, it would also be impossible for the phenomenon and the thing to exist as the intrinsic nature of the designating term. If, prior to the designation by the designating term, form did not exist as the identity of form, and only later were they designated as "form" by a term subsumed under the identity of form, then even in the absence of the designation of the term "form," the phenomenon that is called "form" and the thing that is called "form" would logically give rise to the cognition of "form"; yet they do not. Therefore, by this reason and this logic, one should understand that all phenomena have an inexpressible intrinsic nature. Just as it is with form, so it should be understood for the phenomena previously explained, from feeling and so forth up to nirvāṇa. [This applies to] the phenomena such as form and...

གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་འདོགས་པའི་ཚིག་མཚན་མའི་གཞི་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཡོད། ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་ཆུད་གཟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་གཉིས་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དཔྱད་ཅིང་གསལ་བར་བྱས་ལ་བཀྲོལ་ཞིང་བསྟན་ཟིན་ཏེ་ཉེས་པ་དེ་དག་གིས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པས། ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུད་གཟོན་པ་དེ་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡང་མེད་ལ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་རིགས་སོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་ན་གང་ཟག་ཏུ་གདགས་སུ་རུང་གི་མེད་དུ་ཟིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གང་ཟག་གདགས་སུ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ཡོད་ན།

The nature of things such as form, which is the essence of the designating terms, does not exist by way of its own characteristic; yet, there is the superimposition and clinging to it. Furthermore, that which is the basis for the signs of designating terms and the support for the signs of designating terms exists ultimately as an inexpressible identity. To deprecate and destroy the authentic reality by claiming it is non-existent in every respect—these two should be understood as having utterly fallen away from this Dharma and Vinaya. The faults of superimposing upon what does not exist have already been analyzed, clarified, explained, and demonstrated at the very outset. Because of those faults, one should understand that by superimposing upon things such as form that do not exist, one has utterly fallen away from this Dharma and Vinaya. Now, I shall explain how one who deprecates and destroys even the mere reality of phenomena such as form utterly falls away from this Dharma and Vinaya. To deprecate the mere reality of phenomena such as form is to claim that neither the reality itself nor the designation exists, and thus both are untenable. For example, if the aggregates such as form exist, it is possible to designate a "person"; however, if they did not exist, a person could not be designated upon a non-entity. Likewise, if the mere reality of phenomena such as form exists, [it is possible to designate them].

གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འདོགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་དགག་ཏུ་རུང་གི་མེད་དུ་ཟིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གདགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལ་འདོགས་པའི་གཞི་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི་གཞི་མེད་པར་གྱུར་པས་འདོགས་པ་ཡང་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་མདོ་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དགོངས་པའི་དོན་བསྟན་པ་དག་ཐོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ནས་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། སུ་ཞིག་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲའོ། ། དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདོགས་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་འདོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ན་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཏགས་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཏགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ན་མེད་པར་ལྟ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་མེད་པ་དེ་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཛངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོན་པའི་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་ལ་འཇིག་རྟེན་གང་དེའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལ་དགོངས་ནས་འདི་ན་ལ་ལ་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བླའི།

It is possible to negate the conventional designations of phenomena such as form and so forth; however, if they were non-existent, there could be no application of designating terms to what is a non-entity. In that case, if the basis of designation were non-existent, then because the basis would be absent, the designation itself would also be non-existent. Therefore, when certain individuals hear the profound Mahāyāna sūtras that are difficult to understand, which teach the intended meaning of emptiness, they fail to understand the explained meaning exactly as it is. Instead, they engage in improper conceptualization and, through mere realization produced by irrationality, they think: "All of this is merely a designation; this is suchness. Whoever views it in this way has the correct view." According to their view, since even the mere entity that is the basis of designation does not exist, the designation itself would be entirely non-existent. How then could there be a "mere designation" that is suchness? Therefore, by that reasoning, they deprecate both suchness and the designation. Because they deprecate the designation that is suchness, they should be known as the foremost of those with the view of non-existence. Thus, such non-existence is not to be desired by wise fellow practitioners of the holy life, nor should one associate with them; for they bring ruin upon themselves and also bring ruin to the world through their views and so forth. With this in mind, the Blessed One said: "In this world, it is better to have a view of a person..."

ལ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་རྨོངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞི་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ་གཞན་ཆོས་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་ཕུང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སླུ་བར་མི་བྱེད་ལ་ཆོས་དང་བདེན་པ་ལ་ཡང་འགོད་པར་བྱེད་དོ། ། བསླབ་པའི་གཞི་དག་ལ་ཡང་གཡེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་རྨོངས་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་ཏེ། གཞི་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་གཞན་ཆོས་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་དོ། ། བསླབ་པའི་གཞི་དག་ལ་ཡང་གཡེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་གང་གིས་སྟོང་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་ལ་གང་གིས་གང་སྟོང་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་སྟོང་པ་དེ་མེད་པ་དང་། གང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐམས་ཅད་མེད་ན་ནི་གང་དུ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ་དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ་། །

"Some who have a perverted grasp of emptiness are not like that," he declared. Why is that? Those individuals who hold the view of a person are merely deluded regarding the objects of knowledge; they do not deprecate all objects of knowledge. On that basis, they are not born in the hells, nor do they ruin or deceive others who desire the Dharma and liberation from suffering, and they even establish them in the Dharma and the truths. They also do not become negligent regarding the bases of training. Those who have a perverted grasp of emptiness, however, are deluded regarding the actual entities of the objects of knowledge and also deprecate all objects of knowledge. On that basis, they are born in the hells and they ruin others who desire the Dharma and liberation from suffering. They also become negligent regarding the bases of training. Thus, to deprecate the actual entities as they truly are is to fall away completely from this Dharma and Vinaya. How is it that one has a perverted grasp of emptiness? Any ascetic or brahmin who does not accept that which is empty, nor that by which it is empty—this is called a perverted grasp of emptiness. Why is that? Because it is logical that emptiness is that which is empty of something, and that which is empty is that which exists. If everything were non-existent, what would be empty of what, and in what? It would be impossible for that very thing to be empty of itself.

དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ལ་འདི་ལ་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ན་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པའི་གཞི་དང་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་དེ་དེ་བས་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་དེས་སྟོང་ངོ་། ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་དངོས་པོ་དེའི་ལྷག་མ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པའི་གཞི་དང་ཚིག་ཙམ་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་ཡོད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་སྒྲོ་མི་འདོགས་ལ་ཡང་དག་པ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་སོ། ། ལྷག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་ཉུང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། ། ཕྲི་བར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་སྣོན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། ། འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ལེགས་པར་བཟུང་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་སོ་སོར་རིག་གོ་ཞེས་སོ། །

Therefore, such a view is a misconception of emptiness. If one asks how it is a misconception of emptiness: when one correctly perceives that whatever is absent in something is empty of that, and one understands exactly as it is that whatever remains there truly exists, this is called entering into emptiness correctly and without error. For instance, in the entities designated by names such as "form" and so forth, there is no phenomenon that is the basis for the designation "form" or the nature of the words themselves. Therefore, those entities such as "form" are empty of that nature of words which designates them as "form" and so forth. What is the remainder of those entities designated by names such as "form"? It is the mere basis for the designation "form" and the mere words themselves. One understands exactly as it is that both of these exist as mere entities and as mere designations of entities; one does not superimpose what is non-existent, nor does one deprecate what is real. One does not add anything extra, nor does one diminish anything. One does not subtract or increase; one understands exactly as it is the inexpressible nature just as it is. This is to be stated: emptiness well-grasped is thoroughly realized by correct insight.

དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་ཉིད་དབུ་མ་ཡིན་ཏེ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་པའི་རིགས་པས་སོ། ། གཞན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གང་གིས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའམ་གང་ལ་སྒྲིབ་ཅེས་པ་ཁྱེད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུས་བྱས་པའི་ཕུང་པོ་གདགས་པར་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པས་བརྗོད་དོ། ། ཀུན་དུ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། ། མི་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཟླ་བ་གྲགས་པས་བརྗོད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཡོད་དམ་མེད་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཤེས་བྱ་ལ་བསྒྲིབས་པས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལས་གཞན་པ་ཡིན། ། འཁོར་བ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ལ། ། དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། ། འདི་ལྟར་ཡོད་པར་གནས་པ་ཡིན། ། ཞེས་རྒྱན་ལས་སོ། ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་བོར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཆོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། རང་བཞིན་ལ་ནི་ཀུན་མ་འཁྲུལ། ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བཟློག་པ། ། ཞེས་རྒྱན་ལས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས།

For that very reason, the Middle Way itself is that which is free from the extremes of superimposition and deprecation, according to the reasoning of the Madhyāntavibhāga (Distinguishing the Middle from the Extremes). Furthermore, your "conventional" (saṃvṛti), which you claim either obscures suchness or is itself obscured, is nothing but delusion. The worldly say that the person is the designation of an aggregate produced by causes. The "conventional" is that which completely obscures. Candrakīrti stated that it is ignorance itself that completely obscures the suchness of the object. Now, does that [ignorance] exist in one who has attained enlightenment or not? If it exists, how can one be enlightened when the objects of knowledge are obscured? [If you say it is] other than the mere conventional, [it is said in the Sūtrālaṃkāra]: "Since cyclic existence is not seen to exist, That itself is nirvāṇa; Thus it abides as it is." If it does not exist, how is it not a nihilistic view? For you do not even accept self-reflexive direct perception as ultimate. If you do accept it, you have abandoned your own position that all conventionalities are suchness. As for us, although it is delusion, it is direct perception because it is non-delusory with respect to its own nature. For that very reason, even in the state of pure worldly wisdom, the Bhagavatī is non-delusory because she has completely determined the nature of all aspects. As the Sūtrālaṃkāra says: "In its own nature, it is not deluded; It is reversed regarding the nature of others." For that very reason, the Laṅkāvatāra-sūtra states:

འཕགས་པས་འཁྲུལ་པ་མཐོང་མ་ཡིན། ། དེ་ཉིད་མིན་ཏེ་དེ་ཐ་དད། ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་དེ་ཉིད་འགྱུར། ། གང་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དེ་ཐ་དད། ། ཅེས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་མངོན་སུམ་ཡང་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་དེ་ཉིད་དཔྱད་མི་བཟོད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། ། དེས་ན་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བསད་པ་ཉིད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་བརྗོད་དོ། ། ཐམས་ཅད་མེད་པར་རབ་བསྒྲུབ་ནི། ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་རྗེས་དཔག་མིན། ། ཚད་མའི་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། ། འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་མ་ཡིན། ། ཚད་མ་ཡང་ནི་དངོས་མེད་ཉིད། ། དེ་ཉིད་ཞེ་ན་རིགས་མ་ཡིན། ། དངོས་ཉིད་དངོས་པོའི་ཚད་ཡིན་པར། ། འདི་ནི་རིགས་ཤེས་འདོད་པའི་ཕྱིར། ། ཇི་ལྟར་དངོས་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས། ། བསྒྲུབ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་དོ། ། དེ་བཞིན་དངོས་ཉིད་དངོས་རྣམས་ཀྱི། ། རང་ཉིད་ལོག་ན་ལྡོག་བྱེད་ཡིན། ། གཞལ་བྱ་གཞལ་བྱེད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། ། ཞེ་ན་བདེན་ཏེ་ཀུན་དུ་མིན། ། དོན་དམ་པ་ཡི་ཚད་མ་ཡང་། ། རྣམ་པར་ངེས་པར་གསལ་བར་སྨྲས། ། གང་ཞིག་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ནི། ། དེ་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། ། ཞེ་ན་མ་ཡིན་རང་རིག་ལ། ། དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་འཇུག་མ་ཡིན། ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་དང་། ། གཉིས་སུ་མེད་ལའང་རྣམ་ཀུན་དུ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། ཐམས་ཅད་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་ཡིན། ། གཟུང་སོགས་རྣམ་པར་བློ་རང་བཞིན། ། དེ་ཚེ་དཔྱོད་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན། ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར། ། དེ་དང་རྣམ་བྲལ་རང་བཞིན་ཡིན། །

The Noble Ones do not see delusion; it is not reality, for it is distinct from it. If it were delusion itself, it would become reality; because reality is distinct from that. Thus it is said. If it is argued that yogic direct perception is also conventional because it cannot withstand analysis, it is not so; for you have demonstrated that very analysis itself cannot withstand analysis. Therefore, the wise who know the reasoning describe that which is distinguished by that [analysis] as the ultimate. To establish the non-existence of everything: it is neither direct perception nor inference. The relationship between the existence and non-existence of valid cognition is not established. If it is argued that valid cognition is itself non-existent, that is not logical. Since the nature of existence is the measure of an entity, this is what those who know reasoning assert. Just as the nature of existence is asserted as the means of establishing entities, likewise, the nature of existence is the cause of their cessation when it itself ceases. If it is argued that the object of cognition and the cognizer are both conventional, that is true, but not in all cases. The valid cognition of the ultimate has also been clearly explained with certainty. If it is argued that whatever cannot withstand analysis is exclusively conventional, it is not so; for in self-awareness, analysis and the like do not apply. Since yogic direct perception and non-duality are in every respect free from conceptual construction, they are entirely without superimposition. At that time, how could there be analysis and so forth, since the nature of the mind is the aspects of the apprehended and so on? Because it is spontaneously present and luminous, its nature is free from those [aspects].

དོན་དམ་རྣམ་གསུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། མཁས་པས་སྦ་བར་ནུས་མ་ཡིན། ། དོན་དམ་ཐོབ་དང་རྟོགས་བདག་ཉིད། ། བློ་གྲོས་བཟང་ལྡན་མི་འཕམ་གསུང་། ། དེ་ནི་དངོས་རྣམས་རྣམ་བྲལ་ཞེས། ། མ་ཡིན་ཚད་མས་མ་ངེས་ཕྱིར། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་བྲལ་བ། ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་ཡིན། ། ཁོ་བོའི་ཀུན་རྫོབ་དམིགས་པ་ཡིན། ། དགག་པ་དེ་ཉིད་ལྡན་པའི་ཞེས། ། མ་ཡིན་བདག་ཉིད་རྟོགས་ཀུན་གྱི། ། མངོན་སུམ་ཡིན་ཕྱིར་ལེགས་དེ་ཉིད། ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདི་ཡིན་ཏེ། ། བདག་ནི་དོན་དམ་འདོད་པ་ཡིན། ། མིང་གཞན་བཏགས་པས་ཁོ་བོ་ཡི། ། དེ་ཉིད་འདི་ལ་གནོད་མ་ཡིན། ། དོན་དམ་ཉིད་ནི་མྱང་འདས་ཡིན། ། ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་དེ། ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་གང་ཡིན། ། མྱ་ངན་འདས་པར་ཐུབ་པ་བཞེད། ། རྗེས་དཔག་སྲིད་འགྱུར་ཁོ་བོ་ལ། ། དེ་འདྲ་དམ་པའི་དོན་ལའང་ཡོད། ། དེས་ན་ཁྱོད་ལ་གནོད་མེད་ཕྱིར། ། མ་མཐོང་དགག་པར་རིགས་མ་ཡིན། ། མ་མཐོང་བ་ལ་གནོད་མེད་པར། ། རྣམ་འགྲེལ་དུ་བརྗོད་པས་ངེས་ཡིན། ། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དངོས་པོ་ནི། ། མཐོང་བ་དག་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ། ། ཡོད་མེད་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དངོས་པོ་ལས་འདས་དོན་རྣམས་ལ། ། འགལ་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། ། དེ་ཡི་འདི་ཞེས་འབྲེལ་པ་ནི། ། དབྱེ་བས་རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་ཡིན། ། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་འདི་ལ་ནི། ། དབྱེ་བ་མེད་ཕྱིར་འདི་ཡིས་ཅི། ། དོན་དམ་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད། ། ཅེས་བརྗོད་ཕྱིར་ན་གཉིས་མེད་ཡིན། ། རབ་གསལ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། ། གཟུང་སོགས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། ། རྟོགས་པ་ཡིས་ནི་སྦྱར་བས་ན། །

Because the ultimate is of three types, the wise are unable to conceal it. The ultimate is the attainment and the nature of realization; this is the teaching of the wise and invincible [Maitreya]. That it is "devoid of entities" is not so, because it is not established by valid cognition. The fact that all entities are devoid [of intrinsic nature] is certain to be the nature of consciousness. My conventional is an object of observation; it is not "possessing that very negation." Because it is the direct perception of all who realize the nature, that is excellent. This is the correct conventional; I assert this to be the ultimate. By applying another name, it does not harm my suchness. The ultimate itself is nirvāṇa; that wisdom is also the Tathāgata. The Sage maintains that the thorough knowledge of saṃsāra is nirvāṇa. For me, such [an ultimate] also exists in terms of inference. Therefore, since it does not harm you, it is not reasonable to negate what is unseen. It is certain that what is unseen is not harmed, as stated in the Pramāṇavārttika. Because the relationship between the sublated and the sublator is certain only for those things that are seen, there is no certainty of existence or non-existence regarding that which is extremely hidden. Since contradiction is not established for objects that transcend entities, the connection "this belongs to that" is for the sake of understanding through differentiation. Since there is no differentiation in this nature of the dharmadhātu, what is the use of this? Because it is said to be non-dual in the ultimate sense, it is non-dual. There is no distinct clarity, because the apprehended and so forth are not observed. Because it is applied by realization, [it is so].

འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་འཇུག་མ་ཡིན། ། རང་གིས་རིག་པ་ལོག་པ་མིན། ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པས། ། རང་གི་རིག་པས་རྟོགས་བྱ་བ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྒྱུ་མེད་པ། ། ཡོད་ཅིང་རྟག་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་། ། གློ་བུར་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དོ། ། གྲུབ་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ནའང་། ། འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་རང་རྒྱུད་ལས། ། རྟོག་པ་ཡིས་ནི་འབྲེལ་བ་ཡིན། ། རྣམ་འགྲེལ་ལས་ནི་གསལ་བར་བརྗོད། ། སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། ། དེས་ན་འདི་རུ་འཁྲུགས་པ་མེད། ། ལུང་དང་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཕྱིར། ། བཅོམ་ལྡན་མི་ཕམ་གྱིས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་གསལ་བ་ཉིད། ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། ། རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྣམ་ངེས་ཡིན། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་སོགས། ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་བཀག་པ་ནི། ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མ་བཀག་ཕྱིར། ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་གྲུབ། ། དངོས་པོ་འདི་རྣམས་མ་སྐྱེས་ཡིན། ། ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་དེ་བདེན་མིན། ། མ་ཡིན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཉིད། ། འདི་ཡིས་བཀག་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ། བརྟགས་པ་ཡི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་ཡིན། ། གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། ། མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ། ། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོར། ། གང་ཞིག་དངོས་མེད་རྣམ་གསུམ་པོ། ། དེ་དང་འདི་རུ་མི་འགལ་བར། ། སུམ་ཅུ་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་བཤད་དེ། ། དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི། ། དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་གྱིས། ། ཆོས་རྣམས་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་ནི། ། དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། ། དང་པོ་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་ནི།

There is no engagement with relations and the like; self-awareness is not erroneous. Because the pervader is not established, that which is to be realized through self-awareness—the dharmadhātu—is seen as an existent, permanent entity without cause. Its characteristic is that it is not adventitious. Although it does not depend on others because it is established, it is an effect because, according to its own continuum, it is related through conceptualization; this is clearly stated in the Pramāṇavārttika. Therefore, the presentation of the three bodies is not confused here, because it is certain through scripture and valid cognition, as the Bhagavān Ajita [Maitreya] has taught. Non-dual luminosity itself is the object of yogic direct perception; because it is omniscient, it is determined to be the very cause. As for the worldly negation of the entities of cause and effect and so forth, since yogic direct perception is not negated, our own position is established. If it is argued, "These entities are unarisen," that is not true. It is not that [all] imputed forms are negated by this; rather, by way of the nature of the imputed, all phenomena are unarisen. Based upon the dependent nature, the conceptualizations of people arise. In the Saṃdhinirmocana Sūtra, the three types of non-entities are explained; here, without contradiction, the latter half of the Triṃśikā explains that having placed the three types of entities in mind, the three types of non-entities were taught as the nature of phenomena. First, by way of the characteristic alone—

། དངོས་མེད་སླར་ཡང་གཞན་པ་ནི། ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་མི་འབྱུང་བས། ། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི། ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པའང་། ། གང་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ། ། དུས་ཀུན་དུ་ནི་དེ་བཞིན་ཡོད། ། དེ་ཉིད་རྣམ་རིག་ཙམ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་རྣམ་བཞག་པ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་ང་སྨྲའོ། ། ཞེས་ནི་ལང་ཀར་གཤེགས་གསུངས་པས། ། འདི་དང་ཡང་ནི་མི་འགལ་ལོ། ། དེ་ནི་མ་སྐྱེས་ཆོས་རྟག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་བདེ་གཤེགས་འདྲ་བའང་ཡིན། ། མཚན་མར་འཛིན་པས་ཀྱང་ནི་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དག། མི་བདེན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྤྱོད། ། གཉིས་སུ་མེད་པའང་མི་སྲིད་དེ། ། དཔྱོད་པའི་ཤེས་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། ། མ་ཡིན་རྗེས་དཔག་ཡིན་ཕྱིར་དཔྱོད། ། དེས་ན་འདི་ཡིས་ངེས་པ་ཡིན། ། དཔྱོད་པ་ཡི་ནི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱང་། ། ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་དོ། ། རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཕྱིར། ། ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། ། གཟུང་བྱ་ཐེ་ཚོམ་ལྐོག་གྱུར་ལ། ། དཔྱོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག། རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ། ། དེ་ལ་མཁས་པ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག། ། ཐེ་ཚོམ་གཏན་ཚིགས་ཚིག་གི་ཕྱིར། ། དཀྲུགས་པ་གཏན་ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ལ། ། དེ་ལ་སེམས་པ་མི་སྲིད་ཕྱིར། ། འདི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། བརྟགས་ཀུན་ལ་གནོད་ཡིན་པར་འདོད། ། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་སོགས། ། གཟུང་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཁྱེན་པས། ། གཟུང་ལ་སོགས་པར་མངོན་ཞེན་པའི། ། རྟོག་པ་རང་རིག་ཕྱི་རོལ་མེད། ། འདིར་ནི་གཅིག་སོགས་རྣམ་དཔྱོད་པ། ། བརྟགས་པ་ཉིད་དེ་རང་རིག་མིན།

Since a non-entity cannot arise as something else, the absence of other-entity is the ultimate nature of phenomena. Because suchness is also that, it exists as such at all times. That very [nature] is mere cognition; I declare that the establishment of "mind-only" is non-arising. Since this was spoken in the Laṅkāvatāra, it does not contradict this [position]. That unarisen, permanent phenomenon is the Tathāgata; all phenomena are also like the Sugata. Yet, through grasping at signs, those of childish intellect wander in the world of unreal phenomena. If it is argued that non-duality is impossible because it is an object of analytical cognition, it is not so; for it is analyzed because it is an object of inference. Therefore, this is certain: even the object of analysis is said to be unestablished by valid cognition. If it is established by the direct perception of self-awareness, why is it not established by valid cognition? Regarding the object of apprehension, which is a hidden object of doubt, analysis is of the nature of inference. Since it is established by the direct perception of self-awareness, why would the wise engage in [further] analysis of it? Because the reason for doubt is a word, a confused reason is not a basis [for certainty]. Since it possesses the definition of valid cognition, it is impossible to doubt it. This and other such points are held to refute all [opposing] investigations in the Pramāṇavārttika. The Knower of Reasoning, through [arguments] such as being devoid of being one or many, [refutes] the apprehended and so forth. The conceptualization that clings to the apprehended and so forth is self-awareness; there is no external [object]. Here, the analysis of oneness and so forth is merely an imputation; it is not self-awareness itself.

། སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ལ། ། ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་གཞན་མིན་རྟེན། ། བསྟན་པར་མི་ནུས་དེ་ཉིད་ནི། ། རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་དོན་དུ་འགྱུར། ། ཞེན་པ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡང་། ། དུས་གཅིག་ཏུ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ། རྟོག་མེད་དང་ནི་རྟོག་བཅས་དག། མངོན་སུམ་གཞན་ལ་རྨོངས་པས་སོ། ། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། ། ཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རམ། ། འཇུག་པ་མྱུར་ཕྱིར་རྨོངས་པ་དག། དེ་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེན། ། རང་རིག་ཉིད་ནི་མ་གྲུབ་བོ། ། ཞེ་ན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཡང་། ། རང་རིག་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། ། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། ། ཀུན་གྱིས་རྣམ་རྟོག་མིང་རྟེན་ཅན། ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ཀུན། ། གསལ་བ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། ། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བྱེད་པ། ། ཅི་ལྟར་གསལ་བར་མངོན་འདོད་པ། ། དེ་ལྟར་བློ་ཡི་མྱོང་བ་ཡིན། ། མངོན་སུམ་སོ་སོར་མྱོང་བྱ་ཉིད། ། དེ་ནི་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཡིན། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། གནོད་བྱེད་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། ། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དངོས་པོ་རུ། ། བརྟགས་པ་བཀག་པ་བྱས་པ་ཡིན། ། ལུང་གི་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི། ། རིགས་པ་ཙམ་ལའང་གནོད་མ་ཡིན། ། ཅི་ལྟར་རལ་གྲི་རང་སོ་དང་། ། ཅི་ལྟར་མཛུབ་མོས་རང་གི་རྩེར། ། ཅི་ལྟར་མི་ཆོད་མི་རེག་ལྟར། ། དེ་བཞིན་རང་གིས་སེམས་མཐོང་ལ། ། རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། ། བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ། བེམས་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། ། འདི་ཉིད་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན། ། བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིས། །

Regarding the cognition of various [objects] such as blue and so forth, there is no other distinct cognition that serves as its basis. That very [cognition] cannot be demonstrated [externally], yet it becomes an object through its own differentiation. Furthermore, because the clarity of attachment occurs simultaneously, the non-conceptual and the conceptual are confused with one another regarding direct perception. Because the conceptual and non-conceptual minds occur simultaneously, or because they occur so rapidly, the deluded grasp them as one. If it is argued that self-awareness itself is not established, [we reply:] even though it is free from conceptualization, self-awareness free from conceptualization is established by direct perception. That direct perception is free from conceptualization is established by direct perception itself. All conceptualizations are based on names; all that is to be individually experienced is clear because it is of the nature of that [clarity]. Since it illuminates its own essence, just as it is desired to be clear, so is it the experience of the mind. Being the object of individual direct experience, it is of the nature of that [experience]. All of these are established as refutations and proofs in the Pramāṇavārttika. The imputation of a relationship between an object of knowledge and a knower has been refuted. This does not contradict the mere reasoning that scripture is not inanimate matter. Just as a sword does not cut its own blade, and just as a finger does not touch its own tip, and just as one cannot cut or touch oneself, so too, when the mind sees itself, consciousness arises as the complete reversal of the nature of inanimate matter. Whatever is of a non-inanimate nature, that itself is self-awareness. [This is not a case of] an agent and an object of action.

རང་རིག་མངོན་སུམ་འདི་ལ་མིན། ། གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཆ་མེད་ལ། ། གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་འཐད་མ་ཡིན། ། མི་རྟག་ལ་སོགས་སྤྱོད་པ་ནི། ། རང་རིག་ཙམ་ལ་གྲུབ་ཅེ་ན། ། མ་ཡིན་བདག་ལ་འཁྲུལ་མེད་ཡོད། ། ཕྱིར་ན་དཔྱོད་པ་འཇུག་མ་ཡིན། ། རང་གི་ངོ་བོ་ཀུན་མ་འཁྲུལ། ། ཞེས་པས་རྒྱན་ནི་བྱེད་པས་སོ། ། ཀུན་གྱིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། ། རང་བདག་མངོན་སུམ་ལ་བརྗོད་པས། ། གནོད་མེད་རིགས་པ་དམ་པ་ལ། ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་མ་ཡིན། ། རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་ཀུན་ལ། ། གནོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག། བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། ། ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་བྱ་གང་། ། མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། ། གཟུགས་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ལས། ། ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་རྣམ་པ་ལྟར། ། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ། ཡོན་ཏན་གཞན་སྦྱོར་མི་བྱེད་ན། ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཡིས། ། ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མཐོང་བ་ཉིད། ། འཁྲུལ་པས་ངེས་པར་མི་བྱེད་པས། ། སྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། ། སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་ངོ་བོ་ནི། ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་དཔག་གིས། ། ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད། ། མི་རྟག་དངོས་ལས་གཞན་མེད་དེ། ། དེ་ཡང་དབང་པོས་སྔར་གྲུབ་པོ། ། དུ་མའི་ངོ་བོ་བརྗོད་མིན་ཏེ། ། བརྗོད་པའི་ཆོས་ནི་རྟོག་སྐྱེས་ཡིན། ། སྤྱི་ཡི་རྟེན་ནི་ཡང་དག་གྲུབ། ། འདི་དག་སྤྱི་རུ་གྲུབ་པ་ཡིན། ། དེ་བཞིན་འདི་ཡི་གྲུབ་ཉིད་མིན། ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། ། གང་དུ་དེ་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། ། འདྲ་བ་གཞན་ནི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །

This is not the case for self-reflexive direct perception (svasaṃvedana-pratyakṣa). Since a single essence is partless, it is not tenable for it to have a threefold nature. If it is argued that the engagement with impermanence and so forth is established by self-reflexive awareness alone, it is not so; for there is no error regarding the self [of the cognition], and thus analytical investigation does not apply. Because it is said that "one's own essence is entirely non-erroneous," the ornament is applied. Since everyone describes the mind and mental factors as being directly perceived by their own nature, they are not determined to be erroneous in the face of the supreme, uncontradicted reasoning. For all that is realized through its own essence, no contradiction is possible. When the single essence of an object is itself directly perceived, what other part remains to be examined by the means of valid cognition (pramāṇa)? If, due to seeing a similarity in form, one were not to apply other qualities—just as one might mistake a seashell for silver—because of a cause for error, then by seeing the thing itself, all its qualities would be seen. Since error does not bring about certainty, the process of proof (sādhana) proceeds. Because the essence of moments and so forth is established by direct perception, the conventions are applied by the inference (anumāna) arising from that. There is nothing other than the impermanent thing itself, and that too was previously established by the sense faculties. The multiple essence is not expressible; the qualities that are expressed are born of conceptualization. The basis of the universal (sāmānya) is truly established, and these are established as universals. It is not that this is established in that way; it is because inference establishes it. Where that is not known, it is because another similar [instance] arises.

འཁྲུལ་ཏེ་ཐ་དད་མཐོང་མ་ཡིན། ། སྒྱུ་མའི་སྒོང་གི་དབྱེ་བ་ལྟར། ། དེ་ལྟར་རྟགས་མེད་བྱིས་པའི་བར། ། མ་འདྲེས་ཕྱི་མ་འབྱུང་འགྱུར་བར། ། མཐོང་བས་ཡོངས་སུ་ཆོད་པ་ཡིན། ། སྐྱེ་བོས་མར་མེ་སོགས་ཉམས་པ། ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱུར་པ་ཡི། ། ནུས་ལ་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ། ། བར་མ་ཆད་མིན་ཕྱིར་རྨོངས་པ། ། ངེས་འབྱེད་སྒྲིན་པོ་མེད་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཟློག་དོན་དུ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྔགས་པ་ཡིན། ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་མཐོང་ཉིད་ལས། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་མཐོང་། ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རབ་གྲུབ་ལའང་། ། གལ་ཏེ་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་ན། ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཕྱིར། ། རྗེས་དཔག་ཚད་མིན་ཅིས་མ་ཡིན། ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་ལ། ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ནི། ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཕྱིར། ། གཞན་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གྲུབ་པ་ལ། ། ཚད་གཞན་ལས་ནི་ཅི་ལྟར་ཡིན། ། གནོད་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་སྟེ། ། ཚད་མ་གཞན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། ། ཚད་མ་ཞེས་པ་མེད་པ་ན། ། གཞལ་བྱ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་བརྗོད་མིན། ། གཞན་ལ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། རང་གི་ངེས་ལྟར་གཞན་དག་ལ། ། འདོད་པས་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། ། ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་དང་། ། བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་ལས་གཞན་སྤངས་ཡིན། ། ཚད་མ་ཞེས་བྱ་མེད་པ་ན། ། བསྟན་བཅོས་ཚིག་ནི་མི་ལྡན་ཕྱིར། ། འདི་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་ངག། ཚད་མ་ཁས་བླངས་སྔོན་འགྲོ་ཡིན། ། ཚད་མ་མེད་པར་དམ་འཆའ་བ། ། རང་གི་ཚིག་ཉིད་གནོད་པ་ཡིན། ། ཀུན་རྫོབ་ཚད་མར་འདོད་ཅེ་ན། །

It is not seen as distinct through delusion; like the differentiation of an illusory egg, so too, for those from the ignorant up to the childlike, it is determined by seeing the unconfused subsequent arising. When people perceive the extinction of a lamp and so forth, they are deluded because they do not see the capacity of the nature of things to produce an effect, as there is no interruption. This is because they lack the sharp discernment to distinguish [the cause]. To reverse that very [delusion], inference is praised. Those of great intelligence see all aspects through the very act of seeing. If inference were to invalidate even that which is well-established by direct perception, then since direct perception would not be a valid cognition, why would inference not also be invalid? If what is realized by direct perception were invalidated by another, then since direct perception would not be a valid cognition, the other would also not be valid. How could there be another means of valid cognition for that which is established by direct perception? Direct perception is that which is uncontradicted; it is the root of other valid cognitions. If there were no such thing as valid cognition, there would be no certainty regarding the objects of knowledge. Therefore, one does not speak of even the slightest thing without certainty. In order to bring certainty to others, one generates certainty in them according to one's own certainty through desire. [The syllogism] is the property of the subject, the connection, and the statement of the probandum, excluding anything else. If there were no such thing as valid cognition, the words of the treatise would be inconsistent. Thus, the speech of such words is preceded by the acceptance of valid cognition. To make a thesis without valid cognition is to be contradicted by one's own words. If you say that conventional [cognition] is valid, [then...]

དེ་ཉིད་དུ་ཡང་དེ་འདོད་ཀྱིས། ། དེ་ཁོ་ན་ཡི་ཚད་མ་ཡང་། ། རྣམ་པར་ངེས་པར་གསལ་བརྗོད་པས། ། མི་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བརྗོད་ཀྱང་། ། འདིར་གསུངས་གསལ་བར་རྒྱན་བྱེད་པས། ། དོན་དམ་པ་ཡི་ཚད་མ་ཡི། ། མཚན་ཉིད་ཡང་དག་བརྗོད་པ་ཡིན། ། གཉིས་མེད་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡི། ། སྔར་ནི་ཐ་དད་པ་ཡི་ཡིན། ། དོན་གཅིག་གཉིས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དོན། ། དམ་པའི་དོན་ནི་འཇིགས་པ་མེད། ། འདི་བརྗོད་མཚན་ཡང་དག་བརྗོད་པའི། ། ལུང་གིས་ཀྱང་ནི་ངེས་པ་ཡིན། ། ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡིད་མ་གཏོགས་པ། ། རང་གི་རིག་པ་ལ་དམིགས་འདི། ། མ་འཁྲུལ་པ་རུ་རྣམ་ངེས་ཡིན། ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་འདོད་དེ་ཡིན་ཞེས། ། གཞན་ཡིན་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་གྱིས། ། དངོས་ཀུན་རྣམ་བྲལ་ཡིན་ཞེ་ན། ། ཚད་མ་མེད་པར་འདིར་བསྒྲུབས་ཡིན། ། མེད་པ་རབ་ཏུ་བཀག་པ་ལ། ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་རྗེས་དཔག་མིན། ། དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་མ་གྲུབ་ལ། ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་མིན་པས། ། མ་ཡིན་དགག་པའང་ཁོ་བོ་ཡི། ། གཉིས་མེད་ཤེས་ལས་གཞན་ཡོད་མིན། ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་ཉིད་ཡིན་ན། ། ཁྱེད་ཀྱི་སྔར་གྱི་ངལ་དོན་མེད། ། ཚད་མ་ཡི་ནི་ནུས་པ་ཡང་། ། ཡང་དག་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཡིན། ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཡིན། ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་དབྱེར་མེད། ། གང་ཞིག་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི། ། དེ་ནི་འདི་རུ་དོན་དམ་ཡོད། ། མཚན་ཉིད་དེ་ནི་འདི་ཉིད་ལ། ། སྲིད་ཡིན་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། ། བརྟན་པ་མིན་རྣམས་ཅིས་ན་བྱེད། ། གང་གི་བྱ་བ་ཡང་དག་དེ། ། བྱེད་པའང་དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །

In that very [text], it is also asserted: "By clearly expressing the valid cognition of reality itself, even the expression of the meaning of the unknown serves as an ornament here, clearly spoken. Thus, the definition of the ultimate valid cognition is correctly stated. The essence of non-dual knowledge is not previously [established] as something distinct. The meaning of the single object, the non-dual dharma, the ultimate meaning, is fearless. This is also certain through the scripture of the Mañjuśrī-nāma-saṃgīti: 'All observation is delusion; except for the mind of the Tathāgata, this observation of self-knowing awareness is determined to be non-delusory.' If you say, 'That is what the Yogācāras desire,' then express it as something else. If you say, 'All things are devoid of [intrinsic] nature,' then this is established here without a valid cognition. Since non-existence is thoroughly refuted, it is neither perception nor inference. Since not even the slightest thing is established, those [negations] themselves are not established; thus, even a non-affirming negation does not exist apart from non-dual knowledge. If that itself is the ultimate, then your previous labor is pointless. The capacity of valid cognition is the very nature of that reality. That too is established by direct perception. Dharma and the subject are inseparable. Whatever is capable of performing a function is what exists ultimately here. That definition is possible only in this, and not in anything else. All conditioned things are momentary; how could those that are not stable perform a function? Whatever performs an action correctly is also described as the agent of that very [action]."

ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྣམ་དབྱེ་བ། ། དངོས་པོ་ཀུན་ལས་མ་གྲུབ་པ། ། ཀུན་དུ་ཉེས་པ་མཚུངས་ཤེ་ན། ། མ་ཡིན་ཀུན་རྫོབ་བྱེ་བྲག་ལས། ། དོན་དམ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ལ། ། དེ་བཞིན་ཡང་དག་གྲུབ་པ་ཡིན། ། དོན་ལ་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་མིན། ། ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ལ་དགག་པ་བྱེད། ། རྗེས་དཔག་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན། ། འདི་ནི་ཐ་སྙད་པ་ལ་གནས། ། ཐ་སྙད་རྟོགས་པས་ཡང་དག་གྲུབ། ། དམིགས་པར་བྱས་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན། ། ཅི་ལྟར་དབྱེ་བར་རབ་གནས་དང་། ། ཤེས་པ་རྣམས་ལའང་རྣམ་དབྱེ་བ། ། ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱང་སྣང་བ་ཡིན། ། ཐ་སྙད་དེ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། རང་གིས་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས། ། གྲུབ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི། ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་འདི། ། ཀུན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་རྟོགས། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། ། ཚད་མ་ཡིས་ནི་རབ་གྲུབ་མིན། ། དེ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འདི་གྲུབ་མིན། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐུར་འདེབས་པའི། ། རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་དག་གིས། ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པས་གྲུབ་པ། ། དེ་ནི་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལས། ། གནོད་པར་བྱེད་དང་སྒྲུབ་བྱེད་གྲུབ། ། འདི་དག་ཅི་ལས་གྲུབ་ཅེ་ན། ། སྔར་ཉིད་རང་གི་རིག་པ་ལས། ། དེ་ལས་གཞན་པ་མི་དམིགས་པས། ། དེ་ཉིད་འདི་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་ལན་ཅིག་མཐོང་གྱུར་པ། ། དེ་ཉིད་གཞན་དུའང་དེ་ཡིན་ཏེ། ། གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས། ། འདི་ལྟར་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན། ། གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་མིན་ཞེས་པ། ། བདེན་མིན་དཔེ་དང་གནོད་མི་གྲུབ། ། འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་མིན་ཕྱིར། ། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་དཔེ་ཞེ་ན།

If it is argued that the distinction between the property and the property-bearer is not established in any entity, and that this fault is equal in all cases, it is not so; for it is through the particularities of the conventional that the ultimate is analyzed. In that way, it is truly established. In reality, that is not the suchness; it is the conventional that is negated. The object to be inferred by inference resides in the conventional. Through the realization of the conventional, it is truly established; having made it an object of observation, it is realized. Just as the distinctions are firmly established, the distinctions among cognitions also appear; the property-bearer and the property appear, and they depend upon that convention. If it is established by the direct perception of self-awareness in that way, then this entity of cause and effect is realized by the yogi. The entity of cause and effect is not established by valid cognition [in the ultimate sense]; therefore, this logical reason is not established. That which is established by the world through positive and negative concomitance, which deprecates all entities, is established as a refutation and a proof from the perspective of an imputed nature. If it is asked, "From what are these established?" it is from self-awareness itself, as previously stated. Since nothing other than that is observed, it is certain that "this is that very thing." Therefore, what was seen once is the same in other instances; thus, the entity of cause and effect is established in this very way. As for the claim that "whatever is dependently originated is not that very suchness," this is untrue, for neither an example nor a refutation is established, because the relationship itself is not established. If it is argued that reflections and the like are the examples:

། མ་ཡིན་རྣམ་རིག་ཙམ་སྨྲ་ལ། ། རང་གི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། ། དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་ལ་སོགས། ། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། ། ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་མ་གྲུབ་ཕྱིར། ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་དག་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བརྗོད་བྱ། ། ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། མ་གྲུབ་ལ་སོགས་སྐྱོན་མི་བསྟན། ། ཁྱེད་ལ་ཡང་དག་དེ་ཡོད་མིན། ། དངོས་པོ་ཀུན་ལ་སྐུར་འདེབས་པ། ། ཁྱེད་ལ་དངོས་སྟོབས་གཏན་ཚིགས་མེད། ། དངོས་པོ་མེད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད། ། མེད་ཅེས་རིགས་པ་ཤེས་པས་བརྗོད། ། དེ་དོན་སྨོས་པས་སྒྲ་དག་དང་། ། རྟོགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་བདག་ཉིད་ཅན། ། རྟགས་མིན་རབ་ཏུ་གྲུབ་དོན་ཏེ། ། དོན་ལས་དོན་ནི་རབ་གྲུབ་ཕྱིར། ། རྟོག་དང་ལུང་དག་བྱེད་པ་པོའི། ། འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན། ། དངོས་པོའང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། ། དེ་ཡི་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན། ། ཁྱབ་བྱའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ལ། ། ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ། ། གཅིག་དང་དུ་མ་སོགས་པའི་ཆོས། ། ལོག་ཀྱང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མིན། ། གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གོ་བྱེད་པ། ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ངེས་པ། ། གོ་བྱའི་རང་བཞིན་དེ་ཡི་འདི། ། རང་ཉིད་ལོག་ལ་ལྡོག་བྱེད་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བའི། ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད། ། བཟློག་པར་འགྱུར་བའམ་རྒྱུ་ཡིས་ནི། ། འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། དེ་ལྟ་མིན་ན་གཅིག་ལོག་པས། ། ཅི་ལྟར་གཞན་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། ། མི་ལ་རྟ་ནི་མེད་ཅེས་དེ། ། དེ་བཞིན་བ་ལང་མེད་དམ་ཅི། ། དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ། །

For the Proponents of Cognition-Only, since forms and so forth are not established apart from one's own mind, the pervasion is not established in their attempt to prove that [the object] is merely conventional, such as in the case of its "appearing as such." Therefore, the reason is inconclusive. Furthermore, a valid reason should be stated; since everything is established as conventional, you should not point out faults such as "unestablished." For you, such a valid [reason] does not exist. Since you deprecate all functional things, you lack a reason based on the power of facts. Those who know logic state that a reason does not exist for a non-entity. By mentioning that object, words and cognitions—which are of the nature of superimposition—are not the reason; rather, the object is established from the object, because an object is established from an object. Conceptualization and scripture follow the intentions of their authors. Even a functional thing is the nature of another; its production is an error. Since the functional thing that is the pervaded is not established, the pervader itself is also not established. Even if properties such as being one or many are negated, they do not cause [the object] to be negated. That which makes the established nature understood is the pervader; that is certain. That which is to be understood is its nature; it is what is negated when it itself is negated. Therefore, because an essence is negated by an essence connected to that alone, or because an effect is unerring [with respect to its cause], if it were not so, how could the negation of one thing cause another to be negated? Just because a man has no horse, does that mean he has no cow? All functional things are established conventionally.

དེ་ལྟར་དེ་ལོག་ཡིན་ཞེ་ན། ། དོན་དམ་ཡང་དག་གནས་པའི་ཕྱིར། ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འདོད་པ་གྲུབ། ། རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡི་ཆོས། ། ལོག་ན་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ། ། དོན་དམ་མ་ཡིན་ཅི་ལྟར་མེ། ། དྲོ་ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིན་ལོག་ལ། ། རང་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཁྱེད། ། གཞན་ལ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི། ། གྲངས་ཅན་ཅི་འདྲའི་ཉེས་པ་ནི། ། དེ་འདྲ་ཁྱེད་ལའང་འགྱུར་བས་སོ། ། དངོས་ཀུན་རྣམ་བྲལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། ། གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ། མ་ཡིན་དངོས་ཀུན་རྣམ་བྲལ་བ། ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། ། རང་གིས་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ནི། ། གྲུབ་པ་ལ་ནི་སྐུར་འདེབས་པ། ། མཁས་པ་གང་ཞིག་རང་རིག་པ། ། དེ་ནི་སྐུར་འདེབས་མཐའ་ལ་བརྟེན། ། དམ་པའི་དོན་གྱི་འདོད་ཆགས་སོགས། ། དེ་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བརྟགས་པའི་གཟུགས། ། ཁོ་ན་བཀག་པར་འདོད་པ་ཡིན། ། རྟོག་པ་ཡིན་ཡང་རང་རིག་སོགས། ། འདོད་ཡིན་དོན་དུ་མ་བརྟགས་ཕྱིར། ། བརྟགས་པ་འགེགས་པར་བྱེད་པ་ནི། ། འདི་ནི་བསྡུས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན། ། དེ་བཞིན་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་མེད། ། གཟུང་སོགས་སྒྲོ་འདོགས་རང་བཞིན་གྱིས། ། དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་གནས་པ་ཡིན། ། བདག་གཞན་དུ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ། ། ཆགས་པའི་ཆོས་ནི་དེ་དག་ཉིད། ། ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་མེད་འགྱུར་ན། ། བདེ་སོགས་ལ་ཡང་འདོད་པ་མེད། ། དེ་བཞིན་དེ་ལ་བཟློག་རྣམས་ལ། ། རྨོངས་མིན་ཞེ་སྡང་ཅན་མ་ཡིན། ། དེ་མེད་པས་ནི་ལྡོག་འགྱུར་ཏེ། ། དེ་བྱུང་མ་ལུས་ཉེས་པ་རྣམས། ། སངས་རྒྱས་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སྐྱེས། ། གཏི་མུག་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། །

If you ask, "In that case, how is that [the ultimate] false?"— Because it abides as the authentic ultimate, our position is established. If phenomena superimposed by conceptual thought were to cease, It would not be the case that they do not cease; how could it not be the ultimate? If heat itself were a misconception regarding fire, Then for you, the reason is unestablished for yourself. To prove [a point] by means of what is established for another Is the same kind of fault as that of the Sāṃkhyas; Such a fault would also apply to you. If you say, "The probandum is the absence of all entities, And the reason is that very [absence]," it is not so. Because the absence of all entities is not established in any way. To deny that which is established by the direct perception of self-awareness— What wise person would rely on such a nihilistic extreme? If you say, "In the ultimate sense, desire and so forth are established," We maintain that it is only their imputed forms that are negated. Even though they are conceptual, self-awareness and so forth are accepted Because they are not imputed as [external] objects. To negate what is imputed is the summarized view. Likewise, those [phenomena] do not exist in that way; By nature, they are the superimpositions of the apprehended and so forth. They abide in that very way; the phenomena of attachment Are precisely those superimpositions of self and other. If there were no false superimposition, There would be no desire even for pleasure and so forth. Likewise, for those who have reversed that, There is no delusion and no hatred. Since that [delusion] is absent, [the faults] would cease; All faults arising from that— The Buddha is said to have arisen from desire, Hatred, and arisen from ignorance.

དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིས། ། དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་བརྒྱན་དུའོ། ། མི་བསྐྱོད་ལ་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས། ། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་བསྟན་པ་ནི། ། རིགས་ཡིན་དེ་རྣམས་རང་རིག་སྟེ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིར། ། འདི་ལ་བསལ་བར་བྱ་བ་མེད། ། བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། ། ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། ། ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། ། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཀྱང་། ། གང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཅུང་ཟད་མེད། ། འབྲས་བདག་མི་དམིགས་ངོ་བོ་ནི། ། དེ་ཡི་གཏན་ཚིགས་ཅུང་ཟད་མེད། ། གཏན་ཚིགས་ཚད་མས་གྲུབ་ཡོད་པ། ། གལ་ཏེ་དངོས་ཞུགས་ཅུང་ཟད་མེད། ། དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གཏན་ཚིགས་མིན། ། མི་ཡི་འདོད་ཙམ་གྱིས་བྱས་འགྱུར། ། སྐྱེས་བུའི་བསམ་པའི་དབང་བྱས་པ། ། དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་མིན་གནས་ན། ། གཏན་ཚིགས་དེར་སྣང་མེད་པར་འགྱུར། ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། ། རང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པར། ། གཞན་ལ་གྲགས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ན། ། གྲངས་ཅན་པ་ཡི་ལྟ་བ་འོངས། ། ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དེ་མཁས་ཡིན། ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་དཔག་ནི། ། རང་གིས་མཐོང་དོན་གསལ་བྱེད་ཡིན། ། གཞན་གྱི་ལུང་ལས་མཐོང་བ་ནི། ། སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་དོན་མེད་ཕྱིར། ། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། རང་གིས་མ་མཐོང་ཡང་གཞན་གྱིས། ། མཐོང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་ཁ་ཅིག། དེ་སྤང་ཕྱིར་བདག་མཐོང་བའི་ཚིག། དེ་དོན་སྨོས་པས་སྒྲ་དག་དང་། ། རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་བདག་ཉིད་ཅན། ། རྟགས་ཉིད་མིན་པར་བསྒྲུབ་དོན་ཏེ། ། དོན་ལས་དོན་ནི་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། ། རང་གི་རྒྱུད་བསྒྲུབ་མེད་པ་ན། །

That very reality was taught by the Tathāgata as the ornament of the glorious vajra maṇḍala. Through the nature of Akṣobhya and the others, the teaching on hatred and the rest constitutes the families; these are self-awareness because they are the nature of the dharmadhātu. In this, there is nothing to be removed and not the slightest thing to be added. Look truly at the very truth; seeing the truth, one is liberated. Whether existent, non-existent, or both existent and non-existent, there is not the slightest thing to be established. Since the essence of the result and the self are not perceived, there is not the slightest logical reason for it. If a logical reason were established by valid cognition, there would be not the slightest thing that actually exists. Thus, whether it is a reason or not a reason, it would be made by mere human desire. If reality were to depend on the power of a person's intention, then reality would not be reality; the reason would not appear as such. Since things are thus without a basis, if one attempts to establish [the thesis] for another through what is renowned to them without establishing the proof for oneself, the view of the Sāṃkhyas follows. How could such a person be very wise? Inference for the sake of others clarifies an object seen by oneself. What is seen from the scriptures of others is not a proof, as it is purposeless. Some say that for the sake of making another understand, even if one has not seen it oneself, what is seen by another serves as the proof. To refute that, the words "seen by oneself" are used; by stating that meaning, the purpose is to establish that the nature of the sign is not something superimposed by conceptual thought, because the object is established from the object. When there is no proof in one's own continuum...

ཁྱེད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཅི་ལྟར་ཡོད། ། བསྒྲུབ་བྱ་གཏན་ཚིགས་འབྲེལ་པ་ནི། ། གྲུབ་པ་དེ་ནི་བཟློག་པ་ཡིན། ། རང་བཞིན་དག་གམ་འབྲས་བུའམ། ། སྣང་བ་མཐོང་བ་མེད་ཉིད་རྟགས། ། འབྲེལ་པ་དེ་དངོས་གྲུབ་ཡིན་ན། ། རང་ལ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མ་གྲུབ། ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་གཞན་རྟོགས་པ་ནི། ། མི་རིགས་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ཡིས། ། ཐལ་བ་དག་ནི་གཉིས་འབྲེལ་ལས། ། གཅིག་མེད་ན་ནི་གཞན་མེད་ཕྱིར། ། ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་སྨྲ་བ་ཡིས། ། དེ་ལས་གཞན་ནི་རྟོགས་དོན་དུ། ། རང་གིས་མཐོང་བའི་བསྒྲུབ་བརྗོད་བྱ། ། གཞན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་མི་ངེས་ཕྱིར། ། རང་རིག་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་ལ། ། རྟག་པ་མི་དམིགས་པ་ཡི་ཕྱིར། ། ཡོད་དང་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས། ། མེད་པའང་འདི་རུ་འགལ་མ་ཡིན། ། ཅི་སྲིད་དམ་བཅའ་བྱེད་འགྱུར་བ། ། དེ་སྲིད་དེ་ཀུན་དོག་པར་འགྱུར། ། རང་གི་སེམས་ཉིད་མཐོང་བ་ན། ། རྩོད་པ་བརྩམ་པར་མི་བྱའོ། ། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། ། གང་གི་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཡུན་རིང་དུ་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་པར། ། དེ་ལ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་དམ་བཅའ་འགའ་བདག་ཡོད། ། དེ་ཚེ་ཉེས་པ་འདི་བདག་འགྱུར། ། བདག་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པའང་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་ཉེས་པ་བདག་ལ་མེད། ། གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་དམིགས་གྱུར་ན། ། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ཡི་དོན། ། ཉེས་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་མེད། ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མི་བརྗོད་ཅིང་། ། སྐྱོན་མི་བརྗོད་པ་གཉིས་པོ་དག། འདི་ལྟར་ཚར་གཅད་གནས་ཡིན་པར། ། མཁས་པས་རྩོད་པའི་རིགས་པ་ལས། ། རྩོད་པ་རྩོམ་ན་འདི་མིན་པར། ། བལྟས་ཏེ་རྩོད་པ་ཕམ་གྱུར་ཕྱིར། །

How could your consequence (prasaṅga) exist? The connection between the probandum and the reason is established; that very [connection] is what is being negated. Is it a reason of essential nature, of result, or the non-perception of an appearance? If that connection were established as a real entity, why is it not established for yourself? It is illogical for one to realize another through the conceptualization of another, because the two consequences are connected: if one is absent, the other is absent. For those who speak of the conventional, in order to realize what is other than that, one should state the probandum as seen by oneself; otherwise, the probandum would be uncertain. Since self-cognition is the ultimate, and because permanence is not observed, the positions of existence, non-existence, and so forth—non-existence itself—is not contradictory here. As long as one makes a thesis, all of that will be narrow. When one sees the nature of one's own mind, one should not engage in dispute. For one who has no position such as "existent," "non-existent," or "both existent and non-existent," it is impossible to find fault with them even over a long period. If I had any thesis, then this fault would apply to me; but I have no thesis, therefore the fault does not apply to me. If something were observed even slightly, there would be engagement and withdrawal; but regarding the objects of direct perception and so forth, that fault does not apply to me. Not stating the members of a proof and not stating a fault—these two are points of defeat according to the Vādanyāya (Treatise on the Logic of Debate). If one engages in debate, one should look to this and not otherwise, for otherwise one will be defeated in debate.

དམ་བཅའ་འམ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་བརྗོད་ཕྱིར། ། སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། ། དོན་གྱིས་དོན་རྟོགས་ཕྱིར་དོན་ལ། ། ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ནུས་མེད། ། དེས་ན་དེ་དག་རང་ཉིད་ལ། ། སྒྲུབ་བྱེད་གནས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཚིག་སྨྲ་བ་པོའི། ། མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད། ། ཚད་ཡིན་དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དག། སྐྱེ་ཕྱིར་དངོས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིས། ། བརྒྱུད་པ་ཡིས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད། ། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པའང་རང་ཉིད་དག། ནུས་པ་མེད་ཀྱང་ནུས་སྟོན་བྱེད། ། ཚད་མ་ཡང་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ། ཚད་མ་དང་ནི་ལུང་གིས་གྲུབ། ། དེ་ཡི་མྱོང་བ་བཞི་པོ་ཡང་། ། ཚད་དང་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། ། བློ་ནི་གང་དུ་དོན་སྟོབས་ཀྱིས། ། རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ཅན། ། དེ་ནི་རང་དབང་དུ་འཛིན་པ། ། དེ་ལས་དངོས་གཞན་དབང་པོ་འདས། ། དེ་ཡི་མ་མཐོང་བདག་ཉིད་གཟུགས། ། རྟོགས་པ་འདི་ནི་དོན་གཞན་རྟེན། ། དེ་ལ་བརྟེན་པས་འབྲེལ་བ་ཅན། ། གལ་ཏེ་དེ་ཚེ་རྟོགས་འགྱུར་རོ། ། རྟོགས་པའི་རྗེས་འགྲོ་སྤྱི་ཡི་ནི། ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཚེ་རྟོགས། ། དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལྐོག་གྱུར་པ། ། ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། ། གང་ཡང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ལས་ནི། ། ཆོས་ཅན་ལ་རྟོགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། རྗེས་དཔག་དེ་ནི་ལྐོག་གྱུར་གྱི། ། གཅིག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་དག་ལས། ། གང་གི་གང་གཞན་སྲིད་མ་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཕྱིར། ། ཚད་མ་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ཡིན། ། རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་ནི། ། བསམས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན། །

Because the thesis or the proof is not stated, and because it is not a proof, [the thesis] is not [the means of proof]. Since the object is understood through the object, the thesis and the reason have no power to express [the proof] regarding the object. Therefore, in themselves, they do not possess the status of a proof. The statement of the thesis indicates the speaker’s intention; it is not a direct proof because doubt arises from it. By merely stating the probandum, it lacks power even indirectly. The statement of the reason also, though lacking power in itself, indicates the power [of the proof]. Valid cognition is of two kinds: established by direct perception and by scripture. Because the four types of experience are also contradicted by direct perception and scripture, the cognition in which the mind follows the presence and absence of an object by the power of the object itself is apprehended as independent. Other than that, it is beyond the senses. The realization of its unperceived nature depends on another object. By depending on that, it is connected; if it were realized at that time, it would be so. At that time, it is realized through the nature of the generality that follows the realization. Therefore, everything that is hidden is not realized through its particularities. Furthermore, from a property that is related, the realization of the subject arises. That inference is the means of establishing one [of the two types of hidden objects]. Between the manifest and the hidden, there is no other possibility for either. Therefore, because there are only two objects of comprehension, two means of valid cognition are asserted. The collections of the five consciousnesses have the aspect of an object that is conceptualized.

སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དམིགས་པ་ནི། ། དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་གནས་པ་ཡིན། ། དེ་ལ་དུ་མས་བསྐྱེད་བྱའི་ཕྱིར། ། རང་དོན་སྤྱི་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། ། ཆོས་ཅན་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཡི། ། དབང་པོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡིན། ། དེ་ནི་བསགས་ཤིང་འདུས་པ་ཡིན། ། སྤྱི་དེ་ལ་ནི་དབང་པོའི་བློ། ། སྤྱི་ཡི་བློ་ཡང་ངེས་པར་ནི། ། རྟོག་པ་ཡིས་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ། ། དོན་གཞན་དང་ནི་མངོན་འབྲེལ་ཕྱིར། ། གང་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ནི་སྐྱེ། ། དེ་རྣམས་ལ་ནི་བསགས་པ་བརྗོད། ། ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། ། རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་། ། རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ནི་མེད་ན་མེད། ། དེ་གཅིག་ངེས་མིན་ཤེས་པ་ནི། ། སྤྱི་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྗོད། ། དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ལ་ཡང་། ། དུ་མ་ཅིག་ཅར་མཐོང་མ་ཡིན། ། ཅིག་ཅར་གཟུང་བའི་སྣང་བ་ནི། ། འབྲེལ་མེད་ཏིལ་སོགས་ལ་ནི་ཅིས། ། མགྱོགས་པ་འདི་ལ་བཀག་ཟིན་ཏོ། ། དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལ། ། རིམ་མིན་མི་འཛིན་ཅིས་མ་ཡིན། ། བློ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུས་མཚུངས་ཕྱིར། ། དེ་ལ་འགའ་ཞིག་རིམ་མིན་སྣང་། ། གཞན་ཡང་རིམ་པ་ལྡན་པ་ཅི། ། དེ་ཕྱིར་དོན་རྣམས་འཛིན་པ་ལ། ། རིམ་མིན་འདི་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། ། གཅིག་མིན་ཕྱེ་མ་ལེབ་སོགས་ལ། ། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་མཐོང་ཇི་ལྟར་མིན། ། སྣ་ཚོགས་དེ་གཅིག་ཡིན་ཞེ་ན། ། དེ་ལས་འདི་ཆེས་ངོ་མཚར་ཆེ། ། སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། ། ཇི་ལྟར་ནོར་བུའི་གཟུགས་ཡིན་ཏེ། ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་དབྱེ་བས་ཀྱང་། ། རི་མོའི་གདིང་བ་རྣམས་དང་མཚུངས། ། དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་གཟུགས། ། དེ་བཞིན་གཅིག་པུ་མཐོང་ཞེ་ན། །

The objects of mind and mental factors are the sixth, which is the abiding [sense base]. Because it is produced by many, its objective domain is the general [form] of its own [particular] objects. Through the sense faculties, all [objects] are realized as the nature of many phenomena. That is an accumulation and a collection. The sensory cognition regarding that generality is necessarily associated with conceptualization. Because it is directly connected to other objects, those other atoms that arise are called an "accumulation." This is the cause for the arising of cognition. Even the distinction of atoms does not exist without other atoms. Since a cognition of a single [atom] is not certain, it is said that the generality is the objective domain. In that regard, even within a single sense base, many are not seen simultaneously. Why is the appearance of simultaneous grasping not like [the appearance of] sesame seeds and so forth, which are unrelated? This [objection of] speed has already been refuted. If those [atoms] arise sequentially, why is it that they are not grasped non-sequentially? Because all cognitions are simultaneous, some appear non-sequentially therein. Furthermore, what would have a sequence? Therefore, in the grasping of objects, this consequence of non-sequencing would follow. Why is it that in a butterfly and so forth, which are not a single [entity], a variegated form is not seen? If you say that the variegated is a single [entity], this is even more wondrous than that. The variegated is not of a single nature. How could it be the form of a gem, even through the distinctions of blue and so forth? It is similar to the patterns on a rug. If you say that the form of the whole is likewise seen as a single [entity] therein—

སྔོན་པོ་ལ་སོགས་གསལ་ན་ཡང་། ། སྣ་ཚོགས་གཞན་མཐོང་སྣ་ཚོགས་མཐོང་། ། རྣམ་པ་མཚུངས་དོན་དུས་གཅིག་ཏུ། ། བློ་ནི་གཉིས་པོས་མཚོན་པ་ཡི། ། གཅིག་ནི་རིམ་ཡིན་དོན་སྣ་ཚོགས། ། གཞན་ནི་རིམ་མེན་དོན་གཅིག་ཅི། ། བློ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཉིད་ཕྱིར། ། དངོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། དེ་དག་ཡན་ལག་མིན་ན་ཅིས། ། འདི་ལ་ཐ་དད་ཡིན་པར་གནས། ། རིགས་མི་མཐུན་པས་མི་རྩོམ་ཕྱིར། ། རི་མོ་སོགས་བློ་སྣ་ཚོགས་མིན། ། གཟུགས་ཅན་མིན་ཕྱིར་ལྡན་པ་མིན། ། རི་མོར་བརྟགས་པ་རྟེན་པ་ཡིན། ། སོ་སོར་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པས། ། གཟུང་བ་རྣམས་ལ་རིམ་པའང་ཡིན། ། སྣ་ཚོགས་བློ་ཡིས་བསྲེགས་མིན་ཏེ། ། དུ་མ་གཅིག་གིས་མི་འཛིན་ཕྱིར། ། སྣ་ཚོགས་དོན་དུ་གཅིག་གིར་འགྱུར། ། དེ་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ། ། དོན་གཅིག་ཏུ་ནི་རྟོགས་ན་ཡང་། ། གང་ལས་ཐ་དད་མཐོང་བ་ཡིན། ། རྡུལ་བཞིན་དེ་དོན་མཐོང་བ་མིན། ། དེ་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མཐོང་མ་ཡིན། ། ཀུན་ནི་ལྕི་བར་མཐོང་བ་བཞིན། ། དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་མ་མཚོན་ཕྱིར། ། དེ་ལ་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་སྟེ། ། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་གཟུགས་མཐོང་བ། ། འདི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཤེས་ཡུལ་མིན། ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོའོ། ། ཤེལ་གྱི་སྔོན་པོ་སྙམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་སོ། ། དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་ཏེ། ། ཆུ་སྐྱར་ལ་ནི་ཆུར་ཤེས་ཤིང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱིས། ། རིགས་ནི་མཚན་མ་རྣམས་ལས་ཤེས། ། ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟའི་དངོས་པོ་ཉེར་བསྟན་པའི། །

Even if blue and so forth are clear, one sees a variety and sees another variety. At the same time, the aspects are similar; the mind is characterized by two. One is sequential, the object being various; the other is non-sequential, the object being one. Because the mind itself has a variegated form, things themselves become variegated. If these are not parts, by what means do they abide as distinct? Because things of dissimilar types do not compose [a whole], a painting and so forth are not a variegated [unitary] mind. Because they are not material, they are not possessed [of parts]; the painting is an imputation based on a support. Since they are not individually variegated, there is also a sequence among the objects of apprehension. A variegated mind is not burned [by fire], because many are not apprehended by one. The various objects would become one; therefore, it is established as being non-conceptual. Even if the object is realized as one, from what is the seeing of difference? Like atoms, that object is not seen; therefore, the result is not seen. Just as everything is seen as heavy, because its qualities are not characterized, its suchness is not seen there; the form of its result is seen. Regarding this and so forth, from the Pramāṇavārttika: "The whole is not an object of knowledge." Through the visual consciousness, one perceives "it is blue," but not "it is a blue crystal"—thus, from scripture, one knows that the definition of direct perception is free from conceptualization. From smoke, fire is known; from a crane, water is known; and by the wise Bodhisattvas, the lineage is known from the signs—this is inference. Thus, the presentation of such entities...

དེ་ཡི་བསྟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། ཚད་མའི་དེ་ཉིད་གྲུབ་དོན་དུ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པའང་བཀག་མིན་ཕྱིར། ། སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན། ། འདི་ཡི་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་འགྱུར་བདག། ཀུན་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ། དེ་ནི་དང་པོར་རྣམ་མང་པོས། ། རྗེས་དཔག་རྟེན་ནི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། ། མེད་ན་མི་འབྱུང་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་རྟགས། ། བསྒྲུབ་བྱས་བརྗོད་དེ་དེ་ཡང་གསལ། ། ཡང་དག་ཤེས་པ་སྔོན་འགྲོ་བའི། ། གང་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཀུན་ཡིན། ། དེ་ནི་བསྟན་པའི་འབྲས་བཅས་ཏེ། ། ཅི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ངེས་མ་བྱས། ། བརྟགས་པ་མ་དམིགས་པ་ཡིས་ནི། ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ། ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོའི་ཡོད་མེད་ཉིད། ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྩོད་པ་བྱས་གྱུར་པ། ། དེ་ཚེ་ཁྱེད་ལ་ཡོད་མེད་ཉིད། ། རྩོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར། ། ཁྱོད་ཀྱི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ། ། དེ་ཉིད་དུ་ནི་མེད་པ་ཡིན། ། ཚིགས་བཅད་དོན་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། ། ཚད་མ་ཡིས་ནི་གྲུབ་མ་ཡིན། ། དེ་ཡི་དོན་ནི་མ་རྟོགས་པས། ། ཅུང་ཟད་རྩོད་པ་དོན་མེད་ཡིན། ། ཡོད་མེད་ཅེས་པའང་བརྟགས་ལྡན་ཉིད། ། སྤྱོད་འདི་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ཞི་མིན། ། ཡོད་ཅེས་པ་ནི་རྟག་པར་འཛིན། ། མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆད་ལྟ་ཡིན། ། མཐའ་གཉིས་ལ་གནས་དེ་ཡི་ཕྱིར། ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་མ་ཡིན། ། ཉན་ཐོས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་རྣམས། ། ཁྱེད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་མེད་པར། ། སྨྲ་བ་ཡོད་སོགས་ལྟ་བ་ཡིན། ། ཉོན་མོངས་ཙམ་ཞིག་སྤངས་པ་ཡང་། ། ཡོད་དང་མེད་ཉིད་ལྟ་བ་ཡང་། ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བཤད། ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་དྲང་སྲོང་གི། །

In order to demonstrate praise for that [Buddha], and for the sake of establishing the reality of valid cognition (pramāṇa), inference is also not refuted, and because [the Buddha] is seen to employ formal arguments (prayoga). "Whatever is subject to even slight arising is a phenomenon to be ceased"—this is the first [point], and through many [reasons], the basis of inference is the logical mark (liṅga), which is defined by the characteristic of "not occurring in the absence [of the probandum]." The mark that clearly demonstrates the pervasion (vyāpti) is stated as the probandum (sādhya), and that too is clear. "Whatever is the goal of a person, preceded by correct knowledge, is fruitful through the teaching"—why have you not ascertained this? Regarding the establishment of the thoroughly established through the non-perception of the imputed: if you have raised a dispute concerning my existence or non-existence, then your dispute regarding existence and non-existence would lead to an extreme absurdity. Your "eternal existence" is, in reality, non-existent. How can the meaning of the verse not be established by valid cognition? Since its meaning is not understood, your slight dispute is pointless. Even "existence" and "non-existence" are merely imputed; this practice is not the pacification of suffering. To say "it exists" is to grasp at permanence; to say "it does not exist" is the view of nihilism. Because one abides in these two extremes, there is no pacification of suffering. It would follow that for you, the Śrāvakas who are free from passion do not exist. To claim there is no pacification of suffering is the view of existence and so forth. Even the mere abandonment of afflictions (kleśa), as well as the views of existence and non-existence, are explained as the pacification of suffering. For the Śrāvakas, [this is] the state of the Sage.

དེ་ཉིད་ཤེས་པས་འགྲོ་སྐྱོབ་ལ། ། ཐར་པའི་མཚན་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད། ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར། ། ཐར་པའི་ཐིག་ལེ་ལས་གསུངས་པ། ། རྒྱུ་གསུམ་ལས་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན། ། ལས་དང་ལུས་ངག་ཡོད་ན་ཡང་། ། ས་བོན་གཅིག་པུ་མེད་པས་ན། ། མྱུ་གུ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མ་ཡིན། ། འདི་ཉིད་ལ་ནི་བསམས་ནས་ནི། ། ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་སྨྲ་བ་ཡི། ། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་པར་ནི། ། ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་རིགས་མ་ཡིན། ། ཅི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས། ། རིག་པ་ཤེས་པས་རིགས་མ་ཡིན། ། དེ་མེད་ན་ནི་སྤྱོད་མེད་པར། ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་འགྱུར། ། གང་གིས་དེ་ཉིད་བསྒྲིབས་པ་དང་། ། གང་ལ་བསྒྲིབ་པར་འདོད་པ་ཡང་། ། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་པས་ན། ། ཇི་ལྟར་གང་ལ་གང་གིས་བསྒྲིབས། ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ཡིན། ། དེ་བཞིན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡང་། ། དེ་ཚེ་གྱུར་ནའང་ང་ཉམས་ཤིང་། ། དོན་དམ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས། ། ཉན་ཐོས་ཞེ་ན་དེ་རིགས་མིན། ། ཡང་དག་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ནི། ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཐམས་ཅད་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན། ། ལན་ཡང་ཁྱོད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། ། ཁོ་བོ་དང་མཉམ་འགྱུར་བ་སྟེ། ། འདི་ཉིད་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་ནི། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ། ། གང་ཟག་ལྟ་བ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། ཉེས་གཟུང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན། ། དེ་ནི་ཉེས་པར་གཟུང་བ་ལ། ། ཉེས་པ་མང་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར། ། ཡང་དག་སྐུར་འདེབས་ཤེས་བྱ་ལ། ། རྨོངས་ཡིན་དེ་རྣམས་གཞན་དུ་མིན། ། དེ་ཉིད་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །

For those who protect beings through knowing reality, the characteristics of liberation are threefold. Because they are certain not to occur without [the cause], it is taught in the Tharpa Thigle: "It arises from three causes. Even if karma, body, and speech exist, if the single seed is absent, it will not arise, just like a sprout." Reflecting on this very point, those who propound that everything is conventional [argue]: "In the ultimate sense, [things] do not exist. Therefore, it is also illogical for them to exist conventionally." How then is it said that they exist? It is illogical for those who know awareness. If that [awareness] were absent, there would be no conduct, and it would follow that all beings are [mere] ashes. As for that which obscures reality and that which is intended to be obscured, since they do not exist ultimately, how could anything obscure anything? How is it that your conventional cause and effect are certain? If it were the same for us as well, then at that time I would be diminished. Since the ultimate is not established as existing, if you say, "It is the Śrāvaka [view]," that is illogical. Because that which possesses the nature of reality is established by direct perception, if you say, "If that were so, everything would become the result of everything," the answer is the same as yours: it would become equal to me. Keeping this very point in mind, the Blessed One said: "The view of a person is supreme; it is not emptiness wrongly grasped. For one who wrongly grasps it, many faults will follow. Regarding the denial of reality, they are deluded regarding the objects of knowledge; they are not otherwise. That reality is what is to be established."

ཞེས་ན་ཀུན་རྫོབ་སྨྲ་དང་མཚུངས། ། དོན་དམ་པ་ཡི་ཆ་བསྟེན་པ། ། རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། ། སྒྲུབ་བྱེད་གནོད་བྱེད་མ་མཐོང་བས། ། དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་རིགས་པ་ཡིན། ། དེ་ཉིད་ཡོད་པ་གཉིས་མེད་པ། ། ངེས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གནོད་བྱེད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་འདིར། ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་གསལ་བར་བརྗོད། ། ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་སྨྲ་བ་ཡི། ། གང་འདི་ཅུང་ཟད་ཞེས་པ་མཐའ། ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་ལས་འདི་ཡིས་ནི། ། དངོས་སུ་ཐོབ་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཚད། ། དེ་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། ། ཚིག་གི་རྗེ་ཡིས་བསྐུལ་བའང་དེ། ། དེ་ཡི་འདོད་ལས་འདས་གང་ཡང་། ། དེ་ནི་འགའ་ཡིས་བརྗོད་པ་ཡིན། ། འཆང་བྱེད་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། ། འདི་ནི་གཞུང་དོན་གཞན་རྟོགས་པ། ། ཅི་ལྟར་འདི་དོན་བཤད་པ་ནི། ། བློ་གསལ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡིན། ། དེ་བཞིན་དེ་ཡི་འདོད་དང་འདི། ། སུས་ཀྱང་འགལ་བ་མཐོང་མ་ཡིན། ། དེ་འདོད་ལས་རྒལ་འདི་རྣམས་ནི། ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པས། ། ཕྱི་དོན་གཉིས་སུ་མེད་རྟོགས་པ། ། ཚད་མ་ལུང་གིས་ངེས་པའི་ཕྱིར། ། གང་དུ་གཟུང་བའི་སྣང་བ་འདི། ། བརྟགས་ཡིན་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཞེན་པ་ཡང་། ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ནང་གི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་གང་། ། ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་གང་ཡིན་པ། ། དེ་བདེན་མིན་པ་དེས་ན་མེད། ། དེ་ཉིད་ལས་ནི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ། ། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མྱོང་བ་ཡང་། ། འདོད་པས་བྱེད་པ་པོ་ཡི་གཟུགས། ། དེ་ནི་མེད་ཕྱིར་མྱོང་བ་ལ། ། གཉིས་སོ་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ། ། འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཡིན། །

If that is so, it is the same as the conventionalist's claim. Relying on the aspect of the ultimate, there is not even the slightest intrinsic nature. Since no proof or refutation is seen, such doubt is logical. That very reality is not definitively established as being non-dual. The commentator has also clearly stated here that there is no refutation. For those who speak of everything as conventional, the limit of what is called "even the slightest" is reached. Because this is directly obtained from the author of the treatise, the person is authoritative. That meaning is the teaching of reality itself, and it is also urged by the power of the words. Whatever transcends that intention is merely spoken by someone else. This is the fault of another who holds [a different view]; this is the realization of the meaning of the text. How this meaning is explained is certain for those of clear intelligence. Likewise, no one has seen any contradiction between that intention and this. Those who go beyond that intention are either superimposing or deprecating. Because the realization of non-dual external objects is certain through valid cognition and scripture, these appearances of the apprehended are imputed and are not reality itself. Even the clinging to clarity is said to be delusion. Whatever is the nature of internal objects of knowledge, which appears as if external, is not true; therefore, it does not exist. From that very [reality], objects of knowledge are external. The experience dependent upon that is also the form of the agent created by desire. Since that [agent] does not exist, regarding experience, it is analyzed as "dual." In supramundane wisdom, all aspects appear.

འཇིག་རྟེན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། ། བདེན་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཡིས་གཟུང་མིན་དེས་ནི་འཛིན་པ་མིན། ། ཤེས་པ་གཞན་གྱི་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གསལ། ། མངོན་སུམ་ཕྱོགས་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱུང་། ། གཞན་ནི་མྱོང་བྱའི་བློ་ཡོད་མིན། ། དེ་ཡི་མྱོང་བ་གཞན་ཡོད་མིན། ། གཟུང་དང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ། རང་གིས་དེ་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན། ། འདི་ཡི་འབྲས་བུ་ཞེས་སོགས་པ། ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ཡིན། ། དག་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། ། གནས་སྐབས་ན་ཡང་འགལ་བ་མེད། ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་སྤངས་པ། ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་ཉིད། ། སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་དང་ནི། ། གང་རྣམས་སེམས་ལ་ཤེས་མ་ཡིན། ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་ལ། ། མི་མཁས་དེ་རྣམས་དཔྱོད་པར་བྱེད། ། ཡོད་དང་མེད་དང་གཉིས་མེད་མཐའ། ། ཇི་སྲིད་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། ། སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིས། ། ཡང་དག་སེམས་ནི་འགག་པ་ཡིན། ། ཡུལ་ནི་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། འགོག་ཡིན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཅི་ལྟར་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ན་ཡོད། ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྟོང་ཉིད་མཐའ། ། མྱ་ངན་འདས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། ། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐུ་སྣ་ཚོགས། ། ང་ཡིས་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ཡིན། ། བརྟན་དང་རྟག་དང་དེ་ཉིད་དང་། ། རིགས་དང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་བོར་བ། ། བརྟགས་པ་དང་ནི་རྣམ་བྲལ་བ། །

In all the conceptual proliferations of the world, there is not the slightest bit of truth. If you ask how so, it is because: It is not grasped by that, nor is it a grasper; It is empty of being an object of another cognition. Nevertheless, the nature of cognition is luminous; You have clearly established the position of direct perception. There is no other mind that experiences it, Nor is there another experience of it. Because it is free from subject and object, It is luminous to itself. Terms such as "the result of this" and so forth Are merely worldly conventions. Even in the state of the pure worldly wisdom, There is no contradiction. The thoroughly established entity exists, Completely free from existence and non-existence. Superimposition and deprecation Do not exist in Mind-Only itself. The body, enjoyments, and the environment— Those which are not known by the mind— The unskilled, through superimposition and deprecation, Investigate them as such. As long as existence, non-existence, and the non-dual extreme Are the domain of the mind, By completely abandoning that domain, The authentic mind ceases. Because there is no grasping of an object, It is cessation, yet not non-existence. Just as it is the domain of the Noble Ones, So it exists in the context of suchness. Suchness, emptiness, the limit, Nirvana, and the expanse of phenomena (dharmadhātu), The various bodies of the nature of mind— These are the synonyms I have taught. Stable, permanent, the ultimate reality, The lineage, the nature of things, The mind of suchness, and the abandonment— These are free from the imputed.

གལ་ཏེ་དངོས་མེད་དག་མི་འགྱུར། ། གང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མིན། ། གང་ལས་སེམས་ནི་དག་པ་དང་། ། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་འགྱུར། ། རྣམ་དག་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། ། སེམས་ནི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ། རྣམ་པར་རྟོག་དང་རྣམ་བྲལ་བ། ། སྒྱུ་སོགས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ། ། རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། ། ཕྱི་རོལ་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་མིན། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་ནི། ། སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་བཟླ་བར་བྱ། ། སེམས་ཙམ་ལས་ནི་བཟླས་ནས་སུ། ། སྣང་བ་མེད་ལ་བཟླ་བར་བྱ། ། སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། ། དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། ། སེམས་ཙམ་སྣང་བ་མེད་པ་དང་། ། གནས་དང་དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ས། ། འདི་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། ། གསུང་དང་གསུང་བར་འགྱུར་བའང་ཡིན། ། སེམས་ནི་ས་བདུན་པོ་རྣམས་ཏེ། ། སྣང་བ་མེད་པ་བརྒྱད་པ་ཡིན། ། འདི་ནི་ས་གཉིས་གནས་པ་ཡིན། ། ལྷག་མའི་ས་ནི་ང་ཡི་བདག། སོ་སོའི་བདག་ཉིད་རིག་དག་པའང་། ། ས་རྣམས་ང་ཡི་བདག་ཉིད་ཡིན། ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གནས། ། འོག་མིན་གནས་ནི་རྣམ་པར་མཛེས། ། གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདུན་དུ་འགྱུར། ། ས་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། ། ཡོངས་གྲུབ་དེས་ནི་ལྷག་མར་འགྱུར། ། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ས་རྣམས་ཏེ། ། སྣང་རུང་སེམས་ནི་མ་ཤེས་པས། ། རྟོག་པ་གཉིས་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། སྣང་རུང་སེམས་ནི་ཤེས་པ་ཡིས། ། རྟོག་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་འགྱུར་བ་སྟེ། ། མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་རྣམ་པར་སྤངས། །

If it were not a non-entity, it would not be that which is purified of afflictions, nor that from which the mind is purified and afflictions arise. Therefore, that very entity is the pure domain of the Noble Ones. The mind arises from conditions; free from conceptual construction, like an illusion or a dream, the yogi who sees it is liberated. Relying upon Mind-Only, one does not perceive the nature of external objects of knowledge. By focusing on suchness, one should transcend even Mind-Only. Having transcended Mind-Only, one should transcend the non-apparent. The yogi who abides in the non-apparent sees the Mahāyāna. Mind-Only, the non-apparent, the abiding, and likewise the Buddha-ground—these were spoken by the Buddha, and are those he speaks and will speak. The mind consists of the seven grounds; the non-apparent is the eighth. These are the abiding of the two grounds; the remaining grounds are my own nature. The purity of individual self-awareness—these grounds are my own nature. The supreme abode of Maheśvara, the Akaniṣṭha realm, is most beautiful. The nature of the two becomes the seven; the grounds are the nature of the mind. Through the perfected nature, the remainder is established. Likewise, the Buddha-grounds are such that, by not knowing the mind as it appears, the two types of conceptualization arise. By knowing the mind as it appears, conceptualization does not occur. The mind itself is the manifold transformation, utterly free from the characterized and the characterizer.

ཅི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་པ། ། མཐོང་བ་རྣམ་ཡིན་མ་མཐོང་མེད། ། ཆོས་ལྔ་དག་དང་རང་བཞིན་དང་། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་ནི། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་བསྡུས། ། མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་རྟོག་པ་ནི། ། རང་བཞིན་གཉིས་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ། ། ཡང་དག་ཤེས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད། ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་རྟོག། ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན། ། རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་མིང་གང་ཡིན། ། དེ་ནི་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་རྟོག། གང་དུ་དེ་ཡི་སྐྱེ་མི་འགྱུར། ། ཤེས་པ་རྣམས་ལ་བརྡ་མེད་པས། ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། གཉིས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྟོང་། ། ཡང་དག་མཐའ་དང་ཆོས་ཉིད་དང་། ། རྟོག་པ་མེད་པར་ངས་བསྟན་པ། ། ཡོངས་གྲུབ་མཚན་ཉིད་གང་དེ་རྣམས། ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྟོང་ཉིད་མཐའ། ། མྱ་ངན་འདས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། ། མ་སྐྱེས་པ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། ། རང་བཞིན་དོན་དམ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་ལྟར་གསེར་གྱི་དག་པ་དང་། ། རྙོག་པ་དང་བྲལ་ཆུ་དང་ནི། ། སྤྲིན་དང་བྲལ་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་། ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་དག་པ་ཡིན། ། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་ལས། ། གསུམ་པ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མེད། ། བརྟགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་དེ། ། དེ་དག་སྤངས་ཕྱིར་འཕགས་སྤྱོད་ཡིན། ། མངོན་པར་ཤེས་དང་དབང་གིས་དག། ཏིང་འཛིན་སྟོབས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐུ་སྣ་ཚོགས། ། རིགས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་དགེ། ། སོ་སོ་རང་རིག་དྲི་མ་མེད། ། དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྣམ་སྤངས་པ། །

Just as the immature conceptualize, What is seen is not real, yet not non-existent. The five dharmas, the three natures, The eight consciousnesses, and the two selflessnesses— These encompass the entirety of the Mahāyāna. Name, sign, and conceptualization Are the characteristics of the two natures. Authentic cognition and suchness Are the characteristic of the thoroughly established. The sign of delusion and authentic conceptualization Are the characteristic of the dependent. Whatever name is applied to whatever sign Is the characteristic of the imputed. Where name, sign, and conceptualization No longer arise, and in cognitions There is no conventional designation— That is the characteristic of the thoroughly established. Non-duality, suchness, emptiness, The limit of reality, the nature of phenomena, And the absence of conceptualization— I have taught these as the characteristics of the thoroughly established. Suchness, emptiness, the limit, Nirvāṇa, and the expanse of phenomena— The unarisen nature of phenomena Is not the ultimate. Just as gold is purified, Water is free from turbidity, And the sky is free from clouds, So too is the imputed purified. Apart from the conventional and the ultimate, There is no third thing born from causes. The imputed is said to be conventional; Because it is abandoned, it is the domain of the noble. Purified by superknowledges and masteries, Adorned by the power of meditative concentration, The various bodies of the mental nature, The lineage, the Tathāgata, and the virtuous— The stainless, personally realized [wisdom] Is the abandonment of those characteristics.

བརྒྱད་པ་དང་ནི་སངས་རྒྱས་ས། ། རིགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར། ། རིང་དུ་སོང་དང་ལེགས་བློ་གྲོས། ། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རིགས། ། ལྷག་པ་ཐེག་པ་གཉིས་བསྒྲུབ་ཡིན། ། རང་བཞིན་གཅིག་པུ་བཤད་པར་བྱ། ། རྟོག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤངས། ། འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཟང་པོ་སྟེ། ། རང་བཞིན་གཉིས་པོ་རྣམ་སྤངས་པ། ། ཤིན་ཏུ་འང་ཡོངས་གྲུབ་མ་ཡིན་ཏེ། ། བརྟགས་ཕྱིར་གཞན་ལས་སྐྱེས་མ་ཡིན། ། དེ་ཚེ་ཤེས་པར་བྱས་དག་པའི། ། རང་བཞིན་དམ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ནུབ་མོ་རྟོགས་པ་དང་། ། གང་གི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས། ། ང་ཡིས་ཅུང་ཟད་རབ་བསྟན་པ། ། འདི་དག་བར་ན་ཡོད་མ་ཡིན། ། སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ཆོས་གནས་པ། ། ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་ང་ཡིས་བརྗོད། ། སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་དང་ནི་ང་། ། བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཡོད་པ་མིན། ། དྲི་ཟ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་གྲགས། ། དངོས་པོར་སྣང་ཡོད་རྒྱུ་མེད་པ། ། རྣམ་རྟོག་གིས་བརྟགས་མེད་པ་སྟེ། ། རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ། འཁོར་བ་མ་ཡིན་མྱང་འདས་མིན། ། སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡིན། ། སྙིང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་དགེ་བ། ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ནི། ། མཐའ་དང་མཐའ་མེད་རྣམ་པར་སྤངས། ། ང་ཡི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ། ། གང་ལས་དེ་ཉིད་རབ་བྱུང་བ། ། ཐེག་པ་གཉིས་དང་རྣམ་བྲལ་ཏེ། ། ཤེས་རབ་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཡོད་པའི་དངོས་པོར་མངོན་ཞེན་པས། ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། ། སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིས། ། ཤེས་རབ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ། །

The eighth and the Buddha-ground, the lineage becomes that of the Tathāgata. The Far-Gone, the Excellent Intelligence, and the Cloud of Dharma are the Tathāgata. These are the lineages of the Buddhas; they are the accomplishment of the two higher vehicles. I shall explain the single nature, which is free from conceptual consciousness. It is the excellent sphere of activity of the Noble Ones, having abandoned the two natures. It is not even the thoroughly established nature, for it is not born from another due to being imputed. At that time, the purity known as such is the ultimate nature. Between the night of realization and the night of parinirvāṇa, there is nothing whatsoever that I have taught. Keeping in mind the abiding of phenomena in their own nature, I have spoken. Between those Buddhas and me, there is not the slightest distinction. All these are unborn, not entities, and do not exist. They are renowned as gandharvas, dreams, and illusions; they appear as entities but lack a cause. They are not imputed by conceptualization, yet they are not without conceptualization. They are neither saṃsāra nor nirvāṇa. The mind is luminous by nature, the virtuous essence of the Tathāgata. The arising of all entities is completely free from extremes and the absence of extremes. My threefold insight is that from which reality arises; it is free from the two vehicles and devoid of the light of [dualistic] insight. Through clinging to things as existing entities, the Śrāvakas enter [their path]. By entering into Mind-Only, the insight of the Tathāgata is virtuous.

འདི་ནི་ལང་ཀར་གཤེགས་པར་ཡང་། ། ཆུང་ངུ་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིས། ། གསུམ་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ནི། ། བརྗོད་དེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཕྱིར། ། དབུ་མའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པར། ། བརྟགས་པ་ཉིད་ནི་བཀག་པའི་ཕྱིར། ། བརྟགས་པ་བཀག་པ་འདི་ལ་ནི། ། ཚད་མ་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ། བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཀུན་རྫོབ་དང་། ། དོན་དམ་པ་ཡི་བདེན་པས་སོ། ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དག། གང་གིས་འདི་དག་མི་ཤེས་པ། ། ཟབ་མོ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། ། དེ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས། ། ཐ་སྙད་དོན་ལ་མ་བརྟེན་པར། ། དམ་པའི་དོན་ནི་མ་རྟོགས་པར། ། མྱ་ངན་འདས་པ་མི་རྟོགས་སོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། ། ཤེས་རབ་ཆུང་ལྡན་ཕུང་བར་འགྱུར། ། ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་དང་། ། རིག་སྔགས་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། ། དེས་ན་སོ་སོར་ལྡོག་འགྱུར་ཏེ། ། ཐུབ་པས་སེམས་ནི་བརྟན་བཞེད་པ། ། ཆོས་ལ་དགོངས་པས་འདི་ཡི་ཆོས། ། དམན་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། ། གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་ཞི་བ་དང་། ། སྤྲོས་པ་ཡིས་ནི་མ་སྤྲོས་པ། ། རྟོག་མེད་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་དོན། ། འདི་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་གཟུགས་ཀྱི་ཚུལ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟག་མི་བྱ། ། འདི་སྐད་བརྗོད་པས་བརྟགས་པ་ཙམ། ། ཐུབ་པས་བཀག་པར་དགོངས་པ་ཡིན། ། ཡང་དག་སྐྱེ་དང་འགག་པ་སོགས། ། དངོས་ལ་གཉིས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། དེ་མེད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། དགག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འཇིག་དང་སྐྱེ་དང་ཉོན་མོངས་དང་། ། ཤེས་པ་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། བྱིས་པས་ཤེས་པས་གང་རྟོགས་པ། །

This is also stated in the Laṅkāvatāra: "Insight is described as being of three types—small, middling, and great—and not otherwise." Furthermore, in the Mūlamadhyamakakārikā and other works, the imputed nature is refuted. This refutation of the imputed is established through valid cognition and scripture. Relying upon the two truths, the Buddhas taught the Dharma: the worldly conventional and the ultimate truth. Those who do not understand the distinction between these two truths do not understand the profound teaching of the Buddha. Without relying on the conventional meaning, the ultimate meaning cannot be realized; without realizing the ultimate, nirvāṇa is not attained. If emptiness is viewed incorrectly, those of small intelligence will be ruined, just as by grasping a snake incorrectly or practicing a mantra wrongly. Therefore, the Sage, desiring a stable mind, taught this Dharma with a specific intention for the sake of the Dharma; it is difficult for the inferior to realize. Peace, unknown to others, unelaborated by conceptual elaboration, non-conceptual, and not a manifold of objects—this is the definition of suchness. Therefore, one should not analyze even the slightest aspect of form through conceptual construction. By saying this, the Sage intended to refute mere imputation. True arising, ceasing, and so forth do not exist as a duality in reality. If that were not the case, the negation of all things would not be established. It is not that destruction, arising, afflictions, or cognition are negated; rather, it is what is conceptualized by the cognition of the foolish that is negated.

དེ་ནི་དགག་པ་ཐམས་ཅད་དུ། ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན། ། རང་རིག་ཙམ་ཞིག་དམིགས་པ་ཡང་། ། འདིར་ནི་གཉིས་པོ་མི་དམིགས་ཡིན། ། ཁྱད་པར་ཅན་དངོས་མྱང་བ་ལ། ། དོན་གསལ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན། ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་པ། ། དེ་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ། ། དེ་ནས་མ་དམིགས་པ་འདི་ནི། ། མངོན་སུམ་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་རྟོག། ། རང་ཉིད་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཙམ། ། དེ་མེད་རྣམ་གཞག་གོ་བྱེད་ཡིན། ། གཞན་དུ་མི་དམིགས་པ་ལས་ནི། ། དོན་དམ་པ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་ན། ། གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད། ། དེ་ལྟར་ན་ནི་ཐུག་མེད་འགྱུར། ། མི་སྣང་ངེས་པར་མི་རུང་ཕྱིར། ། གཞན་ལ་གནས་འགོག་འགྱུར་བ་ཡིན། ། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་རྟགས་ཅན་མིན། ། རྣམ་རྟོག་སོགས་འགྲུབ་མི་འགྱུར་བཞིན། ། འབྲས་བུ་ངེས་མེད་ཅན་དེ་དག། འདི་འདྲ་མི་དམིགས་པ་རུ་བརྗོད། ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ། ། ཡོད་དང་མེད་པའི་རྣམ་ངེས་མིན། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་སངས་རྒྱས། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་ནོ། ། མིང་ཙམ་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི། ། བསལ་ན་སྒྲ་དོན་བརྟགས་པ་ཡིན། ། འདི་ནི་སྒྲ་དོན་བཀག་པ་སྟེ། ། དངོས་པོ་རྣམ་པར་མི་བཟློག་གོ། ། གང་རྣམས་ལ་ནི་དོན་ངེས་པ། ། གཞན་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བྱ། ། བརྟགས་པ་འགག་པ་ཞེས་པ་འདི། ། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན། ། ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཀུན། ། རྣམ་པར་བརྟགས་པར་འདོད་པ་ཡིན། ། གང་དང་གང་གི་རྟོག་པ་ཡིས། ། དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་བརྟགས་པ། ། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན། ། ཞེས་ནི་རིགས་མཁྱེན་གྱིས་གསུངས་ཕྱིར། ། གང་ཞིག་དབུ་མ་རྟོགས་ཉིད་ཡིན། །

That is, in all negations, it is from the non-observation of a probans. Even the observation of mere self-awareness is, in this context, the non-observation of the two. When a qualified entity is experienced, the clarity of the object is not something else. Therefore, the observation of that qualified [entity] is itself its non-observation. Thus, this non-observation is realized solely by the nature of direct perception itself. It functions merely by its own presence; it is the means of establishing the absence of that [object]. If the ultimate were realized through the non-observation of another, then the very non-observation by another would likewise [require another], leading to an infinite regress. Because it is impossible to ascertain non-appearance, it serves to negate [the object] as it exists for another. It is not a sign for other sentient beings, just as conceptualization and so forth are not established [for them]. Those [reasons] with uncertain results are described as such a non-observation. Regarding that which is extremely hidden, there is no definitive determination of existence or non-existence. The Perfection of Wisdom, the Buddha, and likewise the Bodhisattva—these are expressed as mere names. If these are excluded, the referent of the term is a conceptual construction. This is the negation of the referent of the term; it does not negate the entity itself. For those for whom the referent is certain, the Tathāgata should be treated in the same way. This "cessation of conceptual construction" is the summary of all views. All that appears as an object of knowledge is asserted to be a conceptual construction. "Whatever entity is conceptualized by whatever conceptualization, that is the thoroughly imagined," so it was said by the Knower of Reasoning. Therefore, that which is the realization of the Middle Way is [this].

སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་དག། ། དོར་བས་དབུ་མར་ཤེས་པར་བྱ། ། དེ་ཉིད་གཉིས་མེད་མྱོང་བ་ཡིན། ། གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། ། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད། ། དེ་ནི་ཉེ་བར་འདོགས་ཉེར་ལེན། ། དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་པ། ། ཆོས་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། ། གང་ཕྱིར་དེ་ཕྱིར་མི་སྟོང་པའི། ། ཆོས་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། ། སེམས་ཙམ་ཉིད་དེ་སྣང་ཡོད་མིན། ། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་དོར་བ་ཡིན། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཡི། ། ལམ་དེ་ཉིད་ནི་དབུ་མ་ཡིན། ། སེམས་ཙམ་མ་མཐོང་ཉིད་ཡོད་མིན། ། སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་སྐྱེ་མ་ཡིན། ། འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ། ཁོ་བོ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། ། དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད། ། དེ་ལ་ཡང་ནི་དེ་ཡོད་དེ། ། སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་བཤད། ། ཡོད་པས་མེད་པས་ཡོད་པས་ན། ། དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་པ་ལས། ། འདི་ཡི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ། ། དེ་ཕྱིར་མ་ལུས་འཕགས་དག་དང་། ། འདི་ནི་མི་འགལ་བར་བསྒྲུབས་ཡིན། ། འཆད་པ་པོ་ཡིས་གང་ཕྱེ་བ། ། བརྟགས་པ་འདི་ནི་རིགས་མིན་ཆ། ། ལུང་དང་རིགས་པས་གནོད་པ་ནི། ། ཚངས་པས་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཕྱིར། ། རྣམ་པ་རྣམས་ནི་རང་རིག་ཡིན། ། རང་གི་ངོ་བོར་གསལ་བའི་ཕྱིར། ། གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་སོགས་ཀྱི། ། གནོད་པ་གཞན་དུ་བཀག་པ་ཡིན། ། སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་རྣམ་ཤེས་ལ། ། ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྟེན། ། མཐོང་ནུས་མ་ཡིན་དེ་ལ་ནི། །

By abandoning superimposition and denial, one should understand the Middle Way. That itself is the experience of non-duality. That which is dependently originated is described as emptiness. That is the basis for designation and appropriation; that itself is the Middle Way. There is not the slightest phenomenon that is not dependently originated. For that reason, there is not the slightest phenomenon that is not empty. Mind-only is the appearance; external objects are discarded. The path that reverses conceptual construction is the Middle Way itself. Mind-only is not seen as existing; because there is no appearance, there is no arising. This is the Middle Way, as I have described it to others. Unreal imagination exists; in it, duality does not exist. Emptiness exists in this; in that [emptiness], it [imagination] also exists. It is neither empty nor non-empty; therefore, all is explained. Because of existence, because of non-existence, and because of existence, that itself is the Middle Way. This reality should be understood from the Distinguishing the Middle and the Extremes. Therefore, it has been established without contradicting all the Noble Ones. Whatever the expositor has distinguished, this imagined portion is not logical. Since it is contradicted by scripture and reasoning, even Brahmā could not reverse it. The aspects are self-cognizing, because they are luminous in their own essence. The refutation of [the aspects] as being either one or many and so forth has been blocked elsewhere. In the consciousness of various [aspects] such as blue, no other distinction of cognition is relied upon. It is not possible to see [them as separate]; in that regard—

འབྱེད་བྱེད་དོན་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར། ། ཤེས་ལ་ཅི་ལྟར་སྣང་གང་ཡིན། ། དེ་ནི་དེ་ལ་ཉམས་མྱོང་འགྱུར། ། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ། སྣ་ཚོགས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར། ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པར་ཞེན་གང་། ། འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ་གཞན་མིན་ཕྱིར། ། དེ་དང་བྲལ་བས་མྱང་འདས་ཏེ། ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས། ། གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་ནི། ། མཚན་ཉིད་ལས་ནི་གཉི་གའི་ཆ། ། བརྟགས་པའི་ཆ་ཡིས་འཁོར་བ་ཡིན། ། ཡོངས་གྲུབ་ཆ་ཡིས་མྱང་འདས་ཡིན། ། བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་གྱིས་ནི། ། ངོ་བོར་དག་གིས་དེར་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། ། དག་པ་དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ན། ། ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞི་བ་དང་ནི་སྲིད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དབྱེ་བ་འགའ་ཡང་མེད། ། གང་ཕྱིར་གཟུང་བ་ལ་སོགས་རྣམ་པ་དང་། ། བྲལ་བར་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྟག་ཏུ་གྲུབ། ། སོ་སོར་སྣང་བ་རང་བཞིན་ཀུན་རྟོག་ལས། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་ཅི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ། སེམས་ལས་གཞན་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་པས། ། བདག་ཅེས་བྱ་བའང་གུད་ན་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལས་འཁོར་བ་ནི། ། གཞན་ནི་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་མྱ་ངན་འདས། ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡང་དག་གནས། ། ཇི་སྲིད་རྣམ་རིག་ཙམ་ཉིད་ཅེས། ། ཤེས་པ་ཙམ་ལའང་མི་གནས་ཏེ། ། གཟུང་བ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ། ། དེ་སྲིད་རྣམ་པར་མི་ལྡོག་གོ། ། འདི་དག་རྣམ་པར་རིག་ཙམ་ཞེས། ། དེ་སྙམ་དུ་ནི་དམིགས་ནས་སུ། ། ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་མདུན་འཇོག་ན། ། དེ་ནི་ཙམ་ལའང་མི་གནས་སོ། ། ནམ་ཞིག་ཤེས་པས་དམིགས་པ་རྣམས། ། མི་དམིགས་དེ་ཡི་ཚེ་ན་ནི། །

The agent of differentiation falls into a downfall. Whatever appears to the knowing mind, that is the experience of it. Thus, the various aspects of the mind become the essence of the one. Whatever clinging there is to the apprehended and so forth is cyclic existence, and nothing else. Being free from that is nirvana; therefore, everything is perfectly established. The entity of the dependent nature, by its characteristics, possesses both parts. By the part of the imputed, it is cyclic existence; by the part of the thoroughly established, it is nirvana. Through the continuity of the conceptualization of "I" and "mine," one wanders in cyclic existence within that very essence. When one is purified of that and free from error, it should be understood as mere essence. There is no distinction whatsoever in the nature of phenomena between the essence of peace and the essence of existence. Because it is always established everywhere as being free from aspects such as the apprehended and so forth. From the nature of conceptualization, all individual appearances do not exist as anything at all. Since there is nothing whatsoever other than mind, that which is called "self" does not exist separately. One does not see cyclic existence as anything other than mere conventionality. That very reality is nirvana; in that way, it is perfectly established. As long as one does not abide even in the mere knowledge of "mere cognition," one will not turn back from following after the two types of apprehended objects. When one perceives that "these are mere cognition" and then places anything whatsoever before the mind, one does not abide in "mere" [cognition] either. When the objects of knowledge are no longer perceived by the mind, at that time—

རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་གནས། ། གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མེད། ། མི་དམིགས་འདི་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། ། འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། གནས་ཀྱང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། ། གནས་ངན་ལེན་གཉིས་སྤངས་པས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་དང་དབྱིངས། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དགེ་དང་རྟག། འདི་ནི་བདེ་ཆེན་རྣམ་གྲོལ་སྐུ། ། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཤེས་བྱ། ། དེ་ཕྱིར་འདི་ཉིད་སྨད་བྱ་མིན་པར་མཁས་པ་རྣམས། ། རིགས་པ་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དཔྱད་པར་བྱ། ། བློ་གྲོས་ཕྲ་བའི་མི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱུར་ཏེ། ། བློ་གྲོས་དམན་པའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་བསྲེས་པས་བསྡུས་པ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རིགས་དྲུག་གི་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་དྲུག་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་སོ། ། ཨེ་མའོ་ཆོས་ནི་ལུང་དུ་གྱུར་པའི་བསྟན་པ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བའོ། ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཡུལ་ལོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །

Abiding in mere cognition, there is no apprehended object and no apprehending subject. This non-apprehension is inconceivable; it is the supramundane wisdom. The transformation of the basis occurs through the abandonment of the two types of coarse habitual tendencies. That itself is the uncontaminated expanse, inconceivable, virtuous, and permanent. This is the body of great bliss and liberation; it is to be known as the Dharma of the Great Sage. Therefore, the wise, knowing the reasoning, should not disparage this, but should analyze it for the sake of others. It is the domain of those with subtle intelligence, while it causes those of inferior intellect to be free from desire. These are the verses that summarize the mixture and bring about understanding. The word "then" refers to the period following the complete severance of the various conceptualizations of the disciples of the six realms. The nature of the body, speech, and mind of all the Tathāgatas is the identity of the three doors of liberation, such as emptiness and so forth, as previously described. The syllables that reveal this are the essence of the verses of the six aspects of bodhicitta. "Ema!" The Dharma, having become the scriptural teaching, is clearly manifest to the disciples. It is a marvelous object because it is not contradicted by the objects of direct perception, inference, or scripture. Furthermore, these are not without a cause, for if they were, it would follow that they exist eternally and so forth. "Because it does not depend on other causes, it is not without cause; yet, because it is not eternal, it does not exist eternally."

དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག། འབྱུང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པའི་རིགས་པས་སོ། ། འདི་ལྟར་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་འདི་གསུངས་པ། ཨེ་མའོ་ཆོས་ཞེས་ཏེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་བདག་ཉིད་ནི་འདིར་དགེ་འདུན་ནོ། ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཨེ་མའོ་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཏེ། ཡང་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་བདེན་གང་། ། ཡང་དག་རྟོགས་པ་བརྟན་པ་ཆེ། ། ཆོས་ཀུན་ཡང་དག་རྟོགས་པ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་དེ་བརྗོད་དོ། ། ཞེས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་སངས་རྒྱས་ནི་འདིར་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་ནོ། ། དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་སོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། དོན་ནི་གང་གིས་དགོངས་པ་སྟེ། ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་བདག་ཉིད་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སེམས་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དག་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ལ་སོགས་པའོ། ། དོན་ནི་དགོས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། རྒྱུ་མིན་རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་ཡིས། ། འབྲས་མིན་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིས། ། དེ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོ་ལས། ། རང་གི་སེམས་ནི་རབ་གསལ་བ། །

"Things arise only occasionally, depending [on causes and conditions]," according to this reasoning. Furthermore, having preceded this with such a realization, it was said: "Ema! Dharma." Here, the essence of realization, which is the nature of the maṇḍala, is the Saṅgha. Moreover, because this does not arise in others except for the perfectly complete Buddha, it was said: "Ema! Buddha." As it is said: "That which is the perfect suchness, the truth, the great stability of perfect realization—by perfectly realizing all dharmas, one is called a Buddha, a Buddha." Thus, the Buddha who is the lord of the maṇḍala is the Teacher here. "Pure" means being free from the stains of all afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies. "Suchness" is the non-erroneous suchness established by valid cognition and scripture; therefore, it is non-abiding nirvāṇa. "Meaning" refers to that which is intended; it is the mind that serves as the cause of enlightenment, the nature of the doors of liberation, and the path—thus it is so called. How so? Because "pure" means being free from the stains of attachment and so forth, according to the application. "Meaning" refers to the purposes; that which brings about the attainment of suchness is so described. "By the state of non-cause as the cause, and by the state of non-effect as the effect, through the state of cause and effect, one's own mind is thoroughly clarified."

ཞེས་པའི་རིགས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རྫོགས་མཛད་པའོ། ། གང་དུ་གང་ཞིག་སྒྲ་དོན་འཛིན། ། དེ་ལ་དེ་ཤེས་རྟོག་པ་ཡིན། ། རང་བཞིན་ལ་ནི་སྒྲ་དོན་མེད། ། དེ་ལ་མ་ལུས་མངོན་སུམ་འདོད། ། ཅེས་པའི་རིགས་པས་རྟོག་པ་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། བློ་ལ་མྱོང་བྱ་གཞན་མིན་ཏེ། ། དེ་ལ་མྱོང་བ་གཞན་ཡོད་མིན། ། གཟུང་དང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ། རང་གི་དེ་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན། ། ཞེས་པས་དམིགས་པ་མེད་པའོ། ། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གང་ལས་ངེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཟང་བ་ནི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། གང་ལས་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་གང་ལས་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན།

By this reasoning, because the continuum of the mind—which consists of cause and effect—is indivisible, and in order to generate reverence for the causes such as hearing the Dharma, the praise of Samantabhadra, who is the result, is made by way of the cause through the gateway of the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna). Through the nature of the wisdom of equality (samatā-jñāna), which arises from the selflessness of phenomena (dharmanairātmya), he is the one who brings the enlightenment of the Buddhas to perfection. Regarding the reasoning: "Wherever and whatever apprehends a sound and a meaning, that is a conceptual cognition of it. In the [ultimate] nature, there is no sound or meaning; therefore, it is asserted to be a direct perception (pratyakṣa) of the remainderless." By this reasoning, it is non-conceptual. If it is argued: "If that is an object of observation, it is the meaning of a sound; if so, it must be conceptual," it is not so. Why? "The object of experience is not other than the mind; there is no other experience of it. Because it is free from apprehended and apprehender, its own suchness is luminous." By this, it is without an object of observation. Through the identity of the discriminating wisdom (pratyavekṣaṇā-jñāna), that from which beings are certain of what is "good"—meaning it becomes virtuous—is what is called by that name. If one asks: "From what and how?" It is called by that name because it is that from which all the purposes of higher realms and liberation arise. If one asks: "In what way?" It is because it is thoroughly surrounded by the attainment of the entire collection of qualities through the mind of enlightenment (bodhicitta). If one asks: "How do all these arise?"

གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ་འདི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་དག་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུའོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་གྱི་ལེའུ་གཉིས་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དྲུག་པོ་དེ་སྟོན་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་སྤྲིན་ཡིན་ཏེ། དེའི་བཀོད་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་ཅིང་སྤྲོས་པའོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བརྟན་ཞིང་སྙིང་པོ་ཁོང་སྟོང་མེད། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེར་བརྗོད། །

Because the conduct for the sake of enlightenment consists of the ten aspects of virtuous qualities, such as generosity and so forth, it is so designated. For that very reason, it is also "Great," because that essence of the dharmadhātu pervades all phenomena. As before, it is also "Vajra," because it is the essence of the jñāna of all-accomplishing activity. It is the pure mind of the tathāgatas, possessing the vajra of body, speech, and mind, because it is free from the stains of the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies. For that very reason, it reveals the meaning of the enlightenment of the Buddhas; one pays homage to the bodhicitta whose nature is the dharmadhātu-jñāna that brings about attainment. This is the chapter that definitively establishes the text that reveals bodhicitta. This is the second chapter of the Śrī-Guhyasamāja-alaṃkāra. Then: the word "then" refers to the point after the conceptualizations of those to be trained have been completely severed, such as thinking that the teacher is other than the six bodhicittas, or that one is other than them. The "emanation of all tathāgatas" is a cloud that pervades the entire expanse of space. Its "array" is the manifestation and emanation of various maṇḍalas in order to discipline the diverse trainees of the ten directions. That itself is the "Vajra," and is so called because: "Stable and with an essence that is not hollow, Emptiness is described as the Vajra."

ཅེས་གསུངས་པས་སོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་སྔར་བཞིན་དུ་བཀོད་པ་གང་གིས་བརྗོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུས་གཞུང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། སྔར་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ནི། མི་ཚིག་པ་དང་མི་འཇིགས་པའི། ། དཔལ་ལྡན་ཨོཾ་ནི་ཡང་དག་ལྡན། ། ཞེས་སོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་རྣལ་འབྱོར་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུའོ། ། དངོས་ལས་སྟོང་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། ། དེ་མེད་པར་ཡང་དངོས་པོ་མེད། ། ཤེས་ལས་སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ། ། ཅུང་ཟད་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། གང་ཕྱིར་དབེན་པ་ཅན་ལས་ནི། ། དབེན་པ་ཐ་དད་ཉིད་མི་འདོད། ། གཉིས་པོ་སྟོང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། གཞན་དུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པོ་མེད་དང་རྣམ་བྲལ་བ། ། གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་འཕགས་པས་གསུངས་པས་སོ། ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་སྔགས་སོ། ། ལྷག་མ་ཡང་མདོར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཁོ་བོས་བརྗོད་པས་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཁོང་གནས་པ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ།

Thus it is said. The bodhicitta, which is the nature of emptiness, is the vajra. Because it is the nature of that, the chapter which teaches the meditative absorption (samādhi) described by the previous arrangement is called by that name, as it completely determines the text. To eliminate the conceptualizations previously mentioned, it is said: "Oṃ" is as follows. Others say: "The glorious Oṃ is perfectly endowed with that which is unburnable and indestructible." Emptiness is wisdom, and that itself is the vajra. Its nature is the entity, and its very essence is the identity of the yogi’s own essence: "I am that." Likewise: "Emptiness is not other than the entity; Without it, the entity does not exist. Emptiness is not even slightly Other than what is known. Because separation is not asserted To be distinct from that which is separated. The two are emptiness and wisdom; They are not established as other. If the two were absent and devoid [of each other], It would follow that they possess the nature of both." Thus the Noble One has spoken. This is the mantra for blessing the bodhicitta. The remainder has also been explained by me in a concise commentary, so it should be understood from that. The "expanse of space" (ākāśadhātu) is the mudrā of the source of phenomena (dharmodaya), for it is said: "Abiding within the expanse of space, he is called the Vajra Holder." The "Buddha" is Vairocana; the "mandala" is the essence (garbha) that has perfectly arisen from him.

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལེན་པར་བྱེད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། འོད་ཟེར་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ནི་སྔར་བཞིན་དུ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་འབར་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་དང་མཉམ་པའི་འོད་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་རྣམས་ནི་དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་ལྗང་གུ་དང་སྔོན་པོའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་དང་། ཀུན་དུ་ཡོངས་སུ་ཟླུམ་པོ་ནི་སྙིང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཞེས་པ་ལ་འདོད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེས་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ་ཡོན་ཏན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། ། མཆོད་པ་ལྔ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའམ་བདུད་རྩི་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། གཟུགས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་པོ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་སོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་གྱི་རིགས་པས་སོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། །

It is a maṇḍala because it takes up the non-abiding nirvāṇa, which is the nature of the dharmadhātu. The great mass of clouds of light rays is, as before, blazing here in the attire of a buddha; that which is the luminosity equal to that is what is so called. The light rays of all the tathāgatas are completely pervaded by white, yellow, red, green, and blue light rays, and they are perfectly circular because both the essence maṇḍala and the light maṇḍala are circular. Regarding the "five qualities of desire," desire refers to forms and so forth; since those are the essence of the dharmadhātu, they take the form of Rūpavajrā and the others. "Qualities" refers to that which yogins cultivate, and being pervaded by those qualities is its nature. The "five offerings" are flowers and so forth, or nectar, and it is adorned with them. "Form" refers to the one who precedes the generation of the Great Vajradhara; the Great Seal of Vairocana is a body endowed with all the supreme aspects, such as the thirty-two marks of a great being, and possessing the signs such as the wheel. It possesses the signs of body, speech, and mind; this is established by the principle of the continuous flow of a river. The Great Vajradhara is the result of the vajra body, speech, and mind.

གཞན་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡང་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། མི་བསྐྱོད་པ་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་དམ་པ་དང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་ནི། ། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་སྟེ། ། གཉིས་ཡིན་བརྩོན་འགྲུས་བྱམས་བདག་ཉིད། ། བསམ་གཏན་བསོད་ནམས་དེ་བཞིན་ཤེས། ། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ཡང་སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱར་རོ། ། གྲུབ་ནས་རྩོམ་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་པའི་རིགས་པས་སྔོན་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་དམར་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཁ་དོག་བརྗོད་ན་ཡང་རྩ་བའི་ཞལ་དང་སྐུའི་ཁ་དོག་གི་ངེས་པ་མདོར་བསྟན་པ་བོར་ན་འབྱིན་པའི་རིམ་པས་ཁ་དོག་གི་ངེས་པ་གསུངས་ཏེ། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ཁ་དོག་འདྲ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་སྔོན་པོའི་ཕྱག་གོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་སེལ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འབར་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། འོད་ཟེར་རྣམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། མཆེ་བ་སྒུར་པོ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་གཙིགས་པ་རྣོ་བ་དེའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཅུང་ཟད་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་པ་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། གང་བཅུ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རུ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་དེ།

Others [assert] that the body, speech, and mind vajras are also to be meditated upon as the Mahāmudrā. Akṣobhya is also supreme, excellent, and primary because he is the nature of stainless great bliss, the essence of insight and method. "Generosity, ethical discipline, and patience are merit and wisdom; insight is both; diligence is the nature of loving-kindness; and meditative concentration is likewise known as merit." Thus, he is endowed with the two accumulations of merit and wisdom, which are the characteristics of the six perfections primarily consisting of compassion and insight. The term "Radiant" (Prabhākara) is also applied in the manner of the lion's gaze. According to the reasoning that "the composition [of the text] follows the established [order] in the definitive sense," although indefinite colors such as blue, white, and red are mentioned, if one were to discard the brief presentation of the certainty of the primary face and body color, the certainty of the colors is then taught through the sequence of extraction: "He is like the color of an indranīla gem." The one possessing the vajras of body, speech, and mind is Akṣobhya, who has a blue vajra in his hand. Because he is able to dispel the darkness of ignorance in all sentient beings, he is "Greatly Blazing"; that which possesses the light rays is so described. Because those curved fangs are terrifying and bared, he is "Fearsome"; slightly baring his fangs is Akṣobhya, the purity of hatred. Whatever certainty of color and so forth exists there in the thirteenth [chapter] and so on—

དོན་གཞན་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། ། དོན་དེ་ཉིད་ནི་བཟླས་པ་ཡིན། ། ཞེས་པའི་རིགས་པས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། ཤེལ་དང་ཟླ་བའི་འོད་འདྲ་བ། ། ཞེས་ཏེ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཤེལ་ལ་དེ་ཡུལ་དང་དུས་དང་ཉེ་བའི་དངོས་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པ་ལ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ལག་མཐིལ་གྱི་སྐྱུ་རུ་ར་བཞིན་དུ་དུས་གཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྣང་ངོ་། ། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་ཚེས་གཅིག་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་ཉ་གང་བའི་བར་འདིར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་ལྷག་པའི་ཡང་ལྷག་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྲུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སོ་སོར་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྲོག་ཆགས་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཚིམ་པ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་དཀར་པོའི་དཔེ་སྲིད་ཀྱང་འདིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དཔེ་གཉིས་གསུངས་སོ། ། རལ་པའི་ཅོད་པན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ། ཞེས་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་རྒྱན་གྱིས་མཛེས་པར་བརྒྱན། ། ཞེས་པ་འདི་ཡང་དཀར་པོ་ཉིད་བོར་ཏེ་བརྗོད་མ་ཐག་པ་གཉིས་པོ་སྔར་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀའི་ཡང་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །

"By relying on another meaning, that very meaning is repeated." According to this reasoning, it is for the purpose of teaching the determinations of color and so forth for the collection of activities such as pacification and the rest. With reference to Vairocana, it is said: "Like crystal and the light of the moon." In this regard, just as reflections of objects, times, and proximate things appear in crystal, so too does the omniscient wisdom of Vairocana—the nature of mirror-like wisdom—perfectly manifest all things without exception simultaneously, like a myrobalan fruit in the palm of the hand. Just as the moon, beginning from the first day of the lunar month until it is full, increases further and further, thereby increasingly satisfying the minds of all sentient beings, causing crops to flourish, and dispelling darkness; so too the Blessed One, having first taken up the bodhicitta, until the final nirvāṇa of each individual, satisfies the minds of all living beings without exception, causes the roots of virtue to increase, and dispels the darkness of ignorance. Therefore, although white is a possible example, two exceptional examples are taught by this. Regarding the lines, "Adorned with a crown of matted locks" and "Beautifully adorned with various ornaments," these also set aside the quality of whiteness itself and, as previously stated, apply to both of the two [examples] just mentioned.

འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཡང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་འདྲ་བའི་འོད་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པའི་དེ་འགྱུར་ཉིད། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་པོ་ཆེ། ། ཞེས་བཅོ་ལྔ་པའི་ཚིག་ལས་ཕྱག་ན་འཁོར་ལོ་བསྣམས་ཞེས་པ་བོར་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་ཚིག་མེད་དོ། ། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་འོད་འདྲ། ། ཞེས་པ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཡིན་ཏེ་གསེར་བཙོ་མའི་ཁ་དོག་གོ། ། སངས་རྒྱས་སྤྲིན་གྱིས་འཁྲུགས་པ་ནི་དེས་འཁྲུགས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་རྩེ་དགུ་པ། ། ཞེས་པ་ནི་ཆ་དགུ་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཏེ། དཔལ་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལས། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་རྩེ་དགུ་ནི། ། རིན་ཆེན་མརྒད་ཆ་དགུ་པ། ། དེ་ཉིད་མརྒད་དུ་བརྗོད་དེ། ། འོད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རིན་ཆེན་ནོ། ། ཞེས་སོ། ། པདྨ་རཱ་གའི་འོད་འདྲ་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། འབར་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་འདོད་ཆགས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་དེ་བསྣམས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེའོ། ། འོད་ཟེར་ལྔ་ཡི་འོད་འདྲ་བ། ། སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་ཏོ། ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་རྣམ་པའི་འོད་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། ། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ། ལྗང་གུ་དང་ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

The Great Vajradhara, who is the fruition, also possesses a light similar to that of Vairocana; for the fifteenth verse states, "The King, Vajrasattva," and by omitting the phrase "holding a wheel in his hand," he should be viewed as identical to Vairocana in every respect. For that very reason, there is no separate description. "Like the light of Jambū-river gold" refers to Ratnasambhava, whose color is that of refined gold. "Interspersed with clouds of buddhas" means interspersed as if by those [clouds]. "The great nine-pointed vajra" refers to a nine-faceted precious vajra; as stated in the Śrī Trailokyavijaya: "The great nine-pointed vajra is a nine-faceted precious emerald; that very thing is called emerald, a jewel of the nature of light." "Like the light of a ruby" refers to Amitābha. "Blazing" is the essence of the fire of wisdom, the nature of which is passion and great compassion; because he holds that [vajra] by grasping it as being of that nature, he is the "Vajra of Passion" as before. "Possessing a light like the light of the five rays" and "the maṇḍala of buddhas" are connected to the preceding. These are all endowed with the light in the form of the five Tathāgatas, such as white and so forth. Amoghasiddhi is not of a variegated form, because he is described as being in the manner of green, black, and white.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞལ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཅིའི་རང་བཞིན་ཡིན། དེས་ན་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་མར་མེ་ལྟ་བུའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་གང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྒྱུ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། ། ཞེས་པས་སོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མཱ་མ་ཀཱི་ལ་སོགས་པའི་གླུས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་བསྐུལ་བའི་རྗེས་ལ་ཟླ་བ་ཞུ་བ་རང་གི་ས་བོན་དང་མཚན་མ་ལས་གྲུབ་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐུར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་དང་འདྲ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔགས་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པར། ། གང་ཞིག་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་དེ་ལྟར་དེ་ང་ཡིན་ནོ་ཞེས། གཉིས་མེད་དངོས་ནི་དངོས་མེད་པའི། ། དངོས་པོ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །

Regarding the word "then": because in the ultimate sense there is no subject-object duality, all things are realized to be without intrinsic nature. Thus, what is the nature of Akṣobhya and the others, who possess the identity of the three faces and so forth? Therefore, it is after the complete severing of the disciples' attachment to a nirvāṇa that is like an extinguished lamp. If one meditates on emptiness, the noble qualities such as the ten powers become manifest. This is because it is the expanse of phenomena (dharmadhātu), for it is said: "Because it is the cause of the noble qualities." The body, speech, and mind are of one taste in emptiness; they are of that very nature. Following the exhortation to suchness by the songs of Māmakī and the others, the moon melts and is blessed as the bodies of the deities such as Akṣobhya, who are established from one's own seed-syllables and signs. Thus, the mantra is taught in order to abandon attachment to a nirvāṇa that is like a lamp. According to the principle: "Apart from the expanse of phenomena, no phenomenon exists," that which possesses the nature of the expanse of phenomena itself is the identity of Akṣobhya and the others. Thus, the yogi thinks, "I am that." Non-dual reality is the characteristic of the emptiness of entities. It is the characteristic of the emptiness of entities.

ཞེས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅིས་ན་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐབས་ཡོད་ཅེས་དོན་དམ་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་མེད་པར་གསུངས་སོ། ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ལས་རྒྱལ་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་ཁ་དོག་གོ། ། ཆེན་པོ་དེ་ཡང་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཟག་པ་མེད་པའི་དགའ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་རིན་པོ་ཆེའོ། ། སྣའི་རྩེ་མོ་ནི་རང་གི་རིག་མའི་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་ཟེའུ་འབྲུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་སོ། ། རྟག་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུའོ། ། བསྟན་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་པའི་མཚན་མ་ལྔ་པོ་ཐོབ་ན་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྩ་བའི་ཕྱག་མཚན་རྣམས་ཏེ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་མི་བསྐྱོད་པ་དང་རིན་ཆེན་ཏོག་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། པདྨ་དང་ཤུགས་ཅན་མཆོག་ནི་མཚོན་ཆ་སྟེ་འོད་དཔག་མེད་དང་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཁ་དོག་གི་ངེས་པ་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱག་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པས་སོ། ། དེའི་ཁ་དོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་བྲི་བར་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

Thus, because the nature of emptiness exists as Akṣobhya and the others, it is taught that there is no ultimate extreme of deprecation, such as asking, "How can there be an occasion for nirvāṇa, like fire?" For the purpose of bringing the mind under control by relying on the samādhi of the Supreme Sovereign of Activities relevant to the present context, the meditation of the subtle yoga is taught, which consists of the colors of the five Tathāgatas. That "great" [nature] is so because it pervades all things without exception, being the essence of the expanse of reality (dharmadhātu). It is a "jewel" because it causes the expansion of untainted joy. "The tip of the nose" refers to the anthers of the lotus of one's own consort. "By yoga" means through the meditative union of insight and method. "Constantly" means for as long as the mind has not been brought under control. "The teaching" means that one should emanate [the signs] once the five signs of the teaching are attained, but not otherwise. The wheel, vajra, and jewel are the primary hand symbols of Vairocana, Akṣobhya, and Ratnaketu, respectively, in their proper order. The lotus and the supreme Śaktimat are the weapons of Amitābha and Amoghasiddhi; it is described in that way. Regarding the determination of the colors of the wheels of those taught as the lords of the maṇḍala, the expanse of space is as before. The vajra is Akṣobhya, and because it is his hand symbol, it is designated by that name. The maṇḍala of its color is to be drawn and meditated upon.

གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཤེལ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་འཁོར་ལོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། པདྨ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། དེའི་ཁ་དོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་འདྲ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་སོ། ། རིན་ཆེན་ནི་རིན་ཆེན་ཏོག་སྟེ་དེའི་ཁ་དོག་ཡིན་ལ་དེའི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་སྟེ་མངོན་པར་མོས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁ་དོག་ནི་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ཏེ་འདི་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཀུན་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བ་ལས་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བ་བྲི་བར་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་ཉེ་བའི་ནམ་མཁའི་ཡུལ་དུའོ། ། འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སའི་དབུས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བསྒོམས་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནམ་མཁའ་ལ་བཏེག་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ས་གཞིའི་ཆ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་མངོན་པར་བསྒོམས་ཏེ་འཁོར་ལོ་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་བཏེག་ནས་ནི། ། ཞེས་བཟང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན།

The luminous maṇḍala is like crystal; the wheel is Vairocana. The lotus is Amitābha; it is the maṇḍala of his color. Because it is shown to be exactly like that, it is so. The jewel is Ratnaketu; it is his color, and it is that which is made the primary focus of the precious [maṇḍala], which is the intense aspiration. Likewise, the color of Amoghasiddhi is his maṇḍala, and because it symbolizes this, it should be viewed in the same way for all of them. "From the union" means that which has perfectly arisen from the meditative equipoise of method and insight. Whatever maṇḍala it may be, that which arises from the maṇḍala of union is to be drawn, which is to say, it is to be meditated upon in the space near the sky. This is what is meant: at the time of taking possession of the site, one meditates on the three samādhis in the center of the maṇḍala ground, lifts the emanated maṇḍala into the sky, and having clearly meditated on the portion of the maṇḍala ground as being equal to space, one should draw the wheel. This is because Bhadrapāda said: "Having lifted the emanated wheel..." This very [maṇḍala] is supreme among the perfectly awakened ones in the Pāramitāyāna and so forth, because its nature is the stainless great bliss that is the essence of insight and method. If one asks what the distinction of the assembly is:

སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བའོ། ། རྒྱུ་ལྔ་དང་ནི་རིག་པ་དང་། ། རྡོ་རྗེ་རུ་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ཞེས་པས་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོའི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ་དེའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་དེའི་རྣམ་པའི་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཏེ་དེ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དངོས་པོ་མཐའ་དག་རིག་ཡོད་མིན། ། ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་ཡི་ཕྱིར། ། ཡོད་ནའང་མི་ཡི་རྭ་སོགས་པའང་། ། ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་ཀུན་མཁྱེན་འདི་ཡོད་ན། ། ཁོ་བོ་ཅག་སོགས་ཀྱིས་མཐོང་འགྱུར། ། མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་རྟོགས་མེད་ཕྱིར། ། ཡོད་པར་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག། སྒྲུབ་བྱེད་གནོད་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། ། ཁྱོད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ཡོད་དོ། ། སྨྲ་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ། མ་ཡིན་མ་སོགས་མེད་པར་འགྱུར། ། དེ་གྲུབ་ཉེར་བསྟན་ལས་ཤེ་ན། ། ཁོ་བོའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་དེའང་མཚུངས། ། མ་ནི་སྤྱི་རུ་གྲུབ་ཅེ་ན། ། དང་པོ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་ཡིན། ། སྨྲ་བ་ལ་ནི་རྟོགས་པས་ཁྱབ། ། དེ་ཡི་ཡུལ་ནི་དོན་མེད་ཡིན། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའང་དོན་ཡོད་ཡིན། ། འགལ་བས་ཁྱབ་ཕྱིར་དེ་མ་ཡིན། ། གང་གིས་ཀུན་མཁྱེན་ཚིག་ནི་འདོད། ། དེ་ཚེ་དེས་ནི་ཉམས་མྱོང་མིན། ། གང་ཚེ་མྱོང་ཡོད་དེ་ཡོད་མིན། ། དེ་ཕྱིར་མེད་སྒྲུབ་གྲུབ་སྒྲུབ་ཡིན། ། ཡང་ན་གོམས་ཕྱིར་ཉལ་བ་ན། །

Because the body, speech, and mind are directly realized through the essence of great bliss, which accomplishes the forms of emanations and so forth. The maṇḍala is that which possesses the maṇḍala. "The five causes and knowledge are expressed as the vajra," thus it arises from the vajra. Because it makes known the essence of the great bliss of the non-duality of all, it is the Omniscient One, and that is its nature. The aspects such as white and so forth are due to the power of the disciples to be trained in those aspects; to attain that is to be under its power. "All entities are not known to exist, because they are not established by valid cognition. Even if they existed, it would follow that human horns and the like would also exist." "If this Omniscient One exists, we and others should see him. Since he is not seen, and there is no realization [of him], how can one infer his existence?" "Because there is neither proof nor refutation, you have only doubt. If you say he does not exist because he does not speak, it is not so; otherwise, [the existence of] 'mother' and so forth would be non-existent. If you say that is established from the teaching [of the word], my Omniscient One is the same. If you say 'mother' is established as a generality, it is not certain from the very beginning. Speaking is pervaded by conceptualization, and its object is a non-entity. The Omniscient One, however, has real objects. Because it is pervaded by contradiction, he is not that. Whoever asserts that the Omniscient One speaks, at that time he does not experience [it]. When there is experience, he does not exist. Therefore, proving non-existence is proving what is already proven." "Alternatively, because of habituation, when one is asleep..."

ཚིག་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡོད། ། སེམས་ཡེངས་པ་ན་ཁ་ཏོན་བཞིན། ། རྨི་ལམ་སོགས་ལ་རྟོག་པ་མེད། ། ཡང་དག་དྲན་ཉིད་བསྟན་ཆེད་དུ། ། མ་དཔྱད་པར་ནི་འདིར་མི་གསུང་། ། ཞེས་བརྗོད་ཕལ་ཆེར་དུ་ནི་ཚིག། མི་ཡི་རྣམ་རྟོག་རྗེས་སུ་འབྲང་། ། སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་སྟེ། ། གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚིག། ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་སྔོན་འགྲོ་ཡིན། ། དེས་ན་ཡོད་པ་མ་བཀག་སྟེ། ། མི་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་བྱ་བའི་རིགས། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བསྒྲུབ་ཚད་མ་ནི། ། གང་ཚེ་ངེས་པ་ཉིད་ནའང་ཡིན། ། རྣམ་པ་ཀུན་ནི་ཡོངས་མཁྱེན་པ། ། མེད་པར་དེ་ཡི་ཚིག་མ་ཡིན། ། སྐད་ཅིག་སོགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་ནི། ། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྟོན་བྱེད་ཡིན། ། དེས་ན་རྒྱུ་འདིས་རྟག་གྲུབ་མིན། ། ཡང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན། ། སྐྱེ་གཉིས་ལ་སོགས་ཐ་དད་ལས། ། དེ་ཡི་རིགས་སོགས་ངེས་མ་ཡིན། ། རྣམ་སོགས་དབང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། ། མ་ཡིན་གཡུང་སོགས་ལ་མཐོང་བས། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་ལ། ། གོམས་པའི་རྟགས་ནི་སྲིད་པ་ཡིན། ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་སོགས་སྐྱོན་གང་། ། མ་ཡིན་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྲུབ་ཕྱིར། ། གང་ཚིག་དེ་ཉིད་སྟོན་བྱེད་པ། ། དེ་ཉིད་ཁོ་བོའི་བདེ་གཤེགས་ཡིན། ། ཚད་མས་གནོད་པའི་བདག་ལ་སོགས། ། སྟོན་བྱེད་ལུང་ནི་མཐོང་བས་སོ། ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་ཀུན་མཁྱེན་མིན། ། འགལ་བས་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ། རིག་བྱེད་ལས་ནི་བསྟན་པས་འདི། ། དེ་ཉིད་ཅེ་ན་བཀག་ཕྱིར་མིན། ། རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ལས། ། སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན། ། རྒྱུ་མེད་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་མ་ཡིན། །

Words exist without conceptualization, just as recitation occurs when the mind is distracted. In dreams and the like, there is no conceptualization; [the text] does not state here that [words] are without analysis in order to demonstrate correct mindfulness. For the most part, it is said that words follow human conceptualization, but the Buddha is always in meditative equipoise and is not established otherwise. Since the words of the Omniscient One are preceded by omniscient wisdom, his existence is not negated; it is only reasonable for people to have doubts. When the valid cognition that establishes omniscience is certain, then [the words] are [valid]. Words that know all aspects do not exist without that [omniscience]. These words regarding moments and so forth are what reveal the reality of things. Therefore, for this reason, [omniscience] is not established as permanent, or else it is a matter of doubt. Because of differences such as being twice-born and so forth, its lineage and so on are not certain. If you say it is due to the power of [past] aspects, it is not so, because it is seen in the long-lived and so forth. Regarding the specific qualities of omniscience, the sign of cultivation is possible. As for any faults such as the subject not being established, they do not apply because a mere person is established. Whose words reveal reality, that is my Sugata. This is because we see scriptures that teach a self and so forth which are contradicted by valid cognition. Ishvara and others are not omniscient, because we see specific contradictions. If you say this is taught in the Vedas and is thus reality, it is not so, because it has been refuted. Through positive and negative concomitance, it is established as the words of a person. It does not arise from a single cause without a reason.

རྟག་ཏུ་ཡོད་སོགས་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། ། རིག་བྱེད་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། ། ངེས་པར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན། ། རིག་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་ཚིག་ཅེ། ། མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་ཕྱིར། ། རྟོགས་དཀའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅེ་ན། ། དེ་ནི་ཀླ་ཀློ་སོགས་ལའང་མཚུངས། ། ཚད་མས་འགྲུབ་པའི་དེ་ཉིད་ནི། ། གང་ཞིག་སྟོན་དེ་ཀུན་མཁྱེན་ཡིན། ། གཞན་དུ་ཡོང་ཤེས་ཐུབ་པ་ལ། ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་གྲུབ། ། འགའ་ལ་རང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད། ། ལུང་གི་ཚད་ཡིན་དབང་སོགས་མིན། ། འདི་འདྲ་འདི་ལ་དཔག་མ་ཡིན། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པས་གསལ་བའི་ཕྱིར། གསལ་བ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་གྱི་ལེའུ་གསུམ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དབང་བསྐུར་བ་དང་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པར་གྲུབ་ལ་དེ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་མེད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་དམན་པར་གྱུར་པ་དང་། ། དམ་ཚིག་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ནི། ། སྒྲུབ་ཐབས་ཅུང་ཞིག་མི་འགྲུབ་སྟེ། ། གསང་བའི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་ཕྱིར། ། ཞེས་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་གསུངས་པ་དང་། རི་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་མ་བསྟན་ནོ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་དང་པོའི་འདུས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །

Because of the consequences of [the Vedas] existing eternally and so forth, and because they are of the nature of Vedic words, they are certainly composed by a person. If it is argued that the Veda is a special kind of word, it is not so, because such a distinction is not established. If it is argued that there is a distinction in being difficult to comprehend, that is the same for barbarians and others. He who teaches that reality which is established by valid cognition is omniscient. Otherwise, regarding a sage who knows everything else, those of us with limited vision will have doubts. The objects of the two types of valid cognition are established; in some cases, even [the sage] himself does not contradict them. Scripture is a valid authority, but the senses and so forth are not. This is not an inference regarding such a person. Because it is clarified by the emanations of all the Tathāgatas, that very clarity is the Vajra Array. This is the third chapter of the Śrī Guhyasamāja-alaṃkāra. Regarding the word "Then": it is established that there is no [need for] the formal adoption of empowerments, permissions, vows, and so forth, yet that is not without a maṇḍala. For it is said in the Śrī Sarvabuddha: "One who has fallen into an inferior maṇḍala, or who has abandoned the samaya, will not achieve even a slight sādhana, because they do not know the secret reality." Furthermore, the painted maṇḍala was not shown [previously]. This is after the conceptual doubts of the disciples have been completely severed. "All the Tathāgatas" refers to Vairocana and the others. The word "also" is in reference to the assembly in the first chapter.

ལས་དང་པོ་པའི་སློབ་དཔོན་ཡང་སྔར་བསྙེན་པ་བྱས་པ་དང་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པས་མཚན་མ་ཐོབ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སའི་དབུས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བདག་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ་ལ་དེ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སློབ་མ་རྣམས་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་གདབ་པ་གསུངས་པ། ཀུན་ཞེས་ཏེ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། ། བཤད་པ་ནི་སྟོན་ཅིག་པའོ། ། བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་ཡིན་ཏེ་ཐུན་མོང་བའི་གསོལ་བ་གདབ་པའོ། ། གྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། སྦོམ་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་ཡོན་པོའི་རི་མོའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མིན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། ། ཀྱེ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་ཏེ་སྐུ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྟེ་མཆོག་གོ། ། འདིར་དེ་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་ཏེ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཞི་བའི་ཆོས་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཆོག་དེ་འདིར་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་པའོ། །

Even for a beginner master who has previously performed the approach retreat and attained signs through the subtle yoga and so forth, it is taught that the disciples—who are yogins of the principal deity possessing the three meditative stabilizations and holding the vajra and bell—should remain in the four directions, such as the east, and make a request to draw the maṇḍala. Regarding the word "all": it is "peaceful" because it is purified of the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies. For that very reason, it is the abode of the Tathāgatas. Why is that? Because it is the nature of the supreme of all phenomena, selflessness and emptiness, it is peaceful. "Explain" means to teach. It is "sublime" because it attains the result that is superior to the maṇḍalas of the Action Tantra and so forth; this is the common request. Because it possesses characteristics such as being square, it is "complete in all characteristics." Because it is free from the defects of lines being thick, thin, or crooked, it is "abandoned of all non-characteristics." "O Samantabhadra" refers to the Body, which is the supreme Vajra Body. "Please explain this" refers to the Body Maṇḍala. "Peaceful phenomena" refers to the ten powers and so forth; since that is the supreme here, it is so called. It arises from the discerning wisdom. "Wisdom conduct" is the conduct for the sake of attaining omniscient wisdom.

དེའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ། ། གང་དུ་ཞུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་བཟློག་པ་མེད། ། དཔའ་བོ་རྣམས་ནི་འགྱུར་སྲིད་དེ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རབ་འཕེལ་ཕྱིར། ། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། གསུང་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེའོ། ། འདིར་མཆོག་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་ཏེ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། དག་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་གཉི་ག་ཡང་སྤངས་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའོ། ། ཐུགས་ནི་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་མཆོག་གོ། ། གང་དུ་དེ་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་སོ། ། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ཤིང་རྟ་ཡིས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པའོ། ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན་སྟོན་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་ས་འོག་དང་ས་སྟེངས་དང་ས་བླའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མོ། ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཁམས་གསུམ་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཆོག་ཡིན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དེ་རྣམས་ལས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་གཙོ་བོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མཆོག་སྟོན་པའོ། ། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡང་གདུལ་བྱའི་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་དགའ་བའོ། །

It is that which completely purifies through the nature of various methods. As it is said: "Merely by entering into it, one cannot be overwhelmed and there is no turning back; the heroes may indeed transform, for the sake of the great increase of great bliss." Speech is Vajra Speech. Here, the request "Please explain the supreme" refers to the maṇḍala of speech. It is also the "Great" of all sentient beings, because it pervades all things without exception through the nature of the dharmadhātu. It is also "Mind," in the sense that it is not the ālayavijñāna. "Pure" means that both [the mind and its objects] have abandoned [defilements] along with their habitual tendencies. Why? Because it is naturally stainless. Mind is Vajra Mind, the supreme. The request "Please explain that" refers to the maṇḍala of mind. The "Charioteer" is the prayer to the maṇḍala of mind, which, by means of the chariot of the truth of the path, causes one to attain the stage of the Vajra Holder. He is the "Teacher" because he dispels the enemies of the afflictions. Because he is the nature of the subterranean, the terrestrial, and the celestial realms through the nature of the dharmadhātu, he is the "Three Worlds." Because he is the nature of the desire, form, and formless realms, he is the "Three Realms." He is the "Supreme" in the three worlds in comparison to outsiders, those in training, and those beyond training. "Vajra" is emptiness, the principal [deity] through the nature of the five wisdoms and so forth. For that very reason, he is the Teacher, the supreme in the three worlds. He is "Delightful" because he captivates the minds of those to be trained merely by being seen.

བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་སོ། ། བསམ་གཏན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་བ་ཡང་འདིར་ཟུར་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་དུའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བསྙེན་པ་བྱས་པས་མཚན་མ་ཐོབ་པའི་རྗེས་ལའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་མེད་ན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱུས་སོ། ། རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཐུགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འདྲ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ལ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། འཁོར་ལོ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལས། ། བརྟག་པའི་བསོད་ནམས་ཅི་འདྲ་བར། ། བྲིས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐུགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ན་ཡང་སྐུ་དང་གསུང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། སར་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་ལ་མ་སྤྱད་པས་སོ། ། ལེགས་བཀལ་བ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་ཕྱེ་བས་སོ། ། ལེགས་པའི་ཚད་འཁོར་ལོ་ལས་ཉིས་འགྱུར་གྱི་རིང་བ་དང་སྒོའི་ཉི་ཤུ་ཆའི་སྦོམ་པའོ། ། མཛེས་པ་ནི་མདུད་པ་མེད་པ་དང་མི་ལྷོད་པས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཅན་ནི་མཁས་པ་སྟེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཚིག་དེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྲུ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་པ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ཚད་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། ། དེ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲུ་གང་ལས་ནི་བརྩམས་ནས་ནི། ། ཇི་སྲིད་ཁྲུ་ནི་སྟོང་གི་བར། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Because it is the concordant cause of the mind of great awakening, it is the mind of all the Tathāgatas. It is also similar to the maṇḍala of meditative concentration in that it possesses the form of four corners and so forth; thus, it is "in that manner." The word "then" refers to the period following the attainment of signs through the performance of the approach practice. This is because without entering the maṇḍala, there is no accomplishment. It shall be explained in detail. It is the maṇḍala in which the mind is primary. The maṇḍala of mind is very similar to the maṇḍala of wisdom, because their qualities, such as ripening and so forth, are equal. This is because it is said: "Just as the merit of examining the wheel of the deities of glorious Vajrasattva is obtained from seeing it directly, it is the same for a painted [image]." Although the mind is primary, because it does not occur without the body and speech, it is the maṇḍala of body, speech, and mind. "New" means it has not been used for another maṇḍala. "Well-twisted" means it is divided into twenty-five strands. The "proper measure" is that it is twice as long as the wheel and as thick as one-twentieth of the door. "Beautiful" means it is without knots and not loose. "Wise" means learned, because one understands the words of the Sugata. The "twelve cubits" is stated as a numerical measure to guide those to be trained. This is not a fixed rule, for it is said: "Starting from one cubit, up to as many as a thousand cubits."

གྲུ་བཞི་ནི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་མོ་དང་ལྡན་པའོ། ། གྲྭ་ནི་མཚམས་ཀྱི་རི་མོ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྒོ་བཞི་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བརྒྱད་ཀྱི་ཆ་གང་དུ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཟུར་བཞི་པ་དེའི་ཕྱེད་ཀྱི་ཚད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཀ་བ་བརྒྱད་ཀྱིས་མཛེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བའོ། ། ཐིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་འདི་ཡང་རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པ་དང་བཟང་པོ་ཞབས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་བཏགས་པ་ལ་འཐག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་གཞུང་མང་པས་འཇིགས་པས་མ་བྲིས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་མཐོང་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཕྱག་མཚན་རྣམས་དགོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར། ། སངས་རྒྱས་བཙུན་མོ་སྦས་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བསྟན་པས་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་མ་དད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་མཐོང་བ་ཡིས་ཞེས་གཞན་ནོ། ། ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་མཐོང་བ་ལས་བསྟན་པའི། ། སོ་སོའི་འབྱིན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་དགོད་པར་བྱ། ། ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། དེའི་དབུས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་སྟེ་དབུས་ཀྱི་རེའུ་མིག་ལའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་ནི་རྩིབས་བརྒྱད་པ་དཀར་པོ་སྟེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིའོ། །

The four corners are those possessing the lines of the directions, such as the east. The corners [of the inner square] are so called because they possess two lines of the intermediate directions. The four gates are so named because they are located at the eighth parts of the maṇḍala. That four-cornered [maṇḍala] is completely surrounded by a vajra garland beautified by eight pillars, measuring half the size [of the maṇḍala]. This ritual procedure for the lines and so forth should be understood from what is taught in other tantras and from the Maṇḍalopāyikā of Bhadrapāda; here, what is the use of weaving a cloth when one already has a loom? Fearing excessive length, I have not written it here. For that very reason, it is said, "by seeing the ritual of the activity," meaning by means of the ritual taught in other tantras. As for the "mudrās," these refer to the placement of the hand symbols (cihna), but not the great mudrās (mahāmudrā), because it is said: "In order to benefit the non-Buddhists, the consorts of the Buddhas are concealed." By teaching that, those who lack learning might lose faith and disparage the Blessed One; therefore, it is said elsewhere, "by seeing the ritual of the activity." Others say: "One should arrange [the deities] with the individual extraction mantras taught in the ritual of the activity." "In its center" means in the center of the maṇḍala, specifically in the central square. "Vajra" refers to Akṣobhya. In the eastern direction, "the great" is the nature of the dharmadhātu. The "wheel" is a white eight-spoked wheel, belonging to Vairocana.

རྡོ་རྗེ་འབར་བས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་འབར་བས་སོ། ། འདི་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། རིན་ཆེན་ཆེན་པོ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཞེས་པ་ནི་ལྗང་གུ་ཆ་དགུ་པ་སྟེ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིའོ། ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་པདྨའོ། ། བྱང་གི་ལེ་ཚེ་ལ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་རལ་གྲི་ལྗང་གུའོ། ། མེ་རུ་སྤྱན་གྱི་དབུས་ན་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་ནི་སྤྱན་མའོ། ། བདེན་བྲལ་དུ་མཱ་མ་ཀཱིའི་རྡོ་རྗེ་སྔོན་པོ་རྩེ་ལྔ་པའོ། ། རིགས་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། ། རླུང་དུ་གོས་དཀར་མོའི་པདྨ་དམར་པོའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་རེའུ་མིག་ལ་སྒྲོལ་མའི་ཨུཏྤ་ལ་སེར་པོའོ། ། ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཟུར་དང་ཤར་གྱི་སྒོའི་ངོས་གཉིས་སུ་གོ་རིམ་ཅི་ལྟ་བར། མེ་ལོང་པི་ཝང་དུང་དང་ནི། ། དེ་བཞིན་སྣོད་དང་སྣ་ཚོགས་གོས། ། ཆོས་འབྱུང་བ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག། འཁོར་ལོའི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་མཚན་མ་དྲུག་པོ་རྣམས་གསུངས་སོ། ། ཤར་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་རྣམས་སུ་ཐོ་བ་སྔོན་པོ་དང་། དབྱིག་པ་དཀར་པོ་དང་། པདྨ་དམར་པོ་དང་། ཁ་གྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་སྔོན་པོ་རྣམས་ནི་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་རྟག་པ་བོར་བའི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལའོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁ་གྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་བཤད་པའི་དོན་དུ་རྡོ་རྗེ་འདི་ཡིན་ཏེ།

Because it is characterized by the blazing vajra, it is said to be "by the blazing vajra." This is also the specific attribute of all the hand symbols. "The great jewel in the southern direction" refers to the nine-faceted green [jewel] of Ratnasambhava. In the western direction is the lotus of Amitābha. In the northern square is the green sword of Amoghasiddhi. In the southeast, the one in the center of the eyes is Locanā, who is like a cloud. In the southwest is the blue five-pronged vajra of Māmakī. Her family is Akṣobhya, and she originates from him. In the northwest is the red lotus of Pāṇḍaravāsinī. In the northeast square is the yellow utpala of Tārā. Regarding the corners of the outer maṇḍala and the two sides of the eastern gate, in their proper order: "The mirror, the lute, the conch, and likewise the vessel, the multicolored garment, and the mudrā of the source of phenomena—these are the six. The Lord of the Wheel, the Vajra-holder," thus the six symbols are taught in the Explanatory Tantra. At the gates of the east and so forth, there are a blue hammer, a white staff, a red lotus, and a blue double-vajra, belonging to Yamāntaka and the others. For Yamāntaka and the others, as well as for the Tathāgatas such as Akṣobhya (excluding Vairocana), their symbols are upon sun maṇḍalas. The symbols of the remaining deities should be drawn upon moon maṇḍalas. For that very reason, this is the vajra intended to explain the double-vajra.

སྙིང་པོ་བརྟན་ཞིང་ཁོང་སྟོང་མེད། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེར་བརྗོད། ། ཅེས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁྱིལ་པ་ཡང་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ཡང་མཚན་མ་དེ་ཡིན་པས་གང་དེའི་ཁྲོ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་སོ། ། དེས་ན་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་རྗེ་གཉིས་དགོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། ། ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་བདག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། མཆོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྡུས་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་སྤྲོས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཉུང་བ་དང་ལྷག་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དུད་འགྲོ་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བརྟག། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅོ་ལྔ་པར་བཤད་པའི་བཙུན་མོ་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་ཉེ་བའི་ཡུལ་དུའོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་པའི་རིམ་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། དེ་ཞེས་པ་ནི། མཆོག་ཏུ་དད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཆེ། ། གཟུགས་བཟང་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དགའ། ། སྦྱོར་བ་གཅིག་གི་བྱ་བ་གོམས། ། དམ་ཚིག་དག་གི་དམ་ཚིག་ཅན། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་སྔགས་དང་ཆོ་ག་ཤེས། ། སྔགས་དང་རྒྱུད་ནི་ལེགས་པར་བསླབས། ། ཞེས་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། མཱ་མ་ཀཱི་ཞེས་ཏེ་དེ་དང་འདྲ་བའི་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་པོ། ། ཡོན་ཏན་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་གང་གི་སྐ་རགས་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །

"The essence is firm and without hollow interior; emptiness is called the vajra." Thus, because it is the nature of emptiness, and because the "swirling" refers to Amṛtakuṇḍalin, who is the very emblem of the Vajra-holder, he is specifically described as the "wrathful vajra." Therefore, the claim that both the crossed-vajra and the [single] vajra should be placed [there] is incorrect. "Completely clear" refers to the maṇḍala of the Lord of Mind, which is perfectly complete in all aspects. Regarding the phrase "offering" and so forth, these are spoken as an elaboration of the summarized words; since "sixteen years of age" is merely illustrative, one should also include those younger or older, for it is said: "One should thoroughly examine even among animals." The "consort" explained in the fifteenth [chapter] is a girl of the Hatred family; "in the midst of that" means in a location near her. "Consecrated" means she is consecrated by the consecration of the eyes and so forth through the four-limbed sequence. Regarding "she," the Explanatory Tantra states: "Supremely faithful and of great insight, beautiful in form and delighting in the practitioner, practiced in the activity of the single union, and possessing the samayas of the samayas." The sixteenth [chapter] also states: "Knowing the mudrās, mantras, and rituals, and having well studied the mantras and tantras." "Māmakī" refers to the insight of Akṣobhya’s own light, who is similar to her. "Qualities" refers to those whose girdle consists of the ten powers and so forth.

སྤྲོ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨོའི་ལྟེ་བ་ལ་གནས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་གནས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གཉིས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དེ་ནི་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གང་གི་བརྒྱན་པ་དེ་དག་གང་གིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བྱས་པ་སྟེ། རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རང་ཇི་ལྟ་བ་སྤྲོས་ཏེ་བསྟིམ་པར་བྱའོ། ། བཤང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། ། བཤང་གཅི་ཤ་ཁྲག་སེམས་བྱུང་གཞན། ། བ་ལང་ཁྱི་གླང་རྟ་མི་ལྔ། ། ཞེས་ཏེ་ཅི་ལྟར་སྲིད་པར་ཏེ། ། ཐ་མལ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས། ། དྲི་མ་ལྔ་རྣམས་སྣང་བ་ནི། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་བྱིན་བརླབ་ཕྱིར། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ཞེས་བྱ་བར་དྲན། ། སྦར་དང་བསྲེག་པ་ཉིད་དང་ནི། ། རྣམ་པར་བྱེད་དང་གཟུགས་གསལ་བ། ། སྔགས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ཡི་བདུད་རྩི་བཟང་། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བ་ནི། ། བར་སྣང་ལ་གནས་བསམ་པར་བྱ། ། ཨཱཿལས་བྱུང་བའི་པདྨ་ནི། ། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཨོཾ་གྱིས་མཚན་པའི་བདུད་རྩི་ལྔ། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་གཞུག་པར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་སྦྱོར་བས། ། འབར་བས་ཚིམ་བྱ་རྣལ་འབྱོར་པས། ། གསལ་བྱ་ཤེལ་གྱི་རྣམ་པར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་གཞན་དུ་འགྱུར། ། ཕྱོགས་བཅུ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ལས། ། མཚོན་ཆ་མཆོག་གིས་དྲངས་ནས་ནི། ། བདུད་རྩི་དེ་རུ་ཕབ་བྱས་ནས། ། བཟའ་བའི་སྦྱོར་བས་བཟའ་བར་བྱ། ། བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་གྲུབ་ཆོ་ག་ཡིས། ། དེ་བཞིན་དཔའ་བོ་ལྔ་རྣམས་བཟའ། ། ཡིག་གསུམ་ས་བོན་ལས་བསྐྱེད་བྱ། །

"Should be emanated" means abiding at the center of the lotus of the self-radiant insight. The "Buddha" is Akṣobhya, and the "abode" is the maṇḍala. It is "peaceful" because the two obscurations, along with their habitual tendencies, have been abandoned. That expanse of space is adorned by whichever sentient beings reside there; by means of that, they are made into perfect Buddhas. One should emanate [the deities] according to their own nature into the colored-powder maṇḍala and dissolve them into it. Regarding the passage beginning with "feces" and so forth: Feces, urine, flesh, blood, and other mental factors, The five: cow, dog, elephant, horse, and human— As they exist in the world, From the phenomena of the ordinary body, The appearance of the five impurities Is blessed by the five wisdoms; Therefore, they are known as the "five nectars." Through the application of the mantra body, By igniting, burning, Differentiating, and clarifying the form, The five nectars become the excellent nectar. That which arises from the vajra HŪṂ Should be visualized abiding in the sky. The lotus arising from ĀḤ Should be meditated upon below that. The five nectars marked with OṂ Should be placed in the center of that. Through the union of the vajra and lotus, The yogi should satisfy them with blazing light. They should be clarified in the manner of crystal, And the sun of wisdom becomes something else. From the world systems of the ten directions, Having drawn them in with the supreme weapon, And having caused that nectar to descend there, One should consume it through the application of eating. By the ritual of the siddhi to be accomplished, Likewise, one should consume the five heroes. They should be generated from the seed-syllables of the three letters.

གཞན་དུ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ཆོ་གས་གྲུབ་པའི་དངུལ་ཆུས་ཟངས་གསེར་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་གསུངས་སོ། ། མོས་པ་སྤྱད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་དག་པའི་དད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཀྱང་དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བཟའ་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་ཕྱུང་ནས་སྔགས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། ། གང་ཡང་རྒྱུད་རིག་འགའ་ཞིག་གིས། ། གསང་སྔགས་ཅུང་ཟད་བྱེད་གྱུར་པ། ། དེ་དག་གི་ནི་གཙོ་བོའི་མཐུ། ། དེ་བཤད་རིགས་པ་འཇུག་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་སོ། ། ཅི་སྟེ་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར། ། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་བསྡུས་ནས་བྱ། ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་བྱེད་གྱུར་ན། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པོ། ། སྔགས་པ་ཆེན་པོས་ལེགས་སྦས་པས། ། འབད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་བློ་ལྡན་གྱིས། ། ཞེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སོ། ། རྒྱུད་ཕྱི་མའི་རིམ་པས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ཐུན་མོང་ཅིག་ཤོས་དངོས་གྲུབ་ནི། ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་ཡིན། ། མཉེས་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་གཟིགས་པས་ཕས་བུའི་དོན་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ནི་སྙན་པ་ཆེན་པོའོ། །

"Otherwise, that very [state] will not be accomplished." Thus, according to the ritual of the Explanatory Tantra (Uttaratantra), it is taught that one should partake of that which has become the nectar of wisdom, in the manner of mercury turning copper into gold. Even a beginner abiding on the stage of conduct through aspiration, being endowed with pure faith following insight and possessing unerring yoga, should partake of the samaya substances to be consumed as the cooperative cause for the manifest enlightenment of the glorious Guhyasamāja. This is the very cause of the power of the mantra's activity and so forth. As stated in the Pramāṇavārttika: "Whatever slight activity of secret mantra is performed by those who know the tantras, it is due to the power of the Principal [Deity]; that is the logical way to explain it." "If it is not to be divided, one should perform everything in a perfectly condensed manner. If one were to do it that way, even a Buddha would not succeed. The great mantrin, having well-guarded [the secret], should meditate with diligent effort. This is the samaya of all Buddhas, for the wise one of wisdom," thus following the Advayavijaya. Furthermore, through the sequence of the Explanatory Tantra, one is blessed: "The common and the other [supreme] accomplishments are seen in this very life." "Pleasing" means that through great compassion, one perceives the welfare of others just as a father perceives the welfare of his son. The Buddhas and Bodhisattvas residing in the world systems of the ten directions are of great renown.

དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་དམ་ཚིག་མཆོག། གཟུགས་དང་ལང་ཚོ་ཡོན་ཏན་ལྡན། ། སྦྱོར་བྱས་སློབ་དཔོན་དེར་འདུག་ནས། ། ཡེ་ཤེས་དབབ་པས་རབ་ཏུ་བརྟག། རྡོ་རྗེས་པདྨ་ཁ་ཕྱེ་ལ། ། སངས་རྒྱས་རབ་སྣང་གཞུག་པར་བྱ། ། པདྨ་ལ་གནས་བསྟན་བྱ་སྟེ། ། རིགས་བདག་ལས་གནང་ཐོབ་པ་དང་། ། རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་རང་མིང་བརྗོད། ། འཁོར་ལོའི་སྦྱོར་བས་སྤྲོ་བར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་ཆུ་སྐྱེས་སྒྲས་སངས་རྒྱས། ། འཁོར་ལོའི་ནང་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ། བགེགས་རྣམས་བསལ་ལ་ཡང་དག་བསྲུང་། ། མཆོད་ཡོན་ཕུལ་ནས་ཡང་མཆོད་བྱ། ། ཡང་དག་བསྟོད་དེ་སྒོ་བས་སྒོར། ། ལས་རྣམས་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། མིག་དང་སྐུ་སོགས་བྱིན་བརླབས་ལ། ། དབང་བསྐུར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་བརྟག། དངོས་གྲུབ་བྱིན་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དོན། ། མཛོད་ཅིག་པར་ནི་གསོལ་བ་གདབ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་གྱི་ལེའུ་བཞི་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་མ་བརྗོད་ལ་དེ་མ་བླངས་ན་ཡང་དངོས་གྲུབ་མེད་དོ། ། གཏུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་དང་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་རྣམས་ཐེག་པ་གཞན་དང་རྒྱུད་གཞན་ལས་སྤངས་ཏེ་ཅི་དེ་རྣམས་ཀྱང་འདིར་སྐབས་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། རྒྱལ་བར་བྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་རྒྱལ་པོའོ། ། ཀུན་མཆོག་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། ། རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གནས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དེར་དབང་ཕྱུག་གོ། །

As it is said: Then, the supreme samaya of yoga, Endowed with form, youth, and qualities, Having joined [the consort], the master sits there; He should thoroughly examine [her] by invoking the descent of wisdom. Opening the lotus with the vajra, He should cause the radiant Buddhas to enter. Having shown [her] as abiding in the lotus, And having obtained permission from the Lord of the Family, He should utter his own name, the nature of the vajra, And emanate [the deities] through the yoga of the wheel. By the sound of the vajra and the water-born [lotus], The Buddhas are invited into the center of the wheel; Having cleared away obstacles, they are perfectly protected. Having offered the water for the feet, he should offer further worship. Having offered perfect praise, the gatekeepers [are placed] at the gates. Having performed the activities, he should accomplish [the practice]. Having blessed the eyes, the body, and so forth, He should examine the empowerment, offerings, and so on. To grant the accomplishments for the benefit of sentient beings, He should make the supplication: "Please act!" This is the fourth chapter of the Glorious Guhyasamāja-alaṃkāra. Regarding the word "then": if the samayas and vows are not mentioned and not taken, there will be no accomplishment. After fully understanding the conceptualizations of those to be trained—such as those who are fierce, those who commit the five crimes of immediate retribution, and others who commit great sins, and whether or not they are excluded from other vehicles and other tantras—[the text follows]. Because it conquers and illuminates, it is called "King." "Supreme of all" means it is preeminent over outsiders, those in training, and so forth. Because it gives birth to all the Victors, the "abode" is the maṇḍala, and therein [resides] the Sovereign.

སྤྱོད་པ་ཀུན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་ལམ་ལ་གནས་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ནི་བསེ་རུ་དང་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་དོན་ནི་དགོས་པའོ། ། སྟོན་པའི་གནས་སྐབས་ན་གང་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ན་དོན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་ཆེ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད། ། ཅེས་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེ་སྡང་ཆེ། ། ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་དགྲ་ཆེ་བ། ། ཞེས་པས་ཞེ་སྡང་ཡང་ཡིན་ནོ། ། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་གཏི་མུག་ཆེ། ། གཏི་མུག་བློ་སྟེ་གཏི་མུག་སེལ། ། ཞེས་པས་གཏི་མུག་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེའི་རང་བཞིན་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རིགས་ནི་རྟགས་ངེས་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རིགས་མི་གནས་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་དང་དེའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཆོག་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་དངོས་གྲུབ་སྟེ་ཐུན་མོང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་སོ། ། ཐེག་པའི་མཆོག་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའོ། །

All conduct consists of the ten types of virtuous qualities, such as generosity and so forth, which abide on the path. The supreme dharma consists of the ten powers and so forth, which are uncommon to the rhinoceros-like pratyekabuddhas and śrāvakas, and which abide in the result; this is the purpose. In the context of the Teacher, that which is to be expressed is what is taught, which is the nature of the characteristics of mantra conduct. Because one strives for the non-conceptual, it is the "purpose"; it is the non-dual wisdom of the nature of insight and method, the stainless aspect of great bliss. From that arise: "The great offering, great passion, which brings joy to all sentient beings"—thus it is also passion. "The great offering, great hatred, the great enemy of all afflictions"—thus it is also hatred. "The great offering, great delusion, the intellect of delusion that clears away delusion"—thus it is also delusion. Their natures are Amitābha, Akṣobhya, and Vairocana, who are the essence of insight and compassion. The "family" is not a fixed signifier, for even in the world, family is not fixed; rather, they follow the nature of the discerning wisdom and so forth. These and the yogins of those families accomplish [realization] in their own and others' continuums. Because they accomplish the supreme nature of great bliss, they are "siddhis," both common and otherwise. The supreme vehicle is the essence of the path of the glorious Guhyasamāja.

གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལས་མཆོག་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་པ་ཞེས་ཁ་བསྐང་བར་བྱའོ། ། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ལེའུ་གསུམ་པའི་མཐར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མས་བཤད་དོ། ། ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ལས་དམན་པ་དང་བར་མ་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ལས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ནི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་ལམ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ་གདུལ་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནཱི་ཐ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་དམན་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། ། གཏུམ་པོ་སྨྱིག་མ་མཁན་ལ་སོགས། ། གྲུབ་འགྱུར་ཉིད་ཅེས་ཏེ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་མཆོག་ལ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་གོང་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་མོ། ། དེ་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལམ་འདི་ལའོ། ། ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལས་བཀག་པ་སྐྱེ་བ་དང་ལས་དམན་པ་དང་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པས་ཀྱང་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་རིམ་པས་འདིར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། གསོད་པ་ཉིད་དོན་ཏེ་དགོས་པའོ། ། དེས་ན་དོན་ནི་གསོན་པ་ལ་ཕན་པའི་སེམས་པ་སྟེ་ཡང་ཞེས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། ། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་མ་དང་ཕ་གསོད་པ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་པ་དང་།

Because there is nothing superior to this, it is "unsurpassed" (anuttara); the word "relying upon" (āśrita) should be supplied. It has been explained at the end of the third chapter, through the valid cognition (pramāṇa) that establishes omniscience, that there is not even the slightest existence of castes such as Brahmins and so forth. Inferior, middling, and superior births arise from the power of karma alone and are merely conventional; therefore, the accomplishment of siddhi is not achieved through the power of caste. Rather, it is through the power of hearing, reflecting, and meditating upon the path as it truly is. This is explained in other contexts according to the nature of those to be trained, and not by way of a fixed determination of caste and so forth. For this reason it was said: "Even those such as Nītha, though of inferior birth, [attained it] through renunciation and so forth, having heard [the teachings]." "Cruel ones, bamboo-workers, and so forth, will certainly achieve accomplishment"—the word "certainly" (eva) has the sense of a restrictive emphasis. If one asks, "Upon what do they rely?" it is said: "Upon the supreme." That which is superior to the worldly, the Śrāvakas, and the Pratyekabuddhas is the Mahāyāna. That is the path of the Bodhisattva together with its fruit. Furthermore, it is this very path of the unsurpassed Śrī Guhyasamāja. The word "certainly" (eva) is used because, as prohibited in the Kriyā and other tantras, even those of inferior birth or those who commit great sins are to be accepted here through the sequence of purifying their misdeeds. "Killing" is the purpose or the objective. Therefore, the purpose is the intention to benefit the living; the word "also" (api) connects to what will be explained later. [This includes] killing an Arhat, one's mother, or one's father, and causing a schism in the Saṅgha.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ལྔ་པོ་ནི་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ལ་བར་བཅད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མཚམས་མེད་པ་སྟེ་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་ལས་རྣམས་གང་རྣམས་ཀྱིས་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལམ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཆོག་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་གནས་ཏེ་ཡོད་པའོ། ། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་གོམས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ནུས་པས་སེམས་པ་རྣམས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས། ། དམ་ཚིག་ང་ཡིས་རྗེས་སུ་བསྟན། ། ཞེས་བརྗོད་པས་སོ། ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཡང་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་བཅོས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་ནས་སློབ་དཔོན་སྨོད་པ་དག། བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། སློབ་དཔོན་སྨོད་པ་ཡང་ཕས་ཕམ་པ་དང་པོའི་ལྟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་དང་འདྲ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་ཡོད། གང་གིས་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སླར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བླ་མ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱོར་བའི་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གཟུང་བར་བྱ། ། གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་སོགས་སྡོམ། ། ཞེས་པས་ལྟུང་བ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཆོ་གས་ཕྱིར་བཅོས་པ་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྣོད་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་སྙིང་ནས་ཞེས་སྨྲས་སོ། ། བླ་མ་མཉེས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །

It is also the case that drawing blood from a Tathāgata with malicious intent is one of the five deeds of immediate retribution (ānantarya), because there is no possibility of interruption in one’s rebirth in hell immediately after death. These are the sinful actions. All those who have committed such great sins and other great sinful deeds may nevertheless abide in this path of the glorious Guhyasamāja, the supreme Mahāyāna, by following the stages such as relying upon a spiritual friend (kalyāṇamitra). They are those whose minds are highly capable through the cultivation of compassion and insight. As it is said: "Those who possess insight and skillful means, I have taught the samaya to them." Both the preceding and subsequent passages should be understood in this context. If one asks, "Even if one possesses all qualities, who is beyond remedy?" it is said: "Those who disparage the master from the heart, Even if they practice, they will not achieve accomplishment." Disparaging the master is the first downfall of defeat (pārājika). For those who possess such a fault, it is like the cutting off of the head of a tāla tree; how could there be any opportunity for the sprouts of the roots of virtue to grow? How could they achieve the common and supreme accomplishments (siddhi) that are preceded by that? If, however, they should again make offerings to the guru according to their means and perform the ritual for restoring downfalls—reciting: "One should uphold the bodhicitta, the vows such as the three refuges, and so forth"—then at that time, they will become vessels for accomplishment. Thus it is said, "from the heart." "By pleasing the guru, accomplishment will be achieved."

གཞན་དུ་མིན་ཞེས་ཐུབ་པས་གསུངས། ། ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པས་ཐུན་མོང་དང་ཅིག་ཤོས་གྲུབ་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་གང་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། ། བདག་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བགྱི་བ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ། ཇི་ལྟར་དུས་གསུམ་མགོན་པོ་ཡིས། ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་ངེས་མཛད་ལྟར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བླ་ན་མེད། ། དམ་པ་བདག་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ། ། སྡོམ་པ་ཡི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ། ། བརྟན་པར་བདག་གིས་གཟུང་བར་བགྱི། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་བླ་མེད་མཆོག། སྡོམ་པ་སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་སྐྱེས། ། དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་བརྩོམ་པར་བགྱི། ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཟུང་བར་བགྱི། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཆེན་ལ། ། སློབ་དཔོན་དག་ཀྱང་གཟུང་བར་བགྱི། ། ཉིན་རེ་ཉིན་རེ་ལན་དྲུག་ཏུ། ། སྦྱིན་པ་རྣམ་བཞི་སྦྱིན་པར་བགྱི། ། རིན་ཆེན་རིགས་མཆོག་ཆེན་པོ་ལ། ། དམ་ཚིག་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིས། ། ཕྱི་དང་གསང་དང་ཐེག་པ་གསུམ། ། དམ་ཚིག་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི། ། པདྨ་ཆེན་པོའི་རིགས་དག་ལ། ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བ། ། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ལྡན། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཟུང་བར་བགྱི། །

"The Sage has said, 'Not otherwise,'" because it is so stated. Thus, by abiding in the samaya and vows, the common and the other [supreme] accomplishments are achieved, but not otherwise. Therefore, from the words "Sentient beings..." up to "whatever," the practice of the samaya of protection is taught: "Endowed with compassion and insight, may all Buddhas and Bodhisattvas please turn their attention toward me. I, who am called [name], from this time forth until I reach the heart of enlightenment, just as the Protectors of the three times have firmly resolved upon enlightenment, I shall generate the supreme, unsurpassed bodhicitta. I shall firmly uphold the three types of ethical discipline: the discipline of restraint, the discipline of gathering virtuous dharmas, and the discipline of acting for the benefit of sentient beings. The Buddha, the Dharma, and the Sangha—the Three Jewels, the unsurpassed supreme—this vow born of the Buddha-yoga, I shall undertake from this day forward. The vajra, the bell, and the mudrā, I shall also uphold through that very reality. In the great family of the great vajra, I shall also uphold the masters. Six times every single day, I shall practice the four kinds of generosity. In the great, supreme family of the jewel, with delightful samaya, I shall fully uphold the outer, secret, and the three vehicles. In the pure family of the great lotus, that which arises from great enlightenment, possessing all the vows perfectly, I shall uphold through that very reality."

མཆོད་པའི་ལས་ནི་ཅི་ནུས་པ། ། ལས་ཀྱི་རིགས་ནི་ཆེན་པོ་ལ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བླ་མེད་པ། ། དམ་པ་བདག་གིས་བསྐྱེད་པར་བགྱི། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར། ། སྡོམ་པ་མ་ལུས་གཟུང་བར་བགྱི། ། མ་བསྒྲལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བར་བགྱི། ། མ་གྲོལ་བ་རྣམས་བདག་གིས་དགྲོལ། ། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་དབུགས་དབྱུང་སྟེ། ། མྱ་ངན་འདས་ལ་སེམས་ཅན་དགོད། ། ཅེས་པས་ཐུན་མོང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། ། མ་དད་སྨྲ་བའི་སེམས་ཅན་དང་། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྨོད་པ་དང་། ། གདུག་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་། ། ལས་འདིས་བསྐུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཚིག་གིས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུའི་ལས་ལ་ཞུགས་པའི་སྡང་བ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་དཔག་ནས་སྙིང་རྗེའི་དབང་དུ་སོང་བའི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པའི་ཆེད་དང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞག་པའི་དོན་དུ་ཡང་དེ་འདྲ་བའི་ཐབས་གཞན་མ་མཐོང་བས་དགུ་པར་བཤད་པའི་ཚོགས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་དེ་དག་དམ་ཚིག་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྣང་བ་དང་སོ་སོར་སྣང་བ་ཐོབ་པ། ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་བྱ་བས་ཉི་མ་སོ་སོར་ཐུན་མཚམས་བཞིར་རང་གོམས་པའི་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཐུན་མཚམས་བར་མ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། བཤང་གཅི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། ། བཤང་གཅི་ཤ་ཁྲག་རིགས་བྱུང་གཞན། །

To the great family of activity, I shall perform the act of offering as much as I am able. I shall generate the supreme, unsurpassed bodhicitta. For the sake of all sentient beings, I shall uphold the vows without exception. I shall deliver those not delivered; I shall liberate those not liberated; I shall give breath to those who have not found breath, and I shall establish sentient beings in nirvāṇa. By saying this, the common vows are taken, which constitutes the preliminary prayer. Regarding the verse: "Sentient beings who speak without faith, those who revile the Vajra Master, and other malicious beings—these are to be impelled by this activity," the thirteenth line refers to those who are hostile and engaged in the karmic actions that lead to the lower realms such as the hells. Having inferred the future sufferings of the hells and so forth that will befall them, one is unable to remain indifferent due to the power of compassion. Therefore, in order to turn them away from the causes of suffering and to establish them in unsurpassed enlightenment, and seeing no other such means, one should practice during the intermediate session of the four daily sessions. Possessing the three meditative stabilizations (samādhi) of one's own familiarity without omission, and possessing the yoga of the assembly of Akṣobhya and the others as explained in the ninth chapter, one should act to bring them into the samaya by means of the activities of practice, such as the union and separation of the "joined mouths" (kha sbyar dbye ba), which result in the attainment of the appearance of the Tathāgatas and their individual manifestations. Regarding the passage beginning with "feces and urine": "Feces, urine, flesh, blood, and others born of the families..."

བ་ལང་ཁྱི་གླང་རྟ་མི་ལྔ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ཆོ་གས་བཟའ་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གཉིས་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ། དམ་ཚིག་གསང་བ་བསྒྲག་པར་བྱ། ། སྲོག་ཆགས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་བཙུན་མོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་སོ། ། དམ་ཚིག་རྣམ་བཞི་བསྲུང་བར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་འོད། ། ཅེས་པ་ནས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་རྨད་བྱུང་བ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བརྟན་པ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བྱ། ། གང་ཞིག་དམ་ཚིག་འདི་སྲུང་བ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འོད་ཆེན་པོ། ། དེ་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གྱུར་པ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་འགྱུར། ། ཞེས་བཅུ་བདུན་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱ་བར། ། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་གྱུར་པ། ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དོན། ། འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་དག་པར་བྱེད། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་ཕྱིར་དང་། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གསོད་བྱེད་པ། ། དེ་ནི་སྡིག་པས་གོས་མ་ཡིན། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་དོན་དུ། ། སངས་རྒྱས་དགོངས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། གཞན་གྱི་ནོར་རྣམས་འཕྲོག་པ་ནི། ། དེ་ནི་སྡིག་པས་གོས་མ་ཡིན། ། འདོད་ཆགས་དང་མཚུངས་བདེ་བ་མེད། ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་སྟེར་བྱེད་པ། ། སེམས་ཅན་དོན་དུ་གཞན་བུད་མེད། ། བསྟེན་ན་བསོད་ནམས་འཐོབ་པར་འགྱུར། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་དོན་དུ། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། ། ལས་ནི་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་ཉིད། །

"Ox, dog, elephant, horse, and human—these five," as stated in the ritual of the Explanatory Tantra, symbolize the two types of samaya to be consumed. Thus, it is taught by all the Buddhas: "The secret samaya should be proclaimed," from the words "living beings" up to "consorts," from the sixteenth chapter. "The four samayas should be guarded," from "the light of the ocean of Buddha-wisdom" up to "the vajras of body, speech, and mind." "The great and marvelous samaya, the stability of all Buddhas, is to be guarded by the Vajra-holders. Whoever guards this samaya becomes Vajrasattva of great light; having become his body, speech, and mind, one becomes a Buddha immediately." This is because these are the words of the seventeenth chapter. Likewise, from the Glorious Compendium of Suchness: "In whatever way disciples are to be tamed, and in whatever way sentient beings are by nature, in that very way, for the sake of sentient beings, one purifies them through passion and so forth. For the benefit of all sentient beings and for the sake of the Buddha's teaching, killing all sentient beings does not stain one with sin. For the benefit of all sentient beings, through the application of the Buddhas' intention, stealing the wealth of others does not stain one with sin. There is no bliss equal to passion; by offering it to the Victors and relying on the wives of others for the sake of sentient beings, one will obtain merit. For the benefit of all sentient beings and for the sake of the Buddha's teaching, all actions whatsoever should be performed."

བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་སྨོས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཟང་པོ་ཞབས་ཀྱིས། ། དམ་ཚིག་བསྲུང་བའི་བདག་པོ་ཡིན། ། རྟག་ཏུ་སྡོམ་པ་བསྐྱང་བར་བྱ། ། ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་རྣམ་ལྔ་བཟའ། ། དམ་ཚིག་གཞན་ཡང་བསྲུང་བར་བྱ། ། དཀོན་མཆོག་གནོད་གཞོམ་བུད་མེད་ཀུན། ། གཞན་རྫས་ལེན་པ་རྫུན་གྱི་ཚིག། འདི་དག་ཆོ་ག་བཞིན་བསྲུང་བ། ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལའང་གང་བཤད་པའོ། ། ལམ་མ་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྟན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེའི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གསུངས་པ། ཡང་དག་རྟོག་ལས་བྱང་སེམས་རྣམས། ། དགེ་བའམ་ཡང་ན་མི་དགེ་བ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་སྟེ། ། གང་ལས་དེ་རྣམས་ཡིད་དབང་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། འབྲས་བུ་བསྐལ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པར་ནུས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་རིགས་ཏེ་དེའི་འབྲས་བུ་དེ་མ་ཐག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་མི་སྒྲིན་པའི་ཕྱིར་དང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་དགག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་དང་། ། གཉིས་པོས་ཀྱང་ནི་མི་གནོད་པ། །

"Great merit will be generated," it is said. For that very reason, Bhadrapāda stated: "The master of the samaya, one should always maintain the vows. One should consume the five meats and the five nectars. Other samayas should also be observed: Harming or destroying the Three Jewels, all women, Taking the property of others, and lying words— To observe these according to the ritual is what is explained Even in the Yoga Tantras." If one asks, "How can this which is not the path become the samaya of the path to perfectly complete enlightenment?" It is because, for one who possesses compassion and insight and is single-mindedly steadfast in the welfare of others, that which is unerring is the very cooperative cause for their unsurpassed enlightenment. As it is said: "From right intention, for Bodhisattvas, Whether virtuous or non-virtuous, All of these are virtuous, For by them, their minds are mastered." If it is argued that the cooperative cause is not established because the result must be understood through positive and negative concomitance over kalpas, then since generosity and so forth would also not be established, it would follow that one would not engage in them either. Furthermore, it is reasonable to have doubt regarding the capacity of things like generosity—which are the nature of entities—to attain higher realms, liberation, and so on, because their results are not immediate, they are not certain, and they are not perceived. For that very reason, in order to refute this [doubt]: "By both direct perception and inference, It is not contradicted."

འདི་ཡི་མཐོང་དང་མ་མཐོང་ལ། ། དེ་དོན་དེ་ལ་མི་སླུ་ཡིན། ། བླང་དང་དོར་བའི་དེ་ཉིད་ལ། ། ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན། ། གཙོ་བོའི་དོན་ལ་མི་སླུ་ཕྱིར། ། གཞན་དུའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། ། འདི་ནི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་དོ། ། གང་ཡང་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ཉིད་ལ་གོམས་པས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ནུས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ། ། གྱུར་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པ་མེད། ། མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་འབྲས་ལ་རྨོངས། ། དེ་མ་ཐག་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། ། ངེས་མིན་སྒྲིན་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ནི། ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཐོང་ཉིད་ལ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བྱེད། ། ཅེ་ན་འདི་ནི་མཚུངས་ཏེ་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྣོད་ཅེས་ཏེ་རུང་བའོ། ། དེ་རྣམས་དམ་ཚིག་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཐུན་མོང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ལ་ཡིན་ལ་གཞན་དམ་ཚིག་ལ་སྡང་བ་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། སྙིང་པོ་ཞབས་འདི་ལྟར་འཆད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ངེས་པར་སྒྲུབ་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། ། གང་རྣམས་དེ་སྲིད་དུ་སྤོང་བས་འཇིགས་པ་དེ་རྣམས་མ་སྤྱད་ན་ཉམས་དགའ་བའི་ཚིག་ཐོས་ནས།

Regarding what is seen and what is not seen, that object is non-deceptive. Regarding the reality of what is to be adopted and abandoned, all is thoroughly ascertained. Because it is non-deceptive regarding the primary object, it is an inference in other respects as well; this is called an inference based on scripture. Furthermore, for those of great intelligence who have become habituated to the suchness of things as they actually are, there is indeed the capacity to ascertain all things simply by seeing the phenomena of generosity and so forth. As stated in the Pramāṇavārttika: "Although capacity is the nature of things, It is not immediately apparent; Because it is not seen, one is deluded regarding the result. Because it is not immediate, It is not certain, due to a lack of skill. To reverse that very [delusion], Inference is expressed. For those of great intelligence, Upon seeing [the cause], they ascertain all aspects." If one asks, "Is this not the same [as the previous point]?"—it is indeed similar, for [the recipient] is a cooperative condition for accomplishing the samayas, vows, and so forth. For that very reason it is said: "A vessel," meaning one who is suitable. They possess the collection of causes for accomplishing the samayas and so forth; they are the objects for accomplishing both common and uncommon siddhis, but not for others who are hostile to or indifferent toward the samayas. The master Garbhapāda explains it thus: it connects with the statement, "One who takes life will certainly become a vessel for accomplishment." Those who are afraid of abandoning [harmful acts] for that long, upon hearing the words of delight if they do not practice [the samayas]...

གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་གནང་བས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། དེས་ན་དེ་རྣམས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་སྲོག་གཅོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་ཡང་བརྗོད་པ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསླབ་པ་ལ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་དེ་རྣམས་ངན་སོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་པས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་ཕྱོགས་པ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་བཞུགས་པར་རིགས་སོ། ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱང་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་བསྒོམ་པ་ཡང་བག་ཆགས་བཞག་པའི་ཕྱིར་རིགས་སོ་ཞེས་སོ། ། འདི་ལྟར་བསྒྲལ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སླར་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་བདག་མེད་པར་བྱེད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། ། འདི་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་ནི་མ་སྐྱེས་དང་། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་ཡིན། ། བྱང་ཆུབ་མེད་ཅིང་མངོན་རྟོགས་མེད། ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་བསྟན་པ། ། ཞེས་པས། དོན་མཐའ་དག་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི་རྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །

By merely taking refuge in the Three Jewels and generating the mind of awakening (bodhicitta), even those who have engaged in killing and so forth are led to enter the maṇḍala through the permission and instruction of the Blessed One. Therefore, the causes for their entry are stated as "sentient beings who kill" and so forth. In the Root Tantra it is also said: "Some sentient beings are terrified and afraid of training in the maṇḍalas of the families of all the Tathāgatas. For those who are thus inclined toward the maṇḍalas of the lower realms, it is appropriate that they enter this very Great Maṇḍala. Even those who do not engage in virtue in any way are fit to take refuge in the Three Jewels, generate the mind of awakening, and meditate upon it, in order to establish the latent predispositions (vāsanā)." Thus, for the sake of liberation, those who abide in the authentic state should rely upon [the practices] such as killing, because these are transformed into something else for the purpose of entering Great Awakening. In that regard, the Wisdom Vajra renders the entire realm of sentient beings selfless, for the sake of attaining the meditative absorption (samādhi) of emptiness. This is "killing." As it is said: "All phenomena are unborn and naturally luminous; there is no awakening and no realization—this is the teaching on the way of awakening." Thus, teaching that all objects are non-existent is "lying."

སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གྲུབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲོག་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྫས་འཕྲོག་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པ་རིག་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་དང་སྦྱོར་བར་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ནི་འདོད་པས་མཉེས་པའོ། ། དོན་འདི་ཉིད་ལེའུ་དགུ་པ་ལས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། ། སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་རབ་བསྒོམས་ནས། ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། འོད་འཕྲོ་མང་པོ་འབར་བ་དང་། ། འོད་ཟེར་སྣ་ལྔས་རབ་ཏུ་གང་། ། དུས་གསུམ་འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། ། བསྒོམས་ནས་རྡོ་རྗེས་ཕྱེ་མར་བྱ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ནི། ། རྡོ་རྗེས་ཕྱིར་བྱས་ཉམས་གྱུར་པ། ། བསམ་གཏན་མཆོག་ནི་བསྒོམས་ནས་ནི། ། ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱེད། ། རྡོ་རྗེ་གསང་བ་འདི་ཡིས་ནི། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གསད་པར་བྱ། ། མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། ། ཞིང་དུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སྐྱེ། ། འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གོ། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རབ་བསྒོམས་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྣམ་བསྒོམ་བྱ། ། རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་རབ་ཏུ་བརྟག། ནོར་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་པར་ནི། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ནོར་གྱི་རྒྱ་མཚོས་གང་བ་ནི། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདྲ་བར་འགྱུར། །

By meditating on all realms of sentient beings as the accomplishment of the vajra body, speech, and mind, the seizing of the minds and mental factors of the entire realm of sentient beings without exception throughout the three realms is the "seizing of the property of others." Constantly meditating on union with the goddesses of knowledge, equal in number to the atoms of all world systems without exception, is "pleasing through desire." This very point is stated in the ninth chapter: "Abiding in the center of the expanse of space, one should meditate on the maṇḍala of the Buddha. Having thoroughly meditated on Vajra Akṣobhya, one should meditate on Vajrapāṇi. Blazing with many rays of light and completely filled with five-colored light rays, one should meditate on the Buddhas appearing in the three times and grind them to powder with the vajra. The enjoyments of body, speech, and mind, having been turned back by the vajra and thus destroyed, one attains the siddhi of the mind by meditating on the supreme meditative concentration. By means of this vajra secret, all sentient beings are to be slain. In the buddha-field of the Buddha Akṣobhya, the sons of the Victorious One are born. This is the samaya of the Hatred family. Abiding in the center of the expanse of space, one should meditate on the vajra maṇḍala. Having thoroughly meditated on Vairocana, one should meditate on all the Buddhas. Through the union of all jewels, one should clearly visualize the form of the Buddha. One should meditate on the seizing of all wealth by means of the three vajras. Filled with an ocean of wealth, one becomes like a wish-fulfilling gem."

སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྲས་རྣམས་ཀྱང་། ། ཐུབ་པའི་སྐྱེས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ནི་གཏི་མུག་གི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དམར་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཚེ་དཔག་མེད་པ་བསྒོམས་ནས་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་གང་བར་བྱ། ། བཙུན་མོའི་རྣམ་པ་དང་སྦྱོར་བ། ། ཐམས་ཅད་འདི་རུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པ། ། སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་དོན་ཡོད་རབ་བསྒོམས་ནས། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཐམས་ཅད་གཟུགས་སུ་རབ་བསྒོམས་ཏེ། ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་གི་རྫུན་སྨྲ་བས། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སླུ་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གནས། ། དམ་ཚིག་འགུགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་ཚིག་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་འཆོལ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས། རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཤང་གཅི་ཟས་སུ་ཟ་བ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ནི་དངོས་གྲུབ་སྟེ་འགྲུབ་བོ། ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་རྣམས་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཟོས་པས་སྔགས་མངོན་པར་བཏབ་པས་འགྲུབ་པར་བརྗོད་དེ། དེ་རྣམས་འདིར་བརྗོད་པའི་སྔགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་མཐུས་བཤང་གཅི་ལ་སྔགས་ཏེ། བཟའ་བར་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་གཞུག་པར་བྱ་བའི་རྒྱུས་སོ། ། དེ་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་གོ། །

Even the sons of all the buddhas will become supreme sages. This is the samaya of the family of delusion. Abiding in the center of the expanse of space, one should meditate on a red maṇḍala. Having meditated on Amitāyus, one should fill it with all the buddhas. One should meditate on all of them here in union with the form of a consort. This is the samaya of the family of passion. Abiding in the center of the expanse of space, one should meditate on the maṇḍala of the buddhas. Having thoroughly meditated on Amoghasiddhi, one should meditate on all the buddhas. Having thoroughly meditated on all things as forms, by speaking false words of vajra speech, one deceives all the buddhas and likewise the state of all the Victors. This is the suchness of the samaya of the family of summoning samayas. This was spoken for the sake of purifying those who have entered the tantras of the ḍākinīs and the miscellaneous [tantras]. "Eating excrement and urine as food" refers to one's own practice; by that, the desired goal, which is the siddhi, is accomplished. Those who possess that are so described. Thus, it is said that by eating what is not to be eaten, one achieves accomplishment through the application of mantras. Here, by the power of the vajra body, speech, and mind of all the Tathāgatas, one applies the mantra to the excrement and urine, and joins them to what is to be eaten—that is, the cause for their entry. By giving that application, one enters into the realization of body, speech, and mind.

ཁྱབ་འཇུག་པའི་རྒྱུད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་མ་དང་སྲིང་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བ་ལ་མ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཏེ། གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པས་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་དང་རྗེས་སུ་གནང་བ་བྱིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་བག་ཆགས་བཞག་པ་ལ་གཞུག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། ། ཕྱི་ནས་གཞུག་པའི་རྒྱུར་བཞག་པ་རྣམས་ལ། མ་ནི་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། སྲིང་མོ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྙེམས་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟློས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བུ་མོ་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་བསྒོམས་པས་ཡང་དག་པར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ལས། སྒྲུབ་པ་པོས་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་རྒྱ་ཆེན་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་སོ། ། ཁྱབ་བདག་སངས་རྒྱས་ཡུལ་ལ་ནི། ། འདོད་སྤྱོད་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། ཞེས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པས་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྔར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བློ་ལྡན་པར། ། ཞེས་སོ། ། མ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བློ་ཅན་ཞེས་པའི་མཐའ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དང་། རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།

In order to purify those who take great delight in the Vaiṣṇava tantras, it is taught [in the passage] beginning with "mother and sister" and so forth. These are those who have not yet turned toward renunciation; however, by first taking refuge in the Three Jewels and then meditating on bodhicitta, the recitation of mantras and the granting of permission serve as the causes for entering into the planting of the latencies for great enlightenment. For those who have been established as the causes for entry, "mother" refers to Locanā and the others, and "sister" refers to Vajragarvā and the others, for the yogins of Vajrasattva and so forth. For the practitioners of the Tathāgata [family], that very [consort] is the supreme daughter. By meditating on these as being of the nature of the Perfection of Wisdom, through the application of authentic meditation, the practitioner should desire them, and thus the vast siddhis will be attained. This was taught for the purpose of introducing [the practitioner]. It is said: "The All-Pervading Lord, in the sphere of the Buddhas, is not defiled by the enjoyment of desires." Thus, by meditating on them as being like an illusion, one should desire them; in the manner previously described, they become non-conceptual wisdom. Because of that, the yogin becomes a Buddha, as it is said: "That becomes Buddhahood itself, for one possessing non-conceptual intellect." The section from "mother and" up to "possessing intellect" teaches the characteristics of the vow of the wisdom-knowledge empowerment and the vidyā-vow.

དེ་ལ་འདི་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྡོམ་པ་འདིས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་སོ། ། སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་མཐའ་ཡས་པ། ། མ་དང་ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ། སྡོམ་པ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། ། ཞེས་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་ཚིག་གིས་སོ། ། མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་ལེགས་པར་བསླབས་པ་ཞེས་པ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་དད་ལྡན་ཤེས་རབ་ཆེ། ། གཟུགས་བཟང་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དགའ། ། བྱ་བ་གཅིག་ལ་སྦྱངས་གྱུར་པ། ། དམ་ཚིག་ལྡན་པའི་དམ་ཚིག་ཅན། ། ཞེས་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ལ་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་ངོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། ཇི་ལྟར་འདི་འདྲ་བའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་རང་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས། མཁས་པས་སངས་རྒྱས་སྤྲིན་རྣམས་སྤྲོ། ། ཞེས་བདུན་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་ཐབས་རྣམ་པ་མང་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྙིང་རྗེས་བཞག་པར་འདོད་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་དེས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ན་གནས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། ། དོན་དམ་པར་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་གསུམ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་ནུ་རཱ་ག་ཎ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ།

Regarding this, it begins with the passage: "This is the awareness-discipline of the vajra body, speech, and mind," and continues with: "By this vow, it is taught," from the sixteenth chapter. It begins with: "The realms of sentient beings are infinite, like mothers," and continues with: "This vow is most wonderful," from the words of the seventeenth chapter. Furthermore, the phrase "mothers and so forth, well-trained in mantra and tantra" refers to the awareness-discipline. The characteristics described for the wisdom-knowledge empowerment are: "Possessing great faith and great insight, beautiful in form, delighting in the practitioner, trained in a single activity, and possessing the samaya of those who hold the samaya." Others say that in that very context, the cultivation of insight and compassion is to be understood as what is renowned in the world. If one asks, "What is this kind of vow?" it is as stated in the seventh chapter: "From the pores of one's own body, the wise emanate clouds of Buddhas." Through this ritual and many such methods, one who desires to establish all sentient beings in unsurpassed enlightenment through compassion should cause the Sugatas to be filled with passion. Thus, on the conventional level, one satisfies the maṇḍalas of all the Tathāgatas residing within the individual subtle particles of one who is highly practiced in insight and method, by means of the offering of great bliss. On the ultimate level, because all phenomena are not perceived as having the three extremes due to the single taste of non-dual suchness, one recites: oṃ sarvatathāgatānurāgaṇavajrasvabhāvātmako ’ham.

ཞེས་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་འཇུག་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གེགས་བྱེད་པས་ན་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཕྱིར། ། འབྲེལ་པ་རྟོགས་པས་བྱས་པ་ཡིན། ། ཇི་ལྟར་ཡོད་གཞན་རག་ལུས་པ། ། རྫས་ནི་གཞན་གྱིས་འབྲེལ་པར་འགྱུར། ། གྲུབ་ཕྱིར་གཞན་ལ་རག་མ་ལས། ། ཡིན་ནའང་འབྲས་ཡིན་རང་རྒྱུ་ལས། ། རྟོག་པ་ཡིས་ནི་འབྲེལ་བྱེད་པ། ། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཅུང་ཟད་མེད། ། ཅེས་སོ། ། འབྲེལ་པ་གཞན་དབང་ཉིད་ཡིན་ན། ། གྲུབ་ན་ཅི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཡིན། ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། དེ་ཉིད་དུ་ན་འབྲེལ་པ་མེད། ། ཅེས་འབྲེལ་པ་བརྟག་པ་ལས་སོ། ། གཞན་ཡང་། མ་ལ་སོགས་པ་ངེས་མེད་དེས། ། ཚད་མ་ཡིས་ནི་མ་གྲུབ་ཕྱིར། ། ཉེར་བསྟན་པ་ཡིས་འགྲུབ་ཅེ་ན། ། མ་ཡིན་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། ། ཕྱི་རོལ་དོན་དང་སྒྲ་ལ་ནི། ། འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡི་ཕྱིར། ། ཉེས་ཟད་ཀྱིས་བསྟན་ཚད་ཞེ་ན། ། མ་ཡིན་ཉེས་ཟད་རྟོགས་དཀའི་ཕྱིར། ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། ། འབྲས་མིན་སྨྲ་བ་པོ་ཡི་ཚིག། དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་གྱུར་པ་ཡིན། ། མ་འཁྲུལ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། ལུང་རྣམས་དང་ནི་དངོས་པོ་ཡང་། ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ཅུང་ཟད་མེད། ། རྟོགས་པ་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པ། །

By this, through the very abandonment of the various conceptual constructions such as attachment and so forth, insight is also non-erroneous. This is because it is the path to unsurpassed enlightenment, the nirvāṇa of non-abiding. Since conceptual constructions of relationships such as "mother" and so forth do not engage with the suchness of things as they are, they act as obstacles to unsurpassed enlightenment and must therefore be abandoned. As stated in the Pramāṇavārttika: "Because the nature of things is distinct, Relationships are constructed by conceptualization. Just as a dependent [entity] exists, A substance becomes related to another. Since it is established, it does not depend on another; Yet, being an effect, it arises from its own cause. That which is made a relationship by conceptualization Is not an effect at all." And: "If the relationship were dependent, Once established, why would it be dependent? Therefore, in the reality of all things, There is no relationship in suchness." —From the Saṃbandhaparīkṣā. Furthermore: "Since mother and so forth are not fixed, They are not established by valid cognition. If you say they are established by instruction, It is not so, for that is erroneous. Because a relationship between external objects and words Is not established, If you say it is the teaching of one whose faults are exhausted, It is not so, for one whose faults are exhausted is difficult to perceive. The nature of things and their effects Are not the words of a speaker; They are distinct from them. There is no non-erroneous [cognition of them]. There is not the slightest thing That is an invariable concomitant Between scriptures and things, Which is not established for the perceiver."

གང་ལས་དེ་རྣམས་དོན་ངེས་ཡིན། ། སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི། ། མཁས་པ་ཇི་ལྟའི་དོན་གཞན་ནི། ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱུར་པ་ཡི། ། དོན་ཤེས་གྱུར་ན་འདོད་པ་ཡིན། ། འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་མིན་དང་། ། ཉེས་པ་དང་ནི་ཉེས་མེད་པ། ། རྟོགས་པར་དཀའ་ཕྱིར་ཚད་མ་མིན། ། རྟོགས་དཀའ་ཞེས་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ། སོགས་པས་ནི་སྲིང་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན། རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དུ་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་སྨྱོན་པ་རྣམས་ལ་རྒྱལ་པོ་མི་སྨྱོ་བ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ངོ་ལྷུར་མཛད་པས་དོན་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་གླང་པོ་ཆེའི་གཟིགས་སྟངས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་མ་སོགས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་ཡན་ལག། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱའོ། ། དེ་འདིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན། ། རང་གིས་འདིར་ནི་དབང་གི་ཆོ་ག་ཡིས། ། ཕྱག་རྒྱ་གཏད་པའམ་ཡང་ན་བླ་མ་ཡིས། ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལ་བྱིན་པ་དེའི། ། བཀའ་ཡིས་དེ་ཡི་དུས་སུ་བུ་ཡིས་བསྟེན། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཕྱིར་བྱིན་རང་དབང་གྱུར། ། སློབ་མ་འདི་ཡིས་རྟག་ཏུ་གཟུང་བྱ་ཡིན། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་རྣམས་འགྲུབ་པ་ཡིན། ། དེ་ནི་ཡང་དག་སྦྱང་བྱ་འབད་དེ་བསྲུང་། ། སློབ་དཔོན་ལ་ནི་རག་ལུས་བུ་ཡིས་ནི། ། བསྒོམ་པར་བྱ་མིན་རྒྱལ་བས་བཀག་པའི་ཕྱིར། །

From what source are these meanings certain? They depend upon the particularity of the person. If the wise understand the meaning of another [term] as a specific distinction, that is what is intended. Because it is difficult to realize whether this is so or not, and whether it is a fault or not a fault, it is not a valid cognition (pramāṇa). Regarding the phrase "difficult to realize" and so forth, the Pramāṇavārttika uses the word "and so forth" to include [the terms] "sister" and so on, as well as "that which is not to be eaten." In any case, this is a convention of the produced and the producer. Just as two people with cataracts apply the convention of "two moons," it is merely through delusion that they are mutually [designated]. Just as a king does not go mad in the eyes of a mad retinue, the Blessed One (Bhagavān) also, by conforming to the perspective of the world, taught in that way with the "elephant-gaze" in order to lead [beings] into the ultimate meaning; thus, there is no fault. For that very reason it was said: "The worldly and so forth are also branches of the proof; therefore, one should not have doubt." Here, the ripening [result] is the Buddha, who is omniscient in every respect. Here, by the ritual of empowerment, the mudrā is entrusted; or else, the guru gives his own mudrā to her. At that time, the son should rely upon her by her command. Having been given for the sake of the wisdom-gnosis (prajñājñāna), she becomes independent. This disciple must always hold her; by that very means, those [attainments] are accomplished. She should be purified correctly and guarded with effort. The son is dependent upon the master (ācārya); it is not to be meditated upon by [the disciple] alone, because the Victor has prohibited it.

གང་ཕྱིར་གྲིབ་མ་གྲིབ་ཡིན་བཀའ་སྩལ་གྲིབ། ། བླ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན། ། གསུམ་པོ་རྣམས་ལ་གོམས་པས་སྐྱེ་འགྱུར་བའི། ། འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་བཟོད་དཀའ་བཤད། ། རང་གཞན་དོན་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པ་ཡིན། ། དེ་ནི་ཡོངས་སྤངས་རྟག་ཏུ་སློབ་མ་ཡིས། ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན། ། བླ་མ་འདི་ནི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན། ། དེ་ནི་དང་པོའི་ཤེས་ཡིན་སངས་རྒྱས་ཉིད། ། གང་འདིར་རྒྱལ་བ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱི། ། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྟོན་པ་གཞག་པར་བྱ། ། དེ་མེད་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་སོགས་པ་མེད། ། དེ་ཚེ་རྣམ་བཞག་དེར་འགྱུར་རིང་པོ་ནས། ། གང་ཚེ་སློབ་མས་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས། ། གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལས། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡི། ། བསྟེན་པ་མ་ལུས་ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི། ། བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་བྱ་བ་ཡིན། ། སློབ་མས་གཉུག་མའི་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ། ། འདི་ལ་སྦྱིན་བྱ་དེ་ཡི་དེ་རྣམས་མིན། ། དབང་གི་དུས་བོར་ངེས་པར་སྦྱིན་མི་བྱ། ། མཁས་པས་ལུས་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། ། བླ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་དང་འཇུག་གྱུར་པ། ། གལ་ཏེ་དེ་ཡིན་དེ་ཚེ་དམན་བདག་ཉིད། ། དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས་སྟོན་པ་ཡི། ། འདུ་ཤེས་ཀྱང་ནི་བོར་བར་གྱུར་པ་ཉིད། ། དེ་ནི་བུད་མེད་བྱ་བྱེད་དེ་རྣམས་ནི། ། བླ་མ་རྣམས་ལ་དད་མིན་གུས་པ་མིན། ། གཞན་པའི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན། ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཆོག་མིན། ། བླ་མའི་ནོར་ནི་འཕྲོག་པར་འགྱུར་བའང་ཡིན། ། བླ་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་འཇུག་དེ་རྣམས་ནི། ། དེ་བཞིན་བླ་མའི་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པ། །

Because it was taught that "shadow" means shadow, the guru’s mudrā is also subject to change. It is explained that the fruit arising from habituation to these three is extremely sharp and difficult to endure. Those who desire the welfare of themselves and others must strive; the disciple must always abandon that [fault]. This is the teaching of the Teacher Buddhas; this guru is peerless. This is the primordial wisdom, the very state of Buddhahood. Since this is the source of all the Victors without exception, one should establish him as the Teacher. Without him, the Buddha, the Dharma, and so forth do not exist. At that time, that presentation [of the teachings] would be lost for a long time. When the disciple completely abandons him, [it is as stated] in the Advayavijaya: "The vajra master is Vajrasattva; the manner of serving him without exception is exactly as it has been described, and those [actions] should be performed accordingly." The disciple should offer his own natural wife and so forth to him; these [other women] are not for him. At the time of empowerment, one must certainly not offer [them] if they are excluded. The wise should understand this from the body [of the text]. If one enters into the guru’s mudrās, then at that time, being of inferior nature and dependent upon them, one has also abandoned the perception of the Teacher. Those women and their activities are neither faithful nor respectful toward the gurus. There are also other women; why is it that these [wives] are not sufficient? They may even come to plunder the guru’s wealth. Those who enter into the guru’s mudrās, as well as those who [neglect] the guru’s service and so forth...

སྤངས་པར་ཡང་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད། ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་བླ་མས་བཟོད་གྱུར་པ། ། བསྐྱོད་པར་ནུས་མིན་པ་ནི་ཡིན་གྱུར་ན། ། ཇི་ལྟའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་མཆོག་ཉམས་པར། ། མི་འགྱུར་དེ་བཞིན་དུ་ནི་བྱ་བ་ཡིན། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལ། ། ཡང་དག་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡང་ནི་བརྟེན་པར་གྱིས། ། འདིར་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བྱའི་ཆེད། ། གཞན་ཡང་འདི་འདྲའི་ཆོ་ག་ངེས་གྲུབ་པ། ། སྐྱེ་བའི་ས་ནི་ཉེ་བར་སྤང་བྱ་སྟེ། ། ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་ངེས་འབྱུང་བ། ། ཤིན་ཏུ་རིང་བར་སོང་བ་མཚོན་མ་ཡིན། ། དེ་ནི་ངེས་པར་དཔའ་བོའི་ཉམས་འདི་ཚམ་ཚོམ་མེད། ། འདི་དག་ངན་བདག་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་གསུངས། ། སྡིག་པའི་སྔགས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ནག་པོ་ཡི། ། བྲང་འགྲོ་སྐུལ་བར་བྱེད་པས་ངེས་པ་ཡིན། ། ཅི་ཡིན་སངས་རྒྱས་ཁྱབ་བདག་མར་གྱུར་འདི། ། སངས་རྒྱས་དངོས་གྲུབ་ཡང་དག་གྲུབ་པ་ཡིན། ། ཅི་སྟེ་བཙུན་མོ་ཡིན་ན་དེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། མ་ནི་མེད་ན་དེ་ལས་འགྲུབ་མ་ཡིན། ། དེ་ལ་དང་པོའི་ལས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ནི། ། རང་གིར་མོས་བྱས་བསྟེན་ན་གོས་མ་ཡིན། ། དང་པོའི་ལས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན། ། སྟེན་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པ་ཡིན། ། ཡང་ན་དང་པོའི་ལས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ནི། ། སངས་རྒྱས་མཐུ་ལས་ཐོབ་པར་རང་གི་ནི། ། བསམས་ཏེ་དེ་ལ་འཇུག་པ་འགྲུབ་པ་ཡི། ། ཐོབ་སྟེ་གོས་པར་མི་འགྱུར་དེ་རྣམས་ཉིད། ། འོན་ཏེ་དེ་དག་སྲིད་པར་གྱུར་ནས་ནི། ། དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྟེན་གོས་པ་མེད། ། ངག་ནི་འཁྱལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་། །

It would also follow that [the path] is abandoned. If everything were tolerated by the guru, and if it were impossible to be moved [from the path], then just as the supreme purpose of a person would not be lost, so should one act. One should know that the words of the Mother of the Buddhas and so forth are general rules; one should also rely upon the specific exceptions. Here, for the sake of pacifying [obstacles], the wise should also [perform] such rituals that are certain to be accomplished. The place of birth is to be abandoned; the renunciation of the household and so forth is not a sign of having gone very far. That is certainly the fearless experience of a hero. These are said to be the lowly sentient beings. It is certain that by the mantra of sin itself, the black serpent is incited. Why is this? This Buddha, the pervasive lord, has become the mother; the siddhi of the Buddha is truly accomplished. If she is the consort, then because of that, accomplishment arises. If the mother is absent, then accomplishment does not arise from that. In that regard, even for a beginner, if one relies upon her with one's own devotion, there is no fault. How is it that even a beginner relies upon that nature? Or rather, even for a beginner, by thinking that it is obtained through the power of the Buddha, and by engaging in that, the attainment is accomplished; those very things will not be stained. However, if they should come into existence, even then the yogi relies upon them without being stained. This also applies to idle speech and so forth.

འདི་དག་ཀྱང་ནི་དམ་ཚིག་རྟོགས་བྱ་ཉིད། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ཞེས་ཏེ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པ་པོའོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་རྣམས་ལ། ། ཞེས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས། མཆོག་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་ལའོ། ། འདི་ནི་རེ་ཞིག་ཞོག་ལ་ཡུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡུམ་ཞེས་སོ། ། གང་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཁྱབ་བདག་སྟེ། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གི་དུས་ཉིད་ན། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པས་བསྟེན་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་མི་གོས་སོ། ། གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དེའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་དང་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བློ་ཅན་ཞེས་ཏེ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཁྱད་པར་འདི་དག་དང་བྲལ་ན་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པར་གཞག་གོ། ། དེས་ན་ཕན་ཚུན་ལུང་དང་འགལ་བ་མེད་དེ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འགལ་བ་དེ་ཡང་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངག་རྣམས་ལ་རྟོགས་པ་པོའི་ཉེས་པས་འགལ་བར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་འགལ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་ངོ་། །

These are also to be understood as the samaya. For that very reason, the distinction is stated: "the practitioner," meaning one who acts for the benefit of all beings without exception. If it is asked, "Does this also apply to the pāramitā vehicle and so forth?" it says, "In the teachings of the supreme vehicle." This refers to those who abide in the teachings characterized by the path of the supreme Śrī Guhyasamāja from the Mahāyāna. Setting that aside for a moment, the Mother is the prajñāpāramitā; thus, it is said, "the prajñāpāramitā is the Mother." If it is asked, "With what is she connected?" it is said: "the Buddha, the Pervasive Lord." When, at the very time of the prajñājñāna empowerment, one relies upon the essence of the wisdom of the Great Guru Vajradhara’s own radiance in a non-dual manner through the Guru’s oral instructions, one is not stained by passion and the like. The accomplishment that results is also that very Buddhahood. If it is asked, "What is the distinction?" it is the abandonment of conceptualizations such as the connection to or the difference from one's mother and so forth. If it is asked, "In that case, would even cattle and the like attain it in that way?" it says, "the wise," meaning one who possesses the insight into the aspect of the suchness of things as they are. If one is devoid of these distinctions, it is classified as sexual misconduct. Therefore, there is no mutual contradiction between the scriptures because the objects are different. Furthermore, that contradiction arises because they are directed toward a single [object]. Likewise, regarding other words of the Blessed One, one should completely abandon the appearance of contradiction that arises from the faults of the perceiver.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ཡུན་རིང་པོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གིས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ངག་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་རྣམས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ངག་འདི་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་བ་དང་ལན་སྐབས་བརྒྱུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཟབ་མོ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་སྤྱོད་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པས་སོ། ། དེའི་ལན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་དེའི་ངག་དང་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དང་གང་བློ་དམན་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་དེ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་རིགས་པ་ལས་སོ། ། གང་ཐེག་པ་གཞན་དུ་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་འདིར་མ་རིག་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་འདི་སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྨད་དུ་གྱུར་པའོ། ། ཚིག་ངན་པ་གསུངས་ཞེས་པ་ནི་བློ་གྲོས་དམན་པས་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Regarding the word "then": this refers to the period following the thorough understanding of the mind of disparagement in those of dull faculties who are not sustained by a spiritual friend, whose roots of virtue are not fully ripened, and who for a long time have disparaged the Mahāyāna and so forth—those who are unable to utter the words of disparagement themselves. For that very reason, there is no need for a succession of objections and responses as to how these words of disparagement are spoken by the great bodhisattvas. This is because the Noble Maitreya has stated that the purpose is to cause others to realize the profound Dharma, to refute a literal realization, and that practicing according to the literal sense is an obscuration. Furthermore, in order to provide the response and so forth, his words and those of the Victors and others are taught; for it is logical that whatever points of doubt exist for those of inferior intellect should be eliminated. That which is a cause for the lower realms in other vehicles becomes a cause for buddhahood here, because it is free from the cooperative condition of ignorance and possesses the cooperative conditions of authentic wisdom and so forth; thus, it is marvelous. It is wondrous because no one other than the Omniscient One has previously seen this. The statement "he spoke evil words" is made because those of inferior intellect cling to the idea that it contradicts his own words.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་གང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བརྩད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ངེས་པར་ཞེས་པ་ནི་གང་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དེ་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ལྟར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མ་བརྗོད་ཅིག། ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ་འདི་ཞེས་ཏེ་མངོན་སུམ་མོ། ། གང་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྟེ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་མོ། ། དེ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་མ་རིག་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན། དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཞེས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚོགས་པ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། ། གང་གསུངས་པ་མི་མཁས་པ། ། སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་ཀྱང་འོག་ཏུ་འགྲོ། ། མཁས་པ་སྡིག་ཆེན་བྱས་ཀྱང་དོན་མེད་སྤོང་། ། ལྕགས་ཀྱི་གོང་བུ་ཆུང་ཡང་འོག་ཏུ་འགྲོ། ། དེ་ཉིད་སྣོད་དུ་བྱས་ན་སྟེང་དུ་འཕྱོ་བར་འགྱུར། ། དག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་། ། དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ངོ་། ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །

Regarding the word "then" (tatas): it refers to the point immediately following the complete severance of the conceptual constructions of those [opponents] who had maintained that [the Buddha] remains because they had not abandoned the conceptualizations we have refuted. Regarding the word "definitively" (niścayena): that which was spoken by the Blessed One is of the nature of reasoning; therefore, do not utter the deprecation just described. If one asks why it is unreasonable, it is because "this was spoken" is a matter of direct perception (pratyakṣa). Of whom? Of the Buddhas, that is, the Omniscient Ones. Why? Because the "essence" (garbha) is the expanse of phenomena (dharmadhātu), and it is established by the valid cognition (pramāṇa) of the wisdom that possesses it. Therefore, it is the direct perception of those very [Buddhas]. Regarding the word "that" (tat): it refers to that which is hidden from others. Regarding the "nature of phenomena" (dharmatā): it is that which, when accompanied by the cooperative condition of ignorance—the cause of the lower realms—becomes the path to unsurpassed enlightenment when accompanied by the cooperative condition of skill in means; it is the nature of phenomena characterized by dependent origination (pratītyasamutpāda) as a specific, definitive collection. As it is said: "The unskilled, even by committing a small sin, go below; The skilled, even by committing great sins, abandon them without effect. A lump of iron, though small, sinks; If made into a vessel, it floats upon the surface." "Purity" (viśuddhi) refers to the natural luminosity and that which brings about such a result. How so? It is both the "essence" and the "dharma," the expanse of phenomena (dharmadhātu) without beginning or end.

དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པ་དེས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེས་ན་དག་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟེ། གནས་ནི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། ། གང་གསུངས་པ། ཐབས་ཆེན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ལ། ། ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། ། འཁོར་བ་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་དེ། ། དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་བསམ་ཡས། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཞེས་གདུལ་དཀའ་བའི་གདུལ་བྱའི་དགོས་པ་རྟོགས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པ་དང་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་འཇིགས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། གཞན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡིན་པས་འདི་ལ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དེ་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། ། འདི་ནས་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་ཅིས་དེ་བླང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འབད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་རྗེས་ལའོ། ། བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་གཟིགས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་སད་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པའོ། །

Since that very [reality] is the object of supramundane wisdom, it arises from meditation in the form of non-dual insight and method. Therefore, it is pure, because it is the concordant cause of that [wisdom]. For this is the conduct of enlightenment, and its locus is the support for the entire collection of qualities. As it is said: "For those endowed with great methods, the afflictions become branches of enlightenment; cyclic existence is the nature of peace; therefore, the Tathāgata is inconceivable." Then, [the text says] "if," meaning that even disparaging the Mahāyāna yields undesirable results in this very life. At that time, if one disparages it, how could even a slight fear or the like not arise? This follows the realization of the needs of disciples who are difficult to train. The mention of "fear, terror, and fainting" is for the purpose of demonstrating small, medium, and great degrees of fear. Furthermore, even a great bodhisattva, by disparaging the Mahāyāna, obtains undesirable results in this very life; since this is even more so for others, this is for the purpose of prohibiting such disparagement even in dreams. Regarding "from here," it means: if all Tathāgatas possess compassion, then why do they not strive to take [the disparager] in? This follows such a reflection. "Having seen them faint" is stated to show the cause for the awakening of compassion.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཟབ་མོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པས་གནས་ཏེ། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྟོགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སློང་བར་མི་བྱེད་ཅེས་དཔྱོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གང་ཡིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། འོད་ནི་ཟླ་བ་ཞུ་བ་སྟེ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སོ། ། དེ་མ་ཐག་པ་དང་ཙམ་ཞེས་སྨོས་པས་བར་མ་ཆོད་པ་དང་འབད་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་བས་དགྱེས་ཏེ་རངས་པའི་བཞད་པའོ། ། ཆོས་ཐོབ་པའི་མཐུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གསུང་བསྒྲགས་སོ། ། ཆོས་ཞེས་པ་ནི་ལུང་ངོ་། ། ཡང་ཆོས་ནི་རྟོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བའི་ངོ་བོ་སྟེ་དགེ་འདུན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་དོན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བའི་བདག་པོ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའོ། ། དོན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དབྱེར་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ། ། དེས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ན་རྒྱལ་པོ་སྟེ་མི་བསྐྱོད་པའོ། །

Then, the phrase "then" refers to the Blessed One remaining in silence for the purpose of teaching the profound non-conceptuality of phenomena, which is to be realized through the direct perception of self-awareness. This follows the inquiry: "If the Blessed One possesses the power of meditative absorption through the realization of that which teaches the Mahāyāna, why does he not arise from it himself?" The meditative absorption that is the nature of non-dual insight and method, equal to space, is also called by that name. "Light" refers to the melting of the moon, by means of the rays of the sun and moon. By the use of the terms "immediately" and "merely," it is taught that there is no interval and no effort. Seeing the welfare of sentient beings, he is joyful and delighted, and thus laughs. He proclaims the speech that clarifies the power of attaining the Dharma. "Dharma" here refers to the scripture. Furthermore, "Dharma" is the essence of the realized maṇḍala, which is the Saṅgha. The path that expresses the meaning of that Dharma is characterized by the three meditative absorptions and so forth. That which arises from that is the lord of the maṇḍala, who is the Buddha; this is the homage to the Three Jewels. The purity of phenomena is established by valid cognition. The "meaning" is the wisdom of the naturally pure nature of phenomena (dharmatā). Its essence is selflessness, the absence of substantiality. That itself is the indivisible insight of the vajra. Because it overpowers all things, it is the "King," Akṣobhya.

སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཡང་དག་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བས་དག་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་ཉིད་གང་གི་གནས་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མི་འགྱུར་བའོ། ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་དང་བྲལ་བས་སྣང་བ་མེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གསུམ་གྱི་ལམ་དེར་བྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ཉིད་དབྱིངས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ལས་སྐྱེའོ། ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཀུན་དུ་སོན་པས་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ནམ་མཁའ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་སྐུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རིན་ཆེན་ཏོག་གོ། ། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའོ། ། གསུང་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་དོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་ཐུགས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་ངོ་བོ་གང་གིས་ཡིན་པའོ། ། ཆོས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པས་ཏེ་གང་མཆོག་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱིས་འགྲུབ་པར་གྱུར་པའི་སྤྱོད་པའོ། །

Because the body, speech, and mind are authentic, they are pure, being free from the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies. For that very reason, they are equal to space; that which is the abode of suchness is so designated. For that very reason, they are unchanging, remaining as they are at all times. Being free from the appearance of subject and object, they are non-apparent. The Vajra Body is Vairocana. The Tathāgata is that which has arisen on the path of the three times: past, future, and present. Their mind is the Great Vajra Holder. That itself has become the expanse, for all Tathāgatas are born from the very nature of bodhicitta. Because it pervades all through the essence of the dharmadhātu, which is without beginning or end, it is the Great Space. The path is likewise that very same thing, and is thus so called. Space is the wisdom of equality; that which arises from the body of its nature is Ratnaketu. Being free from the expressed and the expresser, it is equal to space. Speech is the nature of the twelve branches of the excellent word. Because it teaches by perfectly accomplishing the goal of the supreme person, it is Amitābha. The mind is like space, being the essence of the doors of liberation that are naturally luminous. The Dharma consists of the powers and so forth; that which is supreme is so called. Conduct is that which accomplishes the welfare of all wandering beings through diligent application.

གནས་ནི་རྟེན་ཏེ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་གི་ངོ་བོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བཞིས་ཤིན་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ལན་གཉིས་སུ་བརྗོད་པས་ཚད་མ་བཞི་སྟོན་པས་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་པོས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པ་བརྗོད་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་ལྔ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཐུགས་དཔལ་དང་ལྡན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བྱས་པ་ལ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བློ་གྲོས་དམན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། འདིས་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་ཡང་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་གསང་བ་རྣམས་ནི་འདིར་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་འདིར་ནི་ཐུགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། ། ཐུགས་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱེད་པས་ཐ་དད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་བསལ་ནས་གང་གིས་དེ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་དེ་གསུངས་པའོ། ། ཨོཾ་ཡིག་གི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ།

The "abode" is the support, which is Amoghasiddhi. This is a praise by the Teacher, who clearly manifests his authentic qualities by teaching the four valid cognitions through the fourfold homage to the essence of the Three Jewels and the six Tathāgatas, which is why it is stated twice. This concludes the description of engaging in the modes of method that completely purify all aspects of the conduct for accomplishing the siddhis of all mundane and supramundane beings. Because it is the primary of all such expressions, it is "supreme." This is the fifth chapter from the Śrī-Guhyasamāja-alaṃkāra. Regarding the word "Then": following the blessing of the mind through the passage beginning with "The glorious Vajradhara, the mind," it is after the conceptualizations of those with inferior intelligence—who think that the Mind-Vajra, the Tathāgatas, and the yogins are distinct—have been completely severed. This also explains the meaning of the two terms that are to be explained. The "secrets" of the body and so forth are here the Vajras of the body and so forth; that which possesses these is called by that name. In this context, the mind is the primary. The mind is the Mind-Vajra; by blessing it, one eliminates the superimposition of difference, and that which teaches this is what is spoken. The meaning of the syllable Oṃ has already been explained. It refers to all the Tathāgatas and the Mind-Vajras as well.

དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་གི་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཨ་ཧཾ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ངོ་། ། བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མའི་རྡུལ་རྣམས་ཏེ་གང་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལས་སོ། ། དེ་ཉིད་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་མ་ལུས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྐྱེད་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་སོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་གང་དུ་དེ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། སྐུ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། གསུང་ནི་འདིར་གསུང་རྡོ་རྗེའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་འདིར་ཐུགས་དང་སྐུ་དང་གསུང་རྡོ་རྗེའོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གསང་བའོ། ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་གནས་སོ། ། སྙིང་ག་དང་མགོ་བོ་དང་ལྐོག་མ་རྣམས་སུ་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་དང་པདྨའི་བདག་ཉིད་ནི་གནས་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྟེན་གྱི་གནས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་ས་བོན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཐ་དད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་བས་བསྒྲུབས་ཏེ་བརྟན་པར་བྱས་ནས་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་སྔགས་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་རབ་བོ། ། བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། དབང་པོ་དང་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི། །

The very nature of those [three] is the nature of the dharmadhātu; because that is the nature of the yogin’s own self, it is called "Ahaṃ" (I am). The same applies to the others as well. "Free from" refers to the stains of passion and so forth, which [arise] from the Vajra Body. That very [nature] abides as the basis for the perfect fulfillment of the welfare of oneself and others, because it produces the reflections of all phenomena without exception through the nature of the mirror-like primordial wisdom (ādarśa-jñāna). That itself is the "Vajra"; wherever that is, it is "Thus" (tathā). "Body" (kāya) is the Vajra Body. The "equality" (samatā) of all the Tathāgatas is "Suchness" (tathatā); by virtue of being its nature, it is non-dual. "Speech" here is the Vajra Speech. The "three vajras" here are the Vajra Mind, Vajra Body, and Vajra Speech. It is the secret of the nature of the dharmakāya and so forth. Because it is the basis for all perfections, it "abides." The nature of the vajra, wheel, and lotus abiding upon the moon at the heart, head, and throat is the "abode." In this context, the meditation on the three suchnesses in the form of seed-syllables within that abiding basis is what is meant by that term. Having established and stabilized [the practice] by clearing away the superimpositions of difference, one uses these three mantras just mentioned. It is "supreme" because it brings about the attainment of the fruit that is superior to all mundane and supramundane mantras. From the eighteenth [chapter]: "Of the faculties and their objects..."

རྐྱེན་གྱིས་གང་དང་གང་འབྱུང་ཡིད། ། ཡིད་དེ་མན་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། ། ཏྲ་ནི་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་སོ། ། ཞེས་སྔགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། དེ་ཡིས་བདེ་གཤེགས་རྗེས་སུ་མཉེས་པར་བྱ། ཞེས་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཞུགས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཐེ་ཚོམ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ང་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་མཆོད་པ་པོ་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དོན་ཡོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་བྱ་བ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་མཆོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ང་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Whatever arises through conditions is the mind; that mind is explained as "man" (maṇ). "Tra" (tra) is so called because it protects. Thus, it is characterized by the definition of mantra. Then, in the conventional sense, it says: "By that, one should please the Sugatas." This refers to the point after the doubts of ignorant beings—who do not know that the passion of the maṇḍala of all the Tathāgatas, which abides in the individual subtle particles of wisdom and method, and the passion of the yogin and all the Tathāgatas are ultimately non-different—have been completely severed. They are all the Tathāgatas, and they are those very ones. It is also passion, and that itself is the vajra; I am the identity of its nature because there is no difference. Then, in the conventional sense, because Rūpavajrā and the others are the entities that perform the offering, it is after the thorough understanding that the superimposition of a distinction between the object of offering, the offering, and the offerer has been removed. "Amogha" (Amoghasiddhi) means not being without fruit; the very perfection that is accomplished through diligence in the activities of all beings without exception is the vajra. They are all the Tathāgatas, and they are the offering; that itself is the vajra. I am the identity of its nature because I am the yogin and the essence of the dharmadhātu of all phenomena.

འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྦྱོང་ཞིང་གོམས་པར་བྱེད་དེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དེས་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བདུན་པ་ལས་བཤད་པའི་ཆོ་གས་སོ། ། རྟག་ཏུ་ལས་དང་པོ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུའོ། ། མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཆོད་པ་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་མྱུར་ཞིང་མགྱོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་སྔགས་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞེས་གདུལ་བྱའི་ཐེ་ཚོམ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། སྔགས་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་དེའི་ས་བོན་ནི་བཏགས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། སྔགས་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྔགས་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་རབ་སྟེ་གང་ལས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་དགའ་བའི་ཕྱིར་དང་མགུ་བ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འདོད་པའོ། །

Regarding the "five qualities of desire" (pañcakāmaguṇa): "desire" refers to form and so forth, which are purified and cultivated in the aspect of Rūpavajrā and the others. Those who seek unsurpassed enlightenment should perform this according to the ritual explained in the seventh chapter. This should be done constantly, at all stages, such as for a beginner. By also making offerings with the five types of offerings, the yogi will swiftly and rapidly attain buddhahood and omniscience. Then, following the complete resolution of the disciples' doubts as to what the characteristics and mantras are when [the deities] such as Cittavajra are blessed, [the text says] "Then." The mantras are the actual entities of Cittavajra and the others, whose nature is insight and compassion; their seed-syllables are designated [from those entities]. Their "secret" is a nature that is not within the sphere of experience of those who are not omniscient. Focusing on the mantras through the non-dual essence and so forth is how one becomes undistracted; in that way, the practitioner's body, speech, and mind are blessed. As for "accomplishing the siddhis": among mundane and supramundane siddhis, this is the most excellent. Why? Because it is the supreme state of stainless great bliss, the nature of which is insight and method, and because the mind is delighted and satisfied. "Satisfaction" is the nature of the authentic goal, which is non-violence, and thus it is "desired."

གང་ལས་ཐུགས་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་སྔགས་པས་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ། ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་ཏེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་བདག་མེད་པའོ། ། ལུས་དང་ངག་དག་ལ་དེ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པས་བསྒོམ་པ་ཡང་གང་ལ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལ་དམིགས་པས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་སོ། ། དེས་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནི་གང་གི་གནས་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཡང་བསྒོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་རྒྱན་ལས་འཇམ་དཔལ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། ། སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་གང་ཡིན་པ་དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་མི་དམིགས་སོ། ། རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་སྟེ་འདི་སྔར་བརྗོད་མ་ཐག་པའོ། ། མདོར་ན་སྟེ་མདོར་བསྡུས་པས་སོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་སྟེ་དེ་གསུངས་པ་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མཚོན་པར་བྱའོ། ། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་གི་ཆོ་གས་སོ། །

The practitioner of mantra should accomplish the siddhis through the very blessing of compassion and the other [qualities]. Then, one should bring them to perfection and manifest them. The three, such as the Mind-Vajra and so forth, are perfectly joined, characterized by the meditative equipoise of insight and method. If one asks what the distinction is: it is that the mind is also the focal object, which is selflessness. Likewise, it is that which is the meditation on the body and speech as focal objects, in the aspect of the manifold selflessness. How so? Because by focusing on the body, speech, and mind, their intrinsic nature is not perceived in the ultimate sense. Therefore, they are equal like space, because the suchness of all phenomena—the essence of non-dual self-awareness—exists in that way at all times. That is the abode of all; thus, there is no meditation apart from awakening. As it is said in the Ornament of the Array of Qualities of Mañjuśrī’s Buddha-field: "Mañjuśrī himself is awakening, and awakening is Mañjuśrī himself." The body that is the nature of mantra is the supreme yoga; therefore, the yogi does not perceive [it as an object]. This analysis must be ascertained, as it was just mentioned. In brief, by way of summary: the characteristics of the Body-Vajra and so forth are an essence like space; when that is taught, the three vajras should be symbolized by an essence like space. The meditation is to be performed according to the ritual of the guru’s pith instructions.

ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེར་བརྟགས་པའོ། ། དེས་ན་ཞེས་པ་ནི་རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཅི་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་དོགས་པ་ངེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། སླར་ཡང་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དེ་ཉིད་ནི་བཟླས་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཟློས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུ་ལྔ་དང་ནི་རིག་པ་ལྔ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྩེ་མོ་ལྔ་གཉིས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་གིས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། ། མཐར་ཐུག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་དཔལ་ལྡན་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཉམས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པས་ན་ཀུན་མཁྱེན་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་མཆོག་སྟེ་གཙོ་བོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། གཞན་བདུད་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གིས་མི་གནོད་པ་འདི་རྣམས་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།

Authentic application is the characteristic of entering into meditative equipoise through the samādhis of insight and method. That itself is to be made into samādhi; here, it is a collection of qualities, and it is designated as such by way of the mantra. Regarding the phrase "therefore," it follows the resolution of the disciples' doubt as to what should be meditated upon, following the statement that one should meditate on the five-colored jewel. Furthermore, it is not a mere repetition in the manner of saying "that very meaning is the recitation" based on another point. "The five causes and the five knowledges are explained as the vajra." By this, it is also shown that the five purified aggregates and the mirror-like primordial wisdom (jñāna) and so forth are of the nature of that [vajra]. Because he holds in his hand a vajra with five points and two [sides], he is the Vajradhara. Because he possesses the excellence of the essence of the accumulations of merit and primordial wisdom, which are the nature of the ultimate perfections (pāramitās), he is "Glorious" (Śrīmān); for the excellence of others is of a nature that is subject to decline. "Offered by all the Tathāgatas" refers to the offering. Why is that? Because he knows the suchness (tattva) of all phenomena, he is the "Omniscient One" (Sarvajña); for that very reason, he is the supreme or the principal among the Buddhas, such as those of the perfections. He is the one who spoke this, and not others such as Māra; for these [teachings] cannot be refuted by direct perception, inference, or scripture, and thus he is capable of teaching them.

དེ་རྣམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་དེ་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ་མཆོག་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པ་ནི་ཆོས་འབྱུང་གི་ནང་གི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ལ་གནས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་བརྗོད། ། ཅེས་པས་སོ། ། དེ་ཡུངས་ཀར་གྱི་ཚད་ཁ་དོག་ལྔ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེའོ། ། དེའི་ནང་དུ་སོང་བའི་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ནི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། ། དེའི་ངོ་བོ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ་བསྒོམས་པ་ན་དེ་བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ཏེ་མི་བསྐྱོད་པ་གྲུབ་པའི་རྒྱུར་ཡང་ཟླ་བ་ཞུ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཧཱུཾ་ཡིག་གོ། ། འཁོར་ལོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ནི་གསུམ་པར་བཤད་དོ། ། རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྤྱན་གྱི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྟེ་རྣམ་པ་ཞེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྱན་མ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

This is because it would follow that those [beings] are also omniscient. Regarding the phrase "that which is to be meditated upon," that very meditation is unsurpassed because it bestows the supreme fruit. "Abiding in the center of the expanse of space" means abiding upon a multicolored lotus in the center of the celestial mansion within the source of phenomena (dharmodaya). "Buddha" refers to the form of the Great Vajradhara, as it is said: "The Buddha is called Vajradhara." That is the precious bodhicitta, the size of a mustard seed and five-colored. Within that is the maṇḍala of the support and the supported, the essence of the expanse of reality (dharmadhātu), the nature of all moving and non-moving entities. It is the abode of wisdom, the reason for manifesting the Blessed One who is the nature of the five wisdoms and so forth. The blessing of its essence into aspects such as color is the conceptualization by wisdom. The body of the Buddha is Vajrasattva; when meditating, because that meditation has preceded it, all the deities are fully perfected. One should meditate on a sun maṇḍala and abide upon it; as the cause for the accomplishment of Akṣobhya, the syllable HŪṂ arises from the total transformation of the melted moon. The maṇḍalas of the wheel, the jewel, and the lotus are explained in the third [chapter]. That which is the perfect union with the consort of one's own light in the form of Locanā is [the maṇḍala] of Vairocana; by the power of the term "aspect," it is not Locanā herself.

རྡོ་རྗེ་ནི་རྩེ་ལྔ་པ་སྟེ་ཧཱུཾ་ཡིག་ལས་གྲུབ་པའི་རང་གི་རྡོ་རྗེའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨ་ཨ་ལས་བྱུང་བའི་སྣ་ཚོགས་ཟེའུ་འབྲུ་ཧཱུྃ་ཡིག་ལས་སྤྲུལ་པའི་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དང་པོ་ཡང་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ལྷ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱོར་བ་སྟེ་རང་གི་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱག་མཚན་ཡིན་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། འོད་ཟེར་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དེ་བསྒོམས་ནས་དེར་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་བསྐང་ངོ་། ། སངས་རྒྱས་གནས་ནི་ཞི་བ་སྤྲོ། ། འཁོར་ནི་ཞེས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་བའི་ངོ་བོའོ། ། འདི་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཕྱག་མཚན་གྱི་ཚད་ངེས་པ་གསུངས་པ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་མདོག་འདྲ་བ། ། ནས་ཙམ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། ཙ་ན་ཀའི་འབྲུ་ཚད་ནི་པདྨ་དམར་པོ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་སྟེ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་གཏན་པའི་འོ། ། འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་ཙ་ན་ཀའི་འབྲས་བུའི་ཚད་ཙམ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པའོ། ། ཕྱོགས་འདིས་ཕྱག་མཚན་གཞན་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འགྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའོ། ། གནས་ནི་རྟེན་ཏེ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་དགའ་བའོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ།

The vajra is five-pronged, one's own vajra formed from the syllable HŪṂ. Regarding the instruction to meditate on the wisdom lotus arising from the syllable A, with a variegated anther and eight petals emanated from the syllable HŪṂ, this should be understood to apply in all cases. Furthermore, this is the first [stage] because it is for the sake of accomplishing one's own deity. It is called "union" because it joins; it is the hand-symbol born from one's own seed-syllable, which should be meditated upon atop a jewel maṇḍala. The "Vajra of Passion" is Amitābha. "Endowed with light rays" refers to the sun maṇḍala; having meditated on that, one should meditate upon Amoghasiddhi therein—thus the text is supplemented. "The abode of the Buddhas" is the peaceful [emanation]; "the retinue" refers to the essence of the maṇḍala deities. In this manner, it should be viewed in all instances. Now, the definite measure of the hand-symbols for the subtle yoga is taught: "Resembling the color of a blue utpala flower" refers to the yogins of Akṣobhya and the others, [the size being] that of a barley grain. "The size of a chickpea" refers to the eight-petaled red lotus for the meditators of Amitābha and the others. "The eight-spoked wheel the size of a chickpea" is the meditation for Vairocana and the others. By this principle, one should meditate on other hand-symbols as appropriate, as indicated by the phrase "the wheel and so forth." "Accomplishment" is the direct realization of enlightenment. "Abode" is the support, which is the subtle yoga. It is "delightful" because its nature is supreme joy. As it has been said:

དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་གང་ཅུང་ཟད། ། བསྒོམ་བྱ་ལེགས་པར་མཉམ་གཞག་པས། ། ཏིང་འཛིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་པས། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྟན་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། ཅིས་ཤེ་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་དང་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། ། དེར་ཞེས་པ་ན་བརྟན་པའི་རྟགས་མཐོང་ནའོ། ། བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པའི་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཆོས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཏེ་དེ་དང་དེ་ནི་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་ཐོབ་པའི་སྔགས་པས་དུས་ཅི་ཙམ་གྱིས་ཅི་བྱ་བས་ཇི་ལྟ་བུའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། གསང་བའི་དེ་ཉིད་ནི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་བརྗོད་པ་རིག་མ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྤྱོད་པས་ཡང་དག་པར་མཆོད་དེ། ཡང་གི་སྒྲས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་རང་དང་གཞན་གྱི་ལྷའི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པས་སོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ལྔ་དང་བདུད་རྩི་རྣམས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བཤད་པའི་ཆོ་གས་བཟའ་སྟེ་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད། ཚད་མས་མ་གྲུབ་པས་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

"From this day forward, whatever is to be meditated upon, by resting well in meditative equipoise and examining it with the wisdom of samādhi, all of those will become stable." Thus it is said. Why? Because it is the locus of the common and uncommon siddhis, as well as the qualities such as the ten powers. "Therein" means when the signs of stability are seen. It is endowed with the self-radiant insight that abides in awakening. "Dharma" is the locus of the powers and so forth; it is that which is blessed by mantra, possessing the characteristics symbolized by the various signs and by the body, speech, and mind. "Then" refers to the period following the complete severance of the conceptualizations of the disciple—such as "for how long," "what is to be done," and "what kind of siddhi"—by the mantrin who has attained the signs. "Secret suchness" refers to the great offering of the vidyā-vow; one should perfectly worship by engaging in the five sensory qualities of the consort. The word "also" implies that one should worship the Sugatas and the forms of one's own and others' deities with the five sensory qualities such as form. One should consume the five "efforts" and the nectars according to the ritual explained in the Explanatory Tantra, for they are not things to be consumed in the ordinary sense. Because they are not established by valid cognition and are merely imputed by conceptual thought, they are to be abandoned by the nature of unsurpassed awakening, which enters into suchness that is not a thing as it appears.

རྙེད་སླ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་བཙལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དངོས་པོ་དང་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་མཚན་མ་ཐོབ་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། བླ་ན་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའོ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ནུས་པའི་དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པའི་བཀའ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བས་ཚོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རང་གི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གོ་འཕང་གིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་ལམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱས་པའོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་གནས་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མནན་ཏེ་དེ་ལས་འདའ་བའོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་དྲུག་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་བསྟེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བགེགས་སུ་གསུངས་ནས་དེ་འདིར་ཡང་ཅི་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་དཔྱོད་པ་རྟོགས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ཆེན་པོ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དམ་ཚིག་ཀྱང་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Because it is easily obtained, free from fault, devoid of the suffering of seeking, and possesses inconceivable power, it brings about the attainment of unsurpassed, perfectly complete awakening. Having attained the signs through possessing the insight arising from hearing and so forth regarding the suchness of all things and their limits, one should meditate for six months. By meditating on that very [suchness], the fruit of siddhi—the diligent accomplishment of the welfare of all beings without exception—will be achieved. The unsurpassed suchness is the nature of awakening, the mind free from the stains of all obscurations. By fully upholding the command that accords with the samaya of inconceivable power, one will swiftly attain the joy of the perfect assembly of awakening. Through the state of one's own deity's maṇḍala, the activities of the path for all beings without exception are performed. By manifesting the Vajra Body and so forth, the mundane body and so forth, which are subject to transformation, are thoroughly suppressed and transcended. This is the sixth chapter from the Glorious Guhyasamāja-alaṃkāra. Regarding the word "Then": in other vehicles, the Blessed One has taught that indulging in desire is an obstacle to awakening; therefore, this is [spoken] after perceiving the investigation of the disciples as to whether it is indeed so in this case. It is "Great" because it pervades all things by the nature of the dharmadhātu. It is also "Samaya" because it is not to be transgressed.

རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རིགས་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རིགས་ལྔར་བརྗོད་པ་སྟེ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡང་ཡིན། དམ་ཚིག་དེ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། ། བསྟེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རོ། ། འདོད་པ་ཀུན་ཞེས་ཤེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་བདག་པོ་དེ་བཞིན་ནོ། ། གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་དྲུག། རྡོ་རྗེ་བདག་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་ལས་མི་འདའ་བར་བསྟེན་པ་འདིས་སྔར་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འདོད་པ་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི། ། རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་བདེ་བར་འགྱུར། ། བདེ་བ་མཉམ་པར་འཇོག་གྱུར་ཏེ། ། འདིས་ནི་ཡང་དག་དོན་རིག་འགྱུར། ། བདེ་བའི་སེམས་ནི་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་ལུང་ལས་སོ། ། གང་ལས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་རང་གི་བདག་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བདག་དང་གཞན་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། རང་གི་སྒྲས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་། །

The nature of the maṇḍala contained within each individual atom is the Great Vajradhara; that is suchness, and it is the five families of uncontaminated great bliss. As the Explanatory Tantra states: "That itself is expressed as the five families." It is also the essence of Samantabhadra, and it is also the joy of Samantabhadra. Because it is called the "suchness of the samaya," the very meditation upon it is the conduct of mantra. This is because its cultivation is the cause of supreme enlightenment. All sensory enjoyments are form and so forth, appearing in the aspects of Rūpavajrā and the others. As the Explanatory Tantra states: "All desires should be known; the Lord of Vajras is likewise. The six, such as Rūpavajrā, are explained as the Lord of Vajras." By relying on these without transgressing the desire to fully enjoy them, and through the previously explained yoga characterized by the union of wisdom and compassion, one will swiftly attain buddhahood. As the scripture states: "The yogi who enjoys all desires will become blissful. Abiding in equal bliss, through this one will realize the authentic meaning." The scripture further states: "The mind of bliss will become poised in meditative equipoise, and through equipoise, one will know the authentic meaning exactly as it is." Since this is so, one should perform offerings to oneself and others through the yoga of one's own Lord. By the word "own," all the Tathāgatas are also included.

རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ནས་ལྡོག་པ་གསུངས་པ་སྡུག་བསྔལ་ནི་རང་གི་མགོ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ངེས་པ་ནི་ལོ་མ་ཟ་བ་དང་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཀའ་བ་ནི་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སློང་མོ་ཟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཟླས་པ་མི་བྱའོ། ། སློང་མོས་རྙེད་པའི་བཟའ་བ་ལ་ཡང་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། ། མ་ཉམས་པ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པའོ། ། ཡན་ལག་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱའོ། ། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་གང་གིས་ཡིན་པ་དེ་བཟླས་པར་བྱའོ། ། ཅིས་ཤེ་ན། གང་ལས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བདེ་བར་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྙེད་དོ། ། གཞན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་མི་འགྲུབ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་སྨོད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། ། དུས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚེ་མ་ཟད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་མྱོང་བའི་ཚེ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ལས་སོ། ། འཆི་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། དམྱལ་བར་སྲེག་པ་ནི་མ་མཐོང་བ་ལའོ། ། ངེས་པར་ནི་བརྟན་པར་ཏེ་ལས་རྣམས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས། དཀའ་ཐུབ་ངེས་པ་རྣོན་པོ་ཡིས། ། ལུས་ནི་སྐམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་སེམས་གཡེངས་ཏེ། ། གཡེངས་པས་དངོས་གྲུབ་གཞན་དུ་འགྱུར། ། དེས་ན་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་ནི། ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རྗེས་གྲུབ་བྱེད། ། དཀའ་ཐུབ་ངེས་མིན་བདེ་བ་དང་། ། དགའ་བས་ཀྱང་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིའང་ལམ་འདི་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པ།

Having taught the positive concomitance, the negative concomitance is now explained: "suffering" refers to such things as cutting off one's own head. "Certainty" refers to such things as eating leaves or fasting for a month. "Austerity" refers to such things as practicing the five fires. One should not perform the recitation in the manner of a beggar. One should also not be attached to food obtained through begging. "Unimpaired" means without deficiency. "Limbs" means they should be performed together. "Sensual enjoyments" refers to forms and so forth; one should perform the recitation with whichever mantra is appropriate. Why? Because by abiding in the bliss of body, speech, and mind, one will attain and truly find enlightenment. "Otherwise" means that without the auxiliary causes and conditions, it will not be accomplished, because it would transgress the command of the Blessed One of Great Compassion and because it would be a cause for disparagement. "Untimely" refers to karma that is destroyed at the time of experience, which is not certain until the end of one's life. "Death" is the suffering of the present life. "Burning in hell" refers to the future life. "Certainly" means firmly, because the karmas will be experienced. For that very reason, the Śrīparamādya states: "By fierce and certain austerities, The body is withered and suffers; From suffering, the mind becomes distracted, And through distraction, the siddhi is lost. Therefore, with all effort, One should accomplish the mantra and mudrā. Without certain austerities, through bliss And joy, one should also practice. This is the path of the former ones as well."

སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། ། མི་འགྱུར་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མི་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཆོག་གོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེས་ན་བསྟེན་པ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའོ། ། རྟག་ཏུ་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆགས་པས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པའོ། ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཆགས་པར་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཉི་མ་རྣམས་ཏེ། འོད་ཟེར་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ། ། སྟོན་མོ་སོགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཞུགས། ། དེ་ལྟར་བདག་འཛིན་མེད་ན་ཡང་། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འགལ་ཏེ། ། རང་གཞན་དོན་ལ་བློ་གསལ་ལྡན། ། ས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཡང་། ། ཇི་ལྟར་དང་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན། ། གཞན་གྱི་དོན་སོགས་ལ་གཏད་དེ། ། གཟུགས་སོགས་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་ཡང་། ། བསྒོམ་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། མི་བདེན་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་ཡིན། ། དེ་ཉིད་གཞན་དུ་ངེས་མ་ཡིན། ། གཟུགས་སྣང་བ་ཡི་མྱོང་ཅན་ནི། ། མེད་ན་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ཆེན་རྒྱུན་བདེ་འཇིག་རྟེན་པའི། ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདོད་པ་ཡིན། །

A "Buddha" is one who possesses the qualities such as the powers. "Unchanging" is so called because its essence is the dharmadhātu, which is without beginning or end, and because it is the nature of non-abiding nirvāṇa, the wisdom whose nature is the great stainless bliss of the identity of method and insight. For that very reason, it is supreme. Because it is so, "cultivation" refers to the five sensory qualities. For those with passion who seek the aforementioned wisdom, the "passion" of the Sugatas is the passion of great compassion for all sentient beings without exception. Those to be cultivated are the Bodhisattvas, such as Kṣitigarbha and others, who are the nature of the eye and so forth. Those to be attached to are the Bodhisattvas who are suns, the radiant Tathāgatas who are the nature of the purified aggregates of form and so forth. How is it that one engages in feasts and the like? Even if there is no grasping at a self, form and so forth are not contradictory; for one possesses a clear intellect regarding the welfare of oneself and others. Even if earth and so forth do not exist, how is there initial meditation? By focusing on the welfare of others and so forth, the meditation on form and so forth is likewise. The purpose of form and so forth is the great bliss of meditation; it is free from false conceptualization. That very reality is not otherwise determined. The experience of the appearance of form—if that were not present, there would be no experience. Even ordinary, childish worldly beings desire the vast, continuous bliss.

རྒྱ་ཆེན་རྒྱུན་བདེའི་རྣམ་པ་ཡི། ། གཞན་གྱི་དོན་བདག་ནུས་པ་ལ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་སོགས་མ་སྐྱེས། ། དེ་ལྟར་སྔར་ནི་ངེས་པར་བྱས། ། གང་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་བདེ། ། མྱོང་བ་བདག་ཉིད་དུ་ནི་རབ་བསྒྲུབས་འདི། ། ཀུན་དུ་སོན་པར་དེ་ནི་གྲུབ་ཡིན་རང་། ། ང་རུ་འཛིན་པའི་གནས་བརྟེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། ། དེ་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ། དེ་ཡིས་ཐོབ་མིན་ལེགས་པའི་སྟེན་པ་དེ། ། ཉེ་བར་མཁོ་བ་ལ་ནི་ཆུང་ཡང་འདིར། ། དེ་ནི་འཕེལ་བར་ཡང་དག་སྐྱེ་མི་འགྱུར། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་བསགས་པ་འདི། ། དེ་ཡིས་རབ་ཏུ་འབད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ། འདིར་ནི་ཡོད་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། མཆོག་དགའི་བདེ་བ་ཡང་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། ། འཁོར་བ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་ལ། ། ཁྱབ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། དེ་ནི་མྱོང་མིན་བསལ་བ་མ་ཡིན་པ། ། རྟོག་མིན་བྱ་བ་མ་ཡིན་དང་བྲལ་བ། ། གྲོལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ནི། ། རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ནི་ལྷག་བཅས་མཆོག། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ། ། གཞན་སྤངས་ཉིད་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པར་འདོད། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ངེས་གསུངས་པ། ། ངེས་པ་ཉིད་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། ། ཇི་ལྟར་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་འདོད་པས་གསུངས་པ། གཟུགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་དབྱེ་བས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཁ་ཅིག་གོ། །

Regarding the capacity for the welfare of others through the aspect of vast, continuous bliss, it was previously established how desire and the like do not arise. As it was said: "This experience of the bliss of necessary objects such as form, which is thoroughly established as the very nature of the self, is itself established as having reached everywhere. That which is the basis for the grasping at 'I' is the support for awakening; it is devoid of necessity. Because of that, the attainment of the excellent support is not achieved; even if there is a slight necessity here, it will not truly arise as an increase. This accumulation of objects such as form is what must be intensely exerted for; if it exists here, it will arise, and the bliss of supreme joy will be truly seen. One will attain the pervasive king over the three realms of existence within saṃsāra. That is not an experience, not a removal, not a conceptualization, and free from activity. Since there is a liberation that appears as such, everything is pure and also the supreme with remainder. For that very reason, it is definitely the cause of awakening; abandoning others is what is intended to be taught. The Blessed One definitively spoke of that very reality; certainty itself is the body and so forth." Thus, wishing to show the forms and so forth that cause one to swiftly attain unsurpassed awakening, some say: "Form should be understood through the divisions of the doors of liberation—emptiness, signlessness, and wishlessness." These are the three aspects of form.

དམན་པ་དང་བར་མ་དང་མཆོག་གི་དབྱེ་བས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དམན་པ་ལ་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་སྤང་བའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་གསུངས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་ལུས་པའི་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚོགས་པའོ། ། གང་གསུངས་པ་ལངས་ནས་དག་པའི་སེམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་སོ། ། ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་མ་ཐོབ་པས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྦྱོར། ། ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ། དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྦྱོར། ། བསྒོམས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ། ། དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བོ་སྤངས་པའོ། ། མཆོད་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། ། བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་གནས་གསུམ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དགང་བ་དང་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། ཨཱཿཡིག་བྱས་པའི་ཟེ་འབྲུ་དང་ཨོཾ་ཡིག་གིས་སྤྲུལ་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

Through the divisions of inferior, middling, and superior, yogins do not become mentally distressed even by the inferior, and they abandon both the conflict and non-conflict regarding pleasant and unpleasant forms. Why is that? For it is said in the Mother of the Victors (Prajñāpāramitā): "In this way, one should understand all phenomena, both their own characteristics and those of others." Others [explain] that "various" refers to the assembly of the maṇḍala, which is the collection of all subtle particles without exception, because it is the nature of the dharmadhātu. Regarding what was said, starting from "arising in the pure mind" and so forth, it concludes with "free from inverted conceptualization." Regarding the subtle yoga and so forth, the sixteen recollections are taught through the attainment of signs: "One should apply the recollection of the Buddha," and so on, up to: "One should apply the recollection of the samaya; having meditated, one will attain enlightenment." This is the brief exposition. The section beginning with "Buddha" and so forth is the detailed exposition. "Secluded" means having abandoned people of discordant types. "Offering" refers to meditative absorption (samāpatti). Regarding "the three places through blessing": this refers to the preliminary blessing of the eyes and so forth according to their respective natures, preceded by the filling [of the channels] and the blessing of the Mind-Vajra and so forth with the syllable HŪṂ. One should then meditate on the eight-petaled lotus emanated by the syllable OṂ and the bindu formed by the syllable ĀḤ.

རང་གི་རྟགས་ལ་ཡང་ཧཱུྃ་གིས་སྤྲུལ་པའི་པདྨ་རཱ་གའི་ཁ་དོག་གི་རྩེ་མོ་ལྔ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། རང་གི་ལྷའི་ཁ་དོག་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པའི་རྣམ་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཞུག་པ་ལ་ཡི་གེ་ཕཊ་དོ། ། ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ནོར་བུའོ། ། ཕྱོགས་བཅུར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་རྣམ་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའོ། ། དགེ་བའི་འབྲུ་འཕེལ་བ་དང་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་འབར་བའོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རིག་མ་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ནི་འོད་དཔག་མེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ངེས་འབྱེད་ཤེས་རབ་སྟེ། ། སེམས་དཔའ་འདིར་ནི་རིག་བྱར་བརྗོད། ། ཅེས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འདིར་བརྗོད་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། རིགས་ནི་རིགས་ལྔའི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། ཁྲོ་བོ་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པའོ། ། སྤྲོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ཏེ་སླར་བསྡུའོ། ། སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་དང་ཐིམ་ཞིང་བརྟན་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དམ་ཚིག་ནི་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ལ། འང་གི་སྒྲས་ནི་གཞན་ཡང་ངོ་། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་ཞེས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པའི་དུས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ཡིད། །

Regarding one’s own sign, some say it is the form of a five-pronged vajra, the color of ruby, emanated by the syllable HŪṂ. Others say it is the form of a single-pronged vajra, the color of one’s own deity. For the purpose of stabilizing the bodhicitta, the syllable PHAṬ is used for insertion. The syllable OṂ is the blessing of the jewel. For the sake of acting for the benefit of beings in the ten directions, the vajra and lotus are pervaded by light rays in the form of the five Tathāgatas. Because it increases the harvest of virtue and dispels the darkness of ignorance, it blazes perfectly like the light of the moon, in accordance with the Dharma. For this very reason, one should meditate on that delightful consort. The Buddha is Vairocana. Vajradharma is Amitābha. Vajranirvedha is insight; here, the Sattva is said to be the object of knowledge. Thus, the Vajrasattva mentioned here is Akṣobhya. The "families" are the deities of the five families. The "wrathful ones" are Yamāntaka and so forth. "Emanating" means performing the benefit of sentient beings in the ten directions and then withdrawing them again. This is because one must certainly meditate on the emanation, withdrawal, absorption, and stabilization. The "samaya" is any other suitable lord of the maṇḍala. Regarding the term "Vajrasattva," the word "also" (aṅ) implies others as well. Some say that "the form of the maṇḍala" refers to the time of accomplishing the maṇḍala. "The yogi, always in meditative equipoise, with the mind..."

འཁོར་ལོ་བྲིས་པའི་འཁོར་ལོ་ཡང་མི་བྱ། ། རང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡི་ཆོ་ག་ཡང་། ། ཞེས་གཞན་དག་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་དབང་ཐོབ་ཀྱིས་བྱས་ཏེ། ། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ། ། བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ནི་འཁོར་ལོ་སྟེ། ། གང་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་ལ་སྣང་། ། འདིར་ནི་འཇུག་སྟེ་གང་སྣང་བ། ། རྨི་ལམ་གསལ་བ་བཞིན་དུ་འདོད། ། གང་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པས། ། དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེ་རེ་ཡོངས་སུ་གང་བ་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་གང་འདྲ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བདག་ཀྱང་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་བསྒོམ་པ་ནི་སྐུ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་བསྒོམ་པའོ། ། གང་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་འདྲ་བར་བདག་ཀྱང་ཞེས་ཏེ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ལ་བསྒོམ་པ་བྱས་པ་ན་ཆོས་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཅི་འདྲ་བར་ཐུགས་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བདག་ཀྱང་ཞེས་བསམས་ནས་བསྒོམས་པ་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་པ།

One should not even draw a painted wheel. Rather, it is born from one’s own bodhicitta, and the rituals of offering and so forth are also [performed in this way]. As it is said elsewhere: "Having attained mastery over primordial wisdom, the three wheels are formed by the nature of mind itself. Through blessing, they are the wheel, because they appear to oneself and others. Whatever appears here in this engagement is asserted to be like a clear dream. Because the manner of the mind is thus shown, it should be known as supreme." The aggregates of form, feeling, perception, formations, and consciousness, which are the nature of Vairocana, Ratnasambhava, Amitābha, Amoghasiddhi, and Akṣobhya, are completely filled by each of the Tathāgatas. Having made the aspiration, "May I also become exactly like whatever the body is," one meditates; this is the meditation on the recollection of the Buddha’s body. Likewise, the Blessed One Vajradharma’s primordial wisdom, which is the nature of the four analytical knowledges of phenomena, meaning, definitive expression, and eloquence—having made the aspiration, "May I also be like that," and having meditated, one becomes like the Holder of the Dharma. Thinking, "Just as Vajrasattva is, and just as his stainless, purified mind is, may I also be like that," and having meditated, one becomes like the Holder of the Vajra. Now, based on the reasoning that just as space is, so too are Buddhas and sentient beings of a single characteristic, it is said:

སེམས་གང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ་ལུས་དང་ངག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་འཁོར་བ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལྟར་བདག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་དེར་འགྱུར་ཞེས་པར་བསྒོམ་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཞེས་འཇུག་གོ། ། སྔགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་པའི་བཟླས་པ་ནི་སྐུ་རྗེས་སུ་འདྲ་བ་སྟེ། ཚིག་དང་སྐུ་བསྒོམ་པའོ། ། བདག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོ། ། བསྒོམས་པས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་སྔགས་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་རོ། ། དམ་ཚིག་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ་ཆོ་གས་ནི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བརྗོད་པས་སོ། ། བདུད་རྩི་བྱེད་པ་ནི་གསོད་པའོ། ། འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོད་ན་བཏུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་འདི་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ནི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བས་དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་ཡིན་ཞིང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་འདིས་ནི་ལམ་དང་གཞུང་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་དེས་ན་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ། ། ཆགས་སྡང་ལས་བྱུང་རྣོན་པོ་དང་།

The mind that is naturally pure belongs to sentient beings, yet it possesses the characteristics of those in saṃsāra through the body, speech, and the eight consciousnesses. When that very mind is free from incorrect conceptualization, it has the nature of proceeding toward equality with space; it is the wisdom of a single taste in suchness. To meditate, thinking, "Just as the Tathāgatas are purified of stains, may I also become like them," is to enter into the state of becoming like Vajrasattva. The "vajra of mantra" is Amitābha. The recitation of meditating on the meaning of the mantra is the "likeness of the body," which is the meditation on the words and the body. "May I also become like that" is the prayer. Through meditation, one becomes so, just like a mantra-holder. "Samaya" is the meditative absorption, as described in the Subsequent Tantra through the ritual. "Making nectar" is the act of killing. The "result" is to act for the benefit of all sentient beings without exception; if one seeks that, one should drink. For that very reason, accomplishments (siddhis) will be swiftly attained. This is also the wisdom arising from hearing, reflecting, and meditating upon the suchness of all things without exception; it is the "beyond" (pāra) and the "perfection" (pāramitā). Because it is to be known correctly, it is the suchness, the samaya, and the result; by this, it is also the path and the treatise. "All" refers to the uncontaminated; therefore, it is the unarisen and the uncontaminated, the support for which is the apprehended and the apprehender. From attachment and aversion, the sharp...

། དཀའ་དང་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་རྩོད་པ་རྣམས། ། དངོས་པོ་ཁས་བླངས་ཡོད་པས་ཡིན། ། ཞེས་པའི་རིགས་པས་སོ། ། དངོས་པོ་ནི་གཉིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མུན་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་སྔར་མེད་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། ། དེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ལམ་སྟེ་རང་གི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ། ། རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོས་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ། འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་འབྲས་མ་ཡིན། ། འདི་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོ་རུ། ། རང་གི་སེམས་ནི་སྣང་བ་ཡིན། ། རང་གི་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཏེ། ། རྟོགས་པར་བྱ་བའང་སེམས་ཉིད་དོ། ། ཞེས་དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བ་ལས་སོ། ། ཁམས་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་འཁོར་བའོ། ། དེར་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་དམ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་སོ། ། སེམས་ནི་འོད་གསལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། ། ཞེས་རྒྱལ་བ་བྱམས་པས་གསུངས་སོ། ། སེམས་འདི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། ། དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། ། ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་སོ། ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་ལུང་ལས་སོ། ། སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་རྣམ་གཞག་པ། ། མ་སྐྱེས་པ་རུ་ང་སྨྲའོ། །

"Difficulties and the grasping of views, and the disputes arising from them, exist because of the acceptance of functional entities." This is the reasoning. "Entities are of two kinds," as stated in the Mother of the Victors (Prajñāpāramitā). All things are naturally luminous, free from the darkness of subject and object. Therefore, there is no enlightenment to be newly realized that did not exist before. The clear realization that brings about that enlightenment is the path, and that too does not exist apart from one's own mind. "By way of the entity of the cause it is a cause; by way of the entity of the result it is not a result. This appearance of one's own mind is the entity of cause and result. One's own mind itself is the Buddha; that which is to be realized is also the mind itself." Thus it is said in the Śrīguhyasamāja. The "realms" (dhātu) are the characteristics of the desire, form, and formless realms, which is cyclic existence (saṃsāra). Even there, sentient beings do not arise ultimately, for they are established only conventionally. "Because the mind is luminosity itself, the afflictions (kleśa) are adventitious." Thus spoke the Victorious Maitreya. "This mind is naturally luminous; the stains are adventitious." Thus it is said in the Pramāṇavārttika. "O sons of the Victorious Ones, these three realms are mind-only (cittamātra)," as stated in the scriptures. "I declare that the establishment of mind-only itself is unborn."

ཞེས་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་ངེས་པ་བརྗོད་མ་ཐག་པས་མ་སྐྱེས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་འདིར་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ཡིན་ནོ། ། མཚན་མ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་མེད་པས་སོ། ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་མི་འགྱུར་བའོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། ། ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་དག་ལས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྟེ་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལོ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་ནི་འདིར་མཚོན་པ་སྟེ་གཏི་མུག་གི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། ། སེམས་བརྟན་པ་ནི་མི་གཡོ་བར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྨོན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གུས་པའོ། ། རིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། གང་གི་རིགས་ལ་རིག་མ་གང་ཡང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྟན་པས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྣལ་འབྱོར་དེ་བྱ་སྟེ་དེ་དང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡང་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བར་མཆོད་པར་བྱའོ། ། འདིས་ནི་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་པས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།

Thus, from the Laṅkāvatāra, immediately following the definitive expression of the non-dual aspect, the recollection of the unarisen is here the recollection of the meaning to be demonstrated. The signless is the non-apprehension of even suchness, because it is non-existent. It is unchanging because it is free from expression. It is non-dual because it is free from subject and object. It is not non-dual because, conventionally, the unreal conceptualization exists. It is utterly stainless because, in suchness, the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies have been abandoned. For that very reason, through its peace, it is like space. Just so, through these recollections of insight and method, one does not abide in existence or peace; by the nature of phenomena, these are of one equal taste, and thus the path of non-abiding nirvāṇa is shown. "Twelve years" is an illustration here, as it also applies to the family of delusion and so forth. "Stable mind" means possessing the aspiration for unexcelled enlightenment without wavering and having devotion for the yogi. This is the classification of the application of the families: whichever consort is taught for whichever family, one should perform that yoga together with her, and one should also worship the Sugata with her according to the ritual. "By this" refers to what was just stated; "in this very life" is because there is no valid cognition that contradicts it.

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ནོར་བུ་དང་སྔགས་དང་སྨན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་ཡང་གཞན་དུ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཐོང་བ་མེད་པ་ཙམ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཚོགས་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་མ་མཐོང་སྟེ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་རྒྱུད་ལས་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གི་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་དག་དང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་མཁས་པ་དེ་དག་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ཀྱང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རིགས་པས་སོ། ། གང་གསུངས་པ། དང་པོར་དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཐབས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ནི་མེད་གྱུར་ན། ། སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། ། སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བཤད་པར་བྱ། ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་མཉན་པར་གྱིས། ། བརྟན་ཞིང་དུལ་ལ་བློ་གྲོས་ལྡན། ། བཟོད་ལྡན་དྲང་ཞིང་གཡོ་སྒྱུ་མེད། ། སྔགས་དང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཤེས། ། དཀྱིལ་འཁོར་འདྲི་བའི་ལས་ལ་མཁས། ། དེ་ཉིད་བཅུ་ནི་ཡོངས་ཤེས་པས། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་མི་འཇིགས་སྟེར། ། ཐེག་པ་ཆེ་ལ་རྟག་དགའ་བ། ། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཞེས་སུ་བརྗོད། ། ཕྱི་རོལ་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་ཤེས་པ། ། ཉན་ཐོས་ཐེག་པའི་ལམ་ཞུགས་དང་། ། དེ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་མི་ཤེས་པ། ། གསང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་སྡུད་པ། ། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་མིན་ཏེ། ། དད་མིན་བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཚུལ་ཁྲིམས་མིན་ལ་རྟག་ཏུ་དགའ། །

Because they are not omniscient and thus inconceivable, the existence of the power of jewels, mantras, medicines, specific meditative absorptions (samādhi), and so forth, is established through inference and scripture, as these are similar in other cases as well. It is said that the mere absence of perception is not itself a valid means of knowledge (pramāṇa). Furthermore, because the necessary conditions are incomplete, one does not see everything being accomplished by everyone in every way; this is because it is difficult to find a master and a disciple possessing the characteristics described in the Śrī Māyājāla Tantra, as well as the practice itself. It is indeed a factor for engagement, according to the reasoning that even if those scholars have doubts regarding the actual meaning, it remains a factor for engagement. As it is said: "First, following a master is the means for attaining accomplishment. If the master himself is absent, the state of a Buddha will not be achieved. Therefore, the qualities of the master shall be explained; listen, O Essence of Wisdom (Jñānasāra). Stable, disciplined, and endowed with intelligence, Patient, upright, and free from deceit, Knowing the application of mantra and tantra, Skilled in the work of drawing the maṇḍala, Through fully knowing the ten suchnesses (tattva), He grants fearlessness to all sentient beings. Always delighting in the Great Vehicle— Such a one is called a 'master.' One who fully knows external treatises, Has entered the path of the Śrāvaka vehicle, But does not know the Great Vehicle, And summarizes the meaning of the secret tantras— In him there is no compassion, No faith, and no diligence. He delights always in what is not ethical discipline."*

བསྟན་བཅོས་ཉིད་ལ་མི་སྡུག་བྱེད། ། སྔར་བརྗོད་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་ལྡན། ། སློབ་དཔོན་ཉིད་དུ་ཡང་དག་གཟུང་། ། དེ་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲི་བ་དང་། ། རྒྱུད་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཡིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྔགས། ། འདི་ནི་འགྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། འདི་ལྟར་སློབ་མ་ཡོན་ཏན་ལྡན། ། བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་དགེ་བ་དང་། ། སློབ་དཔོན་ལ་གུས་རྟག་ཀུན་ཏུ། ། ལྷ་རྣམས་རྟག་ཏུ་མཆོད་བྱེད་པའོ། ། སློབ་དཔོན་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། ། བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀུན་མཉམ་པར། ། ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། རིན་ཆེན་ཏོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྒྱ་མཚོ་འདི། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དོན་ཆེན་སྟེར། ། སློབ་དཔོན་གྱི་ནི་ཡོན་ཏན་བླང་། ། ཉེས་པ་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡོན་ཏན་བཟུང་བས་དངོས་གྲུབ་འགྱུར། ། ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་ཉམས། ། དེ་ཡི་གྲིབ་མ་འགོམས་པ་ཡིས། ། མཆོད་རྟེན་བཤིག་པར་གྱུར་པར་བརྗོད། ། བརྟན་དང་གཡོ་བའི་གསང་བ་ལ། ། ཀུན་ལ་སྨོད་པ་བླ་ཡིན་གྱི། ། སློབ་དཔོན་སྨོད་པ་མ་ཡིན་ཉིད། ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་མཐོང་མི་འགྱུར། ། གང་གིས་སློབ་དཔོན་སྨོད་བྱེད་རྣམས། ། བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་། ། རྩུབ་པོའི་ལས་དང་སྡང་བདག་ཉིད། ། རྟག་ཏུ་ས་འདིར་སྤང་བར་བྱ། ། དམྱལ་བར་གྲགས་པ་གང་རྣམས་ཏེ། ། མནར་མེད་ལ་སོགས་འཇིགས་རུང་རྣམས། ། དེ་ན་གནས་པར་ཡང་དག་བརྗོད། ། སློབ་དཔོན་སྨོད་པར་བྱས་པ་ལས། ། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། ། དེ་ཕྱིར་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། གུས་ལྡན་སེམས་ཅན་གྱིས་འདི་མཆོད། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འབྲས་བུ་སྟེར། །

One who is not hostile toward the treatise itself, who possesses the characteristics previously described, should be correctly accepted as a master. Such a person is the one who draws the maṇḍala and teaches all the tantras. There is no doubt that the mantras taught by him will be accomplished. Likewise, a disciple who possesses good qualities, who delights in meditation, is virtuous, is always respectful toward the master, and constantly makes offerings to the deities—such a one is a worthy vessel. How should the master be viewed? The guru is equal to all the buddhas, always the Vajradhara, the Ratnaketu Tathāgata. This ocean of great wisdom is the wish-fulfilling jewel that grants great purpose. One should take up the qualities of the master, never his faults. By grasping his qualities, siddhi is attained; by his faults, siddhi is lost. It is said that by treading upon his shadow, one destroys a stūpa. It is better to revile all the secrets of the animate and inanimate world than to revile the master; for one who reviles the master will not see [the truth] even in a dream. Those who revile the master are seized by obstacles and misleading spirits. One should always avoid those of harsh actions and hateful nature in this world. Those known as the hells, the terrifying Avīci and so forth, are said to be the places where they dwell as a result of reviling the master. Therefore, those who desire the fruit of buddhahood should, with all effort and a respectful mind, make offerings to him. He bestows inconceivable results.

ཞེས་སོ། ། སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་སྨད་པ་ཡིས། ། བདེ་གཤེགས་བཀའ་ལས་རྣམ་འདས་པས། ། ཁྲོས་པས་ཀུན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པས། ། སེམས་ཅན་བྱམས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཡོངས་སྤངས་པས། ། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སྨད་པ་ཡིས། ། མ་སྨིན་སེམས་ཅན་གསང་བསྒྲགས་པས། ། ཕུང་པོ་རྒྱལ་དག་སྨད་པ་ཡིས། ། དམ་ཚིག་བདག་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་ཕྱིར། ། སྡང་ལ་བྱམས་དང་དགའ་བྲལ་བས། ། ཆོས་ལ་མཐའ་གཉིས་སྒྲོ་འདོགས་པས། ། དད་དང་ལྡན་སེམས་སུན་ཕྱུང་བས། ། དམ་ཚིག་རྙེད་པ་མི་བསྟེན་པས། ། གྲུབ་པའི་རིག་མ་སྨད་པའི་ཕྱིར། ། དེས་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། ། སྔགས་པ་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ཡིན། ། དེ་ཉམས་གྲུབ་པ་རྣམས་ཉམས་འགྱུར། ། བདུད་འབྱུང་སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོར་འགྱུར། ། འདིས་ནི་དམྱལ་འགྲོ་མྱོང་འགྱུར་ཏེ། ། རྣོན་པོ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་ཏེ་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བཅུ་བཞི་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གི་ལྟུང་བས་ཕས་ཕམ་པ་དང་ལྡན་ནོ། ། ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བླ་མ་ཇི་ལྟར་འབྱོར་མཆོད་བྱས། ། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། བསྐྱེད་དང་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སོགས། ། སྡོམ་པ་བླང་བར་བྱ་ཞེས་བརྗོད། ། དེ་ཕྱིར་བཅོས་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མ་མཐོང་བ་རིགས་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལས་གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།

Thus it is said: By disparaging the masters, one transgresses the commands of the Sugatas. By speaking of faults out of anger, one abandons love for sentient beings. By completely abandoning the bodhicitta, by disparaging the three vehicles, by revealing secrets to immature sentient beings, by disparaging the aggregates and the Victors, by doubting the nature of the samaya, by lacking love and joy toward those who are hostile, by superimposing the two extremes upon the Dharma, by discouraging those with faith, by not relying on the samaya once obtained, and by disparaging the accomplished vidyā-consorts—by these, the root downfalls occur. The mantrin is one whose samaya has degenerated. When that is impaired, all accomplishments are lost. Maras arise and one becomes a mass of suffering. Through this, one will go to hell and experience various sharp torments. Thus, by any one of these fourteen root downfalls, one incurs a defeat (pārājika). It is like a palm tree that has been cut at the head; because the roots of virtue have been severed, they cannot be regenerated. "Having made offerings to the guru according to one's means, one should generate the bodhicitta from that maṇḍala and take the vows, such as the three refuges," so it is said. Because it is difficult to repair [the damage], it is logical that one will not see the accomplishments of any [of the practices]. Likewise, from the Vairocanābhisambodhi: "Lord of Secrets, by these enumerations, it should be understood in this way."

ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཐེག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྤངས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཕན་པ་མེད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་བསྐལ་པ་དུ་མས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྦྱོར་ཞིང་རྩོལ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། ། དེའི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསང་བའི་བདག་པོ་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་རྣམས་ལ་མིང་བསྐྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་མིང་དེ་དང་པོ་ཉིད་དུ་ལོག་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གྲུབ་པས་གང་གཞན་དམན་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་གྲུབ་ལྷག་མ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱང་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འབད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་བསྟན་པ་པོས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། བཟླས་པས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་དབྱེ་བ་མེད་པར་བསྒོམས་པས་སོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བདུན་པའོ། ། ། །

How is it that for Bodhisattvas who are correctly established in the Mahāyāna, the vehicle of mantra conduct is not beneficial for unsurpassed, perfectly complete awakening if the doors of liberation are abandoned? Why is that? Because those Bodhisattvas who apply themselves and exert effort for many eons, and who undergo suffering, will not attain manifest, perfect awakening in that way. However, Bodhisattvas who practice the vehicle of mantra in this very life will attain manifest, perfect awakening in unsurpassed, perfectly complete awakening. Why is that? Lord of Secrets, "in this very life" means that because the Tathāgata has bestowed names upon them, those Bodhisattvas, from the very beginning, turn back and attain the samādhi that realizes the nature of all phenomena. Through the accomplishment of body, speech, and mind, other yogas—both mundane and supramundane—will arise. All those remaining accomplishments are also achieved without effort for the yogi just described and become manifest; this is because of that very cause of the perfect accomplishment of the body and so forth, as stated by the Teacher. "By recitation" means by meditating on the three vajras as indivisible. This is the seventh chapter from the Śrī Guhyasamāja-alaṃkāra.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རིག་མ་བསྟེན་པ་རྒྱུད་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ལ་ཐེག་པ་གཞན་དུ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཇི་ལྟར་བཀག་པ་གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན་དེའི་ཚེ་འགལ་བ་ཡིན་ལ་གལ་ཏེ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་འོན་ཀྱང་དེ་བརྗོད་པར་གྱིས་ཤིག། ཡང་གང་གི་ཚེ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེའི་ཚེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལ་སོགས་པ་མ་བྱིན་པ་ལས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམས་པས་མཆོད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་རིན་ཆེན་ཏོག་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་གསུངས་སོ། ། འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ལམ་དུ་ཡང་འགྱུར་བའི་ཐེག་པ་གང་གིས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། མཆོད་པའི་མཆོག་ནི་གསང་བ་དང་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། མཆོད་པ་ནི་ཕྱི་དང་གཞན་ཏེ་གསུངས་ཤིག་པའོ། ། མ་ལུས་པའི་སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྒྱལ་བས་ན་རྒྱལ་མཆོག་གོ། ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཆེ་ནི་སྔར་བཤད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇུག་པར་མཛད་པའོ། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཉམ་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཆོག་གོ། །

Regarding the word "then": the Blessed One taught in this tantra the reliance upon a consort who accords with the "vow of knowledge" (vidyā-vrata) for those who have reached sixteen years of age and so forth. In other vehicles, however, this is prohibited. If one were to practice that very [prohibited act], it would be a contradiction; yet, if it is performed through the distinction of skillful means, there is no contradiction because the objects are different. Nevertheless, you should explain that. Furthermore, following the resolution of the disciples' conceptual doubts—such as, "How can the accumulation of merit be perfected without giving away the seven precious jewels and so forth when the yogi is always in meditative equipoise?"—it is taught that by meditating on the wisdom equal to space, all the precious offerings are accomplished. Thus, Ratnaketu (Jewel-Crest) made this request. That very vehicle which becomes the great fruit and also the path is that which purifies the realms of sentient beings through conduct equal to space. The "supreme offering" refers to the secret and other [offerings]. "Offering" refers to the outer and other [offerings]—so it is said. He is the "Supreme Victor" (Jina) because he has triumphed over all sinful phenomena without exception. "Great desire, hatred, and delusion" are as explained previously. In this Vajrayāna, he causes sentient beings to enter. It is "equal to the realm of space" because it is immeasurable, and for that very reason, it is supreme.

ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་གྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐར་པ་སྟེ་དེའི་ལམ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གདུལ་བྱའི་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་སྟེ། དེའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའོ། ། གསུང་གཅིག་ཉིད་དུ་གསུངས་མོད་ཀྱི། ། དུ་མ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག། ཅེས་པའི་རིགས་པས་སོ། ། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་དུ་གཞན་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན། ། དེ་ཡི་དོན་དུ་རང་དོན་བརྗོད། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རིག་ཐེག་པ་ཆེ། ། དེ་ལས་ཐེག་གཉིས་གཞན་དུ་ཡིན། ། ཅི་ཡི་ཕྱིར་དེ་ཡིན་ཞེ་ན། ། བདག་ཏུ་མཐོང་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ། ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་སེམས་གྲུབ་ཕྱིར། ། ཉན་ཐོས་ཐེག་སོགས་དམན་དང་བར། ། ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས། ། སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཟུང་ངོ་། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ། རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི། ། འདི་ལྟར་བློ་གྲོས་དམན་པའི་སེམས། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་བྲལ་བ། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ལུགས་སུ་བརྗོད། ། དྲི་མ་མ་ལུས་དག་དོན་དུ། ། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི། ། ཇི་ལྟར་སྣོད་ནི་མ་ལུས་པ། ། འགྲོ་དོན་མ་ལུས་བསྒྲུབ་ཆེད་དུ། ། སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། ། དེས་ནི་སྔགས་ཐེག་ཐུབ་པའིའོ། ། གང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཟབ་མོའི་ཐེག་པས་འཇིགས་རྣམས་ལ། ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་དོན་གསུངས་ཡིན། ། གཟུང་མེད་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡི། ། རྣམ་ཤེས་བར་མའི་བློ་ཅན་ལ། །

The non-dual primordial wisdom (jñāna) of the continuous flow of great bliss, which is the nature of insight (prajñā) and method (upāya), is liberation; its path is characterized by the three meditative absorptions (samādhi), for it is that which reveals suchness (tattva). In consideration of the various appearances for those to be trained, the three types of awakening are the three vehicles (yāna), and one enters their respective paths. This is according to the reasoning: "Though spoken as a single voice, it is individually perceived as manifold." If one asks what the characteristics of those three vehicles are: "Where the welfare of others is primary, For that purpose, one's own welfare is taught. The Great Vehicle is known by the Buddhas; The other two vehicles are different from it." If one asks why that is so: "In order to reverse the view of a self, And to establish the mind as beginningless and endless, The Śrāvaka vehicle and so forth are for those of lesser and middling [capacities], Taught for the sake of those possessing [lesser] insight." The mention of "and so forth" includes the Pratyekabuddha vehicle. The Great Vehicle is also twofold. The Causal Great Vehicle is described as the system of the Perfections (pāramitā), for those of inferior intellect whose minds are free from the duality of subject and object. The Resultant Great Vehicle is for the purpose of purifying all stains without exception; it is the Sage’s Mantra Vehicle, which, like a vessel that holds everything, accomplishes the welfare of all beings without exception through various emanated forms. As it is said in the Noble Laṅkāvatāra Sūtra: "For those who are terrified by the profound vehicle, The objects such as blue and so forth are taught. For those of intermediate intellect, Consciousness is taught as being without a subject and having the aspect of an object."

ཁ་ཅིག་གཉིས་དང་ངེས་བྲལ་བ། ། ཟབ་མོའི་དོན་ལ་འཇིགས་སྤངས་ལ། ། ཞེས་སོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྐལ་པ་མཆོག་ནི་སྲིད་པའི་མཐའ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་གང་གི་དག་པའི་བདག་ཉིད་གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཡངས་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་གང་གི་ཡིན་པའོ། ། ཆོས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་ཡིན་ནོ། ། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཕོ་བའི་ཕྱིར་ན་འཁོར་ལོ་སྟེ་དེ་བསྐོར་བའོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཡང་དག་པར་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བས་དག་པ་སྟེ་དྲི་མ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་འདི་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཁྱོད་ལ་ཡོད་པའོ། ། རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་རྒྱལ་པོའོ། ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་བས་ན་རྟག་པའོ། ། དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། ། སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། ། དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ཞེས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས་སོ། ། ཐམས་ཅད་དབང་བསྐུར་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཀུན་གྱི་དོན་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཀུན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་པས་ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གོ། །

"Some, free from the two and certainty, have abandoned fear regarding the profound meaning," it is said. The "supreme eon of the buddhas" refers to that which is perfectly established as the limit of existence, the nature of which is its pure identity; it is called by that name. "Vast" refers to that which possesses the five eyes. "Dharma" refers to the powers and so forth, and it is also the maṇḍala. It is a "wheel" because it is transferred into the mental continuums of those to be trained, and thus it is turned. "Perfectly pure body, speech, and mind" refers to that which is stainless and pure, being free from the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies; it is called by that name. Why is all of this so? Because it is not contradicted by valid cognition or scripture, it is indivisible like a vajra; thus, you possess homage to that vehicle of the path and the result. Because he is the principal of all families, he is the "king." Because that wisdom, which is of a single taste with suchness like space, pervades everything, he is also "space"; and because he is unchanging, he is "permanent." As it says in the Abhisamayālaṃkāra: "Because his deeds are so vast, the Buddha is certainly described as pervasive. Because that very [nature] is inexhaustible, he is also called permanent." The "empowerment of all" is the nature of the jewel family. "The welfare of all" is because he acts for the welfare of all through the essence of the Sky-Treasury. Because he has attained the sovereignty over the Dharma of all the three realms, he is the "lord of all."

དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དགའ་བ་རྒྱས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་འཛིན་པའོ། ། མཆོད་པ་ནི་གསང་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མཆོད་པས་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའིའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལས་རྒྱལ་བ་རྣམས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་སྟེ་དེའི་འབྲས་བུའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དབྱེར་མེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཙོར་ཏེ་འཁོར་ལོ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་ལེགས་པར་བསླབས་པ། ཤིན་ཏུ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དེ་སྲིད་པ་ཤིན་ཏུ་གྲུབ་པ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ལ་རིང་དུ་ཞུགས་པའི་བློ་ནི་མིག་ཡངས་པའོ། ། ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་སྨོས་པ་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལོན་པའོ། ། དེས་ན་གཟུགས་བཟང་བཞོན་པས་བརྒྱན་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། བྱོལ་སོང་ལས་ཞེས་པ་ནི་གང་འདི་ལྟ་བུ་དེ་མི་རྙེད་ན་དེའི་ཚེ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པའི་དབང་དུ་འགྱུར་བ་ཁུ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སུམ་ཅུ་ལོན་པ་ཡིས་ཀྱང་བྱ། ། ཅི་སྲིད་ཁུ་བ་སྲིད་པའི་བར། །

Because it maintains the expansion of inseparable, untainted joy, it is the "Holder of the Vajra Jewel." The offering is secret, and suchness is the great offering. For that very reason, it belongs to the Tathāgata. Why is that? It is so called because it is that from which the Victors arise. Because the body, speech, and mind of all the Tathāgatas are the "Good Eon," it is their fruit. Because the Vajra Body and so forth are inseparable, they abide perfectly as the nature of the Perfection of Wisdom through the essence of suchness. How are all these so? Because primarily, the yoginīs who are skilled in the ritual of mudrās and mantras, who abide by the samaya and vows, who are well-trained in the mantras and tantras, and who possess great faith and great wisdom, bestow the attainment of existence. Thus it is said: "The mind that has long entered the Vajra Vehicle is the wide eye." Starting from the mention of twelve years up to twenty-five years, it is said: "Adorned with a beautiful form and a mount." If such a one is not found among humans, then the meaning is: from twenty-six years of age onwards, as long as one possesses the fluid and is under the power of desire, so long [it may be used]. "One may also use a thirty-year-old, as long as the fluid exists."

བུ་མོ་ལེགས་པར་ཁྲུས་བྱས་བརྒྱན། ། མཚན་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། བཅུ་དྲུག་འོག་གི་དེ་སྲིད་དུ། ། ཇི་སྲིད་ལོ་བརྒྱད་ལོན་ཆོས་ལྡན། ། ཤིན་ཏུ་རིང་མིན་སྦོམ་པ་མིན། ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མིན་རིགས་དམན་མིན། ། དེ་འདྲའི་བུ་མོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། གཞན་དུ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་མི་འགྱུར། ། ཆོ་ག་ཤེས་པས་དེ་བཟུང་སྟེ། ། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། འཛམ་གླིང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི། ། མི་དག་ལས་ནི་དེ་གདོན་བྱ། ། ཆོ་ག་ཤེས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་བ། ། གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། ཅེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལས་ཞེས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། ཀླུ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཀླུའི་བུ་མོ་ཐོབ་པར་བྱས་པ་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་བརྟག་པ་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། གང་དུ་ཞེ་ན། སའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་རི་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རི་བོ་དབེན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་འདི་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་སོ། ། གཙང་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མི་ལྡན་པས་སེམས་དག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། དབེན་པ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བོ་སྤངས་སོ། ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ལས་སྐྱེ་བའམ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་ཏེ་རྒྱལ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བའོ། ། དེར་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་དགེ་བའི་གནས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་གནས་སོ། །

A girl who has been well-bathed and adorned, adorned with all the [auspicious] marks, from the age of sixteen down to eight, who is endowed with the Dharma, neither too tall nor too stout, neither too thin nor of low caste—such a girl should be employed. Otherwise, success will not be achieved. One who knows the ritual should take her and employ her for the practice of suchness. She should be drawn from among humans, such as the sovereigns of Jambudvīpa and so forth. One who knows the ritual and employs her will undoubtedly achieve accomplishment. Thus say some, quoting from the Advayasamatāvijaya. Others say that one should also obtain a nāga girl from among the nāgas, and that she should be examined at the time of making the supreme offering of suchness, which brings about the goal of the supreme person, during the practice of the vidyā-vow, the sixteen recollections, the maṇḍala, and so forth. Where? In a certain location, such as a mountain and so forth; for it is said in this very text: "One should practice in a secluded mountain." "Pure" means free from faults and devoid of them, which brings about a pure mind. "Secluded" means abandoned by people of discordant classes. "Born from the nature of the Victors" means born from that which is the nature of the Victors, or born from the dharmadhātu, the nature of the Victors. Because it is free from all harm there, it is a peaceful and virtuous place, a site for meditation characterized by the three samādhis.

བྱུག་པའམ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། མེད་པ་སྲིད་ན་ཡིད་ཀྱིས་སམ་ཡོད་ན་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་གཞན་ནོ། ། རྒྱལ་བ་མཆོད་པའི་རྒྱུར་ཞེས་པ་ནི་བདག་གི་དོན་དུ་འཇུག་པ་དགག་པ་གསུངས་པའོ། ། དེ་གསུངས་པ། ཙནྡན་བཟང་པོ་ལ་སོགས་ཀྱིས་བྱུགས་ཤིང་། ། དྲི་ཞིམ་མེ་ཏོག་གཅལ་བཀྲམ་མཆོག་གི་ཆ། ། བསམ་གཏན་བདེ་བའི་གནས་སོ་ཞེས་སོ། ། གང་གིས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་རིག་མའམ་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་བསྟེན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་གསུངས་པ། ནུ་མའི་དབུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱི་བོ་ནས་སྙིང་ག་དང་། དེ་ནས་ལྟེ་བ་དང་། ལྟེ་བ་ནས་གསང་བ་དང་། དེ་ནས་བརླ་གཉིས་དང་དེ་ནས་རྐང་པའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་པར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་ལ་ཁྱབ་པ་བཅུ་པར་བརྗོད་པའི་ཨོཾ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་དེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་བཀུག་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དག་པར་བལྟ་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། དེ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་རང་གི་ལྷ་འདྲ་རང་སྙིང་པོ། ། སྤྲུལ་པའི་རིག་མ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་བལྟ། ། མིག་ལ་སོགས་པ་དགང་ཞིང་ཡི་གེ་གསུམ། ། རྣམ་པར་བཀོད་པས་ལུས་ནི་འོད་དང་ལྡན། ། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་མགོ་དང་སྙིང་ག་དང་། ། ལྟེ་བ་གསང་བ་དེ་བཞིན་བརླ་གཉིས་ལ། ། ཨོཾ་ཧཱུཾ་སྭཱ་ཨཱཿཧཱ་ཞེས་གྲགས་པ་རྣམས། ། དེ་ནི་སྐུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བཟང་རིགས་སོགས། །

Some say that the phrase "or anointing" is intended to restrict the meaning to the act itself. Others say that if [the consort] is not present, one should use the mental [consort], or if she is present, one may also use the blazing [consort] and so forth. The phrase "as a cause for offering to the Victors" is stated to negate engaging [in these acts] for one's own sake. Regarding that, it is said: "Anointed with excellent sandalwood and the like, strewn with a carpet of fragrant flowers, the supreme portion is the place of the bliss of meditative concentration." Through the distinction of skillful means, relying upon the aforementioned consort—whether mentally emanated or actual—brings about the attainment of unsurpassed enlightenment, the non-abiding nirvāṇa, and is not [mere] cyclic existence. Regarding that, it is said: "In the center of the breasts," and so forth. Some say that one should meditate for the purpose of purifying Vairocana and the others, who are summoned by the light rays of the syllables Oṃ and so forth, which are first placed to pervade each subtle atom from the crown to the heart, then to the navel, from the navel to the secret place, then to the two thighs, and finally to the ends of the feet, as described in the tenth [chapter]. Others say that one should abandon the discordant factors of that [meditation]. Regarding that, it is said: "In the same way, one should correctly view the emanated consort as identical to one's own deity and essence. By filling the eyes and so forth and arranging the three syllables, the body becomes radiant. Through the knowledge of reality, at the head, heart, navel, secret place, and likewise the two thighs, The renowned syllables Oṃ Hūṃ Svā Āḥ Hā are the excellent families of the Body, Mind, and Vajra."

ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་བྱིན་བརླབས་ཏེ། ། འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དམ་པས་འགྲོ་གསུམ་ཁྱབ། ། ཨ་ཡིས་སྣ་ཚོགས་པདྨའི་ལྟེ་བ་བྱས། ། ཧཱུཾ་གིས་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་སྤྲུལ། ། ཤེས་རབ་དམ་པ་རྒྱུ་མཐུན་ངོ་བོ་ཉིད། ། ཐབས་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་རང་གི་ལུས། ། དེ་ཡིས་བདེ་གཤེགས་རྗེས་སུ་མཉེས་བྱ་ཞེས། ། སྔགས་པས་དགའ་བ་ཀུན་དུ་བརྩམ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་བཞི་པོ་ཤེལ་དང་། གསེར་དང་། པདྨ་རཱ་ག་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ལྗང་གུ་རྣམས་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་ཕྱོགས་བཞིའི་ཁ་དོག་གོ། ། དེའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཕྲེང་བས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པའོ། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མ་ལུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོའོ། ། སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གནས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་སྤུངས་པ་དེའི་དབུས་སུ་སྔར་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་བསམ་པར་བྱའོ། ། མཁས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་མཐའ་ཡས་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདོད་ན་བསྒོམས་པས་དུབ་པས་དེའི་ཚེ་མཐར་བསྡུ་བར་རབ་ཏུ་བྱའོ། །

Having blessed the limbs with the five [syllables], the supreme garland of light pervades the three worlds. With the syllable A, the center of a variegated lotus is formed; with HŪṂ, the eight petals are emanated. The supreme insight is the nature of the concordant cause; together with skillful means, it arises as one's own body. Thinking, "By this, I shall please the Sugatas," the mantra practitioner should initiate all joy. Thus it is said. Abiding in the center of the expanse of space are the natures of Vairocana, Ratnasambhava, Amitābha, and Amoghasiddhi. These four are of the nature of crystal, gold, ruby, and green gemstone, and their natures are the colors of the four directions. They are adorned with garlands of light rays. Because they are the nature of the mirror-like wisdom and so forth, and because they are the source of all wisdom without exception, and because they are difficult to realize, they are an ocean. One should visualize them as the very abode for the three vajras, such as the body and so forth. As for the visualization: in the center of that heap, as before, one should visualize Vairocana, the essence of the ocean of wisdom such as the mirror-like wisdom, abiding upon a moon maṇḍala. "The wise" refers to the yogi who is unerring. For the sake of the benefit of sentient beings in the ten directions without exception, one should manifest infinite emanations; however, if one becomes weary from meditation, one should then perform the dissolution at the end.

ཞི་བ་རྡོ་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་འདྲ་བར་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་གར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་ནོ། ། བདག་གི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆའི་བ་སྤུའི་བུ་གའི་རྩེ་མོ་ལས་མཁས་པས་མཆོད་པའི་སྤྲིན་རྣམས་སྤྲོའོ་ཞེས་ཏེ་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་མཆོད་པར་བྱེད་པ་པོ་དབྱེར་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་མཁས་པའོ། ། དེ་ཉིད་འགྲེལ་པ་བརྗོད་པ་པདྨ་དང་ཨུཏྤ་ལ་ནི་དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་ལྗང་གུ་དང་སྔོན་པོའི་ཁ་དོག་ལྔ་སྟེ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། ། ཛཱ་ཏི་རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱས་ནས། ། ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཀ་ར་བཱི་རའི་མེ་ཏོག་ནི་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་སྔོན་པོའི་ཁ་དོག་སྟེ་རིགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྒོམས་ནས་ཏེ། མཁས་པ་ནི་སྔོན་བཞིན་དུ་ཡིན་ལ་སྔར་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཞན་རྣམས་ནི་ཡང་གཞན་དུ་འཆད་དེ་དེ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སུན་ཕྱུང་བས་བྲི་བར་མི་བྱ་སྟེ། རི་དང་ཆུ་འགྲམ་ཞེས་ལ་སོགས་བརྗོད་པ། ། ཆོ་ག་འདིར་གནས་གང་ཡིན་ས་ལ་སོགས། ། ཇི་ལྟར་བརྗོད་དོན་འདིར་ནི་རིགས་མིན་པ། ། ལྷ་མོ་ཉིད་དུ་ས་ལ་སོགས་བཤད་པ། ། དེ་བཞིན་པདྨ་ལ་སོགས་འདིར་བཤད་པ། ། རང་གི་ངོ་བོས་རྒྱལ་ལ་དེ་བསྟབས་ཡིན། ། མ་ཡི་གྲོང་སོགས་མིང་ནི་བརྗོད་པ་ལ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ངོ་ཚ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཁྲུས་མ་ལ་སོགས་ལང་ཚོར་ལྡན་པའི་མིང་། ། བཟུང་ནས་འདིས་ནི་འདི་རུ་རྗོད་པར་བྱེད། །

Some say that "Peaceful Vajra" refers to Vairocana and the others, and because they are held without distraction, they are "those who hold it." Others say that "Ocean of Wisdom" means one should meditate on the nature of the wisdom-being (jñānasattva) as being identical to oneself within one's own heart. As for "my," the wise emanate clouds of offerings from the tips of the pores of the aspect of insight; thus, the wise are so called because they are unerring in the non-duality of the object of offering and the offerer. Regarding the commentary on that very point: "The lotus and utpala" refers to the five colors—white, yellow, red, green, and blue—according to the divisions of the families. Having understood the "three types of jasmine," and so forth, up to the "karaṇīra flower," which is white, red, and blue; having meditated on these in three forms according to the divisions of the three families, the wise are as before, and the offering should be understood as before. Others explain it differently, but since those wise ones have refuted that in this way, it need not be written here. As it is said: "The mountains and the riverbanks," and so forth; "Whatever place is established in this ritual, the earth and so on— The meaning of what is stated here is not [as it seems]; The earth and so on are explained as being the goddesses themselves. Likewise, the lotus and so on explained here Are offered to the Victors in their own essence. When names such as 'Mother's Village' are mentioned, The Buddhas have no sense of shame. Taking names such as 'Bath-Attendant' or 'Youthful,' By means of these, they are expressed here."

མེ་ཏོག་ལ་སོགས་མཆོད་པའི་ཆོ་གའི་སྤྲིན། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་མཚན་དུ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ཕྱི་དང་གསང་བ་ཡིས། ། རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ལ་ནི་ཡང་དག་མཆོད། ། ཅེས་པས་སོ། ། དེ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཕྱི་ཡི་དྲི་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ལེགས་མཆོད་ཅིང་། ། ཐ་དད་རྣམ་པར་རྟོག་ལས་ངེས་གྲོལ་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཡི་ཁྱོན་ཙམ་དུ། ། ཞེས་པས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚད་ཙམ་དུ་བསྒོམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་འདི་ཡིན་ནོ། ། གང་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔག་མེད་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡངས་པ། ། ཞེས་སོ། ། འཁོར་ལོས་མཚོན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་རལ་གྲི་དང་རིན་པོ་ཆེས་མཚོན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་དེ་བརྡར་བྱས་པས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། ཨུཏྤ་ལས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རིགས་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་སོ། ། གྲུ་བཞི་ནི་མི་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་མ་ལུས་པས་སྤྲས་པའོ། ། མཆོད་རྟེན་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་ངོ་། ། གསལ་བ་ནི་ཤེལ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ངོས་ན་གནས་པས་ཀྱང་ནང་ན་ཡོད་པའི་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བུ་མོ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་དགའ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་ཡིན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཆོག་གོ། །

"With clouds of offering rituals such as flowers and so forth, characterized by the very nature of suchness, the yogi should perfectly worship the Lord of Victors through the outer and secret [offerings]." Thus it is said. Regarding that, it says: "Likewise, with all outer scents and so forth, one should worship the Lords of Victors well and be definitively liberated from diverse conceptualizations." The phrase "the extent of a hundred yojanas" is used to indicate the maṇḍala to be meditated upon as having an immeasurable size. As will be explained: "Expansive even across hundreds of millions of immeasurables." The symbol of the wheel belongs to Vairocana; likewise, there are also symbols of the lotus, the vajra, the sword, and the jewel. The term utpala also refers to the jewel itself, and by way of that convention, it represents Akṣobhya and the others. Because of the symbol of the utpala, one should also meditate on the other maṇḍalas. The term "families" refers to the deities of the maṇḍala. "Square" is because it is without unevenness. "Extremely beautiful" means it is adorned with every kind of jewel. "Stūpa" refers to the celestial palace (vimāna). "Luminous" is because, like crystal, even from the outside one can see the objects existing within. "Naturally stainless" is because its nature is the dharmadhātu. A twelve-year-old girl is a "jewel" because she causes joy to flourish; because one relies upon that great uncontaminated bliss, she is therefore "supreme."

རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ཏེ་བདུན་ནི་བུད་མེད་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་འཁོར་ལོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དང་། དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་སོ། ། ཉི་མ་སོ་སོར་ཐུན་མཚམས་བཞི་རུའོ། ། ཤེས་རབ་ཅན་ནི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་དོན་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་དུའོ། ། རང་འོད་ཀྱི་རིག་མ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་སུ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་ནས། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རེག་པའི་སྦྱོར་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ནང་དུ། དེ་ཡིས་བདེ་གཤེགས་རྗེས་སུ་མཉེས་བྱ་ཞེས། ། སྔགས་པས་དགའ་བ་ཀུན་དུ་བརྩམ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། བདག་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གསུངས་པ། བདེ་བས་ངལ་ཞིང་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད། ། གང་གིས་དེ་སྐྱེས་བདེ་དམ་རྒྱལ་བ་ལ། ། ཕུལ་བས་མྱུར་དུ་དེ་ནི་འགྲུབ་ཡིན་ཏེ། ། ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། བཀོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེའི་དབུས་སུ་གནས་ཏེ་རང་གི་གཟུགས་ནི་རང་གི་ལྷ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བླ་མ་སྟེ་བདུད་རྩི་ལྔས་སོ། ། བླ་མ་ཡང་འདི་ལྟར་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་པས་ལྷའི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ།

All the jewels belong to all the deities of the families; the seven are the woman, the elephant, the horse, the wheel, the jewel, the householder, and the general jewel. This is to be done daily during the four sessions. The wise one’s offerings and so forth are unerring; the purpose of generosity is for the sake of the Gaganagañja samādhi. At the time of entering into union with the consort of one’s own light, having performed the yoga of one’s own deity as the lord of the maṇḍala, through the application of touching the stainless great bliss that is the nature of wisdom and method, within the subtle particles, it is said: "By that, one should please the Sugatas; the mantrin should initiate all joys." Regarding the phrase "the mudrā of the lord" and so forth, it is said: "When one becomes weary and exhausted by bliss, by offering that which has arisen to the Victorious One of the supreme bliss, it is swiftly accomplished; one will certainly attain it." The "arranged maṇḍala" is the condensed maṇḍala. Abiding in its center, one’s own form is one’s own deity; within the maṇḍala, the nature of the Tathāgatas arises from each of those subtle particles. For that very reason, because one is to be honored by all, one is the "guru" through the five nectars. Others say that the guru should also be honored in this way. It is taught that those abiding in the vidyā-vrata should honor the daughters of the gods through suchness.

བཙུན་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ནི་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷའི་མཆོད་པའོ། ། བླང་ཞེས་པ་ནི་པདྨ་ལ་གནས་པ་རང་གི་ཁས་བླང་བའོ། ། དབྱེར་མེད་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཆོད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྔགས་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་གསང་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་སོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྔ་པར་བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན། གཞན་ཡང་དེ་ཐུན་མོང་བའི་ཡུལ་ཡིན་ནམ། ཁྱད་པར་ཅན་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་དུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རིགས་བརྒྱའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་དགའ་བའོ། ། ཐེག་པ་གཞན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ན་གང་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། འདིར་སངས་རྒྱས་དང་ཡེ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་ཐེག་པ་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱིས་འདི་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །

Regarding the words "consort" and so forth, the locations of blessing have already been explained. "Offering of suchness" refers to the offering to one’s own deity. "To take" means to take it into one’s own mouth as it rests upon the lotus. It is an offering to that [deity] in order to perfect the inseparable body and so forth. For that very reason, it is said: "The mantra is spoken for the sake of accomplishment; it is the secret of the wisdom-vajra holders, of the Tathāgatas." This concludes the eighth chapter from the Glorious Ornament of the Guhyasamāja. Then, regarding the words "Then," after the fifth chapter taught the samayas to be guarded, [the question arises]: how are they to be guarded? Furthermore, is this a common object or a special domain? This follows the thorough understanding of the conceptualizations of those to be trained. Because it is the authentic union of body, speech, and mind, it is the maṇḍala of the indivisible three vajras. Because it is the essence of the classification of the hundred families, it is supreme. Because it is the nature of great bliss, it is delightful. Because it is not the domain of yogins of other vehicles, it is secret. If one asks whose domain it is, it is said: here it is the domain of the Buddhas and the possessors of wisdom—the yogins of this vehicle. This is shown by the words "the expanse of space" and so forth. Thus, it is to be guarded by the various and manifold methods that will be explained; it is also a special domain.

མ་དད་པའི་སྨྲ་སེམས་ཅན་དང་། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྨོད་པ་དང་། ། གདུག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་། ། རབ་ཏུ་བསྐུལ་བ་འདི་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅུ་གསུམ་པར་བཤད་པའི་ཆོ་གས་འདི་ལ་བློ་གྲོས་མི་མཐུན་པར་མི་བྱའོ། ། གང་གསུངས་པ། འདིར་ནི་དགོས་པ་འདི་ཡིན་གཉུག་མ་ཡིན། ། དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་བདག་ཉིད་བསམ་བྱས་ནས། ། མི་བསྐྱོད་ཕྱག་ཏུ་ཧཱུཾ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་ནི། ། རྣམ་པར་བསམས་ནས་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། འདི་ལྟར་ཡང་ནི་སེམས་ནི་གྲུབ་པ་སྟེ། ། རྡོ་རྗེ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་འགྱུར་བ་ཡིན། ། རྡོ་རྗེ་འབར་བ་གསང་བ་དེ་ཡིས་ནི། ། བླ་མ་བསླུ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། ། ཕྱི་རོལ་གཉུག་མའི་རིག་མས་བྱིན་བརླབས་པའི། ། བུད་མེད་པདྨའི་ནང་དུ་རླུང་དང་མེ་ཡི་ནི། ། འཁོར་ལོ་ལ་གནས་འདི་རུ་གནས་པ་རྣམས། ། དེ་ལ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་ཆོས་རྣམས་བསམ་བྱས་ལ། ། བརྟན་པ་ཉིད་དུ་བདག་པོའི་ང་རྒྱལ་བྱས། ཁྲོ་བོའི་ངག་གིས་གཉུག་མའི་སྔགས་སུ་མིང་། ། བཅུག་པ་གསལ་པོར་བརྗོད་པས་བརྡེག་པར་བྱ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པ་ལ་སྐུལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདོ་ལས་སོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རྗེས་ལའོ། ། ཕྱག་ན་ཞེས་པ་ནི་གཡས་ནའོ། །

"Even for those sentient beings who lack faith, those who revile the Vajra Master, and those who possess a malicious mind, this exhortation should be performed." One should not entertain a discordant understanding of this through the ritual explained in the thirteenth [chapter], and so forth. As it is said: "In this context, this is the essential, innate purpose. Having visualized oneself abiding in the center of the maṇḍala, one should clearly imagine an Akṣobhya holding a vajra born from the syllable HŪṂ in his hand, and thus perform the act of slaying. In this way, the mind is accomplished, and one truly becomes the accomplishment of the vajra. By means of that secret, blazing vajra, for those sentient beings such as those who deceive the guru, one should strike them by clearly reciting the innate mantra, having inserted the name [of the victim]. Furthermore, in this regard, any bodhisattva who acts otherwise than to harm the Three Jewels will completely and in every way refrain from taking the lives of sentient beings. Moreover, they exhort others to refrain from taking life; thus it is stated in the Viśuddhagocara-sūtra. This follows the sequence of the Buddha Vairocana. The term 'in the hand' refers to the right hand."

སངས་རྒྱས་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཡང་འདི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་བསྒོམས་ནས་ལྡང་བ་རྣམས་རྡོ་རྗེས་ཕྱེ་མར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་བསྐངས་ནས་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་གསང་བ་འདི་ལྟ་བུས་ཞེས་པ་ནི་འབར་བའི་རྡོ་རྗེ་ལག་ན་གནས་པས་སོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་ངན་སོང་གི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཐབས་དུ་མས་ལམ་ངན་པ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པས་ཐབས་གཞན་མེད་པས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བཟུང་ངོ་། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་རྡོ་རྗེས་ཕྱེ་མར་བྱས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རོར་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ། ། དེར་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་བསམ་གཏན་མཆོག་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་བསྒོམས་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་མཐར་ཐུག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །

Regarding the phrase "the Buddhas," some say that if they were to harm the Three Jewels, then at that time, they too would be [destroyed] by the power of meditating on this; this is for the purpose of expressing that. Others say the connection is completed by supplementing the text: "Having meditated on the Buddhas, those who arise [as obstacles] shall be ground to powder with the vajra." "By such a secret vajra" means by means of the blazing vajra held in the hand. "All sentient beings" refers to those who have entered the paths of the lower realms and so forth; because they cannot be turned back from evil paths by the four means of attraction or various other methods, there is no other means [left]. Here, the word "all" should be understood as referring to every single aspect without exception. "Enjoyment" (saṃbhoga) is so called because the body, speech, and mind themselves are enjoyed. Therefore, the non-existence of both Buddhas and sentient beings is the state of being ground to powder by the vajra, whereby they are made non-dual, unified in the single taste of suchness. If one asks, "What is to be done once they have become thus?" it is said: "One should meditate on the supreme meditative concentration." This brings about the attainment of the perfected state of the Mind-Vajra, wherein the object of accomplishment and the means of accomplishment are unified. If one asks, "What will result from meditating on that?" it is said: In the Buddha-field of Akṣobhyavajra, one will be born as a Son of the Victorious Ones, where the means of accomplishment and the object of accomplishment—the unity of insight and the great bliss of method—reach their ultimate consummation.

སྒྲུབ་པ་པོས་འདི་ལྟར་བསྒོམས་པའི་མཐུས་འགྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་དེས་མ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཏིང་འཛིན་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལས། ། དུག་སོགས་སེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ། བདེ་བའི་རྣམ་པས་སྲིད་པ་ཡིན། ། སྒྲུབ་དང་གནོད་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། ། འདིར་ནི་མཁས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཡིན། ། སྙིང་རྗེ་སྒྲོ་འདོགས་བྲལ་སྦྱོར་བ། ། དོན་ལ་བརྟེན་ལས་གཞན་མ་ཡིན། ། དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཕྱིར་འཇུག། དེས་ན་མཁས་རྣམས་རིགས་པ་ཡིན། ། རང་དོན་ལ་ངེས་དེ་རྣམས་ལ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཟུང་བ་ཡིན། ། གང་གིས་རྣམ་པར་བསྒོམས་གྱུར་པ། ། སེམས་ནི་དེ་འབྲས་བློ་གསལ་ཡིན། ། བསྒོམ་པའི་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པ། ། ཞེས་སོགས་སྔར་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། ། དེ་ཡི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་ཡང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ལས་དེ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པས་ཐབས་གཞན་མེད་པར་བལྟ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལས་བཀའ་དང་སོ་སོའི་བཀའ་ཐོབ་པས་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཁྲོ་བ་བཅོས་མ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ། མི་བསྐྱོད་པ་དང་གཞན་གང་ཡང་རུང་བས་ཐུན་བཞི་རུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཐུན་བར་མ་ལ་བླ་མའི་གདམས་ངག་ལས་ནང་དང་ཕྱིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁ་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་ཕྱེ་ཞིང་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ།

If it is asked: "If the practitioner is transformed by the power of meditating in this way, how can those to be accomplished be transformed, since they have not meditated?" "Through the application of meditative absorption and mantra, just as poison and the like are removed from the continuums of others, so too is existence [transformed] by way of bliss. Since there is neither a [need for] accomplishment nor any harm [inflicted], this is the doubt of the wise. The application of compassion, free from conceptual superimposition, is nothing other than relying on the ultimate reality. Because there is no doubt regarding the reality, one engages [in the practice]; therefore, for the wise, this is logical. For those who are certain of their own welfare, inference is employed. The mind that has been thoroughly meditated upon is the intellect that possesses that result. The culmination of meditation and so forth have been explained previously." The meaning of this is as follows: Even if one harms the Three Jewels, it is impossible to turn back that karma through the four means of gathering disciples; thus, one should see that there is no other method. Having generated great compassion and supplicated the Sugatas, one receives their commands and their individual instructions. Then, through the great compassion of the [deity], one displays the artificial wrath toward those afflictions. By means of Akṣobhya or any other [deity], one should practice the three meditative absorptions in four sessions. During the intermediate session, according to the guru's oral instructions, one should correctly open and separate the union of the internal and external natures.

ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་བསྲུང་བ་དང་བྲལ་བ་རླུང་དང་མེའི་དཀྱིལ་ན་གནས་པ་མར་ནག་གིས་བྱུགས་པའི་ལུས་གཅེར་བུ་སྐྲ་གྲོལ་བ་སྐྱབས་མེད་པ་ལ་གཡས་ན་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་འབར་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་རྣམས་བསལ་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒོམས་ཏེ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལ་མིག་དང་སྐུ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། བཛྲ་དྷྲྀཀ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱུང་སྟེ། མངོན་པར་དགའ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པར་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྟན་ལ་ཡང་དག་པར་བཞག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་དབང་བསྐུར་བས་དབང་བསྐུར་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་འདིས་ཡང་དག་པར་སྦྱངས་པས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་དེའི་ཞིང་ལ་སོགས་པར་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དྲག་པོའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། འདི་ཡང་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་གོ། ། གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རིགས་ལའོ། ། དེ་ཡང་རིགས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མ་ལུས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་སྟེ་དེར་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །

One should meditate on the object of accomplishment as being naked, with loose hair, anointed with black oil, and dwelling in the midst of wind and fire, devoid of protection and separated from all gods and guardians. With a blazing vajra held in the right hand, one clears away all faults such as attachment without exception, and establishes the object of accomplishment as the nature of the non-dual suchness that is not the ālayavijñāna. Then, having emanated the forms of Akṣobhya and the others produced from the syllables HŪṂ and so forth, one blesses the eyes, body, and so on. By uttering VAJRA DHṚK and so forth, they are brought forth and correctly seated upon the throne of the Dharma King of the three realms in the world-system of Abhirati and elsewhere. One should meditate on them being empowered and blessed by the Tathāgatas and others through the empowerment of the Dharma King of the three realms. By being thus perfectly purified through this, one will be established as a Son of the Victorious Ones in the realms of Akṣobhya and the others. Some say that in all cases of wrathful activities, one should view it in this way. Furthermore, because it brings all sentient beings without exception to the attainment of unsurpassed enlightenment through the excellence of skill in the great methods just described, it is an samaya (commitment) that must not be transgressed. Because it is the principal [deity], it pertains to the family in which hatred is predominant. Moreover, because all families are similar in being the basis for all precious qualities without exception and so forth, they should be viewed as an ocean.

ལས་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་གྲུབ་པས་སོ། ། འདི་ཙམ་ཡང་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་རྣམས་ཞེས་པའི་མདོའི་དོན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཡིན་ལ་སླར་ཡང་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཞེ་སྡང་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འགྲེལ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། བྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱུག་པོ་སེར་སྣས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོད་དེ་དེའི་ནོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྲོགས་ཏེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་པོ་རྣམས་ནི་ཐར་པའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་ཡེ་ཤེས་ཐར་པ་རབ་བསྒྲུབ་པའོ། ། རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གོས་པ་མེད་པའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བའོ། ། མ་ར་ག་ཏ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དབྲོག་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་རབ་ཏུ་བརྟག་གོ། ། རང་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྤྲོས་ཏེ་གཞན་གྱི་ནོར་བུ་ཕུང་པོ་ལ་བཅུག་སྟེ་མརྒད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་མོ། ། བསྟན་མ་ཐག་པའི་ནོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་སོ། །

All activities are accomplished within all families. This alone is a commentary on the meaning of the sūtra passage, "those who kill sentient beings and living creatures." Furthermore, one should consult the Explanatory Tantra (Uttaratantra), which states: "One should generate the wheel of hatred," and so forth. There are sentient beings who are wealthy yet oppressed by stinginess; their wealth is seized by wisdom, and the sons of the Buddha, who are like wish-fulfilling jewels, are thoroughly established for the sake of liberation—this is the "thorough accomplishment of liberation through wisdom." Because it is free from the adventitious stains of conceptualizing the entities of self and other, it is pure by its very nature; for that very reason, it is unstained, like space. Because it serves as the vehicle for the suchness of the object to be accomplished and the means of accomplishment, it is "suchness." The "vajra maṇḍala" is the maṇḍala of the Vajra Body. "All Buddhas" refers to the deities of the maṇḍala. Through the supreme application of the meditative union of insight and method, one should seize all the jewels to be taken, such as emeralds and the like. One should clearly visualize the Vajra Tathāgatas in the form of those [jewels]. Emanating the Tathāgatas from the pores of one's own skin, one should meditate on them entering the aggregates of the others' jewels and transforming them into the form of emeralds and so forth. All the jewels just mentioned are the nature of the maṇḍala of the permanent, individual atoms.

རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དམིགས་ཏེ་སྐུ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་དགུག་པ་དང་། ཚིག་གིས་ཨོཾ་ཨཱཿཛི་ན་ཛིཀ་ཆེ་གེ་མོའི་ནོར་ཁུག་ཅིག་ཛ་ཧཱུྃ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་སེམས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བར་བསམས་ལ་དབྲོག་ཅིང་དགུག་གོ། ། སྦྱིན་པའི་ཆར་ནི་དགུག་པ་ཡིས། ། གཏི་མུག་འཁོར་ལོ་ཅན་ཀུན་གྱིས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདིས་ནོར་གྱི་བདག་པོ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་སོང་བ་དང་ལྡན་པས་བྱའོ། ། གང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལས་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་དང་ལྡན་པ་མ་གཏོགས་པར་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། ། གཞན་གྱི་ནོར་ལ་མངོན་དགའ་བ། ། ཞེས་པའི་མདོའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །

Regarding the phrase "by means of the three vajras": in order to turn all sentient beings—and particularly those who are stingy—away from the realm of hungry ghosts, one should manifest great compassion. One should then focus on the complete purity of the three spheres, thinking, "All phenomena are primordially unborn." By means of the light rays emanating from the body, one should summon [wealth]; by means of speech, one should recite: "Oṃ āḥ jina jik, summon the wealth of [so-and-so]! Ja hūṃ!" and by means of the mind, one should think of it as being necessary for the Three Jewels and so forth, and thus seize and summon it. One should also meditate on what is taught in the Explanatory Tantra: "By means of summoning the rain of generosity, all those who possess the wheel of delusion..." Through this skillful means, one becomes like a wish-fulfilling jewel, the master of wealth, because one completely fulfills the intentions of all sentient beings, because it is inconceivable to those who are not omniscient, and because it is dependent origination. This should be performed by a yogi who is under the influence of great compassion. As stated in the Vairocanābhisambodhi: "Except for sentient beings of other vehicles who are stingy, here the great bodhisattva will turn away from taking what is not given in every way and in all respects." Furthermore, it is said that one engages others in turning away from taking what is not given. This explains the meaning of the sūtra passage: "Those who delight in the wealth of others..."

པདྨ་དམར་པོ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚིག་གསུམ་པོ་ཡང་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། བུད་མེད་ལྟ་བུར་སྦྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཉིད་རང་འོད་ཀྱི་རིག་མ་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་འཕྲོག་སྟེ་རང་གི་རིག་པའི་ནང་དུ་གཞུག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་པདྨ་དམར་པོ་ལ། ། ཚོན་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་ལྟར། ། གནས་སྐྱོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། ། དེ་བཞིན་རྣམ་དག་ཁམས་གསུམ་པོ། ། ཞེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ལ་མོས་པར་བྱ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱའོ། ། སྟོབས་ཀྱིས་དགུག་པའམ་གཞན་དབང་དུ་བྱས་པས་སམ་སེམས་ལས་སྤྲོས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་བསྟིམས་པས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉེར་སྤྱད་དེ། ། དམ་ཚིག་བཞི་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། འདའ་བ་རུ་ནི་མི་མཛད་པས། ། ཕྱག་རྒྱ་དམ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དེ། ། ཡིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་བརྟན་པ་ཡིས། ། ཞེས་དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ལས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལས་བྱུང་། ། དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ཀུན་ཏུ་སོན། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཚིག་ལ་ཡིན། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལུས་ཀྱི་ཡིན། ། ཞེས་ཐམས་ཅད་གསང་བ་ལས་བརྗོད་པས།

The three terms "red lotus" and "jewel maṇḍala" also belong to Amitābha. "By the Buddhas" refers to the deities of the maṇḍala. "All" refers to the maṇḍala. "Bestowing like a woman" means "all"; one should meditate on all of them as possessing their own light-consorts, and then, preceded by the pride of having sequentially drawn them in and dissolved them into one's own awareness, one should enjoy them through non-dual union. One should have faith in the meaning of the verse: "Just as a red lotus is not stained by the defects of dye, so too the three realms, though possessing various defects of their state, are utterly pure." One should enjoy them through non-dual union. Even externally, for the sake of benefiting them, one should enjoy them in that same way. Whether by summoning through power, by bringing them under one's control, or by emanating them from the mind, one should offer them to the Tathāgatas by dissolving them into their own light-insights. Therefore it is said: "By the union of the two organs, all of them are enjoyed; by the union of the four samayas." Since all the Tathāgatas do not transgress this, it is called the "samaya mudrā." As stated in the Śrīparamādya: "By the stability of the mental form." And from the Sarvarahasya: "The mahāmudrā arises from the mind; the samayamudrā is all-pervading; the dharmamudrā is in speech; the karmamudrā is of the body." Thus it is said.

ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་སྦྱོར་བ་ཡིས་སོ། ། གསང་བའི་མཆོད་པ་རབ་ཏུ་བྱ། ། བརྟུལ་ཞུགས་ཆེན་པོས་ཐུན་བཞི་རུ། ། ཞེས་བཅུ་བདུན་པ་ལས་བརྗོད་པས་ཐུན་མཚམས་བཞིའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་ངོ་། ། འདི་ཡང་རྡོ་རྗེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་མཆོག་གོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། ། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། ། ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམ་ཀུན་དུ། ། རྣམ་པར་དག་གྱུར་གང་དག་ཡིན། ། དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། ། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། ། རྣམ་པར་ཐར་དང་མཐར་གྱིས་ནི། ། སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། ། ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་བརྒྱད་དེ། ། ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མཁྱེན་དང་། ། མངོན་ཤེས་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང་། ། དབང་བཅུ་དང་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། ། མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། ། བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང་། ། བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། ། བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། ། སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ། ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། ། བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང་། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། ། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། ། དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། ། ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། ། ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། ། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །

"By means of the application of the four mudrās, perform the secret offering. With great ascetic discipline, during the four sessions," as stated in the seventeenth [chapter], it is also by means of the application of the four intervals between sessions. This is also the path of all the Vajra Tathāgatas; because it is the most principal among the Pāramitāyāna and so forth, it is supreme. For that very reason, it belongs to the Vajra-holders. The Svabhāvakāya of the Sage consists of those stainless dharmas that are completely pure in every respect. It has the characteristic of being their very nature: the factors of enlightenment, the immeasurables, the liberations, the nine serial meditative attainments, the ten totalities, the eight bases of mastery, the absence of affliction, the knowledge of aspirations, the superknowledges, the four analytical knowledges, the four purities in all aspects, the ten masteries, the ten powers, the four fearlessnesses, the three ways in which he is without need of protection, the three applications of mindfulness, the nature of never forgetting, the complete destruction of habitual tendencies, great compassion for beings, and the eighteen unshared qualities of the Sage alone. That which is explained as the knowledge of all aspects and the dharmakāya is what is so described. This [body] which consists of the thirty-two major marks and the eighty minor marks, because it is the enjoyment of the Mahāyāna, is held to be the Sage’s Saṃbhogakāya. That by which, for as long as existence lasts...

འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ། མཉམ་དུ་མཛད་ཕྱིར་སྐུ་དེ་ནི། ། ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ནི། ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་རྒྱུད་འདིར་ཐུགས་དང་གསུང་དང་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཆོས། ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པ་ལས་བྱུང་འགྲོ་དོན་ཉིད། ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་སོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ། ། ཅེས་བརྗོད་པས་སོ། ། བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པ་དང་། འདིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྒྲུབ་ཐབས་སོ། ། བསྒོམ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་དེ། ། རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་དང་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྔགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་སྔར་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། བདག་ཉིད་གསོད་པར་བྱེད་པའི་བུད་མེད་མ་གཏོགས་པར་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་ཡང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤོང་བ་ལ་སྐུལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། ། རྟག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་དགའ་བ། ། ཞེས་པའི་བཤད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ལ། འདོད་ཆགས་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་རྒྱུད་ཕྱི་མར་ཡང་བརྗོད་པར་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། འདི་ཡང་སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་བསྟེན་ན། ། མཆོག་གི་གནས་སོ་དགེ་སློང་རྣམས། ། སྒྲུབ་པ་པོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་སྦྱར། །

Because it acts simultaneously for the benefit of beings in various ways, that body is the Sage’s nirmāṇakāya, which is uninterrupted. Thus, these three characteristics are the dharmakāya, sambhogakāya, and nirmāṇakāya; in this tantra, they are the nature of the vajra mind, speech, and body. As it is said: "The benefit of beings arises from the dharmakāya, sambhogakāya, and nirmāṇakāya; the secret of the mind and so forth are blessed." Because it cannot be divided by Māras and the like, and because it accomplishes [the goal], it is a sādhana. The meaning of the word "meditation" is also this very point. One should understand that the "ocean of all families" applies to this and others as well. Regarding the phrase "practitioners of mantra should meditate," the restriction "by means of the nature of insight and compassion" should be understood from both the preceding and subsequent contexts. Likewise, it is said: "Except for a woman who would kill herself, all bodhisattvas here will, in every way, abandon sexual misconduct, and they also encourage others to abandon sexual misconduct." This is the explanation of the phrase "always delighting in desire." One should also look to the Explanatory Tantra, which says: "One should turn the wheel of passion," and so forth. Furthermore, this does not contradict the three vows, for the Blessed One said: "O monks, if the Buddhas enjoy desire, it is the supreme state; the practitioner should apply it in the same way."

སྡོམ་པ་གསུམ་ལ་གནོད་པ་མེད། ། རྡོ་རྗེར་བརྗོད་པའི་སྔགས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རྡོ་རྗེ་སྔགས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དོན་ཡོད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་སོ། ། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་གང་ཅུང་ཟད་རྫུན་གྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། ། སྐུ་ནི་འགྱུར་མེད་མ་སྐྱེས་པ། ། ཐུགས་དང་གསུང་ནི་མཚོན་དུ་མེད། ། ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ་རྟོག་ལས་བྱུང་། ། རྫུན་པའི་བསྡུས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ཏེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། ། གལ་ཏེ་གསད་བྱ་མཐོང་ནས་གཤེད་མ་ཡིས། ། དེ་ཚེ་དྲིས་ན་དེ་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད། ། སེན་མོ་མཁའ་ལྟས་བདག་གིས་མ་མཐོང་བརྗོད། ། ཁྱེད་ཀྱིས་ལུས་ཅན་དེ་ཉིད་དུ་མཐོང་མེད། ། ཅེས་སོགས་ངག་ནི་སྨྲས་ན་ཉེས་པ་མེད། ། གནོད་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ་ལས་བཀོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། ། གང་གསུངས་པ། གཞན་ལ་ཕན་པའི་དོན་ཆེད་དུ། ། སློབ་དཔོན་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིས་ནི། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་མེད་ཕྱིར། །

It does not harm the three vows. Because one accomplishes the welfare of oneself and others through the mantra expressed as "vajra," it is the accomplishment of the purpose of the vajra mantra. "Vajra Amoghasiddhi" refers to Amoghasiddhi, and "all buddhas" refers to the deities of the maṇḍala. Regarding the welfare of others, any words used by a yogi of the three samādhis to indicate a false meaning are as follows: "The body is unchanging and unborn; Mind and speech are beyond indication. The vajra of space arises from conceptualization; It is subsumed by the collection of falsehoods." Through such passages, this is taught for those of sharp faculties based on the ultimate truth. Furthermore, statements such as "the aggregates, elements, and sense bases exist according to their characteristics, such as the past," are made based on the conventional truth in consideration of those of dull faculties, having set aside the meaning of suchness through the "elephant's gaze." "If, having seen someone to be killed, A murderer then asks, one should say this: 'I did not see him; my nails are like the sky.' You have not seen that embodied being in reality." If one speaks such words, there is no fault. This is also recorded in the Vinaya of the Noble Sarvāstivādins: "In order to completely protect against harm..." and so forth. This is because the desire for the benefit and happiness of others is paramount. As it is said: "For the sake of benefiting others, And for the sake of the master's happiness, In order not to harm the Three Jewels..."

རྫུན་ཚིག་རྟག་ཏུ་སྨྲ་བར་བྱ། ། ཞེས་དཔལ་གསང་བའི་རྒྱན་བཀོད་པ་ལས་སོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྣམས་སོ། ། དེ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་བརྗོད་པའི་དུས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བསླུ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་བསླུ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུའང་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུའོ། ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ་རྒྱལ་བའི་གནས་རྣམས་ནི་ས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་གང་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་སྔར་བརྗོད་པའི་ཚིག་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ལྷའི་བུ་ངས་རྫུན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེས་ན་ང་ནི་རྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ་ཞེས་སོ། ། ཐབས་སྣ་ཚོགས་མི་སླུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་གསུང་སྟེ་དྲི་མེད་པ། ། ཞེས་སོ། ། རང་གི་འདོད་པའི་ལྷའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། གསང་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦས་པས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་བློ་ཅན་རྣམས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། ། དམ་ཚིག་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། དེ་འགུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་རིགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ། དེའི་དོན་དུ་དམ་ཚིག་འདི་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་བསླུ་བའོ། །

"One should always speak false words," as stated in the Śrī-Guhyālaṃkāra-vyūha. Since that very [reality] is the cause of the vajra, these are the vajra words. At the time of expressing the forms of all the deities endowed with that, one should meditate upon them. "To deceive" means that in the teaching of suchness, it is by means of the conventional, and in the teaching of the conventional, it is by means of suchness that there is deception. Likewise, it is in the same manner in other cases as well. The "Victors" are Vairocana and the others, and the "abodes of the Victors" are the Bodhisattvas such as Kṣitigarbha and Vajrapāṇi. "All" refers to those in whose presence one has previously engaged in the aforementioned words. Likewise, it is also said: "O Son of the Gods, I shall teach all phenomena as false through omniscience; therefore, I am a speaker of falsehood." Others say that various means bring about non-deception. For that very reason, it is said: "The speech of space, stainless." It brings about the attainment of the siddhi of mantra in order to attain the state of one's own chosen deity. "Secret" means hidden from the Śrāvakas and others. "Those with the wisdom of primordial wisdom" are those engaged in the thorough accomplishment of the mirror-like wisdom and so forth. "Samaya" is Amoghasiddhi. It is the making of that [deity] into the identity of the continuum of the yogi who summons it. That itself is the suchness of the family; for that purpose, the characteristic of this samaya is described as deception.

དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། འདིས་ནི་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་ཞེས་པ་ལྔ་པར་བཤད་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞིང་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དངོས་གྲུབ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་དེ་སྟོན་པ་པའོ། ། དམ་ཚིག་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཏོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཡིན་ནོ། ། རྩུབ་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་དེའི་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་མ་དང་ཚིག་འཁྱལ་པ་དག་གོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། གང་གསུངས་པ། གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལས་གཞན་པ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་དུ་ཡང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། ། གཞན་གསུམ་པོ་ལ་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཐུགས་རྗེར་ལྡན་པ་དོན་གཟིགས་པས། ། བཀག་པ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་གནང་། ། ཞེས་སོ། ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཁྱོད་ནི་སྐྱེས་བུ་རྨོངས་པ་དྲུག་སྡེ་རྣམས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པས་སོ། ། སྐྱེ་བོ་འཕྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ།

"Expounding the meaning exactly as it is" means that one should act in the same manner as it was described in the two [preceding] instances. This should also be understood in relation to what precedes and follows. This is the commentary on the fifth [point], which explains "delighting in speaking falsehood." The "three vajras" are also inseparable, and they are the abodes of the Victors, because they always abide in the body, speech, and mind. The "siddhi" itself is the vajra, and it is that which is shown. This maṇḍala of the Ratnaketu is the samaya. Regarding the phrase "harsh words and so forth," some say that by the word "and so forth," slander and idle gossip are included in order to care for those to be trained. As it is said: "Other than words that benefit others, all bodhisattvas here shall abandon speaking falsehood in every way." Furthermore, they apply themselves to abandoning falsehood in other contexts as well. The other three [non-virtues] should also be viewed in this same way. It is said: "Possessing compassion and seeing the purpose, even those things that are prohibited are permitted." And: "You misbehaving ones, you deluded group of six," and so forth, as spoken by the Blessed One. It is prohibited precisely because it is a cause for the reproach of worldly people.

སྐྱེ་བོ་འཕྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཚང་བ་ལ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཕྱིས་བསླབ་པའི་གནས་རྣམས་བཅས་པ་ཡིན་ལ་སྔར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་པས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་ཇི་སྲིད་དུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དགེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ལྟུང་བ་ཐམས་ཅད་གདོན་པ་ལ། སྟོང་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིས། ། ཞེས་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་སོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་རང་གི་ཐུགས་ཀར་དམིགས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་དང་དེའི་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཀག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉིད་བསྟེན་པ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་དང་དེའི་རང་གི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། ཇི་སྲིད་ལུས་ཀྱི་རྣམ་གཡེང་དང་། ། ཚིག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་། ། དེ་སྲིད་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱར་དེས། ། གནས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་མ་ལུས་པ་ཡི་འདོད་པ་ཡིས། ། བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་ལ་རང་རང་གི། ། ལྷ་ཡི་གཟུགས་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དག་མཆོད། ། དམ་ཚིག་དེ་ནི་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས་གནང་། ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་རྣམས་དང་།

It is precisely because of the criticisms of worldly people that the three vows, such as the Prātimokṣa, were established. First, the presentation of non-virtue and so forth was made regarding the incomplete yoga, and only later were the points of training prescribed; they were not so at the outset. This is because the intention was the nature of phenomena (dharmatā), which is naturally and utterly pure just as things exist. For this reason, the Mother of the Victors states: "From form up to consciousness, they are neither virtuous nor non-virtuous," and so forth. Therefore, for the purpose of clearing away all downfalls by first meditating on emptiness and so forth, the Sūtrālaṃkāra states: "By means of the individual analysis of emptiness..." The yogi of the three samādhis should visualize the Great Vajradhara in the form of Great Bliss at his own heart. In order to care for those to be trained, when one relies upon all those very things that were previously prohibited, one should manifest the respective mandalas of one's own deity, which are the essence of realizing the suchness (tathatā) of all aspects, such as the mirror-like primordial wisdom (jñāna). Thus say others. "As long as there is physical distraction, And as long as speech continues to arise, So long, through mantra and mudrā, One should abide in the state of equanimity." For that very reason it is said: "In this way, with all desires without exception, One should perfectly worship oneself and others As having become the forms of their respective deities; This is the samaya granted by the Sugatas. For the sake of the welfare of beings in accordance [with their needs]," and so forth.

། མ་ལུས་བདེ་གཤེགས་མཆོད་པ་རབ་ཏུ་བརྟག། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་དེ་དང་དེ། ། རྟག་ཏུ་ལེགས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ། ། རྣམ་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ལྡན་ལུས་དང་ནི། ། ངག་གི་ལས་རྣམས་ཅི་ཡང་རུང་བ་དག། ཕྱག་རྒྱ་དང་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པ་རུ། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་གསུངས་སོ། ། དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི། ། ཀུན་དུ་རྟོག་པས་བསགས་པའི་རྣམ་པ་ལས། ། སྡུག་བསྔལ་བདེ་དང་གྲོལ་བ་སྐྱེད་བྱེད་པའི། ། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། དེ་བས་ལུས་སོགས་དགེ་དང་མི་དགེ་བའི། ། རྣམ་པའི་དབང་རྣམས་སེམས་ཀྱི་དབང་ལས་གསུངས། ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མ་ལུས་སྤངས་པ་ཡི། ། སེམས་ནི་ནག་པོའི་ལུས་སུ་ཅི་ཕྱིར་འགྱུར། ། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། ། བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འདིའི་སྡུད་པ་པོས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་པར་བརྗོད་པའི་དྲི་བ་དང་ལན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ཏོག་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ། ། ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་པ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་འདི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞི་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ།

One should thoroughly examine the offerings to all the Sugatas without exception. One should always remain well-composed in meditative equipoise regarding the various activities of the body and so forth. The Perfect Buddhas have taught that whatever activities of body and speech are performed by one possessing a mind of that same nature, they take the form of mudrās and mantras. From the various conceptualizations accumulated regarding even a single entity, many distinctions of karma arise that produce suffering, happiness, and liberation. Therefore, it is taught that the powers of the virtuous and non-virtuous aspects of the body and so forth are under the power of the mind. Thus, why would a mind that has abandoned all conceptualization ever become a dark body? It is the "Vajra Array" because it causes the assembly of sentient beings with diverse inclinations to attain indivisible meditative absorption; it is the Great Vajra Holder. The phrase "He spoke" is spoken everywhere by the compiler of this [text]. This is taught in order to establish the questions and answers mentioned in the fifth [chapter]. Samayavajraketu is Sarvanīvaraṇaviṣkambhin; it is spoken by him and the others. "For what reason?" is a negation, meaning "it is not this." Through these words, the four doors of liberation—emptiness, signlessness, wishlessness, and natural luminosity—and the nature of phenomena belonging to the families of hatred and so forth, such as the utterly pure primordial wisdom, are taught.

བྱིས་པ་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསམས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པའོ། ། ཁམས་གསུམ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ངག་ཡིན་ལ་ལམ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞིའོ། ། དེ་བསྒོམས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་སྒྲུབ་སྟེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གོ། ། མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགེགས་པའོ། ། བྱིས་པ་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མ་ཐག་པར་བསྟན་པ་ནི་དམན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། ། གང་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ། ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་མཆོག་གོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྤྱོད་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་བཤད་པའི་དེ་མ་ཐག་པར་བརྗོད་པའི་སྤྱོད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། ། ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོག་གོ། ། མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་པ་འདིར་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་གྱི་དཔེ་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ནམ་མཁའ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པའོ། ། དེར་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །

This is intended to cause the childish to be terrified. Therefore, it is said: "It transcends the three realms of desire, form, and formlessness." The very nature of those three realms is the dharmatā (the nature of phenomena); thus, it is called the "world-realm dharmatā." That which is unreal consists of the mind and mental factors in the form of subject and object. That which clarifies this is speech, and the path is the four doors of liberation. By meditating on that, one accomplishes the state of all tathāgatas; that itself is the "vajra word." The term "ma" means to obstruct. Because it terrifies the childish, what was just explained is "inferior." For that very reason, one should not conceive of it as something to be disparaged. Why should the wise not adopt what has been taught by the Blessed Ones? Because it is established by valid cognition and scripture, it is the "supreme conduct." For that very reason, it is the conduct that brings about the attainment of tathāgata-hood itself; it is the conduct explained in the Mantra Vehicle, which was just mentioned. Therefore, the wise must certainly adopt this. Because it brings about the attainment of the supreme fruit through being established by valid cognition and scripture, it is "supreme." Regarding the example of the object that establishes the pervasion of this conduct of the nature of the unarisen, it is said: "For example," and so forth. Space pervades all ten directions. Within that, there are also the aggregates and so forth.

དེའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཉིད་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནམ་མཁའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉིད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་རྣམས་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་རིགས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དོན་གྱི་དབང་འདི་གཟིགས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རག་ལས་པའོ། ། བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ལ་སྣོད་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་མི་གཡོ་བར་རོ། ། གང་དང་གང་ལས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་ན་དེ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ལ་སྐབས་འབྱེད་པས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་སྟེ་འདི་སྤངས་པའི་དཔེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་ཡང་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་པ་ལས་སོ། ། དེས་ན་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་བྱ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུའོ། ། དེས་ན་འདི་སྟོན་པ་ལ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །

Their very natures are the four great elements, such as the earth of the desire realm and so forth; therefore, they are not [limited] to those. For that very reason, they are of the nature of following after space. Just as these are of an unarisen essence, so too are all phenomena, which are the identity of the five families, said to follow after suchness, and so forth. "Having seen this significance" means being dependent upon the meaning of suchness. "Having known the intention" means being utterly pure and unwavering as a vessel for realizing phenomena of this kind. When the Sugatas, who are the embodiment of great compassion, see the welfare of sentient beings through whichever family of [afflictions] such as hatred and so forth, they teach the Dharma by relying on the two truths, taking those very [afflictions] as the basis. Because they provide an opening for all, their non-referential wisdom is like space; there is no example for abandoning this. Just as it is space, so it is the Buddha, and sentient beings also have this as their characteristic—this is established by reasoning. Therefore, one should realize that those aforementioned Tathāgatas are also the samaya itself, in the sense of suchness. Consequently, one should not generate perceptions of inferiority or the like toward this teacher.

ཇི་ལྟར་ན་ཡང་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པར་སྤང་བ་སྦ་བར་མི་ནུས་པ་གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། གཟུགས་སུ་རུང་བས་གཟུགས་དང་མྱོང་བས་ན་ཚོར་བ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པས་འདུ་ཤེས་དང་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་པས་འདུ་བྱེད་དང་སོ་སོར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་སྦ་བར་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་ཏེ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་ཡུན་རིང་པོར་བར་མ་ཆད་པར་བསྒོམས་པ་མེད་ན་མཐར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་དུ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོའོ། ། དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ན་གསལ་པོར་རྟག་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་གཞན་གང་ལས་ཀྱང་འོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སོགས་པའི་སྒྲའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རོ་གཅིག་པས་དེ་རྣམས་དང་དེའི་ཡང་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་འདི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་དོན་དང་མ་འོངས་པའི་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་དག་པར་སློབ་པའི་དོན་དུ་ཡང་དགའ་བ་དང་བཅས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གསུངས་སོ། །

One might think: "If, in reality, all phenomena are unarisen, then it is impossible to avoid concealing the generation of the Vajra Body and so forth; this would be the extreme of deprecation." However, the intention is as follows: because they are empty of these characteristics—form being so called because it is suitable to be formed, feeling because it is experienced, perception because it grasps signs, formations because they cause the mind to move, and consciousness because it cognizes individually—all phenomena are said to be empty. This is not a deprecation of mere individual appearance. By the reasoning that it is impossible to conceal the mere appearance of dependent origination, the text says "in this way" and so forth. Likewise, if one does not meditate with devotion, continuously and for a long time, then ultimately the Tathāgatas and their vajra samayas will not become manifest, and one will go nowhere else but that. When that very reality exists, it becomes clearly and perpetually manifest; it does not come from anywhere else, nor does it abide anywhere else, as indicated by the word "and so forth." Because they are of one taste in the non-dual suchness, and because those [phenomena] and that [reality] always exist everywhere, how could going, coming, and abiding be anything other than a conceptual construction? This is because such things are impossible in reality. To demonstrate that this dharma is established by valid cognition as being extremely profound, and for the sake of correctly training future listeners, the Dharmadhātu was taught with joy.

རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཅི་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། ། དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། ། ཅེས་པའི་རིགས་པས་དག་པ་ཡིན་ལ་མི་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྤྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཀུན་རྫོབ་བོ། ། གང་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་སྟེ། ། བསྟན་པ་ནི་བཏགས་སུ་ཡོད་པས་སོ། ། སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་ཏེ་མི་སླུ་བའོ། ། མེད་ན་ནི་སླུ་བའོ། ། ཐ་དད་དངོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། ། དོན་གཅིག་ཏུ་ནི་སྣང་བའི་བློ། ། གང་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་བྱེད་པ། ། ཀུན་རྫོབ་དེས་བདག་ཐ་དད་ཀྱང་། ། ཐ་དད་པ་ཉིད་བསྒྲིབས་པ་ཡིན། ། དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས། ། ཐ་དད་མིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། ། དེ་ལ་བསམ་པའི་དབང་གིས་ན། ། སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། ། དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པ། ། དེ་ནི་དམ་པའི་དོན་དུ་མེད། ། ཤེས་པ་ཡོད་པའི་དོན་དེ་རྣམས། ། འདི་ལྟར་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཅན། ། དེས་ན་ཐ་དད་མིན་ལྟ་བུ། ། དེ་ལའང་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་ཡང་། ། སྣང་སྟེ་དེ་ལ་སྤྱི་དང་ནི། ། གཞི་མཐུན་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དག་གིས། ། ཤེས་པ་དང་ནི་བརྗོད་པ་ཡིས། ། ཐ་སྙད་ནོར་དོན་ཅན་རྒྱས་བྱེད། ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཀུན་ཡང་། །

What is this "great marvel"? It is that which is suchness, equal to space. For that very reason, it is pure and non-conceptual, according to the reasoning: "The water element, gold, and space are held to be pure, just as they are pure." Thus, the statement that "it would follow that there is no teaching" is explained as being [true] conventionally. The meaning of this is as follows: conventions such as "teaching" do not exist in the actual entity; rather, they are conventional because they are generally superimposed. As it is said: "Mañjuśrī, he is unteachable; teaching exists only as a designation." Words and conceptualizations are also connected to the entity through a lineage and are non-deceptive. If they were not [connected], they would be deceptive. "Based on distinct entities, a cognition appears as a single object. That which, by its own nature, obscures the nature of others—that is the conventional. By it, although the self is distinct, distinctness itself is obscured. Entities appear as if non-distinct through some of their natures. In that regard, by the power of intention, the existence of a universal is proclaimed. As it is conceptually imputed by that [cognition], it does not exist in the ultimate sense. Those objects of existing cognition are thus of the nature of exclusions (apoha). Therefore, they appear as if non-distinct; and in that regard, through exclusions from others, they appear as universals and as having a common locus. By means of cognition and expression, they expand conventions that have the nature of error. All of those [conventions] of entities..." (Note: The passage concludes with the realization that all such conventions regarding entities are ultimately devoid of inherent existence, functioning only through the power of conceptual exclusion and linguistic designation.)

ཕན་ཚུན་མེད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ། དེས་ན་གཞན་སེལ་ཡུལ་ཅན་ཡིན། ། གང་ལ་དངོས་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ། ། དངོས་པོ་རྙེད་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ། རྗེས་དཔག་ཇི་སྐད་བཤད་ཇི་བཞིན། ། འཁྲུལ་པར་འདྲ་ཡང་གཞན་ལ་མིན། ། མར་མེའི་འོད་ལ་ནོར་བུ་བཞིན། ། ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་སོ། ། དོན་དང་ཐོབ་དང་བསྒྲུབ་པ་དང་། ། དམ་པའི་དོན་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། ། ཅེས་ཏེ་དེས་ན་མ་བཅོས་པའི་དག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་རིགས་ལྔའོ། ། དོན་ནི་དགོས་པ་སྟེ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ལ་རང་གི་དོན་དུའོ། ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ་གང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་དམ་ཚིག་ཡིན་ཏེ་སྔར་བརྗོད་པ་རྣམས་སོ། ། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་དང་ཉི་མ་སོ་སོའི་ཐུན་མཚམས་བཞིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དང་སོ་སོའི་བཀས་གཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡུལ་ལས་གཞན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་ཡང་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ལུང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བུད་མེད་གདོང་ནི་ཡང་དང་ཡང་མི་བལྟ། ། བུད་མེད་དུག་ལ་ནམ་ཡང་རེག་མི་བྱ། ། ཆུ་དང་མེ་ཡིས་དེ་ཚེ་འཆི་བར་འགྱུར། ། དེ་ཡིས་ས་ཡི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་རེག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་བཞིན་དུ་སྔར་བརྗོད་དོ། །

"Based on mutual non-existence, it is therefore an object of exclusion (anyāpoha). That which has a connection with a real entity is the basis for finding that entity; just as inference was explained, although they are similar in being mistaken, it is not so for the other. Like a jewel in the light of a lamp," so it is said in the Pramāṇavārttika. "Meaning, attainment, and accomplishment—the ultimate is held to be threefold." Thus, it is also the uncontrived purity, because it is free from the afflictive and cognitive obscurations along with their latencies; that suchness consists of the five families. "Meaning" is the purpose, which is also the object for one's own sake. The "subject matter" is for the sake of others, namely those of Akṣobhya and the rest. These are also the samayas, as previously described. In this manner, compassion and insight, the application of the three meditative stabilizations during the four daily sessions of the sun, the commands of the Tathāgatas and their respective commands, and the determination for the sake of others—when these characteristics of a perfect yogi are incomplete, and one engages in anything other than the permitted objects as described, there is the classification of the ten non-virtues and so forth. This is because the scriptures are not mutually contradictory, as their objects are distinct. As previously stated, it is like these words: "One should not look at a woman's face again and again; one should never touch a woman who is poison. At that time, one will die by water or fire. By that, one should generate the perception of earth and touch." Thus it was said.

དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ་རིགས་ལྔ་རྣམས་ནི་དགོད་པར་བྱ། ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་དེ་རུ་ཅི་དང་པོར་བརྗོད་པའི་རིགས་ལྔ་རྣམས་ཡིན་ནམ་གཞན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དགོད། གང་གི་ཚེ་ཡང་ཉིན་དང་མཚན་དུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལྷས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་ཟླ་བ་དྲུག་གམ་གསུམ་མམ་གཉིས་སམ་ཕྱེད་དང་གཉིས་སམ་གཅིག་གམ་ཕྱེད་དུ་བསྒྲུབས་ལ། དྲུག་གིས་ལྷ་རྣམས་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་བདུན་པ་ལ་དྲག་པོའི་བསྒྲུབ་པས་ཅི་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་རིགས་ནི་ལྔ་རུ་བརྗོད། ། ཅེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཧཱུཾ་ཨོཾ་སྭཱ་ཨཱཿཧཱ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ལྔ་པོ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་རྣམས་འདིར་འདུས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་འདུས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །

This is the ninth chapter from the Glorious Guhyasamāja-alaṃkāra. Then, regarding the statement, "The five families are to be arranged," does this refer to the five families mentioned at the very beginning, or are they their seed-syllables? Why are they to be arranged? When a yogi—who abides in the path of meditative concentration, samaya, vows, and so forth, without deficiency day or night, who is authorized by the deity, endowed with insight, and possessed of faith—has practiced for six months, or three, or two, or one and a half, or one, or half a month, and the deities have not been accomplished within six [months], then on the seventh [month], what should be undertaken through the wrathful practice? This follows after the desires of the disciples have been completely resolved. The "Vajra of the Great Samaya" is the Vajrasattva who is without beginning or end. His "suchness" is the untainted, continuous arising, and it is also bliss, mental joy, and Samantabhadra. "Manifest awakening" to that is to make it directly manifest. That which possesses the secrets of body, speech, and mind is what is referred to by that name. "That very [reality] is said to be the five families" is from the Explanatory Tantra; the five syllables HŪṂ, OṂ, SVĀ, ĀḤ, and HĀ, which are its very nature, are that suchness. Because all mantras are gathered here, that very [reality] is both the "essence" and the "assembly."

དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རིགས་དག་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པས་རིགས་གསུམ་གྱི་གསང་བར་བརྗོད་དོ་ཞེས་པས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གསང་བར་གྲགས། འདི་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྣང་བའི་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་ཡིན་ལ། འདི་དེའི་ཚུལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པས་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ནི་འཁོར་བའོ། ། དེའི་མངའ་བདག་ནི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་འཆོས་པས་འཁོར་བ་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཞིང་རོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འབར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པས་སོ། ། དྲག་པོ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲོ་བོ་ཡིན་པས་སོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་བསྒོམ་པའི་ངོ་བོར་རེ་ཞིག་པ་གསུངས་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བསྒོམ་པའོ། ། མཉམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་འདི་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ནི་ཞེན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །

That very [reality], because the samaya and the wish-fulfilling jewel families are subsumed within the family of hatred, is described as the secret of the three families; thus, it is renowned as the secret of body, speech, and mind. It is "great" because it is the essence of the maṇḍala of the five families, appearing in the form of stainless great bliss—the nature of insight and method—within every subtle atom that manifests throughout the infinite world systems of the ten directions; it is also the "siddhi" (accomplishment), and it is also the "manner" of that [siddhi], and because there is nothing superior to it, it is also the "supreme." The ocean of all afflictions is saṃsāra. Its sovereign is the Teacher, because by subduing the afflictions, he establishes the realm of sentient beings in the wisdom that is equal and of one taste with both saṃsāra and peace. It is "blazing" because it burns the fuel of the afflictions. It is "fierce" because it is a wrathful deity whose nature is compassion. To demonstrate suchness, it is taught for a time in the form of its meditation: the vajras of body, speech, and mind are the respective meditations on body, speech, and mind. "Equality" is suchness, because that which is without arising and without cessation is called "equality." Its essence does not abide in anything because attachment is not perceived; for that very reason, it is non-conceptual. "The perfection of insight is non-dual; that wisdom is the Tathāgata."

ཅེས་པའི་རིགས་པས་རྡོ་རྗེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་འམ་དྲུག་པོ་ཉིད་སྔགས་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་རྡོ་རྗེའོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་རོལ་མོ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ཁ་དོག་དང་ཆ་བྱད་དང་ཉམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པའོ། ། ཕྱོགས་བཅུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐས་ཀླས་པ་རྣམས་སུ་ཞེས་པ་ནི་སྣོད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་པས་ཡིན་ཏེ་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རོལ་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པ་རོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་འཇུག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་རྣམས་རོལ་མོར་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་མི་གཟིགས་པ་རྒྱུ་ཅིས་ཡིན་ཞེས་དོགས་པའི་ལན་གསུངས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་དང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པས་རྫོགས་པ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་པོ། ། ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པའོ། ། གང་གསུངས་པ། མཆོག་གསང་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་པ་འདིར། ། མཐོང་བ་དང་ནི་ཞུགས་གྱུར་པས། ། སྡིག་པ་ཀུན་ལས་ངེས་གྲོལ་བ། ། ཁྱེད་རྣམས་དེ་རིང་ལེགས་པར་གནས། ། བདེ་ཆེན་ཐེག་པ་འདི་ལས་ནི། ། སླར་ཁྱོད་འཆི་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། ། མི་ཚུགས་པ་དང་མི་ཆོད་པ། །

By this reasoning, "vajra" refers to the perfections and so forth; for the ten or six perfections themselves are the mantra. The Sugatas are the essence of insight and compassion, and the syllables such as HŪṂ are that which reveals them; the manner of these is also the vajra. The "performance" (rāma) that acts for the benefit of sentient beings is symbolized by various modes of conduct, colors, attire, expressions, and so on. The phrase "in the world systems of the ten directions, as far as the limits of space" is said in consideration of those who are suitable vessels, for it refers to the infinite world systems. Regarding the teaching on the display of the body and so forth, it is said, "the display," and so on. Although the performance is said to be the acting for the benefit of all sentient beings without exception by means of the nature of great insight and compassion, the response to the doubt—"What is the reason that those who are diligently engaged in the mantra conduct are not seen?"—is that perfection is achieved by generating the mind of enlightenment, entering the maṇḍala, and upholding the samaya and vows, and so forth. The word "endowed" (yukta) is used in a restrictive sense. The word "this" (idam) refers to devotion to the mantra conduct. As it is said: "In this supreme, secret, and sacred maṇḍala, By seeing and entering it, You are definitively liberated from all sins; Today you are well-established. From this vehicle of great bliss, There is no further death for you. You are unassailable and indestructible."

ཅིས་ཀྱང་མི་འཇིགས་དགའ་བར་གྱིས། ། སྲིད་པ་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཕྱིར། ། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཁྱོད་འདས། ། སྲིད་པ་ཤིན་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། སྟོན་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན། ། དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་གྲུབ་པ་འདི། ། རྟག་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་གསུངས། ། དམ་པ་རྟག་པའི་བཀའ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཞིག་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་དོགས་མེད་པའི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གཏོང་མི་བྱ། ། ཕྱག་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་གང་ཡིན་པའོ། ། དམ་པའི་ཆོས་ནི་མི་སྤང་ཞིང་། ། ནམ་ཡང་དོར་བར་མི་བྱའོ། ། མི་ཤེས་པའམ་རྨོངས་པ་ཡིས། ། ཚུལ་ཆེན་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སུ། ། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ནི་མི་གདུངས་ཤིང་། ། ཅི་བདེ་བར་ནི་བདེ་བར་གཟུང་། ། འདི་ནི་མ་བྱོན་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས། ། ནམ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་དོར་ཞིང་། ། སློབ་དཔོན་སྨད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་འདྲ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་མཚུངས་བླ་མ་ཡི། ། སློབ་དཔོན་ལ་ནི་གང་སྨོད་པ། ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་སྨད་པས། ། རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། ། རིམས་དང་དུག་དང་དབྱིག་དུག་དང་། ། མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་གཙེས་པ་དང་། ། གདོན་དང་ལོག་འདྲེན་གཏུམ་པོ་ཡིས། ། བསད་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་། ། དེ་བས་ནན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་ཆེ། ། དགེ་བ་རབ་ཏུ་མི་སྤྱོམས་པ། ། ནམ་ཡང་སྨད་པར་མི་བྱའོ། ། བླ་མ་ལ་ནི་གུས་བཅས་ཡོན། ། རྗེས་མཐུན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ། །

Be joyful, for you have nothing to fear; because existence is utterly pure, you have transcended the suffering of existence. Because existence is perfectly established, you have become the supreme teacher. This accomplishment of the samaya vows must be guarded by you at all times. This is the harmonious teaching of all the Buddhas; it is the sublime and eternal word. One must never abandon the bodhicitta, which is the vajra mudrā, by the mere generation of which one becomes a Buddha without doubt. One must not forsake the sublime Dharma, nor should it ever be discarded. One must not teach the great system out of ignorance or delusion. Having completely renounced [self-centeredness], one should not torment oneself with asceticism; rather, one should maintain happiness in whatever way is comfortable. This is the path of the future perfect Buddhas. The vajra, the bell, and the mudrās must never be discarded, and the master must never be disparaged, for he is equal to all the Buddhas. Whoever disparages the master, who is equal to all the Buddhas, disparages all the Buddhas and will thus constantly experience suffering. They will be afflicted by fevers, poisons, and snake venom, and will be tormented by ḍākinīs, demons, and fierce malevolent spirits. Having been killed, they will fall into the hell realms. Therefore, with every effort, one must never disparage the Vajra Master of great intelligence, who does not boast of his virtues. You should offer gifts to the master with devotion in a manner that is appropriate.

དེས་ནི་རིམས་སོགས་གནོད་པ་རྣམས། ། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། རྟག་ཏུ་རང་གི་དམ་ཚིག་བསྲུང་། ། རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད། ། རྟག་ཏུ་བླ་མ་ལ་ཡང་དབུལ། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་འདྲ། ། དེ་བྱིན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ། ། རྟག་ཏུ་བྱིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། དེ་བྱིན་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ། ཚོགས་ལས་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། ། གང་ཕྱིར་འདི་ནི་ལེགས་གནས་པས། ། དེང་ཁྱོད་སྐྱེ་བ་འབྲས་བུར་བཅས། ། དམ་ཚིག་ལྷ་རྣམས་ཀུན་མཉམ་པར། ། དེང་ཁྱོད་གྱུར་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་བཅས་པ། ། ཀུན་གྱིས་དེང་ཁྱེད་དབང་བསྐུར་བས། ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེ། ། རྒྱལ་པོའི་བདག་པོར་བསྟན་པ་ཡིན། ། དེང་ནི་བདུད་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཏེ། ། གྲོང་ཁྱེར་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞུགས། ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། ། དེང་ཉིད་ཐོབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། དེ་ལྟར་ཡིད་ནི་རབ་དང་རྡོ་རྗེ་ཉིད་དུ་གྱིས། ། རང་གི་དམ་ཚིག་མི་བཟད་བདེ་ཆེན་བསྟེན་པར་གྱིས། ། དེང་ནི་འགྲོ་བ་མྱུར་བདེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། ། རབ་ཏུ་མཉམ་ཞིང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདིར་འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བརྗོད་པའི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། ། ཐེག་པ་ནི་དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེར་ཞུགས་པ་ཡོད་ན་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་མི་གཟིགས་པའི་རྒྱུའོ།

"By this, harms such as infectious fevers will not recur. Always guard your own samaya; always worship the Tathāgatas; always make offerings to the guru as well. This is equal to all the Buddhas. By giving to him, it is as if one has always given to all the Buddhas. Giving to him is the accumulation of merit; from that accumulation, the supreme siddhi will arise. Because you are well-established in this, today your birth has borne fruit. Today you have become equal to all the samaya deities; of this there is no doubt. By all the Buddhas and Vajra-holders, you are now empowered. You are shown to be the great king of the three realms, the sovereign of kings. Today you are victorious over Māra and have entered the supreme city. There is no doubt that you will attain Buddhahood this very day. Thus, with a mind of supreme faith, become Vajra itself. Rely upon your own samaya, the inexhaustible great bliss. Today you will quickly realize that you are equal to Vajrasattva, the constant and blissful one for all beings." Thus it is said. In this Mantra Vehicle, the practice of mantra consists of following the samayas, vows, and so forth, as described in the Explanatory Tantra (Uttaratantra) regarding "worldly conduct" and so on. The "vehicle" (yāna) is so called because it leads to the attainment of unsurpassed enlightenment and because it is the Dharma; it is the cause for seeing that very accomplishment once one has entered it, as it yields the desired results both seen and unseen.

། དེ་མེད་ན་ཡང་མི་འགྲུབ་པ་དེས་ན་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་གཟིགས་པ་ནི། སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པར་བཀོད་དེ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཐུགས་བསྐུལ་ཏེ་དགུག་པ་དང་། གཞུག་པ་དང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་དོན་གྱི་དགོས་པ་གང་གི་ཡིན་པ་ནི་དེའོ། ། སྔགས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། སྙིང་པོ་ནི་སྐུལ་བར་བྱེད་པའོ། ། སྤྱིར་བརྗོད་ནས་རིགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཞིང་ཆོས་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་གཟིགས་པ་སྟེ་གང་གིས་དམིགས་པ་ཡིན་ན། ། གསུང་རྣམས་ནི་མདོ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང་གླེང་གཞི་དང་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་དེ་ལྟ་བུར་བྱུང་བ་དང་སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་རྣམས་ཏེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་ལམ་སྟེ་བགྲོད་པའོ། ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཧའི་སྒོ་སྟེ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།

Since [the goal] is not accomplished without that, the vision of Akṣobhya and the others acting as the agents is as follows: through diligent application to the mantra conduct, one places the self-radiant insight in the heart and other locations, and by means of the light rays of the syllable HŪṂ, the mind is invoked, and [the deities] are summoned and absorbed. Through the complete transformation of Akṣobhya and the others, the respective subtle particles are blessed; that is the purpose of the actual meaning. All mantras are Akṣobhya and the rest. The essence is that which invokes. Speaking in general terms, the divisions of the three families are taught: all Tathāgatas are the Vajra Body, all Vajradharas are the Vajra Mind, and all Dharma-holders are the Vajra Speech. Their commitments of body, speech, and mind are such that they are not to be transgressed. This is the vision for those who are diligently engaged in the mantra conduct; as for what is the object of focus: the Speech consists of the Sūtras, Geyas, Vyākaraṇas, Gāthās, Udānas, Nidānas, Avadānas, Itivṛttakas, Jātakas, Vaipulyas, Adbhutadharmas, and Upadeśas. These characteristics of the twelve branches of the excellent speech are the path to be traversed. The definitive expression of those syllables, such as HŪṂ and so forth, is the etymological definition of sound, for all phenomena are the gateway of the syllable HA, because they are devoid of causes.

ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཨུའི་སྒོ་སྟེ་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་མཚོན་པ་ནི་སྔགས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དེ་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ལ་དོན་མང་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་མདོའོ། ། གང་དུ་གང་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བརྗོད་པའི་དོན་མཐར་དབྱངས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་དབྱངས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་སླ་བའི་དོན་དུ་བྱས་པ་ནི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ཡིན་ཏེ་གང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། གང་དུ་མ་འོངས་པའི་དོན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་སྟོན་པ་དེ་ནི་ལུང་དུ་བསྟན་པ་སྟེ་གང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ཡང་ངོ་། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་བརྗོད་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྐང་པ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཇི་སྲིད་དུ་རྐང་པ་དྲུག་པའི་བར་རོ། ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་ངོར་མ་བྲིས་པའི་དོན་བརྗོད་པ་སྟེ་གཞན་ལ་མ་བོས་པར་དགའ་བས་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའོ། ། གླེང་གཞི་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ངག་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་སོ་སོར་ངེས་པ་བརྗོད་པ་འདིས་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། ། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་དཔེ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ནི་སྔར་བྱུང་བ་བརྗོད་པའོ། ། སྐྱེས་པའི་རབས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སྟོན་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པས་བདེན་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ། ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི་བཤད་པ་བསྟན་པའོ། ། འཕགས་པ་ཕལ་ཆེན་སྡེའི་གསུངས་པ།

"All phenomena are the gateway of u because they are free from conceptual analysis," and so forth—this illustrates the condensation of all mantras, for here they are endowed with that expression. In this context, it is a sūtra because it teaches many meanings. Where the meaning expressed in verse is rendered into melody through verses connected with the final vowels, it is a geya, made for the sake of easy comprehension; it is also a sūtra of provisional meaning. Where future events such as births are prophesied, it is a vyākaraṇa; it is also a sūtra of definitive meaning. A gāthā is that which clarifies the expressed meaning, having a nature of two lines up to six lines. An udāna is the expression of a meaning not prompted by a specific disciple, spoken joyfully in the mind without calling out to others. A nidāna is a definitive statement; it is so called because by expressing the specific details of place, time, and so forth, it generates certainty in those who understand. An avadāna is an expression accompanied by an example. A itivṛttaka is the narration of what previously occurred. A jātaka shows the stages of a bodhisattva's life. A vaipulya is the thorough teaching of the two truths by teaching the two kinds of selflessness to bodhisattvas. A adbhutadharma refers to great miracles and the like. A upadeśa is the teaching of the explanations. Thus it was spoken by the Noble Mahāsāṃghika school.

གླེང་གཞི་དང་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞེས་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་འདུས་པས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུའོ། ། ངེས་པ་ཉིད་དུ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བསྐུལ་བས་སྔགས་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་བསྟན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདི་མཐུ་གསུངས་པ། འདར་ཞིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རང་གི་འདོད་པའི་ལྷ་དྲན་པས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བསླབ་པའི་དོན་དུ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། ལེའུ་དང་པོར་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་གྲུབ་པ་གསུངས་ལ་ད་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེ་རྫོགས་པ་ཉིད་ནི་འདིར་དམ་ཚིག་གོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་འཁོར་ལོ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་གཞལ་ཡས་ཁང་ངོ་། ། ཐུབ་དབང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་པའི། ། ཟེར་གྱིས་ཕྱོགས་མཚམས་མ་ལུས་ཀུན་ཁྱབ་པ། ། ཞེས་བརྗོད་པས་སོ། ། ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ནི་ཟླ་བ་ཞུ་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་སོ། ། ཡི་གེ་ཧཱུྃ་རང་གི་གཟུགས་ནི་རྩེ་མོ་ལྔ་གཉིས་ཅན་གྱི་རྡོ་རྗེ་དམར་པོའོ། ། དེས་ན་དེའི་རྣམ་པ་རུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཕྲོགས་པ་ནི་བཀུག་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བར་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་གིས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྗེས་ལའོ། ། རང་གི་འཁོར་ལོ་ནི་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིའོ།

The three branches known as the introductory narrative (nidāna), the edifying tales (avadāna), and the established instructions (upadeśa) are included within the Sūtra class and others, thus constituting the nine branches of the sublime word. To ensure that the Tathāgatas are exhorted to generate the teaching for those diligently engaged in the meditation of mantra, its power is described with the words "trembling" and so forth. Furthermore, in order to correctly train that by recollecting one’s chosen deity, there is no great fear and so on, one possesses the recollection of Vajrasattva. In the first chapter, the accomplishment of the causal Vajradhara was taught; now, the resultant state is taught with the words "Then" and so forth. Here, the perfection of that is the samaya. The maṇḍala is the celestial palace, a wheel pervading all ten directions with the mass of light rays of all the Tathāgatas, as it is said: "The various maṇḍalas of light of the Lord of Sages pervade all directions and intermediate points without exception." The syllable HŪṂ arises from the complete transformation of the melted moon. The form of the syllable HŪṂ is a red five-pointed vajra. Therefore, one should visualize and meditate upon it in that form. The "capturing" of the body, speech, and mind of the Buddhas residing in the ten directions means they are summoned. This is accomplished by the syllable HŪṂ residing at the hub of the vajra. That yogi, in that very instant, following the complete transformation of the vajra, [visualizes] his own wheel, which is his own maṇḍala.

། རང་གི་སྔགས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ས་བོན་གྱིས་ཏེ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། གང་གསུངས་པ། རང་གི་སྙིང་པོ་ལས་བྱུང་མ་ལུས་པའི། ། གཉུག་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བ་ཡི་གཟུགས་བསམས་ཏེ། ། ཞེས་སོ། ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་བདུན་པ་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། རང་སྔགས་སྐྱེས་བུ་ནི་རང་གི་ལྷ་ཉིད་དབུས་སུ་བསྒོམས་ནས་རང་གི་སྔགས་ལས་དེའི་གཟུགས་རྣམས་ཕྱུང་སྟེ་ཕྱོགས་བཞི་རུ་ཡང་དག་པར་བཞག་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གའི་དབུས་སུ་སོན་པའི་ཕྲ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་དེའི་རང་གི་བདག་པོའི་སྙིང་ག་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་སོན་པའི་མི་འགྱུར་བའི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་དེ་ནི་རྩེ་མོ་ལྔ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའོ། ། སྦྱོར་བས་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། ། རྟག་ཏུ་ནི་ཐུན་བཞི་རུ་བསྒོམ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་རྣམས་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་དང་པདྨའི་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བྱའོ། ། གང་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་དབྱེ་བ་ཡིས། ། ཞེས་སོ། ། དེས་ན་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པས་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཇི་ལྟ་བར་བརྡེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། རབ་ཏུ་བསྐུལ་བ་ནི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །

"By one's own mantra" refers to the seed syllable, such as the letter HŪṂ and so forth. As it is said: "Having visualized the forms of the innate maṇḍala deities, all of whom have arisen from one's own essence." Regarding the fierce accomplishment that is relevant to the present context, it is taught: "The person of one's own mantra" means that after meditating on one's own deity in the center, one should emanate their forms from one's own mantra and place them correctly in the four directions. One should then meditate on the subtle maṇḍalas located in the centers of their hearts. The unchanging letter HŪṂ, situated in the center of the moon at the heart of the wisdom being (jñānasattva) who resides in the heart of the lord of that maṇḍala, is a great five-pronged vajra. "By application" means the meditative union of method and insight. "Constantly" means meditating during the four sessions. Since the "three vajras" are the essence of the Mind Vajra and so forth, one should act with the vajra, wheel, and lotus hooks. As it is said: "By means of the vajra hook, one should separate." Therefore, one should strike the locations of the Mind Vajra and so forth with the vajra hook and the other implements as appropriate. "Thoroughly inciting" means causing them to turn toward the granting of accomplishments. This applies to those who are diligently engaged in the mantra conduct of all the vajras.

དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཨོཾ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་མཚན་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་གསུམ་གྱིས་བསྐུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀར་བརྒྱབ་པས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་བརྡེག་པ་འདི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བའི་རོལ་མོ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བརྡེག་པར་བྱ་བ་དང་རྡེག་པར་བྱེད་པ་དང་བརྡེག་པ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཇུག་པས་ཅིའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད། འདི་ནི་ཐུགས་བསྐུལ་བ་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་བདུན་པའོ། ། འཇིགས་པ་ནི་རང་གིས་དམ་བཅས་པ་ལས་འདས་པ་ལ་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་གཞན་མི་སྲིད་པས་སོ། ། སངས་རྒྱས་སམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཆོག་ལ་སྤྱོད་པ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཡོད་ན་ཡང་གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་ན་དམ་ཚིག་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ནོ། ། དེའི་དེ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དེའིའོ། ། སྲོག་ཅེས་པ་འདིས་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་ནོ། ། སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་བརྟན་པར་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་གནས་ན་འཆི་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Likewise, it is taught that one should invoke [the deity] with the three hooks arising from one's own marks, which originate from the oṃ and so forth of the wheel and other [family] types; this is what is meant by "the wheel" and so forth. If one asks, "Does striking the heart of the tathāgata result in a fault for the yogi?", it is said: this striking arises conventionally from the play of the appearances of one's own mind. Since, in suchness, the struck, the striker, and the act of striking do not exist, one should understand that at that time there is no error. Thus, since one engages in the welfare of others through great compassion, how could there be any opportunity for a fault for the yogi? This is the seventh sādhana of the fierce invocation of the heart. "Fear" refers to the fear of transgressing one's own commitments (samaya); since one has attained fearlessness itself, no other fear is possible. If there is an invocation of a Buddha or a Bodhisattva practicing the supreme conduct of mantra in the manner described, yet [the goal] is not accomplished, one will have transgressed the samaya. This is because [the deity] possesses a non-conceptual cognition whose nature is free from delusion. The phrase "of that" refers to that which has utterly transcended. By the term "life-force" (prāṇa), it is indicated that this is not to be transgressed. "Application" (yoga) refers to possessing a yogi's mind that has been made stable; for if one abides in those, death is impossible.

སྒྲུབ་པ་པོས་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་མ་ཞུགས་ན་མདོར་ན་འབྲས་བུ་མཐོང་བས་དྲག་པོའི་སྒྲུབ་པ་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྲིད་དུ་སྔགས་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་སོ། ། གསུམ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་བ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྲིད་པའོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་བརྟག་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་སྔགས་འདི་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་དམ་ཚིག་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། ། རིག་མ་ནི་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་རྡོ་རྗེས་པདྨ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཆགས་ལ་སྟེ་ཆགས་པ་ཆེན་པོས་ཆགས་པའི་ལྟ་བ་ཡང་བསྒོམ་པར་མི་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལེན་པར་བྱེད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་འདི་ནི་བསྒོམ་པའོ། ། ཁྱབ་པ་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་ཐམས་ཅད་ན། ། བུད་མེད་ཇི་སྙེད་ཡོད་གྱུར་པ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་འོད་ཀྱི་རིག་མ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་གཞུག་པར་བྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལས་བྱུང་། །

If the practitioner does not enter [the practice] according to the sequence as it has been described, then, in brief, seeing the result, one should undertake the fierce accomplishment; at that time, even that [result] will be destroyed. As for the mantras, they are also [the deities], because they are the nature of insight and compassion, and they are also the "person," because they possess the application of the marks of a great being and so forth. The "three" are the Akṣobhya and others, filled with the wisdom of the body and so forth. The meditation on all things refers to the aggregates and so forth; one should examine them in various ways through the manner of great bliss, by means of the meditative equipoise of insight and method, which is the union of the two organs of each individual subtle particle. For that reason, this mantra is the samaya for the sake of accomplishment, which is the meditation on suchness. The consort is the insight of one's own light, and she is the Sovereign (Īśvarī), because she pervades all things. For those who have entered that, one should meditate on the union of the vajra and the lotus. Furthermore, one should not meditate on the view of passion, even with great passion. For that reason, the suchness of the samaya is not [merely] that [passion], but is the essence. Because it takes that up, it is the maṇḍala; this is the meditation. Regarding the pervasion, it is said: "In all the world systems, however many women there may be, all of them should be mentally inserted into the consort of one's own light in the form of Locanā and the others. The Mahāmudrā arises from the mind."

དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ཀུན་དུ་སོན། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལུས་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། བསྟེན་པའི་དུས་དེར་ཡང་རང་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུའི་ལས་བྱས་ནས་སླར་ཡང་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བཅུ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་ཏེ། མི་བསྐྱོད་ཕྱག་རྒྱར་རབ་མཆོག་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་དེ་གང་སྔོན་དུ་སོང་བས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱའི་སྤྱོད་པ་ངེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་མཆོག་རྣམས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ངོ་བོ་ཨོཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་སྔགས་ནི་ཨོཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ནི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ལ་བཤད་ཟིན་ཏེ་དེ་ཉིད་མཆོག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་རྣམས་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ཉིད་དེ་སྔགས་ཀྱི་མཆོག་གོ། ། དེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རིག་པའི་སྐྱེས་བུའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་རི་བོང་ཅན་ཞུ་བར་གྱུར་པའོ། ། གང་ལས་དེས་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ཡི་གེ་ཨོཾ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །

"The samaya-mudrā is all-pervading; the dharma-mudrā is speech; the karma-mudrā arises from the body." Thus, one should rely upon them through the application of Mahāmudrā and the others. At the time of such reliance, one should emanate the Tathāgatas from the pores of one's own skin into the ten directions, perform whatever activities are necessary for the benefit of all sentient beings without exception, and then perform the reabsorption and so forth. This concludes the tenth chapter from the Śrī-Guhyasamāja-alaṃkāra. Then, regarding the phrase "one should meditate on the supreme Akṣobhya-mudrā": this refers to the period following the determination of the conduct of the disciples, such as what must be preceded by meditation. The "Vajra of all Tathāgatas" refers to the supreme beings, such as the Vajra Body and so forth. The meditative absorption (samādhi) whose object is the essence of those, such as the syllable Oṃ and so forth, is described by that name. The "Vajra-mantras of all Tathāgatas" are the syllables Oṃ and so forth; that which is preceded by these is the "Knowledge Being" (vidyāpuruṣa), as has already been explained, and that itself is the supreme. The "three vajras" are the very syllables Oṃ and so forth, which are the supreme mantras. Through these, one should meditate on the Mahāmudrā, the nature of the Knowledge Being, in various forms. "Wisdom" (jñāna) is the bodhicitta. That itself is the "Vajra," which is the melting of the "Hare-holder" (the moon). Because of that, one attains the bodhicitta in all its aspects. The syllable Oṃ is the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna).

དེ་ཉིད་སྙིང་པོ་སྟེ་ས་བོན་ཡིན་ལ་གང་ལས་དེའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཐོབ་པའོ། ། ཡི་གེ་ཨཱཿནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། ། བྱང་ཆུབ་བདག་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། ། འདི་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སྙིང་པོའོ། ། སོ་སོར་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་ཐོབ་པས་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སོ། ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ནི་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེའི་དབུས་སུ་གནས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་བརྗོད་ཀྱང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཀུན་དུ་ཕྱོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ལ་གནས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའོ། ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་གནས་པདྨ་ནི་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ལ་གནས་པའོ། ། དེ་རུ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་སྙིང་པོ་ནི་བྷྲཱུྃ་མོ། ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ། རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཚན་གཞུ་འདྲ་སྔོ། ། ཡྃ་ལས་བྱུང་བ་གཡོ་བའི་རླུང་། ། རྃ་བྱུང་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ། བྃ་བྱུང་ཆུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དཀར། ། བྷྲཱུྃ་ལས་མཚན་མའི་ཟླུམ་པོའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ། ཟུར་གསུམ་རྃ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ། དམར་པོ་མེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ། རྡོ་རྗེ་གསལ་ཆོས་འཁོར་ལོ་དེ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེར་གཏོགས། ། གནས་སུ་དེ་ཡིས་བསྟན་བྱ་སྟེ། །

That itself is the essence, the seed, from which the Vajra Body is attained. The syllable ĀḤ is the essence of the wisdom of individual discernment. Enlightenment and selflessness are the dharmadhātu. This applies to both the preceding and the following; the remainder is as before. The syllable HŪṂ is the wisdom of the utterly pure dharmadhātu, the essence. By attaining the indivisibility of the three vajras, the syllables OṂ and so forth are also the Body, Speech, and Mind. Space-vajra is the space-vajra, and it has already been explained as the source of phenomena (dharmodaya). Regarding the "maṇḍala situated in its center," although it is a general term, it refers here to the moon maṇḍala. The "all-pervading vajra" is the crossed vajra (viśvavajra) situated upon a multicolored lotus. Because it is said, "the lotus situated in the center of the crossed vajra," all vajras born from it are situated therein. "Therein" refers to the maṇḍala born from that. Wisdom itself is the vajra, and the essence is BHRŪṂ. As for the vajra maṇḍala: it is blue, marked with a banner, and shaped like a bow. From YAṂ arises the moving wind; from RAṂ arises the clear fire maṇḍala; from VAṂ arises the white water maṇḍala; and from BHRŪṂ arises the circular sign. As for the dharma maṇḍala: it is triangular, arisen from RAṂ, and is the red fire maṇḍala. Thus it is said: "That vajra, the clear dharma wheel, belongs to the vajras of Body, Speech, and Mind; it is to be shown in its proper place."

ཡེ་ཤེས་སྐུ་ནི་སྤྲོ་ཞིང་བཟླ། ། ཞེས་སོ། ། ཡི་གེ་བྷྲཱུྃ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་གཉིས་པ་གནས་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རིག་མ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་བྱུང་བའི་གནས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ངེས་པར་གསུངས་སོ། ། དེ་གསུངས་པ། བྷྲཱུྃ་གྱི་འཁོར་ལོ་ལས་བྱུང་རིག་བཅས་པའི། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡན་ལག་ཡང་དག་བྱུང་། ། ཞེས་སོ། ། སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་ཆགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཧོ་གཉིས་སོ། ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་མཉེས་པར་བྱེད་པའོ། ། གང་གི་ཚེ་ཡང་དེ་རྣམས་ལམ་ལ་གནས་པ་ན་ཁམས་གསུམ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལ་འདོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་བས་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པས་དེ་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་ཡང་བར་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པ་ལ་སོགས་པས་བསེ་རུ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་སྙིང་རྗེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཟློག་སྟེ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བུམ་པ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །

"Radiate and recite the wisdom body," it is said. The syllable Bhrūṃ refers to the twelve-spoked wheel that demonstrates the purity of the twelve links of dependent origination, which will be explained later. One should meditate on the celestial mansion of the abode, which arises from the limbs of Vairocana together with his consort, and which originates from the three vajras; this is what is definitively taught. As it is said: "From the wheel of Bhrūṃ, the limbs of Vairocana together with the consort truly arise." The term "essence" (snying po) refers to the passion of non-abiding nirvāṇa; it consists of the two syllables Hoḥ, which are the nature of insight and method. These please the body, speech, and mind of the Buddhas of the three times. Whenever they abide on the path, they generate desire for the body, speech, and mind that are perfectly endowed with the three realms. At that time, through insight, they perceive the faults of saṃsāra and turn away from it; by praising the qualities of nirvāṇa, the state of perfect reality arises. Furthermore, at times, due to the harm of sentient beings and so forth, they may fall into the nirvāṇa of the rhinoceros-like pratyekabuddhas and śrāvakas. At that time, compassion turns them back from that nirvāṇa, and by praising the qualities such as being a "wishing-vase," the state of non-abiding nirvāṇa itself arises.

རིམ་པ་འདིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ཏེ་དེས་ན་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་མཉེས་པར་བྱེད་དོ། ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཞེས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། འོད་ལྡན་ཧོ་དང་སྤེལ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན། ། ཞེས་བརྗོད་པས་སོ། ། གང་འཕགས་པ་བྱམས་པས། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། ། སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། ། དེས་ན་ཉེས་པ་མཐོང་ཕྱིར་སྲིད་པར་མིན། ། སྙིང་རྗེར་ལྡན་ཕྱིར་མྱང་འདས་མིན། ། གཞན་དོན་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ། སྲིད་པ་བརྟན་པར་གནས་པའང་ཡིན། ། གང་དག་གིས་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉེས་པར་འཆད་དེ། ། དེ་རྣམས་ནི། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་བྱ། ། ཞེས་པ་འདིས་འདིའི་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའོ། ། ཨོཾ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སོ་སོར་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཟླས་པའི་དུས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ། ། ཨོཾ་ནི་སངས་རྒྱས་སྐུ་ཡི་མཆོག། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྤྲོས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྡུད་པའོ་ཞེས་ཁ་བསྐང་བ་དང་ལྡན་པས་དངོས་སུ་ཞུགས་པའི་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། འདི་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཧོ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཆུད་པ་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་བརྗོད་མ་ཐག་མའི་རིགས་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོས་སོ། །

By this sequence, their body, speech, and mind are the essence of the three syllables; thus, they are pleased by the passion for non-abiding nirvāṇa. This is expressed by the statement: "The nature of mind, Oṃ Āḥ Hūṃ, is like the ritual of intermingling with the radiant Ho." As the noble Maitreya said: "Through wisdom, one does not abide in existence; Through compassion, one does not abide in peace. Thus, because of seeing the faults, one does not remain in existence; Because of possessing compassion, one does not remain in nirvāṇa. Because of seeing the benefit of others, One also remains steadfastly in existence." Furthermore, those who have requested the explanation of how the body, speech, and mind are pleased through wisdom and method, their meaning is expressed by the phrase: "It should be performed by the one possessing the wisdom-vajra." This is a repetition for the sake of explaining this point. "The three vajras" and so forth refer to their own essence. "Oṃ" and so forth refer to the individual forms of the three. "The vajra maṇḍala" and so forth refer to the support at the time of recitation. "Oṃ is the supreme body of the Buddha" and so forth refers to the withdrawal preceded by emanation; thus, it is said to be the withdrawal of actual entry and so forth, complete with the supplementary additions. This refers to the three syllables situated between the two Hos, which are the nature of compassion and wisdom; by the logic of being uttered immediately, they accomplish the unsurpassed perfect enlightenment, the nature of non-abiding nirvāṇa. "By the wisdom-vajra" means by the Great Vajradhara, the nature of the five wisdoms.

སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གང་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའོ། ། འདི་རྣམས་ནི་ཨོཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཏེ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་དམ་ཚིག་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཉིད་དམ་ཚིག་སྟེ། དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དགའ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཀུན་དུ་བཟང་པོར་ངེས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། དབེན་པ་རྣམས་སུ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་རྣམས་སུའོ། ། ཉམས་དགའ་བ་རྣམས་སུ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་སུའོ། ། ཡང་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྡུད་པའོ། ། འདི་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའོ། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད་པ་དང་མཚན་མ་ཐོབ་པ་དང་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བས་སྣོད་དང་ལྡན་པ་བབས་པས་ལྷ་རྣམས་བྲིས་པའི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་ཏེ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་སྒྲུབ་པར་རྩོམ་པ་ལ་ཞུགས་པས་སོ། ། སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་པ་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

The cause of buddhahood is that from which the fruit of buddhahood itself arises. These are the "buddha-persons" such as the syllable Oṃ, whose nature is the vajra body and so forth. How so? Because the infinite [qualities] such as the blessings of perfection and so forth are not to be transgressed, one meditates on the samaya of the indivisibility of the three vajras through those samayas. The samaya is the very body, speech, and mind of all the Tathāgatas; its suchness is wisdom, which is joy, and that itself is definitively Samantabhadra. That itself is the vajra, and that itself is the blessing, for it is the cause capable of accomplishing the body, speech, and mind. "In secluded places" means in places where discordant factors incompatible with meditative concentration have been abandoned. "In delightful places" means in places that are pleasing to the mind. The word "also" includes the specific locations that will be explained later. This is the accomplishment of the common siddhis that will be explained. "In half a month" means that having practiced the vidyā-vow, obtained the signs, and been authorized by the deities, one becomes a suitable vessel; then, having descended [into the state], one abides in the maṇḍala of the painted images of the deities and, possessing all the necessary requisites, engages in the commencement of the practice. Regarding the stated sādhana, "space-vajra" should be understood everywhere as the source of phenomena (dharmodaya).

གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་འདིར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རང་གི་སྔགས་དང་དམ་ཚིག་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡིན་ལ་དེའི་སྙིང་གར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་ལ་གནས་ནས་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་རྣམ་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་ཏེ་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་མཆོག་བསྒོམ་པས་དེའི་རྣམ་པ་རུ་བསྒྲུབས་ཏེ་བསྡུས་ན་ཞུགས་ཏེ་བརྟན་པར་གྱུར་པས་རྗེས་སུ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་འོད་མཉམ་པར་འགྱུར་ཏེ་འདྲ་བའོ། ། བསྐལ་པ་གསུམ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་མོ། ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པོ་མངོན་པ་ལས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་སམ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བསྟེན་པས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེའི་གསང་བ་སྟོན་པས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་གསང་བ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་འོད་ཟེར་གང་ལ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཆོས་ནི་འདིར་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རང་གི་ཡི་གེ་ཨཱཿའི་སྔགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། ངག་གི་ལམ་སྟེ་འདྲེན་པར་རོ། ། ཁ་དོག་ལྔའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ནི་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དེའོ། །

The clear maṇḍala here is the maṇḍala of Vairocana. One’s own mantra and samaya are Vairocana; at his heart is the wisdom being (jñānasattva), and at the heart of that is a moon. Abiding at the hub of the wheel, from the syllable OṂ, great masses of light rays in the form of the five Tathāgatas are emanated into the ten directions. By meditating on all sentient beings in the environment as the supreme Vairocana, they are established in that form. Having gathered and entered, they become stable, and those who thus bring about delight should be meditated upon again and again. One’s body becomes equal in light to Vairocana, becoming identical to him. "Three eons" refers to three great eons. Some say these are the three incalculable eons as described in the Abhidharma. "Possessing the five wisdoms" means either the five wisdoms or that very state itself, which is attained through reliance. By revealing the secret of the Vajra Body, he is the Great Vajradhara, the secret of the Vajra Body. That which is the light ray that brings to completion the Bodhisattvas who are the essence of the Vajra Body of all Tathāgatas is thus. Here, "Dharma" refers to the maṇḍala of Amitābha. One’s own syllable ĀḤ is the mantra-personality of Amitābha. It is the path of speech, the guide. Because the light rays of the five colors are indivisible, that is where the Great Vajra resides.

དེའི་རྣམ་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཆོག་བསྒོམ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེའི་རྣམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་བོ་དམ་ཚིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ་ཚིག་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་སྤྲོས་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། བསྟན་པ་ནི་ཆོས་སྔར་བརྗོད་མ་ཐག་པ་ནི་ངག་ཡིན་ཏེ་དེའི་ལམ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་གནས་པ་ནི་བསྒོམས་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་དང་མཚུངས་པ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གང་དུ་འབྱུང་བ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་འདིར་མི་བསྐྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་ལས་ཡུལ་ཐ་དད་པས་སྔ་མ་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། ། རང་སྔགས་སྐྱེས་བུ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། དེའི་སེམས་ལ་སྟེ་སྙིང་གར་ཉི་མ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བའི་ནང་ན་གནས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བ་ལའོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་མི་བསྐྱོད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེ་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་ལྔ་དང་ལྡན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འདིར་སྒྲུབ་པ་པོ་དེས་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་བ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཕྱོགས་བཅུར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ཤིང་སྡུད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཐིམ་པ་གང་ཡིན་པའི་ཧཱུྃ་ཡིག་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །

Through the light rays of that form, one meditates on the supreme Amitābha, the Lord of the World. The realm of sentient beings is the essence of the bodhisattva of that form, which is the samaya-wisdom. The "words" are the samaya of the essences of the twelve branches of the excellent speech, which is suchness; its "emanation" is that which makes it clear, performing the functions of completion, gathering, and so forth. The "teaching" is the speech just mentioned, and its "path" is Amitābha; "abiding in that" is through meditation. Being "equal to Vajradharma" means being equal to Amitābha. That itself is the samaya of the Vajra Speech of all the Tathāgatas; whatever arises from that is just so. Here, "Vajra" refers to the maṇḍala of Akṣobhya. There is no contradiction with the former because the objects are distinct. The "person born of one's own mantra" is Akṣobhya. In his mind—that is, at the heart, within the sun, inside the hub of the vajra—it abides in the hub of the vajra at the heart of the wisdom-being (jñānasattva). The "great samaya" is the suchness of Akṣobhya, the syllable HŪṂ, endowed with five-colored light rays. Here, the practitioner should perform this "wisdom-vajra." All of those are both "all" and "vajra," and since they are also "Victors," that syllable HŪṂ into which they have dissolved—having first performed the benefit of sentient beings in the ten directions and then gathered them—is so called.

རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ནོ། ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལུས་ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྃ་གི་འོད་ཟེར་འཁྲུགས་ཤིང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་བདག་ཉིད་བསྒོམས་ན་དངོས་གྲུབ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་འདོད་པས་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། གསང་སྔགས་སྐྱེས་བུ་ནི་ཡི་གེ་མྃ་གིས་འཇམ་པའི་དབྱངས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་གྲུ་བཞི་པའི་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བསྒོམས་ལ་སྙིང་གར་ཡང་ཡི་གེ་ཧྃ་ཡང་ངོ་། ། དེའི་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་རྣམས་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བར་དུ་བདག་ཉིད་གནས་པར་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བསྒོམ་མོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་དབུས་སུ་སོན་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བདག་ཉིད་ལ་ཐླྷིཾ་གི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་མཚོན་ཆའི་མཆོག་མ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་སྙིང་པོ་འབར་ཞིང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྒོམས་པ་ན་སྐུ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་མཉམ་པ་འགྲུབ་པོ། །

The vajra mind is like Akṣobhya, an ocean of the qualities of immeasurable wisdom. The samaya-vajra is Akṣobhya, and the meditative absorption is that which possesses him as its object. The Great Vajra is the Great Vajra-holder, whom one should meditate upon within one's own maṇḍala. If one meditates on oneself as equal to space, with the light rays of the syllable Khaṃ agitating all parts of the body, that is the siddhi; one will become invisible according to one's own desire. The samaya of the Vajra of Space is the glorious Vajrasattva. Because the vajras of body, speech, and mind become invisible, that which possesses a garland of clusters of light rays is likewise so. The mantra-person is Mañjuśrī, golden in color, to be meditated upon in the center of a square vajra-maṇḍala by means of the syllable Maṃ, and the syllable Haṃ is also at the heart. One should cause oneself to abide between the white light rays of that and the moon-maṇḍala, and meditate: "All phenomena are devoid of causes." In the center of the source of phenomena (dharmodaya) within the expanse of space, one should meditate on oneself as Vairocana, the nature of the syllable Thlhiṃ, arising from the unimpaired supreme weapon of all subtle particles, the blazing and intensely radiant essence born of the mind; when so meditated, one achieves equality with the Body-Vajra Vairocana.

བསེ་རུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མཆོག་གི་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། སངས་རྒྱས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་འདིར་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་ལྟེ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་འོད་ཟེར་དང་བཅས་པའི་ཨོཾ་ཡིག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ནི་འདིར་རིན་ཆེན་ཏོག་སྟེ་དེའི་ཐུགས་ཀར་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ནི་འདིར་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཆོས་པདྨ་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མའི་ཆ་བྱད་ཅན་གྱི་རལ་གྲི་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེའོ། ། དེའི་སྙིང་གར་དམ་ཚིག་གི་རལ་གྲི་དེ་ལ་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནང་དུ་ཞུགས་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་འོད་ཟེར་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་བལྟའོ། ། སྔ་མ་ལ་ཡང་ཟླ་བ་ལ་གནས་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། དེའི་ཐུགས་ཀར་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ལྟེ་བ་ལ་གནས་པའི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། །

One who possesses the supreme samaya of the buddhas' superknowledges, which is superior to that of the rhinoceros-like [pratyekabuddhas] and others, will become similar to those who possess the five superknowledges. The maṇḍala preceded by the Buddha should be understood in all respects. Here, Vajrasattva is Akṣobhya; one should meditate on the syllable OṂ at the hub of his vajra in his heart, accompanied by light rays that cause the attainment of wisdom. Here, Ākāśavajra is Ratnaketu; at his heart is the syllable OṂ resting upon a jewel. Here, Lokanātha is Amitābha; at his heart is the syllable OṂ resting upon a dharma-lotus. "Vajra" refers to the sword that has the appearance of an indivisible utpala petal; that is Amoghasiddhi. At his heart, upon that samaya-sword, is the syllable OṂ. At the hub of the moon-circle in the heart of Vairocana, one should visualize the syllable OṂ in the center of the wheel, accompanied by light rays, which has entered and clearly manifests the three vajras. Some say that in the previous cases as well, one should meditate on [the syllable] as residing upon the moon. Others say that at the heart of Akṣobhya and the others, who reside at the hubs of the vajras and so forth, [the syllable] resides upon the moon.

རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་མི་བསྐྱོད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ཏེ་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་མཆོག་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། དེ་རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་དེས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ། ། རང་གི་སྔགས་ལས་བྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་འམ་འཁོར་ལོ་འམ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་རང་གི་བདག་པོའི་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་བྷྲཱུྃ་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་ལོ་དཀར་པོ་སྟེ། དེའི་ལྟེ་བའི་ཟླ་བ་ལ་བྷྲཱུཾ་ཡིག་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་སྤྲོས་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་བཅུག་པས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་བྱུང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་སྟེ་དེ་ཡང་གྲུ་བཞི་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ་མི་མཉམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་སོ། ། ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། ཐུགས་ཀ་རུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་ཟླ་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་ཨོཾ་ཡིག་གི་སྔགས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལས་འགོག་པ་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་རྒྱུ་བ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེ་ལ་སོན་པའི་སེམས་སོ། ། གང་ཚེ་དེ་ལ་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །

Some say that one should meditate on Akṣobhyajñānavajra and the others abiding in one’s own maṇḍala, and that the elements of the sense bases of the eyes, ears, nose, tongue, and body are the supreme Buddhas, Vairocana and the rest. Others say they are Kṣitigarbha and the rest. These should be meditated upon through the application of the five superknowledges, by which the five superknowledges are attained. Regarding the statement that one should meditate on the vajra, wheel, jewel, or the like, which arise from one’s own mantra, as the application of one’s own lord: this refers to the "five-pronged vajra" and so forth. As for the "wheel," it is the white wheel arising from the syllable BHRŪṂ, situated within the maṇḍala produced from the crossed vajra. From the moon at its hub, the Buddhas are emanated from the syllable BHRŪṂ and absorbed back into it; from the limbs of the Vairocana thus born, the celestial palace—the support of the Buddhas—arises. This is square and even, being without any inequality. The passage beginning with "Buddhas" explains the yoga of the drop (bindu). Others say that the yoga of the drop is the subtle yoga. At the heart, one should understand the mantra of the syllable OṂ on the moon-wheel of the wisdom-being (jñānasattva) at the heart; through that consciousness, one should meditate on non-duality. From that, "cessation" occurs, which is the vajra—the non-fluctuation of the conceptualizations of subject and object—and the mind that has entered into that. "When that arises..." [is the next line].

དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེར་སོན་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷག་མ་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། ། ཀུན་གྱི་ཡང་ནི་དེ་རྣམས་སུ། ། རྒྱུ་མཐུན་ལ་སོགས་མོས་པས་ཀྱང་། ། ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་གསང་གསུམ་སྐྱེས། ། བསྒོམ་བྱ་ཆུང་ངུ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། ། རྣལ་འབྱོར་བསྙེན་སོགས་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ལུས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་རང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའི་རྟག་པ་སྤྱི་བོ་དང་མགྲིན་པ་དང་སྙིང་ག་ལ་གནས་པའི་འཁོར་ལོ་དཀར་པོའི་ལྟེ་བའི་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་ཨོཾ་ཡིག་དཀར་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་འོད་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་ལ་ཁྱབ་པར་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་འདྲ་བར་འགྲུབ་སྟེ་བསྐལ་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། རང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ཕྱག་མཚན་ལ་གནས་པའི་སྔགས་སྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱས་ཏེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རིགས་གསུམ་པོ་བཀོད་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་དམ་ཚིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའི་སྐྱེས་བུའོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་བདུད་རྩི་ལྔ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ།

At that time, the yogi will fulfill the intentions of all sentient beings, just like a wish-fulfilling jewel. What is called "the yoga of the bindu" refers to having reached the mantra-bindu; the remainder is as before. "In all of them as well, through the conviction in the concordant cause and so forth, the subtle bindu is born from the three secrets; it is illustrated by the small [visualizations] and so on. The yoga of the approach and so forth is likewise." Because it serves to illustrate that very reality, it should be viewed in this way: in order to make the body endure for a long time, one should meditate on the light of the wisdom-nectar arising from the white syllable OṂ, which resides on the moon at the center of the white wheel located at the crown, throat, and heart—the wheels of the respective [deities]. By pervading each of the subtle particles with this light, one is accomplished as similar to Vairocana and will remain for an eon. One should also view the meditation on the mantras residing in the hand-symbols of Akṣobhya, Amitābha, and all others residing in their respective wheels in the same way; because these serve as illustrations, the three families are presented in order to explain the principal [practice]. This is the "Knowledge-Being of the Suchness of the Samaya-Mantra of All Tathāgatas." This is the eleventh chapter from the Glorious Guhyasamāja-alaṃkāra. Then, as for the words "Then," [it asks] how one should accomplish diligence and the five nectars.

གང་དག་གང་གི་དངོས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱའི་འདོད་པ་ངེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ངན་སོང་དང་འཁོར་བའི་ལམ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཟློག་སྟེ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པའོ། ། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ནི་སྐྱེད་བྱེད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། ། དམ་ཚིག་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ངག་ཉིད་དེ་ཚད་མ་དང་ལུང་གི་ཡུལ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གནོད་པས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པའོ། ། མཁའ་དང་མཚུངས་པས་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་དམ་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཉིད་དེ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རོལ་མོ་འདི་ཡིན་ཏེ་འདི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་གཉིས་གར་དཔག་ཚད་བཅོ་ལྔའི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་གྲོང་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ནི་དགོན་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། མྃ་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་གསུངས་པའོ། ། མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒོམས་ཏེ།

Regarding the question of what constitutes the primary direct result for those to be trained, and so forth, this follows the determination of the disciples' inclinations. The Teacher is one who turns the realms of sentient beings away from the paths of the lower realms and cyclic existence, and shows the path to the higher realms and liberation. The progenitor is one who desires the Tathāgatas and so forth for the sake of all sentient beings without exception. The supreme wisdom is the means of accomplishment because it establishes that very Tathāgata within the mental continuums of sentient beings. The samaya is the speech itself that clarifies the three vajras; it is a vajra because it is not contradicted by valid cognition or scripture regarding its objects, and thus it is spoken. Because it is like space and cannot be transgressed, it is the samaya; since it is of that nature, it is of a non-conceptual nature. The phenomena themselves are naturally pure, and they are also established as such by way of suchness. Conventionally, this is the musical performance for the sake of sentient beings to be trained who have diverse inclinations, and it is the essence of the mantras and so forth that will be explained. Since it causes yogins to attain the goal of the supreme person, it should be meditated upon as preeminent. Regarding that, some say that a "great hermitage" is a place free from villages and the like, measuring fifteen yojanas in both directions. The syllable Māṃ is stated to be the seed syllable for the generation of Mañjuvajra. Furthermore, for the sake of the siddhi of invisibility, one should intensely meditate on that very Mañjuvajra within one's own maṇḍala.

ཉི་མ་སོ་སོར་ཐུན་བཞི་རུ། ། ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་ལྡན་པར། ། གྱུར་པས་ཡང་དག་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ། ། ཐུན་མོང་ཅིག་ཤོས་དངོས་གྲུབ་ནི། ། ཞེས་པའི་ཆོ་གས་ཐུན་མཚམས་བར་མར་དེ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ལ་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་ས་བོན་མཾ་འོད་ཟེར་དང་བཅས་པ་མཚན་མ་ཐོབ་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཨའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ་དང་པོ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཆི་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་སྟེ་དེ་ཉིད་དུ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་ན་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་མཆོག་གི་དམ་ཚིག་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོད་པས་མི་མངོན་པར་བྱེད་དོ། ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པ་དང་ལྷས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཐོབ་པས་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་གཞན་གང་ཡང་རུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བདུད་རྩི་ལྔ་ཆ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚད་ཙམ་པའི་རི་ལུ་ལ་ཟངས་མ་ཆ་གཅིག་དང་དངུལ་གཉིས་དང་གསེར་བཞིས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་དཀྲིས་ཏེ་རང་གི་ཁའམ་རིག་མའི་ཁ་ག་མུ་ཁར་བཅུག་སྟེ་དེའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཇི་སྲིད་དུ་འབར་བ་དེ་སྲིད་དུའོ། ། དེ་ནས་འཕར་ན་དེའི་སྟེང་དུ་གསེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །

Every day, in four sessions, by becoming endowed with the application of the three samādhis, one accomplishes the authentic siddhi. Regarding the common and other siddhis, according to the ritual, during the intermediate session, one should meditate again and again on the seed-syllable maṃ—together with its light rays—abiding upon a moon, having obtained the sign. The gateway of A is all phenomena, because they are from the beginning free from birth and all phenomena are free from death; thus, one should directly realize the meaning of suchness. If one repeatedly performs the emanation and so forth within that very state, one will become equal to Mañjuvajra. That which accomplishes the supreme samaya of Mañjuvajra makes it invisible according to one's own desire. Having attained excellence and received the permission of the deity, a yogin of Mañjuvajra or any other should take a pill of the five nectars in the proportions to be explained, wrapped in one part copper, two parts silver, and four parts gold in that order. Placing it in the mouth of oneself or the consort’s gamukha, for as long as the Buddhas contained within it—whose nature is the emanation and so forth—blaze, [one should hold it]. Then, if it jumps up, it will be reversed by meditating on a golden maṇḍala above it. By merely grasping it, one will become equal to that.

དེ་བཞིན་ཉིད་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གཉུག་མའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་ཕྱག་མཚན་དེ་དང་དེའི་རིགས་ཀྱི་གནས་སྔར་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱས་ན་དེ་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་རྡོ་རྗེ་དང་ཆོས་རྣམས་ནི་གཏི་མུག་དང་ཞེ་སྡང་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་སོ། ། སྔར་བརྗོད་པའི་རི་ལུའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལྷག་མ་གསུངས་པ་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྲུབ་པ་སྔར་བརྗོད་པའི་ནང་དུ་སོན་པའི་རང་གི་ལྷའི་འཁོར་ལོའི་རི་ལུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྔར་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ན་དེ་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། ། སྔར་བརྗོད་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ལྷག་མ་གསུངས་པ། མཁའ་དབྱིངས་གསལ་བའི་དཀྱིལ་གནས་པའི། ། རྟག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ལག་པ་གཡས་པར་འཁོར་ལོའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་འོད་ཟེར་དང་བཅས་པ་མདུན་དུ་བཟུང་སྟེ་སྔར་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ན་འཁོར་ལོའི་རིག་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་མཚན་མའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་རང་གི་འཁོར་ལོ་ལག་པ་གཡས་པར་བསྒོམས་པས་སྔར་བཞིན་དུ་མཚན་མ་ཐོབ་པས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། ། རྩེ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ཕྱག་མཚན་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། རྩེ་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

If a yogin of Akṣobhya or the others meditates, as before, on their respective hand symbols arising from the innate seed-syllables in the locations of their respective families, they will become equal to them. "All Buddhas, Vajras, and Dharmas" refers to the families of delusion, hatred, and passion. Regarding the remainder of the previously mentioned sādhana of the pill: if a yogin of Vairocana or the others meditates, as before, on the pill of their own deity’s maṇḍala—which is formed from the syllables OṂ and so forth and has entered within as previously described—they will become equal to them. Regarding the remainder of the previously mentioned sādhana of the wheel and so forth: "Abiding in the center of the luminous expanse of space," if a yogin of the Permanent One holds in their right hand the wheel containing their own maṇḍala, which has arisen from their own seed-syllable and is accompanied by light rays, and meditates as before, they will become a Vidyādhara of the wheel. Likewise, if a yogin of Akṣobhya or the others abiding in their own wheel meditates on their own wheel—contained within their own hand symbol arising from their own seed-syllable—in their right hand, they will, as before, obtain the sign and become a Vidyādhara of the vajra and so forth. It is taught that one should also accomplish one’s own hand symbols, such as the trident, in this way: "The trident," and so forth.

རྡོ་རྗེ་རྣམས་སམ་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་དགུག་པ་སྟེ་སྦྱོར་བ་གསུམ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ཡིན་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཡིན་ཏེ་རང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ། ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་བྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ཡང་ལག་པ་གཡས་སུ་བསྒོམས་ཏེ་མཚན་མ་ཐོབ་པས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེས་བཀུག་སྟེ་རང་གི་བཀས་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། གནོད་སྦྱིན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བཀུག་སྟེ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། བཅུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའི་འཁོར་ལོའི་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གི་རྣལ་འབྱོར་པས་འགུགས་པ་དེ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་གནོད་སྦྱིན་མོ་ལ་སོགས་པའི་རིག་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕུང་པོ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་རང་གི་བདག་པོའི་ལྷའི་གཟུགས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་རང་དང་དེ་རྣམས་ཀྱང་རིག་མ་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

The "vajras" or those similar to vajras are the summoning [deities]; the three applications are both the three samādhis and the mantra beings, being the nature of the Vajra Holder residing in one's own wheel. With "Oṃ Āḥ Hūṃ," one should meditate on a vajra hook arising from the subtle particles of the vajra body, speech, and mind in the right hand. Having attained the signs, that Vajrasattva residing on the wind mandala summons [the deity] and should be exhorted by one's own command. It is taught that yakṣiṇīs and so forth are likewise summoned and enjoyed. This is expressed by the words "ten" and so forth. Similarly, it is taught that practitioners of the yoga of Vairocana and the others should meditate on the wheel hook and so forth residing in their own wheels and summon the Buddhas and so forth; this is expressed by the words "Vairocana" and so forth. It is taught that whichever practitioner performs the summoning should meditate on [the deity] endowed with the thirty-two major marks and eighty minor signs; this is expressed by the words "in all aspects" and so forth. It is taught that, possessing the yoga of one's own deity, one should cultivate passion for the vidyās such as yakṣiṇīs. The "vajra body" refers to that which possesses the aggregates purified by the five wisdoms; here, that is the form of one's own presiding deity. Likewise, both oneself and those [deities] should be meditated upon in the form of the vidyā, the insight of one's own light.

དེའི་གསང་བའི་པདྨར་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་བཀོད་པ་ཁ་དོག་དམར་པོ་འོད་ཟེར་ལྔ་འབར་བ་ལ་རྩེ་མོ་ན་ཧོ་ཡོད་པ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའི་ལྕེ་སྟེ་སྦྱོར་བ་ནི་གཞུག་པ་དང་དབྱུང་བའི་སྦྱོར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འབབ་པ་ལ་ཐུག་པའི་དེ་དབྱུང་བའི་རྩ་དེས་བསྐུལ་བའོ། ། རིག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་མཐུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་རྗེས་ལ་གསང་བ་གསུམ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ལ་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་དད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བརྗོད་པའོ། ། མཆོད་པའི་མཆོག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མཆོད་པ་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། ། ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པའོ། ། མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་བསྒོམས་པས་ཐུན་མོང་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་དེ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་གསང་བ་བསྡུས་པའོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ལྔ་དང་བདུད་རྩི་རྣམས་གང་གིས་གང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་དེ་གསུངས་པ། ཤ་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གསུམ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཏེ་གང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་མཆོག་སྟེ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །

Within her secret lotus, the syllable HŪṂ is arranged, red in color and blazing with five-colored light rays, with the syllable HO at its tip. This is the tongue of the five-pronged vajra; the application is the process of entering and extracting, which reaches the descent of the bodhicitta drops. That extraction is stimulated by the channel. Through the power of passion for all the consorts, they become like Vajravāc. Following that, the "three secrets" are those of the body and so forth, and they are also the samaya, which is abiding in the vow. This is what is described in the Explanatory Tantra (Uttaratantra) beginning with "extreme faith." It is the supreme offering because it is the most principal of all; these offerings are the causes for the great bliss offering of all the tathāgatas. Perfect offering is the offering of great joy and so forth arising from the union of the vajra and the lotus. By meditating on the supreme uncontaminated state, one should accomplish the common and the other [uncommon] siddhis. Because this is the supreme uncontaminated great bliss, the essence among all siddhis, it is the condensed secret. Regarding the five types of diligence and the nectars, the result of whichever is primary is stated: "great meat" and so forth. The three are the vajras of the body and so forth; whichever is Akṣobhya and so forth is the supreme, the perfect Buddha to be accomplished.

བཟའ་བའི་དམ་ཚིག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མེད་ན་ཡང་། ། ཐམས་ཅད་བསམ་པས་རྣམ་པར་བརྟག་སྟེ། རང་གི་སེམས་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་པ་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་དེ་དང་དེར་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་རྙེད་ན་འགྱོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་འདི་གསུངས་སོ། ། གང་འཕགས་པ་གནས་བརྟན་པའི་ལུང་ལས། བཤང་དང་གཅི་བ་ས་དང་ནི། ། ཐལ་བ་དང་བཞི་འདི་རྣམས་ནི། ། རང་གིས་བླངས་ཏེ་བསྟེན་པར་བྱ། ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་གནང་བ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པ་འདིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དཔལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་དམན་པར་གྱུར་པ་དང་། ། དམ་ཚིག་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ལ་འང་། ། དངོས་གྲུབ་ཅུང་ཟད་གྲུབ་པ་མེད། ། གསང་བའི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པས། ། དེ་རྣམས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཏེ་རང་གི་བདག་པོའི་ལྷའོ། ། འཁོར་ལོ་དང་བཅས་པའི་ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའོ། ། དབུ་རྒྱན་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་མཆོག་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉེས་གྱུར་པ་ནི་ཐུགས་ཀའི་ཟླ་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་སོ་སོ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དམ་ཚིག་མཆོག་གི་སྒྲུབ་པ་པོས་བྱའོ། །

In order to establish that the samaya of consumption is not to be transgressed because it acts as a cooperative condition for the path to unsurpassed enlightenment, it is said: "Even if all things are non-existent, one should conceptually analyze everything as such, because [things] such as what is to be consumed and what is not are refuted in various contexts by valid cognition and scripture as being nothing other than the mere appearance of one's own mind." It is also said that those who abide by the samayas and vows need have no regret if they do not find [the substances]. As it says in the scripture of the Noble Sthaviras: "Excrement, urine, earth, and ash—these four should be taken and used by oneself; this is permitted by the Great Sage." This is stated by the passage beginning with "By this, the cooperative condition is very clearly explained," and so forth. From the Śrī Sarvabuddhasamāyoga: "For those who have entered an inferior maṇḍala and those who have abandoned the samaya, there is not even the slightest accomplishment of siddhi. Because they do not know the secret reality, how could their practice become a cooperative condition?" To show how that is, it is said: "Endowed with the excellence of all aspects, the Vajra-Holder is the deity who is one's own lord. The wisdom-being (jñānasattva) is in the heart of the [deity] together with the retinue. The crown itself is the holder of the supreme vajra; one should also meditate on the lord of the family. All the Buddhas are pleased, having entered within the moon in the heart and [residing] in each of the maṇḍala deities. The practitioner of the supreme samaya should perform [this]."

གང་གི་ཕྱིར་འདིའི་དམ་ཚིག་ཀྱང་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཡང་ཡིན་ལ། ལམ་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་མཆོག། ལྕེའི་རྩེ་མོར་དམ་ཚིག་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་ནས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་པའི་རྡོ་རྗེ་དཀར་པོ་སྟེ་དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཐ་མལ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ། ། དྲི་མ་ལྔ་རྣམས་མཛེས་པ་ནི། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་བྱིན་བརླབས་པས། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། ། སྦར་དང་དེ་བཞིན་སྲོད་པ་དང་། ། སྦར་བར་བྱ་དང་གཟུགས་སྣང་བ། ། སྔགས་ཀྱི་ལུས་སུ་རབ་སྦྱོར་བས། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ནི་བཟའ་བར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བ་ནི། ། བར་སྣང་ལ་གནས་བསམ་པར་བྱ། ། ཨཱཿལས་བྱུང་བའི་པདྨ་ནི། ། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཡི་གེ་ཨོཾ་མཚན་བདུད་རྩི་ནི། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་གཞུག་པར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་སྦྱོར་བས། ། སྦར་ནས་ཚིམ་བྱས་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཤེལ་དང་མཚུངས་པའི་སྣང་བ་ནི། ། ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་བཞིན་དུ་མཆོག། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ཀྱི། ། མཚོན་ཆ་མཆོག་གིས་དྲངས་ནས་ནི། ། བདུད་རྩི་དེ་རུ་ཕབ་ནས་ཀྱང་། ། བཟའ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བཟའ་བྱ། ། བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་གྲུབ་ཆོ་ག་ཡིས། ། དེ་བཞིན་དཔའ་བོ་ལྔ་རྣམས་བཟའ། ། ཡིག་གསུམ་ས་བོན་ལས་བསྐྱེད་བྱ། ། གཞན་དུ་དེ་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བརྗོད་པ། །

Because this samaya is not to be transgressed, it is a "rule" (tshul), and because it is a co-operative condition for the path, it is also "supreme" (mchog), for it brings about the attainment of unsurpassed enlightenment. For that very reason, it is said: "The supreme accomplishment of all siddhis: For the purpose of accomplishing the samaya, one should meditate on a white vajra the size of a grain of barley resting upon a moon at the tip of the tongue. At its hub, one should meditate on the syllable HŪṂ itself, the Vajra-holder. Regarding the phenomena of the ordinary body, The five impurities are beautiful; Through being blessed by the five wisdoms, They are explained as the 'five nectars' (pañcāmṛta). Blazing, likewise melting, That which is to be ignited, and the appearance of form— By thoroughly applying the mantra-body, The five nectars are to be consumed. That which arises from the vajra HŪṂ Should be visualized abiding in the sky. The lotus arising from ĀḤ Should be meditated upon below that. The nectar marked with the syllable OṂ Should be inserted into its center. By the union of the vajra and lotus, The yogi, having ignited and satisfied [them], Sees an appearance like crystal, Supreme, like the sun of wisdom. Having drawn [the nectar] from the world-realms of the ten directions With the supreme weapon, And having caused that nectar to descend there, One should consume it through the yoga of eating. By the ritual of the siddhi to be accomplished, Likewise, one should consume the five heroes. They should be generated from the seed-syllables of the three letters; Otherwise, it will not be accomplished." Thus it is stated in the Explanatory Tantra (Uttaratantra).

བདུད་རྩི་ལྔའི་སྦྱོར་བ་ཟོས་ན་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་གང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་འདིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདི་གསུངས་སོ། ། ཨཱཿཡིག་དང་ཨོཾ་ཡིག་གི་དམ་ཚིག་ནི་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ཡང་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། ཨཱཿནི་པདྨའི་སྣོད་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་ལ་ཨོཾ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདུད་རྩི་འགུགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། དེ་གསུངས་པ། འབར་བའི་ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་བརླབས་རླུང་དང་མེའི། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་རབ་ཏུ་བདུད་རྩི་ལྔ། ། དེ་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་བཟླས་དཔག་མེད་པའི། ། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། ། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་ངོ་བོར་བསམས་ནས་ནི། ། ཧཱུཾ་དགོད་རྡོ་རྗེ་ལྕེ་ནི་བཟང་པོ་དང་། ། སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་མ་ལུས་པའི། ། རྒྱལ་བའི་འཁོར་ལོ་དེས་ནི་ཚིམ་པར་བྱ། ། དམ་ཚིག་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་བདུད་རྩི་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། སྔ་མ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་འདི་ཡང་ཐུན་མོང་གི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་གསད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་སྤངས་པ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ངན་སོང་གི་ལམ་ཉིད་དེ། གང་གསུངས་པ། ནོར་གྱི་དོན་དུ་སྲོག་ཆགས་གསོད། ། ཤ་ཡི་དོན་དུ་ནོར་སྦྱིན་པ། ། གཉིས་ཀ་སྡིག་པའི་ལས་ཅན་ཕྱིར། ། སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་གསུངས་པ། སྲོག་ཆགས་གསད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་སྤང་མི་བྱ། །

By stating that if one consumes the preparation of the five nectars, one will attain the suchness of Akṣobhya and the other [deities] of the vajra body and so forth, this is taught very clearly as being a cooperative condition. Some say that the syllables ĀḤ and OṂ are for the purpose of purifying those [nectars], and that the syllable HŪṂ is also implied because it serves as a symbol. Others say that ĀḤ is the seed syllable of the lotus vessel, and OṂ is the cause for summoning the nectar of the Tathāgatas. Regarding this, it is said: "Blessed by the blazing OṂ, the five nectars reside upon the maṇḍalas of wind and fire. Then, by reciting the three syllables, the Lords of Sages should be made to enter within. Having visualized them as the essence of the wisdom nectar, place the HŪṂ; with the excellent vajra tongue, satisfy the entire wheel of Victors in the center of the moon at the heart." The samaya itself is the vajra, and that is the nectar; this is the samādhi called "The Garland." The former [method] is the primary one, and this also describes the common result. Here, one should understand the abandonment of non-virtues such as killing all living beings; otherwise, it is the very path to the lower realms. As it is said: "Killing living beings for the sake of wealth, and giving wealth for the sake of meat—since both are performers of sinful actions, the siddhi of mantra will not be attained." And it is also said: "One should not kill living beings, nor should one abandon the Three Jewels."

ལྷ་གཞན་ལ་ནི་ཕྱག་མི་བཙལ། ། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་ཐོབ་འགྱུར་ཕྱིར། ། ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ཤིན་ཏུ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཡང་ཡིན་ལ་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་པས་དེའི་དངོས་གྲུབ་ཉིད་ནི་མཆོག་གོ། ། དེས་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མ་ལུས་པའི་རྟེན་དུ་ཡང་འགྱུར་བས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་ལྔ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཐུ་བོར་ཏེ་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་འཁོར་ལོའི་དམ་ཚིག་ནི་འཁོར་ལོའི་རིག་པ་འཛིན་པའོ། ། དམ་ཚིག་མཆོག་ཐམས་ཅད་ལ་རྡོ་རྗེའི་རིག་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དམ་ཚིག་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་རྡོ་རྗེ་སྐུའི་མཐུ་ལས་སོ། ། མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གྲུབ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་གྲུབ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་མོ་མཆོག་རྣམས་ཕྲོགས་ཏེ་ཕྲོགས་ནས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་གསུངས་པ་གང་གཱའི་བྱེ་མ་མཉམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

"One should not prostrate to other deities; one should accomplish the hundred-syllable mantra. This is for the sake of attaining the three vajras." Because it is thus spoken, it is taught as being of the utmost importance. Since it is both the three vajras and the samaya, its very siddhi is supreme. Like a wish-fulfilling jewel, it fulfills the intentions of all sentient beings, and like a great ocean, it becomes the basis for all precious qualities without exception; thus, the welfare of oneself and others will be completely perfected. The result of the blessing of the five types of diligence is taught in the passage beginning with "The world," and so forth. Setting aside the power of the supreme siddhi, the common siddhis are taught: the samaya of the wheel is the vidyādhara of the wheel. Among all the supreme samayas, such as the vidyādharas of the vajra and so forth, one becomes the foremost of all others. Why is that? Because if one has accomplished the supreme samaya of all, it is through the power of the vajra body. If any one of the various accomplishments of invisibility is achieved, one illuminates the trichiliocosm, and one seizes the supreme goddesses of other accomplished ones and enjoys them. The power of the Buddha’s superknowledges is taught in the passage beginning with "Equal to the sands of the Ganges," and so forth.

འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་གྲུབ་པ་ན་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ། ། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་བསྙེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བསྙེན་པར་བྱ་བས་ན་བསྙེན་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བས་ན་དམ་ཚིག་སྟེ་ཐབས་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་གི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ་དེ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲུབ་པ་དང་ཉེ་བས་ན་ཉེ་བའི་སྒྲུབ་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་གང་ལས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། ། འདིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྲུབ་པ་སྟེ་ཧཱུཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དེ་གྲུབ་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ། སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདའ་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །

When the meaning of these—the complete perfection of the Vajra Body and so forth—is accomplished, one abides throughout all world systems by means of various emanations in order to accomplish the welfare of others without exception, being the very nature of the Vajra Body and so forth. All of this has also been stated: in order to accomplish the welfare of oneself and others through all things without exception, such as the higher realms and liberation, the wise should apply themselves to hearing and so forth. It is taught that all of these are preceded by the three meditative stabilizations (samādhi), which are referred to as "approach" (sevā) and so forth. Because it is that which is to be approached, "approach" is insight (prajñā); because it is that which is to be correctly realized, "commitment" (samaya) is method (upāya); and the meditative union of these two is "application" (yoga). Because it is close to accomplishment, it is "near-accomplishment" (upāsādhana); that from which the ripened fruit characterized by omniscience arises is that very thing. Because one accomplishes by means of this, it is "accomplishment" (sādhana), which refers to the syllable HŪṂ and so forth. When their meaning is accomplished, it is the essence of the Vajra Mind and so forth—the Dharma, Enjoyment, and Emanation bodies—which is the essence of the "heroic activity" (puruṣakāra) that accomplishes the welfare of all sentient beings without exception. Because it is that which must not be transgressed by all the Tathāgatas due to its definitive nature, it is also the "commitment" (samaya).

ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་བཀྲུས་པས་དྲི་མ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ཉིད་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱེ་བྲག་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལྔའི་དབྱེ་བས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། ཐུན་མོང་བ་དང་བར་མ་དང་མཆོག་གི་དབྱེ་བས་སོ་ཞེས་གཞན་ནོ། ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཐུན་བཞིར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཐུན་མཚམས་སུ་ཐུན་མོང་དང་གཞན་གྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། འདི་དག་ཉིད་གསལ་པོར་གསུངས་པ་བསྙེན་པ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྤངས་པས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཨོཾ་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ཞེས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། ། དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། ། མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སོ། ། བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཉེ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་མཆོག་སྟེ་དེར་བྱ་བ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་འདིར་རྡོ་རྗེའོ། ། དེའི་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཡིན་ཏེ་དྲུག་མོས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

It is both "great" and "accomplishment" because, by washing away the stains of the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies, it brings about the attainment of the stainless fruit; thus, it is the fourth [stage]. As for the distinctions, they are made by way of the small, medium, and great [degrees]. Others say they are distinguished by the five families, such as the Vajra Body and so forth. Others say they are distinguished by the common, intermediate, and supreme [levels]. Regarding what is to be known, one should meditate in four sessions. Then, during the intervals between sessions, one should accomplish the essences of the siddhis of the common and other activities. These very points are clearly explained: the "approach" (sevā) is the essence of realizing the lack of intrinsic nature of all things without exception, by abandoning subject and object. It is "meditative stabilization" (samādhi) because it acts as meditative stabilization; it is the focal point on the method of the nature of great compassion, which serves as the antidote to the attachment to the nirvāṇa of the Pratyekabuddhas and so forth, [expressed by the mantra]: oṃ dharmadhātu-svabhāva-ātmako ’ham. That is their application. It is "supreme" because it is the principal. One should meditate [on this], and thus the supreme enlightenment will be attained. The "near-accomplishment" (upāsādhana) is the supreme accomplishment because it is the very cause of that; in that context, "emptiness" (śūnyatā) is the "vajra." Because they cause the natures of that to increase, they are the "sense bases" (āyatana); since these also represent Kṣitigarbha and the others, there are twelve, as there is no fixed number for the six [female] aspirations.

རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། སྙིང་པོ་ཞབས་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བཤད་པས་སོ། ། སྔར་ཕྱུང་བའི་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རང་གཞུག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་དགོས་པ་ངེས་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར། སྤུངས་དང་སྐྱེ་སྒོ་རིགས་ཀྱི་དོན། ། ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ཡིན། ། ཞེས་པས་གང་རྣམས་ཐམས་ཅད་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་ཀྵི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་ཛཿལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་ལྃ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱན་མ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་བྷྲཱུྃ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སྤྲོས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཡང་ཨོཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ལས་བྱུང་བ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བདག་པོ་རྣམས་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་བ་ཡང་གསུངས་སོ། །

Regarding the phrase "the vajra sense bases" and so forth, it is because they are not fixed in any specific location. This is because all the extensive commentators, such as Hṛdayapāda and others, have explained it in this way. Furthermore, because it is necessary to integrate the previously emanated Kṣitigarbha and the others according to one's own desire, and because there is a certainty that the requirements are not yet complete, the following is analyzed: "The meanings of 'heap' and 'gate of production' are the aggregates, sense bases, and elements." Thus, the eyes and so forth are [visualized as] Kṣitigarbha and the others by means of the syllables Kṣi and so forth. The aggregate of form and so forth are Rūpavajrā and the others by means of the syllables Jaḥ and so forth. The earth element and so forth are Locanā and the others by means of the syllables Laṃ and so forth. The aggregate of form and so forth are also Vairocana and the others by means of the syllables Bhrūṃ and so forth; these are of the nature of emptiness. One should bring them to completion preceded by the emanation of various aspects and so forth. As for the practice, one should meditate on the lords, such as Kāyavajra, who arise from mantras such as Oṃ, preceded by their emanation and so forth. The exhortation by the words "Buddha" and so forth is also taught.

བསྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དུས་སུ་རང་གི་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་རང་གི་བདག་པོའི་ལྷ་དེའི་གཟུགས་དེའི་ཡང་དབུ་རྒྱན་དུ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་བསྒོམས་པས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཅན་སྒྲུབ་པ་པོས་འགྲུབ་སྟེ་དྲི་མ་མེད་པའི་འབྲས་བུའོ། ། སྙིང་གར་མྃ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ། སྲིད་པར་ཆགས་པས་སྲིད་མཐའ་ཡས། ཞི་བར་ཆགས་ན་འབྱོར་ཉམས་འགྱུར། ། སྒྱུ་མས་བསྙེན་པ་ཡང་དག་བྱས། ། ཆོས་དབྱིངས་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར། ། ཨོཾ་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧྃ། བཤེས་གཉེན་དམ་པ་རྒྱུ་མཐུན་བྱས། ། སྨིན་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འགྱུར། ། དེས་ནི་མིག་སོགས་བྱིན་བརླབས་པ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད། ། ས་སྙིང་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་སྙིང་། ། འཇིག་དབང་སྒྲིབ་སེལ་ཀུན་དུ་བཟང་། ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་དགང་། ། ས་བོན་དེ་ཡི་སྐྱེས་བུ་བྱེད། ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པ་དང་། ། འགྲོ་བའི་དོན་ནི་བསྐྱེད་པ་པོ། ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་སོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ། ། དེ་ལས་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འགྱུར། ། རང་སྙིང་ལྐོག་མའི་སྤྱི་བོའི་ཟླར། ། ཧཱུྃ་ཨཱཿཨོཾ་བྱུང་ཡང་དག་གཙོར། ། རྡོ་རྗེ་ཆུ་སྐྱེས་འཁོར་ལོ་ཡིས། ། དབུས་གནས་ཐུགས་སོགས་གསང་བ་བསྒོམ། ། དེ་ཐུགས་ཤེས་རབ་ཡན་ལག་འདུས། ། འོད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་རྡོ་རྗེ་ཡི། ། འོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་མཆོད་ཅིང་། ། མ་ལུས་གཙོ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིས། ། དེ་ནི་མཛད་པ་དོན་རྫོགས་ཏེ། ། གང་རྣམས་སྙིང་ལྐོག་སྤྱི་བོར་ཞུགས། ། དེ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སོགས། ། བྱིན་བརླབས་དེ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ། ། གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལྟ། །

At the time of the great accomplishment, by meditating on the Lord of the Family as the crown ornament of the form of one’s own mantra-holding lord deity, the practitioner possessing the vajra of wisdom achieves accomplishment, which is the stainless fruit. Starting from the syllable MĀṂ at the heart and so forth, until: "Through attachment to existence, existence is endless; If attached to peace, prosperity is lost. Having performed the approach through illusion, One becomes the nature of the Dharmadhātu. OṂ DHARMADHĀTU SVABHĀVA ĀTMAKO ’HAṂ. Having made the sublime spiritual friend the concordant cause, Through maturation, one becomes omniscience itself. Thus, the blessing of the eyes and so forth Is held to be the near-accomplishment. Kṣitigarbha, Vajrapāṇi, Ākāśagarbha, Lokeśvara, Sarvanīvaraṇaviṣkambhin, and Samantabhadra— These perfectly fill the eyes and so forth; Those seed-syllables perform the activity of the person. The Dharma, Enjoyment, and Emanation bodies, The generator of the welfare of beings— Bless the secret of the mind and so forth; From that, the purpose of accomplishment is achieved. At the moon of one’s own heart, throat, and crown, From HŪṂ, ĀḤ, and OṂ, the principal deities arise. With vajras, lotuses, and wheels, Meditate on the secrets of the mind and so forth abiding in the center. The mind is the union of the branches of wisdom; With the form of light and so forth, the vajra Light makes offerings to all directions and times, And by pervading the Lord without exception, The deeds are completed in their purpose. Those which enter the heart, throat, and crown Are the blessings of the Vajra Mind and so forth; That is thoroughly accomplished. View the characteristics of the three secrets."

སྒྱུ་མའི་ཤེས་རབ་ཡན་ལག་འདུས། ། དབང་འབྲས་ཆུང་ངུ་རྣམ་དག་ཕྱིར། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་འདོད། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་ཐུགས་སྙིང་འོད་ཀྱིས། ། ཕྱོགས་བཅུའི་མགོན་པོ་ཡང་དག་བསྐུལ། ། དེ་འོད་ལས་བྱུང་རིག་མ་རྣམས། ། བདུད་རྩིས་ཆུས་གང་བུམ་བསྣམས་པས། ། གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་རང་དབང་བསྐུར། ། རིགས་བདག་ཅོད་པན་དམ་པ་ཡིན། ། འདི་རྣམས་དེ་སྲིད་དུ་ཆུང་ངུའི་ཡན་ལག་བཞི་རྣམས་ཐབས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་སོ། ། བར་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་རྣམས་གང་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་རྒྱུ་མཐུན་སོགས་པར་མོས། ། རང་འོད་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་སྦྱང་། ། ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་པར་གཏོགས་པ་རྣམས་གང་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་མིག་དང་སྐུ་སོགས་ཀྱིས། ། དབང་བསྐུར་སྔོན་བཞིན་བྱིན་བརླབས་པ། ། རྒྱུན་མཐུན་ལ་སོགས་བྱིན་བརླབས་པ། ། ཆེན་པོས་དེ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། འདི་ཉིད་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། ། གང་གསུངས་པ། རྒྱུ་མཐུན་སོགས་ལ་ལྷག་མོས་པས། ། ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་གསང་གསུམ་མོ། ། ཆུང་སོགས་དབྱེ་བས་བསྒོམ་པར་བྱ། ། དེ་བཞིན་སྦྱོར་བ་བསྙེན་པ་བཞིན། ། ཐུན་མོང་བ་དང་མཆོག་གི་དབྱེ་བས་བསྙེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། དེ་ལ་མཆོག་གི་བསྙེན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཟླ་བ་ཞུ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པས་བྱའོ། ། རྟག་ཏུ་ནི་ཐམས་ཅད་དུའོ། ། ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་སྡུད་པའི་དོན་ཡིན་པས་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་རྒྱུད་ཕྱི་མར་བཤད་པས་ཀྱང་ངོ་། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

The illusory insight is the gathering of the branches; for the sake of the purity of the minor result of empowerment, it is asserted to be the great accomplishment. By the light from the heart of the wisdom-being, the Protectors of the ten directions are perfectly exhorted. From that light, the consorts arise, holding vases filled with the water of nectar, and confer empowerment upon the glorious principal deity. The Lord of the Family is the sublime crown ornament. These are the minor four branches, which rely on the aspect of method—the meditative absorption in which method is primary. As for what is taught regarding those belonging to the intermediate aspect of wisdom: "Likewise, one should visualize the concordant cause and so forth; purify the wisdom of one's own light." As for what is taught regarding those belonging to the great maṇḍala: "By means of the wheel, the eyes, the body, and so forth, the empowerment and blessing are performed as before; one should meditate on that blessing of the concordant cause and so forth by means of the great." Thus it is said. This very [practice] pervades the three indivisible vajra meditative absorptions. As it is said: "By visualizing the concordant cause and so forth, the subtle bindu is the three secrets; one should meditate through the divisions of minor and so forth. Likewise, the application is like the approach." The approach is of two types, distinguished as common and supreme. Among these, the supreme approach is to be performed by taking up the moon-like melting of the nectar of wisdom. "Always" means at all times. By the word "itself," the meaning is that of a summary; thus, it is also because the six branches of application are explained in the Explanatory Tantra. Why is that?

འདི་ནི་སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་དང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་པོ་དམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་ཞེས་པ་ནི་སྡུད་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་བཞི་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བཤད་པའི་ཐུན་མོང་བའི་བསྙེན་པ་བྱ་སྟེ་བརྟན་པའི་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་སོ། ། ཡན་ལག་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཐུན་མཚམས་བཞི་རུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཐུན་མོང་བ་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གསུངས་པ། ཉི་མ་སོ་སོར་ཐུན་བཞི་རུ། ། ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་ལྡན་པ། ། གྱུར་ནས་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཐུན་མོང་མཆོག་གི་དངོས་པོ་ནི། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལ་ནུབ་མོའི་ཞི་བ་དང་ཉིན་བར་གྱི་དང་པོའི་ཐུན་གྱི་མཐའ་དང་པོའི་ཕྱེད་དག་ནི་དང་པོའོ། ། ཉིན་བར་གྱི་ཐུན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དག་གི་མཐའ་དག་གི་མཐའ་མ་དང་པོའི་ཕྱེད་དག་ནི་གཉིས་པའོ། ། ཉིན་བར་གྱི་བཞི་པ་དང་མཚན་མོའི་ཐུན་གྱི་མཐའ་དང་དང་པོའི་ཕྱེད་དག་ནི་གསུམ་པའོ། ། ནུབ་མོའི་གཉིས་པ་དང་ཐུན་གསུམ་པའི་མཐའ་དང་དང་པོའི་ཕྱེད་དག་ནི་བཞི་པའི་ཐུན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་སྦྱོར་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེས་སོ། །

This is the suchness of the great bliss of insight and method, the mantras of all the tathāgatas—such as the syllable HŪṂ and so forth—and it is also the welfare of all sentient beings without exception. Therefore, the practitioner is sublime. The word "or" (yang na) is inclusive; one should perform the common approach (sevā) as explained in the Explanatory Tantra (Uttaratantra) by means of the four vajras and the ascetic observances (vrata) such as the stable awareness (sthiravidyā) and so forth. Through those four branches, those who possess the suchness of the three vajras and the mantra—the great bliss of insight and method—and who apply themselves during the four sessions, will attain the common and supreme accomplishments. As it is said: "Daily, during the four sessions, Having become endowed with the application of the three samādhis, One should accomplish the accomplishments. The common and supreme entities." In that regard, the first [session] is the evening śāntika [rite] and the first half of the end of the first daytime session. The second is the end of the second and third daytime sessions and the first half of the end of the [evening session]. The third is the fourth daytime session and the end and first half of the night session. The fourth session is the second and third night sessions and the end and first half of the [morning session]. Having applied oneself supremely to those, one applies oneself through that meditative union of insight and method.

རང་འོད་ཀྱི་རིག་མའི་གནས་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་ནི་མགོ་དང་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་དང་གསང་བ་དང་བརླ་དང་རྐང་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་སུ་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་ཡིན་ཏེ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། བློ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམིགས་པས་འཇུག་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་ཆེན་པོས་ཐུན་བཞི་རུ། ། གསང་བའི་མཆོད་པ་རབ་ཏུ་བྱ། ། ཞེས་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་སོ། ། དེ་ནས་མཚན་མ་ཐོབ་པས་མྱུར་ཞིང་མགྱོགས་པར་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རྒྱས་པ་ནི་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པས་དགེ་བའི་ཚོགས་མ་རྫོགས་པའི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཉིན་པར་དབྱེ་བས་བསྐུལ་བར་ངས་བརྗོད་དོ། ། སེམས་བརྟན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པས་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་གྲུབ་པར་བཤད་དོ། ། གང་དུ་ཞེ་ན། གསང་བ་ཡང་ཡིན་པས་གང་ལས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བ་དེ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་དེར་རོ། ། ཉེ་བའི་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་སྡོམ་པའོ། ། བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་རང་གི་རྣམ་པར་གཏོད་པ་དག་ལས་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡན་ལག་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དེ་འཛིན་པའོ། །

The five locations of the consort of one’s own light are the head, the heart, the navel, the secret place, and the thighs and feet, where the respective subtle particles are Vairocana and the others. Because the syllable Oṃ of the wisdom-vajra serves as a representation, the wisdom-vajra syllables Hūṃ and so forth should also be meditated upon. It is a "vow" (saṃvara) because it obstructs those things that create obstacles to unsurpassed enlightenment; it is the defining characteristic of the awareness-vow (vidyāvrata). The engagement of the wise by perceiving the suchness (tattva) of all phenomena is the "subsequent accomplishment" (anupratiṣṭhāpana). "Through the great vow, one should perform the secret offering in four sessions," as stated in the sixteenth [chapter]. Then, by obtaining the signs, one will swiftly and rapidly attain the accomplishments (siddhi). I have explained that the extensive [practice] is for the purpose of increasing merit when the accumulation of virtue is incomplete, by means of the divisions of the month and so forth. It is taught that by accumulating the collection of merit arising from a stable mind, accomplishment is achieved within half a month. Where is this? It is in the Glorious Guhyasamāja, which is secret and from which the glorious Vajrasattva arises. The "near-accomplishment" itself is the vow. The "branch of accomplishment" is the object that produces bliss and is established by one’s own [visualization]; it is just so. Because one grasps the emanation body (nirmāṇakāya) of the Buddha as being of that very nature, it is "grasping that" (tad-dhāraṇa).

སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེའི་ཐུགས་ཀའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་འཁོར་ལོའི་ཟླ་བའི་ཨོཾ་ཡིག་ལས་ཕྱུང་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་བྱས་པ་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་དེའི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པས་བྱོན་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་ཐིམ་པ་ནི་བརྟན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ལུས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་སོ། ། དེ་ལ་དེང་ནི་དེ་ལྟ་སྟེ་བདག་ནི་ཁོ་བོའི་སྐུ་རྡོ་རྗེར་མཛོད་ཅིག། གསོལ་བ་གདབ་པ་གཉིས་པའི་རྗེས་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཞུགས་པ་གང་རྣམས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་དང་། དེ་ཡང་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་པོའི་རྗེས་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་མཚོན་པར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་དུ་བྱོན་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་མཛད་པ་རྣམས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྡོམ་པ་ཡང་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུང་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པ་པོའོ། ། གང་གི་ལམ་ལས་བྱུང་བའི་ངག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་སྡོམ་པ་བསྒོམ་པའི་ཡུལ་སྔར་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ་ལྷག་མ་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །

By meditating on the indivisibility of the three—Body Vajra and the others—through emptiness, one performs the consecration. This is the Body Vajra. From the syllable OṂ on the moon of the wheel at the heart of the wisdom-being (jñānasattva) within its heart, [light] is emitted, and having accomplished the welfare of sentient beings without exception, the offerings of Form Vajra and the others arise from that. Through their consecration, [the deities] arrive and dissolve into that very place; this is the stable entity, and because it is the support for all perfections without exception, it is the "abode." Regarding that, the prayer is: "Now, in this way, please make me your Body Vajra." Following the second prayer, those who have entered the ten directions to accomplish the welfare of sentient beings without exception—those Buddhas who are without beginning or end—and those who, following the first prayer, have arrived at the very place where the yogi has manifested the Body Vajra and act as the locus of consecration, are described along with their results. It is both the practice and the vow, and it is also the object. The Dharma is the Speech Vajra, and because that is the Saṃbhogakāya, it is the primary Speech, the teacher of the paths characterized by the Mahāyāna together with its results. That which is the locus of consecration through the speech arising from that path is so designated. The object for meditating on the vow of the great accomplishment is accomplished as before. The Mind Vajra belongs to the Dharma; the remainder is as before.

དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་མཛད་ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་བརྟན་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། ། གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བའི་དམ་ཚིག་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་མཆོག་ཡིན་ལ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་པ། ། ཡི་གེ་ཨོཾ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཅིག་གཞན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའམ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རྡོ་རྗེའོ། ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཡིན་ལ་དེ་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་དེའི་དོན་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའོ། ། མི་སློབ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་ཐུབ་པ་གསུམ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་ལས་བརྗོད་པ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཐུབ་པའོ། ། ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་དབྱངས་ནི་སྒྲོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །

Thus, by the very certainty of having requested the blessing, the statement that the Body-Vajra and so forth perform the blessing is taught by the words "the Buddha" and so on, in order to generate stability in yogins. The nature of delusion is that which exists even without conceptualization. The accomplishment of the very samaya of the union of the Body, Speech, and Mind Vajras of all the Tathāgatas is the supreme [attainment], and that which teaches it is likewise so. This is the twelfth chapter from the Śrī-Guhyasamāja-alaṃkāra. Regarding the words "Then": "Abiding in the center of the vajra maṇḍala, one should meditate on the syllable Oṃ." Following the resolution of the doubts of those to be trained, such as the question, "Is something else to be meditated upon?" and so forth: Wisdom itself consists of the five wisdoms or the five purified aggregates, which are the Vajra. Because it is the nature of stainless great bliss, the essence of insight and method, it is supreme, and one should grasp it as one's own nature. It is endowed with the performance of the welfare of all sentient beings, and both the stages of the path and the stage of the result arise perfectly for that very purpose. The three Munis, as described in the Abhidharma according to their respective order of Body, Speech, and Mind, are called "Munis" because their Body, Speech, and Mind are capable. Because they are indivisible by valid cognition and scripture, they are "Vajra," and they possess the resonance of melody.

སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཚད་མ་དང་ལུང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གནོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡིན་ཏེ། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཕྱིར་ལོག་གིས། ། འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་བཟློག་སྟེ། ། བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཏེ་བརྟེན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཐུག་པ་ཆོས་དང་བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཏེ་ཞི་བའོ། ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཏེ། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཟག་ཡང་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། ། དངོས་མེད་འདིར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད། ། དེ་ཡི་དངོས་མེད་དངོས་ཡོད་པས། ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་ཡིན། ། ཞེས་རྒྱལ་བ་བྱམས་པས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དག་ཕན་ཚུན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན། གང་ཡང་། ཚད་མས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །

The manner in which [the result] arises from the power of mantra is the definition of the four branches and the three meditative stabilizations just mentioned. Because these do not contradict the objects of valid cognition and scripture, and because they bring about the attainment of unsurpassed bliss, they are non-violent, authentic, and natural. As stated in the Pramāṇavārttika: "Non-violence and the authentic object, Because of the reversal of the essential nature, Even if one strives, they cannot be averted, For the mind holds to that side." This is the reliance. For that very reason, because it is the path of the Dharma, Enjoyment, and Emanation bodies, and because it is the way of the Dharma, enlightenment, and the Buddha—ranging from the factors of enlightenment that are completely pure in all aspects up to omniscience—it is peace. It is the non-arising of the aspects of subject and object. It is proclaimed that the mirror-like wisdom and the other wisdoms arise in yogis regarding those phenomena to be meditated upon, which are the naturally distinguished, non-conceptual states. Therefore, it is marvelous. For that very reason, the Victorious Maitreya stated: "The absence of a person or of phenomena Is here emptiness. Because that absence is itself a presence, That is another emptiness." Thus, because it is the nature of the emptiness of the essence of non-existence, it is non-dual in nature. Since arising and non-arising exist in a state of mutual exclusion, they are contradictory; therefore: "Because it is not established by valid cognition..."

དོན་དམ་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རབ་གྲགས་པས། ། སླར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བས། ། དེའི་གནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། ། གང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། སྐྱེས་པའང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ། སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཇི་བཞིན་འདོད། ། སྐྱེ་བའང་དེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཏེ། ། དེ་ཉིད་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། ། ཅེས་སོ། ། དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་ཅིག་ཤོས་ཉིད། ། ཇི་ལྟའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གནས། ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་བརྟགས་པ་ཡང་། ། གང་ཞིག་རྩོད་པ་རིགས་མིན་ལྡན། ། ས་བོན་མྱུག་སོགས་གྲུབ་པ་ཡང་། ། གང་དེ་སྐྱེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཡིན། ། མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཚད་མ་ཡིས། ། དཔྱོད་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ཕྱིར། ། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་མངོན་དགོངས་ནས། ། ཚད་མ་ཡིས་ནི་གྲུབ་མ་ཡིན། ། དེ་བཞིན་སྐྱེ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན། ། རབ་གྲུབ་པ་ལ་སྙོན་པ་མིན། ། ཅི་ལྟ་དེ་ལྟ་འདི་ཡིན་པར། ། དེ་ཉིད་རིགས་གསུངས་གྲུབ་བྱེད་མིན། ། འདི་ནི་དངོས་པོ་སྟོབས་འོངས་པ། ། ཞེས་སོགས་དེ་ཡང་མཁས་པས་སོ། ། ཚད་མ་ཡིས་ནི་མ་གྲུབ་ཉིད། ། སྔ་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་པར། ། དེ་ཉིད་དུ་ན་དེས་ངེས་ཡིན། ། ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མ་ལུས་པའི། ། མ་སྐྱེས་ལ་སོགས་བསྟན་པ་ནི། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་སོགས་སུ། ། མཁས་པས་ཤེས་བྱ་དེ་ཁོ་ནར། ། གཟུང་བའི་ཆ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ནི་ངེས་པ་ཡིན། ། མངོན་སུམ་མི་དམིགས་པ་དག་གིས། ། རྗེས་འགྲོ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ལས། ། རང་གིས་རིག་པའི་མཐར་ཐུག་ལའང་། ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་མི་དམིགས་པས། ། སྐྱེས་པ་དེས་ན་འགག་པ་ནི། །

Ultimately, there is no arising; yet, in accordance with what is renowned in the world, there is arising again conventionally. Since their modes of existence are distinct, there is no contradiction. As the noble Nāgārjuna said: "Even that which has arisen is not arisen, Just like an illusory elephant is asserted. Arising is likewise manifold; In reality, there is no arising." Thus it is said. Likewise, how do arising and its opposite abide? Even the imputations of arising and so forth are not subject to the logic of dispute. The establishment of seeds, sprouts, and so on, is the very nature of arising itself. Because that which is unarisen is not an object of investigation by valid cognition, for that very reason, it is not established by valid cognition. Likewise, one does not deny arising and so forth as they are renowned in the world. That they are just as they are is not established by the reasoning of the Knower of Reality. This is what is called "arising from the power of things," as the wise have said. That they are not established by valid cognition was already proven previously. All phenomena are non-dual; in reality, they are ascertained by that. By this very position, the teaching on non-arising and so forth without exception—in the Prajñāpāramitā and other texts—is to be understood by the wise as the reality of the object of knowledge. Based on the aspect of the apprehended, the certainty of cause and effect is established. Through direct perception and non-perception, by way of positive and negative concomitance, even at the limit of self-knowing awareness, because the apprehended and so forth are not perceived, that which has arisen is therefore ceasing.

དེ་ཉིད་དུ་ན་དམིགས་མ་ཡིན། ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་དག་གིས། ། འབྲས་བུ་ཆུ་ཡི་དངོས་པོ་ངེས། ། དེ་ལ་དམིགས་པས་གང་དུའམ། ། གང་དག་གིས་ནི་ངེས་པ་ཡིན། ། རང་རིག་ཀྱང་ནི་མ་སྐྱེས་ཡིན། ། ཞེ་ན་བདེན་ཡིན་འདོད་པ་ཡིན། ། དེ་ཉིད་དུ་ན་གཟུགས་འཛིན་གཟུགས། ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མ་དམིགས་ཕྱིར། ། རབ་ཏུ་སྣང་བདག་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། ། རང་རིག་གིས་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིས། ། རང་བཞིན་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ། ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་མ་དམིགས་ཕྱིར། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། རབ་ཏུ་གསལ་བ་དེ་བདག་ཉིད། ། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བྱེད་པ། ། ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འདོད་པ་ནི། ། དེ་བཞིན་བློ་བདག་ཉིད་དུ་རིག། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མོས་པས་སྔགས་བརྗོད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའོ། ། ཆེན་པོ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་སྐྱེ་བ་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་དུ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། གང་ལས་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཏེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྐུ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེ་བ་མེད་པ་བསྒོམས་པས་སོ། ། བཟླས་པ་ཡང་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་རྣལ་འབྱོར་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ། ། རྡོ་རྗེའི་སྔགས་ནི་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དང་ཡང་དག་པ་ཐོབ་པ་དང་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའང་ཡིན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཅན་ཡང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ།

In that very state, there is no objective observation. Based upon what, and by whom, is the substance of the water-result determined? If one asks, "By observing what, or by whom, is it determined? Is even self-awareness unarisen?"—that is true, and it is what is asserted. In that very state, because the form and the grasper of form are not observed in any way whatsoever, it becomes the nature of intense manifestation. Even by self-awareness, through determination, because the apprehended object and so forth are not observed apart from that nature, it is as stated in the Pramāṇavārttika: "That which is intensely luminous is the nature of the self; it makes its own essence manifest. Just as it is asserted to be luminous, so too is the mind known as the nature of awareness." Reciting the mantra with the conviction that it is the nature of the Body, Speech, and Mind is vajra-repetition. "Great" refers to that maṇḍala in which the three bodies are inseparable, arising from the mirror-like wisdom and so forth. "From which" refers to the buddha-wisdoms, such as the mirror-like wisdom and so forth, which are meditated upon as being inseparable from the nature of phenomena (dharmatā) within the three bodies. Furthermore, through the application of the Vajra Body and so forth, the yogi is blessed by all the buddhas through the essence of the emanation of the union of insight and method. By the very meditation on the vajra-mantra, one attains, has attained, and will truly attain the peerless wisdom of omniscience. Those who possess the ocean of wisdom are the Sugatas.

ཡོད་པ་རྣམས་གསན་པས་ན་གང་ལས་རིགས་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་སོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ནི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བཤད་དོ། ། དེ་ལ་མོས་པས་བཟླས་པ་རྣམས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ་གསུམ་ནི་མཉམ་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་གང་དབྱེ་བ་གསུམ་ནི་བླ་མ་མཉེས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བླ་མ་མཉེས་པས་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ། ། གཞན་དུ་ན་ནི་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། དེ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གང་དུ་འདིའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོད་པར་བྱ་བས་ན་དགོད་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་བཀོད་པས་ནི་དེ་ཉིད་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་དེ་གཞན་དག་གིས་བཤད་པའོ། ། འདིར་གཞན་དག་སེམས་ཏེ་དབྱེ་བ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ཉིད། ། གང་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ལྷ། ། དེ་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སྤྲོ་སོགས་གསུམ་མ་ཡིན། ། དེ་རྣམས་གནས་པ་ཉིད་ནི་བཞི་པོ་ཡིན། ། སྤྲོ་བ་དང་ནི་བསྡུ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ། ཞུགས་པ་དང་ནི་བརྟན་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར། ། དེ་རྣམས་མཐའ་མིན་འདི་ཡི་བཀོད་པ་ནི། ། འདིར་ནི་བཞི་པོ་རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན། ། དང་པོར་སྤྲོ་ཞིང་བཟླས་པ་བརྗོད་པའི་ཚེ། ། དེ་རྣམས་དེ་ཡི་མཐའ་ཉིད་ཡིན་པའོ། ། གཞན་དག་གོ། ། འདི་ལ་སོགས་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སུན་ཕྱུང་བས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །

Since those who possess [the capacity] have heard [this], [the request is made:] "Please explain the vajra recitation, which is the characteristic of all mantras, and the divisions such as the five families." That which arises from the non-dual wisdom equal to space is "thus." The meaning of all mantras is explained in the Explanatory Tantra (Uttaratantra). One should perform the recitations with devotion toward that. The three indivisible vajras are equal; they are the nature of the characteristic of the dharmadhātu itself. Those three divisions are to be understood through pleasing the guru, for it is said: "Through pleasing the guru, accomplishments are attained; otherwise, they are not." These are both vajras and the ultimate. Since they are to be placed upon the wheels and so forth at the heart of the wisdom-being (jñānasattva) and the Vajra Body and so forth, they are "arrangements." Thus, the arrangement of mantras is called the "three suchnesses," as explained by others. Here, others think: "The three themselves, such as the emanation of divisions and so forth, are the deities of the three vajras. Therefore, those [emanations] are not the three [vajras]. Their abiding is the fourth. Likewise, emanation and withdrawal, as well as entering and stabilizing, become the four. These are not the end; this arrangement here becomes the four. First, at the time of emanation and the expression of recitation, those are the very end of that." Others [say this]. Since this and other such points have been refuted by the learned, they should not be discussed.

རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཉེ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཐུགས་ནི་འདིར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པའི་མཆོག་ཏུ་བརྟག་པ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་འདིར་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། ཡང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སོ། ། འདིར་བར་ནི་རིམ་གྱིས་པའི་ཕྱོགས་སོ། ། ཅིག་ཅར་བའི་ཕྱོགས་སུ་གསུངས་པ་ཡང་ན་ཞེས་ཏེ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། ། སོ་སོ་སོ་སོར་ཡང་ཨོཾ་ལ་སོགས་པ་དང་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པའི་བདག་མེད་པ་གང་དུ་ནི་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ། སྐུ་དང་ཡི་གེ་སྐྱེ་བ་མེད། ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པར་མོས་པར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་གསུངས་པའོ། ། ཨོཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ན་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ། སྔགས་བརྗོད་པ་རྫོགས་པ་ན་བསྡུ་བ་གསུངས་སོ། ། སྤྲོས་པའི་རྗེས་ལའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། དེ་གསུངས་པ། ཡང་ནི་བཟླས་ལ་རྩེ་གཅིག་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། དངོས་ཀུན་བདག་ཉིད་རང་གི་སེམས་དབང་པོ། །

The three aspects are distinguished by the body and so forth. The "proximate" to the body, speech, and mind are the three syllables, Oṃ and the rest. Here, the mind of the three vajras is Vairocana. The supreme conceptualization of the offerings to the buddhas, Vairocana and the others, is performed by means of the emanations of Rūpavajrā and the rest. The wisdom vajra is by means of that non-dual essence. Here, the three vajras are Akṣobhya. Furthermore, the wisdom vajra is by means of the yogin of Amitābha. Here, "alternately" refers to the gradualist position. Regarding the simultaneous position, it is said "or else," by means of the distinction of the three, the body vajra and so forth. In each individual case, one should emanate that which is the selflessness of the conceptualized Oṃ and so forth, and the body vajra and so forth, according to the conviction: "The body and syllables are unborn," and so on. "By the wisdom mind" means that by focusing on the suchness of all phenomena through the nature of supreme joy, which is the stainless nature of insight and method—such as the mind vajra and so forth—one should emanate for the sake of all sentient beings without exception; this is what is meant by "pervading everywhere." When reciting the syllable Oṃ and the rest, one should emanate the body vajra and so forth; when the recitation of the mantra is complete, the withdrawal is taught. Others say it is after the emanation. As it is said: "Furthermore, with a one-pointed mind during recitation, the self of all things is one's own mind."

རང་གི་སྔགས་ནི་སྣ་ཚོགས་འོད་ལྡན་པར། ། བྱས་པར་བློ་དང་ལྡན་པས་བསྒོམ་པར་བྱ། ། སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཤིན་ཏུ་མ་བསྡམས་པར། ། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་གསལ་བར་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། ། སྣ་ཚོགས་རིམ་བཞིན་དུའམ་ཡང་ན་ནི། ། ཅིག་ཅར་སྤྲོ་བ་དག་གི་ལེགས་པར་བྱ། ། ནམ་མཁའི་གཏོས་དང་མཉམ་པའི་སྐུ་སོགས་པའི། ། འོད་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྣང་བས་ཡང་དག་དགང་། ། དེ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི། ། མཆོད་པའི་སྤྲིན་གྱི་བཀོད་པ་ཀུན་དུ་སྤྲོ། ། ཡོངས་སུ་སྦས་པའི་རིག་མ་མཆོག་རྣམས་ནི། ། བདེ་ཆེན་བབས་པས་གཞན་དབང་གྱུར་བལྟས་ཏེ། ། རྣམ་པར་སྒེག་པའི་ཐུབ་དབང་ཚོགས་རྣམས་ནི། ། མཐར་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་གཞུག་པར་བྱ། ། དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམིགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་ཕྱེ་བ་རྣམས་ནི་ལྔ་སྟེ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐོང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤའི་སྤྱན་ནོ། ། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་ནས་འོག་མིན་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་ལྷའི་སྤྱན་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཕྱོགས་བཅུ་སོ་སོའི་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པ་ནི་ལྷའི་མིག་གོ། ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །

The wise should meditate on their own mantra as possessing manifold light. Without excessively restraining the vital winds and effort, one should clearly recite the king of secret mantras. One should properly perform the emanation either in various successive stages or all at once. The body and so forth, equal in extent to the reaches of space, should be perfectly filled by the appearance of the body of light. Then, as before, one should emanate everywhere the array of various clouds of offerings. Having beheld the supreme, completely concealed consorts as having come under the power of the descent of great bliss, the hosts of the Lords of Sages, who are in a state of graceful charm, should finally be absorbed into one’s own body. Regarding the five eyes: the completely pure flesh eye is that which, by perceiving the suchness of all things, opens the eye of wisdom and sees from a distance of a hundred leagues up to the great trichiliocosm world system. The divine eye is that which sees from the Four Great Kings up to the Akanistha heaven; it is not the insight [eye]. The divine sight is that which, by specifically excluding what is not its object, knows exactly the death and birth of sentient beings dwelling in world systems as numerous as the sands of the Ganges in each of the ten directions. The insight eye is the abandonment of conceptualizations regarding the seeing and hearing of phenomena, such as the conditioned and the unconditioned. The Dharma eye is the subject that realizes all noble beings.

ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གང་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཏེ་གང་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་སྤྱོད་པས་རྟོགས་པ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རབ་འབྱོར་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་སྐུའི་བཟླས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་དོ། ། སྒྲ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྒྲ་མ་ཡིན་ཞིང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དོན་གྱི་རྗེས་འགྲོ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པས་བཟླས་པ་སྟེ་དེས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། ། ཀུན་དུ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་མོས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྤྲོ་བ་སྟེ་བཞུད་པ་དང་བྱོན་པ་ནི་བསྡུ་བའོ། ། དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་མི་ཆོམས་པའི་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་དོན་ཡོད་པའི་བཟླས་པ་རྣམས་སོ། །

The eye of the Buddha is that which belongs to those who have attained manifest enlightenment in a single instant regarding all aspects of all phenomena; it is that which belongs to them. If one asks what the characteristics of the manifest enlightenment of the Vajra Body and so forth are: the realization through the investigation of the two forms of entities as being non-dual in essence is their characteristic. This is because the Omniscient One has said, "Subhūti, duality is an entity, and non-duality is the absence of an entity." That itself is the Buddha-body, and that itself is the recitation of the body, for it is spoken of as that which brings about its attainment. Since all sounds are expressers conventionally, but in reality are not sounds and are not expressers, the mind and mental factors abide in the essence of suchness, the Vajra. Recitation is the meditation that follows the meaning of the equality of space; by that, the Buddhas of the three times are analyzed. "All-encompassing" refers to the ten directions; it is the repeated radiation through the conviction that all phenomena are naturally luminous, and "departing and arriving" is the withdrawal. These very things are the Vajra because they are indestructible, and they are also supreme because they perfectly fulfill the welfare of all sentient beings without exception. For yogins of the permanent and so forth, there are the recitations of Body, Speech, Mind, Jewel, and Amoghasiddhi, in their respective order.

འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཁྲོ་བོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་ཉི་མའི་རང་གི་ཕྱག་མཚན་གྱི་ཉི་མ་ལ་རང་གི་བཟླས་པར་བྱ་བ་བསྒོམས་ནས་རང་གི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་བསྒྲགས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚིག་སྟེ་དཔག་ཚད་བྱེ་བའི་ཚད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ན་གནས་པའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་པས་ཐོས་སོ་ཞེས་མོས་པར་བྱ་སྟེ་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པས་ཁྲོ་བོའི་ཚིག་བཟླས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཁྲོ་བོའི་བཟླས་པའོ། ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་དུ་མྱོས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་ཕན་པར་འདོད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དམིགས་པ་ནི་གཏི་མུག་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། རྒྱ་མཚོ་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མ་ལུས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གནས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་གནས་ཞེས་པ་རང་གི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་གྱུར་པར་བསྒོམས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་ང་རྒྱལ་ཏེ་དེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་བཟླས་པར་བྱ་བ་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་བཟླས་པར་བྱ་སྟེ་འདི་ནི་གཏི་མུག་གི་བཟླས་པའོ། ། དེ་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་ཏུ་བྱས་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། དེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེའི་རྣམ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བལྟས་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆགས་པའི་བཟླས་པའོ། །

A practitioner of the wrathful yoga of any [deity] such as the Noble Yamāntaka should meditate on the mantra to be recited upon the sun of one’s own hand-symbol within the sun at the heart of the wisdom-being (jñānasattva). Then, proclaiming the vajra of one’s own speech—the syllables of the mantra—one should cultivate the conviction that they are heard by the deities of the maṇḍala residing in a celestial palace (vimāna) measuring ten million yojanas. Thus, with pride, one should recite the words of the wrathful one; this is the wrathful recitation. For the sake of enjoying all desires, "becoming intoxicated" refers to being intensely attached. To protect all beings from all fears and to desire their benefit, focusing with great compassion (mahākaruṇā) is both delusion (moha) and Vairocana. Because it is a source of all precious qualities without exception and is profound, it is also an ocean. Because it is the basis for the perfect fulfillment of the welfare of oneself and others, it is also a "dwelling." Regarding the phrase "its dwelling," one should meditate on it as having become the form of one’s own lord. With the pride of being inseparable from that in suchness, the practitioner of that yoga should recite the mantra to be recited according to the guru’s oral instructions; this is the recitation of delusion. Similarly, the words are formed from the vajra of passion (rāga) of great compassion. Passion is Amitābha. The practitioner of that yoga looks upon sentient beings in that form; this is the recitation of the passion of great compassion.

བཅོས་མའི་ཁྲོ་བས་བསླང་བའི་སྙིང་རྗེའི་ཐབས་ནི་ཞེ་སྡང་སྟེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཐུགས་སུ་བྱས་ནས་ཏེ། ཞེ་སྡང་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། དེའི་རྣམ་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྒོམས་ཏེ་དེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བཟླས་པར་བྱ་སྟེ་ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། གང་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་དམ་ཚིག་ཡིན་ཏེ་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབུས་མའི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་པའི་དོན་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མ་ནིང་གི་བཟླས་པར་བརྗོད་དེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་སྲིད་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམས་སུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ལྷག་མ་རྣམས་བསྒོམས་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་རྣམས་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། ། འདོད་ཆགས་ནི་འདིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ཞེན་པ་སྟེ། དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཟག་པ་མེད་པ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ལ་དོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟེ་དེ་སེམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་པའོ། །

The method of compassion stirred by contrived wrath is hatred; having taken that which arises from it as the mind, hatred is Akṣobhya. Meditating on sentient beings in that form, the yogi should perform the recitation; the remainder is as before. Those who possess the three vajras are the samaya because they are the path, and they are also suchness because they are the nature of the dharmadhātu. The meaning of "the central samaya-vajra-holder" should be understood from the guru’s oral instructions. That very vajra-holder is the essence of the dharmadhātu of all the tathāgatas and the nature of the insight and method of all of them; it is conventionally designated as the "neuter recitation" because it is free from the conceptualization of male and female. Vairocana and the others are established as the five, such as the mirror-like wisdom and so forth. If one asks what the result of meditating on the remainder is: the "lords of the vajras" are all six, such as Rūpavajrā and the rest. Here, "passion" refers to the attachment to meditating on the union of insight and method preceded by great compassion. Its suchness is the supreme, untainted joy arising from that excellence; its purpose is the characteristic of causing all sentient beings without exception to attain the higher realms and liberation, and it is the accomplishment of those who contemplate that.

གང་ལས་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྔོན་རྗོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞེད་པའོ། ། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ཆེན་མོ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་བཙུན་མོའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་མ་ཡང་ཡིན་ཏེ་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་རྣམས་རྟག་པ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དེ་རུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། ། འདོད་པ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་བསྟེན་པས་དོན་དེ་དགོས་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ལུས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྷུར་བྱེད་པ་དེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་གྲུབ་སྟེ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་ལས་མ་འདས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ལ་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། གཏི་མུག་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེའི་རིགས་རྣམས་སོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཡིན་ལ་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལ་ཐུག་པ་དྲུག་གོ། །

From what [source] will the awakening born of passion be proclaimed? For that very reason, it is desired that the welfare of all sentient beings be produced. Those born free from passion, such as the Śrāvakas and others, lack such benefit for all sentient beings. Locanā and the others are also "Great Ones" because they are the supreme consorts; they are also "Self-Awarenesses" because they serve as the antidote to ignorance. They are "Eternal" by the power of the aspiration: "May they remain for as long as space endures." "Desire" is the characteristic of Rūpavajrā and the others; by relying upon them, one dwells in the pursuit of that purpose, which is the complete perfection of the welfare of oneself and others. Because it is so, it is "accomplished," meaning it becomes manifest. The word "indeed" (ni) is used for emphasis and also indicates a change in sequence. Because "delusion" (moha) is illustrative, it refers to delusion and the rest; since these are also the "Samayas" and so forth, they refer to the Vajradhara deities beginning with Vairocana. Those "arisen from that" are the families thereof. The "Kings of Knowledge" (Vidyārājas) are the Vajra-holders, namely the six beginning with Kṣitigarbha and ending with Samantabhadra.

སྔར་བཞིན་དུ་མ་ནིང་གི་གནས་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ནི་རྫོགས་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྟེར་བ་ཡིན་ཏེ་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དེར་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་རྣམས་ནི་རིགས་ལྔའི་བདག་པོའོ་ཞེས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པ་ལ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་དྲུག། རིག་པའི་རྒྱལ་པོར་ཐོས་པ་ཡིན། ། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དྲུག། རྡོ་རྗེ་བདག་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གནོད་དོ། ། ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་ཞེ་སྡང་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ལ་གནས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ལུས་པའིའོ། ། དེའི་རིགས་སུ་ཕལ་ཆེན་སྐྱེས་པའི་རིམ་པས་གྲུབ་པ་རྣམས་སོ། ། གསོད་པས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཆོག་ལ་སྨོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་བརྗེ་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཞར་ལ་བྱུང་བ་རྫོགས་ནས་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པའི་ལྷག་མ་གསུངས་པ། སྙིང་ག་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ནི་ལེའུ་གསུམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

As before, the establishment of the sense bases, such as the eyes and so forth—which are the abodes of the neuter—as being of a non-dual nature is "perfection." This bestows upon the yogi the characteristic of the supreme mantra-siddhi, the wisdom of omniscience; it generates in the practitioner the wisdom that clearly manifests as that. Regarding the statement by others that "the Vajra Lords are the lords of the five families," the Explanatory Tantra refutes this, stating: "The six, such as Samayavajra and so forth, are known as the Kings of Knowledge. The six, such as Rūpavajrā and so forth, are explained as the Vajra Lords." The wrathful deities, such as Yamāntaka and so forth, are the embodiment of hatred, which is Akṣobhya. Their "abode" is the complete and perfect fulfillment of the welfare of both self and others. Those who are established through the stages of birth in that family are the majority. "Killing" refers to the exchange of the aggregates of saṃsāra in order to cause sentient beings who commit great sins—such as disparaging the supreme Mahāyāna—through the purification of hatred by means of great compassion, to attain the state of Akṣobhya and the others. For that very reason, it should be understood everywhere that this purpose is accomplished through the nature of great compassion and insight, which have entered into that very necessity. Having concluded the incidental discussion, the remainder of the mantra recitation is taught, beginning with "At the heart," and so forth. The clear maṇḍala and so forth have already been explained in the third chapter.

རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་ལ་རང་གི་སྔགས་བསྒོམས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ཏེ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་མཚན་མ་ལ་རང་གི་སྔགས་བསྒོམས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། བཟླས་པ་ཡང་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་ངོས་རྣམས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི་ཤར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་ནི་རང་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་སོ། ། སོ་སོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་ཁ་དོག་གི་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སྤྲོས་ན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རིམ་པ་གཉིས་པོ་དག་གིས་སོ། ། སྐུ་གསུམ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་དབྱེ་བ་ཉིད་གསུངས་པ། སྐུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། སྐུ་ནི་སྐུ་ཡི་ངོ་བོ་ཡིས། ། ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། མཆོད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཆ་བཤད་ནས་ལས་ཚོགས་བརྗོད་པར་བཞེད་ནས་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་དཔག་ཚད་བྱེ་བར་ཡངས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ལྡན་པས་སོ། །

The yogi of Vairocana should meditate on his own mantra at the hub of the wheel at the heart of the wisdom-being (jñānasattva) and meditate that all phenomena are unarisen. Likewise, some say that the yogis of Akṣobhya and the others, abiding in their respective maṇḍalas, should meditate on their own mantra upon the symbol at the heart of their own wisdom-being and meditate on their own doors of liberation, such as "all phenomena are emptiness." Others say it is the meditation on the meaning of one's own wisdom. It is also taught that the recitation should be performed while abiding in one's own maṇḍala. Regarding the phrase "on the sides of all maṇḍalas," this refers to the east and so forth. "All buddhas" refers to the members of the maṇḍalas of Vairocana and the others, each according to their own nature. If one emanates the rays of light of the colors of the five Tathāgatas individually, one will attain enlightenment through the two stages. The differentiation of the vajra of the three bodies is taught: "Body," and so forth. "Body" should be understood as "by way of the essence of the body." "Offering" refers to [the offerings of] Rūpavajrā and the others. The yogi will thereby attain the unsurpassed offering. Having explained the section on the clear realization, the author, wishing to describe the collection of activities, says: "By the wheel of the great maṇḍala." This means it is endowed with a celestial palace (vimāna) as vast as ten million yojanas.

རྡོ་རྗེ་ལྔ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ཐུག་པར། ། བྱས་པས་ལས་ནི་བརྩམ་པར་བྱ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་པའི་ཁ་དོག་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་དབུས་སུ་ཡང་རང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་རང་གི་བདག་པོའི་ལྷའི་གཟུགས་སྐུ་གསུམ་རྡོ་རྗེའི་བདག་པོའོ། ། ཆུ་དང་ས་དང་རླུང་དང་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་འདིར་ཡིན་ནོ། ། ཁ་དོག་བཞི་རྣམས་ནི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་རྣམས་ལས་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བར་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་བསྒོམས་ཏེ་དེའི་སྙིང་གར་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེར་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་འཇུག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་གྱུར་པ་ན་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་བཞི་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་པོ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འོ། ། དམ་པའི་རིགས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་ཏེ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་གསུངས་པ། གང་ཞིག་ཞི་དང་རྒྱས་སོགས་ལས། ། དེ་ལས་གཞན་པའང་གང་འདོད་པ། ། འཁོར་ལོའི་རྗེས་ཆགས་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། བསྒྲུབས་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། སྔགས་པ་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་བས། ། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ལྡན་པ། ། དེ་ཡིས་ཆོ་གས་ལས་བྱས་ཏེ། ། དེ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་ཆེད་དུ་འདོད། །

The five vajras are the tathāgatas, and by way of being representative, the others are also the deities of the maṇḍala. As it is explained in the Explanatory Tantra: "Having brought the great accomplishment to its conclusion, one should then begin the ritual activity." Therefore, they are to be meditated upon with various colors. In the center of that is the form of the deity who is the master of one's own mantra, the Lord of the Three Vajras. Among the maṇḍalas of water, earth, wind, and fire, any one of them may be used here. One should meditate on any of the four colors—white, black, yellow, or red—according to the application. In its heart is the meaning of the mantras, such as pacification and so forth. There, one should meditate after first causing the object of accomplishment to enter. When this has occurred, the four vajras should be performed. This is because the collection of activities itself engages for the sake of others through the nature of compassion and insight, for both the practitioner and the object of accomplishment. As the Explanatory Tantra states: "The sublime families are of one hundred types." Because it brings about the attainment of that, it is supremely eternal. As it is said: "Whatever activities there are, such as pacification and enrichment, or whatever else is desired, if accomplished through the application of the wheel’s passion, they will be swiftly achieved. The mantrin who seeks enlightenment, possessing the conduct of body, speech, and mind, performs the activities through the ritual; all of that is desired for the sake of great enlightenment."

དེ་ཉིད་རང་གི་འདོད་པའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་ཆགས་པ་དང་། ཁྲོས་པའི་སེམས་རྣམས་ཏེ། ཞི་བ་ལ་ནི་ཞི་བའི་སེམས། ། རྒྱས་ལ་རྒྱས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཏེ། ། དབང་ལ་ཆགས་པའི་ཡིད་བྱས་ནས། ། ཁྲོས་ལ་ཁྲོ་བོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་། ནག་པོའི་གོས་དང་སྟན་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་སྟོན་པས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བཞི་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་ནས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱན་གྱི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་གང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། པདྨ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱང་འདིར་བྱ་བའི་སྒྲའོ། ། གནས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ལུས་པར་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། ། ཁྲོ་བོ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གདུལ་དཀའ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེས་བཅོས་མའི་ཁྲོ་བོར་བསྟན་པས་སོ། ། ཁྲོས་པས་ན་ཡང་སེམས་ཅན་དོན། ། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོར་རབ་ཏུ་བསྟན། ། ཞེས་པའི་གྲུབ་མཐས་སོ། ། འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་སྔར་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། མདོར་བསྟན་པའི་ངག་འདིའི་དོན། ། ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་པ་ནི། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། །

That very [deity] is the wheel of all one's own chosen deities, possessing the minds of pacifying, enriching, magnetizing, and wrathful. As it is said in the Explanatory Tantra: "For pacifying, a peaceful mind; for enriching, a mind of enrichment; for magnetizing, a mind of passion; and for wrathful [activities], one should accomplish through the wrathful." Having taught the four activities, such as pacifying and so forth, in common through the sequence of meditating on white, yellow, red, and black garments and seats, the specific [deities] are taught: "In activities such as pacifying and so forth, whichever form is like the form of Locanā is Vairocana. The Lotus-Vajra-holder is Amitābha. Vairocana is also used here as a term for the activity. The one who accomplishes the perfect welfare of oneself and others without exception is Amoghasiddhi. He is also the Vajra, the Tathāgata. He is also the Wrathful One, because he is shown as an artificial wrathful one out of compassion for the afflictions of sentient beings who are difficult to tame and under the power of the afflictions." According to the tenet: "Because he acts for the benefit of sentient beings through wrath, he is shown as the Great Wrathful One." One should meditate on those, such as the noble Yamāntaka and others, in the same sequence as before. The meaning of this brief statement is: "The supreme maṇḍala of pacifying, abiding in the center of the expanse of space..."

ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་ཞལ་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་ཐུག་པས་གང་གི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་པའི་ངག་གི་དོན་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པར་བྱེད་དོ། ། སྒྱུ་མས་བྱེད་པའི་རོལ་མོ་བཞིན་དུ་འདིའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཅིང་མཚོན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་མདོར་བསྟན་པའི་རིམ་པ་ལས་འདས་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་པོ་དག་གིས་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་འདོད་ནས་ཡུལ་ངེས་པ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་སོ། ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བ་ལ་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་སྨྲས་ཀྱང་དེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་དེ་སྤོང་བའི་ཡི་དམ་དེ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་རུ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་གང་རྣམས་ཀྱིས་སྨོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་སྨོས་པས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་རྣམས་བྱས་པས་ཀྱང་དེ་ལ་སྨད་པའི་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བར་གྱུར་པའི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་བྱེད་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྟེ།

Starting from that point up until the phrase "three faces," the meaning of the speech previously taught is extensively elaborated. Just like a performance created by illusion, this is also manifested and symbolized by the wisdom-vajra itself. Now, having moved beyond the sequence of the brief exposition, and wishing to dispel the misconception that those who, under the influence of great compassion, perform wrathful activities are obstructing the path to the higher realms and liberation—thereby acting as the object of accomplishment and the accomplisher—it was taught first for the sake of establishing the certainty of the object, in order to attain that very state. This is because it demonstrates the very nature of speaking ill of the Three Jewels. Even if one speaks to someone who lacks a spiritual friend, those who have correctly taken the vow to abandon such speech are not the [intended] object. Regarding the Vajra Master, the Glorious Guhyasamāja specifies those who "despise the empowerment," and by mentioning this distinction, it is taught that even those who have committed the five crimes of immediate retribution will obtain extremely heavy and undesirable results, as they incur the defeat of disparaging him. This is because it is taught in other tantras, such as: "Those who harm the Three Jewels," and so forth; thus, it includes others as well.

མ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྡང་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངན་སོང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་འདི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བརྒྱལ་བ་དང་ནད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དྲག་པོའི་ལས་ཏེ་གང་གིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྡིག་པ་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། རང་གི་སྡིག་པའི་ལས་འདི་བྱས་པ་འདིས་ང་ལ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་དྲན་དུ་གཞུག་གོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རབ་ཏུ་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། ཨེ་མ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡི། ། ཐུགས་རྗེ་མཆོག་ནི་དྲི་མ་མེད། ། སྡང་ལ་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྩོལ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། ཆེན་པོ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། ། དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །

Those who have engaged in acts such as killing their mothers and are thus hostile, having entered the path to the lower realms by harming the Three Jewels and many sentient beings, are to be turned away from that state. Driven by the power of great compassion, one should perform the fierce activity (dram-po'i las)—characterized by inducing fainting, illness, and so forth, which are like dreams and the like—as will be explained. By this means, those sinful ones who harm the Three Jewels and others should be exhorted: "By committing this sinful deed of your own, such a result has occurred to you." To cause them to turn away from it, they should be made to remember this. Those possessed of great compassion should thoroughly exhort them so that both the object of accomplishment and the practitioner may attain unsurpassed enlightenment. As stated in the Explanatory Tantra: "O, the supreme compassion of Samantabhadra is stainless; Even through fierce activity toward the hostile, It bestows the fruit of Buddhahood itself." It is "great" because it pervades all things without exception, and it is "wisdom" because its characteristic is the realization of all phenomena in all their aspects. That itself is the "wheel," which is the maṇḍala, because it is the essence of the five wisdoms. That which is the "vajra" is suchness; it is the Blessed One, the Great Vajradhara.

ཁམས་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་སུ་བསྒོམས་ནས་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟ་རེས་བཅད་ཅིང་ཐོ་བས་ཕྱེ་མར་བྱས་པར་བསམས་ནས་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ང་ནི་སངས་རྒྱས་གསོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ཏེ་དམྱལ་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་སྐྱབས་མེད་པར་བལྟ་སྟེ། དེ་དག་གནོན་པའི་ཆེད་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་བསྲུང་བའི་ཁ་སྦྱར་བསལ་ནས་སོ། །

Regarding the phrase "the three realms" and so forth: one should meditate on all sentient beings, equal in number to the atoms of all world systems, as the bodies of the Buddhas. Then, imagining that those who speak unpleasantly and so forth are being cut with axes and ground to powder with hammers, one should view those hostile beings as being terrified of hell and thinking, "I am killing the Buddhas!" Thus, they are left without refuge. To subdue them, one should generate the wrath of great compassion. The phrase "having performed the separation of the union" means having removed the protective union.

འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་རང་གི་འདོད་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ཚོགས་བསགས་ཏེ་འཇིགས་པས་བརྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་བལྟས་ལ་དེ་རྣམས་གདོན་པའི་ཆེད་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་དེ་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་བཏོན་ནས་དེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཧཱུྃ་དང་བཾ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིའི་བསྲུང་བའི་ཁ་སྦྱར་དང་དབྱངས་ཡིག་ཐ་མ་ལས་བྱུང་བའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཡི་གེ་ཧཾ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མགོ་བོ་ལ་གནས་པ་ཡང་བཀུག་སྟེ་རང་གི་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་བཞག་ནས་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཞུགས་ནས་དེའི་སྙིང་ག་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཧཱུཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་པདྨ་དང་ཡི་གེ་ཧཾ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་ཁ་སྦྱོར་གྱིས་མངོན་པར་བསྲུང་བ་བྱས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྐུལ་བར་བྱ་སྟེ་འདི་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་བླ་མ་ལ་སྨོད་པ་དང་སངས་རྒྱས་མང་པོ་གསོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ན་འདི་བསྲུང་བ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡང་ཐོང་ཅིག། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཉིད་རྫུན་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་རང་གིས་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་ལས་འདའ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ།

It is said as follows: The practitioner of the yoga of one’s chosen deity should visualize sentient beings who, having accumulated a mass of non-virtue through their objects of experience, have become overwhelmed by fear. To deliver them, one should generate great compassion and wrath. Then, having extracted a vajra hook from one’s own heart, one should summon the outer protective union arising from the syllables hūṃ and baṃ, as well as the crossed vajra arising from the final vowel and blessed by the syllable haṃ residing on the head. Having placed them to one’s left, they should again enter through the vajra path. At their hearts, the wheel of the wisdom deity residing upon the moon of bodhicitta is protected by a protective union of crossed vajras arising from the syllables hūṃ and so forth, and blessed by the vajra, wheel, jewel, lotus, and the syllable haṃ. One should then exhort them with the vajra hook, saying: "Since you have slandered the pleasant speech, reviled the guru, and killed many buddhas, release this protection and blessing! If you do not, you yourself will be a speaker of lies and will transgress the samaya you yourself have proclaimed." Then, they will also agree to it.

ཁོ་བོ་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་ལུས་པོ་བཏང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་མ་ཐག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྲུང་བའི་ཁ་སྦྱོར་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་བླངས་ནས་གཏད་པ་དེ་དེ་ཉིད་དུ་བཞག་སྟེ་ལག་པ་གཡོན་པས་བདུད་རྩིར་གྲགས་པའི་ཁྲོ་བོར་བཟུང་སྟེ་ཕུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་པའི་ལག་པ་གཡས་པ་ན་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཐོ་བས་བརྡེགས་པས་ཕུར་བུས་གདབ་བོ། ། གང་འཆད་པ། བསྲུང་ལ་སོགས་དང་སྔགས་རྣམས་དང་། ། ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་ཕུར་བུ་གདབ། ། ཅེས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་སོང་བས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཕྱིར་དྲག་པོ་ལས་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་གང་ཡིན་ལ་ཡང་ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་བླ་མའི་མན་ངག་ཉིད་ཀྱིས་ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཁ་བཞི་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བྱེད་པ་པོའི་དཔལ་སྡེའི་ཞབས་སོ། ། རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་པའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞབས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་ཁ་བཞི་པ་ལས་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཁྲོས་པ་ཞལ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཞབས་སོ། །

"Let us give up this body; do with it as you wish," they said. As soon as they had spoken, [the practitioner] took the deity wheel together with the union protected by the vajra hook and placed it right there. Holding the left hand in the form of the wrathful one known as Amṛta, he struck with the vajra hammer held in the right hand—the hand that performs the ritual of piercing the kīla—and thus he should pierce with the kīla. As it is said: "One should pierce the kīla into the protectors and so forth, and into the mantras and the deities." Regarding the word "then": some say that having thus separated the union, because the Sugatas have granted permission through the precedence of compassion and insight, one should perform the fierce activity; it is to be accomplished for the sake of attaining the supreme person, and not otherwise. Others say that one should understand the separation of the union through the oral instructions of the guru, according to the ritual described in the Explanatory Tantra regarding the body of the one to be accomplished. As for the five-pronged vajra with four faces, it is the viśvavajra; one should meditate on Vajrasattva, the lord of the hatred family, according to the master Śrīdeva, who follows Jñānapāda. Vajrapāda says that the self-nature arising from the twenty-pronged viśvavajra is Vajrasattva. Dharmapāda says that the great Vajradhara, arisen from the five-pronged vajra with four faces, is the wrathful one with four faces.

ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞལ་བཞི་ཕྱག་དྲུག་པ་ཁྲོས་པའོ་ཞེས་སྙིང་པོ་ཞབས་སོ། ། རྩེ་ལྔ་པའི་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཞལ་བཞི་པ་ཁྲོས་པ་གཡོན་བརྐྱང་བས་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་མྱུ་གུ་དང་སྡེ་གཞན་དང་བཤེས་གཉེན་ཞབས་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཞལ་བཞི་པ་ཞེས་པ་འདི་དང་ཞལ་གསུམ་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་དང་པོའི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། ། གཡོན་བརྐྱང་གིས་གནས་པ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འོད་འདྲར་འགྱུར། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཅོ་ལྔ་པ་དང་ངོ་། ། ལས་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁ་དོག་དང་གདན་དང་མཚན་མ་དང་ཉམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཉིད་རྒྱུད་འདིར་ཐོས་སོ། ། ཁ་བཞི་པ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཞལ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་གཞན་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཞན་དུ་ན་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ཡང་ཅི་ལྟར་རིགས་པར་ལུང་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་རིགས་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །

In the center of the wrathful maṇḍala, there is one with four faces and six arms who is wrathful, arisen from a five-pronged vajra; this is the view of Sāra-pāda. Others, such as Aṅkura, the other [author] of the Sādhana, and Mitra-pāda, maintain that it is the Great Vajradhara, four-faced and wrathful, arisen from a blazing five-pronged vajra, abiding in the posture with the left leg extended. Regarding this, the statement "the Great Vajradhara, four-faced," contradicts the initial words [of the tantra] which state that he "appeared in the manner of three faces." Furthermore, the phrase "abiding with the left leg extended" is also contradicted by the fifteenth [chapter], which says: "He becomes like the light of Vairocana, Vajrasattva." If it is argued that the various distinctions of the body, color, seat, hand-symbols, and expression are heard in this tantra according to the different ritual applications, and that the phrase "four-faced" itself serves as the proof [for the four faces], and thus it is also a distinction of the faces and so forth—this is not so. It is not a proof because it is explained otherwise; otherwise, the definition of a proof is that it is a mode of understanding that does not lead to a different realization. Likewise, other commentators should also be examined by those who understand reasoning for how they contradict the scriptures and so forth, as appropriate.

དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལག་པ་གཡས་པ་ན་ཡོད་པའི་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བསམས་ཏེ་དེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་རང་གི་ལུས་ལ་བཅུག་ནས་སྤྲོ་བར་བྱས་ཏེ་དེ་ནས་དེ་རྣམས་རྒྱུད་ཇི་ལྟ་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གསད་པ་ནི་ངན་སོང་གི་འཁོར་བའི་ལམ་ལས་བཟློག་སྟེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རབ་ཏུ་བཞག་པས་ནའོ། ། དོན་ནི་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་པོའི་དོན་དངོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སེམས་དཔའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཞེས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བར་བརྗོད་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། ། དངོས་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་དེས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་མཆོག་སྩོལ་བ་སྟེ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །

Thus, by meditating on Vajrasattva, one should imagine that the maṇḍalas of the tathāgatas of the past, future, and present—equal in number to the atoms of all world systems—are contained within the blazing vajra held in the right hand. Through its light rays, the entire realm of sentient beings is transformed into the nature of the maṇḍala of the tathāgata family, then drawn into one's own body and emanated. Thereafter, one should meditate on them according to the tantras. "Slaying" means turning them back from the paths of the lower realms of saṃsāra and establishing them appropriately on the path to the awakening of the Sugatas. "The goal" refers to the actual purpose of the practitioner and the object to be accomplished, which is the state of buddhahood itself. The phrases "Vajrasattva also" and "the buddhas also" are used for emphasis, demonstrating the greatness of yoga. Since there is no other supreme siddhi superior to this, it is omniscience characterized by the perfection of the welfare of oneself and others. By its very nature of compassion and insight, the yogi has correctly entered into the welfare of sentient beings; and for the practitioner who is blessed by that [yoga], the supreme of the three bodies is bestowed, which is attained through the gateway of authentic instructions.

རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པ་དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེས་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུད་ཀྱི་སྡིག་པ་བཅད་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། ། མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བ་ཉམས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྲུང་བའི་སྒོ་ནས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དམན་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཕས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བ་བྱུང་བས་མི་འགྲུབ་སྟེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ལུས་པ་བཅད་པས་ཏ་ལའི་མགོ་བོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་པས་འཁོར་ལོ་གང་དུ་བཀའ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནས་བཀའ་མནོས་ཁྲོ་བོས་ནི། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བརྗོད་པས་དེའི་མིང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ། བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་བགེགས་བསྐྲད་པ་གསུངས་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ཕྱག་ན་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །

The object of accomplishment who is of a deluded nature and has entered an incorrect path is brought to death by that blessing; having severed the continuum of negativity, they will enter by means of a continuum that relies upon the authentic path. This is due to the inconceivable blessing of the spiritual friend (kalyāṇamitra). Regarding the statement "it is not accomplished," some say that even the Buddha protects the object of accomplishment whose activity has degenerated. Others say that even if it is authorized by all the tathāgatas, if the yogi, being inferior, treats with indifference the object of accomplishment who is the object of compassion as described, then at that time, having incurred the downfall of a defeat (pārājika) in the nature of transgressing the command of the tathāgatas, it is not accomplished. Because all roots of virtue (kuśalamūla) have been severed, the sprouts of the roots of virtue will not grow, just like a palm tree whose head has been cut off. As for the vajra-samaya, it is the same for whichever wheel the yogi of Vajrasattva bestows the command upon. Thus, the Explanatory Tantra (Uttaratantra) states: "Then, having received the command, the wrathful one..." This refers to the meditative stabilization (samādhi) of that name. Regarding the expulsion of obstructors by the yogi in the drawn maṇḍala, it is taught in the passage beginning with "the expanse of space" (ākāśadhātu). Regarding the phrase "in their hands," some say it refers to those [obstructors].

འཁོར་ལོ་ལས་བྱུང་བ་སྔར་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ་བསྒོམས་ནས་ལག་པ་གཡས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་བསམས་ཏེ་དེའི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་འབར་བས་བརྒྱན་པའི་འཁོར་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་དམ་ཚིག་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་མཉམ་པའི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་འཁོར་ལོའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བས་ཁྲོ་བོའི་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ། སླར་བསྡུས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་བཅུག་ནས་སླར་ཡང་ཁྲོ་བོ་རྣམས་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཀང་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་གསོན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་སྐད་བརྗོད་ནས་སྡང་བ་གསད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་དམ་ཚིག་ལས་འདས་ན་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་སྡང་བ་ལ་ཆད་པ་མི་བྱེད་ན་ཞིག་པར་ཏེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྲོས་པ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ནི་དམ་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་གཉེན་ཞེས་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་གི་གཉེན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། དེས་ན་བཀའི་དམ་ཚིག་གི་རྡོ་རྗེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །

One should complete the visualization of Vairocana as previously described, arising from the wheel. Having meditated, one should imagine the right hand to be equal to space, and upon it, a wheel adorned with a blazing vajra. Within that, one should meditate on the maṇḍala of all the wrathful deities, equal in number to the atoms of all world systems, which are the Vajrasattvas perfectly arisen from the samaya of the three times—meaning the past, future, and present. These are both "all" and the "realm of sentient beings." Through the radiance of the wheel's light rays, they are transformed into the nature of the wrathful family. Having withdrawn them back and dissolved them into one's own body, one should again emanate the wrathful deities to fill the expanse of space and say: "All Buddhas, listen to me!" and so forth. Having spoken thus, the hateful ones are to be slain. Regarding the phrase "if one transgresses the samaya": if a yogi, despite having the power, does not inflict punishment upon the hateful, they will be destroyed, which is to say, they will die. Others say that even if one is not angry, manifesting as a great wrathful deity for the sake of sentient beings is the samaya. Regarding "the kinsman of supreme wisdom": because its nature is the perfect wisdom rooted in compassion, it is the supreme kinsman that causes all sentient beings to attain unsurpassed enlightenment. That which arises from that wheel is Vairocana. Therefore, whatever is the vajra of the samaya of the command is just so.

སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་འདི་ཁྱད་པར་གྱི་གནོད་པ་གང་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་གསུངས་པ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རང་ཡང་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེར་གྲགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་རྣམས་སྡང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསད་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྗོད་ཅེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་པ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཧཱུྃ་མཛད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། ། བསམས་ལ་བགེགས་ནི་རྣམ་པར་གཞོམ། ། ཞེས་པ་ལ་ཐུག་པའོ། ། དེ་ལ་གཙུག་ཏོར་གྱི་དམ་ཚིག་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དོ། ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་དབུས་གནས་པར། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྟག་ཅེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་བཤད་པ་ནི་རིག་བཅས་པའི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡན་ལག་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་པ་ནས། གཞལ་ཡས་ཁང་པ་དེར་ནི་བསམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་མཐར་ཐུག་པའོ། ། མཁའ་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་བཤད་པ་ནི། དཔལ་མཆོག་དང་པོའི་སྙིང་པོ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། འགྲོ་བ་མཆོག་གི་དོན་རྣམས་བྱས་གྱུར་པ། ། ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པར་བྱས་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །

The Buddha is Vairocana, and the maṇḍala preceded by him is that in which there is no particular harm whatsoever; it is present in all cases. In that regard, the "Vajra-holder" is the noble Yamāntaka, who possesses the five wisdoms and so forth, and is the one who possesses his maṇḍala. That very point is clearly stated in the passage beginning with "Yamāntaka" and so forth; he is both himself and is renowned as the Vajra. The connection is that one should meditate on sentient beings who have the form of a Buddha as being slain by those who are hostile. The explanation for the section from "The Vajra of Body, Speech, and Mind" up to the end of "uttered" is the passage beginning with "Hūṃkāra" and so forth, up to "having visualized, one should utterly destroy the obstructors." In that context, the "samaya of the uṣṇīṣa" refers to the eight, such as the Great Uṣṇīṣa Cakravartin and so forth. The explanation for the section from "Abiding in the center of the space-vajra" up to the end of "permanent" is the passage beginning with "arisen from the limbs of Vairocana together with the vidyā" and so forth, up to the end of "one should visualize that celestial palace." The explanation for the section from "The Buddha in the expanse of space" up to the end of "samādhi" is the passage beginning with "arisen from the essence of the Śrīparamādya" and so forth, up to the end of "having accomplished the supreme welfare of beings." Having thus taught the meditation on the subtle vajra, [it continues]: "Possessing the excellence of all aspects..."

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བདག་ཉིད་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་བསྒོམས་ཏེ་ལྕེ་ཡང་རྐན་ལ་སྦྱར་ནས་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྣའི་རྩེ་མོར་བསམས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་སྤྲོས་པའི་སྦྱོར་བས་ཆུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ནས་གསལ་པོར་བྱས་ལ་ཆུའི་སྟེང་དུ་བཅག་པར་བྱའོ། ། མཆོག་ཏུ་མཉམ་པའི་སྦྱོར་བས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ནས་སོ། ། དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། ཡི་གེ་ལྃ་ལས་གྲུ་བཞི་པ་ཁ་དོག་སེར་པོ་ཡི་གེ་ལཾ་གྱི་ས་བོན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཟུར་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གསུམ་པས་མཚན་པའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཨ་ལས་གྲུབ་པའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཡི་གེ་ཨ་ཡང་དེའི་དབུས་ན་ཡོད་པར་བསམས་ཏེ་དབུས་སུ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་ནས་བསྒྲུབ་བྱའི་སྟེང་དུ་བསམ་པར་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་རེངས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཁྲོ་བོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཁ་དོག་སེར་པོར་བསྒོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མཆོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རེངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ནི་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྦྱོར་བས་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་གནས་ཏེ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའི་གཟུགས་དགྲའི་སྙིང་གར་བསམ་པར་བྱའོ། ། གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་སྡང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུར་པས་འདེབས་པས་ན་ཧཱུཾ་ཡིག་གིས་ཕུར་པ་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ།

One should meditate on oneself as Vajrasattva arising from the syllable HŪṂ. Then, pressing the tongue against the palate, one should visualize the form of a Buddha arising from the syllable HŪṂ at the tip of the nose. Through the application of emanating subtle vajras, the subtle particles of water are transformed into the nature of the Buddha's form. Having made this clear, one should step upon the water. Through the application of supreme equanimity, one meditates on the subtle particles of one's own body as being of the nature of the Tathāgatas. Regarding the instruction to "meditate on the maṇḍala of Mahendra": from the syllable LAṂ, one visualizes a yellow square blessed by the seed-syllable LAṂ, marked at its corners by three-pronged vajras. In its center is a crossed vajra formed from the syllable A, and one should imagine the syllable A is also situated in the very middle. Having arranged the maṇḍala of the wrathful deities in the center and visualized it above the object to be subdued, all will be paralyzed. It is taught that all these wrathful deities should be meditated upon as yellow in color, as in the passage beginning with "the supreme three vajras." For all types of paralyzing, the maṇḍalas of all five families should be viewed in the form of the wrathful maṇḍala through the application of the maṇḍala of Mahendra. Abiding in the center of the wrathful maṇḍala, one should visualize the syllable HŪṂ in the form of a five-pronged vajra at the heart of the enemy. Since one strikes all those who are hostile in villages, cities, and so forth with a ritual dagger (kīla), the syllable HŪṂ is used to form the dagger. For that very reason, it is said:

གྲོང་ངམ་ཡང་ན་གྲོང་ཁྱེར་རམ། ། ལྗོངས་རྣམས་སུ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། ། མི་བསྐྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་པ་རྣམས་བལྟ་སྟེ་བར་སྣང་ལ་བརྟེན་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་དེའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་ཡིག་ལས་འབར་བའི་ཕྲེང་བ་འཁྲུགས་པའི་འོད་རྣམ་པར་བསམ་མོ། ། རྡོ་རྗེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པའི་མེ་དང་འདྲ་བས་ནད་པ་དེའི་ནད་ཐར་བར་བྱས་ནས་འོད་ཟེར་ཡང་དག་པར་བསྡུའོ། ། སྤྲོ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་དེ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམས་སྤྲུལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནད་པ་དེ་ལ་དགང་བར་བྱ་སྟེ་ཧཱུྃ་ཡིག་ཟློས་ཤིང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་དབང་བསྐུར་བར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམས་སྤྲུལ་པའམ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྤྲིན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ན་གནས་པའི་ནད་པ་ལ་དགང་བར་ཡང་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ཡང་གནས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པོ། ། ལོའམ་ལོ་བརྒྱའམ་ལོ་སྟོང་དེ་སྲིད་དུའང་གནས་པ་ན་ཞི་བར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ཡང་ཞེས་པ་བརྟན་པར་གསུངས་པའོ། ། བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བ་སྔར་བརྗོད་མ་ཐག་པས་ཞི་བའི་ཆོ་གས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞི་བར་བསྒོམས་པའི་ཡི་དམ་སྟེ་གནས་གང་དུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་བསྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །

In villages, or cities, or in the countryside, one should apply this practice. The yogin of Akṣobhya, abiding in his own maṇḍala, should look upon the sick of all the realms of sentient beings and visualize a five-pronged vajra resting in the sky, from which a turbulent garland of blazing light issues from the syllable HŪṂ above the beings to be tamed. With vajra rays of light resembling the fire at the end of an aeon, the illness of that patient is liberated, and the rays are then perfectly withdrawn. Regarding the phrase "emanating" and so forth: from that vajra, clouds of Dharma are emanated, having the nature of the light of the wish-fulfilling jewel. Those clouds of Dharma should fill the patient while reciting the syllable HŪṂ. In that way, they will be empowered. Alternatively, clouds of Buddhas or clouds of Vajrasattvas may be emanated from that vajra, and those clouds should also fill the patient residing there. If one asks what will happen then: they will remain for three countless aeons and be blessed by all the Buddhas. Even if they remain for a year, a hundred years, or a thousand years, they will be pacified. The phrase "even for three countless aeons" is spoken to indicate stability. Through the pacifying ritual just described, which arises from meditative concentration, the yidam is constantly meditated upon to pacify all sentient beings; by correctly applying this in any location, the yogin will be protected.

དེ་ན་གནས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཕགས་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་དེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གནས་ནས་དེའི་སྔགས་ཀྱིས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་ཁྲོ་བོ་ཕུར་པར་བསྒོམས་ཏེ། དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སྡང་བ་རྣམས་ལ་གདབ་པར་བྱའོ། ། ཞི་བ་ལ་ནི་སྤྱན་གྱི་ཚུལ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྟན་པ་བཞི་པོ་འདི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བཞི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་སུ་བསམ། ། ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་བྃ་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ་དཀར་པོ་བུམ་པས་མཚན་པའི་ཟླུམ་པོ་དེ་ཉིད་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཅི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རིག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཞལ་གསུམ་དང་སྐུ་ཡང་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཞི་བའི་ཉམས་དང་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་བསམས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བར་བསྒྲུབ་བྱ་སྤྱན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་མགོ་གྱེན་དུ་བལྟས་པ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་བདུད་རྩི་འཛག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བཀོད་དེ་དེའི་ཤེས་པ་ཡང་ནང་དུ་བཅུག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འོད་ཟེར་གྱི་སྒོ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས། ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་བར་བལྟ་སྟེ། སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བཀུག་སྟེ། བུམ་པའི་དབང་གི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་པོ་ལ་བཅུག་སྟེ།

Those who abide there will be blessed by all the tathāgatas. Regarding the passage beginning with "Vajrāmṛta," one should abide in the yoga of the noble Amṛtakuṇḍalī maṇḍala at its center and, with his mantra, meditate on the wrathful Amṛtakuṇḍalī as a kīla; with that, one should strike those who are hostile in the ten directions. Regarding the passage beginning with "For pacification, in the manner of Locanā," these four brief indications are explained in detail in the following order: "One should visualize in the center of the expanse of space." The "pacification maṇḍala" is the white water arising from the syllable vaṃ, a circle marked by a vase, which is the supreme [basis]; this is what is meant by "the form of Vairocana," and so forth. This is what is being said: upon the water maṇḍala as described, one should visualize the nature of Vairocana together with his consort, with three faces and a white body, possessing a peaceful expression and great compassion, surrounded by a maṇḍala of similar deities. In the heart of the wisdom being (jñānasattva), upon a moon, one should arrange the mantra garland of Locanā, facing upward, white in color and dripping nectar, pervading the body of the person to be accomplished. Preceded by the entry of the consciousness of that person into the interior, one should visualize Locanā and the others emerging from the gateway of light rays, filling the realm of space. With the iron hooks of light rays arising from the mantra, one should summon them and, in the manner of the vase empowerment, cause them to enter the body of the person to be accomplished.

སླར་ཡང་རྟག་པ་རྣམས་སྤྲོས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། རྒྱས་ལ་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་པའི་མདོ་གསལ་བར་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཏེ། དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ནི་དགེ་བའི་བཞོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའོ། ། ཆོས་འཛིན་པ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ་རིག་མ་དང་བཅས་པ་ཁ་དོག་སེར་པོ་རྒྱས་པ་ཡིད་ཡིན་ཏེ་དེ་དང་འདྲ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་ཐུགས་ཀར་དོན་གཉེར་རོ། ། བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་དུ་གོས་དཀར་མོའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བའོ། ། གོས་དཀར་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་གང་སྟེ། སླར་བསྡུས་ནས་སྔར་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། འདོད་པ་དེ་ལ་དབབ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། རང་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་བྱུང་བ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚོགས་སྤྲོས་ཏེ་སླར་བསྡུས་ནས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་མཐར་གཞུག་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འདིས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་པས་སོ། ། དབང་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གནས། ། ཞེས་པ་སྤྲོས་ཏེ་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཟླ་གམ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དབང་གི་ཆོ་ག་ལ་དམར་པོ་བརྗོད་དེ། རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །

Once again, the permanent [deities] are emanated, and the empowerment should be conferred in that very same manner. As clearly stated in the sūtra: "The Lotus-Vajra-holder," and so forth, beginning with "Abiding in the center of the expanse of space," this is the characteristic of the maṇḍala of Great Power. Because it is the vehicle of virtue, it is virtuous. The Holder of Dharma is Amitābha, together with his consort, yellow in color and expansive; he is the mind, and one should seek the heart center surrounded by the deities of the maṇḍala similar to him. As just explained, it is surrounded by the mantra of Pāṇḍaravāsinī. The Pāṇḍaravāsinīs completely fill the sky, and having withdrawn them again, they should be inserted into the body of the object of practice as before. Regarding that, it is said: "One should cause that desire to descend." Emanating a multitude of Amitābhas arising from the pores of one's own body, and having withdrawn them again, one should meditate on inserting them at the conclusion of the empowerment in that very same way. "By this" refers to what was just mentioned. Regarding "Vairocana abides in the empowerment," it is emanated and stated as "the expanse of space," and so forth. "In the semi-circular vajra maṇḍala" refers to the characteristic of the wind maṇḍala having the form of a half-moon; in the ritual of empowerment, red is mentioned. The supreme Dharma of the vajra space is Amoghasiddhi. "Desire" refers to the supplication wishing to bring all beings under one's power. "By the Buddhas" refers to the Amoghasiddhis.

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྔར་བརྗོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་ཏེ་ཁ་དོག་དམར་པོའི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆགས་པས་ཡང་དག་པར་ཞེན་པའི་ཐུགས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རང་ཉིད་དེ་དང་འདྲ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་པས་བསྒོམས་ཏེ་སྔར་བཞིན་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མའི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བར་བལྟ་སྟེ། སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྒོ་ལས་འཐོན་པའི་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཡང་དག་པར་ཞེན་པའི་ཐུགས་ཀྱི་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་བར་བྱས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་བུམ་པ་དམར་པོའི་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མེས་བསྐུལ་ནས་འོད་ཟེར་ལྔ་འབར་བ་ཁ་དོག་དམར་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་ཏེ་ཞུ་བར་གྱུར་པའི་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མའི་ཚོགས་ཞུགས་པས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ལས་འཐོན་པ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་ཞེས་པ་ནི་དབང་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་བརྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བསྒྲུབ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་སུ་བྱོན་པའོ། ། འཇམ་པ་ནི་མཉེན་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གྱོང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ། དཔལ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་དེ་དང་འདྲ་བའི་ལུས་སོ། །

"By the bodhisattvas" refers to the forms of the Noble Tārā. The meaning is as follows: abiding in the previously described maṇḍala, one should meditate on oneself as Amoghasiddhi, red in color, whose mind is perfectly attached through great compassion for all sentient beings, and who is the embodiment of insight and method. One should visualize oneself surrounded by the maṇḍala deities similar to oneself, encircled by the garland mantra of the Noble Tārā as before. From the portals of the light rays emerging from the mantra, a host of Noble Tārās—red in color and perfectly attached in mind—fills the expanse of space. Having gathered them back, they confer empowerment upon him with red-pot nectar. Stirred by the fire of the mind of passion, they are empowered by streams of red-colored bodhicitta blazing with five-colored light rays. As the host of Noble Tārās who have melted enters him, the empowerment is conferred. Likewise, there is also the empowerment conferred by the host of Amoghasiddhis emerging from the pores of one's own body. "That" refers to the one seeking empowerment. "Immediately thereafter" means that as soon as the yogi of stable mind has accomplished the practice, he enters the hearts of all the buddhas. "Gentle" means supple, because he is free from the rigidity of the afflictive and cognitive obscurations. "Glorious" refers to the excellence of the nature of the accumulations of merit and primordial wisdom; such is his body.

མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པར་དབང་བསྐུར་མ་ཐག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་གསུངས་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བྱེད། ། མཐོང་བ་ཙམ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད། ། ཅེས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་མངོན་སྤྱོད་ལ། ། ཞེས་མདོར་བསྟན་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྲོས་ཤིང་མི་སྡུག་པ་དང་གཏུམ་པ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་དང་། དྲག་པོ་ནི་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བཞིན་དུ་སྡང་བའི་དོན་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཅེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པ་ཤ་ཟ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱུགས་དང་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྃ་ལས་བྱུང་བ་འབར་ཞིང་གསལ་བའི་རྣམ་པའི་ཟུར་གསུམ་པོ་དེར་གནས་པའི་སྡང་བ་རྣམས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལས་ཉམས་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཆོ་ག་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སྤྱོད་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་ཁྲོ་བོ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ།

The meaning is that immediately upon receiving empowerment, one becomes capable of performing the activity of bringing all beings under one's control merely by being seen. As it is said: "It is taught that merely by being seen, all beings are brought under control." Regarding the detailed explanation of the brief statement, "For the wrathful vajra rites of sorcery," it says "the vajra of space" and so forth. This refers to wrathful deities such as Yamāntaka, who are fierce, ugly, and terrifying; and to the "fierce ones," who act with hostility as if devoid of compassion. It also refers to various carnivorous animals and birds, such as jackals. Within that triangular maṇḍala of fire arising from the syllable raṃ, which is blazing and radiant, those who are hostile—those who harm the Three Jewels and so forth, and who have engaged in the failure of the unsurpassed welfare of themselves and others—are to be identified as those who harm all the buddhas. Therefore, one should meditate on the application of the union of method and wisdom, the essence of which is the integration of insight and compassion. All these rituals should be understood as sorcery arising from meditative concentration. As it will be stated: having first performed the yoga of whichever wrathful deity is appropriate, abiding in the aforementioned maṇḍala of fire...

དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྡིག་པ་བསགས་པའི་ཁ་སྦྱར་ཕྱེ་ནས་འཇིགས་ཤིང་བརྒྱལ་བ་མདུན་གྱི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་སྒྲེན་མོ་སྐྲ་གྲོལ་བ་མར་ནག་གིས་བྱུགས་པའི་ལུས་སུ་དམིགས་ཏེ། རང་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྒྲོ་ལས་འཐོན་པའི་རྡོ་རྗེ་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་ནས་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐོགས་པའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མནན་ཞིང་དུམ་བུར་བྱས་ཤིང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་མ་དང་རྐང་ལ་སོགས་པ་ཕྱུང་ཞིང་ཟོས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། འདི་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ལ་གོམས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དང་སླར་གྱི་བཀའ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་དག་ལ་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞག་པར་འདོད་པས་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་འདི་ལེའུ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་ངེས་པར་བྱས་པས་སླར་ཡང་འདིར་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བར་བརྗོད་པས་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་བདག་པོའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་གྱི་ངེས་པ་གསུངས་པ། ཞལ་གསུམ་ནི་ཐུགས་དང་གསུང་དང་སྐུ་སྟེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ།

In the same way, one should visualize the victim of the rite, their joined hands opened, terrified and fainting, standing upon a fire maṇḍala in front of oneself, naked, with hair disheveled and their body smeared with black oil. From the pores of one’s own body, light rays emerge like feathers, from which issue forth Vajrarākṣasas and other wrathful deities. These fill the expanse of space and, brandishing various weapons, press down upon and tear the victim to pieces. One should meditate on the rākṣasas and others pulling out and devouring the victim’s intestines, feet, and so forth. Furthermore, this is for one who, having mastered compassion and insight, engages in the welfare of others. Having received the commands of the Tathāgatas and the subsequent instructions, and desiring to establish all sentient beings in the higher realms and liberation according to their respective capacities, one makes aspiration prayers. Because of being entirely without regard for one’s own interest, the Blessed One granted permission for this, as we have established through valid cognition and scripture in the fifth chapter and elsewhere; thus, I shall not elaborate on it further here. The term "Buddha" is used as a supreme expression to describe the greatness of this yoga. Now, the determination of the colors and hand-symbols of the presiding deities, such as Vairocana, in connection with the three samādhis is taught: the three faces are the mind, speech, and body; they are the dharmakāya, saṃbhogakāya, and nirmāṇakāya, and are the purity of the doors of liberation—emptiness, signlessness, and wishlessness.

སྟོན་ཀའི་འདམ་བུའི་མདོག་འདྲ་བ་ནི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཟླ་བའི་ཁ་དོག་སྟེ། དཀར་པོ་ནག་པོ་དམར་ཆེན་པོ། ། དབུས་དང་གཡས་དང་ཅིག་ཤོས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། ནག་པོ་དམར་པོ་དཀར་པོའི་ཞལ། ། རྩ་བ་གཡོན་པ་གཡས་པའི་ཞལ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་འདི་མཉམ་པ་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་རབ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁྲུག་པ་བཞིན་དུ་ཡང་ཡིན་ཏེ་སྙིང་རྗེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པས་འཁོར་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྱད་པར་འདི་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཅི་ལྟར་རིགས་པར་རྟགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་ཆགས་ཅན་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། དམར་པོ་ནག་པོ་དཀར་པོའི་ཞལ། ། རྩ་བ་གཡས་དང་ཅིག་ཤོས་ཞལ། ། རྩ་བའི་ཞལ་དང་འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་དུ་སྐུ་ཐམས་ཅད་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཐོར་ཚུགས་དབུ་རྒྱན་ལོངས་སྤྱོད་ཅན། ། བསྒོམས་ན་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་ཏོ། ། འཁོར་ལོ་རྡོ་རྗེ་པདྨ་ཆེ། ། གཡས་པའི་ཕྱག་ཏུ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི་རྩ་བའི་ཕྱག་མཚན་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕྱག་དྲུག་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་རྒྱུད་འདིར་རོ། ། མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པ་ནི། །

That which resembles the color of an autumn reed is the body entirely the color of the moon: white, black, and great red, in the center, the right, and the other [left]. The Vajra-holder is Akṣobhya. [He has] black, red, and white faces; the root, left, and right faces. In the world systems, this is equal, and because there are no phenomena apart from the dharmadhātu, it is the universal characteristic; therefore, by logic, it is everywhere the very nature of the dharmadhātu, because the mind is equal to insight. It is also like a disturbance, because through compassion it produces benefit in all world systems in order to turn back from saṃsāra. This distinction should also be viewed as being transformed according to the signs and so forth, as appropriate, in all previous and subsequent [sections], because all Tathāgatas are similar to this. The Lustful One is Amitābha. [He has] red, black, and white faces; the root, right, and the other faces. Just like the root face, all the bodies should be viewed in the same way. "With topknots, crowns, and enjoyments, if one meditates, one will certainly achieve accomplishment"—this applies to all. "The wheel, vajra, and great lotus, one should visualize in the right hands"—this is the sequence of the root hand-symbols. "One should meditate on the six-vajra [hands]"—this refers to all the Tathāgatas in this tantra. "Holding various weapons"—

ཞེས་པ་ནི་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་གའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རིགས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདིར་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། རིགས་ལྔའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གསུམ་པ་རུ་སྤྲོས་པ་རྣམས་སོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་བཞེད་དམ། ། ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་ཡང་རྟགས་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་དང་འབྲེལ་བར་བྱའོ། ། འདིས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་སྦྱོར་བས། ། ཐབས་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཞེས་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཉིད་གོམས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་དབང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་ཀྱང་གྲུབ་པོ། ། དཀར་པོ་ནག་པོ་དམར་ཆེན་པོ། ། ཞེས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་འདྲའོ། ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ལ་སྤྱན་ནི་གཙོ་མོ་སྟེ་དེའི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྟག་པར་ཞེས་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་སྟེ་ཐམས་ཅད་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ལངས་པ་དང་ནི་འདུག་པ་དང་། ། གཙང་བའམ་ཡང་ན་མི་གཙང་བར། ། རྟག་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡང་། ། དངོས་གྲུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། གནག་དང་དམར་དང་དཀར་བའི་ཚུལ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ། ། གསུང་རྡོ་རྗེའི་སྤྱན་ནི་གོས་དཀར་མོ་སྟེ་དམར་དང་དཀར་དང་གནག་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཅན་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཨུཏྤ་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་སེར་པོ་དེ་འཛིན་པ་སྟེ།

This explains in detail the presentation of the three families, which follows the ritual of the Samantabhadra maṇḍala according to the pith instructions. The presentation of the five families is elaborated upon in the third [chapter]. The phrase "desiring the welfare of all sentient beings" should be connected with the preceding and following sections regarding the transformation of signs and so forth. By this, the glorious Guhyasamāja, which perfectly subsumes the three vehicles and is the ultimate teaching of all Buddhas, is described as the primary [system] subsumed by great compassion and the perfection of insight. As it says in the Śrīsarvabuddhasamāyoga: "Through the application of the perfection of insight, it is the essence of method and compassion." For that very reason, it is established by scripture that those who cultivate insight and compassion alone are authorized in this teaching of the Buddha. The terms "white, black, and great red" are similar to the [previous] permanent [deities]. "Space-vajra" is Akṣobhya, and "Eyes" is the principal consort, because she belongs to that family. "Permanent" refers to the four modes of conduct, all of which should be observed. "Whether standing or sitting, whether pure or impure, one who always meditates in this way will realize the siddhis." The manner of black, red, and white is like that of the Vajra-holder. "Speech-vajra Eyes" is Pāṇḍaravāsinī; red, white, and black are like those of the passionate one. The "vajra utpala" is yellow, the nature of the five primordial wisdoms, and is that which holds [it].

སེར་པོ་ནག་པོ་དཀར་པོའི་ཚུལ། ། རྩ་བ་གཡས་དང་གཡོན་གྱི་ཞལ། ། བསྒོམས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ནི་ཞལ་གསུམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ། ། གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཞལ་གསུམ་པ་སྟེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བཞིན་ནོ། ། དྲག་པོའི་འོད་འཇིགས་པ་ཡང་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དང་དྲག་ཏུ་བཞད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་མི་སྡུག་པའི་ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟའོ། ། རབ་ཏུ་འཕྲོ་བ་ཞེས་པ་ནི་རྟགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། ། རྟ་མགྲིན་ནི་པདྨ་མཐར་བྱེད་དེ་ཞལ་གསུམ་ནི་འདོད་ཆགས་ཅན་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་མི་འཆི་བ་ནི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་སྟེ་ཞལ་གསུམ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ། ། རྒྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ། ། དངོས་པོ་གསུམ་མམ་སྐུ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་འཇིགས་པ་སྟེར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་གོ། ། ཕྱག་བཞི་ནི་རིག་མ་ལ་འཁྱུད་པའི་རྩ་བའི་ཕྱག་གཉིས་བོར་བའོ། ། སྟོབས་པོ་ཆེ་ནི་ཞལ་གསུམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མུན་སེལ་བ་ནི་སྔར་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་མུན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །

"In the manner of yellow, black, and white" refers to the central, right, and left faces. The connection is that by meditating [on this], one will attain the wisdom for which the suchness of all phenomena is the object. Yamāntaka has three faces, just like Vajrin. Aparājita has three faces, just like Vairocana. The fierce light that terrifies even those who are terrifying and the intense laughter and so forth—these are to be seen in all the unattractive wrathful deities. "Radiating intensely" is a qualification of all [deities] due to the complete transformation of the gender and other attributes. Hayagrīva is Padmāntaka; his three faces are like those of the Lustful One (Rāgarāja). Vajrāmṛta is Amṛtakuṇḍalī; his three faces are like those of Vajrin. "Complete with all ornaments" is a further qualification that will be explained later. It is both "desire" and "wisdom" because everything is non-dual, being the nature of self-reflexive awareness. His three faces are like those of Vajrin. Because he bestows fear upon the three entities or the three [bodies] and so forth, he is the supreme terrifier. The four arms exclude the two primary arms that embrace the consort. Mahābala has three faces, just like Vajrin. "The Great Vajra that dispels the darkness of the three worlds" applies to all as before. It is a distinction because it is the nature of the five wisdoms and because it has abandoned the darkness of the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies.

དབྱིག་པ་སྔོན་པོ་ནི་དབྱིག་པ་རྩ་བའི་ཕྱག་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་སྔར་བཞིན་དུའོ། ། མི་གཡོ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རལ་གྲི་འཛིན་པ་ནི་རྩ་བའི་ཕྱག་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞགས་པ་འཛིན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་ཉིད་དོ། ། ཞི་བ་ནི་རོལ་པའི་ཁྲོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་གནོད་མཛེས་ཡེ་ཤེས་འཛིན་པ་ལ་ཐུག་པའོ། ། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཞི་བ་ཡིན་པ་ནི་མན་ངག་ལས་སོ། ། ཞལ་གསུམ་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་ནི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་སོ། ། ཡི་གེ་གཅིག་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་པའི་སྔགས་སོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་བཞིན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་ཅན་ནི་དེ་རྩ་བའི་ཕྱག་མཚན་ནོ། ། གནོད་མཛེས་ཀྱང་འདི་ཡིན་ལ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། འདི་འཇིགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཡང་ཡིན་ཏེ་འོད་མཚུངས་པ་ཡང་སྔར་བཞིན་ནོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ། ། བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་ཡང་འབྲེལ་ཏོ། ། འདི་རྣམས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས་གསུངས་པ། གཟི་བརྗིད་ཕུང་པོ་གཙུག་ཏོར་རྒྱལ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།

The blue staff is the primary hand symbol because it is the fundamental attribute. The three faces are like those of the Vajra-holder. "Arising from the three vajras" is because they are the nature of the Body Vajra and so forth. "Vajra" refers to this [deity] as before. He is also "Immovable" because his essence is the dharmadhātu. "Holding a sword" is because it is the primary hand symbol. "Holding a noose" is specifically for the time of the collection of activities. "Peaceful" is because he is a wrathful deity in a playful manifestation. "Under his influence" refers to [the cycle] ending with Sumbharāja, the Holder of Wisdom. That Rāgarāja is also peaceful is according to the pith instructions. The three faces are like those of the Vajra-holder. "Vow" is because he possesses the application of the vidyā-vow and so forth. "Single syllable" refers to the single-syllable mantra. The three faces are like those of the Noble Tārā. "The one with the wheel" is because the wheel is his primary hand symbol. Sumbharāja is also this [deity], and he is the holder of the mirror-like wisdom and so forth. He is both "Terrifying" and "Ocean," and the "similar light" is as before. The three faces are like those of the Vajra-holder. Whatever arises from the nature of the three meditative concentrations is what should be meditated upon; this also connects with the previous [text]. The Teacher spoke to show that these are taught by the Lord of the Maṇḍala himself, and not by the deities of the maṇḍala: "The Lord of the Uṣṇīṣa, the Mass of Splendor," and so forth.

གང་གཞན་སྔགས་ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཅན་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས་བརྗོད་པ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡིན་ལ་རང་གི་མཚན་མ་རྩ་བའི་ཕྱག་ན་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མའི་ཕྱག་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་དང་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། སོ་སོ་སོ་སོར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པས་ཏེ་གསལ་པོར་གསུངས་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ངེས་པ་ཡིན་ལ་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་སུ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་བདག་པོ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་གྲངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་སྟེང་དུ་ཤིན་ཏུ་མང་། ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དོན་གཞན་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། ། དོན་དེ་ཉིད་ནི་བཟླས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའི་དོན་ཡང་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་མན་ངག་ལས་ཡིན་ནོ། ། གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། གསལ་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཟླ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པར་ངེས་པར་བྱས་སོ། །

Some maintain that because the mantra is described in the Explanatory Tantra as being the nature of insight and compassion, the Wheel-Bearer is also the Maṇḍala-Bearer. Others, citing the Śrī-Vajra-hṛdayālaṃkāra, state that the eight Universal Monarchs possess colors and so forth, and that their primary hand holds their own respective insignia, while the remaining hands hold the insignia of their own family, and they have three faces and six arms. Still others hold that each is the lord of their own individual maṇḍala and is not a member of the maṇḍala itself; these are infinite, as they are explained extensively and clearly stated to be infinite. In this tantra, the maṇḍala deities are fixed, whereas in other tantras, the lords of the maṇḍalas are fixed because they are limited in number. Thus, by the distinction "extremely many above the expanse of space," they become exceptionally sublime. Regarding the teaching that "by relying on another meaning, that very meaning is repeated," it is taught that the expanse of space is the expanse of reality (dharmadhātu) according to all the pith instructions. The "clear maṇḍala" has already been explained in the third [chapter]. The "Buddha" is the Vajra-Holder, and because he is the entity into which all things are transformed, he is the [source] of all meditative absorptions (samādhi). He is "clear" because everything is the essence of self-awareness. The phrase "like the moon" has been definitively established in the third [chapter].

ཞི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་བསླད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མེ་ལོང་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཅི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་འདིར་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། འདི་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱང་ཡིན་ལ་འདྲ་བར་བྱེད་པས་ན་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ཞིང་ཁྲོ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཁྲོ་བས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་ཐུག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ནི་ནམ་མཁའ་སྒྱུ་མའི་མཆོག་སྟེ་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། ཨུཏྤ་ལ་སྔོ་དམར་ཞེས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ནི་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ་དམར་པོ་ནི་ཁ་དོག་གོ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ནི་གོས་དཀར་མོའོ། ། པདྨ་རཱ་ག་ཟླ་འདྲ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་མཛེས་པས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ། ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཆགས་པའི་ཐུགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་འཛིན་པ་སྟེ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །

"Pacification" is so called because the Blessed One has abandoned all afflictive and cognitive obscurations, along with their habitual tendencies. Because it is the basis for the arising of the reflections of all phenomena, like a mirror, it is the mirror-like wisdom, the nature of omniscient wisdom. For that very reason, it is the maṇḍala of the three realms. All of this is governed by what is appropriate. Here, Vajrasattva is Akṣobhya. Because he is a luminous body and because he acts as a counterpart, he is the "counterpart" (pratibimba) and is also wrathful, being the complete purity of hatred through the wrath of great compassion toward the afflictions of all sentient beings. He is the great majesty of the Vajra-Akṣobhya. The Dharma-Sattva is Amitābha. The reference to the "moon maṇḍala" pertains to the Noble Tārā. The Vajra-maṇḍala is the maṇḍala of Akṣobhya. The supreme Vajra of Space is the supreme illusory space, which is Māmakī. Regarding the "blue-red utpala," blue is the complete purity of hatred and red is the color. The Dharma-wheel is the maṇḍala of Amitābha. Vajradharma is Pāṇḍaravāsinī. "Like a ruby and the moon" refers to both color and beauty, in that respective order. Because he holds a mind attached through the passion of great compassion, he is the "holder of passion," which is Amitābha.

དེའི་སྡུག་པ་ནི་དེའི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཨུཏྤ་ལ་དམར་པོ་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་དམར་པོ་སྟེ་པདྨའོ། ། ཐམས་ཅད་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ན་ནི་རལ་གྲི་དང་གཏུན་ཤིང་དང་དགྲ་སྟྭ་དང་ཞགས་པའི་ཕྱག་དང་ཞལ་བཞི་པ་དང་ཕྱག་བཞི་པ་དང་ཞབས་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་ཡང་ལུགས་ལ་མི་འཚམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་འགྱུར་རོ། ། སྒྲ་ནི་ཇི་བཞིན་དཔྱོད་པ་ན། ། སྒྲིབ་པ་ཞེས་རྒྱལ་བ་བྱམས་པས་བརྗོད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང་གནོད་པ་མེད་པའི་གཞུང་ཉིད་སྒྲའི་དོན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ནི་སྒྲ་ཙམ་ལས་མི་ལྡོག་གོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཞན་དུ་མི་སྲིད་མེད་པའི་ཕྱིར། ། ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གི་སྒྲ། ། ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ལ། ། ཐེ་ཚོམ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། འདིས་ནི་འདམ་ལས་སྐྱེས་པས་འདམ་སྐྱེས་ཏེ། ། ཨུཏྤ་ལ་ཡིན་ཞེས་གསལ་ལོ། ། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ཡོད་པས་དོན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ལ་འོན་ཀྱང་གྲགས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བས་ན་བ་ལང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་བ་ལང་གི་སྒྲ་འཇུག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གྲུབ་པ་ནི་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཁ་དོག་སེར་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་མདངས་ཀྱང་ཡིན་པས་མདངས་སོ། ། སེར་པོ་ཡང་ཁ་དོག་གིས་ཡིན་ལ་མདངས་ཀྱང་ཡིན་པས་མདངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ།

Its "beautiful" [quality] is because it is of that same class. The red utpala is red because it shares the quality of redness; it is the lotus. If one were to take all [terms] literally, then since [the deities] such as Yamāntaka would have hands holding a sword, a pestle, a battle-axe, and a noose, as well as four faces, four hands, and six legs and so forth, there would be a great many inconsistencies even with the system of Jñānapāda in the Śrī Guhyasamāja. If one analyzes the literal meaning of the words, it would contradict the statement by the Victorious Maitreya: "Obscurations are so called..." The meaning of a word is determined to be the text itself that is continuous and unimpaired; otherwise, because [other meanings] are possible, doubt would never cease based on the word alone. As stated in the Pramāṇavārttika: "Because there is no impossibility of [the word] applying to something else, and because the various capacities of a word's own [meaning] are not seen to be restricted, doubt arises." By this, it is clear that what is born from mud is the "mud-born," which is the utpala. It is not that the word applies to the object merely because the reason for its application exists; rather, it is by the power of convention. For if it were otherwise, since the reason for applying the word "ox" exists in the act of walking and so forth, it would follow that the word "ox" would be applied to Brahmins and others as well, without being a mere designation. "Accomplished" (siddha) refers to the maṇḍala of that which is established as having an existent object. It is "radiance" (prabhā) because it is both yellow in color and a luster. It is "radiance" because it is both yellow by color and a luster. Thus it is said:

ལྷ་མོ་འདི་རྣམས་ངེས་པའི་ཕྱག་མཚན་ནི། ། འཁོར་ལོ་བཟང་དང་ཨུཏྤལ་དམར་པོ་དང་། ། པདྨ་ཨུཏྤལ་གསེར་མདོག་རིམ་བཞིན་བསམ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཇི་བཞིན་འདོད་པར་འདོད། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་བསྒོམ་བྱས་ནས། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ས་བོན་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་ཏོ། ། ཕྱག་ན་རལ་གྲི་ནི་གང་གི་གསུམ་པ་ན་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། ། དམ་ཚིག་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ལྟར་སྲིད་པར་རོ། ། གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སོ། ། སྦྲུལ་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སྐེ་རགས་ཅན། ། ཞེས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ་ཁྲོ་བོ་མི་སྡུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། གྱེས་པ་ནི་གདངས་པའི་ཞལ་ཏེ་གདོང་མི་སྡུག་པ་དང་མཆེ་བ་འཁྱོག་པ་དང་ཞལ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་དག་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིའོ། ། རྟ་མགྲིན་ཞེས་པ་ནི་པདྨ་མཐར་བྱེད་ཀྱི་མིང་གཞན་ནོ། ། རྒྱུད་འདིར་ནི་ཐམས་ཅད་ཞལ་གསུམ་པའོ། ། གདུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ནི་འདུག་ས་སྟེ། དེ་མནན་པ་དེ་དང་དེ་གང་གིས་བསལ་བ་དེའོ། ། སྐུ་དམར་པོ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་རྩ་བའི་ཞལ་ལོ། ། དཔག་མེད་ནི་སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་མི་འཆི་བ་ནི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ཀུན་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་ཁྲོས་ཞེས་པ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྲོས་ཤིང་མཆེ་བ་རྣོན་པོ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། འདོད་པ་སེམས་པ་ཁྲོས་པ་ནི། །

The definitive hand-symbols of these goddesses are to be visualized in sequence as an excellent wheel, a red utpala, and a golden utpala. The remaining [symbols] are to be understood according to their respective desires. Regarding the phrase "having meditated on the form of the Buddha," this refers to how one should visualize [the deities] upon the sun maṇḍala and so forth at the time of the complete transformation of one's own seed-syllable; this applies to all cases. The one who holds a sword in the third hand is [the deity] so described. "Samaya" (commitment) is used because it is not to be transgressed. Likewise, in all instances, it is as far as possible. "Invincible" means by way of opposing factors. "Adorned with snakes and wearing a belt" is an illustration of the specific characteristics of all the unattractive wrathful deities. "Opened" refers to the gaping mouth, because the face is unattractive, the fangs are curved, and the countenance is terrifying. These [attributes] also belong to those very [deities]. "Hayagrīva" is another name for Padmāntaka. In this tantra, all [deities] have three faces. The "abode of all the wicked" is their dwelling place; it is that which suppresses and eliminates each of those [obstacles]. "Red body" refers to the entire body and the root face. "Immeasurable" refers to the Buddha Amitābha. It has already been explained that "Vajrāmṛta" is Amṛtakuṇḍalī. "Utterly agitated and wrathful" is also [an attribute]. For that very reason, being wrathful and having sharp fangs is the specific characteristic of all terrifying wrathful deities. "The wrathful one who contemplates desire..."

འཇིགས་སུ་རུང་བའི་སྐུ་མཆོག་སྟེ། ། རྒྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས། ། ཞེས་པ་ནི་རོལ་པའི་ཁྲོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྟོབས་པོ་ཆེ་ཞགས་པ་འཛིན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་ལའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྔོན་པོ་ནི་དབྱིག་པ་སྔོན་པོའོ། ། འདི་གནག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྐུ་ཐམས་ཅད་དང་རྩ་བའི་ཞལ་གྱིས་སོ། ། རྒྱ་མཚོ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། ། འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་སོ། ། གཟུགས་ནག་པོ་འཛིན་པ་ནི་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གནག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མི་གཡོ་བའི་མཆོག་ཁྲོས་ཤིང་འཇིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་འཐོན་པའི་ཅུང་ཟད་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ཡང་རོལ་པའི་ཁྲོ་བོ་ཡིན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་མི་གཡོ་བ་བཞི་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞགས་པ་འཛིན་ཅིང་འཁྲུགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། རིག་པའི་འཁོར་ལོ་ནི་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། མཚན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་རོལ་པའི་ཁྲོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་ལོ་འབར་བས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་གནོད་མཛེས་ཀྱི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ནི་དེ་རྩ་བའི་ཕྱག་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

"His supreme body is terrifying, completely adorned with all ornaments," because he is a wrathful deity in a display of play. "The Great Powerful One holding a noose" refers specifically to the collection of activities. "The blue vajra" is a blue staff. He is black, both in his entire body and in his primary face. He is also an "ocean" because he is difficult to realize for those who are not omniscient, and because he is the support for all qualities without exception. "Causing to increase" refers to the roots of virtue within the mental continuums of all sentient beings without exception. "Holding a black form" is for the sake of caring for those to be tamed by that form; it is not that he is black by nature, for the Blessed One is by nature the dharmadhātu, the essence of all white dharmas. "The supreme Acala, wrathful and terrifying" is because he possesses a slightly bared fang that is fearsome. He is also a wrathful deity in a display of play, as he is called the "fourth Vajra Acala." "Holding a noose and agitated" has already been explained. "The wheel of knowledge" is Uṣṇīṣacakravartin. "Completely perfected with all the marks" is because he is a wrathful deity in a display of play. "Completely surrounded by a blazing wheel" is the external maṇḍala of the sun's light. That Vajrakumāra holds a vajra is because that is his primary hand symbol.

བསྒོམས་ན་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡང་མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཅི་ལྟར་མངོན་སྦྱོར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་བའོ། ། འགོག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱའོ། ། ཅི་བྱས་པས་ཤེ་ན། ཁྲོ་བོའི་འཁོར་ལོ་སྟེ་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོས་སོ། ། བྱེད་པ་པོ་གང་གང་གིས་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་བསྟེན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སོ། ། འདིས་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཅན་འགྲུབ་ཅེས་སོ། ། ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། ཅིས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ལེའུའོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། དེ་ལ་བྱ་བ་གཞན་ཅི་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དྲག་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་རྣམས་སྔར་བརྗོད་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དྲག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་དམ་ཚིག་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྤྱན་ནོ། ། དེ་ཉིད་མཆོག་གང་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །

If one meditates, how will the supreme siddhi—the nature of a buddha—and the common [siddhis], such as invisibility and so forth, be attained through direct application? This relates to all [the preceding]. "Cessation" refers to all discordant factors. If one asks, "By doing what?" it is by means of the wheel of wrathful deities, which is the nature of the protection wheel. Who is the agent? It is the yogi endowed with the three samādhis who relies upon the Buddha Vajra. If one asks, "What will happen through this?" it is said: "The vajra-wisdom samādhi is accomplished." If one asks, "Of what kind?" it is said: "The vajra maṇḍalas," according to some. If one asks, "By what means?" it is said: "From the vajra maṇḍala," according to others. This is the chapter that definitively establishes the text which demonstrates the manifest enlightenment through meditating on the suchness of the vajra samaya. This is the thirteenth chapter from the Glorious Guhyasamāja Ornament. Then, regarding the statement "Then," the rituals for pacifying and so forth are taught. Regarding the question, "What other activity should be performed there?" and so forth, this follows the thorough understanding of the conceptualizations of those to be trained. In order to eliminate obstacles to the siddhis of wrathful activities and so forth, the mantras for pacifying and so forth were spoken by the previously mentioned deities and others. Because the samaya of pacifying wrathful activities and so forth is not to be transgressed, it is the Blessed Lady Locanā. That which is the supreme object of focus is "just so" (tathā).

འབྱོར་པ་ཀུན་ལ་དགྱེས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བཞེད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་གསལ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བདེ་བར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་གཟིགས་ཏེ་དགྱེས་ལ་དབང་དུ་ཡང་བྱས་ཏེ་མཉེས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་བར་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། དྲག་པོ་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གང་ཞི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྣོད་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དངོས་སུའོ། ། ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་སྒྲུབ་པ་ནི་ཁ་དོག་དང་ཉམས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། ། འཆི་བ་སོས་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྤྱན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་གྱི་ལྕགས་ཀྱུས་བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་བདག་ཉིད་དམ་མངལ་དུ་ཆུད་པ་དྲི་མ་མེད་པ་བསྐྱོད་པ་མེད་པ་མི་གཡོ་བ་གཉུག་མའི་མར་མེའི་རྩེ་མོའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཀུག་སྟེ། ཤི་བ་དེའི་སྙིང་གར་བཅུག་ལ་དེ་ལ་ལམ་གྱི་ས་བོན་བསྒོམས་ནས་དེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལུས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་བྱ་སྟེ། གྲུབ་པའི་དངུལ་ཆུས་ཟངས་གསེར་དུ་བྱས་པ་བཞིན་དུ། སྤྱན་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་བལྟས་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱས་ཏེ།

Those who delight in all forms of prosperity are the Buddhas, the Blessed Ones, who desire the excellence of all sentient beings. "Buddha-Vajra" refers to the clear recollection of the essence of Vairocana-Vajrin; when he perceives that the realm of sentient beings has been made blissful, he is delighted and brings them under his power, thereby pleasing them. Regarding the phrase "the Buddhas also," some say it refers to the "utterly sublime" [state], while others say it refers to the time of performing wrathful rites. The "peace" of the Buddhas is characterized by the abandonment of the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies; that which generates this is directly within the mental continuums of all sentient beings, according to their respective capacities. The accomplishment of all activities is preeminent through the distinctions of color, expression, and so forth. The meaning of "restoring the dead" is as follows: the practitioner of Locanā, using the hook of the seed syllable at the heart of the wisdom-being (jñānasattva), summons the consciousness—which is stainless, unmoving, and unwavering, like the continuous flame of a primordial lamp—whether it exists in the intermediate state or has entered the womb. Having placed it in the heart of the deceased and meditated on the seed syllable of the path, one causes their body to become naturally luminous through its rays of light. Just as mercury transforms copper into gold, one should visualize it as being completely transformed into the form of Locanā and then perform the blessing of the eyes and other sense faculties.

རང་གི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་གྱི་འོད་ཟེར་ལས་བྱུང་བ་སྤྱན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བུམ་པའི་བདུད་རྩི་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བདག་ཉིད་ཞུགས་པས་དབང་བསྐུར་བས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཤི་བ་དེ་སོས་ཤིང་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་བསྐུལ་མཛད་མ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་གླུས་ཏེ། དབང་དུ་བྱས་པ་ཡང་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་ཐུག་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་མཱ་མ་ཀཱིའི་སྔགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེའི་སྔགས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་ལ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ནས་ཀྱི་སྒྲ་དཔྱད་པར་བྱའོ། ། སྐུ་གསུམ་གྱི་དམ་ཚིག་ཁྲོ་བོ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། དངོས་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་སོ། ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་བརྟགས་པ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། ། གང་ཞིག་དངོས་མེད་ཤེས་རབ་སྟེ། ། ཐབས་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། དེ་དག་གི་དམ་ཚིག་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ནི་འདིར་མི་བསྐྱོད་པའོ། །

From the light rays of the seed syllable at the heart of one’s own wisdom-being (jñānasattva), a multitude of eyes emerges. Through the entry of the nectar of the vase, the bodhicitta, and oneself, one should be consecrated by the conferral of empowerment. In that way, the deceased is revived and the vajra body is attained; because it is inconceivable to those who are not omniscient, this is the blessing of the accomplished yogi. The "Vajra Samaya-Exhorter" is the song that exhorts suchness, and the subjugation also culminates in the Noble Tārā. The word "then" (tatas) refers to the period following the complete ripening of the disciples through the mantra of Māmakī. Likewise, the word "then" should be analyzed in all instances as referring to the period following the knowledge that the disciples have been completely ripened through the recitation of their respective mantras and so forth. The wrathful deity of the samaya of the three bodies is Akṣobhya. Some say that "entities" (bhāva) are the nature of the apprehended and so forth, while "non-entities" (abhāva) are the perfected nature of wisdom, free from the afflictions along with their latencies. Others say that "entity" is the method of great compassion, the intention to accomplish the welfare of sentient beings without exception, and "non-entity" is the insight that perceives without conceptualization. As it says in the Explanatory Tantra: "That which is non-entity is wisdom; the characteristic of entity is method." Their samaya is Māmakī, the essence of non-abiding nirvāṇa, the single taste of existence and peace. Here, the "Vajra Holder" is Akṣobhya.

སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རོ་ལངས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་དེའི་སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་རང་གི་མགོ་བོ་ལ་བསམས་ཏེ་མཱ་མ་ཀཱི་དེའི་ལྟེ་བའི་ནང་ན་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་ན་མ་ཉམས་པའི་བསྲུང་བར་འགྱུར་རོ། ། ལས་རྣམས་རྟག་ཏུ་རབ་སྒྲུབ་པ། ། ཞེས་པ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་སྤྱན་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇིགས་ཉེན་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་སེམས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་སོ། ། སྟོབས་བྱེད་པ་ནི་མཱ་མ་ཀཱིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་སྔགས་བཟླས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་བདག་ཉིད་དེའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ནི་འདིར་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ལ་གང་གི་དམ་ཚིག་ཏུ་བྱེད་པ་གོས་དཀར་མོར་གྲགས་པ་དེ་གཟིགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་མཆོག་འཛིན་པ་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་སོ། ། ཆོས་རྒྱས་སྟོབས་ཞེས་པ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྒྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ལ་སྟོབས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མ་ཉམས་པའི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་རྟག་ཏུ་ནི་རྒྱུན་རྟག་པས་སོ། །

"Vajra-holder, inseparable from the three bodies" refers to those of the hatred family. Regarding "the application of the Vajra Protection": in the accomplishment of the vetāla and so forth through the yoga of one's own deity, one should visualize a blazing vajra arising from that deity's mantra, resting upon a moon maṇḍala at one's own head, and imagine Māmakī residing within its center. In that way, protection will be unimpaired. Regarding "always thoroughly accomplishing activities": one will also thoroughly accomplish activities such as pacification and so forth, just like Locanā. Regarding "in the face of great vajra terrors": this refers to those whose minds are extremely agitated by the fear of the lower realms due to having committed the acts of immediate retribution and so forth. "Bestowing power" means that by means of the yoga of Māmakī, preceded by the recitation of one's own mantra, one realizes that all phenomena are emptiness and meditates on oneself in that form; thus, one dispels the affliction of the fear of the lower realms. "Great passion" here is Amitābha, and she who is known as Pāṇḍaravāsinī is his samaya; the samādhi that takes her as its object is what is so called. "Those who uphold the supreme Vajradharma" refers to those of the passion family. Regarding "the power of the expansion of dharma": this refers to the unmixed qualities and so forth appearing clearly in the continuum of the yogi through expansion, and "power" is the capacity that is not impaired by opposing factors; "always" means by way of a continuous stream.

གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེའི་བྱེད་དོ། ། བཟླས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་ཙམ་སྨོས་པས་ཕྱག་རྒྱ་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་གྱི་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོའི་ཕྱིར་རོ། ། རྟག་ཏུ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་མི་སླུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཉམས་སུ་བླངས་པའོ། ། ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་ཉིད་སྒྲོལ་མར་གྲགས་པ་རྡོ་རྗེ་གང་ལ་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ཆེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེའོ། ། ཐམས་ཅད་བྲན་བཞིན་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་རང་གིས་སྒྲོལ་མའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ཡང་ཁ་དོག་དམར་པོའི་ན་བཟའ་དང་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མདུན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྙིང་གར་པདྨ་དམར་པོའི་འདབ་མ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་དམར་པོའི་ཟེའུ་འབྲུ་རྣམས་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ་རང་གི་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མདའ་དམར་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཞིང་སྔགས་བརྗོད་དེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྣུན་ནས་བྲན་དུ་བྱའོ། ། དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྤྲིན་བཀོད་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་གང་གིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གང་ལ་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །

Because this Bhagavatī possesses the great treasury of the qualities of a buddha, she acts in that way. Regarding the phrase "by mere recitation," the use of the word "mere" is for the purpose of excluding the binding of mudrās and so forth, but it does not exclude meditative cultivation, for that is the primary means for attaining the result. "Constantly" means that she is of a nature that does not pass into nirvāṇa as long as saṃsāra endures. Just as the vajra words that have been spoken are non-deceptive, so too is this to be practiced. "Arising from all" refers to her acting for the benefit of all sentient beings without exception; she is Amoghasiddhi. She is the one renowned as Tārā, who possesses the vajra. "Born from the great self of all buddhas" refers to those belonging to the samaya family. "Vajra Body" refers to Amoghasiddhi. Regarding "making everyone like a servant": having personally actualized the yoga of Tārā, one visualizes the object of accomplishment in front of oneself, adorned with red garments and ornaments. Having first performed this, one visualizes red lotus petals at the heart for men, and likewise red lotus anthers for women. Then, by means of red arrows blessed with one's own mantra, one urges them and recites the mantra, striking them again and again to make them into servants. This is the nature of the Vajra of Yamāntaka, who is arrayed with clouds of stainless light rays.

འཇིགས་ཤིང་ཡིད་སྐྲག་པ་ཞེས་པ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྐྲག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་སྔགས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དུ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་སྐྲག་པ་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྲོ་བོའི་སྔགས་འབུམ་བཟླས་པ་བྱས་ཏེ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་ཐོད་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡང་དག་པར་བྲིས་ཏེ་རྐང་པ་གཡོན་པས་མནན་ཏེ་མིང་དང་སྤེལ་བའི་ཆོ་གས་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་འདུག་སྟེ་སྔགས་བཟླས་པར་བྱའོ། ། བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་རྡོ་རྗེ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཞོན་པ་ཞགས་པས་ཀྱང་བཀུག་པ་སྟེ་དགུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་ཉིད་འོད་ཟེར་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟུག་པོ་ནི་ཚོགས་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་གང་དུ་མཆོག་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། བདུད་རྩིའི་བདག་ཉིད་ཁྲོ་བོ་ནི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའོ། ། སྔགས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྦྱོར་རྣམས་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་བྱ་བ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཆོ་ག་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་རྔ་མོའི་རྒྱབ་ཏུ་ཞོན་པ་སྒྲེན་མོ་སྐྲ་གྲོལ་བ་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའི་རིགས་ཀྱིས་སྐྲག་པ་སྡང་བ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་བལྟའོ། །

"Terrifying and causing dread" refers to that which generates fear in ordinary, childish beings. "This" refers to that which is endowed with the correct teaching of one's own mantra. Regarding "will arise," it is based on the process of entering; the "yogin of the Tathāgata" is the Tathāgata himself, intended here as an ordinary being, because it is possible for them to be terrified. Having recited the wrathful mantra one hundred thousand times, one should write the name of the target together with the skull according to the ritual as described, and press it down with the left foot. Sitting in the center of one's own maṇḍala, one should recite the mantra according to the ritual of interlacing the name. One should also meditate on the visualization of the target mounted upon a vajra wind-maṇḍala and bound by a noose, as this is the application for all summoning rites. The "samayas" are the light rays, and their "dense mass" is the collection; that which is supreme therein is so described. The "wrathful deity whose nature is nectar" is Amṛtakuṇḍalī. Regarding the phrase "in the applications of all mantras," the Blessed One himself should be applied to the various characteristics of the ritual activities of all the deities, because he brings all activities to complete perfection. Specifically, this refers to the passage beginning with "the vajra," and so forth. Regarding "by the ritual," one should visualize [the target] naked with loose hair, mounted upon a vajra-camel on top of a wind-maṇḍala, terrified by the family of the vajra wrathful deities, and fleeing toward the south.

སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཞེས་ཏེ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཁྲོ་བོའི་རྣལ་འབྱོར་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ས་གཞི་དང་ར་བ་དང་གུར་དང་ཕྱོགས་དང་མཚམས་བཅིང་བར་བྱས་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་བསྲུང་བ་སྤེལ་བ་དང་བཅས་པར་སྔགས་བཟླས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ཐུགས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱའོ། ། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་འོད་དཔག་མེད་དེ་གང་ལས་བྱུང་བ་རྟ་མགྲིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཆེ་མཆོག་སྐྱེས། ། ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་སོ། ། ཧ་ལ་ཧ་ལའི་འོད་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོའོ། ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོས་བསྐུལ་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ལ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་རྟ་མགྲིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་སྙིང་གར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབར་བ་བསྐལ་པའི་མེ་དང་འདྲ་བ་དེའི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་བཀོད་དེ་དེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་དུག་བསྲེགས་ནས་ལག་པ་གཡས་པར་ཡི་གེ་(པི་,པཾ་)ལས་བྱུང་བའི་པདྨ་དཀར་པོ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་བསྒོམས་ཏེ་དེའི་ལྟེ་བར་ཡི་གེ་ཧཾ་ཁ་དོག་དཀར་པོའི་འོད་ཟེར་དཀར་པོར་གསལ་བ་བདུད་རྩི་འཛག་པ་རྣམ་པར་བསམ་ཞིང་ཕྲེང་བའི་སྔགས་བཟླས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་བྱབས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དུག་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་ལས་བྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཏོག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དེ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་རོ། ། བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དོ། །

The "Vajra of the Buddha’s Radiant Rays" refers to that which possesses such rays. "According to the ritual" means that one should perform the great accomplishment of the yoga of the Unconquerable Wrathful One (Aparājita) up to the point of the great accomplishment; having bound the ground, the fence, the canopy, and the cardinal and intermediate directions with the nature of the vajra, one should recite the mantra together with the protection and expansion for the object of accomplishment, and apply the vajra-mind. "Amitābha" is the Immeasurable Light; that which arises from him is Hayagrīva, and that which possesses him is likewise the Vajra. "Born from the Great Supreme Dharma-Vajra" refers to those belonging to the family of passion. "The light of Halāhala is extremely fierce." Regarding "urged by the King of Wrathful Ones," it means that by possessing the yoga of the noble Hayagrīva exactly as it is, one should place a blazing solar maṇḍala at the heart of the object of accomplishment, resembling the fire at the end of an eon, and upon it, arrange the syllable HŪṂ. With its rays, one should burn away the poison residing in the entire body. Then, meditating on a white eight-petaled lotus arising from the syllable (PI or PAṂ) in the right hand, one should visualize a white syllable HAṂ at its center, clear with white light rays and dripping nectar, and recite the garland mantra. The meaning is that by performing this cleansing, the object of accomplishment becomes free of poison. "From which it arises" refers to the welfare of all sentient beings without exception; that is the "Vajra Banner" (Vajraketu), and that which possesses it is so. "Eight hundred" means one hundred and eight.

ཆོ་ག་འཁོར་ལོའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་དབྱིག་པ་སྔོན་པོའི་སྦྱོར་བ་ཅི་ལྟ་བར་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པས་སྔགས་བརྗོད་ན་གདུག་པ་རྣམས་ནི་གསོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོ་གས་སོ། ། བཟླས་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་སོ། ། ཡང་ན་སྔགས་པས་ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། སྔགས་ནི་འབུམ་དུ་བཟླས་ནས་ནི། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་བཤད། ། ཅེས་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་མ་ཐོབ་པ་ཐན་པ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་དེའི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་ཏེ་སྔགས་བཟླས་པ་ན་ཆུའི་ཚོགས་དབབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཀུན་ནས་བགེགས་རྣམས་འཇོམས་པ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྦྱོར་བ་ཅི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ཏེ་དགུག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་འབར་བའི་ལྕགས་ཀྱུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྐང་པ་གཡས་པས་གཡོན་བརྐྱང་གིས་མནན་ཏེ་སྔགས་བཟླས་པས་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་དགུག་པར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྲེང་རྒྱུད་ཡོད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཆུ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་འཁྲུ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཁ་སྦྱར་ལུས་ཀྱིས་འགུགས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་མི་གཡོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མིའི་ཐོད་པ་སྲུབ་མེད་པ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བླངས་ཏེ།

"By the application of the wheel ritual" means that if one recites the mantra with pride, just like the application of the Blue Staff, the malevolent ones will be slain; this is by means of the ritual that is about to be explained. "By the application of mere recitation, all activities are accomplished." Alternatively: "The mantrin, having recited the mantra of all the wrathful deities one hundred thousand times, is said to perform all activities." This means that when a sign has been obtained through the method to be explained, and a drought has occurred, one should perform the yoga of that deity and recite the mantra to cause a mass of water to fall; such is the meaning. "That which completely destroys obstacles is the Vajra"—it is so because it possesses that. "By the application of Vajrasattva" means that, possessing the application of the noble Rāgarāja just as it is, one should fashion an image of the object to be accomplished. Having preceded this with summoning, one should press down with the right foot, blessed by a blazing hook and in the posture of the left leg extended, and by reciting the mantra, one should summon with the vajra-hook. "Wisdom" refers to the rosary that has as its object the suchness of all phenomena; that itself is "water" because it washes away the stains of attachment and so forth. "That which possesses the Buddha-Vajra is so." "One will summon by means of the joined body" means that, just as it is, the yogi of the noble Acala should take a flawless human skull possessing the required characteristics.

རྐང་པ་གཡས་པའི་མཛུབ་མོའི་ཁྲག་དང་ཚ་བའི་མར་ནག་དང་སྐེ་ཚེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རང་གི་ལྷ་མོ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་བྲིས་ཏེ་དགུག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་རྐང་པ་གཡས་པས་མནན་ནས་དེས་ལྕགས་ཀྱུས་དགུག་པར་བསམས་ཏེ། སྐུལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ངེས་པར་དགུག་པར་འགྱུར་རོ། ། དམ་ཚིག་ནི་རྒྱུ་སྟེ་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕལ་ཆེར་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བོ་ཞེ་སྡང་གནས་ལས་སྐྱེས། ། ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་དཔལ་གནོད་མཛེས་སུ་གྲགས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། བུ་མོ་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལྷའི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཚིམ་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྲ་བཤིག་གོས་དང་བྲལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཡང་ཡིན་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་དུའོ། ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་ལ་གནས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ལུས་པའི་གནས་ཡིན་ལ་དེས་མནན་པའོ། ། ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོད་པ་རྐང་པ་གཡོན་པས་མནན་ཏེ་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་ཕུག་སྟེ་མགྲིན་པ་ཞགས་པས་བཅིངས་ན་རྡོ་རྗེའི་བུ་མོར་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། །

One should correctly draw an image of Mahādeva and the others, together with their respective goddesses, using the blood from the big toe of the right foot, hot black oil, mustard seeds, and so forth. Having first performed the summoning, one should bless it with the vajra hook as before, then press down with the right foot while visualizing that it is being summoned by that hook. Through this exhortation, they will certainly be summoned. The samaya is the cause; for most wrathful deities, it is Akṣobhya, because it is said: "The wrathful arise from the locus of hatred." His emanation is known as Śrī Ucchuṣma, and that which possesses the vajra is likewise so. "All girls" refers to the daughters of the gods and so forth; because they are under the power of others, being satisfied by passion, they have disheveled hair and are naked. They are also all the Tathāgatas within the maṇḍala. Just as it is, the Blessed One, King Ucchuṣma, is himself Vajrasattva and the locus; he is the locus of all excellence without exception, and by him [the opponent] is pressed down. Just as it is, having pressed down on a woman’s skull with the left foot, pierced the heart with the vajra hook, and bound the throat with a noose, she will certainly become a vajra girl; this subjugation is to be performed as appropriate.

འཕགས་པ་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཅི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པས་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོད་པ་ལ་ལྷའི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་རྐང་པ་གཡོན་པའི་སྲིན་ལག་གི་ཁྲག་གིས་བྲིས་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྐང་པ་གཡོན་པས་མནན་ནས་ལག་པ་གཡས་པ་ན་གནས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་སྙིང་གར་ཕུག་སྟེ་ཞགས་པས་སྐེ་ནས་བཅིངས་ཏེ་བསྐུལ་ཚིག་དང་ལྡན་པས་སྔགས་བཟླས་པས་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་དེས་བསྐྱེད་པ་ནི་དགུག་པའི་ལས་གྲུབ་པའོ། ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པ་བརྟན་པར་བྱས་པས་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་པས་དགུག་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ་དེ་ལས་ཕྱུང་བ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་གསང་བའོ། ། ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུང་གི་དམ་ཚིག་ནི་སྔགས་ཡིན་ཏེ་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཉིད་གནས་ཏེ་དགུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་སྐུ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པ་ནི་གནོད་མཛེས་བསྒོམ་པ་སྟེ་དེ་དགུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གནོད་མཛེས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་ལྟར་ན་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འགུགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། ཞགས་པ་རྡོ་རྗེ་ཀྱོ་བ་འཛིན། །

The meaning is as follows: possessing the application of the noble Saṃhāra [Rāga], one should draw the likeness of any suitable celestial maiden or the like upon the skull of a woman possessing the required characteristics, using the blood from the ring finger of one's left foot. Having pressed down with the left foot—which is blessed by the vajra hook arising from that [skull]—one should pierce the heart with the hook held in the right hand, bind the neck with a lasso, and summon [the deity] by reciting the mantra together with the words of exhortation. The suchness of the great samaya is the bodhicitta; that which is generated by it is the accomplishment of the rite of summoning. This is because, by stabilizing the meditation on that bodhicitta and realizing that these three realms are mind-only, the summoning is accomplished. The "great samaya" has already been explained; that which is produced from it is the secret of the three vajras: the secrets of body, speech, and mind. If one asks what that is like: the samaya of speech is the mantra, and its suchness is the very state [of the deity] in the application of summoning. The vajras of body, speech, and mind are the vajras of the Buddha; they are the vajras of body, speech, and mind, and they are the three bodies. To meditate on Vajrasattva within them is to meditate on Saṃhāra; the meaning is that one should meditate on Saṃhāra for the purpose of summoning. If one asks how all the Buddhas are summoned by the application of Saṃhāra, it is said: "Holding the lasso and the vajra hook."

གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞགས་པ་དང་ལྕགས་ཀྱུས་གནོད་མཛེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དགུག་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དགུག་པ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སོ། ། འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་སོ། ། འཁོར་ལོ་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ལག་པར་འཁོར་ལོའི་ལྕགས་ཀྱུས་བསམས་ནས་དེ་དང་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་གནས་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་པདྨ་དང་རལ་གྲི་དང་ལྕགས་ཀྱུས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ལ་སོགས་པ་དགུག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཀྱོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། ། སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དགུག་པའི་མཆོག། ཅེས་སོ། ། རང་སྔགས་སྐྱེས་བུ་བསྒོམས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོར་རང་གི་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསམས་ནས་སོ། ། ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་དངོས་ཞི་བ། ། ཞེས་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་ཀྱོ་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་སྙིང་གའི་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་ཕུག་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཞོན་པ་རྣམས་སུ་བསམས་ནས་དགུག་པར་བྱའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཟུགས་ཆེན་པོ། །

The emanations of the King Sumbharāja should summon all the Buddhas with nooses and hooks by means of the yoga of Sumbharāja. Now, the summoning by means of the respective yogas of the Great Vajradhara and the others is taught: by the yoga of the Great Vajradhara, which is the union of the body, speech, and mind of the Buddhas; and by the union of the maṇḍala of the Great Vajradhara, the Great Wheel. Regarding the phrase "the great wheel, lotus, and vajra": the yogin of Vairocana should visualize a wheel-hook in his hand and, remaining in the center of that respective maṇḍala, summon Ratnasambhava and the others with a jewel, a lotus, a sword, and a hook. In the same way, the others should also be understood; therefore it is said: "By the distinction of the vajra hook, it is the supreme for summoning all mantras." Regarding the phrase "having meditated on the person of one's own mantra": having visualized the essence of one's own deity as the nature of one's own mantra. Regarding "all are the peaceful vajra reality": this is the nature of body, speech, and mind. Regarding "by the application of the vajra hook at the heart": having pierced the lotus at their hearts with a vajra hook and visualized them as mounted upon a vajra wind-maṇḍala, they should be summoned. "The great form of Vairocana..." [continues].

ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕགས་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་ཏེ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སུ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཤ་ཙི་སྟེང་དུ་གནས་པའི་གཟུགས་སུ་བསྒོམས་ནས་དགུག་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་མི་འཆི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ལན་གྲངས་ལྔ་བཅུར་བརྗོད་པ་ཡིས། ། ངེས་པར་རྟག་ཏུ་དགུག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཀྱོ་བ་གཟུགས་པོ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཀྱོ་བ་རྣོ་བའི་འབར་བའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནམ་མཁའ་ལ་བསམས་ཏེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་ནམ་མཁའི་བུ་མོ་བསམས་ལ་འཕགས་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་སྦྱོར་བས་དེ་ཉིད་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་ས་འོག་ན་གནས་པ་དེ་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོ་བསྒོམས་ནས་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པ་དག་གིས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བུ་མོ་དགུག་པའི་ལུགས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། བཙག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོག་པའི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པས་མཚན་མ་ཐོབ་པ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་གང་ཡང་རུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་ཕྱིའི་ལུས་སྤྱན་མ་དང་ལྡན་པས་རིག་མའི་པདྨ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཙག་གམ་རྡོ་རྒྱུས་གནས་པར་བྱ་སྟེ།

Regarding the phrase "and so forth," the yogi, having performed the yoga of the noble Amṛtakuṇḍalī and remaining in the center of his maṇḍala, should visualize the Blessed One Vairocana in the form of a moon maṇḍala. Then, having meditated on the form of Śacī situated above, she should be summoned. Therefore it is said: "By the application of the Vajra-Immortal, through reciting fifty times, she will certainly and perpetually be summoned." Regarding the phrase "the great-bodied Vajra Hook," and so forth: one should visualize a maṇḍala of sharp, blazing light in the form of a Vajra Hook in the sky, and contemplate that very thing as the form of a vajra maṇḍala. Above that, one should visualize the daughter of the gods and summon her through the yoga of the noble Amṛtakuṇḍalī; such is the view of some. Others hold that one should meditate on the King Sumbharāja dwelling beneath the earth, and then, as before, summon the daughters of the asuras with the vajra hook and noose. Regarding the phrase "vermilion," and so forth: having meditated on the Vajra of Cessation and attained the signs, one who possesses the yoga of any of the families, such as the Vajra family, and whose outer body is endowed with Locanā, should place vermilion or mineral pigment upon a moon seat of bodhicitta situated within the lotus of the consort.

དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ས་བོན་ལས་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་མཚན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་ཡོད་པའི་ལྷའི་གཟུགས་སུ་བསྐྱེད་ནས་ས་བོན་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལས་འཐོན་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུའི་ལྷ་སྤྲོས་ཏེ་ནམ་མཁའ་གང་བར་བྱས་ཏེ་བསྡུས་ནས་ཐིམ་ཞིང་བརྟན་པའི་དངོས་པོས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་ཇི་སྲིད་དུ་ཟླ་བ་མ་གྲོལ་བ་དེ་སྲིད་དུའོ། ། དེས་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་བྲིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་རྩ་བའི་ཕྱག་གཡས་པར་རང་གི་སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུར་བསྒོམས་ཏེ་དེ་ནས་དེའི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་རྩ་བའི་ཕྱག་གཡོན་པ་ན་གནས་པའི་ཞགས་པས་ཀྱང་རང་འདོད་པའི་གནོད་སྦྱིན་མོ་སྔགས་ཟློས་པས་དེ་བཞིན་དུ་བཀུག་སྟེ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བརྗོད་པའི་དོན་ཉིད་གསལ་པོར་གསུངས་པ་ཀུན་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་དང་དེའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིག་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་ཁྱད་པར་རམ་རང་གི་ཕྱག་མཚན་ལྕགས་ཀྱུའི་ཁྱད་པར་ངེས་སོ། ། དེ་རང་གི་བཟླས་པར་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་ངོ་། །

These [deities] should also be generated from any suitable seed-syllable, such as the syllable HŪṂ, in the form of a deity holding a hook marked with a vajra and so forth. They should then be consecrated with the three seed-syllables. From that, emanate the deities of the vajra-hook, filling the expanse of space, and then withdraw and dissolve them. While performing the offering of passion through the stable entity, one should meditate again and again for as long as the moon has not waned. This means that by merely writing down the names of those such as Brahmā and the others, they will certainly be summoned. Regarding the phrase "Endowed with the supreme of all aspects" and so forth: in one's own maṇḍala, possessing the application of Mañjuśrī as appropriate, the Noble Yamāntaka arises from one's own mantra in the right hand of the root [deity]. Meditate on him as a vajra-hook. Then, with that hook and the noose held in the root left hand, summon the yakṣiṇī of one's desire by reciting the mantra and enjoy her. This is the meaning. The meaning of what was stated is clearly expressed in the passage beginning with "The distinction of the mudrās of all," and so forth. The distinction of the great mudrā, which is the non-duality of each of those deities with their own consort, is the "distinction of the mudrās." Alternatively, it is determined by the distinction of one's own hand-symbol, the hook. This is also by means of the distinction of the mantra to be recited by oneself.

ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། གཞན་དུ་བྱས་ན་འཇིག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་ཏེ་སྦྱོར་བ་ཉམས་པ་དངོས་གྲུབ་ཉམས་པ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། ། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐུལ་བར་བྱེད། ། ཅེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་རང་གི་སྤྱི་བོར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དཔལ་བདེ་ཆེན་མགོན་པོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བའམ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་བར་དུ་བཟླས་པར་བྱ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔལ་མཆོག་དང་པོའི་སྙིང་པོ་གང་གི་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། མན་ངག་ལས་འདིའི་དོན་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དག་གོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་མཉམ་པའི་འཕགས་མ་རལ་གཅིག་མའི་ངོ་བོས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའོ། ། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཀུན་དུ་འཕྲུལ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དབྱེར་མེད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ནི་འཕགས་པ་བདུད་རྩིར་གྲགས་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེའི་མཆོག་རྡོ་རྗེ་རལ་གཅིག་མ་དེ་ཡིན་ནོ། ། བཀུག་ནས་ཡང་དག་ཉེ་བར་སྤྱད། །

"In all ways" means that one perfectly accomplishes all applications in every respect, just as they have been described. "Otherwise, it will be destroyed" means that if the application is impaired, the siddhi will be lost, and so will one's own self. "Again and again, one should exhort" means that because he is the lord of all the Tathāgatas, at the time of accomplishing all siddhis, one should repeatedly visualize the glorious Protector of Great Bliss, who has entered into meditative equipoise upon the crown of one's head, conferring empowerment through the streams of bodhicitta; or, one should recite the syllable HŪṂ in between. Some say this refers to the essence of the glorious Paramādya, because its nature is that of the Great Vajra Holder. Others say that the meaning of this should be understood from the pith instructions. "Pervading the expanse of space in the essence of the Noble Lady Ekajaṭī, equal in number to the atoms of all world systems, is the universal manifestation." The wisdom that accomplishes this is the "wisdom of universal manifestation." The meditative absorption (samādhi) that focuses upon that is so called because it is indivisible. "The great commitment (samaya)" refers to the noble one renowned as Amṛta; the supreme vajra of the great commitment in the form of that very deity is the Vajra Ekajaṭī. "Having summoned her, one should correctly enjoy her."

ཅེས་པ་ནི་ཅི་ལྟ་བའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་བདག་ཉིད་འཕགས་མ་རལ་གཅིག་མར་བསམས་ཏེ་སྨ་ར་སྤངས་པའི་ཕྱག་དང་ཞལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་བཞིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ནུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། རྐང་པ་གཡོན་པས་སྲིན་ལག་གི་ཁྲག་དང་ནཱ་ག་གེ་སར་ལྷན་ཅིག་པ་དེས་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོད་པ་ལ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ཀླུའི་བུ་མོའི་སྙིང་གར་སྔགས་དང་མིང་སྤེལ་བ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྲིས་ལ་བཀུག་སྟེ། རལ་གྲི་དང་ལྕགས་ཀྱུས་ལེགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རྐང་པ་གཡོན་པས་གཡས་བརྐྱང་གིས་མནན་ཏེ་བསྐུལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་སྔགས་བརྗོད་པ་ན་བཀུག་སྟེ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ནམ་མཁའ་དམ་ཚིག་ནི་དཔལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པའི་འཕགས་མ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། ཆོས་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་དཔལ་པདྨ་མཐར་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ་གང་གིས་འགུགས་པའི་དམ་ཚིག་ཅེས་སོ། ། བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་དཔལ་རྟ་མགྲིན་གྱི་རྣམ་པར་བསྒོམས་ཏེ་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་ག་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་བྲལ་བས་རིག་པ་འཛིན་པའི་བུ་མོ་བྲིས་ཏེ་བཀུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་སེམས་བརྟན་པས་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འགོག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལས་བྱུང་། །

This means that from the complete transformation of Vajrasattva as he truly is, one should visualize oneself as the Noble Lady Ekajaṭī. Her hair is shorn, and her hands, faces, and so forth are like those of the Noble Amṛtakuṇḍalī, yet she possesses breasts and the like. With the blood of one's own ring finger mixed with nāgakesara powder, one should write the mantra and the name [of the target] upon the heart of a nāga maiden residing on a wind mandala within a woman’s skull, according to the proper procedure. Having summoned her, one should press down with the left foot in the posture of the right leg extended, which has been thoroughly blessed with a sword and a hook. While reciting the mantra along with the invocation, she is summoned and then enjoyed. This is the meaning. The "samaya of space" is the glorious Mahāsukha; the samādhi that focuses on the Noble Bhṛkuṭī, who has arisen from that, is so called because they are indivisible. The "samaya of the great dharma" is the glorious Padmāntaka; because she is his very form, the Bhagavatī Bhṛkuṭī is so called, and this is the "samaya by which one summons." As just explained, one should meditate on oneself in the form of the glorious Hayagrīva and, following the ritual just described but without the nāgakesara, write and summon the daughter of a vidyādhara. This is the meaning. A yogi with a stable mind should accomplish the siddhi just described; therefore, it is said: "Cessation," and so forth, which has also already been explained. "Arisen from the three vajras of primordial wisdom."

ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། ། ཡང་ན་ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། སྔགས་པས་འབུམ་ནི་བཟླས་ནས་ནི། ། དབེན་པའི་གནས་ནི་ཆེན་པོ་རུ། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་བཤད། ། ཅེས་ཏེ་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་སུ་ཚད་མེད་པའི་བཟླས་པ་བྱ་སྟེ་ལྷའི་རྗེས་སུ་གནང་བས་བཟླས་པ་འབུམ་བྱས་ནས་དགུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གྲངས་ཀྱི་ངེས་པ་གསུངས་པ་ནི། ། སྡིག་པ་དང་བྲལ་ལུས་ཅན་ལ། ། བརྗོད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། རལ་པ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཀུན་དུ། ། ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ། རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་གང་གི་འདི་ཡིན་ཏེ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འདི་ལྟར་འདིར་བརྗོད་ཡིན། ། འདིར་ནི་རིམ་པ་ཞགས་བཅས་ཐོད་པ་ནི། ། གཡས་པའི་ལག་པ་གཅིག་གིས་གཟུང་བ་ཡིན། ། ལྕགས་ཀྱུ་ཡང་ནི་རྩེ་མོ་གསུམ་པ་ཡིས། མཚན་མ་གཞན་ནི་ལག་པ་གཡོན་པ་ཡིས། ། གཟུང་ཡིན་གླང་པོའི་པགས་པའི་གོས་འཛིན་པ། ། ཕྱག་གཞན་གཉིས་པོ་དག་གིས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་གནས་པའི་ཐབས་ལ་འཁྱུད་བྱེད་པའི། ། ཕྱག་གཉིས་པོ་ནི་རྣམ་པར་མཛེས་ཤིང་གསལ། ། རལ་གཅིག་མ་ཡི་བདག་ཉིད་རང་བསྒོམས་ཏེ། ། སྤྲིན་ནི་ནག་པོ་མཛེས་པའི་གཟུགས་བདག་ཡིན། ། རང་གི་སྔགས་ནི་བཟླས་པ་སྔོན་འགྲོ་བས། ། ལག་འགྲོའི་བུ་མོ་བཀུག་སྟེ་ཉེར་ལོངས་སྤྱོད། ། ཡང་ན་བུད་མེད་ཐོད་པ་ལ་ནི་སྦྲུལ། ། གསལ་བ་སྲིན་ལག་ཕུག་པ་ལ་སྐྱེས་པས། ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ཡང་དག་པར། ། དྲིས་ཏེ་གཡས་བརྐྱང་པ་ཡིས་རྐང་པ་ནི། །

This refers to sentient beings together with their consciousnesses who dwell within the three realms. Alternatively: "Once the mantrin has recited the mantra of all the wrathful deities one hundred thousand times, it is taught that all activities should be performed in a great, secluded place." The meaning is that one should perform immeasurable recitations in a place that is agreeable to the mind. Having performed one hundred thousand recitations through the deity's authorization, one will be able to perform all activities such as summoning and so forth. Regarding the certainty of the number: some say it is "spoken for the sake of embodied beings who are free from sin." "The essence of Ekajaṭī is the wisdom that manifests throughout all directions. That which is like a vajra is what is described here as the meditative absorption (samādhi). Here, the sequence is to hold the noose and the skull-cup with one right hand. With the left hand, one holds the other symbols: the three-pronged hook and the elephant-hide garment. The other two hands are also [so positioned]. Alternatively, the two hands that embrace the consort are beautifully clear. Having meditated on oneself as the nature of Ekajaṭī, who is the beautiful form of a dark cloud, and having preceded this with the recitation of one's own mantra, one summons the daughter of the serpent (nāgakanyā) and enjoys her. Alternatively, on a woman's skull, a snake is clearly placed upon the ring finger. Having pierced it, one stands upon a wind mandala with the right leg extended."

རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་ལེགས་པར་བྱིན་བརླབས་པའི། ། གཡོན་པས་མནན་ཏེ་ལྷག་མ་སྔར་བཞིན་ནོ། ། ཆོ་གས་སྦྱང་དེ་མ་ལུས་རྣལ་འབྱོར་པས། ། རྟག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། ། འདིར་ནི་ལུགས་ཀྱང་ཡོད་དེ་རྒྱལ་མཚན་ལ། ། ཡང་ན་འཕུར་བའི་རས་ཀྱིས་གོས་པ་ཡང་། ། སོལ་བ་དང་ནི་ལྡན་པའི་རྡོ་རྒྱུས་དང་། ། ལྡོང་རོས་དང་ནི་ནིམ་པའི་ཁུ་བ་དང་། ། རྐང་པ་གཡོན་པའི་སྲིན་ལག་ལས་བྱུང་བའི། ། ཁྲག་གིས་བྲིས་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དག། རལ་གྲིས་ཀུན་དུ་མཚན་པའི་དབུས་ན་ནི། ། སྔགས་ཀྱིས་སྤེལ་བར་གྱུར་པའི་མིང་ཡིན་ནོ། ། བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་བྲིས་ཏེ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི། ། ཐལ་བས་ཆུ་ཀླུང་འགྲམ་གཉིས་སྐྱེས་འཛིན་པས། ། གཟུགས་བརྙན་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དབུས་སུ། ། བཅུག་སྟེ་དགུག་པར་བྱས་པར་གྱུར་པ་ནི། ། གསལ་ཤིང་གིས་ཕུག་པ་ཡི་ཐོད་གཉིས་ཀྱི། ། དབུས་སུ་གནས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བཟླས། ། དགྲ་ཡི་སྒོ་རུ་རྐོ་བ་བྱས་ནས་ནི། ། གྲོང་ཁྱེར་སྐྲོད་པར་འགྱུར་བར་ངེས་པ་ཡིན། ། ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཐོབ་ཀུན་མཁྱེན་གྱི། ། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་གང་(ཞག་,ཞིག་)ནམ་མཁའ་ཡིན། ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་དུ་ངེས་པར་ནི། ། འབྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་གང་། ། ཏིང་འཛིན་དེ་ཡང་དེ་ལ་དམིགས་པ་ལ། ། དེ་ལྟར་བརྗོད་དེ་འདིར་ཡང་ཁྲོ་གཉེར་ཅན། ། རྣམ་པར་བསྒོམས་ཏེ་རི་བོང་ཅན་གསལ་བ། ། ཞལ་གསུམ་སྤྱན་གསུམ་པོ་ཡིས་རྣམ་མཛེས་པ། ། བདག་ཉིད་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པར། ། གཡས་པས་མདའ་དང་དབྱུག་པ་འཛིན་པ་དང་། །

Having pressed [the object] down with the left hand, which is well-consecrated by the vajra-hook, the remainder is as before. The yogin, having purified [the object] through the ritual, should remain constantly and perfectly in meditative equipoise. In this regard, there is also a tradition: on a banner, or else on a cloth that has been scorched, one should draw a wind maṇḍala using charcoal, mineral pigment, realgar, and the juice of neem, together with blood drawn from the ring finger of the left foot. In the center, marked all over with a sword, is the name [of the target] interspersed with the mantra. Having correctly drawn the target and made an image from the ashes of a charnel ground, using the mud from both banks of a river, one should place it in the center and perform the summoning. Residing between two skulls pierced by a stake, one should recite [the mantra] one hundred and eight times. By digging this into the gate of the enemy, it is certain that the city will be driven away. The Dharma is that which is attained through thorough investigation; the wisdom of the Omniscient One is itself space. Therefore, that which is definitively and universally the arising is the Vajra Bhṛkuṭī. That which is indivisible like a vajra, and the meditative absorption (samādhi) that focuses upon it, is thus described here as Bhṛkuṭī. Having meditated on her, clear as the moon, beautiful with three faces and three eyes, one should abide in one's own maṇḍala, holding a bow and a staff in the right hands.

གཡོན་པ་དག་ན་གཞུ་དང་སྤྱི་བླུགས་སོ། ། རང་གི་ཐབས་ལ་འཁྱུད་པ་ལྷུར་བྱེད་ཕྱག། མཐའ་ཡས་རིགས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམས་སྤྲོ་བྱེད་པ། ། འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་གསལ་བྱེད་པ། ། བུད་མེད་རང་བཞིན་བདེ་བ་དམ་པ་རྒྱས། ། བརྗོད་པའི་ཐོད་པ་ལ་ནི་རིག་པ་འཛིན། ། དེ་རྣམས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ། ། ཡང་དག་བྲིས་ཏེ་དགུག་བྱས་མྱུར་བ་རུ། ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཡང་ན་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ། ། སྔར་བརྗོད་པ་ཡིས་དེ་བཞིན་བུ་མོ་རྣམས། ། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ཡིས་ནི་མ་ལུས་པ། ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་ཤེས་པར་བྱ། ། ཕྱི་ཡི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྣ་ཚོགས་པ། ། འགག་པ་ཡང་དག་མཚོན་འདིར་བཟླས་པ་གང་། ། དེ་ནི་འགོག་པའི་བཟླས་པ་ཡིན་པ་རུ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པས་ལས་གང་རུང་། ། ཁྲོ་བོའི་བཟླས་པ་རུ་ཡང་བརྗོད་པ་གང་། ། འདིར་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཉིད་བྱེད་པ་སྟེ། ། ཞི་བའི་ལས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་གསུངས་པས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྨོད་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ཐུན་མོང་བའི་ཆོ་ག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པས་འདི་ཡིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་དང་ནི། ། སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། གཞན་དུ་ན་སྤྱིའི་ཆོ་ག་ལས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་འདི་ཡང་ལེའུ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་མང་འདིར་མི་བརྗོད་དོ། ། སྙིང་རྗེ་དག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སུ། ། གསད་ན་མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། ། ཅེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།

In the left hands are a bow and a water-pot. With hands intent on embracing their own consorts, they emanate clouds of infinite families and radiate various brilliant rays of light. Their female nature expands the supreme bliss. They hold the vidyā within the skull-cups of speech. These are situated upon the wind mandala; having correctly drawn them and summoned them, the remainder should be recited quickly as before. Alternatively, the maidens situated upon the wind mandala as previously described should be understood to be summoned without exception by the vajra hook, just as before. Whatever recitation is performed here to correctly symbolize the cessation of various external distractions is the "cessation recitation," as taught by the Buddha in all instances. Regarding the "recitation of the wrathful ones" mentioned in the context of any activity, it is said that here it performs all activities because it accomplishes pacifying activities and so forth; thus say others. By teaching the objects of wrathful activity, the Blessed One has declared the common ritual beginning with "those who revile the Vajra Master" and so forth. For that very reason it is said: "By this, one will attain supreme enlightenment and the siddhi of mantra." Otherwise, since the results of the general ritual have been established in the fifth chapter and elsewhere, they will not be discussed extensively here. As it is said: "If one kills with a mind of pure compassion, one will swiftly attain siddhi."

། ཆོ་ག་ཡིས་ཞེས་ཏེ་ལེའུ་དགུ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུངས་པས་སོ། ། ཁྲག་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་སྦྱར་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་དབྱིག་པ་སྔོན་པོའམ་གཞན་ཡིན་ཏེ་ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲག་པོའི་ལས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ལས་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། ། བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ནི་ཡོངས་རྫོགས་ན། ། ཞེས་པ་ནི་སྔར་བསྙེན་པ་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་དབྱིག་པ་སྔོན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་གོས་དང་བྲལ་བ་སྐྲ་གྲོལ་བ་ཁྲོ་བོའི་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་སྤྲོས་པ་ཁྲག་གིས་གོས་པའི་གོས་གོན་པ་ཁྲོས་པས་སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་གས་བསྒྲུབ་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བཅུག་སྟེ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་འབར་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཞབས་ཀྱིས་མནན་ནས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བ་འདིའི་ནུས་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་གནས་གསུངས་པ། མ་མོའི་གནས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མི་རུས་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྲོ་བོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སྐེ་ཚེ་དང་དུག་དང་ཚྭ་དང་ཚ་བའི་མར་ཁུ་རྣམས་ཀྱིས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་ཁྲོ་བོའི་རྡོ་རྗེ་བྲིས་ཏེ་དེའི་ལྟེ་བ་རུ་སྔགས་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་བྲིས་ཏེ་བཤང་གཅིས་མཉེས་པའི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཐལ་བ་དང་སོལ་བ་ཆུ་བོའི་འགྲམ་གཉིས་ཀྱི་ས་དང་ཕུབ་མ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ས་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྙིང་གར་བཅུག་སྟེ་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྒྲུབ་བྱ་བསམས་ནས་དེར་བཀུག་ནས་བཅུག་སྟེ།

Regarding the phrase "by means of the ritual," this is because it is taught in the ninth chapter and others. Regarding the phrase "blood and so forth," the instruction "one should employ the King of Wrathful Deities" refers to the Noble Nīladaṇḍa or another, because he is the primary performer of wrathful activities among all wrathful deities and is also the performer of all activities. Regarding the phrase "when the one hundred and eight are complete," this means that, just as in the previous stage of approach, one should possess the yoga of the Noble Nīladaṇḍa. Being naked with hair loose, emanating a mass of wrathful deity clouds, and wearing garments smeared with blood, one should, in a state of wrath, perform the previously explained ritual upon the effigy of the target. Standing upon a solar maṇḍala, one should press down with feet blessed by blazing vajras and accomplish the rite by reciting the mantra one hundred and eight times. To demonstrate the power of this application, it is said: "even the expanse of space," and so forth. To state the location for wrathful activities, it is said: "the abode of the Mātṛs," and so forth. Regarding the phrase "of the nature of human bone" and so forth, through the yoga of the wrathful deity, one should draw a wrathful vajra on a cloth from a charnel ground using mustard seeds, poison, salt, and hot oil. In its hub, one should write the name of the target interspersed with the mantra. Then, having fashioned an effigy from charnel ground ash mixed with excrement and urine, charcoal from the two banks of a river, husks, and earth from the target's footprint, one should insert it into the heart of the effigy. One should then visualize the target as being devoid of protection and the like, summon them there, and cause them to enter.

དགྲའི་སྒོ་རུ་བཞག་ནས་མིའི་རུས་པ་སོར་བརྒྱད་པའི་ཚད་ཀྱིས་ཕུར་བུས་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་ཏེ་ཕུར་པས་བཏབ་ན་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བ་ཡང་ངེས་པར་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་གནས་ནས་གཡོ་བ་འམ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། ཐོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་པ་ནི་བུད་མེད་དང་མ་ནིང་དང་སྐྱེས་པ་བསྐྲད་པ་ལ་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་སོ། ། བྲིས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་བདུད་རྩིར་གྲགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའམ་ཁྲོ་བོ་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཐོད་པ་ལ་ལྡོང་རོས་དང་སོལ་བ་དང་ནིམ་པའི་ཁུ་བ་དང་རྐང་པ་གཡོན་པའི་སྲིན་ལག་གི་ཁྲག་རྣམས་ཀྱིས་རལ་གྲིས་མཚན་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དེའི་དབུས་སུ་བསྒྲུབ་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་བྲིས་ཏེ་དེའི་སྙིང་གར་རལ་པ་གཅིག་མ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཡང་རུང་བའི་རང་གི་རིག་པའི་སྔགས་དང་མིང་སྤེལ་བར་བྱ་སྟེ་བཀུག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མངོན་པར་བཟླས་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་སྔགས་བཟླས་ཤིང་དགྲའི་སྒོ་ལ་སོགས་པར་བརྐོས་ནས་བསྐྲད་པར་བྱའོ། ། ཏཱ་ལའི་ལོ་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔགས་(ཏཱེ་,ཏཱ་)ལའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྔར་བརྟོད་མ་ཐག་པའི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་དང་སྤེལ་བ་བྲིས་ཏེ་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་ཏེ་སྒོ་གླེགས་ལ་སོགས་པ་གང་དེ་རུ་སྦ་བར་བྱ་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །

If one places [the effigy] at the enemy’s door and strikes it with a ritual dagger (kīla) eight finger-widths in length, having recited the mantra one hundred and eight times, then even one who is like a Buddha—the very nature of non-conceptual gnosis (jñāna)—will certainly be moved from their place or die within half a month. Regarding the phrase "skull" and so forth, the word "also" (api) is used for emphasis, meaning "precisely that" or "in its entirety." "Specifically" refers to the fact that for the expulsion of women, eunuchs, or men, one should act in accordance with their respective types. Regarding "having written," this refers to a yogin known as the Noble Nectar (Amṛta) or through the application of another wrathful deity: on a skull as previously described, one should use realgar, charcoal, neem juice, and the blood from the ring finger of the left foot to draw a wind mandala marked with a sword. In its center, one should draw an image of the target. In its heart, one should interpose the name of the target with whichever appropriate mantra of one's own awareness (vidyā) is suitable, such as that of Ekajaṭī. Having first performed the summoning, one should recite it one hundred and eight times. Reciting the mantra with vajra words, one should dig it at the enemy’s door or similar location and perform the expulsion. Regarding "palm leaf" and so forth, one should write the name of the target interposed with the mantra on palm leaves and the like using the aforementioned substances. Having recited the mantra one hundred and eight times, one should bury it in a door-panel or similar place, and the desired goal will be accomplished.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་འཆིང་བའི་ཕུར་བུའི་སྔགས་ཡིན་ཏེ་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ལ་བརྒྱལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་གར་བསྟན་པས་འཇིགས་པ་ལས་འདའ་བའི་རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སྐུ་གསུམ་འཇིག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྔགས་བཟླས་པ་འབུམ་བྱས་ནས་སྔར་བརྗོད་པའི་རྫས་རྣམས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་འཁོར་ལོ་འབར་བའི་ལྟེ་བ་ལ་ཁ་དོག་ནག་པོ་ཁྲོས་པ་འབར་བའི་ཕྲེང་བ་ཅན་འོག་ཕུར་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བྲིས་ཏེ། ཡི་གེ་ཨོཾ་ལས་གྲུབ་པ་ལ་དགུག་པར་བྱ་སྟེ་མིའི་རུས་པ་སོར་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་མེ་ཏོག་སྔོན་པོས་མཆོད་ལ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོ་གར་བརྗོད་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་བྱ་སྟེ་སྔར་བཞིན་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་བརྙན་སོར་བརྒྱད་པ་བྱས་ལ་དེའི་སྙིང་གར་དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་བཅུག་སྟེ་དགུག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་སརྦ་དུཥྚཱན་སརྦ་པཱ་པཾ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་བོར་ཏེ་དེ་རུ་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་བཅུག་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཅེས་པ་དང་ཡང་མངོན་པར་སྤེལ་བ་སྔགས་བཟླས་པ་ན་དེའི་མགོ་ནས་བཟུང་ནས་རྐང་པ་ལ་ཐུག་པར་ཕུར་པ་བཏབ་པས་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །

This is the mantra of the kīla that binds the body, speech, and mind of all the tathāgatas, for by focusing on the body and so forth, one strikes with the three vajras. The samādhi focused upon that is also described in that way because it is indivisible. "Buddhas" refers to the Blessed Ones; through terms such as "fainting" and so forth, the dance for the benefit of sentient beings is shown, and thus they are those who possess mindfulness of the Great Vajradhara, the cause for transcending fear. Regarding "the destruction of the three vajra bodies": having performed one hundred thousand recitations of the mantra exactly as prescribed, one should draw Vairocana in the form of a kīla at the center of a blazing wheel on a cloth from a charnel ground, using the previously mentioned substances. He is black in color, wrathful, and adorned with a blazing garland. One should summon him as being produced from the syllable OṂ, place him inside an eight-finger-width human bone, and worship him with blue flowers. Reciting the mantra one hundred and eight times according to the rite of wrathful activity, one should perform this while endowed with the yoga of Vairocana. As before, one should fashion an image eight finger-widths in size from charnel ground earth and so forth. One places the mantra in its heart as before and, having performed the summoning, omits the two phrases "sarva duṣṭān sarva pāpam" and inserts the name of the target, such as "so-and-so." By reciting the mantra augmented with the words "so-and-so, body, speech, and mind," and then striking from the head down to the feet with the kīla, one destroys the vajras of the three bodies.

དེ་བཞིན་དུ་སེང་ལྡེང་གི་ཕུར་བུ་སོར་བརྒྱད་པའི་ཁོང་སྟོང་དུ་པདྨའི་དབུས་སུ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོ་གས་འོག་རྩེ་མོའི་རྣམ་པ་ཅན་བྲིས་པའི་གསུང་རྡོ་རྗེ་ལ་བཅུག་ནས་དེའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདབ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུར་པའི་ཁོང་སྟོང་དུ་བུ་སྐྱེས་པའི་རས་ལ་བྲིས་པ་འབར་བའི་རྡོ་རྗེ་བྲིས་ཏེ་འོག་རྩེ་མོའི་རྣམ་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཁྲོས་པ་བཅུག་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྦྱོར་བ་ཉིད་བཤད་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའོ། ། དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཕུར་པ་རྣམས་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུར་པ་དེ་སྦྱར་རོ། ། ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་ལྕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུར་པ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་རིགས་ཀྱི་ཕུར་པ་རྣམས་རིགས་ལྔའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་རང་གི་ཕྱག་མཚན་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་བྲིས་ལ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་ཁྲོས་པ་འོག་རྩེ་མོའི་རྣམ་པ་ཅན་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ཕུར་པ་ལ་བཅུག་སྟེ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོ་གར་བརྗོད་པ་དེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དེ་ཉིད་བཀུག་སྟེ་མེ་ཏོག་སྔོན་པོས་མཆོད་ནས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་ཏེ་སྔར་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་ལ་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ཡིས། །

Likewise, one should insert the Vajra of Speech, which has been drawn with the lower end in the form of a spike, into the hollow interior of an eight-finger-width khadira-wood stake at the center of a lotus according to the ritual of wrathful activity, and then strike it with that very application just described. Similarly, one should draw a blazing vajra on a cloth from the birth of a son and insert the Wrathful Vajra of Mind, with its lower end in the form of a spike, into the hollow interior of an iron stake, and strike it in that same manner; this is the meaning. The application itself is explained: Vajrasattva is the Vajra of Mind. Because the white, red, and black stakes represent the distinct [deities] such as the Vajra of Body and so forth, that iron stake is applied. This is also an illustration: because the iron stake is a union of Amoghasiddhi and Ratnasambhava. Likewise, one should understand that the stakes of the families here are established as the five families. Having drawn [the deity] contained within its own hand-symbol, one inserts the wrathful deity of one's own family, with its lower end in the form of a spike, into the stake of one's own family. Having summoned that very [deity] through the yoga of the ritual of wrathful activity, and having worshipped it with blue flowers and recited [the mantra] one hundred and eight times, one should strike the effigy as previously described. Thus it is said: "The great mudrā of Yamāntaka," and so forth. "By Vajrāmṛtakuṇḍalī..."

ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུའི་ནང་དུ་ཆུད་པས་དེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བ་ཡང་བསྲུང་བ་དང་བྲལ་ཞིང་ཁ་སྦྱོར་ཕྱེ་བའོ། ། ཕུར་བུའི་མཚན་ཉིད་གསལ་པོར་གསུངས་པ། སྙིང་ག་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྙིང་ག་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྐང་པའི་མཐར་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་གི་རྣམ་པའོ། ། སྟེང་དུ་འང་དམ་ཚིག་དེ་ཉིད་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་ཡང་རུང་བའི་ལྷའི་གཟུགས་ཏེ་འོན་ཀྱང་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ལས་ཐམས་ཅད་ནག་པོའོ། ། ད་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་སྔགས་པས་གང་གི་ཚེ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་ཕུར་བུས་གདབ་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། བསམ་གཏན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རང་གི་ལྷའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཕུར་བུའི་རྣམ་པའི་ལྷ་བསྒོམས་པས་རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ལྷའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་རང་གི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་སོ། ། ངེས་པར་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། ཕུར་བུས་བཏབ་ན་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། གལ་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་ཕུར་བུས་བཏབ་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །

This means that because [the deity] is contained within the Vajrakīla of the Mind, it is also by means of that yoga. "Even a Buddha" means that even one who is like a Buddha is deprived of protection and has the union opened. The characteristics of the kīla are clearly explained starting with "the heart" and so forth; from the heart down to the ends of the feet, it has the form of a single-pointed vajra. "Above, one should also perform that very samaya" refers to the form of whichever deity is appropriate; however, in the ritual of wrathful activity, all are black. Now, it is taught that when a mantrin who has practiced the ritual of the sādhana as it was described does not attain the siddhi, at that time they should properly pierce the deities with the kīla and then perform the accomplishment. This is expressed starting with "meditative concentration" and so forth. "Meditative concentration" refers to meditating on the deity in the form of the kīla just described through the pride of one's own deity, and then meditating on the form of the deity to be accomplished, which arises from one's own seed-syllable. "Vajra" refers to one's own secret vajra; it is by means of that application of the meditative equipoise of insight and method. "Certainly" means without any doubt. "Buddha" refers to Vairocana. "Pierced with the kīla" is according to the method that will be explained. If even the Great Vajradhara were not accomplished despite being properly pierced with the kīla, he would die. Since that is not the case, the meaning expressed is that one will certainly achieve accomplishment.

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་ཡིན་ལ་དེ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ། རྡོ་རྗེ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། སྐུའི་དམ་ཚིག་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་དེའི་སྦྱོར་བས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱང་ཚམ་ངམ་གྱི་སྔགས་གང་གིས་ཕུར་པ་འདེབས་པ་དེའོ། ། ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་མི་བྱ། ། གལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་འདོད་ན། ། ཞེས་འདི་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་གྲུབ་མཆོག་བསྒྲུབ་པའི་ཡང་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་དཀྲི་བའི་ཚུལ་དུ་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་འོད་ཀྱི་རིག་མའི་རྣམ་པར་བུ་མོ་བསྒོམས་ཏེ་ཕན་ཚུན་དུ་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཐེ་བོ་ཞེས་པ་ནི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་ཡིན་ལ་གནས་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ཏེ་ཆོས་འབྱུང་དུ་གྲགས་པའོ། ། དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ནི་འདུས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་ངེས་པར་གདབ། ། ཅེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་མ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནག་པོ་འབར་བ་ཁྲོས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་རང་འོད་ཀྱི་རིག་མའི་པདྨ་ལ་གནས་པ་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དམ་ཚིག་ལས་འདའ་བས་འཇིགས་ཤིང་བརྒྱལ་བར་དམིགས་ནས་རང་གི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་ལས་སྔར་བརྗོད་པའི་ཕུར་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཕྱུང་སྟེ་སྔགས་བཟླས་ནས་སྤྱི་བོར་བསྣུན་ནས་རྐང་པའི་བར་དུ་གདབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གདབ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དེ།

The Buddhas, the Blessed Ones, do not pass into parinirvāṇa. The body is Vairocana, and its emanation is the nature of the mantra and so forth; that which belongs to the vajra is likewise so. The samaya of the body is Vairocana, through his application. That itself is the fierce mantra by which the ritual stake is driven. "One should not bind the hand mudrās, if one desires the supreme siddhi"—this is stated in this very context, and it is explained in this way for the sake of accomplishing the supreme siddhi: "One should act in the manner of mutual entwining." This means that the yogin of Vairocana should meditate on a girl in the form of a consort of his own light, and so forth, in the manner of mutual embracing. "The thumb" refers to the blazing secret vajra, and the "place" is the place of great bliss, renowned as the source of phenomena (dharmodaya). Their "application" is the union. "One must strike with the vajra stake"—this means that, just as it is, the yogin of Vairocana, together with the consort, appearing as the blazing black wrathful one, should visualize the consort of his own light residing in the lotus upon a fire maṇḍala. Fearing the transgression of the samaya, Vairocana, white in color, is struck with paralysis. Then, having emanated Vairocana in the form of the stake previously described from his own blazing secret vajra, and having recited the mantra, he should strike him on the crown of the head and drive [the stake] down to his feet. "Immediately upon striking him in that way" means at that very instant.

རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གསུང་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། ཁ་ཕྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་པདྨ་ཡང་ཡིན་ཏེ་རིག་མར་བསྒོམས་པའི་བུ་མོའི་བྷ་གའོ། ། དེར་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ནི་སོར་མོ་ཡིན་ཏེ་དེར་གཞུག་པའོ། ། གཞན་ནི་སྔར་བཞིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཁ་དོག་དམར་པོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་གཞན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་དོག་དང་འཇིགས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་ཡང་རྟོགས་པར་བལྟའོ། ། ཐུགས་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔར་བཅིངས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་རང་གི་གསང་བ་རྩེ་མོ་ལྔ་པ་འབར་བའི་རྡོ་རྗེར་བཅིངས་པས་རང་འོད་ཀྱི་རིག་མའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་པའི་བུ་མོའི་བྷ་ག་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོས་སོ། ། འོད་འཕྲོ་མང་པོ་འཁྲིགས་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི་འོད་འཕྲོ་བ་སྡུག་པར་བརྗོད་པ་སྟེ་ཕུར་བུའི་རྣམ་པ་མི་བསྐྱོད་པ་འབྱིན་པ་བསྒོམས་པས་སོ། ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ལ་དེའི་གནས་ནི་བྱེད་པའི་གནས་ཏེ་རིག་མའི་པདྨའི་གནས་ཉིད་དོ། ། དེའི་ནང་དུ་བྱས་པ་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། ཞུགས་པའི་རྡོ་རྗེས་མནན་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་གནས་མནན་པའོ། ། སྐུ་དང་གསུང་གི་གནས་མནན་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཁོ་ནའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་ངེས་པར་གདབ། ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །

Vairocana, the essence of the three vajras, shall arise; he shall be accomplished and become manifest. The speech of Lokeśvara is Amitābha. That which is "opened" is also the wisdom lotus, the bhaga of the girl visualized as the consort. Therein, the vajra itself is the finger, and it is to be inserted there. The rest is as before; however, the object of accomplishment is Amitābha, red in color. Likewise, other objects of accomplishment should also be understood as facing toward the granting of accomplishments, such as their natural colors, terror, or fainting. The mind is Akṣobhya. Regarding the line, "Having bound the five-pronged vajra," this means that one endowed with the yoga of Akṣobhya, by binding his own secret [organ] as a blazing five-pronged vajra, engages in the essence of perfect union with the bhaga of the girl visualized in the form of a consort of his own light. "Meditate on a mass of many radiating rays" means that it is described as a beautiful radiance; this is by meditating on the emanation of Akṣobhya in the form of a kīla. The Mind Vajra is Akṣobhya, and his "abode" is the place of action, which is the very abode of the consort's lotus. Within that, the object of accomplishment, Akṣobhya, resides upon a fire maṇḍala. "Pressed by the entered vajra" means pressed upon the abode of the Mind Vajra. Pressing the abodes of Body and Speech is exactly the same. The lines beginning with "One should firmly strike with the vajra-kīla" are all similar to those of Vairocana.

ཕུར་འདེབས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་ཏེ། ། ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱས་པར་བཤད་པས་རིག་མ་དང་བཅས་པ་གནག་ཅིང་འབར་བ་ཁྲོས་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། ཕུར་པ་དང་བསྒོམས་པ་དག་གི་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིན་ཆེན་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཕུར་པས་བཏབ་པས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། ཡང་དག་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བརྩམ། ། ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སོ། ། དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕུར་བུ་བཤད་པས་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། དེ་ལྟར་མཐོང་བར་བྱས་ཀྱང་ནི། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། ། གང་ཚེ་བྱང་ཆུབ་མ་གྲུབ་ན། ། དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། གྲུབ་པ་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བས་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་ཕུར་བུ་གདབ། ། ཅེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་བླ་མའི་མན་ངག་ཉིད་ལས་དྲག་པོའི་སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ན་ཕུར་པ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། བདེན་ཏེ་འདི་དེ་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམས་པ་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

"The Kīlas are all the Buddhas and the renowned Bodhisattvas," as will be explained in detail, refers to the wrathful deities together with their consorts, who are dark and blazing. One should understand that all the deities to be accomplished—such as Ratnaketu and others, as described in relation to the kīla and the meditation—are accomplished by striking them with the kīla. "Then begin the ritual of the authentic explanation" refers to the sequence of the explanation. Regarding the explanation of the indivisible kīla, some say that the Vajrakīla is the glorious Vajrasattva. "Even if one sees it in that way, if it does not arise for the practitioner and enlightenment is not attained, one should accomplish it through forceful application. At that time, his wisdom will certainly arise as an accomplishment." "By means of the application of the divisions of the families, one should strike with the Vajrakīla." According to the ritual described in the Explanatory Tantra, others say that one should perform the forceful accomplishment based on the guru’s oral instructions. One might ask: "Since the Blessed Buddhas are by nature the pure expanse of phenomena (dharmadhātu), how can there be the striking with kīlas and so forth?" This is true; such things do not exist for them. However, when one meditates on one's own mind itself as possessing the aspects of the Omniscient One and so forth, one will attain that inconceivable result. This is because that which is not omniscient is inconceivable, and because it is the very nature of dependent origination.

བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ། ། དམ་ཚིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་ཚམ་ངམ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའོ། ། དེས་ཕུར་པ་བཏབ་པ་ནི་སྡང་བ་རྣམས་ཏེ་དེའི་དོན་དུ་སྔགས་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཚམ་ངམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་གསུངས་པ། ཕན་ཚུན་དཀྲི་བའི་ཚུལ་དུ་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བཅིང་བས་སོར་མོ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་དུ་ཁ་སྤྲད་པར་བྱས་ནས་མཐེ་བོ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེར་བྱས་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཕུར་པས་གདབ་པའི་བསམ་པས་ཁ་ཐུར་དུ་བསྟན་ཏེ་ས་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དམ་ཚིག་མཆོག་གིས་ལྡང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུའི་གཟུགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་པ་ནི་དམ་ཚིག་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་པ་དེས་སོ། ། ཡང་ན་འཆི་བའི་གནས་སུ་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོར་མི་བསྒོམ་པར་ཕྱག་རྒྱ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཕུར་བུའི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གསུང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའོ། ། ངག་གི་དམ་ཚིག་གི་ཚམ་ངམ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

The emanation of the body of the Blessed One Vairocana is a miraculous manifestation, which is the complete transformation into the form of a vajra-kīla. That is both the samaya and the dam-ma (terrifying rite), and that itself is the vajra. The striking with the kīla refers to those who are hostile; for their sake, one should recite the mantra. Regarding the explanation of the dam-ma mudrā: "One should perform it in the manner of mutual entwining," and so forth. This means that the yogin of Vairocana, through the binding of the vajra of suchness, should join all the fingers together, make the two thumbs into a vajra, and, with the intention of striking the object of accomplishment with the kīla, point them downward and place them upon the ground. "By the supreme samaya, one will arise" means that the Blessed One Vairocana in the form of the vajra-kīla will enter the body of the object of accomplishment. The samaya is the meditation on the vajra-kīla as the complete transformation into the body, speech, and mind of Vairocana; that itself is the supreme. Alternatively, "one will go to the state of death" means that if one applies the mudrā alone without meditating on that essence, one will fall away from the desired siddhi. Through the application of Amitābha, the body, speech, and mind of Amitābha are emanated in the form of the kīla; this is the miraculous manifestation of the speech of Lokeśvara. The meaning is that the dam-ma of the samaya of speech is the essence of Amitābha.

དེའི་ཕུར་པས་བཏབ་པ་ནི་སྡང་བ་རྣམས་ཏེ་དེའི་དོན་དུ་སྔགས་གསུངས་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཚམ་ངམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་གསུངས་པ། ཁ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་བརྡབས་ཏེ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཐུགས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཚམ་ངམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་གསུངས་པ། རྩེ་ལྔ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མི་བསྐྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་པའམ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་བྱ་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་སྲིན་ལག་གཉིས་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་མཐེ་བོ་དང་མཐེའུ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ་ཁ་གྱེན་དུ་བསྟན་ལ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་གུང་མོ་གཉིས་ཀྱང་རྩེ་མོར་བྱ་སྟེ་དེའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་གཉིས་སུ་མཛུབ་མོ་གཉིས་བསྐུམ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྙིང་པོ་ཞབས་སོ། ། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བཤད་པ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གཞུང་རྒྱས་པས་འཇིགས་ནས་དེ་མ་བྲིས་སོ། ། མཁས་པ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བརྟགས་ཏེ་གཟུང་བར་བྱའོ། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་ཡིན་པ་ལ་རྟོགས་ཤིང་གོ་བར་བྱེད་པ་འདིས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཤེས་པ་ནི་གནས་སོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པས་བཏབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་གནས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་རོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས། །

Those who are struck by its kīla are the hostile ones; it is endowed with the mantras spoken for their sake. Regarding the explanation of the tsam ngam mudrā: "Opening the mouth" and so forth; one should perform the samaya of the Lotus family by clapping the vajra-palms to form an eight-petaled lotus. Regarding "the great Vajradhara’s mental emanation" and so forth, it should be viewed exactly as before. Regarding the explanation of the tsam ngam mudrā: "five-pronged" and so forth; one should perform the yoga of Akṣobhya or the yoga of the great Vajradhara. Joining the palms, one inserts the two ring fingers into the hollow of the joined palms, makes the tips of the thumbs and little fingers into two points, and holds them facing upward. One should also make the two middle fingers into points, and with the two index fingers tucked behind them, hold them in the form of a vajra—so says Sāra-pāda. Others have explained it differently, but fearing the text would become too extensive, I have not written that here. The learned should examine and grasp it for themselves. Because it is to be taught to the Śrāvakas and others, it is a secret; by means of this realization and understanding, one knows the collection of activities such as pacification and so forth—this is the state. By the very fact of being struck by the kīla of the Vajra Body, one attains that state, and thus it is the condensed essence. Likewise, this applies to Amitābha and Akṣobhya as well. "The Vajras of Body, Speech, and Mind..."

ཞེས་པ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་འབྱུང་བའོ། ། དབྱེར་མེད་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་པའོ། ། མདོར་བསྡུས་པ་སླུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བསྡུས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཡ་མཚན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་འགུགས་པར་བྱེད་པའོ། ། སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་རྣམས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང་འཕགས་མ་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་འགུགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ་དེས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་དེ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བར་བྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་བུ་མོ་ཐོབ་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རིག་པ་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་རིགས་དང་ལོ་དུ་ལོན་པ་དེའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་དམ་ཚིག་དང་རིན་པོ་ཆེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་གསུངས་པ། རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

This refers to the bodhisattvas who are the nature of the body and so forth, the objects, the subjects, and the elements. The phrase "of all the buddhas" is used because it perfectly includes the vajra body and the others. It is "the source of that" because it gives rise to great bliss. It is "the bestower of the supreme body, speech, and mind" because it brings about the attainment of the indivisible body and so forth. It is "the compendium of the reality of mantra" because it brings about the attainment of the concise, non-deceptive [truth]. It is "the marvelous body, speech, and mind of all the tathāgatas" because it causes wonder. It "summons the mantras and deities of those [tathāgatas]." It is also that which makes the mental continuums of disciples endowed with the application [of the path] into that very nature, and it is the summoning of the noble Locanā and the others; its "emanation" is its "play," and it is "victorious" and "illuminating" by means of that—thus it is. This is the fourteenth chapter from the Śrī-Guhyasamāja-alaṃkāra. Then, regarding the phrase "having obtained a girl" and so forth, the practice of the vidyā-conduct and the accomplishment of the vidyā are taught. Following the thorough understanding of the conceptualizations of the disciples—such as what their caste and age are, and what their respective methods of accomplishment are—the nature of the families of Hatred, Delusion, Samaya, and Jewel, as well as Desire, is clearly explained by the words "the king" and so forth.

ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རིགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་སུན་དབྱུང་བའི་དོན་དུ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གསུངས་ཏེ། ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་ནི་བག་མར་མ་བཏང་ཞིང་གཞན་ལ་མ་སོང་བའོ། ། བདག་ཉིད་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ་གང་ཡང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་རིགས་ལས་བྱ་བྱེད་དང་བཅས་པས་ནི་མ་ཡིན་པའམ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྦྱངས་ལ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཆོ་ག་ལས་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བཤད་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་སྒོམ་པ་པོས་སོ། ། ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་རུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་འདིར་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་འཛིན་པ་ནི་འདིར་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་རིགས་མི་སྲིད་པ་ལ་རིགས་གཞན་བསྒྲེ་བ་གསུངས་པ། བྲམ་ཟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་དུས་གསུངས་པ། ཉི་མ་ནུབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། པང་པར་བཞག་ནས་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་གསལ་བར་གསུངས་པ། དབང་པོ་གཉིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

The yogin who has practiced the observance of awareness (vidyāvrata) for six months in accordance with the reality should perform the accomplishment while abiding in his own maṇḍala. Thus, in order to refute the pride of [clinging to] one's own family, the practice is taught in accordance with the observance of awareness by way of the purification of the families of the body and so forth. "Twelve years old" refers to one who has not been given in marriage and has not gone to another. "Great-souled" refers to one who knows the reality (tattva) of mantra; it should be understood that this does not mean performing the ritual with just anyone from any family, but rather that one should take [the consort] after having thoroughly purified her oneself. "From the ritual" refers to the blessings by the five wisdoms and so forth, as explained in the Explanatory Tantra. "Vajra maṇḍala" refers to the meditator of the maṇḍala circle. Within the five inner maṇḍalas, the maṇḍala circle should be meditated upon in the form of the Buddha. Here, Vajrasattva is Akṣobhya, characterized by the supreme meditation of the union of wisdom and method. "Holder of all dharmas" here refers to Amitābha. Regarding the application of other families where the aforementioned family is impossible, it is said: "Brahmin," and so forth. "Vajradharma" is used as an illustration. The time for accomplishing all is stated as "when the sun has set," and so forth. What was mentioned as "placing in the lap" is clearly explained as "the two organs," and so forth.

བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་བརྟན་པས་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་བོ་ཞེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཆད་པ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་གནས་ཞི་བས། ། དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་འགྲུབ། ། ཅེས་སོ། ། འདིར་ཁ་ཅིག་ནི་རིམ་པ་ལས་བཟློག་ནས་བཤད་པ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རིགས་པས་མི་བཟུང་ངོ་། ། མན་ངག་ཙམ་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་རིགས་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། ། གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་བཤད་པ་ལ་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། མ་དང་ཕ་དག་ལས་བག་མར་མ་བླངས་པའི་བུ་མོ་རྙེད་པ་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པས་བསམ་པ་བཟང་པོས་གཞན་གྱི་ལེན་པ་མནན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་གི་དབང་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། དམ་ཚིག་གི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཁྲོ་བོ་དེའི་མིང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཁྲོ་བོའོ། ། གྲུ་གསུམ་ནི་གྲུ་གསུམ་གྱི་ཧོམ་ཁུང་ངོ་། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་འདི་ཡང་བཟང་པོ་ཞབས་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་གའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྔགས་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་ནི་ནག་པོའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་འམ་བརྒྱད་ལ་ཆོ་གས་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ་སྔོན་གྱི་བསྙེན་པས་འདི་སྒྲུབ་པོ། ། ཐོ་བས་བརྡུང་བར་བྱ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་པོས་བསྒྲུབ་བྱ་བརྡུང་བར་བྱའོ། །

By the statement "it should be consumed," this is shown: if one practices with the conviction that all these superimpositions are delusions, then success will be achieved. For that very reason, it is said: "Through the peaceful state of the Buddha's enlightenment, that very unsurpassed reality is accomplished." Regarding this, some offer an explanation that reverses the sequence; however, since that is not even slightly reasonable, it should not be accepted. Those who understand logic should not accept an oral instruction that is devoid of reasoning. There is not the slightest contradiction with valid cognition or scripture in the explanation given according to the proper order. One who desires to know that the practice of misconduct—seeking to obtain a girl who has not been taken as a bride from her mother and father—does not become a branch of the practice, should, with a virtuous intention, suppress the taking of others and thereby attain mastery over oneself. Thus, the application of the "vow of knowledge" is taught. The "Samaya-Vajra" is the name of that wrathful deity; he is the wrathful one for the purpose of terrifying the vajras of all the Tathāgatas. The "triangle" refers to the triangular fire pit. This ritual of fire offering should also be understood by following the fire offering ritual of Bhadrapāda. To show the application of this very mantra: on the fourteenth or eighth day of the dark fortnight, having performed the application according to the ritual, one accomplishes this through the preliminary service. One should strike with a hammer; the practitioner should strike the object of accomplishment.

ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བ་འབར་བའི་ཕྲེང་བ་འཁྲུགས་པ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསམས་ཏེ་གནོད་མཛེས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་སྡང་བ་གང་གི་སྟེང་དུ་དབབ་པར་བྱའོ། ། དེས་དེ་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། ། ཕྱག་ན་སྟ་རེ་ཞེས་པ་ལ་ཡི་གེ་ཕཊ་ལས་སྐྱེས་པ་ཁྲོ་བོའི་བདག་ཉིད་འབར་བ་ཕྱག་གཡས་ན་སྟ་རེ་ཐོགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཀུན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་པའོ། ། ཁ་དོག་སེར་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་གྲོང་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ཡི་གེ་ཁཾ་ལས་བྱུང་བ་ཁ་དོག་སེར་པོའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བཀབ་ནས་གནས་པའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་མགོ་སྟེང་དུ་བལྟས་པ་ངེས་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་ལྟེ་བ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདུག་སྟེ་རང་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་སེར་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བཀབ་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་ལས་ཕྱི་ངོས་སུ་ཆར་འབབ་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ་ན་རླུང་དང་ཆར་པ་ལ་སོགས་པ་གལ་ཏེ་འབྱུང་ན་དེའི་ཚེ་མཆེ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི་སྐུར་བསམས་ན་སྡང་བ་རྣམས་ཀྱི་དགྲ་བརླག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ་བཀླག་པར་བྱའོ། ། ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་མི་བྱ། ། གལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་འདོད་ན་ནི། ། ཞེས་འདིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བརྗོད་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཆེ་བ་གཙིགས། །

One should visualize a five-pronged vajra, turbulent with a garland of blazing flames, arising from the syllable HŪṂ. Endowed with the application of Sumbharāja and the others, one should cause it to descend upon whichever hostile being is targeted; by that, the latter is destroyed. Regarding the phrase "holding an axe in the hand," the meaning is that one is the blazing nature of a wrathful deity born from the syllable PHAṬ, holding an axe in the right hand. The "action vajra" is a twenty-point crossed vajra facing in all directions. By means of the application of the great Vajradhara and others, who are yellow in color, one should visualize a yellow crossed vajra arising from the syllable KHAṂ in the space above a village or similar location, covering the desired direction. In the center of that, one should establish a great vajra born from the syllable HŪṂ, with its head facing upward. The yogin himself should sit in its hub and meditate that it is entirely covered by yellow light rays emerging from the pores of his own skin. In this way, the meaning is that rain falls on the outer side of the desired location. When drawing a maṇḍala, if wind, rain, or the like should occur, then at that time, if one visualizes the "fang mudrā"—the form of Amṛtakuṇḍalī endowed with the excellence of all aspects—the enemies of the hostile ones will be destroyed. One should then recite and remember the king of mantras of that very deity. One should not bind the hand mudrās, because it is said here: "If one desires siddhi..." Thus it is stated: "The fangs of the great mudrā are bared."

སྡང་བའི་དགྲ་ནི་སྔགས་རྒྱལ་པོ། ། ཞེས་སོ། ། ཕབ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་ཏེ་ངོས་རྣམས་སུ་སྤྱན་ལ་སོགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཙུན་མོ་བཞི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པས་བཞག་ནས་དབུས་སུ་རང་གི་རིག་མར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུད་མེད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་གསང་བའི་རྡོ་རྗེས་རིག་མའི་པདྨ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་དབུས་སུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་གང་བ་སྤྲོས་ནས་རང་གི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ལ་ནང་དུ་བསྟིམས་ཏེ་བསྒྲུབས་ན་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གསང་བ་བླངས་ནས་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་བསྟན་པའི་བཙུན་མོ་དབེན་པར་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ཏེ་གསང་བའི་མཆོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འོད་ཟེར་དང་བཅས་པ་བླངས་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མི་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ཏེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པས་བཟའ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ནས་ཕྱུང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁམ་ཕོར་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བཞག་སྟེ་རང་གི་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པས་བསྔགས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ཟོས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ་། །

"The king of mantras is the enemy of hatred." Thus it is said. "Having brought [her] down, one will attain awakening" means that a practitioner of the yoga of glorious Vajrasattva, abiding in his own maṇḍala, places the four consorts—such as Locanā and the others—on the [four] sides as they have been described. In the center, he is non-dual with an external woman who has been blessed as his own consort. With the secret vajra, he expands the lotus of the consort, and the syllable HŪṂ should be placed in the center of the expanse of space. By emitting white and other colored light rays arising from perfect union, he dissolves them into his own vajra body, speech, and mind; if he practices in this way, he will manifest awakening. This is the meaning. "Having taken the secret" means that one endowed with the yoga of Mañjuśrī, while practicing the conduct of awareness, abides in his own maṇḍala in a secluded place with the consort as taught. He takes the bodhicitta together with its light rays arising from the secret offering; this is the meaning. "The Buddhas will not see him" means that abiding in the maṇḍala of one's own deity yoga and possessing meditative equipoise, one blesses the food and so forth with the three syllables. Preceded by [the substance] being drawn out through the path of the vajra and so forth, it is placed inside a joined clay bowl and consecrated by reciting one's own mantra one hundred and eight times. If one eats that, even the Buddhas will not see him.

འདིའི་དོན་ཉིད་གསལ་པོར་བྱེད་པས་བཤད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ཁ་སྦྱར་བ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་རིག་མར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུད་མེད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པས་སོ། ། ཟངས་དང་དངུལ་དང་གསེར་གྱིས་དཀྲིས་པ་ནི་ལྕགས་གསུམ་གྱིས་དཀྲིས་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་རྣམས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་སྦྱངས་ཏེ་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐུག་པས་བསྒྲུབས་ན་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ག་བུར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ལ་ཙནྡན་ནི་ཚིལ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་ནི་གི་ཝང་ཡིན་ལ། ཨ་ཀ་རུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡིན་ཞིང་། གུར་གུམ་ནི་ཆུ་སེར་ཡིན་ནོ། ། མི་སྣང་བ་ནི་ལྷའི་སྦྱོར་བས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་གང་ཡང་རུང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ལྷའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ན་གཟུགས་ཁམས་གནས་པ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་བུད་མེད་མི་སྲིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བར་བརྗོད་པས་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ན་གལ་ཏེ་དེར་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སམ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་འགྲོ་བ་སྲིད་ན་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་ངེས་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ཅན་མཉེས་འགྱུར། ། ཞེས་ཏེ། སེམས་དཔའ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྦྱོར་བ་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེས་མཉེས་པ་ནི་དབུ་རྒྱན་གྱི་དབང་བསྐུར་བའོ། །

The meaning of this is clarified by the passage beginning with "explained," and so forth. "By means of the union of the joined" means that one has become non-dual with an external woman who has been blessed as one's own consort. "Encased in copper, silver, and gold" refers to being encased in the three metals; these are purified by the three syllables, and when practiced until the signs are attained through the union of the two organs, one will not see [the object] in that way. "Camphor" is bodhicitta, and "sandalwood" is fat. "Heart" is bezoar, "agaru" is Vairocana, and "saffron" is lymph. Regarding the statement "invisibility is to be performed through the yoga of the deity," and so forth, concerning the phrase "blessed," and so forth: the Mahāmudrā is the essence of whichever deity of the Vajra-holder is appropriate; by meditating on that, one becomes like it. Alternatively, regarding the phrase "residing in the form realm," although women do not exist in the form realm, this is taught by way of an extreme expression. Alternatively, it means that if it is possible for them to go there through miraculous power or as the lords of the families, then those [women] are also included. Now, the definitive meaning of the empowerment is stated: "Through the yoga of Vajrasattva, the Buddha Vajra-holder is pleased." Here, "Sattva" refers to Vajrasattva, and "yoga" is the characteristic of the meditative equipoise of insight and method. Being "pleased" by that is the empowerment of the crown.

རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། མཉེས་པ་ཞེས་པ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རབ་དབྱེ་བས། ། ཞེས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་རྣམས་ནི་དེའི་རིགས་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སྤྱན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས། ། ཞེས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཙུག་ཏོར་ནི་དབུ་རྒྱན་ཏེ་བསྟན་པའི་དབང་ངོ་། ། གཙུག་ཏོར་ཀྱང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དྲུག་སྟེ་ཅི་རིགས་པར་རོ། ། རིག་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་དྲུག། གཙུག་ཏོར་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་འབྱུང་། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་མཆོག་ནི་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་རབ་བསྒོམས་ཏེ་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་དང་པདྨ་མཐར་བྱེད་དག་ལ་རབ་བསྒོམས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་བསྒོམས་པའོ། ། ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་དང་བགེགས་མཐར་བྱེད་དག་ལ་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་བསྒོམས་པའོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་མཆོག་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི་རིག་པའི་མཆོག་གི་ཆོས་དྲི་རྡོ་རྗེ་ལ་རིན་ཆེན་ཏོག་བསྒོམས་པའོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་མོ་ནི་རོ་རྡོ་རྗེ་སྟེ་འདིའི་དབང་བསྐུར་བའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྒོམས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ལས་བྱེད་སྔགས་ཞེས་པ་ནི་རེག་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡོད་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་པའོ། ། སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ནི། །

The "Vajra-holder" is Akṣobhya. This is by means of the application of the Vajra-Akṣobhya. "The Buddhas" refers to Vairocana and the others, and this is connected with the term "pleasing." Regarding the phrase "through the distinction of the Buddhas' enlightenment," the "Vajra-holders" are those of that family. That very point is elaborated and stated as: "The forms of Vajra-Eye and so forth," which means "to those." The "uṣṇīṣa" is the crown ornament, which is the empowerment of the teaching. There are also six uṣṇīṣa Universal Monarchs, as appropriate. As it says in the Explanatory Tantra: "The six Universal Monarchs of Knowledge are proclaimed as the uṣṇīṣas." Regarding the wrathful deities such as Yamāntaka and the others, their supreme [empowerment] is the thorough meditation on the Buddha-Vajra; that is, for Yamāntaka and Padmāntaka, it is the meditation on Vairocana and Amitābha. For Prajñāntaka and Vighnāntaka, the thorough meditation on the Vajra is the meditation on Akṣobhya. Regarding the phrase "the supreme dharmas of the Knowledge Kings," for the Knowledge Supreme (Vidyottama) and the Dharma-Vajra of smell, it is the meditation on Ratnaketu. The "Knowledge Queens" are the Taste-Vajra; for the applications of their empowerment, it is the meditation on Amitābha. Regarding the "mantra that performs all activities," this is the Touch-Vajra; because this belongs to the Action Family, it is the meditation on Amoghasiddhi. Regarding "for all mantras themselves,"...

ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའོ། ། གཟུགས་དང་སྒྲ་རྡོ་རྗེ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་མི་བསྐྱོད་པ་དག་རིགས་ཀྱི་བདག་པོར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། རྒྱུད་གཞན་དུ་གྲགས་པའི་གནོད་སྦྱིན་མོ་རྣམས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྤྲས་པའི་རྣམ་པ་སྔགས་གང་གིས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ལས་སྐྱེས་པ་གནོད་སྦྱིན་མོའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་དབུ་རྒྱན་དུ་བསྒོམ་མོ། ། འདི་ཐམས་ཅད་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ་སྔར་བརྗོད་མ་ཐག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོར་དབུ་རྒྱན་དུ་བསྐུལ་བ་ཞེས་པ་ནི་དབང་བསྐུར་བསྒོམ་པ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། དེ་བརྗོད་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མི་བསྐྱོད་པས། ། དབུ་རྒྱན་ལྷག་མ་རང་བདག་གིས། ། སྐུ་དབང་མི་བསྐྱོད་གསུང་དབང་པོ། ། ཐུགས་ཀྱི་སྒོ་བ་རྣམས་སུ་འདོད། ། ཅེས་སོ། ། ད་ནི་བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལ་དབབ་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔགས་དང་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྐུལ་བ་དག་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ནི་རྣམ་པ་མང་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གསུང་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་ཇི་ལྟར་མི་སླུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ཞེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་ཆེན་པོ་ནི་འོད་དཔག་མེད་པ་སྟེ་སློབ་མ་ལ་དབབ་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །

This means that all mantras are the vajra of the dharmadhātu, and because they are the nature of all things, one should meditate on their Vajrasattva. Regarding the rūpavajra and śabdavajra, one should view Vairocana and Akṣobhya as the lords of their respective families. In other tantras, the yakṣiṇīs are adorned with forms such as those of rūpa and so forth; whichever mantra expands upon these, it is the same. Because they are the lords of the yakṣiṇī forms born from those mantras, one should meditate on them as the crown ornaments for the empowerment of Yamāntaka. This concludes the summary: some say that "invoking the crown ornaments on the heads of the mantra deities who represent the samādhis of all the previously mentioned applications and mantras" refers to the meditation on empowerment. Regarding that, it is said: "The Buddhas are crowned by Akṣobhya, The remaining [deities] by their own lords. The body empowerment is Akṣobhya, the speech empowerment is the Lord [Amitābha], And the gatekeepers of the mind are asserted [as the lords]." Now, the ritual for the descent [of the deity] upon the drawn maṇḍala and so forth is taught. Regarding the passage beginning with "Vajrasattva," through the invocation of mantra and meditative concentration, various activities engage sentient beings in many ways. How so? It is said: just as the command of the vāgvajra is infallible, so too is the certainty; thus, one should visualize the great form of Vajradharma, Amitābha, as descending upon the disciple.

པདྨ་རཱ་ག་དང་མཉམ་པའི་འདྲ་བའི་འོད་གང་ཡིན་པ་དེའོ། ། དེ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་བརྟགས་པའོ། ། དེའི་སྙིང་གར། ལྃ་བྱུང་དབང་ཆེན་ཟུར་རྣམས་ལ། ། རྡོ་རྗེས་མཚན་སེར་ཧཱུྃ་བསྒོམ་བྱ། ། པྃ་བྱུང་དཀར་པོ་ཆུ་ལ་ནི། ། བུམ་པས་མཚན་པ་ཡོངས་ཟླུམ་པོ། ། ཡྃ་ལས་བྱུང་བ་གཡོ་བའི་རླུང་། ། བ་དན་སྔོས་མཚན་གཞུ་ཡི་དབྱིབས། ། སྐུ་གསུང་དེ་དག་ཧཿཨ་སྟེ། ། རྐང་པའི་འོག་ཏུ་ཛྷེཾ་གསལ་བ། ། རླུང་དང་རྃ་བྱུང་གྲུ་གསུམ་ལ། ། གནས་པར་སྦར་ལ་སློབ་མ་དབབ། ། ལྕེ་ལ་ཨ་ཡིག་དམར་པོ་བསམ། ། ཕབ་ལ་སླར་ཡང་སྨྲ་བར་བྱ། ། གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དེ་གནས་པ། ། དགེ་བ་དང་ནི་མི་དགེ་སྨྲོས། ། ཞེས་པའི་རིམ་པ་འདིས་དབབ་པའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། བསྐུལ་བ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་དང་སྔགས་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རེངས་པ་ནི་བརྟེན་པ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། ། ལྷ་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ལྷ་དབབ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་འཇུག་པ་དེ་ཤེས་པའོ། ། འདི་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་སྔགས་པའི་དབབ་པའོ། ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རིང་དུ་སོང་བས་ན་འཕགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ནི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སར་འགྱུར་བའི་དབབ་པ་ནི་འཕགས་པའི་ས་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་པ་ནི་བཞི་པའོ། ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་བྱའོ། ། རྟག་པ་ནི་རྒྱུད་ལ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེས་སོ། །

That which is a light equal to and similar to ruby is it. In the locations characterized by the vajra body, speech, and mind, the families of the body and so forth are designated. At its heart: "From laṃ arises the Great Powerful One; at the corners, one should meditate on a yellow hūṃ marked by a vajra. From paṃ arises white water, marked by a vase and perfectly circular. From yaṃ arises the moving wind, marked by a blue banner and shaped like a bow. Those bodies and speech are haḥ and a; beneath the feet, jhaiṃ is clear. Upon the wind and the triangle arisen from raṃ, having caused [the fire] to blaze, one should cause the disciple to descend. One should imagine a red letter a on the tongue. Having caused [the deity] to descend, one should speak again: 'Speak of the virtuous and the non-virtuous, O Vajra of Speech!' By this sequence, all the rituals of causing descent are taught. 'Exhortation' is the characteristic of the body, speech, and mind abiding in space, speaking mantras, and fully knowing the Dharma. 'Stiffening' is the support, the state of being unmoving by the nature of phenomena (dharmatā). 'God' is that which arises from space; by the descent of the god, one knows the engagement of other world systems. These are the descents of the mantrin who has attained the entry of wisdom. Because they have gone far from sinful and non-virtuous phenomena, they are 'Noble Ones' (ārya); their descent into the stages such as Joy and so forth is the 'Noble Stage,' and focusing on its qualities is the fourth. Furthermore, that is the attainment of mastery over wisdom, which should be performed by the vajra of the siddhi of having attained siddhi. 'Permanent' is because it does not become exhausted in the continuum."

དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། ། སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བརྗོད། ། དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ཞེས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་དབབ་པར་རུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དང་པོའི་ན་ཚོད་དང་ལྡན་པའི་སྣོད་གསུངས་པ། བུ་མོ་ལོ་གྲངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚད་ཀྱི་སྐྱེས་པ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་བྱས་པ་གཉིས་པོ་ཡང་བཟུང་ནས་དབབ་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། ། ཆོ་ག་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་དེའི་སྙིང་གར། ལྃ་བྱུང་དབང་ཆེན་ཟུར་རྣམས་ལ། ། རྡོ་རྗེས་མཚན་སེར་ཧཱུྃ་བསྒོམ་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་གསུངས་པ། བཅུ་གཉིས་ལོ་ལོན་བྱིས་པ་དང་། ། བུ་མོ་དབབ་བྱས་ཡང་དག་མཆོད། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བྲིས་འཁོར་ལོ་ཐུགས། ། གསུང་དང་སྐུ་ཡི་ཡིན་པར་འདོད། ། ཅེས་སོ། ། ནུས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པས་གང་ཅུང་ཟད་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོ་གའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱས་ན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར། ཁོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱོད་ལ་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པས་རིན་པོ་ཆེ་རུ་འཁྲུལ་ནས་ལྟ་བྱེད་འགྱུར། ། མགུ་བར་བྱས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་རིན་ཆེན་མེད་དེ་བཅོས་མ་ཉིད་དང་ལྡན། ། གྲོགས་པོ་འདིར་ནི་དེ་ཉིད་ལེགས་ཞེས་དབུས་སུ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་བླ། ། ཕྱིས་ནི་སྨོད་དེ་འདི་ཉིད་རིན་ཆེན་མིན་ཞེས་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་འཐོབ། ། བསམ་གཏན་བརྗོད་ནས་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །

"Because his deeds are thus vast, the Buddha is described as pervasive. Because that very [nature] is inexhaustible, he is also described as permanent." Thus it was spoken by the noble Maitreya. Since this is spoken in terms of attaining the engagement of wisdom, it is appropriate to bring down the wisdom; therefore, the vessel possessing the prime of youth is described by the words "a girl of such age" and so forth. Having taken hold of both [the male and female], who are twelve years of age and adorned with all the characteristics, one should examine the descent. Regarding the phrase "by means of the ritual," it refers to [the visualization] at their hearts: "From laṃ arises the Great Powerful One; at its corners, one should meditate on a yellow hūṃ marked with a vajra," and so forth. It is said: "A twelve-year-old child and a girl should be properly worshipped as the objects of descent. The wheels drawn by those two are asserted to be the Mind, Speech, and Body." If one were to act otherwise, thinking that one who has not attained power should not engage in such ritual activities, it is shown by the words "if otherwise" and so forth. For example: "Because the world is deluded, they mistake you for a jewel and look upon you; though you are made pleasing, you have no jewel, but possess only the artificial. Friend, in this case, it is better to be without qualities in the center, for later one will be reviled and attain existence, thinking, 'This is not a jewel at all.'" Regarding the explicit recitation of mantras such as the recitation following the description of meditative concentration, it is shown by the words "for them, these are" and so forth.

སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ། ཧཱུཾ་ཡིག་ཅེས་པའོ། ། ཛྷཻ་ཡིག་ནི་བསྐུལ་བ་དང་འདར་བར་བྱེད་པ་ལའོ། ། བསྐུལ་བ་དང་བབས་པ་ལས་ལྡང་བའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི་ཁྲུ་གང་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཅི་ལྟར་སྔར་ལས་དང་པོ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡིན་པ་ལྟར་རོ། ། ལས་འདི་གསང་བ་ཐོབ་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི་གསང་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་བརྗོད་པ། སློབ་དཔོན་སློབ་མའི་དབང་བསྐུར་བ་འདིར་ནི་སྔར་གྱི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་གསུངས་པ། ། རྩེ་གཅིག་མ་གྱུར་པ་ཡིས་ཀྱང་། ། བརྟུལ་ཞུགས་བསྟན་ནས་འདི་བྱར་ངེས། ། སྦྱོར་བ་གཞན་མིན་པ་ཡིས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲག་པོའི་ལས་སུ་བརྗོད་པ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། སྟོང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་མནན་ནས་བསྐུལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཅི་སྲིད་དུ་སྟོང་གི་བར་དུ་བཟླས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཐལ་བས་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པས་ཟུར་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁུང་བུ་རུ་བ་ལོང་གི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། ཆུ་རྒྱུན་འགྲམ་གཉིས་དག་གིས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྒྱུན་འབྱུང་བའི་ཆུ་ཀླུང་གི་ངོས་གཉི་ག་ཡིས་སོ། ། དགང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པས་སོ། ། གང་གསུངས་པ།

The purity of the mantra syllables by way of the Tathāgatas is taught as the syllable HŪṂ. The syllable JHAI is for the purpose of inciting and causing to tremble. The conclusion of the arising from the incitement and descent is expressed by the phrase "about a cubit in size," and so forth. Likewise, all the empowerments for the master and the disciple, and so on, are to be performed just as they were previously for the maṇḍala of a beginner. "This rite is the attainment of the secret" means that it brings about the attainment of the secret. Regarding that, it is said: "Here, the empowerment of the master and disciple is performed according to the previous method." Another application of the wrathful rite is taught: "Even by one who is not one-pointed, Having undertaken the ascetic observance, this must be done; Even by one without other applications." Some say that this refers to the wrathful rite being described by means of the application of the glorious Guhyasamāja itself. Others say it is by means of the application of Amṛtakuṇḍalin himself. "By reciting one thousand and eight times" means that after pressing down the image, one recites from one hundred and eight times up to one thousand times, together with the incitation. "A triangular maṇḍala" means that, situated upon a fire maṇḍala made with charnel ground ashes, one should perform the fire offering of the flesh of a ram and so forth in a triangular pit according to the ritual. "By the two banks of a flowing stream" means by both sides of a river from which the current flows. "It should be filled" means by reciting one hundred and eight times. As it is said:

སྦྱོར་བ་གཞན་དུ་མིན་པས་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་ཡང་སྔགས་ཉེ་བར་འཕངས་པ་གསུངས་པ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་ནི་འཕགས་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པར་གྲགས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། ། དེའི་སྙིང་པོ་ནི་སྔགས་སོ། ། སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་པ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་པའོ། ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་བསམ་གཏན་ཉིད་འཕངས་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། བསམས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྟྭ་རེ་དང་ཐོ་བ་ཐོགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱའོ། ། བསམ་གཏན་རབ་ཏུ་བརྟག་ཅེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། ། དྲག་པོ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གསོད་པའི་ཆེད་དུ་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དྲག་པོ་ཆེན་པོའི་ཁྲོ་བོའི་དམ་ཚིག་གོ། ། མཁའ་དབྱིངས་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སྐབས་འདིར་ཡིན་ནོ། ། ཡོངས་སུ་གང་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། གདུག་པ་དེ་ཡིས་བསད་པ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་ལག་ན་སྟྭ་རེ་དང་ཐོ་བ་ཐོགས་པས་བཅད་ཅིང་ཕྱེ་མར་བྱས་པར་བསམ་མོ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་མཉམ་པ་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་གནོད་བྱེད་དགྲ་ལ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས་འགྱོད་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་འཇིགས་པའོ། །

"One should perform the application without deviation" refers to the mantra that was just introduced. The samaya of the great wrathful one of all the tathāgatas is renowned as the noble Amṛtakuṇḍalī. This is because he accomplishes the commands of all the tathāgatas and because he is not to be transgressed. His hṛdaya is the mantra. "Fire offering" refers to what was just mentioned. Alternatively, "meditative concentration" refers to what is to be explained, which is the introduction of meditative concentration itself. "Vajrasattva" is the aforementioned Akṣobhya. "Having visualized" refers to the object of accomplishment holding an axe and a hammer. "Examine the meditative concentration" refers to what is to be explained. "Great ferocity" is the samaya of the great wrathful one, the cause for generating wrath for the sake of slaying sentient beings. "Expanse of space" refers to the element of space in this context. "Completely filled" means by the buddhas and bodhisattvas. "That wicked one is slain" means one should visualize him being cut and pulverized by one holding an axe and a hammer in the hand. "Immediately thereafter" means that as soon as the application of the meditative concentration to be explained is performed, death occurs; this is the meaning of "even one equal to Vajrasattva." "Against an enemy who harms the buddhas" refers to the terror of one who, having committed harm against the buddhas and so forth, has subsequently developed regret.

འཇིགས་པས་འཁྲུགས་ཞེས་པ་ནི་དམྱལ་བར་ལྟུང་བས་འཇིགས་ཤིང་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་སྐྱབས་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་མེད་པ་སྐྲ་གྲོལ་བ་སྒྲེན་མོ་མར་ནག་གིས་བྱུགས་པའི་ལུས་ལ་སྔར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པར་བསམས་ནས་དེ་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲོ་བོའི་ཉམས་དང་ལྡན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་དབུས་སུ་གནས་ནས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་ཁྲོ་བོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲག་པར་བྱས་ཤིང་ཟ་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བསྒྲུབས་ཏེ་མངོན་པར་དགའ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ལེགས་པར་བཞག་ནས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། སྦྲུལ་ནག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཡང་འཇིགས་པ་སྟེར་བར་བྱེད་པས་འཇིགས་པར་བྱེད་པའོ། ། དུག་མཆོག་དམ་ཚིག་བསྒོམ་བྱས་ནས། ། ཞེས་པ་ལ་ཡི་གེ་ནྃ་གྱིས་མངོན་པར་སྔོ་བའི་ཀླུ་རིགས་ལྡན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ་དེའི་ཁ་ན་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿའི་འོད་ཟེར་གྱི་ལྕགས་ཀྱུས་ཁམས་གསུམ་པའི་དུག་བཀུག་སྟེ་ཡོངས་སུ་གང་བར་བསྒོམས་ཏེ་ཆེ་གེ་མོའི་དཔྲལ་བ་ལ་ཟོ་ཤིག་ཅེས་དེ་ལ་བཀའ་བྱིན་ནས་དེས་ཟོས་ཏེ་ཤི་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདས་མ་ཐག་པ་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་པར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཀུག་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་པོ་ལ་ཆུ་བོ་ལྟར་གཞུག་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "agitated by fear": one should visualize the victim as terrified of falling into hell, fainting, without refuge or protector, with disheveled hair, naked, and their body smeared with black oil. Following the previously described sequence, one should perform the "opening of the joined palms." Visualizing them as abiding upon a fire maṇḍala, the practitioner of the Yamāntaka yoga—abiding in the center of the maṇḍala of wrathful deities who possess a wrathful expression for the sake of benefiting them—should meditate on terrifying the rākṣasas and other emanations and devouring them. Their consciousness, as before, should be established as a bodhisattva of the nature of Akṣobhya and properly placed as a Dharma King abiding in the world-realm of Abhirati, whereupon they should be consecrated. Regarding the phrase "black snakes" and so forth: even the fear of the Māra of the Lord of Death is what is meant by "inspiring fear." Regarding the line "having meditated on the supreme poison, the samaya": this refers to the essence of the Nāga Kṛṣṇa, who is intensely blue due to the syllable ṇaṃ. One should meditate on the hook of light rays from the syllable hrīḥ residing in his mouth, which summons the poisons of the three realms and completely fills [the victim]. Then, having commanded him, "Devour the forehead of so-and-so," one should meditate that he devours it and the victim dies. Their consciousness should be generated as Akṣobhya immediately after passing away. One should summon all the harms and so forth of all sentient beings in the ten directions and, in the same manner, cause them to enter the body of the target like a river.

ཐོ་བ་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་བྱུང་བའི་འབར་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། གཤེག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྟྭ་རེ་ལ་སོགས་པའི་ལག་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མནན་ནས་དུམ་བུར་བྱས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། བསྲུང་བ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཞིན་དུ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ཐོགས་པའི་ལྷ་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་བཏོན་ཏེ་དེས་བསྲུང་བའི་ཁ་སྦྱར་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་བཀུག་སྟེ་རང་གི་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་གཞག་སྟེ་འཕགས་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་ཕུར་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཨོཾ་གྷ་གྷ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ལ་སརྦ་དུཥྚཱན་སརྦ་པཱ་པྃ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་པོ་བོར་ནས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྔགས་དང་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕུར་བུས་ཐོབ་ཅིག་ཅེས་བསྐུལ་བ་དང་བཅས་པས་བརྗོད་ཅིང་གདབ་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བའི་དམ་ཚིག་འདི་འདའ་བར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་གསད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡང་གསད་པའི་དམ་ཚིག་གི་མཆོག་གོ། ། ཇི་སྲིད་དབྱེར་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེམས་དཔའ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་གནག་པ་དང་ཁྲོས་པ་དང་གདུག་པ་ཚར་གཅོད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མཉེས་འགྱུར་གཞན་དུ་མིན། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པས་རྣལ་འབྱོར་པས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཉེས་ཀྱིས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

"With a hammer" means by means of the blazing form arising from the syllable HŪṂ. Regarding "split" and so forth, one should visualize that the hand-vajras of the wrathful deities and others, such as the axe and so on, press down and break [the object] into pieces. Regarding "protection and so forth," as before, one should emanate from one's own heart the deity Vajrapāṇi holding a hook. By means of that, one should perform the protection, the union, and so forth, and summon the deities, placing them to one's left. Then, using the very kīla of the noble Amṛtakuṇḍalī, one should recite the mantra beginning with "OṂ GHA GHA," omitting the two phrases "SARVA DUṢṬĀN" and "SARVA PĀPAM," and strike while exhorting: "Strike with the kīla all protections and so forth, as well as the mantras and deities!" This is the meaning. Because this samaya of separating the union of protection and so forth is not to be transgressed, and because it is the primary factor for all killing, it is the supreme samaya of killing. One should meditate that all the Tathāgatas and others, who possess the aggregates and so forth that are indivisible, abide within the maṇḍala of the wrathful sattvas, and are all exclusively intent upon subduing the dark, the wrathful, and the malevolent. "In this way they are pleased, and not otherwise" means that if the yogi practices exactly as described, the Tathāgatas and others will be pleased, but not otherwise.

སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་དེ་འདི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་ལྷ་གཞན་གྱི་སྒོམ་པ་པོ་ཡང་གཟུང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྲོགས་པས་གང་ལ་སྦྱར་བ་གང་ཡང་རུང་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བས་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོས་གསད་པའི་ཕྱིར་འདའ་བར་མི་བྱ་བ་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བོ་བསྟན་པས་དྲག་པོ་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་གི་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའོ། ། ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཞེས་ཏེ་མི་ཕྱེད་པའི་ཐེག་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྐྱེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་ཞེ་ན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་ལས་རྒྱལ་བའོ། །

The practitioners of the Buddha and so forth are referred to as "the Buddha and so forth"; this is merely an illustration, and it should also include practitioners of other deities. The meaning is that by means of the application of meditative concentration—whether it be the accumulation of negative karma or the deprivation of protection and so forth—those [practitioners] will die, regardless of who is targeted. Because he is not to be transgressed and is indivisible from the Great Wrathful One for the sake of slaying, the Wrathful Vajra of the Great Fierce Samaya is the glorious Vajrasattva. The Blessed One spoke of the samayas, such as "the King Vajradhara" and so forth, in their proper order as the nature of the wisdom of the utterly pure dharmadhātu, the mirror-like wisdom, the wisdom of individual discernment, the wisdom of equality, and the wisdom of all-accomplishing activity; thus, they are endowed with expression. Because they are naturally and completely pure, they are pure by their very essence. If one asks what they are like, they are called the "Vajra Vehicle," the indivisible vehicle. Because it is the most supreme of all, it is unsurpassed. Although the phenomena of the aggregates and so forth, as well as the powers, fearlessnesses, and so forth, are by nature unarisen, it is explained that the performance of fierce activities is generated conventionally. If one asks by whom [this was taught], it is "by the Victors," meaning the Buddhas who have triumphed over all discordant factors without exception.

བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ལས་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་གསང་བ་ཡིན་ཏེ་ཡི་གེ་ཁྃ་གིས་རྡོ་རྒྱུས་དང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བ་ལ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བསྔགས་ཏེ་དེ་དག་གིས་མི་སྡུག་པ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་གནག་པ་འབར་བས་འཁྲུགས་ཤིང་ཁྲོས་པ་ལྕེ་གཉིས་པ་སོའི་ཕྲེང་བ་ཅན་སྦྲུལ་བྲིས་ནས་དེའི་ཁར་ཡི་གེ་ཁྃ་མེའི་ཁ་དོག་ཅན་ཧ་ལ་ཧ་ལའི་དུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་འབར་བ་བསམས་ཏེ། བསྒོམ་པ་འདིས་འདི་ངེས་པར་གནས་ནས་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཡི་གེ་ཧྲཱིཿ ཡང་དེའི་ཁར་བསྒོམས་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ལྕགས་ཀྱུས་ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་པའི་དུག་སྦྲུལ་གྱི་ཁར་གཞུག་གོ། ། དེས་རེག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་འདས་མ་ཐག་པ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་ཁྃ་གིས་མངོན་པར་བསྔགས་ཏེ་དེ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་དོག་གིས་དུག་སྦལ་ལ་སོགས་པ་བྲིས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་རུ་ཁྃ་ཧྲཱིཿདེ་དང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བསམས་ནས་ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་པའི་དུག་བཀུག་ནས་དབབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་སྦལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཀྱང་རེག་པས་དེའི་དུས་ཉིད་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

In relation to that which is born of meditative concentration, the primary activities such as drawing [the figures] constitute the secret of minor rites. One should empower chalk and charnel ground charcoal one hundred and eight times with the syllable khaṃ. With these, one draws a snake that is hideous, terrifying, black, agitated by blazing flames, wrathful, double-tongued, and possessing a row of teeth. Within its mouth, one should visualize the syllable khaṃ, the color of fire, possessing the nature of hālāhala poison, and blazing. Through this meditation, it will certainly move from its place. One should also visualize the syllable hrīḥ in its mouth, and with the iron hooks of the light rays emanating from it, one should insert them into the mouths of the poisonous snakes existing within the three realms. By being touched by that, the realms of sentient beings will die. Regarding the phrase "by the characteristic of the arising of the application": as just described, one empowers with the syllable khaṃ and then draws a poisonous frog or the like in a color corresponding to that [target], visualizing khaṃ and hrīḥ in their respective mouths. Having thus summoned the poison existing in the three realms, one should cause it to descend. In that way, the meaning is that by being touched by any such creature, such as a frog, it will be destroyed at that very moment.

དུག་ཐམས་ཅད་འཕོ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་ལག་པ་གཡས་པའི་མཐིལ་དུ་ཨོཾ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་སྟུག་པོའི་འཁོར་ལོ་དཀར་པོ་རྩིབས་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བ་ལ་ཨོཾ་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་སྟུག་པོ་རྣམ་པར་བསམས་ཏེ་དེས་བྱབས་པས་ཅི་ལྟར་འདོད་པར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་དབྱུག་པ་དང་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རིམ་པ་འདིས་བསྟན་པ་དང་། གཡོ་བའི་དུག་འཕོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དུག་ཆེན་པོ་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་དོན། སྟོན་པས་དུག་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དུག་བཅོས་པ་གསུངས་པ། བསྒྲུབ་བྱའི་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་སྙིང་གར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་བྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་དཀར་པོ་ལས་འཐོན་པའི་ཟླ་བ་དཀར་པོ་ཞུ་བའི་རྣམ་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྤྲིན་གྱིས་དེའི་ལུས་ལ་མངོན་པར་ཁྱབ་པར་བྱ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པ་དང་དཔྲལ་བ་དང་མགོ་བོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཕྲོགས་པ་དང་ལྡན་པར་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསམས་ཏེ་ཡང་སྙིང་ག་ནས་དྲངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་སྐྱུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁ་དོག་ནག་པོ་འབྱུང་བར་བསྒོམ་པར་བལྟའོ། ། འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་དུག་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

Regarding the "Essence for Transferring All Poisons": one who possesses the yoga of Vairocana abiding in the maṇḍala as described should visualize an eight-spoked white wheel of dense light rays arising from the syllable OṂ in the palm of the right hand. In its hub, one should visualize the syllable OṂ with dense white light rays. By waving [the hand] with that, one should apply this sequence to the center of the sky, a staff, a clay bowl, and so forth, as desired, in order to transfer the mobile poison. This is the meaning of "the great poison is not to be transgressed" and "the indivisible meaning." The Teacher states that the "Vajra Samaya of the Great Poison" is the glorious Vajrasattva. Regarding the passage beginning with "In this regard, this..." which teaches the treatment of poison: because it is the cause for accomplishing the vajra at the heart of the subject, it is the "Vajra Essence," and it is so called. In the center of the maṇḍala, including both the support and the supported, one who possesses the yoga of the Great Vajra Holder should visualize a white vajra arising from the syllable HŪṂ at the heart of the subject. From that white vajra, clouds of light rays in the form of molten white moonlight should completely pervade the body. One should visualize that these very rays seize the poisons residing at the heart, throat, forehead, and head, and having drawn them out from the heart, one should meditate on them emerging from the mouth in the form of black vomit. Regarding the application for neutralizing secondary poisons such as rice and so forth, it is taught in the passage beginning with "In this regard, this..." and so forth.

། གང་གཞན་ཞེས་པ་འབྲུམ་བུ་དང་བས་ལྡག་དང་གཡན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་ལག་པ་གཡས་པར་ཡི་གེ་ཨཱཿལས་བསྐྱེད་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་དཀར་པོའི་ལྟེ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཨཱཿའོད་ཟེར་ལྔ་འབར་བ་བསམས་ཏེ་དེས་བྱབ་པར་བྱ་སྟེ་སྤར་བས་ཁུ་ཚུར་དུ་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དྲངས་ནས་ཡི་གེ་ཨཱཿལ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། བསྐུལ་བ་ན་ནི་དཀར་པོ་འདྲ། ། ཞེས་པ་ཡི་གེ་ཨཱཿབརྗོད་ཅིང་བསྐུལ་བས་དུག་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཁ་དོག་དཀར་པོར་བསྐུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་པའོ། ། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྦས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་སྤྲུལ་ལོ། ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནད་གསོ་བ་གསུངས་པ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་ན་གནས་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལས་སྤྲེའུའི་གཟུགས་སམ་སྒྲེན་མོ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ནད་ཕྱུང་སྟེ་ལག་པར་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཁྲོས་པར་བསམས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་ནད་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པ་ཁྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་བར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་དགང་བར་བྱའོ། །

"Others" refers to smallpox, scabies, itches, and so forth. Regarding the phrase "they vanish by mere thought," as previously described, one should possess the yoga of Amitābha abiding in one's own maṇḍala. One should visualize an eight-petaled white lotus generated from the syllable ĀḤ in the right hand, with the syllable ĀḤ at its center blazing with five-colored light rays. By means of that, one should perform the cleansing; by drawing it out in the manner of a clenched fist, one should extract the white color and dissolve it into the syllable ĀḤ. Regarding the phrase "when exhorted, it is like white," the meaning is that by reciting and exhortedly invoking the syllable ĀḤ, one should exhortedly transform it into a white color that has become free of poison. "This" refers to what was just mentioned. "Secret suchness" is the hidden reality. "Emanation of the generation of wisdom" is for the sake of generating the wisdom of omniscience. The healing of outer and inner diseases is taught: through the application of the Vajra Body and so forth, one should extract the disease from the body, speech, and mind of the one abiding in the center of that maṇḍala in the form of a monkey or a naked preta. Having meditated on the wheel and so forth in the hand, one should reduce it to ashes. Regarding the phrase "having visualized them as wrathful," one should visualize all the Buddhas and Bodhisattvas, equal in number to the atoms of all world systems, as wrathful ones who reduce the disease to ashes. Therefore, one should fill one's own body, speech, and mind with the body, speech, and mind of the Tathāgatas.

ཐུན་བཞིར་ཉི་མ་བདུན་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་པ་ལ་རང་གི་ལྷའི་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་འདི་ཞག་བདུན་བསྒོམས་པས་ངེས་པར་ནད་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་རྨི་ལམ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་ཕྱིས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རང་གི་ལྷའི་ངོ་བོའི་བདག་ཉིད་དུ་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སེམས་གང་གིས་ངས་རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དེ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའོ། ། དེས་ན་ཆོས་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། ། སད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གང་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཐོང་། ། ཞེས་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་དག་གི་རྨི་ལམ་དག་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་མངོན་སུམ་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ངོ་། ། རང་གི་སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་ཡང་སེམས་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། དམིགས་པ་ནི་དེའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། ། རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ་དཔེར་ན་རང་གི་ནང་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། ། དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

Regarding the phrase "in four sessions for seven days," by practicing this application with the mantra of one's own deity for seven days, all illnesses will certainly be exhausted. At the very time when the yogi takes delight in meditating on the application through the ritual as described, he will see dreams. Thereafter, he should meditate in the same way as he saw the essence of his own deity in a dream, in direct perception itself. With the thought, "The Buddhas and so forth whom I saw in the dream are of an illusory nature, a state of delusion; they do not exist ultimately," he should realize that these phenomena perceived in the dream are equal to space. Therefore, it is said: "Since phenomena do not exist, the nature of phenomena (dharmatā) also does not exist." The summarized meaning is that even those appearances attained by those who are awake are this very nature of phenomena. The phrase "seen in two ways" refers to the dreams of beginners who have attained entry into primordial wisdom (jñāna), and the state of waking in direct perception by those who have attained mastery over primordial wisdom. One's own mind is the storehouse consciousness (ālayavijñāna), while the "knowing of the mind" is the nature of the seven functioning consciousnesses. Because the object of observation is the support for that [mind], it is not the storehouse consciousness. In that regard, all phenomena are both afflicted and purified. They are "well-established" by way of the nature of the seeds and their own identity, just as, for example, they are contained within themselves. Ultimately, this refers to "space-vajra" and so forth.

གཞི་དང་གཞི་མིན་ཉིད་གྲགས་པ། ། ཉོན་མོངས་ས་བོན་ཅིག་ཤོས་དག། ཉོན་མོངས་ཅིག་ཤོས་ཆོས་རྣམས་ནི། ། ས་བོན་དངོས་པོ་ཡང་དག་གནས། ། དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་ནའང་། ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་མི་དམིགས་པས། ། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིས། ། ཆོས་མིན་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། གཞི་དང་གཞི་མ་ཡིན་པ་གཉིས། ། རྣམ་པར་ཤེས་ལའང་འཇིག་རྟེན་ལ། ། བདེན་མིན་བརྟགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དག། དེ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་འཇུག། རྟག་ཏུ་ཐོགས་མེད་བློ་གྲོས་དག། ཟངས་ལྕགས་ནང་ཞུགས་རིན་ཆེན་བཞིན། ། ཐམས་ཅད་སྟོན་བྱེད་ཐུབ་པ་ནི། ། མ་གཏོགས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་དཀའ། ། ཆོས་དག་ཀྱང་ནི་བྱིན་བརླབས་ལ། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་དག། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག། མེ་དང་ཆུ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། ། ཅི་ལྟར་གསེར་ནང་འཇིམ་པ་བཞིན། ། སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བས་དུ་མ་ཡིན། ། དེ་བཞིན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས། ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཇུག། བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལས་ཐོབ་པའི། ། ཆོས་ལས་བྱུང་བས་འདིར་དེ་འབྱེད། ། རང་གི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་རྒྱས། ། ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་གང་། ། རྡུལ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། ། དངུལ་ཆུས་རྡུལ་དྲི་སྤངས་ནས་ནི། ། གསེར་ལས་འབྱར་བ་ཇི་བཞིན་དུ། ། དམ་ཆོས་བག་ཆགས་དེ་བཞིན་ནོ། ། རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི། ། ས་བོན་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱས། ། སྲིད་པའི་ས་བོན་ཐོགས་མེད་འདོད། ། དུས་ཀྱིས་ཞུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་འཕགས་ལམ་མེས། ། གཉིས་པོ་འདི་དག་མ་ལུས་པ། ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཐུངས། ། ངང་པས་ཆུ་ལས་འོ་མ་བཞིན།

That which is renowned as the ground and the non-ground, The seeds of affliction and their opposite, The afflictions and the dharmas that are their opposite, Abide as the actual entities of the seeds. Even when that very [nature] is made manifest, Since the apprehended and so forth are not observed, By way of the essence of apprehended and apprehender, It is neither a non-dharma nor the nature of phenomena. As the Master Dignāga said: "The ground and the non-ground, both of these, Even in consciousness, are for the world Causes of imputation that are not true; These function together as co-operative conditions. For those with always unimpeded intelligence, Like a jewel that has entered into copper or iron, Except for the Sage who reveals everything, It is difficult for others to understand. The dharmas are also blessed; The thoroughly afflicted and the purified, The discordant factors and the remedies, Are like fire and water. Just as clay is within gold, There are many [distinctions] through the divisions of application. Likewise, the ālaya-vijñāna Functions from beginningless time. Through the dharma obtained from a sublime spiritual friend, It is distinguished here by that which arises from it. Whatever latencies of mental expression Have fully developed from their own seeds, Even though they have become mixed with dust, Just as mercury, having removed the smell of dust, Adheres to the gold, So too are the latencies of the sublime Dharma. The seeds of that very purification Develop further and further. The seeds of existence are held to be unimpeded; They are melted away by time. The fire of the Noble Path arising from that Drinks up both of these without exception From the ālaya-vijñāna, Just as a swan [extracts] milk from water."

། དེ་ནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་མིན། ། དྲི་མེད་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན། ། ཉོན་མོངས་ཟད་ཅིང་རྣམ་གྲོལ་བ། ། དེ་ཡང་ཞི་ཞིང་སྤངས་པའོ། ། གནས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡི། ། དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་འདས། ། དོན་དམ་དང་ནི་འགོག་པའང་ཡིན། ། མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ཤེས་པའང་ཡིན། ། སེམས་མེད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས། ། མྱང་འདས་མི་གཡོ་བདེ་བ་ཡིན། ། དགེ་དང་ཐར་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། ། དེ་བཞིན་མི་འཇིགས་པ་རུ་བརྗོད། འདི་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། ། དེ་བཞིན་སྒྲིབ་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་འཁོར་བ་རུ། ། འཇུག་པའི་ལྷན་ཅིག་རྟེན་ཡིན་ནོ། ། རྟེན་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། ། མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། ། སྐུ་ནི་གཉིས་ཡིན་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ། སྤྲུལ་པར་གྲགས་པ་དེ་རྟེན་དག། ཆོས་ལོངས་སྤྱད་དང་སེམས་ཅན་དོན། ། གང་ལས་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད། ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཆོས་ལྔ་དག་དང་རང་བཞིན་དང་། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། ། བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐའ་དག་བསྡུས། ། ཞེས་སོ། ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིགས་ལྔའི་བསྒྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པར་མཛད། མཛད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བསམ་པས་གསུངས་པ། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ལས་བྱུང་བ། ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ། ། ཞེས་སོ། །

Then, it is not the all-basis consciousness; it is the stainless, purified state. With afflictions exhausted and liberated, it is also peace and abandonment. It is the transformation of the basis, the supramundane wisdom, the ultimate, and also cessation. It is the attainment of nirvāṇa and the knowledge thereof. It is the mindless, uncontaminated realm, the unshakable bliss of nirvāṇa. It is virtue, liberation, and the inconceivable; likewise, it is described as the fearlessnesses. This very state is the mirror-like wisdom of all buddhas; likewise, it is the unobscured wisdom and the supreme dharmakāya. When afflictions are not abandoned, it is the simultaneous support for entering saṃsāra. When the support is transformed, it is non-abiding nirvāṇa. The two bodies are known as the enjoyment and the emanation; these are the supports from which the Munis perform the enjoyment of the Dharma and the welfare of sentient beings. Thus, from the Ārya-Laṅkāvatāra: "The five dharmas, the natures, the eight consciousnesses, and the two kinds of selflessness—these encompass the entirety of the Mahāyāna." If all phenomena are equal to space, why did the Blessed One establish the reality of the Dharma through the practice of the five families? He did indeed establish it; therefore, with the thought that it is not the case that [all things] are equal to space, he said: "Ema! Arisen from the marvelous, meditate on space within space."

ནམ་མཁའ་ཡིས་ནི་ནམ་མཁའ་བསྐྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དོགས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྫས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་ནམ་མཁའ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཆོས་གང་དང་གང་མི་ལྡན་པ་སྟེ་རྫས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་སོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་རྫས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་གནས་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་གནས་ཡིན་ཏེ་རྫས་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། ། རིགས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི་རིགས་ལྔའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་སྙིང་པོ་ཞབས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའོ། ། ། །

One might wonder: "Space cannot produce space because both are non-existent." Anticipating this, it is taught that the presentation of the characteristics of phenomena is conventional, but not ultimate. Thus, the Blessed One Vajradhara says, "Space," and so forth. Space is the nature of the absence of all substantial entities. Because it is not endowed with any phenomenon—that is, because all substantial entities arise conventionally within it—it is also not non-endowed. The statement "it is included in all" does not mean it undergoes change, because it is the very absence of substantiality. One should understand other points in the same way. "All phenomena" refers to all Buddhas, Bodhisattvas, and the realms of all sentient beings. These are the body, speech, and mind. Their "vajra" is suchness, and that itself is the "abode," the support for the generation of wisdom. Because one realizes that directly, it becomes the cause for generating the Bodhisattva path along with its result. That itself is the abode; because it is the nature of the non-existence of all phenomena in the equality of the absence of substantiality, it has "pervaded all." It is the mind of all families and all sentient beings. Their "samaya" is the body, speech, and mind of the five families. That itself is the "essence" and that itself is the "vajra," and it is "arisen from that," as explained by the master Hṛdayapāda. This is the fifteenth chapter from the Śrī-Guhyasamāja-alaṃkāra.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་པུ་བརྗོད་པ་ལ། ཅི་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་ཡང་ཡོད། ཅི་ཡང་དེ་ལ་གཞན་ཅི་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གདུལ་བྱའི་དཔྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཉིད་སེང་གེ་ལྟ་བུར་སེང་གེ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རི་དྭགས་འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེས་རྒྱལ་བར་བྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པས་རྒྱལ་པོ་སྟེ་དེའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་བདག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐུ་ཡང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། ། ཞེས་པའི་བསམ་པས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་ནི་ཕྱག་མཚན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྡོ་རྗེའི་གནས་སོ། ། དབུས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གནས་སུ་སྐུ་རྡོ་རྗེའོ། ། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་བྲིའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། ། གྲྭ་རྣམས་ཀུན་ནི་སྙིང་པོ་དང་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གྲྭ་རྣམས་སུའོ། ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱང་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་སྒོ་རྣམས་སུ་སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་བྲི་བར་བྱའོ། ། མཆོད་པ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ།

Regarding the word "then" (tatas): after the description of the mind maṇḍala alone, [the question arises] whether it is only that one or if there are others. [The text] says, "What else is there in that?" and so forth, following the complete understanding of the disciples' investigations. "All maṇḍalas" refers to the mind maṇḍala and the others. These themselves are the "Lion" (siṃha), because like a lion, they terrify the wild animals of the afflictions and so forth. That itself is the samaya; because it conquers and clarifies, it is the "King" (rāja), and the assembly of that is likewise so. The "Vajra Body maṇḍala" is the maṇḍala of the Lord Vajra Body, the purity of the nirmāṇakāya. "Similar to the Vajra Mind" means like the Vajra Mind; the thought is that "the Body is also of the nature of the Mind." The "Mudrā itself" is the vajra-abode of the nature of the hand symbols. In the center, in the place of Vairocana, is the Vajra Body. Akṣobhya and the others are also to be drawn in the directions, such as the east and so forth. The "supreme Vajras of Body, Speech, and Mind" are Locanā and the others, and Rūpavajrā and the others. "In all the corners" refers to the corners of the heart and the outer maṇḍala. The "wrathful ones" are Yamāntaka and the others; the gatekeepers are to be drawn in the gates. With the words "one should make offerings" and so forth, the accomplishment of the maṇḍala and so forth is taught.

ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུང་རྡོ་རྗེ་བདག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འདྲ་བ། ། ཞེས་པ་འདི་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པས་ཞེས་པ་ནི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་སྙིང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། ཟླུམ་པོ་ཀུན་དུ་བྲི་བར་བྱའོ། ། ཚེ་དཔག་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི་པདྨའོ། ། དེ་ཉིད་བརྗོད་མ་ཐག་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཏེ་ཕྱག་མཚན་གྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། བདག་པོའི་ལྷ་རྣམས་བསྒྲེ་བ་གསུངས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཛིན་མཆོག་གང་ཡིན་པ། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའོ། ། དབུས་སུ་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིའོ། ། གཟུགས་ནི་ལུས་ཏེ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་གསུངས་པ། གང་ཞིག་དབུས་སུ་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡི། ། འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་དེ་ཡི་ཡིན་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ནི་གང་ལས་སོ། ། སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པའི་ཚོགས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་དེ་དག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྔགས་ཉིད་ནི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཉིད་སྐུད་པ་སྤྱད་པའི་ཆེད་དུ་ཡི་གེའི་ཚིག་རྣམས་སོ། ། གདབ་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་སྐུད་པ་དང་རྡུལ་ཚོན་ཀྱང་གདབ་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་སེམས་དཔས་མི་བྱ་སྟེ། །

The maṇḍala of the Lord Vajra Speech, which is the purity of the saṃbhogakāya, is the maṇḍala of speech. The phrase "resembling the maṇḍala of mind" is also to be understood in the same way. "By meditating on the vajra" refers to the deity yoga practitioner. "The great King of Vajra Dharma" refers to Amitābha. Therefore, the wheel in the center of the maṇḍala is the essential maṇḍala, which should be drawn as a circle. "The great mudrā of Amitāyus" refers to the lotus. That very thing just mentioned is the vajra-abode, the mudrā of the hand symbol. This applies to all the members of the maṇḍala. The phrase "completely clear" and so forth teaches the accomplishment of the maṇḍala and other such matters. Regarding the teaching on the analogy of the principal deities: "Whichever is the supreme Vajra-holder" refers to Vajrasattva and the others. "In the center" refers to the maṇḍala. "Form" means the body, which is to be drawn. That becomes the abode of the maṇḍala. As it is said: "Whichever one comes to reside in the center, the wheel also belongs to that one." From what do all the maṇḍalas arise? They are the vajras that are the very assembly of various emanations. The mantras of the vajra maṇḍala are the essential heart-mantras; these are the syllables and words for the purpose of applying the thread. "Applying" refers to applying both the vajra-thread and the colored powders. One should not do this with a mind of ordinary mantra.

ཞེས་པ་ལ་སྔགས་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ་དང་པོར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དཔའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེས་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མའོ། ། རང་གིས་བྱས་ནས་ཕྱིའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་བྱང་ཆུབ་རྙེད་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་ཚུལ་ཤེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷ་རྣམས་སྤྲོས་ཏེ་བསྒོམས་པས་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་དེའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་བསྒོམས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་དགོད་པར་བྱའོ། ། བླ་མའི་གཟུགས་སུ་ཁྱེའུ་བྱས་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གནས་དབབ་པར་བྱའོ། ། སློབ་མ་དེ་སྤྱན་གྱི་གཟུགས་སུ་ཡང་བྱ་སྟེ་སྐུད་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། འདིས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྤྲུལ་པས་རྡོ་རྗེ་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། རང་གི་ཆོས་མ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་གོས་དཀར་མོ་དབབ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་པོ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ལ་མཱ་མ་ཀཱི་ཡང་དབབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་འབྲས་བུ་གསུངས་པའོ། །

Regarding this, the mantra is the essence of insight and compassion, as has already been explained. The mind of the being that is its nature is that by which one attains entry into wisdom; thus, "by oneself" is the remainder. If one acts by oneself, it will become difficult to attain enlightenment due to external distractions. Because it is so, the yogi who knows the way of the samaya attains entry into wisdom. Having emanated and meditated upon the deities who are the nature of wisdom, and having ascertained this, one should meditate on the sites blessed by their bodies and so forth, and arrange the maṇḍalas through conceptualization. One should fashion the disciple into the form of the Guru and cause him to descend into the site of Vairocana. That disciple should also be made into the form of Locanā, performing activities such as holding the thread; this should be understood in all cases. By this, the maṇḍala of the body emanates a delightful site, and the qualities of the Vajra Body are attained. The King of Vajra Dharma is Amitābha. One should cause one's own Dharma-consort to descend into the nature of Pāṇḍaravāsinī. "The Great King Vajrasattva" refers to Akṣobhya, and one should also cause Māmakī to descend. The phrase "If one acts in that way" and so forth teaches the result.

ཉེ་བར་བྱེད་པ་ན་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡིན་ལ་དབང་བ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་བྱོན་ནས་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་མཆོག་འདྲི་བར་མཛད་པ་ཡིན་ལ་རབ་ཏུ་དགྱེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གཟིགས་པས་སོ། ། ཆོ་ག་འདི་དག་གང་གིས་བྱ་ཞེ་ན། སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་སྔགས་པས་སོ། ། ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསང་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོས་བཀུག་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཡིན་ལ་འདི་ཡང་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། སྒོ་སྐྱོང་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ལས་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་མཆོད་པ་བྱའོ། ། སྐུ་གསུམ་གྱི་དམ་ཚིག་གི་མཆོད་པའོ། ། གང་གི་ཡིན་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོའི་སྟེ་དྲི་མ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དྲི་མ་སྤངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། ། དེ་སྐད་བརྗོད་པ། ཐུགས་ལ་མི་བསྐྱོད་མཱ་མ་ཀཱི། ། འབེབས་པར་ཡང་དག་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ངག་ལས་གོས་དཀར་འོད་དཔག་མེད། ། སྐུ་ལ་སྤྱན་དང་རྟག་པའོ། ། ཐུགས་དང་གསུང་དང་སྐུ་བསྐུལ་བས། ། སྤྲས་པ་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་བ། ། ཞེས་སོ། ། ད་ནི་གཏོར་མའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང་། །

When one draws near, it is a blessing, and mastery is the nature of insight because one has attained the ultimate excellence. Having arrived, one draws the supreme of the three secret maṇḍalas, and being endowed with great joy is due to perceiving the welfare of others. If one asks by whom these rituals are to be performed, it is by the mantrin who has attained the siddhi of mantra and gained entry into primordial wisdom. If one asks of what nature they are, they are the great, marvelous secret because they are supramundane. Having constructed the maṇḍala, it is taught that the yogin who has become thus should also personally practice the accomplishment of the maṇḍala and so forth. This is to be understood as it is said: "Having summoned by the King of Wrath," which refers to Yamāntaka; this is also merely an illustration, for the four gatekeepers perform the activity, accomplish it, and then the offering is made. This is the offering of the samaya of the three bodies. If one asks to whom it belongs, it belongs to the three vajras; the "stains" are attachment and so forth, and it is to be performed by the Vajra-holder who has abandoned those stains. "The application of the three vajras" refers to the application of the Vajra Body and so forth. Thus it is said: "Akṣobhya and Māmakī are correctly described as descending into the mind; Pāṇḍarā and Amitābha from speech; Locanā and Vairocana from the body. By invoking the mind, speech, and body, The array is wondrous and marvelous." Now, the ritual of the torma is taught: "For all mantras indeed..."

ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། གཏོར་མ་འདི་ཡང་མན་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཆེན་པོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་དང་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་གི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། ཐིག་གདབ་པ་ཡི་ཆོ་ག་འདི། ། གང་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱོད་པ། ། ཞེས་ཏེ་མཚན་མ་མ་ཐོབ་པས་གང་གི་ཚེ་ལྷ་ཕབ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲི་བ་རྣལ་འབྱོར་པས་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་མཆོག་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ནས་ཐིག་གདབ་པར་བྱའོ། ། མི་བསྐྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མི་བསྐྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་མཆོག་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡིན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་མཆོག་ནི་འཕགས་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པར་བསྒོམས་ལ་ཐིག་གདབ་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་མཆོག་ཏུ་བསམས་ཏེ་ཐིག་གདབ་པར་བྱའོ། ། ལས་ཀྱི་གོ་འཕང་ནི་ཐིག་འདེབས་པའི་བྱ་བའོ། །

This means that one should offer the torma to both worldly and transcendent beings. This torma should also be understood through the oral instructions (upadeśa). For that very reason, it is a great marvel, because it is common to the Yoga and Unsurpassed Tantras and so forth. Now, the ritual for laying the lines of the maṇḍala to be drawn by a beginner yogi is taught: "When one performs this ritual of laying the lines oneself." This means that when a yogi—who has not yet attained the signs—is unable to draw the maṇḍala after having invoked the deity, at that time, for the maṇḍala of Kāyavajra, one should perform it through the yoga of Kāyavajra. Having meditated on the supreme assistant for the practice as the Great Vajradhara, one should lay the lines. For the maṇḍala of Akṣobhya, one should do so through the yoga of Akṣobhya, and the supreme assistant for the practice is the Great Vajradhara. For the maṇḍala of the Great Vajradhara, it is through the yoga of the Great Vajradhara, and the supreme assistant for the practice is the Noble Amṛtakuṇḍalī. Similarly, for the remaining maṇḍalas of the Bodhisattvas, it is through the yoga of the Lord of the maṇḍala. One should meditate on Amṛtakuṇḍalī as the one who performs the subsequent practice and then lay the lines. For the remaining yogis of the Tathāgatas, one should lay the lines having visualized the Great Vajradhara as the supreme assistant for the practice. The "state of activity" refers to the act of laying the lines.

སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ངེས་པ་བསྟེན་པ་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ཐིག་སྐུད་དུ་གྱུར་པ་ཁ་དོག་ལྔའི་ཐིག་སྐུད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དགོད་པར་བྱའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་དབྱེ་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་མེ་ལོང་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་ནན་ཏན་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་དབྱེ་བས་སོ། ། དེས་ཚོན་རྩི་དག་ཀྱང་གདབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཐིག་སྐུད་ལེགས་པར་སྦྱང་བ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་ལ་ཧཱུཾ་མཛད་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ། ཧཱུཾ་མཛད་ཡང་ན་གཙུག་ཏོར་རམ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་ཉིད། ། བསྲུང་ཕྱིར་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་ལོར་གནས། ། བསམས་ཏེ་བགེགས་ནི་རྣམ་པར་གཞོམ། ། ཞེས་སོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་སོ། ། གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་ཐུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་སོ། ། དེ་གསུངས་པ། རྟག་པ་ལ་སོགས་གཟུགས་འདྲ་ཞིང་། ། དེ་མདོག་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་སྲད་བུ་ཡིས། ། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་རྣམ་ཕྱེ་བ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་རོ། ། རྡུལ་ཚོན་དག་ཀྱང་དབབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པའི་གཞུང་བཤད་པ་ལ། འབར་བའི་ལྟ་བས་རྡུལ་ཚོན་ལ། །

That which is relied upon with certainty by all the buddhas is Amṛtakuṇḍalī, by virtue of his mastery over all activities. One should place [the deities] upon the five-colored threads that have become the vajra threads. Regarding the phrase "by the twenty-five divisions," this refers to the sequence beginning with the mirror-like mirror, the mirror-like equality, the mirror-like discernment, the mirror-like performance of duty, and the mirror-like utter purity. Because each of the five wisdoms is itself the nature of the five wisdoms, there are twenty-five divisions. By that, the pigments are also to be applied; it is not merely the thorough purification of the threads. Furthermore, for the sake of protection for all the mantras, one should meditate on Hūṃkāra at the hub of the protection wheel. As it is said: "Hūṃkāra, or the Uṣṇīṣa, or Vairocana and the others, abiding in the wrathful wheel for protection—having visualized this, one should utterly destroy the obstructors." The samayas of body, speech, and mind are the vajras of body, speech, and mind. "In the five places" refers to the places such as the hearts of the five tathāgatas. As it is said in detail: "Resembling the forms of the Permanent One and so forth, arising from their respective colors and seed-syllables, the threads possessing the five wisdoms are divided into twenty-five," and so on. Regarding the explanation of the text, "the colored powders should also be cast," it says: "With a blazing gaze, upon the colored powders..."

ཡེ་ཤེས་འབར་བ་སྔར་རིམ་གྱིས། ། ཡང་དག་བཏེག་སྟེ་བསྔགས་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་བུམ་རྣམས་གཞག་པ་ནི། ། དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པའོ། ། སྔགས་ནི་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེས་མངོན་པར་བསྔགས་པའི་རྒྱུད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔ་དང་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། བདག་པོ་ཡིས་དྲན་པ་ནི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་པའོ། ། དེ་བརྗོད་པ། མགྲིན་པ་མཆོག་ནི་གོས་ཀྱིས་དཀྲི། ། ཨ་འབྲས་སོགས་འདབ་ཀྱིས་ཁ་དགབ། ། དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཡི་བུམ་པ་ནི། ། དེ་ཡི་སྔགས་ཀྱིས་ལྷག་གནས་བྱ། ། འབྲུ་སྨན་རིན་ཆེན་ལྔ་རྣམས་དང་། ། དྲི་བཟང་ཆུ་དང་འཁོར་ལོའི་ཚོགས། ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་བཏགས་རྡོ་རྗེ་ནི། ། སྟེང་གཞག་འཁོར་གཙོའི་བཟླས་པ་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། སྦྱིན་སྲེག་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་ངོས་སུ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐབ་ཁུང་ཡོངས་སུ་ཟླུམ་པོ་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གྲུ་བཞི་པ་རྒྱས་པའིའོ། ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གཞུའི་རྣམ་པར་བྱས་པའི་དབང་དུ་བྱེད་པའོ། ། བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཟུར་གསུམ་པ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐབ་ཁུང་བྱས་ཏེ། ཡི་གེ་ཨོཾ་ལས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལས། ། སྔགས་ཤེས་པ་ཡིས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ། ། གལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་འདོད་ན། ། གསང་བའི་དེ་ཉིད་བྱིན་བརླབས་ཏེ། ། སྦྱིན་སྲེག་ཆོ་ག་ཡང་དག་སྤྱད། ། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་ཡི་སྦྱོར་ལྡན་པས། ། རིགས་ཀྱི་ལས་ནི་རབ་བསྒྲུབ་པ། ། ཡི་གེ་ཨོཾ་གྱི་སྔགས་དབྱེ་བས། ། བསྒོམས་པས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཐོབ། །

"Blazing wisdom should first be gradually and perfectly raised and consecrated," and so forth, in detail. As for the placement of the vajra vases, they are connected to the deities of the maṇḍala. Mantra is the defining characteristic of what is recited. The tantra of that which is consecrated by it is by means of the five kinds of precious gems and medicinal substances. "Recollection by the lords" means the recollection by the lords. Regarding that, it is said: "Wrap the excellent neck with cloth; Cover the mouth with mango leaves and the like. The vases of the maṇḍala deities Should be consecrated with their respective mantras. With grains, medicines, the five precious gems, Fragrant water, and the collection of wheels, A vajra hung with flower garlands should be placed Upon the top, and the recitation of the Lord of the Retinue should be performed." Regarding the statement "one should perform the fire offering" and so forth: on the outer perimeter of all maṇḍalas, a circular fire pit for pacifying is in the eastern direction, and a square one for enriching is in the southern direction. In the western direction, one should make a bow-shaped pit for magnetizing. In the northern direction, one should make a triangular pit for wrathful activities, and it should be generated from the syllable OṂ. Likewise, it is also stated in the Advayasamaya-vijaya: "The knower of mantra should perform the fire offering. If one desires the supreme siddhi, Having blessed the secret reality, One should correctly engage in the fire offering ritual. By possessing the application of the four maṇḍalas, The activities of the families are thoroughly accomplished. Through the differentiation of the mantra of the syllable OṂ, By meditating, all siddhis are attained."

ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་ཟླུམ་པོ། ། རྒྱས་པ་ཟུར་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། ། མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་ཟུར་གསུམ་མཆོག། དབང་ལ་གཞུ་ཡི་རྣམ་པའོ། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་ཞི་བ་སྟེ། ། བསྒོམ་བྱ་བདུད་རྩི་འབྱུང་བ་ནི། ། དེ་ཉིད་དུ་ནི་ལྷ་ཡི་གཟུགས། ། རང་གི་ངོ་བོས་བསྒོམ་པར་བྱ། ། བདག་ཉིད་བདག་པོའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཏེ། ། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་ཡིན། ། ཞལ་རྣམས་གདངས་པར་བསམས་ནས་ནི། ། མེ་སྟག་མང་པོ་རྣམ་པར་འཁྲུགས། ། སྔགས་པ་ལྕེ་ཡི་དབུས་སོན་པ། ། དེ་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་བསམ་བྱ། ། མཁས་པས་སྦྲང་རྩི་འོ་མ་དང་། ། མར་སར་ཞི་བའི་རིགས་ལ་བསྟེན། ། ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་རིགས་ལ་བརྗོད། ། སྣུམ་ཆེན་པོས་ནི་ཁྱབ་པ་རུ། ། དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་གང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་དབུལ། ། རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་གསུམ་དག་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལའོ། ། ཕྱི་ནས་དབུས་སུ་རང་གི་ལྷའི་གཟུགས་བསྒོམས་ནས་མེ་དང་རང་གི་ལྷ་དག་གི་ཞལ་དག་ཏུ་དབབ་པར་བྱའོ། ། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ལའོ། ། བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ནི་བརྒྱད་ལྷག་པའི་བརྒྱའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་ཀྱང་བཟང་པོའི་ཞབས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་གའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ནས་སོར་བཞི་དོར་བ་རུ། ། ཁ་ཁྱེར་དེ་ཚད་པད་ཁ་བྱེ། ། ཞེས་པའི་ནང་དུའོ། ། ད་ནི་སློབ་མ་འཇུག་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ།

The peaceful maṇḍala is perfectly circular; the enriching is square; for the wrathful, a triangle is supreme; and for the magnetizing, the shape is like a bow. In its center is the peaceful [deity]; the one to be meditated upon is the Source of Nectar. In that very place, the form of the deity should be meditated upon by way of its own essence. One should meditate on oneself in the form of the Lord; this is the supreme vajra. Having visualized the faces wide open, many sparks are intensely agitated. The mantrin should visualize the syllable HŪṂ at the center of the tongue. The wise should rely on honey, milk, and fresh butter for the peaceful class; for the class of great hatred, it is said to be smeared with great grease. Other such things should also be understood in the same way. Thus it is said. "One should offer the vajra-filled burnt offering to the three indivisible vajras" refers to the fire of unsurpassed wisdom. Having subsequently meditated on the form of one's own deity in the center, one should cause [the offering] to descend into the mouths of the fire and one's own deity. "By the union of the two organs" means that one should perform the burnt offering in the fire through the meditative equipoise of insight; it is the body of the Great Vajradhara, the nature of insight and method. "One hundred and eight" means one hundred plus eight. The burnt offering should also follow the ritual of the maṇḍala from the Bhadrapāda: "Leaving four finger-widths on all sides, the rim should be of that same measure and shaped like an opening lotus." Now, the ritual for the entry of the disciples is taught:

རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སློབ་མ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་བསམས་ནས། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པོ། ། དེ་ནས་དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་ལྕེ་དང་སྙིང་གར་སོན་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ཡི་གེ་ཨཱཿཁ་དོག་དམར་པོ་འོད་ཟེར་དང་བཅས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པ་ལག་མའི་ཕྱེད་དུ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་སྙིང་པོས་རང་གི་སློབ་མ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡི་གེ་ཨཱཿསྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་བཀོད་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོ་གས་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དང་པོར་རེ་ཞིག་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་འཇུག་པའི་ཆོ་གས་ཞུགས་ཏེ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ལས་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡང་བླངས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་མིང་ནི་ཆེ་གེ་མོ། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དཀའ་ཐུབ་ཆེ། ། སློབ་མ་རྣམས་ནི་གཞུག་པར་བྱ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་དོན་དུ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སྟ་གོན་གྱིས་སློབ་མ་སྟ་གོན་དུ་གནས་པར་བྱས་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། དྲི་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་ནས་སྒོའི་ཕྱི་ངོས་སུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། ལས་ཐམས་ཅད་པའི་སྔགས་བཟླས་པའི་བུམ་པའི་ཆུས་བསངས་ཏེ་འཇུག་པའི་སྔགས་བཟླས་པའི་གོས་ཀྱིས་གདོང་བཅིངས་ཏེ་ཐལ་མོ་ཁ་སྦྱར་གྱིས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་འཛིན་དུ་བཅུག་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །

In order to initiate the disciples into the maṇḍala of Vairocana and the others, one should visualize the disciples in the form of Vairocana and the rest, and then consecrate them with the vajra body, speech, and mind. Then, one should meditate on the syllable ĀḤ, red in color and accompanied by light rays, upon the vajra located at the entire body, the tongue, and the heart of the disciple; thereafter, they should be initiated. Thus, for the purpose of entering the maṇḍala, one should complete the preparation of one's own disciple using the essence mantra of the lord of one's own maṇḍala. For the sake of consecrating the vajra body, speech, and mind, one should place the syllable ĀḤ upon the vajra body, speech, and mind, and then initiate them according to the ritual that will be explained. First, the preceptor should enter by means of the ritual for the disciple's entry, receive the empowerment and so forth from the lord of his own family, and also receive the permission, saying: "My name is so-and-so. I am the vajra preceptor of great asceticism. I shall initiate the disciples for the benefit of all sentient beings." Then, having prepared the disciple through the preliminary rites of other tantras and completed the process according to the manner described, one should worship with scents, flowers, and so forth. The disciple should be stationed outside the door, purified with water from the vase over which the all-activity mantra has been recited, and their face bound with a cloth over which the entry mantra has been recited. Having been made to hold a flower garland with palms joined, they should be initiated into the maṇḍala.

རྡོ་རྗེ་བཟུང་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། ། འདིས་ནི་འཇུག་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བརྗོད་པ། སྒོར་ནི་ཕྲེང་ཐོགས་ཡང་དག་མཆོད། ། དེ་བཞིན་ཡོན་ནི་ཕུལ་བ་དང་། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པའོ། ། སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་བ་དང་མི་ཕྱེད་པའི་དབང་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབང་ནི་མིང་གཞན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསང་བའོ། ། དེ་གསུངས་པ། རྒྱལ་བའི་ས་ནི་གནས་ཐོབ་པ། ། ཡིད་ཆེས་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ། ཇི་སྲིད་ས་བརྒྱད་པ་ཡི་བར། ། དེ་རྣམས་ཐེག་པ་དམན་པས་འཇིགས། ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིར། ། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དབང་བསྐུར་བ། ། འདི་རྣམས་ཡིད་ཆེས་འགྱུར་བ་སྟེ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདྲེན་པ་མཆོག། ཅེས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས། ། ཞེས་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བུམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཤེ་ན། སིལ་སྙན་དང་དྲིའི་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་གསུམ་སྔགས་ཀྱི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་མངོན་པར་བསྔགས་པའི་དོན་གྲུབ་དཀར་པོས་དེ་ཉིད་ཟློས་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྣུན་པར་བྱའོ། །

Holding the vajra is the blessing by Vajrasattva. This teaches the ritual of entry. Regarding that, it is said: "At the gate, offer garlands perfectly; likewise, present the ritual fee," and so forth, in detail. The empowerment of the disciples is taught: the empowerment of the great vajra, the indivisible empowerment, and the irreversible empowerment are other names for it. That itself is the secret of secret wisdom. Regarding that, it is said: "Those who have attained the state of the Victorious One will not gain conviction until the eighth bhūmi; until then, they fear the Lesser Vehicle. In this Great Vajra Vehicle, the sons of the Victorious Ones are empowered; through this, they gain conviction in the supreme leader of the Great Vehicle." Thus it is said. "By all the Buddhas, the realm of space..." means one should meditate on the space being completely filled with the wisdom vases held by the [deities] such as the Permanent One and so forth. If one asks how it is so, it is by those possessing the samaya of cymbals and fragrance. Regarding "By the mantra of the three samaya vajras," and so forth, one should strike the maṇḍala with the deities of the maṇḍala while reciting the very [mantra] of white Amoghasiddhi, which has been empowered one hundred and eight times with the three syllables by one possessing the power.

བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་བུམ་པ་ཕྱག་ཏུ་ཐོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཡང་ན་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་བུམ་པ་ལ་བསྣུན་པར་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་བསྐུལ་བས་དབང་དུ་གྱུར་པས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དབང་བསྐུར་བ་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཅུང་ཞིག་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིའོ། ། ཡང་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་གང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་ཚིག་གི་མཆོག་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་སུ། རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བསམ། ། ཞེས་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལའོ། ། རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་གནས་ལ་སློབ་མ་གཙོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལུས་དང་ངག་སེམས་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་མོ། ། སློབ་དཔོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཏེ་གསུང་རྡོ་རྗེའི་བརྗོད་པ་ནི། དབང་བསྐུར་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་སོ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དབང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་སངས་རྒྱས་ལ། ། ཞེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། ། དེའི་ཚེ་ཞེས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ཡིད་རབ་ཏུ་དགྱེས་ནས་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །

"By oneself" refers to the maṇḍala deities, such as the Tathāgatas and so forth, who abide in space and hold in their hands vases completely filled with the nectar of the Tathāgatas' wisdom, which has become the melting of great bliss. Alternatively, it means that one should strike the aforementioned vase; by being exhorted with the three syllables, one becomes empowered and thus performs the empowerment oneself. This empowerment is for a master who has attained a slight degree of mastery over wisdom. The phrase "Alternatively" and so forth describes the practice for a beginner: one should meditate on the vases filled with the nectar of wisdom being held by the supreme samaya deities, such as Locanā and the others, at the time of empowerment. As it is said: "Visualize Vairocana with the vajra," which refers to the maṇḍala of Vairocana. This is because the principal disciple is established in the place of the lord of one's own maṇḍala. "Body, speech, and mind vajra-holders" refers to the three syllables. "The masters of all maṇḍalas" refers to the masters of the maṇḍalas, and the expression of the Vajra Speech consists of the verses beginning with: "The great vajra empowerment..." To request the attainment of the particularly exalted empowerment, the verse beginning with "To the Buddha, the Vajra of Awakening..." is recited. "At that time" means immediately after the request has been made with the verse. With a deeply joyful mind, the empowerment should then be bestowed.

དེའི་སྙིང་གར་ལྷའི་གཟུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་བདག་པོ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་དེའི་མིག་ཏུ་འབར་བ་དང་བཅས་པའི་ཨོཾ་བསྒོམས་ལ་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བས་བྱིན་ལ་དེ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་ཏེ་མིག་ཏུ་འབར་བཅས་ཨོཾ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པས་བཟང་པོ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་གར་བསྟན་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་མ་བློ་ལྡན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་གུས་པ་དང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཆོ་ག་འདི་ལྟར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། དེ་ནས། དམ་ཚིག་གསང་བ་བསྒྲག་པར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་བསྲུང་བ་དང་བཟའ་བའི་དམ་ཚིག་གསུངས་སོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་དག་གིས་མི་གནོད་པ་དེ་ལྟར་ལེའུ་ལྔ་པ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བསྒྲུབས་པས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། ། དབྱེར་མེད་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཏེ་སློབ་མ་རྣམས་བསྐུལ་བར་བྱ་སྟེ་སྡོམ་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། ། སྡོམ་པ་བྱིན་ནས་སྔགས་བསློབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། སྔགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔགས་ནི། གཙོ་བོའི་སྔགས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཞེས་པ་ནི་སྡོམ་པ་འཛིན་པའི་དུས་སུའོ། ། སློབ་མ་དེ་ལ་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་བྱིན་ནས་གསང་བ་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། ཆོ་ག་ཡིས་རླུང་དང་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྦྱངས་ཏེ།

At his heart, through the application of the deity’s form, one should place the Lord Jñānasattva as the Mahāmudrā within his own maṇḍala. Regarding the phrase "the words of the mantra syllables," one should meditate on an oṃ with flames in his eyes, bestow the samaya according to the ritual, and show him the maṇḍala; this is because it is taught in the maṇḍala ritual described by Bhadrapāda, beginning with the words "with flames in the eyes, oṃ," and so forth. The phrase "the intelligent Vajra disciple" refers to one who possesses the two special qualities of indivisible devotion and the insight that is the nature of hearing, reflection, and meditation; it is said that for such a person, the ritual should be performed in this manner. Then, "the secret samaya should be proclaimed, as spoken by all the Buddhas," and so forth, which teaches the samayas of protection and consumption in their proper order. Furthermore, since we have established in the fifth chapter itself how these are not contradicted by reason or scripture, we shall not elaborate on them here. The disciples—the sentient beings of the indivisible path—should be exhorted and made to take the vows. Having given the vows, one should teach the mantra, as it is said: "the mantra," and so forth; "mantra" here refers to the principal mantra. "At that time" means at the time of taking the vows. Having given that disciple the samādhi of the King of Mantras—the yoga of one's own deity—one should begin the secret [practice], having thoroughly purified [the disciple] through the ritual of the wind and fire maṇḍalas.

ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་བསྔགས་ནས་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ་རང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་སློབ་མ་ཡང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་ཡིས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། ། བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་སྒོམ་པ་དང་། སྔགས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དམ་ཚིག་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། སྣོད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་སྦ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་གྱི་གསང་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྔགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་གནས་པ་ནི། ཅི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། བཞི་པོ་འདི་ནི་གསང་ཆེན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ཉིད་འགྲེལ་པར་བྱེད་པ་ནི། ། སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བུད་མེད་གཟུགས། ། ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་དུ་དམ་ཚིག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་མ་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། ཡི་གེ་ཨོཾ་བསྒོམས་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབར་བར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ་དེ་གསུངས་པ། འབར་བའི་ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་བརླབས་རླུང་དང་མེའི། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་རབ་སྦར་བདུད་རྩི་ལྔ། ། དེ་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་བཟླས་དཔག་མེད་པའི། ། ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། ། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་ངོ་བོར་བསམས་ནས་ནི། ། ཧཱུྃ་དགོད་རྡོ་རྗེ་ལྕེ་ནི་བཟང་པོ་དང་། ། སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་མ་ལུས་པའི། ། རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་དེས་ནི་ཚིམ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་དང་། །

Having consecrated it with the three syllables, one should consume it; it should be given for the sake of blessing oneself and blessing the disciple. How so? By means of the vajra-yoga, that is, through the yoga of Vajrasattva and the others. These four are meditation, mantra, samādhi, and samaya. This is the great secret, because it must be concealed from those who are not suitable vessels. It is the secret of all, because it is not to be shown to those who are unworthy. Some say that "abiding by the three vajras of mantra" refers to acting for the benefit of sentient beings according to their specific inclinations. "These four are the great secret" indicates Locanā and the others; as for the commentary on that, others say: "The mantra-wheel is the form of a woman." To inspire confidence, the blessing of the samaya should be shown to the vajra disciple. It is said that if one meditates on the syllable OṂ, it will immediately blaze forth. Thus it is taught: "Consecrated by the blazing OṂ, the five nectars are thoroughly ignited, abiding upon the maṇḍalas of wind and fire. Then, by reciting the three syllables, they should be made to enter within the Lord of Sages. Having visualized them as the essence of wisdom nectar, place the HŪṂ; with the excellent vajra-tongue, one should satisfy the entire circle of kings in the center of the moon at the heart." Thus it is said. "The accomplishment of all siddhis..." [and so forth].

ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དམ་ཚིག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་འབྲས་བུ་གསུངས་སོ། ། མཚན་མ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བི་མུ་མ་ར་ཤུའི་མིང་ཅན་ཆ་མཉམ་པར་བྱ་སྟེ། ཁམ་ཕོར་ཁ་སྦྱར་དུ་ཡང་དག་པར་བཞག་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་བསྔགས་ཏེ་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པ་བྱས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་གསུངས་ཏེ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཧྲཱིཿནི་འབར་བའི་འོད་བཟང་པོ། ། ཞེས་པ་ནི་འོད་ཟེར་ལྔས་འབར་བའོ། ། ཁམས་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེའི་སྔགས་ནི་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿའོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ཞེས་པ་ནི། ཨཱཿཁྃ་ཁ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་མོ། ། གྲུབ་པའི་ཕོ་ཉའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བྱའོ། ། གསང་བའི་གནས་ནི་གཞག་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ཀྱི་མན་ངག་གཞུག་པའི་སྤྱི་བོར། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ཇི་ལྟ་བའི་མི་བསྐྱོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་ན་པདྨའི་གཟུགས་ལ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱི་བོར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བསམ་པར་བྱའོ། ། འདི་ཉིད་འཆད་པ་ནི། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བསྐུལ་བ་ནི་སྙིང་གར་རོ། ། ཐམས་ཅད་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་མངག་གཞུག་པ་རྣམས་སོ། །

With these and other words, the result of blessing the samaya within the maṇḍala is taught. A yogin who has attained the signs should take equal parts of vimala and śu (the substances named after the syllables vi and mu), place them correctly in a joined earthen bowl, and consecrate them with the three syllables. If one performs it as described, it will occur exactly as stated. Regarding the passage beginning with "In that," the practices for accomplishing the messengers in the forms of Vajrapāṇi and others are taught. In the section beginning with "Space-vajra," the phrase "Hrīḥ is the excellent blazing light" means blazing with five-colored rays of light. "Element" refers to the space element. "Those" refers to the tathāgatas. Their mantra is the syllable hrīḥ. The phrase "the place blessed by the vajra through the mantras of body, speech, and mind" refers to the three syllables āḥ khaṃ kha. This very blessing of the body, speech, and mind of the accomplished messenger-form should be performed. Regarding the instruction "The secret place should be placed," for the instruction on the form of Vajrapāṇi, one should meditate on Akṣobhya exactly as described, residing upon a sun maṇḍala at the crown of the head. Likewise, for the form of Padmapāṇi, it is Amitābha. Similarly, for the form of Aparājita, one should visualize Vairocana at the crown of the head. This is explained in the passage beginning with "Residing in the center of the sun maṇḍala." "Exhortation" refers to the heart. "All" refers to the messengers as they have been described.

སྡུག་བསྔལ་རྣོན་པོ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངག་གཞུག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྐུལ་བ་གསུངས་པ། མདུང་རྩེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། ། རང་གི་ལག་པ་ན་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མདུང་རྩེ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་གར་གདབ་པར་བྱའོ། ། ཆོ་ག་འདིས་བསྐུལ་བ་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་མངག་གཞུག་རྣམས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་གྲུབ་པས་ཕྱིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མངག་གཞུག་སྒྲུབ་པའི་གནས་གསུངས་སོ། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པས་སེམས་བརྟན་པར་བྱས་པ་འམ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བཟླས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ལྷའི་རྗེས་སུ་གནང་བས་བཟླས་པ་འབུམ་བྱས་པ་སླར་ཡང་མངག་གཞུག་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡོད་ན་རི་བོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་སྔར་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སྦྱངས་ཏེ། སྒྲུབ་ཐབས་སུ་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་གསུང་དང་སྐུ་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཡང་རུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐུག་པའི་ཆོ་ག་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ལྷ་མོའི་ཚོགས་རང་གི་རིག་མའི་པདྨར་བཅུག་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེས་ཞུ་བ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

The sharp suffering will be explained later. In that regard, the passage beginning with "In this..." and so forth teaches the invocation of the heart-mantras of all the servants of the Vajra-holders, by means of the words beginning with "Great spear-tip..." and so forth. One should strike the heart with various forms—spears, vajras, hooks, and so forth—arisen from the syllable OṂ residing in one's own hand. When invoked by this ritual, the desired servants will be accomplished. It is taught that through their accomplishment, even perfect enlightenment will subsequently be achieved. The passage beginning with "Mountain..." and so forth teaches the locations for accomplishing the servants. Regarding the passage beginning with "Half a month..." and so forth: a yogi abiding by the previously mentioned samaya and vows, possessing the yoga of Vajrasattva or any other deity, should stabilize the mind by meditating on the subtle yoga, or, having preceded it with immeasurable recitation, perform one hundred thousand recitations with the deity's permission. If there is further permission to accomplish the servants, one should purify the locations such as mountains as before. Then, performing the yoga of whichever is appropriate among the glorious Vajrasattva, Speech, or Body Vajras according to the ritual described in the sādhana, and having practiced the ritual up to the great accomplishment, one should place the assembly of goddesses into the lotus of one's own consort. One should then meditate on them melting through the fire of passion and transforming into the form of a moon maṇḍala.

དེ་ནས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿམགོ་གྱེན་དུ་བལྟས་པ་བསྒོམས་ནས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རེག་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཨཱཿཁྃ་ཁ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿལ་བཅུག་སྟེ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་དང་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བའི་མངག་གཞུག་པའི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་གསུམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་འདི་ཉིད་བརྗོད་དེ་ཕྱུང་ནས་མདུན་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་རྣམ་པར་བསམས་ནས་དེའི་མགོ་བོ་ལ་གསང་བའི་གནས་བསྒོམས་ནས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ལག་པ་ན་གནས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངག་གཞུག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གར་བསྣུན་པར་ཐུན་བཞི་རུ་བསྒོམས་པས་ངེས་པར་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ནང་ཉིད་དུ་མངག་གཞུག་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདའ་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབྱེར་མེད་པ་མངག་གཞུག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སྟོན་པའི་བདག་ཉིད་བཞེད་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནི་རྡོ་རྗེ་བཞད་པ་སྟེ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་བདག་པོའི་རང་བཞིན་དགོད་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།

Then, having meditated upon the syllable HRĪḤ, facing upward, upon that moon maṇḍala as previously described, a mass of light rays emanating from it pervades the entire expanse of space. It perfectly touches all the tathāgatas, and their body, speech, and mind are perfectly gathered into the nature of the three syllables ĀḤ, KHAṂ, and KHA. These are then absorbed into the syllable HRĪḤ, which completely transforms into the fully perfected form of whichever messenger is appropriate—Vajrapāṇi, Lokeśvara, or Aparājita. By means of these very three syllables, one naturally consecrates the body, speech, and mind of that messenger as the Vajra Body and so forth. Having recited this and brought it forth, one visualizes it in front with palms joined. Having meditated on the secret place at its head, one strikes the hearts of the messengers with the hooks and other implements held in the hands as previously described. By meditating in this way during the four sessions, the messengers will certainly be accomplished within half a month; such is the meaning. Because it is not to be transgressed, the nature of the Great Intention that teaches the method for accomplishing the inseparable messengers is Vajra Laughter, which is the glorious Vajrasattva. In that regard, the phrase "In this..." and so forth indicates the completion of the arrangement of the nature of whichever lord is appropriate, such as Vajrasattva, within the maṇḍala.

མངག་གཞུག་གི་གཟུགས་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལ་ཡང་དགོད་པར་བྱས་ནས་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་གཞན་གསུངས་སོ། ། དབྱེར་མེད་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དེར་མངག་གཞུག་སྒྲུབ་པ་ལས་འདའ་བར་མི་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་རྟོགས་ཤིང་གོ་བར་བྱེད་པས་དམ་ཚིག་གི་གནས་སོ། ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་དམ་ཚིག་བསྐུལ་བ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལག་ན་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལས་བྱུང་བའི་ལྕགས་ཀྱུ་འབར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་སྙིང་གར་བརྡེག་ཅིང་ཨཱཿཁྃ་ཁ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་སྐུལ་བར་བྱེད་དོ། ། དམ་ཚིག་གཏོང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཁྲོས་ཤིང་འབར་བ་ནག་པོའི་ལུས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་སྤྲོས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བཀང་བ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་འབོད་པ་ཞེས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྔགས་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་བཅིང་བ་ཞེས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མངག་གཞུག་ལ་རང་གི་བཀའ་བསྒོ་བས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། མཁའ་དབྱིངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་གཟུགས་སུ་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་བར་བརྗོད་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པ་གསུངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བུ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་འཇམ་པ་སྟོབས་པོ་ཆེ། །

Having placed the forms of the messengers upon the body, speech, and mind, one should then exhort them. Regarding the phrase "In this regard, this is..." and so forth, another application is taught. The maṇḍala that is the nature of the five wisdoms, such as the mirror-like wisdom and so on, in an inseparable manner, is the vajra wisdom maṇḍala. The meaning is that one must not transgress the accomplishment of the messengers therein; because it causes one to realize and understand this, it is the "place of samaya." Furthermore, there are four aspects: "Exhorting the samaya" means that with blazing hooks arising from the syllable OṂ held in one's own hand, one strikes their heart and exhorts them by reciting "ĀḤ KHAṂ KHA." "Sending the samaya" means that with a wrathful, blazing black body, one emanates the five Tathāgatas and should repeatedly visualize them filling all the limbs [of the messenger]. "Calling the samaya" means that for the sake of accomplishment, one should exhort them preceded by the recitation of the mantra. "Binding the samaya" means that one should apply the command of one's own [deity] to the accomplished messenger. With the words "The expanse of space" and so forth, it is taught that even that which is without entity is made into form; thus, the stability of the practitioners' minds is described. The Blessed One is just like an only son to all the Buddhas. Alternatively, it is because he is generated by the subtle particles of all the Buddhas. "Vajra Mañjuśrī, the Great Powerful One."

ཞེས་པ་ལ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཆུད་པ་པདྨ་དམར་པོ་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་གནས་པ་ཁ་དོག་དམར་པོ་དང་བསམ་པ་ཡང་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། མདའ་ལྔའི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་མདའ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞུ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ་དེ་འཛིན་པ་དང་ཡང་ངོ་། ། དེ་མྱོས་བྱེད་དང་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་སེམས་མེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་མཾ་ལས་སྐྱེས་པ་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཡི་གེ་ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྟོང་གི་ཆ་དང་། ཨ་ཡིས་མནན་པའི་མདའི་ཆ་དང་། ཡི་གེ་ཧཱུྃ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཨུཏྤ་ལ་དམར་པོའི་འདབ་མ་དང་འདྲ་བའི་མདེའུའི་ཆ་ཡིན་ཏེ། མདའ་ལྔ་རྣ་བའི་བར་དུ་བཀང་སྟེ་གཞུ་འཛིན་པའི་འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཁ་དོག་དང་བསམ་པ་དམར་པོ་བྱིས་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་རང་གི་དབུ་རྒྱན་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་གནས་པའི་སྦྱོར་བས་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། གནས་ལྔ་རྣམས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོ་དང་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་དང་གསང་བ་དང་རྐང་པའི་མཐིལ་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ་། ། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོས་དབབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་རིགས་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་གོ། ། དེས་ཅི་ལྟར་སྤྲོས་པའི་འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པའི་མདའ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་གནས་རྣམས་སུ་དབུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དངངས་ཤིང་བརྒྱལ་བར་བསྒོམ་པར་བྱ། །

Regarding this, in the center of one’s own maṇḍala, one should meditate on the nature of Mañjuvajra according to the method of the sādhana, abiding upon a red lotus in the center of a moon, red in color and in intention, and completely surrounded by the deities of that nature. "By means of the application of the five arrows" means the application of the five arrows together with the bow, as well as the act of holding them. These arrows are of the nature of intoxicating, deluding, burning, fainting, and rendering unconscious; they are born from the syllable maṃ, are red in color, blessed by the syllable oṃ at their thousandth part, pressed down by the syllable a at the part of the shaft, and have arrowheads resembling the petals of a red utpala flower blessed by the syllable hūṃ. Drawing these five arrows back to the ear and holding the bow, one should emanate the Noble Yamāntaka, who is red in color and intention, has the appearance of a youth, and has Akṣobhya abiding as his crown ornament. Regarding "in the five places," this refers to the crowns, hearts, navels, secret places, and the soles of the feet of the Buddhas and so forth. "One should strike with the Vajra Wrathful One" uses the singular form for the class. The meaning is that the emanated Noble Yamāntakas should pierce the aforementioned places in the proper sequence with the arrows just described. "One should meditate on [them] being terrified and fainting."

ཞེས་པ་ནི་རང་གིས་གསུངས་པའི་ཉམས་པ་ལས་འཇིགས་པས་སྐྲག་པ་བཞིན་དུའོ། ། བྱིས་པའི་བློ་ནི་གྲགས་ཆེན་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་དབུ་རྒྱན་ལས་སྐྱེས་པའི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། གསང་བའི་བསྐུལ་བ་དག་གིས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་པ་དག་གིས་སོ། ། དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་རྡོ་རྗེའི་དོན་གྱི་བློ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོ་ག་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ངོ་། ། དེ་གང་རྣམས་ལ་དང་པོར་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཨོཾ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པའི་ཁ་དོག་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་དེ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་དབུ་རྒྱན་ལ་གནས་པའི་རང་གི་བདག་པོ་ལས་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་སྤྲོས་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབང་དུ་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཡིག་མིག་གི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མའི་མིག་གི་དབུས་སུའོ། ། བསྟན་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་དང་བརྟན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྟེ་དེ་མཐོང་ངོ་། །

This means that he is terrified, as if fearing the violation he himself has committed. "By the children of the mind through the Great Renowned One" refers to the Yamāntakas born from the crown of the noble Mañjuśrī. "By the secret exhortations" refers to those just mentioned. Because it perfectly demonstrates the samādhi of the noble Mañjuvajra, whose nature is the insight that definitively discerns the indivisible, it is the "mind of the vajra meaning," which is Vajrasattva. "Buddhas and so forth" is merely an illustration; this ritual is for bringing even sentient beings under control through that very samādhi, as it is said: "In the vajra of space," and so on. The "vajra of mantra" is the syllable HŪṂ. Those in whom that is present first are the syllables OṂ and so forth; it is by means of those. "Meditate on the three vajras and so forth" means that one should meditate on the Mind Vajra and the others as possessing the colors, intentions, and so on, described as being similar to Mañjuvajra. Likewise, by emanating the wrathful deities of one's own family, such as the King Sumbharāja, from one's own lord residing upon the crown, one should bring the Buddhas and so forth under control. "The syllable OṂ in the center of the eyes" refers to the center of the disciple's eyes. "Shown" refers to the maṇḍala of the support and the supported. "According to the ritual" means in the proper sequence; thus, one sees it.

སྔགས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་ནི་ལྷའི་གཟུགས་སོ། ། དེ་གསུངས་པ། མིག་ཏུ་འབར་བཅས་ཨོཾ་བསམས་ལ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེང་ཁྱོད་ཀྱི། ། མིག་འབྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པར་མཛད། ། མིག་གིས་ཐམས་ཅད་འབྱེད་མཛད་དེ། ། རྡོ་རྗེའི་མིག་ནི་བླ་ན་མེད། ། དེ་ནས་འཁོར་ལོ་བསྟན་པར་བྱ། ། འཁོར་ལོ་བདག་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་བར་དུའོ། ། ཞེས་སོ། ། བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རོ་དང་ལྡན་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པའོ། ། བྃ་ཡིག་ཁ་ཡི་ནང་དུ་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ནི་བུམ་པ་བཟང་པོ་སེར་པོའི་རྣམ་པ་རང་གི་མ་མཆུ་ལ་ཁ་རེག་པའོ། ། ཨོཾ་ནི་ལྕེ་ལ་འདུག་པར་བསམ། ། ཞེས་པ་ནི་ལྕེའི་ཚུལ་དུ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། ། ཀུན་གྱི་གནས་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བའི་རོའི་རྟེན་ནོ། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་བརྒྱན་པ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པར་སྐྱེས་པའི་ཁ་ཆོད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཁ་བཅད་པའོ། ། དེའི་ཡང་སྟེང་དུ་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་ལས་བྱུང་བ་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པའོ། ། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། ། དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བའོ། །

The form of all mantras is the form of the deity. As it is said: "Visualize the syllable Oṃ blazing in the eyes: 'Today, Vajrasattva shall strive to open your eyes. With eyes that open all, the vajra eye is unsurpassed.'" Then, the wheel should be shown, beginning from the Lord of the Wheel down to Amṛtakuṇḍalī. Regarding the phrase "hunger, thirst, and so forth," this teaches the yoga for dispelling hunger and the like that arise for those engaged in the great siddhis and so on. "All-enriching" refers to accomplishing the excellence of various foods, drinks, and so forth, endowed with diverse flavors. "Visualize the syllable Vaṃ inside the mouth" means that the form of a yellow, excellent vase touches one's own lips. "Visualize the syllable Oṃ residing on the tongue" means that it becomes the very nature of the tongue in the manner of the tongue. "The abode of all" refers to the support for flavor that bestows all bliss. "Adorned with a wish-fulfilling gem" means that it is slightly covered by a lid in the shape of a crescent moon arising above it. Furthermore, it is adorned with jewels arising from the bindu situated above that. Because it is free from hunger and so forth, it is free from all suffering; because it is the food of meditative concentration, it is peaceful. Because it arises from indivisible primordial wisdom, it arises from the Vajra of Wisdom.

ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཟས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྡོ་རྗེ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་སྐུ་གསུམ་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས་སོ། ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སེར་པོ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཕྲུལ་བ། ། ཞེས་པ་ནི་རྩ་བའི་ཞལ་དང་སྐུ་མདོག་ཀྱང་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་གོ། ། གཡས་དང་གཡོན་པ་ན་ནི་ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཞལ་ལོ། ། ལྷག་མ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བཞིན་ནོ། ། སྐུལ་བྱེད་མའི་རྣམ་པའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུངས་པ། ཀུན་ནས་དབྱངས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ངོ་བོའོ། ། ཆོ་ག་ཡིས་ཞེས་པ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རང་གི་དེ་ཉིད་ལས་བྱུང་ཕྱག་མཚན་ལས་སྐྱེས་པའི། དཔལ་ལྡན་སྐུལ་བྱེད་རབ་ཏུ་བསམ། ། ཤེལ་ཟླའི་སྐུ་དང་དབུས་ཀྱི་ཞལ། ། ཞལ་གཉིས་སྔོ་དང་དམར་བའོ། ། ཕྱག་གཉིས་ཡང་དག་འཁྱུད་པ་ནི། ། རང་འོད་ཐབས་དང་ལུས་འབྲེལ་པ། ། ཕྱག་ན་པདྨ་རལ་གྲི་དང་། ། རིན་ཆེན་རྩིབས་བརྒྱད་འཁོར་ལོ་འཛིན། ། སྣ་ཚོགས་ཆུ་སྐྱེས་འདབ་ཟླར་གནས། ། རྡོ་རྗེའི་གདན་དང་ཟླ་བའི་འོད། ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོ་ཞབས་ཀྱིའོ། ། ཉི་མའི་གདན་དང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཛཾ་བྷ་ལའི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་པ།

The "Vajra Wish-Fulfilling Jewel" is the glorious Vajrasattva, who teaches the application for accomplishing whatever food is desired. Regarding the passage beginning with "Vajra of Space," the phrase "by the application of the three vajra bodies" refers to the application arising from the yoga of Vairocana. One should meditate on the Great Hero as the nature of the Tathāgata Vajra. "The yellow vajra manifestation" means that the primary face and the body color are the color of gold; the right and left faces are black and white, respectively, while the remainder is as in the case of Vairocana. The samādhi of Samantabhadra in the form of Tārā is taught as follows: "The universal melody" is the essence of teaching the sublime Dharma of the twelve branches of the excellent speech. Regarding the explanation of "by the ritual," it is as follows: "One should clearly visualize the glorious Tārā, arisen from the hand-symbol of one's own reality. Her body and central face are like crystal and the moon; the two [other] faces are blue and red. With two hands she is perfectly embraced, joined with the body of the method of her own light. In her hands she holds a lotus, a sword, a jewel, and an eight-spoked wheel. She dwells upon a multicolored lotus petal and moon; she has a vajra seat and moonlight," and so forth, according to the tradition of Bhadrapāda. Others say she has a sun seat and a circle of light. The extensive and pure nature of the Gaganagañja samādhi, and the sādhana of Jambhala, are taught as follows:

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ། འདི་ཡང་འདི་ནི་བཟང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྦྱོར། ། ཛཾ་བྷ་ལ་ནི་གནོད་སྦྱིན་གཟུགས། ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཟླ་དབུས་གནས། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་གནས་པ། ། སེར་པོ་ནག་པོ་དཀར་འོད་ཞལ། ། ཐུགས་ཀྱི་དབང་པོས་སྤྱི་གཙུག་བརྒྱན། ། ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་འཁྱུད། ། རང་འོད་རིག་མ་འཛིན་དགྱེས་པ། ། བཱི་ཛ་པཱུ་ར་རལ་གྲི་དང་། ། རིན་བཟང་སྐྱུག་པའི་ནེ་ལེ་དང་། ། རང་གི་ལྷ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། རིག་མའི་པདྨའི་ནང་གནས་པ། ། ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ནས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། འོད་བྱུང་རིག་མའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། ། རྟག་ཏུ་དབང་བསྐུར་བར་བལྟ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཛཾ་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ལྔ་རྣམས་གནས་ལྔ་རྣམས་ཏེ་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་སུའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བླ་མ་ལས་འདིའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་དུ་དཔལ་ལྡན་གནོད་སྦྱིན་མོ་སྟེ་དེ་ལ་དམིགས་པ་དང་དེའི་མིང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བརྗོད་དོ། ། གནོད་སྦྱིན་མོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་གི་གནས་ནི་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་ནོ། །

This is the tathāgata enjoyment, the gaganagañja (Sky-Treasury) samādhi. This was also explained by Bhadrapāda: "Union of the nature of insight and method, Jambhala in the form of a yakṣa, Abiding in the center of a crossed-vajra and moon, Seated in the vajra posture, Yellow, with faces of black and white light, Adorned on the crown by the Lord of Mind, Perfectly embraced by two hands, Delighting in holding the consort of his own light, Holding a bījapūra and a sword, And a mongoose vomiting jewels, Through the union with his own deity, Abiding within the lotus of the consort, From all directions, the perfect Buddhas, Emitting light, are seen to constantly bestow empowerment Upon the hosts of consorts; The yogi should meditate on this constantly." That very point is stated: "JAM, the space-vajra," and so forth. The five Buddhas are in the five locations, that is, in the five sense faculties. Some say that Vajrasattva is Akṣobhya; others say he is Vajrasattva. The meaning of "Vajrāmṛta-water" and so forth should be understood from the guru. Then, from the passage beginning with "Then," for the sake of the yogi’s enjoyment of the five sensory qualities of Śrī Vajrasattva and the others, there is the glorious yakṣiṇī; focusing upon her, her name is likewise expressed as a samādhi. The "abode of the vajra samaya of all yakṣiṇīs" refers to the seed-syllable of generation.

ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། ། ཞེས་པ་ནི་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་གྲུ་བཞི་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་གནོད་སྦྱིན་མོའི་མདུན་དུ་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་གཡས་སུ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལྟ་བུ་དང་རྒྱབ་ཏུ་པདྨ་རཱ་ག་དམར་པོ་དང་གཡོན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྗང་གུའི་རང་བཞིན་དང་དབུས་སུ་བཻ་ཌཱུརྱ་དང་འདྲ་བ་ནི་ལུགས་སོ། ། ཀུན་དུ་འཁྲིགས་ཞེས་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་པའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བས་ཁྱབ་པར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བས་དབབ། ། ཅེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་གནས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་མདུན་དུ་གྱུར་པར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་གནས་ཀྱི་དབུས་སུ་གནས་པ་ཟླ་བ་སེར་པོའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་ཐིག་ལེའི་རྩེ་མོ་དང་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་ཀྵིཾ་ལས་རང་འདོད་པའི་གནོད་སྦྱིན་མོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་དོག་བསྒོམས་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་གང་བར་བསམས་ཏེ་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོའི་ཚོགས་ལ་ཡང་དག་པར་རེག་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནོད་སྦྱིན་མོ་སྤྲུལ་ནས་ཀྵིཾ་ཡིག་ལ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནོད་སྦྱིན་མོའི་གཟུགས་ཅིག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་ལྷའི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་པ་ལང་ཚོ་སར་པ་སྒེག་པའི་ཉམས་ཅན་གསལ་བའི་དར་གྱི་གོས་ཀྱིས་སྨད་གཡོགས་དང་སྟོད་གཡོགས་བྱས་པ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ།

"Abiding in the center of the expanse of space" means that in the space before one, a square [palace] arises composed of the four precious substances: in front is the nature of crystal, to the right is like sapphire, behind is red ruby, to the left is the nature of green precious stone, and in the center is like lapis lazuli; this is the tradition. "Completely dense" means it is pervaded by the necessary requisites, such as flowers of all seasons. "Descend through the union of the three vajras" means: abiding in the center of the maṇḍala as described, and possessing the yoga of the noble Mañjuśrī, who is the essence of the three vajras, one should meditate on the syllable kṣiṃ—which is on top of a yellow moon in the center of the aforementioned location and possesses the tip of a half-moon bindu—as having the color corresponding to the yakṣiṇī one desires. Visualizing the light rays arising from that filling the sky, and by perfectly touching the assembly of goddesses such as Locanā and the rest, one emanates the desired yakṣiṇī, who is then perfectly reabsorbed into the syllable kṣiṃ. From the total transformation of all [these], one should meditate on the form of the desired yakṣiṇī. Regarding that, first the form and so forth endowed with enjoyments should be described: she has the color of gold, assumes the form of a divine woman, is in the prime of youth, possesses a graceful and charming expression, is dressed in bright silk lower and upper garments, and is adorned with all ornaments.

ལག་པ་གཡས་ན་གདུགས་དཀར་པོ་འཛིན་པ། གཡོན་པས་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་བརྟེན་པ། སྒེག་པ་དང་བཅས་པ་འཛུམ་པའི་བྱད་དང་རོལ་པ་དང་ལྡན་པ། ཁ་དོག་ལྔའི་མེ་ཏོག་གིས་སྤྲས་པའི་ཕྱེད་འཁྱིལ་པའི་སྐྲ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པ་རིན་པོ་ཆེ་མི་གཡོ་བའི་ནང་ན་གནས་པ་པདྨ་སེར་པོ་དང་ཟླ་བ་ལ་འདུག་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གནོད་སྦྱིན་མོ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་བའི་ས་བོན་འདི་ཡིན་ཏེ། དེས་གནོད་སྦྱིན་མོ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དཔལ་འབྱུང་པོ་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། ལས་གསུམ་རྡོ་རྗེའི་བྱེ་བྲག་གིས། ། ཞེས་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་དཔལ་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་སྟོན་པས་དེའི་མགོ་བོ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་བལྟས་ནས་རང་གི་སྙིང་གའི་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་རང་གི་ཁ་ནས་འཐོན་ཏེ་དེའི་ཁ་ནས་ཞུགས་ནས་སྙིང་གའི་པདྨའི་ཟླ་བ་ལ་བཀོད་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། ། གནོད་སྦྱིན་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནོད་སྦྱིན་མོ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་སྦྱིན་མོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་བཀུག་སྟེ་གནོད་སྦྱིན་མོ་གཅིག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་གང་ལ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ།

One should meditate on her holding a white parasol in her right hand and leaning on a wish-fulfilling tree with her left. She is graceful, with a smiling countenance and a playful demeanor. Her hair is half-bound and adorned with flowers of five colors, and she is beautified by flower garlands, wish-fulfilling trees, and the like. She dwells within a precious, immovable [palace], seated upon a yellow lotus and a moon. This is the common seed syllable for all yakṣiṇīs. By means of it, the forms and other attributes of the other yakṣiṇīs should be understood from the Śrī-Bhūtadāmara and other sources, and they should be accomplished. Regarding the phrase "by the distinction of the three vajra activities": through the union of Mañjuśrī, one enters into equipoise. Then, having visualized the glorious Yamāntaka bestowing the empowerment of bodhicitta upon his head, the mantra garland residing on the moon at one's own heart emerges from one's mouth, enters his mouth, and is placed upon the moon of the lotus at his heart. One should then perform the vajra-lotus union together with him. Because the seed syllable for generating all yakṣiṇīs is uncommon, one is equal to all yakṣiṇīs. Some say that rays of light arising from the seed syllable summon all the yakṣiṇīs from all directions, and just as a single yakṣiṇī is fully perfected, so it is for all.

རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་རྫོགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ་སྐུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་པའི་འོད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་དེ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་འདྲ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དམན་པ་ནི་ཞེན་པ་སྟེ་དམན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་དེ་རུ་གནས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་འཕགས་པ་ཛཾ་བྷ་ལའོ། ། ཐམས་ཅད་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ངོ་། ། ཡིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲས་དེ་དང་སྦྱོར་བས་དངོས་གྲུབ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་རྣམས་སོ། ། གཙུག་ཏོར་ཞེས་པ་ནི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་སྟེ། རྒྱུད་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་(ཡངས་,ཡོངས་)སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། སྣོད་ཇི་ལྟ་བར་གང་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བྱེད་པའི་མཆོག་གོ། ། འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

Focusing on the pure body, speech, and mind of the emanations of the mantras of all the vajra deities is that which is indivisible, just like a vajra. If one asks, "In what manner is the siddhi of the great mudrā of Vairocana and the others perfected?" it is said: "Body" and so forth. The light that assumes the form of a buddha is the maṇḍala of light of the Tathāgata, possessing colors such as gold and so on; this is the meaning. "Inferior" refers to attachment, while "not inferior" means that the supreme siddhi abides therein. Even siddhis such as invisibility and so forth will become like those of the Vajra Holder. The king of yakṣas is the noble Jambhala. "All" refers to everything previously mentioned as well as what will be explained later. "Desired by the mind" means that which brings joy to the mind. By connecting it with the word "siddhi," those things are described as being siddhi itself. "Uṣṇīṣa" is like a crest jewel; it is by means of the siddhis of all other tantras and so forth. Like a wish-fulfilling jewel, it completely fulfills the intentions of all. It is the supreme means of bringing about the awakening of a buddha, according to the capacity of the vessel. This is also because of the thorough meditation on the Buddha-Vajra itself.

ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། ད་ནི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མཚན་མ་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། ། དེའི་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟེ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་སོ་སོ་ལ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ཀྱིས་བསྒོམས་པས་སོ། ། རང་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དྲང་བའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་དམིགས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བཤང་གཅིའི་དམ་ཚིག་དག་གིས་ནི། ། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རབ་སྦྱོར་ལས། ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་གསལ་ཞི་བ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བཅོ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་འདིའི་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་དེ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པར་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །

Like a wish-fulfilling jewel, because it displays the fruit of all accomplishments and completely fulfills all intentions, it is the glorious Vajrasattva. Now, with reference to the attainment of the engagement of wisdom, the conduct of awareness (vidyā-vrata) preceded by the attainment of signs is taught. Regarding the words "Then," and so forth, it is the conduct of awareness that is the nature of the body, speech, and mind of all the Tathāgatas. The "perfectly taking up" of that is constant training. Its "conduct of identity" refers to meditating on the individual vajras of the body and so forth in the form of the vajras of the body and so forth. "Having performed that by one's own nature" means that one should perform the union with a girl of one's own family, the consumption of the five nectars, and so forth, by means of one's own very form; furthermore, this is neither of provisional meaning nor is it merely an object of meditative concentration. "In that way, accomplishment will be attained" means that performing it in that very manner is the meaning of "enlightenment." Regarding the passage: "By the samayas of excrement and urine, / From the supreme union of the two organs, / Unsurpassed enlightenment is attained, / The peaceful clarity of the Buddha's enlightenment," and so forth, the Blessed One himself, in the fifteenth [chapter] and others, has clearly taught this practice as a cooperative cause. Otherwise, it would follow with extreme absurdity that it could be attained without a cause. As stated in the Pramāṇavārttika: "Because it would not depend on anything else if it were causeless, it would either always exist or never exist."

དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག། འབྱུང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། ། རིགས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོག་པར་བྱ་བར་གསུངས་པ། སྤྱན་གྱི་གོ་འཕང་ཡང་དག་སྦྱོར། ། ཞེས་སོ། ། ཕྱག་མཚན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་གྱིས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཤེས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་དབང་བ་བཀག་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཙུན་མོ་སྟེ། རང་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རིག་མར་བྱའོ། ། གསང་བའི་མཆོད་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེན་པོ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེན་པོའོ། ། སྡོང་བུ་རྩ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། ། སྐུའི་རིགས་ཀྱི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་གསུངས་ནས་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གསུངས་པ། འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་མོ་ནི་གོས་དཀར་མོ་ཡིན་ལ་མཱ་མ་ཀཱི་ནི་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་སྟེ། གསུང་རྡོ་རྗེ་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དག་ལ་བརྗོད་མ་ཐག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་སོ། ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱའམ་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་རྙེད་ན་དེའི་རང་འོད་ཀྱི་རིག་མ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། རིགས་གསུམ་གྱི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བོར་ནས་དེའི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་མ་ནི་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པའི་བུ་མོ་དེའི་རིགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། བསམ་གཏན་ཡི་གེ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་སོ། །

"Things arise at certain times through dependence." Thus, it is taught that one should thoroughly investigate the reasoning itself: "Perfectly joined to the state of the Eye." The "hand symbols" are the hand symbols of wisdom. By the passage beginning, "Knowing the ritual of the mudrās and mantras," the prohibition against those who are unauthorized is established. Such a one is the consort of the Tathāgatas; she should be regarded as the awareness lady (vidyā) who is inseparable from oneself. The "great ascetic conduct of secret offering" is the great ascetic conduct endowed with certainty for the sake of perfecting the welfare of all beings without exception. The passage beginning, "The stalk and the root," prohibits dwelling in cities and the like once one has attained entry into wisdom. Having taught the awareness ascetic conduct of the Body family, with respect to the Speech and Mind families, it is said: "The Vajra Hook of Passion is Pāṇḍaravāsinī, and Māmakī is the Mother of the Mind family." Both the Speech Vajra and the Mind Vajra are to be understood in all aspects as just described. Regarding "one's own mudrā," some say that if the characteristics just mentioned are not found, one should visualize the awareness lady of its own light. Having set aside the awareness ascetic conduct of the three families, with respect to that specific family, others say: "One's own mudrā is to be meditated upon as belonging to the family of that girl, who is described as the essence of insight (prajñā) of one's own light." The "meditative concentration of the three syllables of the Vajra-holder" refers to the vajra syllables of Body, Speech, and Mind.

ད་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྩ་བ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། ནགས་ཚལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་པོ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཐོབ་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པར་བསྟན་པའོ། ། འདིས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ནགས་ཚལ་གྱི་ལྷས་ཁ་ཟས་ལྷ་ལས་བྱུང་བ་སྟེར་བར་བྱེད་དོ། ། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་བྱ་བ་བརྒྱན་པ་ཡང་ངོ་། ། འདས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་པས་རྙེད་པར་སླ་བ་མིའི་བུ་མོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་དབང་ཐོབ་པས་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད་པའི་དོན་དུ་མི་མ་ཡིན་གྱི་བུ་མོ་གསུངས་པ། ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མི་མོ་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ། ། ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེའིའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ནི་མཆོག་དང་གཞན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་ནི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་རྡོ་རྗེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ་དེའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་བསྲུང་བ་དང་བཟའ་བའི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ། དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ཅི་ལྟར་འདི་ཡང་གདུལ་བྱ་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། །

Now, in order to completely abandon the distraction of seeking the fruit and the root, and with reference to the awareness-discipline of the yogi who has attained mastery over wisdom, it is said: "In the forest," and so forth. This refers to the practitioner who has attained mastery over wisdom. For that very reason, it is definitively taught. If one asks, "What is the result of this?" it is said: "The forest deities will grant food arisen from the gods," and also "milk and so forth, adorned with divine activities." The phrase "If one passes beyond," and so forth, teaches the definitive emergence. Now, for the sake of the second type of yogi who, having abandoned human women who are easily obtained, practices the awareness-discipline through having attained mastery, the non-human girls are taught: "The goddesses," and so forth. Human women also are those born from the lineages of universal monarchs and so forth. This is for the sake of attaining power. "All accomplishments" refers to the supreme and the other. "All" refers to the maṇḍala of the body and so forth. It is both the vajra awakening of that and that very thing is the vajra; thus, it is the awakening of that vajra. This concludes the sixteenth chapter from the Glorious Guhyasamāja Ornament. Then, regarding the phrase "Then," the samayas of protection and consumption are taught. This occurs after the conceptual doubts have been completely severed, such as: "Is this because she is the co-emergent consort of perfect awakening, or is it for the sake of introducing the disciples?" and so forth.

དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཅེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲེལ་བའི་མཆོད་པའི་རྗེས་ལ་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ནི་རིགས་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཁས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་སོ། ། སྐུ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིས་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། དག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞི་བ་ནི་དྲི་མ་རྣམས་སླར་ཡང་ཉེ་བར་མི་བསྐྱོད་པས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཞི་བའོ། ། དགའ་བ་ཆེན་པོ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྣམས་ལ་གང་མཆོག་ཡིན་པ་དེ་དེ་རྣམས་ལས་མཆོག་གོ། ། སྔགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་སྟེ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་ལུས་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་བླ་མ་ཚད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཟབ་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་གང་གི་འདི་ཡིན་པ་དེ་བདེ་བར་ཟབ་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེའོ། ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའོ། ། དེས་ན་གོས་པ་མེད་པའོ། ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། ། ཡང་ན་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་དག་པས་སོ། །

Following the offerings associated with the meditative absorption known as the "Supreme King of Maṇḍalas," the praise by way of the five Tathāgatas is spoken: Because great wisdom is non-dual by nature. The Vajra Expanse is the family, because its essence is emptiness by nature. The Great Sage is the omniscient one. The three maṇḍalas are the essence of the body and so forth. The Vajra of the three—body and so forth—is supreme. Great purity is the complete purification of the afflictive and cognitive obscurations along with their habitual tendencies. Vajra Peace is the indivisible peace in which stains are never again disturbed. Great Joy is that which has the characteristic of great compassion. That which is supreme among those who are naturally luminous is the supreme among them. Because it is the mantra that does not break the basis of suffering and is irreversible—having abandoned the habitual tendencies of ignorance—and because it is "without remainder," having abandoned the measureless body, speech, and guru that are not afflictions. Profound is that which is non-conceptual; it is the bliss of profundity. For that very reason, it is the Vajra of Space. Stainless like space, it is naturally pure. Therefore, it is unstained. Because there is neither the expressed nor the expresser, it is non-conceptual; or else, it is because conceptualization is utterly pure.

ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པའོ། ། འདོད་ཆགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི་མཆོག་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་རྣམས་མཉེས་པའོ། ། དེས་ན་དམ་པའི་དོན་གྱིས་ན། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུར་འདོད་དོ། ། ཞེས་རྒྱལ་བ་བྱམས་པས་གསུངས་སོ། ། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་སོ། ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་སྟེ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། དག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། དག་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པས་སོ། ། དམ་ཚིག་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་བ་བཞི་ཡིན་ལ་བཟའ་བར་བྱ་བ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ལྔ་དང་བདུད་རྩི་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་ལྟར་རྙེད་པ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཕས་ཕམ་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་དག་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། ། དུས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་དམ་ཚིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བཅུ་གསུམ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པས་སོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་རིགས་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཀྱང་གསལ་པོར་བརྗོད་དོ། ། དམ་ཚིག་འདི་རྣམས་བསྲུངས་ན་དེའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སུ་གྱུར་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །

Because it is equal to space, non-dual wisdom is space; that itself is the vajra, and one should hold it as one's own nature. The perfection of passion is supreme; it is the pleasing of those who are utterly pure. Therefore, the Victorious Maitreya said: "In the ultimate sense, the ten perfections are asserted." A "perfect buddha" is so called because of the manifest awakening to all phenomena in all their aspects. "All intentions" refers to the desire for all sentient beings to attain manifest awakening and so forth, and it is that which brings them to full completion. The pure essence arises from the dharmadhātu. The "vajra enjoyments" are the tathāgatas. "Pure" means established by valid cognition and scripture. The samayas consist of the four to be guarded and the five to be consumed, which are the nature of the five types of diligence and the five nectars. Since these are the co-emergent factors for unsurpassed enlightenment, one must practice them exactly as they are found and at the proper time. Otherwise, it would follow that all roots of virtue are severed by a defeat (pārājika). One should accomplish the samayas exactly as they are found and at the proper time; for it is said that if these are not practiced, it constitutes the thirteenth root downfall. The Vajra Body and so forth should also be viewed here as the yogins of the three families. The samaya of the co-emergent factor itself is also clearly explained. If these samayas are guarded, one will become a buddha through the identity of having become that very body, speech, and mind.

དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་དམན་པར་གྱུར་པ་དང་། ། དམ་ཚིག་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ཡང་། ། སྒྲུབ་ཐབས་ཅུང་ཟད་མི་འགྲུབ་བོ། ། དེ་ཉིད་སེམས་གསང་མི་ཤེས་པས། ། ཞེས་སོ། ། བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་སྟོན་པ་སྟེ་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གིས་རྟོགས་པའི་དོན་སྣོད་ཅི་ལྟ་བར་གཞན་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་འཕགས་པ་བྱམས་པས། གང་དང་གང་དོན་གང་གང་ལ། ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་ལ། ། དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་དེ། ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་ལྟར་སྣང་། ། ཞེས་སོ། གང་དུ་ཡང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་རྣམས་རང་གི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་དམན་པར་མོས་པ་གང་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། གཏི་མུག་ནི་གཏི་མུག་གི་རིགས་སོ། ། ལམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པས་སོ། ། འཇིགས་ཤིང་མི་སྡུག་པ་ནི་བྱིས་པ་སྐྲག་པར་བྱེད་པའོ། ། ཁམས་གསུམ་ན་གནས་པའི་རིགས་ལྔ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། ། སྤྱད་པར་བྱ་བ་ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་སོ། ། བསམ་གཏན་རྡོ་རྗེ་གསད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་བདག་མེད་པར་མོས་པས་དགུ་པ་ལས་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་གསོད་པའོ། །

"Immediately thereafter" means following the very assembly of those perfections. Likewise, from the Śrīsarvabuddhasamāyoga: "Even if one has a lowly maṇḍala and has abandoned the samaya, the sādhana will not be accomplished in the slightest. This is because one does not know the secret of the mind of reality (tattva)." The pratyekabuddhas are those who, for their own sake alone, have realized [the truth] by themselves. They teach through their bodies, and because they lack speech, they cause others to realize the meaning they themselves have realized, according to the capacity of the vessel. As the noble Maitreya said: "To whoever, for whatever purpose, and in whatever way they listen, to them that very meaning appears in that very way, even though there is no sound." Although they manifest their own enlightenment in any [way], the śrāvakas and others listen to the Dharma from the Buddhas and so forth. They have abandoned jñāna (wisdom) by the very nature of their own conceptualization. For that very reason, those who are inclined toward what is inferior even to the pratyekabuddhayāna because of their dependence on others are likewise [described]. "Delusion" refers to the family of delusion. "By the path" means by means of devotion to emptiness (śūnyatā). "Terrifying and repulsive" refers to that which causes the childish to be afraid. They are those born from the five families residing in the three realms. "To be practiced" means by the ritual previously described. "Kill the dhyānavajra" means that by means of devotion to selflessness and the ritual described in the ninth [chapter], causing the non-dual to appear is "killing."

བསྒོམ་པ་འདིས་གྲུབ་པ་ན་ཁྱབ་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སྟེ། མི་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཙོ་བས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྣམས་སོ་སོར་རིགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། སྐུའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གི་ཚེ་ཚངས་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམ་པར་དག་པས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྟེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་འགྱུར་རོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ཚངས་པ་རང་སྐུ་རྡོ་རྗེ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་གཞན་དུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གསུང་རྡོ་རྗེ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཁྱབ་འཇུག་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་རྣམ་པར་དག་པར་དགུ་པ་ལས་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། ཁྲག་དང་ཤ་ནི་ཟ་བ་ཡིས། ། ཆུང་མ་དོན་དུ་གཉེར་བས་འདིར་གནོད་སྦྱིན་མོ་བསྒྲུབ་བོ། ། འོ་མ་འཐུང་བས་ཕྲ་མ་ཅན་གྱིས་ཆུང་མའི་དོན་དུ་ཀླུའི་བུ་མོའོ། ། ཁྲོ་ཞིང་ང་རྒྱལ་བས་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་ས་འོག་གི་བུ་མོ་བསྒྲུབ་པའོ། ། སྲིན་མོ་རྣམས་ཐོད་པའི་རུས་པའི་དགུག་པས་དེ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཚིལ་བུ་ཡང་ངོ་། །

Some say that when this meditation is accomplished, one becomes Viṣṇu, the Vajra-holder, that is, Akṣobhya. In order to realize the purity of the three worldly gods—Brahmā and the others—through their respective families and so forth, as they are dominated by delusion, attachment, and aversion, it is said: "The Vajra of Body," and so forth. When Brahmā is to be meditated upon as pure for the sake of Buddhahood itself, then, because he is one who acts through delusion, through that purity he becomes the Vajra of Body, Vairocana. The Brahmā who belongs to the realm of form and is associated with the first dhyāna is not the Vajra of Body itself; this should be understood in other contexts as well. Maheśvara is the Vajra of Speech; because he is one who acts through attachment, he becomes pure. The Holder of the Vajra of Mind is Akṣobhya, the nature of the Vajra of Mind; others say that because Viṣṇu acts through aversion, he becomes pure through the ritual described in the ninth [chapter]. By eating blood and flesh, one should accomplish a yakṣiṇī here by seeking a wife. By drinking milk, one who is slanderous should accomplish a nāgakanyā for the sake of a wife. By being wrathful and proud, and possessing the practice of incense and flowers, one should accomplish a daughter of the underworld. For the sake of accomplishing rākṣasīs, one should offer a skull and bone; likewise, fat as well.

བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། རྟག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་དུས་སུ་གང་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། རྫུན་དུ་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ། ཆང་གི་བཏུང་བ་བཏུང་མི་བྱ། ། དམ་ཚིག་དུས་ནི་མ་གཏོགས་པར། ། དམ་ཚིག་གིས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབ། ། ཅེས་སོ། ། ཉེས་པ་མང་པོ་མཐོང་བས་ན། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས། ། དོན་མེད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ནི། ། ཆང་གི་བཏུང་བ་སྤང་བར་བྱ། ། ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །

Some say that the five nectars and so forth should be consumed for the sake of accomplishing the yoga of the ḍākinīs. Regarding the word "constantly," it refers to what was taught by the Blessed One at the time of the samaya: "One should not speak lies; one should not drink the beverage of alcohol. Except at the time of the samaya, one should be consecrated by the samaya." Others say: "Because many faults are seen, the Blessed One clearly stated: 'The root of all that is meaningless is the drinking of alcohol; this should be abandoned.'" [And]: "By the yoga of the Vajraḍākinī..."

ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་བདུད་རྩི་མྱང་བའི་རྗེས་ལ་རང་གི་རིག་མའི་པདྨ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ལ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ནས་གསུངས་པའི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ས་བོན་བཀོད་ནས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་ཁྱབ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་རེག་པས་གཽ་རཱི་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་གཟུགས་རྣམས་སྤྲུལ་ནས་དེ་རྣམས་འོད་ཟེར་གྱི་ལྕགས་ཀྱུས་བཀུག་སྟེ་ས་བོན་དེ་ཉིད་དུ་བཅུག་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་གཽ་རཱི་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ས་བོན་ཉིད་ཟློས་པས་ཕྱུང་ནས་དེས་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁྲག་དང་ཤ་ལ་སོགས་པ་བཀུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསད་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔར་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་པའི་གཟུགས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ་བཀུག་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་བཅུག་སྟེ། ཐམས་ཅད་གནས་གྱུར་པས་གཽ་རཱི་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཽ་རཱི་ནི་ཁ་དོག་དཀར་མོ་ཐོད་པ་ལ་གནས་པའི་མི་བསྐྱོད་པའི་དབུ་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པས་དཀྲིས་པའི་རལ་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ།

This means that one who possesses the yoga of the Great Vajradhara, following the offerings, praises, and the tasting of nectar, should place the seed syllable Hrīḥ or any other appropriate seed syllable of the goddesses of the maṇḍala of Śrī Heruka as taught in the Śrī Cakrasaṃvara upon the moon of bodhicitta residing in the lotus of one’s own consort. Light rays emanating from that touch the Tathāgatas who pervade space, causing them to emanate in the forms of the desired Vajraḍākinīs, such as Gaurī and the rest. These are summoned by the hooks of light rays and absorbed into that very seed syllable. Through its total transformation, the desired Vajraḍākinīs, such as Gaurī and the rest, are perfected. They are then blessed with the three syllables and, by reciting the seed syllable itself, they are projected forth. By means of the blood, flesh, and so forth of hostile sentient beings that have been summoned, they are slain. Their consciousnesses are then perfected in the form of Akṣobhya as before, summoned, and absorbed into one’s own body. Through the transformation of all [elements], one should contemplate oneself in the form of any desired Vajraḍākinī, such as Gaurī and the rest. In that regard, Gaurī is white in color, adorned with a crown of Akṣobhya residing in a skull-cup, with locks of hair entwined with various flowers, possessing the excellence of all aspects, and adorned with all ornaments.

སྣ་ཚོགས་པའི་འདབ་མའི་པདྨའི་ཉི་མ་ལ་གཡོན་བརྐྱང་གིས་གནས་པ་འབར་བའི་ཉི་མའི་འོད་ཅན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣ་བའི་བར་དུ་གཞུ་འགེངས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་མདའ་བཞིས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོང་བཞི་པ་ཚངས་པའི་མགོ་སོ་སོར་འབིགས་པར་གནས་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་དཔལ་སྡོམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གསང་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་འདི་གསང་བར་བྱ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སྙིང་དགུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་(གསང་,གསད་) པར་བྱས་ནས་མི་བསྐྱོད་པའི་གཟུགས་སུ་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་དགུ་པར་བརྗོད་པའི་ཆོ་གས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དོན་དུ་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། ། རྟག་པར་སངས་རྒྱས་སྐུ་བསྐྱེད་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་མི་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་རུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། གང་རྟག་ཏུ་བསྒོམས་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ཕྱག་བྱའོ། ། བསམ་གཏན་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་འདིར་ཕྱག་ཡིན་ནོ། །

Upon a sun disk at the center of a multicolored-petaled lotus, he stands with his left leg extended, possessing the radiance of a blazing sun, in union with the glorious Vajraḍākinī. Drawing his bow up to his ear, he remains piercing the four heads of the four-faced Brahmā—the nature of the four faces being the four doors of liberation, such as emptiness—with four arrows. The remainder should be understood as in the Śrīsaṃvara. Regarding the phrase "it should be kept secret by the characteristics of the place," others explain that one should understand this to mean it must be kept secret for half a month; then, having "slain" [the opponent] through the summoning of the heart and so forth, one accomplishes him in the form of Akṣobhya. Through the ritual described as the ninth activity, which is the nature of body, speech, and mind, one should act for the sake of the Three Jewels. For that very reason, it is said: "In all realms of sentient beings, the Buddha-body is constantly generated," and so forth. Regarding the phrase "by the union of body, speech, and mind," one should meditate uninterruptedly on the three—body, speech, and mind—as not being objects of prostration; through the manner of rubbing two pieces of wood together, one attains the siddhi. Those who are unable to meditate constantly should perform prostrations. The phrase "one should practice meditative concentration" refers to the yogins. Here, "prostration" is the meditation on the nature of the vajra of the body and so forth, which pervades all things after emanating the maṇḍala of Vajrasattva.

རིགས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མངོན་པར་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཕྱག་འཚལ་བའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། རང་གི་ལྷའི་སྦྱོར་བས་བདུད་རྩི་ལྔ་རྣམས་དྲི་དང་རོ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཕྱུང་ནས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བཀང་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཕུལ་བས་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡོམ་པར་འགྱུར་རོ། ། མི་སྣང་བའི་དོན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མཚམས་བཞི་རུ་བྱའོ། ། དབུ་རྒྱན་དག་ལ་བསམ་གཏན་བསམ། ། ཞེས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་འབར་བའི་ཕྲེང་བ་ཅན་རང་གི་དབུ་རྒྱན་དུ་རིག་པ་འཛིན་པ་ཐོབ་ན་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། ། ཁ་ཟས་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱི་དུས་སུའོ། ། འདིས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་སོ། ། ཕྱི་རོལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའམ། ། ཞེས་པ་ནི་བཟའ་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། རྟག་པར་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སུ་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ལྕེ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། མདོར་བྱེད་པས་ན་མདོ་སྡེ་དེ་འདོན་པ་ནི་གོ་བ་སྟེ་དེའི་ཆོ་ག་ནི་བྱ་བའོ། ། དེ་བརྗོད་པ། ཟ་བའི་ཚེ་ན་སྙིང་གའི་ཟླ་བ་ལ། ། འཁོར་ལོའི་གཙོ་བོ་རང་གི་གསང་སྔགས་ཀྱིས། ། ཀུན་དུ་དམིགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ནི། ། ངོ་བོ་ཉིད་འགྱུར་འོད་དང་ལྡན་པར་བསམ། ། རང་གི་ཟས་ལ་དེ་ཉིད་གསུམ་བཟླས་ཏེ། ། ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་དག་པ། ། དེ་ཡིས་སྐུ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ། ། ལྷ་རྣམས་ཀུན་དུ་ཚིམ་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །

One should meditate on all realms of sentient beings as manifesting in the form of the nature of the five families, just as they are; this becomes the supreme homage of the three vajras. Through the yoga of one’s own deity, one should extract the five nectars endowed with fragrance and excellent taste, fill the entire expanse of space, and offer them to the Buddhas of the three times; this constitutes the vow of the approach and so forth. For the sake of invisibility, one should perform the reliance on the object and so forth through the four sessions by means of the equality of space. Regarding the line, "One should contemplate the meditative concentration on the crown ornaments," it means that one should meditate until the state of a Vidyadhara is attained, with any appropriate [deity] such as the Body Vajra and so forth, blazing with garlands, as one's own crown ornament according to the divisions of the families. Regarding the phrase "at the food," it refers to the time of eating. This explains the internal purity of the nature of the Body Vajra. Regarding the line, "The external Vajradhara," it refers to the purity of that which is to be eaten. Regarding the line, "One should always make it the Dharma Vajra," it refers to the purity of the tongue. "Reciting the Sutra" means understanding it; its ritual is the practice to be performed. Regarding that, it is said: At the time of eating, upon the moon at the heart, One should visualize the Lord of the Mandala With one's own secret mantra, Becoming the essence of the Bodhicitta, Radiant and luminous. Having recited the three realities over one's own food, Which is purified through the equality of all, One should thereby satisfy All the deities, such as the Body Vajra and the rest.

ཕྱི་ཡི་སྦྱིན་སྲེག་ཆོ་གས་བསྒྲེ་བྱ་ཞིང་། ། ཡིད་ཀྱང་ཡིད་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱ་བ་སྟེ། ། ཕུང་པོ་བུད་ཤིང་རྣམ་པར་བསྲེག་པ་ཡིས། ། ཡེ་ཤེས་འབར་བ་བླ་ན་མེད་པར་བཤད། ། དེ་ལྟར་མ་ལུས་པ་ཡི་འདོད་པ་ཡིས། ། རང་ཉིད་དང་ནི་གཞན་དང་རང་རང་གི། ། ལྷ་ཡི་གཟུགས་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དག་མཆོད། ། དམ་ཚིག་དེ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱིས་གནང་། ། ཞེས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་གིས་ལྷའི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་རེ་རེ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ལྷ་རྫས་ཀྱི་མལ་སྟན་དང་ནད་པའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དོ། ། གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། དེ་ནས་སྔ་མའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་སོ། ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གང་ཟག་ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་ལས་ཀྱང་དཔྱད་ནས་རྣག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་ཀྱང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པས་བདག་གི་ལུས་ལ་གང་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་གནས་པ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། ས་ཐོབ་པས་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་རང་རིག་པའི་རྣམ་པས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །

One should apply the ritual of the external fire offering, and the mind should be performed by the mind itself. By completely burning the fuel of the aggregates, the blazing of primordial wisdom is explained as unsurpassed. Thus, with all desires without exception, one should perfectly worship oneself, others, and the forms of their respective deities. This is the samaya granted by the Sugatas. Thus it is said. A single bodhisattva, for eighty thousand celestial years, honors eighty thousand tathāgatas, each accompanied by a retinue of eighty thousand, with celestial bedding, medicinal remedies for the sick, and various requisites. Furthermore, thinking, "Having arisen from the causes of suffering, I shall establish these sentient beings in buddhahood," one enjoys [the offerings] for oneself alone. Then, from the previous bodhisattva, a mass of bodhisattva merit arises; so it is said in the Mahāyāna sūtras. Individuals of the Śrāvaka vehicle, having analyzed even color, smell, and taste, enjoy them in the form of pus and so forth. Those who are intensely diligent in the Pāramitāyāna, while abiding on the stage of conduct through aspiration, think, "I shall satisfy the eighty thousand species of worms that dwell in my own body." Those who have attained the stages [of the bodhisattva] likewise, through the form of an illusion or a dream, in the manner of self-awareness, [perceive] the complete purity of the three spheres.

སྔགས་ཀྱི་སྒོའི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་བཟའ་བ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ཡོད་དོ། ། གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་རྣམས་མཐོང་དང་ཡང་དག་ལྡན། ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཆོད་པ་ཡང་། ། དེ་རྣམས་མཐོང་དང་མཆོད་པ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ན་རྟོག་པ་ཡང་མངའ་སྟེ། མ་དཔྱད་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འགལ་བའི་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཁྱབ་ལ། ངག་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཉིད་ཀྱང་གང་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགོངས་ནས་ཞེས་པ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་ནས་སོ། ། ཅང་མི་གསུང་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། ། འདི་ཉིད་ངའི་རང་བཞིན་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མེད་ན་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །

Even for those practicing the conduct of the gateway of mantra, there is a very great and most excellent [method] regarding the consumption [of substances] through the completion stage. It is also said: "Those who possess the vision and perform offerings in every way, by that vision and those offerings, they shall become all the Buddhas." Regarding the word "then": if the Blessed One were teaching the Dharma, he would possess conceptual thought, because it is an established tenet that he does not teach without analysis. Nevertheless, since the nature of conceptual thought—which is ignorance and contradictory to omniscience—is characterized by the direct realization of the suchness of all things, and since speech is pervaded by that contradiction, one might think he is not omniscient; [the text] follows the complete elimination of such doubts in those to be trained. Vajrapāṇi is the Great Vajra Holder. All Vajra Holders are all the Tathāgatas. "Himself" refers to the body and so forth, which are the essences of the body and so forth. Because these are non-dual, they are in a state of equality; that this very [equality] is the Vajra is established by valid cognition and scripture. "Having intended" means having ascertained through pure mundane wisdom. "Remaining silent" refers to those who possess the state of supramundane non-conceptual wisdom. "This very nature of mine" is taught so that, through the power of previous aspirations, [the teaching] will be engaged in even if there is no conceptualization on the conventional level.

དེ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། ། ཅི་ལྟར་འདི་དག་ལེའུ་གསུམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། ། གང་རྣམས་འདིའི་དོན་རང་གིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པ་ལ་གཞན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་ལ་བསམས་ནས་འདི་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འདིའི་དོན་ནི་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའམ། དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའམ་དེ་ལ་གདུལ་བྱ་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ལ་ཐུག་པས་སོ། ། གསུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གསུངས་པ། ནང་ན་ཞེས་པ་ལ་ཐུག་པས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་བཞེད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བརྟགས་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་གང་གི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ལུས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །

This is for the purpose of understanding that it does not follow that [the Blessed One] would be non-omniscient. Just as I have thoroughly established this in the context of proving omniscience in the third chapter, I shall not elaborate on it here. Those who, being unable to understand the meaning of this for themselves, remain silent and conceive of it otherwise—thinking, "For what reason did he remain silent?" and so forth—it is for the sake of making them understand that he spoke these words. The meaning of this is: is his silence due to the teaching being already complete, or is it because he lacks the capacity, or is it because there are no disciples who are suitable vessels? Regarding these, first, it is not the first case, because the teaching is indeed complete. Second, it is not the second case, because [the teaching] extends from the words "all that was spoken" up to "the Vajra Holder." Third, it is not the third case, because [the teaching] extends up to the words "within." Since these very [phenomena] are of the nature of supramundane, non-dual wisdom, the Blessed Ones, desiring them to be realized by way of negating the superimpositions of subject and object in terms of suchness, spoke thus. The nature of the Vajra Body and so forth is that very nature which is the essence of the experience of non-dual wisdom, in which conceptual imputations are unobservable. Because it is the essence of the dharmadhātu, it is unchanging and thus "immutable"; and because it is the basis for the complete perfection of the welfare of oneself and others without exception, it is also the "abode."

དེ་ཉིད་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་གནས་སོ། ། འདི་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། སྐུ་མི་འགྱུར་བ་མ་སྐྱེས་པ། ། ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པ་དང་བཅུ་གསུམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱང་མཚན་མ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཅི་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་དེ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ལ་བརྟགས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ལོག་པར་ནི་གཞན་དུ་སྟེ་གཟུང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་ནོ། ། ལོག་པར་འཛིན་པ་ནི་མི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རུ་དེ་རྣམས་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། འདིར་ནི་གང་ཞིག་མི་བདེན་རྟོག། སེམས་ཡིན་གང་ལས་གཞན་དེ་རྟོག། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པས་བརྟགས་དོན་གང་། ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། ། དེ་དག་རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོ་ཡིས། ། སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། ། གང་ཞིག་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གྲགས། ། འཇུག་པར་གྲགས་པ་རྣམ་པ་བདུན། ། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་ས་བོན་ནི། ། བསགས་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཞེས་བྱ། ། དང་པོའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་པ་ནི། ། སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་འཇུག་པའོ། །

Because it is free from every imputed nature, it is the state in which there is no lack of intrinsic nature. To establish this, it is said: "The body is unchanging and unborn," which has already been explained in the second and thirteenth [chapters]. "Speech and mind are also signless" means they lack an imputed nature. If one wonders how they appear, it is said that they appear just as a rope appears as a snake. Within the vajra of space, the eightfold nature of the ālayavijñāna and so forth arises from that. Furthermore, "erroneously" means otherwise; "the apprehended" refers to the ālayavijñāna; "the apprehender" refers to the seven active consciousnesses; and "erroneous apprehension" refers to unreal conceptualization. By this, all afflicted phenomena are subsumed, because they are gathered therein. As the master Dignāga said: "What is it that is the unreal conceptualization here? It is the mind. From what else could that conceptualization arise? Whatever object is conceptualized through such conceptualization, that does not exist at all. By way of cause and effect, the mind is asserted to be twofold: that which is known as the ālayavijñāna, and the seven known as the active [consciousnesses]. Because it accumulates the seeds of the latencies of the afflictions, it is called 'mind.' The first consciousness is the second [type], which engages in various aspects."

དེ་ནས་ཞེས་པ་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་གཟུང་བས་འཛིན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ངག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་གྲོས་དམན་པའི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། ། འཇམ་པ་ནི་མཉེན་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་རྩུབ་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དཔལ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་སྔར་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འབྱུང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཟུང་བར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་བརྟག་ཏུ་གསོལ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་དོགས་ནས་བརྗོད་པའོ། ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་གཏམ་འཕྲོ་ཆད་པ་དང་སྨྲ་བ་པོ་མི་མཁས་པར་ཡང་འགྱུར་བའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ནི་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ལ་གཤེགས་པ་དང་བྱོན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་ནོ། ། གཤེགས་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པའོ། ། བྱོན་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་རྗེས་སུ་བྱོན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

Then, regarding the phrase "if," it refers to the period following the complete resolution of the thoughts of disciples of inferior intelligence, such as the concern: "If everything is an apprehension through erroneous grasping, then the speech that teaches it would likewise follow as being so," and so forth. "Gentle" means supple, because it is free from the harshness of the afflictive and cognitive obscurations. "Glory" refers to the accumulations of merit and primordial wisdom, which constitute excellence and the like. By the very intention of that [gentle speech], the characteristic of teaching the Dharma of the twelve branches of the scriptures is the "vajra word" as before; because that itself arises in a non-erroneous way, it is said, "Please do not analyze it through the apprehension of erroneous grasping." Because it is established by valid cognition and scripture, it refutes [error]. As for the phrase "Why is that?", it is spoken because of one's own doubt. If one were to be questioned by another, the discourse would be interrupted and the speaker would also appear unskilled. The body, speech, and mind of all the Tathāgatas are the vajra expanse (dharmadhātu); their natural activities, which display all forms, are for the benefit of sentient beings. Their "going" and "coming" constitute the Lord of all the Tathāgatas. "Going" means having first directly realized awakening, one immediately becomes a Buddha. "Coming" means following after, possessing ever-increasing power.

ཁམས་རྣམས་མ་མཁྱེན་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་མི་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། ། དེ་གཉི་ག་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གོམས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པའི་དོན་ཉིད་དང་དེའི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པ། རྟོགས་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཞིན་དུ་དགོས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་དེ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་ཉིད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རང་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ། ། ངོ་བོ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པའོ། ། འདི་ལྟར་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བདག་ཉིད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །

They would also become entities lacking the knowledge of the elements and devoid of compassion. Both of these do not exist for the Blessed One, because he has realized the suchness of all things in all their aspects and because he is one who has cultivated great compassion. Why is this? Because it is an unreal object, and his words are also vajra-like. For that very reason, the noble Maitreya stated that unreal conceptualization, by its nature of grasping erroneously, does not exist in any way as things that are not as they are; this is indeed to be understood, and thus it is the opposite. Why is that? This was stated as a necessary inquiry, as before. Brahmā and the others exist, yet they are outsiders; however, by generating the mind of enlightenment, they are great bodhisattvas. For that very reason, the aspects of all phenomena, such as the grasped and so forth, are the characteristics of the aggregates and so forth, which are conceptually imputed by oneself. The essence, moreover, is non-dual, free from all superimpositions, and is not known as suchness. In this way, it is a conceptualization that leads to nihilism, as it performs superimposition. All Tathāgatas are indeed the Vajra, and "Great" is because they pervade all things without exception by the very nature of the dharmadhātu; "self" refers to whatever their own essence is, and that is just so.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དབྱེར་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོའོ། ། གསང་བའི་ཡི་གེ་ནི་སྐུ་མི་འགྱུར་བ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་འདི་དག་མི་མཁས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྙས་པའི་རྒྱུས་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་མ་བསྟན་ཏོ། ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཡང་འདིར་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དགོངས་པ་མི་ཤེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྙས་པ་རེ་ཞིག་ཞོག་ཅིག་ཅེས་བརྙས་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་གང་གིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་གསང་བའི་ཡི་གེ་བསྟན་པ་ནི་དེ་གསང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཐོས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མ་དམིགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་པོ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས། ཇི་ལྟར་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དོན་དམ་པར་ཡང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་རྒྱུ་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་དེས་ཞེས་དོགས་པ་གསུངས་སོ། །

The dharmas of all the tathāgatas are the powers, the fearlessnesses, and so forth. Inseparable suchness is the nature that is non-erroneous. The secret syllables are "the unchanging body, the unborn," and so forth. Therefore, although these are established by valid cognition, they were not explained in detail because they are a cause for falling into the lower realms due to the disparagement of the Blessed One in the presence of those who are unskilled. We, however, have no doubt in this regard. What need is there to mention Brahmā and the others? Let alone those who, not understanding the intention, disparage the Blessed One—set that aside. Rather, it is to turn them away from disparagement that the secret syllables of the Vajra Body and so forth were taught with the ultimate truth in mind as the intention. By that very means, having heard it from the Blessed One, suchness is directly realized. If the Vajra Body and so forth are not perceived in the manner of grasping and so forth, why would the Great Vajradhara, the Lord of all tathāgatas and the Teacher himself, be perceived in that way? Just as the nature of the dharmadhātu, which is the essence of experiencing the utterly pure non-duality, is perceived, in that very same way, being under the power of great compassion, he teaches through the ultimate truth itself; thus the tathāgatas have spoken. Furthermore, it is taught that by the power of not perceiving grasping and so forth even in the ultimate sense, he [teaches] by means of that.

བྱུང་བ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བའི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་བསྒོམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་ངེས་པས་གང་གིས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གནས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་དེ། དེས་ན་རུང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རྩོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་བྱེད་ཅེས་དོགས་ནས་སྐུ་གསུམ་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། ། གང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་གང་ཡིན། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རྣམ་བྱང་བའི། ། སངས་རྒྱས་སྒྲ་ཡིས་དེ་ལ་བརྗོད། ། ཅི་ལྟར་རྒྱལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། ཞེས་སོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། འདི་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་མཛད་པ་གསུངས་པ། རང་བཞིན་དག་ཅིང་བདག་མེད་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།

"Arising" refers to that which has correctly emerged from meditating on the path of the unchanging nature of the apprehended and so forth. The "unborn" refers to the apprehended and so forth, which are established as such by valid cognition and scripture; that which is the vajra is thus. "Manifest enlightenment" is so called because, since that [nature] is not perceived, it abides in this way. Since non-dual wisdom itself is enlightenment, and that is not the nature of the ālaya-vijñāna but is rather what is named the tathāgatagarbha (the essence of the Tathāgata) existing within the continuum of all sentient beings, it is described in that way for the sake of inspiring them, using an inference based on suitability: that all of them abide in enlightenment. For that very reason, anticipating the doubt as to what cause initiates the endeavor to attain that, it is stated that it relies upon the wisdom that is naturally pure, the vajra nature of the three bodies. As the master Dignāga said: "Whatever is the cognition of an ordinary being, naturally pure, is designated by the term 'Buddha'; just as the Victors are the mind of enlightenment." To eliminate false superimpositions based on the relative truth, the Compassionate One teaches this. The Blessed One also established this very point, saying: "Naturally pure and selfless," which refers to that [nature] of the apprehended and so forth. The expanse of all the Buddha-qualities is the cause.

རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའོ། ། དེ་ལ་དོན་དམ་པར་གནས་པ་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པའི་ངོ་བོའོ། ། རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བཞིན་ནོ། ། དེ་བསྟེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པར་ངེས་པར་རྟོགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ཡང་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་ཞེས་པས་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་གཉིས་པ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཡིས་བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེ་ཡིས་སོ། ། འདི་ཅི་ཞེ་ན། ཐུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཐུགས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་སྟོན་བྱེད་པ། ། ཐུགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་ངོ་མཚར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གང་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལུས་དང་ངག་ཅེས་པ་ནི་དོན་དང་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཤེས་པ་བདག་དང་རྣམ་པར་རིག་པའི་རབ་ཏུ་སྣང་བ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་པའོ། ། གང་རྒྱལ་བ་བྱམས་པས། དོན་དང་སེམས་ཅན་བདག་རྣམ་རིག། སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། ། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བོ་དེ་དོན་མེད། ། དེ་མེད་པས་ན་དེ་ཡང་མེད། ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཉིད། །

Because it is naturally pure, it is without a location. In that regard, to conceptualize a location in the ultimate sense is the nature of incorrect conceptualization. That which arises from the vajra arises from suchness, just like all things that arise from space. To rely upon that is to speak conventionally, but not in terms of suchness, because all phenomena are beyond expression. Correct engagement is not a birth. Thus, having ascertained that all accomplishments arise and abide from that Blessed One, the Tathāgatas and Bodhisattvas were filled with wonder, and even space does not abide in anything; thus it is marvelous. The vajra is the Vajra Mind, and the second is the Vajra Body; "explained by the vajra" refers to the Vajra Speech. If one asks what this is: "The body of the mind shall be attained; the mind teaches the Dharma; the mind brings about the attainment of enlightenment," for it is so stated. Why is this marvelous here? It is said: where non-dual wisdom is, the so-called "body and speech"—namely, the ālayavijñāna appearing as objects and sentient beings, and the seven evolving consciousnesses appearing as the mind, the self, and representations—are not perceived in suchness. As the Victorious Maitreya said: "Objects, sentient beings, the self, and representations—consciousness appears in these forms. That which arises is without object; because that is absent, that too is absent. It is merely unreal conceptualization."

གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ། དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་མེད་མིན་པས། ། དེ་ཟད་པས་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། དེ་རུ་གཟུགས་མིན་ཞེས་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཞལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་མི་མཁས་པ་རྣམས་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་ལ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ། བརྟགས་པ་མི་དམིགས་ན་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་བས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེན་པོ་ནི་རང་རྒྱལ་བ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མཆོག་ནི་ས་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་དུ་ས་བཅུ་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མཆོག་ནི་འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དབྱེར་མེད་པའི་བདག་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་དབང་ཕྱུག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ་སྤྱི་བོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་འཛིན་པ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། ། རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་པར་བྱའོ། ། གཞན་དུ་ན་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བསམ་པའོ། ། རང་གི་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པ་ནི་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་གསུངས་པ།

"This accomplishment exists; likewise, since nothing is non-existent, through the exhaustion of that, one becomes liberated." Thus it is said. In that context, "not form" refers to its very nature. "Meditated upon" means that meditating on the form of the three faces is a marvel for the unskilled, but not for the wise. This is because there is no contradiction: even if the imputed nature is not perceived, the thoroughly established nature of non-duality is perceived by the direct perception of self-awareness. The "three vajras" are Brahmā and so forth; the "supreme" among them are the Śrāvakas. The "great" among them are the Pratyekabuddhas. The "supreme" among those are the Bodhisattvas, from the first ground up to the lords of the tenth ground. The "supreme" among those are the deities of the maṇḍala here, who possess the nature of the three vajras. The "lord" of the inseparable body, speech, and mind is the "lord of the three vajras." The "vajra" is the lord of the family, who should be meditated upon at the crown of the head. "Holding the vajra and wheel" refers to the holder of the indivisible vajra. "By way of the specific families" means that the secrets of all [deities], such as Akṣobhya and so forth, should be contemplated. Otherwise, the supreme siddhi will not be attained, because one would be devoid of the branches of meditative concentration—this is the thought. "Pleasing one's own deities" is taught by the statement that one will become impassioned with the insight of one's own light. Thus it was said.

དབྱིངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་མོ་སྟེ། གཙོ་མོ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་རག་ལས་པས་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་ལ་ཆགས་པས་བལྟ་བར་བྱ། ། ཞེས་བཅུ་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཉེས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འོད་ཀྱི་རིག་མ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྔར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་བཅིང་བར་མི་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་འདོད་ན། ། ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལུས་པའི་གོང་ན་མེད་པ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ་བརྗོད་པ་རྣམས་སོ། ། འདིས་གཞུག་པའི་དགོངས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་གང་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཙམ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་དེ་བརྗོད་པ། འཇུག་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་མིན། ། ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྱུར་ལ། ། ཅི་སྲིད་བསམས་པས་མ་ཡིན་ཏེ། ། བསྒོམས་པ་ལས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། ། སྔགས་སྨྲ་བ་ཡི་བརྗོད་པ་ཡིན། ། མང་དུ་སྤྲོས་པ་དོན་མེད་ཡིན། ། ཁྱད་པར་གྱི་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ། ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྲིད་པ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། །

That which has become the expanse (dhātu) is the seed from which the Tathāgatas are generated. For that very reason, she is the Queen, the principal consort; and because enlightenment depends upon her, it is said in the tenth [chapter]: "One should view passion through passion." "Pleasing" means to arouse passion; the meaning is that one should meditate on the consort of one's own light. "According to the ritual" means in the manner previously described through the sequence [of stages]; this should be understood in all cases. As for the "hand mudrās," these are those explained in the Action, Performance, Yoga, and Unsurpassed Yoga Tantras, and they are not to be bound. "If one desires the supreme siddhi" refers to those [teachings] spoken in the glorious Guhyasamāja Tantra, which is unsurpassed by any of the Yoginī tantras. Through the intention of introducing [the meaning], the external distractions of the body and so forth—the nature of whatever mudrās and so on are described—are eliminated, because it is mind-only that is to be accomplished. As it is said: "By mere entry one is not a Buddha; By mere hearing one does not become [so]; Nor by mere reflection, however much; It is said to be from meditation. This is the expression of the mantra-proclaimers; Excessive elaboration is meaningless. Accomplish it with the special mind; Existence arises from the mind."

རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་པའི་རྒྱལ་མོ་ཤི་བ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤངས་ནས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ལུས་པའི་གོང་ན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བཟའ་བའི་དམ་ཚིག་བརྗོད་པ་དེ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེས་ཡང་གདུལ་བྱའི་ཐེ་ཚོམ་རྟོགས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ། དམ་ཚིག་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཟའ་བར་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྗོད་པས་སོ། ། རྟག་ཏུ་ནི་ཉིན་མཚན་ཀུན་དུ་སྟེ་ཐུན་མཚམས་བཞི་རུ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པས་སོ། ། གསང་བ་ནི་སྡང་བ་རྣམས་ལ་སྦས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་འདོད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་པས་སོ། ། དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དེས་བདག་ཉིད་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གསུངས་པ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་དང་། ། འདུ་བྱེད་དང་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་བཤད་པ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་བདེ་གཤེགས་ཏེ། ། ཞེས་སོ། །

In every respect, by way of making it understood that the Queen of Desire has passed away, one should abandon external distractions of activity and accomplish [the practice] through the internal self; this should be known as being unsurpassed and without exception. Then, as for the word "then," it follows the realization of the disciples' doubts as to whether the explanation of the samaya of consumption was intended for those with superknowledges, or whether it refers to the co-emergent [wisdom] and so forth. The samaya that is the nature of the fruit of all Buddhas is the cause, because it is that which brings about its attainment. For that very reason it is said: "It is not to be disparaged, for the samaya would be impaired." "One should consume according to the ritual" is because it is stated in the Explanatory Tantra and other sources. "Always" means throughout the day and night, as much as is obtained during the four sessions. "Secret" means hidden from those who are hostile; "arisen from the three vajras" is because, by the nature of phenomena (dharmatā), it is of that very nature. "One should desire according to the ritual" is as previously stated. "All samayas" refers to the characteristics of what has been explained; the meaning is that by means of them, one should satisfy the mind of the [Buddha] family. The five aggregates are form and so forth; their purification is proclaimed as the five Buddhas. As it is said: "Form, feeling, perception, formations, and consciousness are explained as the Sugatas, Vairocana and the rest."

རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ནི་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་སོ། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་སོ། ། དེ་བརྗོད་པ། ས་ཡི་སྙིང་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྒྲིབ་སེལ་བཅས། ། དཔལ་ལྡན་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། ། དེ་དག་མིག་ལ་སོགས་པ་གྲངས་བཞིན་ནོ། ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དག་དང་། ། རེག་བྱ་དང་ནི་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་དང་། ། ཞེས་སོ། ། ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་ནས་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ། སའི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྤྱན་ཡིན་ལ། ཆུའི་ཁམས་དེའི་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ནི་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། སྒྲོལ་མ་དང་གོས་དཀར་མོར་གྲགས་པ་ནི་མེ་དང་རླུང་གི་རང་བཞིན་དག་གོ། ། དེ་གསུངས་པ། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་རྣམས་ཀྱི། ། ངོ་བོ་ཉིད་གྱུར་སྤྱན་ལ་སོགས་པར་གྲགས། ། ཞེས་སོ། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་མཁའ་དབྱིངས་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ནི་དེ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སོ། ། གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ནང་གི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་སོ། །

The vajra sense bases are the wisdom sense bases. The supreme maṇḍala of the bodhisattvas consists of the maṇḍalas themselves; the "sattvas" who are the nature of awakening are Kṣitigarbha and the others, who are the essence of the purified internal sense bases. Rūpavajrā and the others are the essence of the purified forms and so forth. Regarding this, it is said: "Kṣitigarbha, Vajrapāṇi, Ākāśagarbha, Lokeśvara, and Sarvanīvaraṇaviṣkambhin, along with the glorious Samantabhadra— these correspond respectively to the eye and the other [senses]." "Form, sound, smell, and taste, touch, and the Dharmadhātuvajrā." Having explained the purification of the aggregates and sense bases, the purification of the elements is taught: the purification of the earth element is Locanā; the nature of the purification of the water element is Māmakī; those renowned as Tārā and Pāṇḍaravāsinī are the natures of fire and wind. Regarding this, it is said: "The natures of earth, water, fire, and wind are renowned as Locanā and the others." The purification of the space element is taught as the samaya of Dharmadhātuvajrā, which is its purification. That very Vajradhara is Samantabhadra, the source of phenomena (dharmodaya) that is the support for the generation of all the Tathāgatas. As it is also said: "The Vajradhara who is the essence within space arises from Samantabhadra."

རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་འདོན་པར་བྱས་པས་མ་འོངས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་གུས་པར་མི་བྱེད་པ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ལྟུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཟིགས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པས་སྟོན་པར་བཞེད་ནས་ཟུར་གྱིས་སྟོན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས་ཀྱང་སྟོན་པའི་དུས་ལ་བབ་བོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཤེས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་གསོལ་ཏོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ནི་མཆོག་གི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ནི་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དང་འདྲ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྲིད་དུ་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གལ་ཏེ་རྒྱས་པར་སྔགས་ནི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། བཞུགས་པ་ནི་རང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནའོ། ། འཚོ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། སྐྱོང་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་སྐྱེད་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེད་པ་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་དོ། །

In order to prevent future disciples from failing to show respect for the marvelous qualities of the Vajra Master—which would lead them to fall into the hells and other lower realms—the Blessed One looked upon the maṇḍala of the assembly and remained silent, intending to teach by way of indirect indication. The Blessed One Maitreya, perceiving the Blessed One’s intention that the time for teaching had arrived, prostrated to the Tathāgatas and made this request: "The empowerment is the supreme empowerment. The Vajra Master is the indivisible master. The 'Vajra of Bodhicitta' is so called because, by way of teaching, he performs the same purposeful activities as the Teacher." By stating, "To what extent shall it be taught in brief," and so forth, he shows that if explained in detail, the qualities of the Vajra Master are infinite. "Abiding" refers to his own world-system. "Living" refers to the nature of phenomena (dharmatā) which does not pass into nirvāṇa. "Sustaining" refers to the conduct for the benefit of sentient beings. Being the "essence of the wisdom of all Buddhas" means being the seed for their generation; he is the master who generates bodhicitta and is also its very identity. For that very reason, he prostrates to his own progenitor, that bodhicitta which is the seed for the generation of all Tathāgatas.

དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཡན་ལག་ནི་སློབ་དཔོན་ཡིན་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གནས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་འགྲོ་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་བྱས་པ་དྲིན་དུ་གཟོ་བས་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་གཉུག་མའི་འཁོར་བ་ཁ་ཅིག་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་གསོ་བར་བྱེད་པ་དང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་པ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བོར་ཏེ། དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་འདི་དག་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བོན་དེ་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་མ་གཞུངས་པ་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བའི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཉིད་སླའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འབྱིན་པའི་རྒྱུ་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པའི་ལས་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྙས་པ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འཇིགས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་བསླབ་པའི་ཆེད་དུའོ། ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ནི་དོན་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། ། འདི་ཉིད་སྤྲོས་ཏེ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །

The master is the limb for engaging in and turning away from virtue and non-virtue, and is the teacher of the Tathāgatas who abide in the unsurpassed dharmakāya. Because the Blessed One has granted the supreme authorization to care for wandering beings, one pays homage out of gratitude for what has been done. For example, it is like the expression of gratitude by some members of a native retinue who say, "We are the ones who have nurtured and raised you in every way." The Tathāgatas have no purpose whatsoever other than the welfare of sentient beings. Therefore, to disparage them is to defile the seed of the Tathāgata; for those lacking intelligence, the causes for higher rebirth and definitive excellence do not exist. Consequently, it is easier to commit the immediate karma of shedding the blood of a Tathāgata with an evil mind than to commit any other transgression, as that is an irremediable action that prevents one from emerging from all faults. Thus, to treat such a person with contempt is not the case. In any event, we have established this in this manner, and it should be understood as being exactly as in the fifth chapter and so forth. The expression of fear is for the sake of training future yogis. Becoming silent is for the sake of understanding the truth of the meaning. This very point is explained in detail starting with the words, "Then..." and so forth.

གང་དང་གང་གི་ཚེ་ཡང་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་ཐུགས་ཀར་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ངོ་བོ་བསྒོམ་པར་བྱས་ནས་དབང་བསྐུར་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ། ། ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། བླ་མའི་མན་ངག་ཉིད་ལས་འདིའི་དོན་གོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ཡི་གནས་གསུམ་གྱིས། ། ཞེས་པ་ལ་རིམ་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བསམས་ཏེ། དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་འབར་བས་ཞུ་བར་གྱུར་པ་དེས་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་བར་བསམ་པར་བྱའོ། ། འབྲས་བུ་མཆོག་གི་དོན་དུ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད་པས་གཏན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཐུག་པ་ཁོ་ན་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་འདི་ཡིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་ཏེ་གཞན་དག་གོ། ། བསམ་གཏན་རྡོ་རྗེ་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་རིག་པའི་པདྨ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ལ་ཧཱུྃ་ཧྲཱིཿཁྃ་བཀོད་དེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་རེག་ནས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་དེ་ལ་བཅུག་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཧཱུྃ་ཧྲཱིཿཁྃ་ཞེས་པ་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པས་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། དེས་སྡང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་འཕྲོག་ཏུ་བཅུག་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བླངས་ནས་རང་གི་ལུས་པོ་ལ་བཅུག་སྟེ།

Whenever one is unable to meditate, at that time one should meditate on the master in the heart as the essence of the wisdom-being (jñānasattva) and then begin the empowerment. Regarding this, some say: "He is equal to all the Buddhas." Others say: "The meaning of this should be understood from the guru’s oral instructions (upadeśa) alone." Regarding the phrase "by the three places of empowerment," one should visualize Vairocana and the others gradually filling the expanse of space. One should then imagine that they melt through the blazing fire of passion and confer empowerment upon oneself exactly as one is. The meaning is that for the sake of the supreme result, one should confer the empowerment only when one has reached the ultimate through practicing the conduct of awareness (vidyāvrata). The result of that is stated: "By this, enlightenment will be attained." Others say: "By the yoga of the meditative concentration vajra (dhyānavajra)," means that one who possesses the yoga of the Great Vajradhara abiding in one’s own maṇḍala should place the syllables HŪṂ, HRĪḤ, and KHAṂ upon the moon of bodhicitta residing in the lotus of awareness. Then, by the mass of light rays arising from those, one touches the Tathāgatas who pervade the expanse of space, gathers them in the form of Vajraḍākinīs, and having absorbed them, one should meditate on the Vajraḍākinī arising from that complete transformation. One should emanate them while reciting HŪṂ HRĪḤ KHAṂ. By that, one causes the blood and so forth of the hostile ones to be seized, and having taken it in that manner, one absorbs it into one’s own body.

ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དྲག་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡང་བ་གསད་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་མི་སྡུག་པའི་མཆེ་བ་གཙིགས་པ། ཁྲོས་པའི་ཞལ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་དང་འདྲ་བ་ཕྱག་བཞི་པ་སྟེ་གཡས་པ་དག་ན་ཁྲོ་བོའི་རྡོ་རྗེ་དང་འབར་བའི་ཕུར་བུ་འཛིན་པ་གཡོན་པས་མ་མཆུ་ལ་རེག་པའི་ཐོད་པ་དང་གཉིས་པས་རྩེ་གསུམ་འཛིན་པ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་བསམས་ཏེ། མདུན་གྱི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཡི་གེ་ཁཾ་ལས་བྱུང་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་མར་གྱི་བུམ་པ་དང་འདྲ་བ། ཁྲག་དང་ཤ་དང་རུས་པས་བཀང་བ་བསམས་ལ་དེའི་དབུས་དང་འོག་དང་གཡས་དང་སྟེང་དང་གཡོན་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་ལག་པའི་ཕུར་བུས་བུག་པ་ལྔ་བྱས་ཏེ། ཡི་གེ་ཧྲཱིཿས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རང་གི་ལྕེ་ལས་བྱུང་བ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་སྔོན་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་ལྗང་གུའི་ཁ་དོག་གི་འོད་ཟེར་རྣམས་བུག་པ་ལྔ་རྣམས་སུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཁྲག་བཀུག་སྟེ། རང་གི་ཁ་གང་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་རྣལ་འབྱོར་འདི་ཡིས་ངེས་པར་ཁྲག་འགུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་སྡང་བ་ཁ་ཅིག་ལ་ནད་སྐྱེད་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གནོད་པར་བྱ་སྟེ་ཤེས་པ་མེད་པར་བྱས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བཟའ་བའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཅུང་ཟད་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང་། བླག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དག་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་སྦྱངས་ཏེ་སྔར་བཞིན་དུ་བཟའ་བར་བྱའོ། །

Through the complete transformation of everything, one should meditate on oneself as Vajraḍāka. If one asks what that is like, it is said: "Fierce," and so forth. One should visualize oneself as the fierce one, possessing the intent to kill the hateful, with hideous bared fangs, a wrathful face like a blue utpala lotus, and four arms. In the two right hands, he holds a wrathful vajra and a blazing kīla; with the left, he touches his lower lip, and with the second, he holds a trident. He is in union with Vajraḍākinī. In the space in front, one should visualize the object of the rite arising from the syllable khaṃ, resembling a jar of butter, filled with blood, flesh, and bone. In the center, below, right, above, and left of that, one makes five holes with the kīla of the hand. From one's own tongue, blessed by the syllable hrīḥ, light rays of blue, white, yellow, red, and green emerge in their proper order and enter the five holes. By these, one should meditate on drawing in the victim's blood until one's own mouth is filled. Through this yoga of Vajraḍāka, the blood will certainly be summoned. In that regard, if one wishes to inflict disease upon certain hateful ones, then at that time, one should inflict harm with the trident and so forth of this very yoga, meditating that they are rendered unconscious. Regarding "food," and so forth: whatever is to be eaten or drunk, and so on, should be thoroughly purified through the [fourfold] purification and so forth, like excrement and the like, and then eaten as before.

མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ལྔ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་བདུད་རྩི་ལྔས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། ། སྦ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་གསང་བའོ། ། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་དུས་སུ་ལས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་གང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཆུའི་བུམ་པ་དང་འདྲ་བ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་འདྲ་བས་རང་གི་རིག་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་སུ་བྱས་ལ་དེ་དག་རང་གི་ལྷ་མོའི་པདྨར་བཅུག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རྣམ་པར་གྱུར་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེས་པདྨ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་དྲངས་ཏེ་རང་བྱུང་གི་མེ་ཏོག་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ཡིས་རང་གི་ལུས་ལ་གནས་པའི་ལྷ་ཚོགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཡང་ཚིམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བདག་གི་ཁུ་སོགས་ཡོངས་བཟུང་བས། ། ཞེས་སོ། ། འདིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་མཆོད་ན། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཆིང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་སྡོམ་པར་བྱེད་པས་ན་སྡོམ་པའོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དམ་ཚིག་འཛིན་མའོ། ། དམ་ཚིག་གསུམ་གྱིས་རྡོ་རྗེས་སྤྱད། །

Regarding the "five offering substances" and so forth, one should make offerings of the five pure nectars to all the deities of the maṇḍala and to oneself. This is the samaya of all the tathāgatas, which is not to be transgressed. Because it is to be kept secret, it is the secret offering. Regarding the phrase "by the union of the two organs," at the time of passion, by abiding in the activity, the bodhicitta fills the space of the sky like a vajra water-vase. Furthermore, by means of the atoms of bodhicitta, one should transform the assembly of tathāgatas into non-duality with one's own consort and, having inserted them into the lotus of one's own goddess, meditate on them as having become the nature of the wisdom nectar. Then, drawing the vajra that resides in the lotus, one should satisfy the assembly of deities residing in one's own body and the maṇḍala deities with the wisdom nectar endowed with the self-arisen flower. Therefore it is said: "By fully grasping my own semen and so forth." If one thus makes offerings to the outer and inner deity wheels according to the ritual, one will attain the enlightenment of a buddha. Those who bind one to the unsurpassed enlightenment—the nature of the wisdom of total purity that is the essence of all tathāgatas—restrain the body, speech, and mind, and are therefore called "vows" (saṃvara). Because they hold the seed that generates the entire realm of sentient beings without exception, they are the "holders of the samaya." "One should practice with the vajra of the three samayas."

ཅེས་པ་ལས་རྒྱུད་ལས་བཤད་པའི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ལ་མཁས་པ་རང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཆོ་གའི་རྗེས་ལ་སྔར་བཞིན་དུ་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་འདི་ནི་ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨད་པོ་ཆེའོ། ། ལུས་དང་ངག་སེམས་ལོངས་སྤྱོད་ལ། ། ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ནི་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ལྷའི་གཟུགས་སོ། ། དེ་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གསང་བ་གསུམ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེའི་གནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྲགས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། བཟང་པོ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་བདག་ཉིད་མངོན་དུ་བྱའོ་ཞེས་མོས་པ་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བདག་ལ་འདིར་འཇིག་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ནི་བདག་ལ་འདིར་འཇིག་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དང་ལུང་གིས་ངེས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ་ངའི་སྡོམ་པའོ། ། མཐོ་གང་ལས་ནི་དེའི་ཚད་ལས་མ་འདས་པ་སྟེ། སྤྱི་བོར་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ལ་བརྟགས་པ་ནི་བསྒོམ་པའོ། ། བདུད་རྩི་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་དེར་ཨོཾ་ཡིག་བསམས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་དབབ་པར་བྱའོ། ། དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གཉུག་མའི་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ངེས་རྟོགས་པས། ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པས་སྐྱོ་བས་ཞུམ་གྱུར་ན། ། རིག་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡང་དག་གླུར་བླངས་པས། ། རབ་ཏུ་བསྐུལ་ནས་ཡང་དག་མཆོད་པར་བྱ། །

Thus, following the infinite rituals for blessing one’s own body and so forth, as explained in the tantras regarding the samaya, vows, and expertise in reality (tattva), one should practice according to the guru’s oral instructions as before. This samaya is marvelous because it is not within the sphere of experience of those who look outward. Regarding the line, "In body, speech, mind, and enjoyments," the "three vajras" refers to the form of the deity as indivisible. If one asks from where that arises, it is said: "The three secrets are Vajrasattva." His abode is known as the source of phenomena (dharmodaya); that itself is the vajra, and [the deity] is born from it. "Should be accomplished by the excellent" means that one should generate the conviction, "I shall manifest this virtuous nature," and then meditate. "I have no doubt of destruction here" means that I do not have any doubt of destruction here, because I engage [in this practice] having ascertained it through valid cognition and scripture. "All practitioners are Vajrasattva; this is my vow." "A span" means not exceeding that measure; the maṇḍala on the crown is the moon maṇḍala, and "visualized" means meditated upon. Having visualized the syllable OṂ in the center of that maṇḍala of the five nectars, one should cause the nectar of wisdom to descend into one’s own body and so forth. As it is said: "By ascertaining the reality of that innate essence, if one becomes discouraged and weary of mental activity, one should offer perfect worship after being thoroughly exhorted by the songs of the assembly of knowledge (vidyā)."

སེམས་བཟང་པོ་ཡི་ཆུ་རྒྱུན་སྲོག་དང་ནི། ། རྩོལ་བའི་འོད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་དྲངས་ནས་ནི། ། ཆོ་ག་ཇི་བཞིན་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས། ། ངེས་པར་དབབ་པས་སྐྱོ་བ་བསལ་བར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། སྔགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱེད་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། དེ་འཛིན་པ་ནི་ཉིན་མཚན་དུ་རྣལ་འབྱོར་བྱེད་པ་སྟེ་སྔགས་འཛིན་པ་ནི་སྒྲུབ་པོའོ། ། དེའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསང་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། ། སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེའི་ལས་ནི་ཉིན་མཚན་དུ་བདག་ཉིད་ལྷར་བསྒོམ་པའི་ངོ་བོའོ། ། དེ་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་ལས་མི་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གླེགས་བམ་བཀླག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། ། དངོས་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་བཤད་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་བསྟེན་པ་དང་བུད་མེད་བསྟེན་པ་དང་ནོར་སོགས་པ་ལ་སོགས་པས་བྲེལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཆོད་རྟེན་གྱི་ལས་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་བསོད་ནམས་ཕྲ་མོའི་ཡང་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་ཆུད་པར་གཞག། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྷྲཱུྃ་ཡིག་ལས་སྐྱེས་པའི་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་རམ། ཨོཾ་ཡིག་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བྱ་སྟེ། ལག་པ་གཡས་པར་བྷྲཱུྃ་དེ་ཉིད་ལས་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བ་ལ་བྷྲཱུྃ་ཡིག་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་ཅན་བསམས་པས་དུག་གིས་གནོད་པའི་ལུས་ལ་འོད་ཟེར་གཞུག་པ་དང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་བྱབས་པས་དུག་དབྲོག་པར་བྱའོ། །

"Drawn in by the hook of the light of effort and the stream of the water of a noble mind, one should dispel weariness by definitely invoking the Body-Vajra and so forth according to the ritual." Thus it is said. All mantras are the deities who perform the consecration of the aggregates and so forth. To "hold the mantra" is to practice yoga day and night; the "mantra-holder" is the practitioner. Their "body and so forth" are as will be explained in the Secret [Tantra]. "Born from the mind" refers to mental factors; their activity is the essence of meditating on oneself as the deity day and night. Having completely abandoned that, one should not perform the work of making stūpas from clay and so forth, nor likewise the reading of books and so forth. If one does not take pleasure in meditating on the actual entity, there is no contradiction in that either. If it were not explained in that way, then the work of making stūpas would be prohibited even for those occupied with serving kings, consorting with women, or accumulating wealth and the like. The Blessed One does not teach that even a small amount of merit becomes an obstacle. Regarding the phrase "place it within the center of the wheel" and so forth, one should perform the yoga of Uṣṇīṣacakravartin born from the syllable BHRŪṂ, or the yoga of Vairocana arisen from the syllable OṂ. By visualizing that very BHRŪṂ on the hub of an eight-spoked wheel in the right hand, with white light rays, one should extract the poison by causing the light rays to enter the body afflicted by poison, emerge from it, and sweep it away.

སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སེར་པོར་དམིགས་ཏེ། སེར་པོའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དགང་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དུ་བ་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ན་གནས་པའི་དུག་རྣམས་བཀུག་སྟེ། གང་དུ་འདོད་པ་དེ་དང་དེར་དབབ་པར་བྱའོ། ། གྲོ་བ་ལ་སོགས་འཁོར་ལོ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་རྩིབས་བརྒྱད་པའོ། ། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་གནས་པ། ཞེས་པ་ནི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་པའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ལ་གནས་པའོ། ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་གྲོ་ག་དང་རས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེས་པ་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་གུར་གུམ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གི་ཝང་གིས་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བ་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་བྲིས་ལ་དེའི་ལྟེ་བ་ལ་མགོ་བོ་ཟུར་གསུམ་པ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་ཐིག་ལེ་དང་ལྡན་པའི་ཧཾ་ཡིག་གི་ལྟེ་བར་ཨོཾ་ཨཱཿཛི་ན་ཛིཀ་སྭཱ་ཧཱ་ཆེ་གེ་མོའི་རཀྵཾ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ་ཧཱུྃ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་སྔགས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་པ་བྲིས་ལ། ཤར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་རྩིབས་ཀྱི་དབུས་རྣམས་སུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞི་པོའི་འབྱིན་པའི་སྙིང་པོ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་སུ་འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་རྣམས་སོ། ། མེ་མཚམས་ལ་སོགས་པའི་ཟུར་རྣམས་ཀྱི་རྩིབས་ལ་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བཞིའི་སྙིང་པོ་རྣམས་སོ། ། མཚམས་རྣམས་སུ་ཡི་གེ་གསུམ་མོ། ། འཁོར་ལོའི་མུ་ཁྱུད་ལ་ཨོཾ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཏིཥྛ་ཏིཥྛ་ཆེ་གེ་མོའི་ཉེ་བར་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། བནྡྷ་བནྡྷ། ཧ་ན་ཧ་ན། ད་ཧ་ད་ཧ།

One should visualize the entire application and so forth as yellow, and meditate on filling them with yellow rays of light. Likewise, one should summon the poisons residing in the three realms with smoke-like rays of light and cause them to descend wherever one desires. Regarding the phrase "on a birch bark [leaf] and so forth, a wheel," this refers to an eight-spoked wheel. Regarding "resting upon a karma-vajra," this means resting upon a crossed vajra with twenty points. Possessing the yoga of Vairocana as appropriate, for the purpose of protecting a man, one should use saffron, and for the sake of subjugating a woman, one should use bezoar to draw an eight-spoked wheel in the hub of the vajra as described on birch bark, cotton cloth, or similar materials. In its hub, one should write the syllable Haṃ—which has a triangular head, a half-moon, and a bindu—with the mantra Oṃ Āḥ Jinajik Svāhā and the name of the person to be protected inserted within the mantra, ending with Svāhā Hūṃ. In the centers of the spokes in the eastern direction and so forth, one should write the emanation heart-mantras of the four Tathāgatas, Akṣobhya and the others. At the ends of those, one should write the heart-mantras of the Noble Yamāntaka and the others. On the spokes in the corners such as the southeast, one should write the heart-mantras of the four goddesses, Locanā and the others. In the intermediate points, one should write the three syllables. On the rim of the wheel, one should write: Oṃ hulu hulu tiṣṭha tiṣṭha [name of person] upadravādīn bandha bandha hana hana daha daha.

ཨ་མྲྀ་ཏེ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཅེས་པས་བསྐོར་ཏེ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རང་གི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོའི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་སུ་བསྐྱེད་ནས་མུ་ཁྱུད་ལ་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་སོ་སོ་ལས་གྲུབ་པའི་འཕགས་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་བལྟས་ཏེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མིང་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཧཾ་ཡིག་ལས་བྱུང་བའི་གོ་ཆས་གོ་བགོས་པར་བསམས་ཏེ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནང་དུ་ཆུད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བཅས་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། ། བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཕྱིར་བཟློག་པ་འདིའི་དོན་གོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཟླས་པ་འབུམ་བྱས་པ་ནག་པོའི་བཅུ་བཞི་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ཅན་མ་དང་ཁ་དོག་དམར་པོའི་འདོད་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་གནས་གང་ཡང་རུང་བར་ཡིད་ཀྱིས་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ། དེའི་དབུས་སུ་ཁ་ཐུར་དུ་ཕུབ་པའི་ཐོད་པ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཆང་གིས་བསྐུས་པའི་ཁ་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཐོད་པ་ལ་བཞག་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བདུད་རྩི་ལྔ་པོ་ཅུང་ཟད་དང་ལྡན་པའི་སྣུམ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་ཐོད་པ་བཞག་ལ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་བཅས་པའི་ཨརྐའི་བལ་ལ་པདྨའི་སྐུད་པས་དཀྲིས་པ་སྡོང་བུ་མར་མེ་སྦར་ལ་ནམ་ཕྱེད་ན་ཐོད་པ་གཅིག་ལ་གནས་ནས་ཐོད་པ་གཉིས་ལ་པུས་མོ་གཉིས་རབ་ཏུ་བཞག་སྟེ། སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་གནས་ཏེ་རང་གི་སྔགས་ཟློས་པས་དུ་བ་དབབ་པར་བྱའོ། །

One should write [the mantra] surrounded by "amṛte hūṃ phaṭ." Then, having generated Vairocana and the others in their respective positions on the wheel by means of their own essence mantras, one should visualize them completely surrounded by a host of Noble Amṛtakuṇḍalī formed from the individual syllables arranged on the rim. Then, in the heart of Vairocana, upon a moon maṇḍala, one should imagine the target of the practice—arising from the name—armed with the armor arising from the syllable HAṂ. Some say that one should then perform the offerings, including those with superior qualities, after the wisdom maṇḍala has been absorbed into the samaya maṇḍala. Others say that the meaning of this "repelling" should be understood from the guru’s oral instructions. Based on that, having performed one hundred thousand recitations, on the fourteenth day of the dark fortnight, one should possess the yoga of the external-bodied mother and the red-colored deity of desire. In any suitable place as described, one should mentally visualize one’s own maṇḍala. In its center, upon three skull-cups placed face down, one should place a skull-cup turned downward and smeared with wine mixed with the five nectars. Below that, one should place a skull-cup completely filled with great oil mixed with a small amount of the five nectars. Having lit a lamp with a wick made of arka wool wrapped with lotus thread, at midnight, one should remain in a skull-cup, place both knees upon the other two skull-cups, and while remaining in union, one should cause smoke to descend by reciting one’s own mantra.

དེ་ནས་དེ་ཡང་དག་པར་བླངས་ལ་བདུད་རྩི་དང་བཅས་པའི་སྣུམ་ཆེན་པོས་སྦྱར་ལ། རས་བཟང་པོ་ལ་ཕུར་བར་བྱས་ཏེ་རིག་མའི་པདྨར་བཅུག་ནས་དེའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་དྲོ་བ་དང་དུ་བ་དང་འབར་བ་མཚོན་ཏེ་རང་གི་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པར་བྱའོ། ། དེས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་མིག་ལ་བསྐུས་ན་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་དུ་སྐད་ཅིག་ཁོ་ནས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་འགྱུར་ཞིང་ས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། ། དུ་བར་གྱུར་པས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། ། འབར་བར་གྱུར་ན་ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་ཅན་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དམ་པའི་ཆོས་འདི་བཤད་པ་ན་སྣོད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བའི་དམ་ཚིག་ལ་མོས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། དམ་ཚིག་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་བསྒོམ་པ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཁྱད་པར་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པར་གསུངས་པ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའིའོ། ། གསང་བ་གསུམ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་མིང་ཐོས་པ་ཙམ་ལ་ཡང་སྟེ་གཅིག་ཏུ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་ཆེ་བ་བསམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཡི་གེ་ནི་ཐུན་མོང་སྟེ་ཞེས་སོ། །

Then, having correctly taken that and mixed it with great oil and nectar, one should apply it to a fine cloth, insert it into the lotus of the consort, and while engaged in that union, one should recite one's own mantra one hundred and eight times at the very place where the signs of heat, smoke, and blazing are indicated. If it becomes warm and is applied to the eyes, one will be able to go and come throughout the entire earth in a single instant, and all beings dwelling on the earth will be brought under one's power. If it becomes smoky, one will travel through the sky and all beings dwelling there will also be brought under one's power. If it blazes, one will travel throughout the entire sky and beings will be brought under one's power; thus, the three types of accomplishments will be attained. When this sublime Dharma is explained, those who are not suitable vessels will have their devotion to the secret samaya of all the Tathāgatas decline. Having previously maintained the samaya, the distinction of the deity's blessing in the meditation as described is said to depend on the moments and so forth, beginning with "in an instant, a moment," and so on. "The three sufferings" refers to those of the body and so forth. "The three secrets" are the characteristics of the Body and so forth. "That very reality" is unchanging because, in the ultimate sense, it is the very nature of suchness. Regarding that, "unsuitable vessels" refers to those who have not even heard the name; it does not refer to those who have heard, reflected, and meditated upon it exclusively. In that way, one should contemplate its greatness. Therefore, that very point is stated: "The syllables are common," and so forth.

གསང་བའི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་དངོས་པོའི་ཐབས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཙུན་མོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེའི་གསང་བའི་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་ཟེ་འབྲུ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་ལྷའི་འཁོར་ལོའི་གཟུགས་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞུགས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་གསུངས་པ། གཅིག་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ། ། གཞན་ནི་གནས་པ་ཡང་གཞན་ནི། ། འབྱུང་བའང་གཞན་ནི་ཐམས་ཅད་རྨོངས། ། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་རྟག་ཏུའོ། ། མངལ་དུ་འཇུག་པ་གསུམ་དག་སྟེ། ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་དང་རང་བྱུང་གཉིས། ། ལས་སམ་ཡེ་ཤེས་སམ་གཉི་ག། རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར་ན་གོ་རིམ་བཞིན། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་ཤེས་པ་ལ་ཧོཿཡིག་གཉིས་དང་སྤེལ་བའི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེ་ཡིས་ཟླ་བ་ཞུ་བར་གྱུར་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཞུ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྤྲུལ་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་གནས་སུ་གནས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི། དཀྱིལ་འཁོར་དེར་ནི་བརྟག་པར་བྱ། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། དེ་གསུངས་པ། བཤེས་མཆོག་ལྟར་སྣང་ཕྱོགས་ལྷ་མོས། ། གླུ་ཡི་གསོལ་བས་ལེགས་པར་བསྐུལ། ། ཞེས་སོ། །

The phrase "for the sake of purifying the three secret syllables" teaches the method of meditating on the entities of illusory-like insight and method. The vajra body, speech, and mind of all the tathāgatas is Samantabhadra. His consort, who is the nature of wisdom, is the secret lotus; the meaning is that all the tathāgatas enter into the anthers of that lotus in the form of the maṇḍala of the gods of desire, in the manner of gandharva beings, while maintaining full awareness. As the master Vasubandhu said: "One enters with awareness, Another remains [with awareness], And another emerges [with awareness]; Others are always deluded. There are three ways of entering the womb: The universal monarch and the two self-arisen ones. Due to the vastness of their karma, wisdom, or both, They are in that order." Then, the three syllables interspersed with two hoḥ syllables are melted by the moon by the fire of the great passion of wisdom. Stimulated by the light rays of the melting bodies of method and wisdom, and by the light rays of all the tathāgatas, the emanations such as Maitreya and the others, whose nature is Māmakī and the rest, abide in their respective places. As the Explanatory Tantra states: "The four mudrās Should be visualized in that maṇḍala." And it is said: "The goddesses, appearing as supreme friends, Properly exhorted him with songs."

ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་བརྗོད་པའོ། ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། ། ཁྱོད་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་མི་ཕྱེད་པའི་ཐུགས་སོ། ། གནས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དེར་དབང་ཕྱུག་གོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདག་ལ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་དེ། བདག་ལ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ་ཅིག་པར་སེམས་སོ། ། དགའ་བ་ཡིད་འོང་ཡང་དོན་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡིས་འདོད་པས་བདག་ལ་འདོད་པར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། བདག་ལ་དགྱེས་པར་མཛོད་ཅིག་པ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ངོ་། ། སེམས་ཅན་ཡབ་ཆེན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉེན་མཆོག་ནི་གོང་ན་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདག་ལ་ནི་ཁོ་བོ་ལའོ། ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ནི་གསོན་པ་ཞེས་བསམས་སོ། ། གང་ལས་འདི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་རྡོ་རྗེ་ཐུགས་ཡིན་པའི་རྒྱུས་སོ། ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་སྐུ་ཁྱོད་ཅེས་པ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་གསུངས་སོ། ། མང་པོ་རྣམས་གང་ལ་དགའ་བ་དེའི་ཚེ་བཀའ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་དགའ་བའི་བཀའི་འཁོར་ལོའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཕན་པ་རྗེས་སུ་སྟོན་པའོ། །

This is the praise expressed by way of describing qualities. Regarding the Vajra Mind, it is by way of great loving-kindness and so forth. "You" refers to the Vajra Mind, the indivisible mind free from subject and object. "Abode" refers to the maṇḍala, and therein you are the sovereign. This is because the realm of sentient beings is the seed of generation. "Please protect me" refers to the very welfare of sentient beings; the thought is, "Please protect me." "Delightful joy" is also a desire for the sake of accomplishing the great purpose. Through that desire, "please desire me." "Please be pleased with me" is the characteristic of acting for the benefit of all beings without exception. The same applies to the others. "Great Father of sentient beings" is because you generate all the Tathāgatas. "Supreme kinsman" is because you strive to act for the benefit of all sentient beings without superior. "To me" refers to myself. This caring for all beings without exception is considered "living." If one asks why it is so, it is because of the reason that you are the Vajra Mind. Buddhalocanā is the nature of the purity of the Tathāgata family. "You, the Vajra Body" expresses praise by way of the Vajra Body. "The wheel of command that delights many" refers to accomplishing through a mere word that which many beings delight in. The "purpose of the Buddha" is awakening, which is the ultimate truth itself. That itself is the teaching of benefit.

བདག་ནི་ཁོ་མོ་སྟེ་དགྱེས་པར་མཛོད་ཅིག་གོ། ། གང་གིས་ཤེ་ན། ཆགས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། ། ཇི་ལྟར་དུ་གྱུར་པས་ཤེ་ན། འདོད་ཆགས་ཉིད་དམ་ཚིག་སྟེ་དེ་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་རྡོ་རྗེ་སྐུ་ཡིན་པའི་རྒྱུས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་གཙོ་མོ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དང་པོར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའི་བར་དུ་གཞན་དུ་གསུང་མི་སྲིད་པས་རྡོ་རྗེ་གསུང་ངོ་། ། སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་ཁམས་ལ་ཕན་ཞིང་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ངང་ཚུལ་ལོ། ། འཇིག་རྟེན་དག་གི་དོན་ནི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བར་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའོ། ། དེའི་རྒྱུ་ལ་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་འཇུག་པས་སོ། ། རབ་དགའ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བཤད་ཟིན་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཀུན་ནས་བཟང་བར་གྱུར་པ་དགེ་བ་ཉིད་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་རྡོ་རྗེ་གསུང་ཡིན་པས་སོ། ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ནི་བཙུན་མོ་སྟེ་དེའི་རིགས་སོ། ། རྡོ་རྗེའི་འདོད་པ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཉམས་པའི་འདོད་པའོ། །

I am she; please be pleased. Why? Because of passion, which is utterly pure. How is this so? Because passion itself is the samaya, and you possess that very quality. Why is it thus? Because you are the Vajra Body. You are the Sovereign Lady, the Mistress of the Vajra Body and so forth, because you are of that very nature. Having first generated the supreme mind of enlightenment, you do not speak otherwise until the attainment of unsurpassed, perfect, and complete enlightenment; thus, you are the Vajra Speech. You are the nature of compassion that benefits the elements of all sentient beings. The welfare of the worlds consists of the characteristics of higher realms and liberation according to their respective fortunes. The result is for the sake of practicing that very [welfare]. One enters into its cause constantly for as long as cyclic existence endures. "Supreme Joy" refers to the previously explained stainless Great Bliss, the nature of which is insight and method; it is the conduct of that very identity. Because it is entirely excellent and virtuous, it accomplishes the welfare of all sentient beings; that is how it is. Why is it thus? Because you are the Vajra Speech just described. The Samaya-Vajra is the Consort, and you belong to her family. The "Vajra Desire" is the unimpaired desire for the sake of accomplishing the welfare of all beings without exception.

དམ་ཚིག་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ་མཆོག་གི་ཕན་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ། ། དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་དོན་ཏེ་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་གི་ཐིག་ལེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་ཕན་པ་བྱེད་པ་ལ་མཉམ་པོར་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་ངང་ཚུལ་ལོ། ། ཅི་ཁྱོད་གང་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། ཡོན་ཏན་ཕུང་པོ་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་གཏེར་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་མང་པོའི་གཏེར་དུ་གྱུར་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་རྡོ་རྗེའི་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྐུལ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་གསུངས་པ། སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། གླུ་ཡི་སྒྲ་ཡིས་བསྐུལ་བ་བྱས་པར་བསམ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འདོད་པའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་ལའོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངལ་གྱི་སྐྱེ་གནས་ལས་བྱུང་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྲིད་དོ་ཞེས་དེ་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་སྤྲོ་བས་ལམ་དེ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཙུན་མོ་ནི་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །

The samaya consists of those things that are not to be transgressed, namely, the supreme, great benefit of unsurpassed enlightenment. That itself is the "purpose" (artha), meaning whatever is the objective to be accomplished for the sake of others without exception; it is just so. This is because the bindu of the Buddhas' speech is the lord of the maṇḍala. "Equanimity" is the disposition of compassion that remains equal toward those who cause harm and those who provide benefit. If one asks, "By what means are your desires fulfilled?" it is said: "Because this is the treasury of the aggregates of qualities, such as the ten powers, it has become a treasury of many jewels." If one asks, "For what reason is all of this perfected?" it is stated: "Because it is the vajra-desire just described." Likewise, in all cases, one should meditate on the exhortation for the sake of others as being endowed with a cause. As it is said: "One should imagine that the goddesses, Locanā and the others, have performed the exhortation with the sound of song." The word "then" (tatas) refers to the period following the entry into the maṇḍala of the desire-god in the manner of a gandharva being. Although all of these arise from a womb-birth, it is taught in order to inspire such beings and lead them onto that path by showing that unsurpassed enlightenment is possible. The "consorts of all the tathāgatas" are Māmakī and the others, who are contained within the insight (prajñā) of their own radiance.

དམ་ཚིག་གི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ། ། རང་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཡིས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་ངོ་བོ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཧོཿདང་སྤེལ་བའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རེག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་ལུས་གཉིས་པོ་ཟླ་བ་ཞུ་བར་གྱུར་པའི་རྗེས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་དམ་ཚིག་གི་ཁུ་བ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེས་སོ། ། བདག་ཉིད་དབུས་སུ་གནས་བྱས་ལ། ། འཁོར་ལོ་ཅན་ཀུན་བསྡུ་བར་བྱ། ། ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་དངོས་བྱས་ལ། ། དེ་འོག་བྱང་ཆུབ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། བསྐུལ་བའི་གླུ་དབྱངས་བཞི་ཡིས་ནི། ། ལྷ་མོས་སྙིང་པོ་བསྐུལ་བ་ཡིས། ། ཞེས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་སོ། ། དེ་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི། ། འོད་ལྡན་ཧོཿདང་སྤེལ་བ་ཆོ་ག་བཞིན། ། པདྨའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་མཉམ་མེད་པ། ། ཤེས་རབ་ཆགས་པས་ཞུ་བར་བྱས་པར་བསམ། ། དེ་ཡི་འོད་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་གཉིས་ཀ་ཡང་། ། ཟླ་བ་ཞུ་བར་བྱས་པར་མཐོང་བ་དང་། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྱིས་རེག་པའི་རྗེས་ལའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་པ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་རང་འོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུའོ། །

Regarding the term "samaya-vajra," when one enjoys the secret vajra as described, one enters perfectly into meditative absorption in the manner of great passion and becomes silent. This is for the purpose of realizing that the characteristic of great bliss, which is to be realized through the direct perception of self-awareness, cannot be realized by means of sound. Then, following the melting of the moon through the great passion of insight, the two bodies of insight and method are touched by the mass of light rays from the three syllables interspersed with the syllable Hoḥ. Subsequently, that which is the very vajra of the body, speech, and mind of all the tathāgatas—the samaya-essence, the nature of the non-dual dharmadhātu—is as follows: "Abiding in the center of oneself, one should gather all the wheel-bearers. Having made them all into the actual vajra, one should thereafter meditate on awakening. By the four songs of exhortation, the goddesses exhort the essence." Thus it is from the Explanatory Tantra. It is said: "The nature of mind, Oṃ Āḥ Hūṃ, Interspersed with the radiant Hoḥ according to the ritual, Entering into the center of the lotus, peerless, One should imagine it melted by the passion of insight. By the power of its light, both of them Are seen to be melted into the moon." Then, following the touch of the glorious vajra, "the vajra expanse of space" refers to the source of phenomena (dharmodaya) of the insight of Samantabhadra’s own radiance.

སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེའི་དཔལ་གྱིས་རེག་པ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བའོ། ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་ཐུག་པའོ། ། གྲུབ་པའི་དངུལ་ཆུས་ཟངས་གསེར་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་གནས་གྱུར་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་རྣམས་སོ། ། འདི་ཡང་ལེའུ་དང་པོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་སོ། ། མངོན་པར་བྱུང་ནས་ཞེས་པ་ནི་ས་བོན་ཀྵི་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཅིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བསྐུལ་བས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་རང་འོད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ལས་སོ། ། ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་རྟོག་གི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་སོ། ། སྐལ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་སོ་སོར་ཟུང་ཤིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྡུད་པ་བྱེད་པ་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །

"Sentient beings" refers to those who have entered for the purpose of receiving empowerment. "Touched by the glory of the vajra" refers to those who have received the secret empowerment through the guru’s pith instructions. For that very reason, it is said: "They became empowered by the vajra body, speech, and mind of all the Tathāgatas." "All" means according to their respective fortune. "Perfectly complete Buddhas" refers to those beginning with Kṣitigarbha and ending with Akṣobhya. They are "perfectly complete" because they have undergone a transformation of the basis, just as alchemical mercury turns copper into gold. This should be understood from the first chapter itself, as it is established there. "All the Tathāgatas" refers to those beginning with Kṣitigarbha and ending with Akṣobhya. "Having emerged" means that by reciting seed syllables such as KṢI and so forth, and by invoking suchness, they emerge from the source of Samantabhadra’s own light through the gateway of teaching the Dharma for the sake of benefiting all beings without exception. "Because it is equal to the samaya of the space-vajra" means that because the superimpositions of grasping and so forth are not perceived as suchness, they are the root of attachment and so forth, since they are the objects of conceptual thought; this is from the Pramāṇavārttika. "Possessing the fortune" means that by having obtained empowerment, they have attained a distinction of devotion. By the words "O son of noble family, hold fast!" and so forth, the Blessed One indicates that Vajradharma is the compiler.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའོ། ། ཁྱོད་ཀྱང་ཆོས་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་མིང་གི་དབང་བསྐུར་བས་དབང་བསྐུར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་གནས། ཨོཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལས་དང་པོ་པ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་དག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་གསུངས་པ། ། བསྟོད་དང་མཆོད་སོགས་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་ལ། ། སྔགས་པས་རབ་ཏུ་འབད་དེ་རྣམས་བྱ་ཞིང་། ། ཨོཾ་ལ་སོགས་པར་འཁོར་ལོ་བསྡུས་ནས་ནི། ། སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པར་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་ཨོཾ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟ་བར་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ནང་དུ་བསྡུ་བའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་རྡོ་རྗེ་ལའོ། ། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངག་རྡོ་རྗེ་ལའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལའོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་པ་སྟེ། འདི་སྐད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོས་བརྗོད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྡོམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ནོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའོ། ། ། །

The suchness of the samaya of all the tathāgatas is the glorious Guhyasamāja. You, too, have been empowered by the conferral of the name "Vajrarāja," the sovereign of the characteristics of the Dharma of scripture and realization. The syllables of the mantras of the three vajras, such as the syllable Oṃ and so forth, demonstrate the gathering of the meditative absorptions (samādhi) attained by beginners and those who have entered into wisdom. As it is said: "The practitioner of mantra should strive to perform the praises, offerings, and so forth, up to the request to depart. Having gathered the maṇḍala within the syllable Oṃ and so forth, one should constantly meditate upon the body and the other [vajras]." Then, by the words "the tathāgata" and so forth, this was spoken: the respective deities of one's own maṇḍala are to be gathered within the syllables Oṃ and so forth. Vairocana is the vajra body of all those in the three realms. Amitābha is the vajra speech of all those in the three realms. Vajradhara is the vajra mind of all the tathāgatas. One should contemplate them through the application of the equality of all body, speech, and mind. The word "this" refers to what has just been stated; the compiler states that the Blessed One spoke this tantra, beginning with "Thus [have I heard]." It is the samaya of all the tathāgatas and also the vow; that itself is the vajra, and it is the vajra blessed by that. This is the seventeenth chapter from the Ornament of the Glorious Guhyasamāja.

དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པའི་ལུགས་ནི་དྲི་མེད་བཤད་པའི་བདག་གི་བསོད་ནམས་གང་། ། དྲི་མེད་ཐོབ་པ་མུ་སྟེགས་ཚོགས་ནི་གཞན་གྱིས་མི་ཐོབ་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་། ། དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པའི་ལུགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་རང་རིག་པ། ། དེ་ཡིས་འདི་ནི་དྲི་མེད་ཤིན་ཏུ་དག་པ་བདེ་རྟོགས་འཇིག་རྟེན་སྦས་པར་ཤོག། བླ་མའི་མན་ངག་རྒྱུད་ཀྱི་དོན། ། ཚད་མའི་དོན་ནི་གང་གཟུང་ལ། ། བདག་ནི་འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་དེ། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། ། འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་ཡང་དག་བལྟས། ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་རབ་རྟོགས་པ། ། འཇམ་རྡོར་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ། ། དྲི་མེད་སྦས་པས་བྱས་པ་ཡིན། ། ཆོས་ལ་སེམས་པ་རྟག་ཏུ་སྦྱངས། ། ཆོས་ཀྱི་གནས་ནི་རྗེས་མཐུན་པ། ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་གྲོགས་གྱུར་པས། ། ཆོས་བཤད་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད། ། དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པ་ནི། ། ཚད་མ་ལུང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། ། ཚད་མ་ལུང་གི་གྲུབ་པ་ཉིད། ། འཇུག་པ་རྒྱན་དུ་བྱས་པ་ཡིན། ། ལུས་སོགས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་ན། ། རྒྱན་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པ་ཡིན། ། རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་མཛེས་པ། ། གུར་གུམ་ལ་སོགས་བྱུགས་པས་སོ། ། དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ཡུལ་རྣམས་ལ། ། དེ་ལ་གནོད་པ་རྣམ་སྤངས་པས། ། འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཚད་ཉིད་ལས། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་སོགས་བཞིན། ། མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དང་། ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་དེ་ཡིས་ནི། ། འདི་དག་གི་ནི་ཡུལ་མིན་ལ། ། རང་གིས་གནོད་མིན་མི་སླུ་བས། ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་དང་། ། གཉིས་པོ་ཡིས་ཀྱང་མི་གནོད་པ། ། མཐོང་དང་མ་མཐོང་དོན་འདི་ལ། ། མི་གནོད་པས་ན་དེ་དོན་ཡིན། །

Whatever merit I have gained through this stainless explanation of the glorious Guhyasamāja system, may that stainless attainment—which others, the hosts of non-Buddhists, cannot obtain—be most wonderful. Since it is not attained by being separated from the glorious Guhyasamāja system, may this stainless and utterly pure realization of bliss be hidden from the world. Having grasped the meaning of the tantras through the guru’s pith instructions and the meaning of valid cognition, whatever errors I have made in this regard are the domain of the Buddhas. This was composed by Drimé Bepa, a yogi of the supreme Mañjuvajra, who possesses great intelligence and has thoroughly realized the meaning after examining many authentic commentaries. Always training in the contemplation of the Dharma, in accordance with the abodes of the Dharma, and having become a friend to the source of the Dharma, this explanation of the Dharma is utterly stainless. The glorious Guhyasamāja is the domain of valid scripture; its very establishment through valid scripture is made into an ornament for the engagement [with the path]. In the world, that which purifies the body and so forth is known as an "ornament." Just as one is completely beautified by applying saffron and the like to ornaments and so forth, so too, because it avoids contradicting those objects, it is an ornament for the engagement [with the path] through the very nature of valid cognition, just like the Prajñāpāramitā and other such works. Regarding the objects of direct perception, it is direct perception; regarding the objects of inference, it is by that [inference]. Since these are not objects [of ordinary sense] and are non-deceptive without being contradicted by themselves, they are not contradicted by either direct perception or inference. Because they are not contradicted regarding these seen and unseen objects, they are the true meaning.

ས་སྟེང་ན་ནི་གང་གི་སྤྱི་བོར་དེས་གོ་བ། ། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་གྱིས་ལེགས་པར་གཙང་། ། བསྟན་བཅོས་འདི་ཡིས་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་སུ་ངལ། ། གང་ཡང་དེར་ནི་ཟབ་མོ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ། ། ཚིག་དོན་བསྡུ་བཤད་ལ་སོགས་གསལ། ། བསྙེན་པ་རྡོ་རྗེ་བཞི་པོ་ཡང་། ། ཁོ་བོས་ཡང་དག་བསྟན་པ་ཡིན། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་དྲི་མེད་སྦས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། པཎྜི་ཏ་སུ་ན་པ་ཤྲཱི་མི་ཏྲ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དར་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། ། ། །

On this earth, whoever has been purified by the dust of the feet of Jñānapāda, who is understood through this treatise in every way, for them nothing profound shall remain unclear. Just as this is so, the summary of the words and meanings and so forth are clear; the four vajra-approaches have also been correctly taught by me. This concludes the Śrī-Guhyasamāja-alaṃkāra, composed by the master Vimalagupta. It was translated, edited, and finalized by the Paṇḍita Sunayaśrīmitra and the Tibetan translator, the monk Darma Drak.