An Exposition of the Glorious Guhyasamāja Tantra

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་གུ་ཧྱ་ས་མཱ་ཛ་ཏནྟྲ་བི་བ་ར་ཎཾ། བོད་སྐད་དུ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གང་འདི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསྟན། ། དེ་ཡི་བདག་གྱུར་དམིགས་མེད་པ། ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། བློ་དམན་གྱུར་ཀྱང་དད་ཙམ་གྱིས། ། ཡང་དག་བསྐུལ་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས། ། དམ་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་གྱུར་པ། ། སྐལ་བཟང་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་འགྱུར། ། དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཞལ་སྔ་ཡི། ། མན་ངག་རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་ཕྱིར། ། བློ་གྲོས་བླུན་ཡང་འདུས་པའི་དོན། ། འདིར་ནི་ཅི་ནུས་བྲི་བར་བྱ། ། རྟོགས་དཀའ་བ་དང་དོན་ཆེ་བའི། ། ཚིག་ཉུང་འགའ་ཙམ་ཅུང་ཟད་ཅིག། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ལས་ནི། ། ལྷག་མ་གོ་སླ་རང་ཉིད་གོ། ། གང་ཡང་ལྷག་དང་ཆད་པའམ། ། ཉེས་སྨྲས་འདི་ན་ཅི་སྣང་དེ། ། བཤད་མཛད་གཞུང་ནི་མ་རྟོགས་པས། ། བདག་བློ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཡིན། ། དེས་ན་མཁས་པས་བླ་མ་ཡི། ། སྐྱོན་ཡིན་པར་ནི་མི་བརྟག་སྟེ། ། སློབ་མ་བློ་དམན་ཉེས་པ་ཡིས། ། རྟོགས་པའི་བཤད་མཛད་སྨད་མི་བྱ། ། འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པ་བློ་ལ་རྣམ་པར་གནས་བཞིན་པ་བསྡུས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། ། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུད་པར་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་ཐོས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཏམ་འདི་ནི་བདག་གིས་དངོས་སུ་ཐོས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ།

In the language of India: Śrī-guhyasamāja-tantra-vivaraṇam. In the language of Tibet: Dpal gsang ba 'dus pa'i rgyud kyi 'grel pa (The Commentary on the Glorious Guhyasamāja Tantra). Homage to Mañjuśrī Kumārabhūta! I prostrate to that Mañjuśrī, the embodiment of wisdom and method, who is revealed as the nature of body, speech, and mind, and who is the self-nature of that which is without objective reference. Although my intellect is inferior, through mere faith and being truly exhorted, I shall write here the meaning of the Guhyasamāja to the best of my ability, so that beings may enter the sublime path and enjoy the fruit of good fortune. In order to recall for myself the pith instructions from the presence of the Wisdom [Mañjuśrī], I shall write this. Regarding the few words that are difficult to realize and of great significance, I shall provide a brief analysis; the remainder is easy to understand and will be understood by oneself. Whatever additions, omissions, or errors appear here are due to my own intellect failing to understand the text of the Teacher. Therefore, the wise should not consider this a fault of the Guru; rather, it is a fault of the disciple’s inferior intellect. One should not disparage the Teacher who provides the realization. The phrase "Thus [I have heard]" (evam mayā) refers to the fact that the entire meaning of the tantra to be explained below is present in the mind, and it depends upon that summary. The phrase "by me" (mayā) indicates that the compiler, Amitābha himself, attained perfect enlightenment and thus heard [the tantra] through a single lineage, rather than through a mere application of hearing; it is a definitive assertion that "this discourse was heard by me directly, and not by myself [in the sense of a mere human]."

བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་སོ་སོར་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་རྟོགས་པའོ། ། དྲིས་པ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་མཉན་ལ་སོགས་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་གདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་མཛད་དེ། བལྟམས་པ་དང་མངོན་པར་བྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པར་མཛད་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་སྐད་དུ། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་བསམ་པ་ཐ་དད་པའི། ། སེམས་ཅན་དབང་གིས་ཁྱད་པར་མང་པོ་འཁྲུངས། ། གཅིག་པུའང་ཆུ་ཡི་སྣོད་ནི་དུ་མ་རུ། ། ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་དག་དང་མཚུངས། ། ཞེས་བཤད་པའོ། ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ཁོ་ན་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་དུས་གཅིག་ན་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་གཞན་དག་གོ་ཞེས་མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པས་ཚིག་མཆོག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ངོ་བོར་དགོངས་ཤིང་། ཐམས་ཅད་ལན་གཅིག་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐོས་པ་མང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་སྟེ།

This is because it would result in a contradiction with the words that appear below, beginning with "inexpressible." "Hearing" refers to the realization of the continuum whose nature is the appearance of individual sounds. Question: Since the state of perfect awakening itself is the essence of Vajradhara, is it not contradictory for him to listen to the Dharma of Vajra and so forth? Answer: It is not so. The Blessed One, by the power of skillful means to discipline the various dispositions and intentions of the realms of sentient beings, manifests in immeasurable ways even while being a single entity. This is like his taking birth, his renunciation, his practicing austerities, his manifest awakening, and his turning the wheel of Dharma, and so on. As it is said: "By the power of sentient beings who have various inclinations and diverse intentions, many distinctions arise. Even though he is one, he is like the reflection of the moon appearing in many vessels of water." The phrase "at one time" means that it was heard at one specific time; it does not mean that it was not heard at other times. Rather, by showing that at one time this was heard and at other times other things were heard, it demonstrates that he is one of great learning, and thus the words are to be held as supreme. The Vajradharma who relies upon awakening intends the past and so forth as being of a present nature, and thus perfectly cognizes everything all at once; it is with this in mind that it is established that his learning is vast. "The Blessed One" refers to the six qualities, such as sovereignty and so forth.

འདིར་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་སྐལ་བ་ཞེས་བཤད་དེ་དེ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཡང་ན་བཅོམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བཤད་དེ། ། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་། ཉོན་མོངས་ཤེས་རབ་ལ་རག་ལས། ། དེ་བས་ཤེས་རབ་བཅོམ་པར་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་། འཆི་བདག་དང་། ལྷའི་བུ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དེ། བཞི་པོ་འཇོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བཅོམ་པ་ཞེས་བཤད་ལ། དེ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ནི་གཞན་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ན་གསང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་མི་ཕྱེད་པ་དང་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་སྣང་ཞིང་འབྱུང་བར་ངེས་པར་འབྲེལ་བས་ན་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཚིག་མང་པོར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །

In this context, "fortune" (bhaga) is explained as the nature of the mirror-like wisdom, the wisdom of equality, and so forth; that which possesses these is thus called "Bhagavān." Alternatively, he is called "Bhagavān" because he has "conquered" (bhagna). As it is said: "Afflictions depend upon insight; therefore, insight is explained as the conqueror." Thus, the essence of the insight that subdues the four māras—the māra of the aggregates, the māra of death, the māra of the son of the gods, and the māra of afflictions—is called "conquering." That which possesses this is the Bhagavān, the Vajra of Bodhicitta. The phrase "Tathāgata" and so forth indicates the specific excellence of the place that is concordant with the teaching of the unsurpassed Dharma. The body, speech, and mind of all Tathāgatas are "secret" because they are not within the sphere of experience of others. That very [secret] is the "Vajra," which is indivisible and invulnerable; its essence is the "Essence" (hṛdaya), which is the indivisible nature of those [three]. Regarding the phrase "in the bhagas of the consorts of such a nature," although it is a single entity, the plural is used because it is definitively connected to the manifestation and arising of the maṇḍala wheel, which encompasses all moving and non-moving things.

བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཛད་པས་ན་འདི་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། སྔོན་བྱུང་བ་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ནི་མ་ཡིན། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ། ། རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་གྱུར་པའི། ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་གང་ཡིན། ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ཤེས། ། ཞེས་བཤད་པའོ། ། བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཁོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་ན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། དེར་ནི་ཉིད་ལ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་ཞུགས་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བདག་གིས་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྟོན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཉིད་དུ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། ། དྲིས་པ་རྒྱུད་འདིར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ན། སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་མོད་ཀྱི།

Regarding the term "abiding": by means of passion and so forth, all conduct such as passion is transformed into the very essence of the manifest awakening of passion and so forth. Therefore, this itself is the activity of the tathāgata, and it is not merely a matter of emphasizing past events. This is because the past and so forth are also correctly known through their very nature as the present. As it is said: "From one to another, directly, the cause becomes the effect itself; whatever form is present, that is known by the yogi." The phrase "inexpressible" and so forth indicates the retinue. Since even the bodhisattvas and others cannot be fully described, they are "inexpressible." For that very reason, the terms "buddha-field" and so forth are mentioned. "Awakening" (bodhi) refers to the manifest awakening of omniscience; one who is "heroic" (sattva) in that regard is a "bodhisattva." Because they are engaged in the welfare of the great multitude of sentient beings, they are "great beings" (mahāsattva). The meaning is: "I heard this together with them." The phrase "namely" and so forth indicates a small portion of those [beings] that accords with the clear realization (abhisamaya). Among them, Akṣobhya, Vajrapāṇi, Maitreya, and others are specifically identified as members of the maṇḍala. Question: If these are taught as being specifically determined in this tantra, how can those beings be "inexpressible"? Answer: Even so,

དེ་རྣམས་རེ་རེ་ཉིད་རང་རང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པས། གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གྲངས་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་སོ། ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་གང་གིས་གཟུགས་ལ་ཡང་དག་པར་བལྟ་ཞིང་སོ་སོར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་སྟེ། མིག་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སའི་སྙིང་པོའོ། ། ཆོས་ཀྱི་བརྡའི་དབང་གིས་ན་དམ་ཚིག་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་སྒྲས་ནི་སའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཀྱང་ཉེ་བར་དགོད་པ་ལྔས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའམ། སྒྲ་དེ་དག་བརྡར་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་དང་། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་རིམ་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་དག་གིས་ནི། ས་ཡི་སྙིང་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་རིམ་པ་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །

Since each of these individually becomes the lord of the deities of their respective maṇḍalas, they are the principal figures; thus, it is intended that the number is fixed. Therefore, the expression "and so forth" is employed. In this context, that which correctly views and individually cognizes form by means of non-dual vajra is the Samaya-Vajra; it is the essence of the completely pure eye, Kṣitigarbha. By the power of the Dharma convention, "samaya" is used, and the word "vajra" explains the samādhi of one such as Kṣitigarbha in this context. Likewise, by the terms "Kāya-Vajra" and so forth, the specific samayas of Vajrapāṇi and the others are presented through the five modes of arrangement, or because those terms are conventional designations, Vajrapāṇi, Ākāśagarbha, Lokeśvara, Sarvanīvaraṇaviṣkambhin, and Samantabhadra are explained in their respective order. By these, the sequence taught by the venerable Buddhajñānapāda in the passage beginning "Kṣitigarbha, Vajrapāṇi, and..." is demonstrated.

གང་ཡང་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་ཚིག་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་ཚོགས་སུ་ཚིག་གི་སྦྱོར་བས་དེའི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་གདགས་པར་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་མོད་ཀྱི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་བར་འབྱིན་པ་འདིས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ལས་བརྒལ་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཡང་རིགས་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འདིའི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུ་འདིར་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མན་ངག་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བརྟག་པ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་འོག་ནས་རིགས་ཀྱི་ངེས་པ་སྟོན་བཞིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུད་ལས་རང་གི་མཚན་མ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གདོན་པ་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ས་རྡོ་རྗེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་སྒྲས་ནི་ས་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། ཐབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱན་དང་། མཱ་མ་ཀཱི་དང་། གོས་དཀར་མོ་དང་། སྒྲོལ་མ་སྟེ། ལྷ་མོ་བཞི་རིམ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །

Although it is explained that the words of the samaya-vajra and so forth are taught to remove the obscurations of the lords of those families through the verbal composition of the Tathāgatas and the assembly of Bodhisattvas, such as the Infallible Accomplishment and so on, one must ask: what is the purpose of bypassing the sequence of Samantabhadra and the others by means of this difficult extraction? If it is argued, "Is it not necessary to show the connection to the families?" it is not so; for there is no such certainty here that "this one is born from this family." If it is argued, "The certainty is understood through the pith instructions," it is not so; for such an investigation is a conceptual affliction, as the certainty of the families is precisely what is being shown below. This is the intended meaning. Furthermore, since these, such as Kṣitigarbha and the others, are the very nature of the purification of the internal sense bases, their purpose is to perform the consecration itself, and not to be the maṇḍala deities themselves; for the tantra does not teach the extraction of their own signs or the essential nature of their meditative absorptions. By the four terms beginning with "Earth-Vajra," the four goddesses—Locanā, Māmakī, Pāṇḍaravāsinī, and Tārā—are taught in sequence as the purities of earth, compassion, skillful means, and so forth.

ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འབྱུང་བར་ཁང་པ་བརྩེགས་མ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ཅན་ནམ་མཁའི་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཡིན་པར་ནི་མི་འདོད་དེ། བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་དེ་བདག་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་བརྗེ་བ་མཛད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་མི་དད་དེ། དཔེར་ན་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་ནང་གི་ནི་ནམ་མཁའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཞེས་ཆོས་འབྱུང་བའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དེར་ཡང་ནང་གི་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་དེ་སྐད་བཤད་དོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། ཡང་ན་ནང་གི་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ལ་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། ། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གིས་ནི་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་དྲུག་པོ་ཉིད་རིམ་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་འདིར་གཙོ་བོའི་ཚིག་སྟེ།

Regarding the phrase "Space-Vajra," this teaches the meaning of the purity of space as the nature of the support and the supported, such as the celestial palace and so forth, within the source of phenomena (dharmodaya). Space is the vajra; the meaning is that it is pure by the very essence of non-referential wisdom. One should not assert that this is the Vajradhara [in the sense of the central deity], because it is explained that "abiding" refers to Vajrasattva himself. Alternatively, it is not that he possesses that [space] as a co-creator; for even if an exchange is made here, they are inseparable. For example, in the case of Akṣobhya and the others, whatever is the internal nature of space is called "Vajradhara." One should understand that even in the specific explanation of the mudrā of the source of phenomena, it is described as such because it is the Vajradhara who is the very essence of internal space. Alternatively, it should be explained that whatever is the essence of internal space is the "vajra," and because it holds the Tathāgatas and so forth, it is called "Vajradhara." Regarding the six [goddesses] beginning with "Form-Vajra" and so forth, these are explained in sequence as the six goddesses, Form-Vajrā and the rest, who are the very essence of the purity of the nature of generosity and so forth. Now, in order to explain the summary of the directions of the bodhisattvas already mentioned, the phrase "those and so forth" is stated; here, the word "and so forth" (ādi) refers to the principal terms.

དེ་བས་ན་རང་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་པའི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་པོ་ཅི་རིགས་པར་སེམས་དང་། ། ཞེ་སྡང་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་སྔ་མ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་རྣམས་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་གཞིར་གྱུར་པ་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་མ་གཏོགས་པ་ལྷའི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་། འབྱིན་པའི་སྔགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཁྲོ་བོ་བཞི་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་དེ་ཉིད་དེ། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་དགོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་བསྐྱེད་པའི་ཚོགས་པའི་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པར་མི་མཛད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རློམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲེགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་གྲུབ་ནི་སློབ་དཔོན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམ་འཆོལ་བས་མངོན་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།

Therefore, because they are the principal lords of their respective maṇḍalas, they are explained as being beyond all description. Now, the passage beginning with "the Tathāgatas of the expanse of space" and so forth teaches the Tathāgatas. One should understand that these are the five Buddhas, such as Akṣobhya and the rest, who are the very essence of the purified wisdoms of mind, hatred, the expanse of reality (dharmadhātu), and so on. The word "and so forth" should be applied here as it was previously. By the phrase "equal to the entire expanse of space," the meaning of illustrating their immeasurability is explained. Thus, with the exception of Ākāśavajrā, who is the basis, there are twenty-one deities; and by the power of the emanation mantras, the four wrathful deities explained in the introductory chapter are included. These twenty-five are what is required for the clear realization (abhisamaya), whereas Īśānarāja and the others are not, because their purifications are not required and because the specific assembly for generating the body is fixed. Now, the reason for not teaching the clear realization in sequential order is to dispel the pride of those who are conceited in their insight, and to demonstrate that spiritual accomplishments (siddhi) depend upon the master; thus, it is taught by means of a scrambled sequence.

དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐུགས་ལ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཚིག་བཞིས་གཉིས་པ་གསོལ་བའི་ཚིག་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པའི་དོན་དུ། པདྨའི་ནང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཡང་དག་པར་མཉེས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་པས་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའོ། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདེ་བའོ། ། དེའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་སེམས་སུ་གང་གིས་ཁྲིད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ལྟ་བུར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཞུགས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཅན་ཕལ་ཆེར་ནི་བུད་མེད་ཀུན་དགའ་བ་ཉིད་དང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་མཉེས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གཞན་དག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀོད་པ་ཞུགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་རྫོགས་ཤིང་ཕྱི་དང་ནང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་བསྒྲུབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།

From the words "Then" and so forth, up to the final phrase "remained in his heart," these four lines correspond to the second [section], the words of the request. In order to bestow empowerment so that sentient beings may become suitable vessels, the perfect union of insight and method is explained for the purpose of emanating the maṇḍala within the lotus. Because he causes all to appear, he is Vairocana, the Vajra of Bodhicitta. "Great passion" is vast bliss. The meditative absorption (samādhi) in which the mind is led by the nature of that method and insight is the state of entering into equipoise like Vajradhara. The phrase "he caused all those arrays of Tathāgatas to enter his own body" is for the purpose of perfectly pleasing insight. The intention is that since most passionate beings first take delight in women, the Blessed One, knowing the ritual methods for taming migratory beings, perfectly pleases insight. Others claim that he caused the arrays of Tathāgatas to enter in order to generate forms and so forth, but that is incorrect; for when the Vajra of Bodhicitta is perfected and the external and internal forms and so forth are realized within the mind, there is nothing that has not already been accomplished as form and so forth. Some say that here, in the phrase "like Buddhalocanā," the term "Buddha" should be understood to mean Vairocana by implication.

དེ་ཡང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མདོག་དང་ལྡན་པའོ། ། ལ་ལ་ནི་སྤྱན་ལྟ་བུའོ། ། ལ་ལ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུས་མངོན་པར་བྱུང་ནས་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདེ་བས་འཇུག་ཅིང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་གི་རིག་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་ནས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཅི་རིགས་པར་བྱུང་ནས་ཞུགས་སོ་ཞེས་མཐུན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་ནི་ལ་ལ་སྒྲོལ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐུ་མདོག་སེར་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་ལ་ལ་ནི་རེག་གི་ངོ་བོ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མདོག་ལྗང་གུ་དང་ལྡན་པར་ཕྱུང་ནས་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། ། སྐུ་མདོག་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱུང་བའི་དགོས་པ་ནི་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་སྐབས་སོ། ། རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་ནི་ས་གནོན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་ཞེས་བཤད་ལ། འདིར་ཡང་རེག་བྱ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་སྟེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རེག་བྱ་ཡིན་ནོ། ། ལྷ་མོ་དགུའི་མཐར་ཐུག་པར་བཤད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་མ་གསུངས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་པའམ། སའི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱན་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་འབྱིན་པ་དང་།

Furthermore, they possess their respective body colors. Some are like Locanā; some emerge in the form of Rūpavajrā and enter with vast bliss, so it should be understood that they have entered into the awareness of the one to be accomplished. Likewise, it should be understood accordingly that below this, Akṣobhya and the others also emerge and enter in a manner consistent with their own respective families, such as Māmakī and so forth, as appropriate. Furthermore, regarding those who are established without doubt, some are like Tārā, possessing a yellow body color, while others are like the essence of touch, possessing their own green body color; having emerged, they enter—this is the distinction. The purpose of emerging with these two body colors is to discipline the realms of sentient beings with their various dispositions. Just as the appearance like sapphire is the stage of Akṣobhya’s manifest enlightenment, in other tantras it is explained that he possesses the earth-touching mudrā and a yellow body color. Here, too, it is touch that is the primary great bliss born from touch; it is touch because it demonstrates that this is the cause of manifest enlightenment. Although it is explained up to the nine goddesses, the fact that Dharmadhātuvajrā is not mentioned is because the aggregates of form, the mirror-like wisdom, and so forth, are the very purities of Vairocana and the others, or because the eye, which is the purity of the earth element and form, is emitted in the form of Rūpavajrā and the others.

འཇུག་པ་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔེར་ན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་བསྐྱོད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ་འདིར་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལྷ་མོའི་གཟུགས་འཛིན་པས་ཕྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་ཙམ་གསུངས་ན་དེ་རྣམས་ནི་རང་གི་རིགས་པར་ཞུགས་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྔར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། ཕྱི་རོལ་ཏུ་གནས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཚོགས་མཆོག་ཏུ་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་མོའི་གཟུགས་རྣམས་འཁྱུད་པའི་རང་གི་རིགས་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས་བཤད་དེ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས། ། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ཅན་རྣམས་བསྡུ། ། ལྷ་མོ་དགུ་ནི་སྤྲོས་ནས་སུ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་ལ་དགོད། ། ཅེས་བྱ་བར་གནས་སོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་གཞུག་པའི་ཕྱིར་གནས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བཙུན་མོའི་བྷ་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་མོ་དང་ཡང་དག་པར་འདུས་པའི་བྷ་ག་ལ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །

This should be understood from the Introduction (Madhyamakāvatāra), for the Blessed One is the very nature of all things. For example, the Root Tantra is the Blessed One Akṣobhya, the purity of the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna), and here it is said to arise from the purity of the aggregate of consciousness (vijñāna-skandha); thus, everything is without fault. If it is asked: "How is it that the Victors are said to have 'emerged' by assuming the forms of goddesses?"—if it were merely a matter of their appearance, how could it be said that they have entered into their own respective families? That is true; however, the statement previously made that "they have entered" should also be applied here. Since this refers to the external, there is no fault. A collection of female forms existing externally does not become a cause of supreme bliss; rather, it should be understood by implication that the forms of the goddesses have entered into the internal logic of the embrace. Therefore, this very point is explained in the eighteenth chapter: "By the very manner of great passion, the possessors of the wheel of wisdom are gathered. Having emanated the nine goddesses, they are placed upon the body to be accomplished." Thus it stands. To show the purification of the abodes for the sake of engaging sentient beings, it is taught by the words "Then," and so forth. "In the bhaga of the consort" means in the bhaga perfectly united with the consort. Because it possesses sovereignty and the other [qualities], although it is a singular entity, it is expressed in the plural.

དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཁར་བཅུག་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་ཞུགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་གཟུགས་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་བྱུང་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བས་རྡུལ་དང་བྲལ་བའོ། ། སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གྲུ་བཞིའོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པས་ན་གསལ་བའོ། ། སྲ་བ་དང་བར་དུ་གཅོད་པའི་གནས་མེད་པས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པས་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་ན་ཀུན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་དང་། གནས་པ་དང་བརྟན་པར་གྱུར་པས་ཀུན་དུ་རྩོལ་བས་ན། འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་མང་པོ་འཁྲུག། ཅེས་བྱའོ། ། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་གདན་དང་ལྡན་པས་ན། གསལ་བ་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྡན། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་དང་འབྲེལ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱིའོ། ། ཐར་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་ན་གནས་སོ། ། ཆོས་འབྱུང་བའི་བཤད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱུང་བ་ལྷར་ངེས་པར་སྣང་བ་དང་། དང་པོའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་གཉིས་ལྷག་པར་མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཚུངས་པར་བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། དྲིས་པ།

Regarding the so-called "maṇḍala of the great samaya": the bodhicitta that emerges from the vajra path in the form of the melted moon—preceded by the entry of all the Sugatas without exception into one's own mouth—is the "great samaya." The maṇḍala is the complete transformation of that. It is "free of dust" because it is devoid of the faults of passion and so forth. It is "square" because of the equality of buddhas and non-buddhas. It is "luminous" because it serves as the basis for the reflections of all phenomena. It is "of that very nature" because it lacks any solidity or obstructive state. It is "of manifold forms" because it has attained the wisdom of a Buddha's omniscience. It is "pervaded everywhere by clouds of buddhas" because it is extensively emanated as the reflections of the Tathāgatas. It is "a turbulent mass of many radiating rays of light" because it is intensely active through the emanation, withdrawal, abiding, and stabilization of the light rays of the Tathāgatas. It is "possessing a maṇḍala of luminosity and so forth" because it is endowed with seats such as the moon and sun. It is "of all the Tathāgatas" because it is connected to the vajra bodhicitta, which is the essential nature of all the Tathāgatas. It is "the abode" because it has become the state of liberation. This is the explanation of the source of phenomena (dharmodaya). Thus, it is explained that this maṇḍala, which arises endowed with the four seals and appears as the definitive deity, is the maṇḍala born of meditative concentration, in which the two—the [deity] and the primordial Vajradhara—are contemplated as equal through the power of resolute conviction. Question:

བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བཞི་ཆར་ལ་ཡང་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཇི་ལྟ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བར་བསྒོམས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་དམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་གི་རིག་པའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་དབུས་ན་གནས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ས་བོན། ལྷའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་ངེས་པར་སྣང་བ་བསམ་པར་བྱ་བའི་འཁོར་ལོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་ཅུང་ཟད་བབས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐུན་མཚམས་རང་གི་སྔགས་ཟློས་པ་ནི་རང་གི་ལྷའི་ས་བོན་སྔར་བསྒོམས་པ་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་ངེས་པར་སྣང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བསླབས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུས་ཨོཾ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ཆའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རང་གི་སེམས་ལས་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་འཁོར་ལོ་བཞག་ལ། ཅུང་ཟད་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ངེས་པ་དེ་ལ་བརྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

For all four types of yogins arising from the generation stage, this maṇḍala is that which has arisen from the causes corresponding to their own respective appropriations. Likewise, for beginner yogins, starting from the sublime offerings to the buddhas and so forth, it is for the sake of purifying the great concordant causes and so forth that have the nature of pleasing all the tathāgatas. Within the source of phenomena (dharmodaya) of one’s own awareness, the seed syllable—which is of the nature of the awakening of emptiness and resides in the center of the multi-storied palace—is the appropriation of the wheel, appearing as the mere essence of the deity to be visualized. When wisdom has descended slightly, the recitation of one’s own mantra during the intervals is the conceptualization of the previously meditated seed syllable of one’s own deity, because it has become the very essence of the dharma. Even those who have attained mastery over wisdom, through the power of that appropriation cause, and by the force of training in the intense familiarity with the appearance of the support and the supported, establish the wheel as the cause for the emanation and reabsorption of all moving and non-moving entities in their entirety, through the three syllables such as Oṃ and so forth, which act as the cooperative conditions arising from one’s own mind. This is the abiding in the yoga of the slight continuum, because that determination during the intervals is what is being examined.

ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བསླབས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་འཁོར་ལོ་དམ་པ་གསུམ་ཆུད་ཅིང་། ཕན་ཚུན་དུ་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ། སྐད་ཅིག་མའི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ། བདེ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱས་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་འགྲོ་བའི་དོན་བྱའོ། ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཐོབ་ཅིང་། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའི་རྟག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞུག་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བར་ལས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གསོལ་བ་གདབ་པ་གཉིས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཞུག་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་དང་། གསང་བ་དང་བཅས་པ་ཡི་གེའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦས་པ་ཡང་སྨྲ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་སྟེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་རྒྱལ་བ་ལྔ་པོ་བཞུགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ། །

Furthermore, through having trained in mastery over authentic wisdom (jñāna) until it is thoroughly familiar, one enters into spontaneous accomplishment. Thus, within each and every subtle atom, the three sublime wheels are contained; they are of a nature that has become mutual reflections, encompassing all forms, free from the conditions of momentariness, and perfectly arisen from stainless meditative absorption (samādhi). One should meditate extensively with the pride of bliss and act for the benefit of beings. Having attained spontaneous accomplishment, one abides in the application of each and every moment and becomes permanent; this incidental explanation is sufficient. In order to show the entry of sentient beings into the secret maṇḍala, the passage beginning with "Then" and so forth was spoken. Regarding the phrase "they were caused to enter," it should be viewed as a passive construction referring to "sentient beings," for that is the meaning of the words in the second petition. Now, since it is not appropriate to speak of the reality (tattva) together with the mantra application and the secret syllables and mudrās that are strictly concealed merely by causing sentient beings to enter, the passage beginning with "Then" and so forth was spoken in order to confer empowerment. Regarding the phrase "in the heart," it refers to the five Victors abiding as the cause for generating supreme bliss, arising from the syllable HŪṂ and so forth, and as the accomplishment—both of which are the cause for generating supreme bliss. If that were the case, it would be illogical for all of this to be attained, as it contradicts the previously mentioned method of great passion.

ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་པུ་ཉིད་ལས་གཞན་དག་ནི་མ་ཐོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་རྩོམ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དག་ནི་བཅུ་བདུན་པ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཚིག་བཞི་པ་འདིའི་དོན། མཆོག་ཏུ་རྗེས་ཆགས་ཕུན་ཚོགས་དཔག་མེད་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཚིག་གཉིས་པས་གསོལ་བ་གདབ་པ་གཉིས་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་འབྲེལ་བ་སྐུ་བསྟན་པས་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དབྱངས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མཐར་ཐུག་པས་འབྲས་བུའི་ཚུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བའི་ཡུལ་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་བྲལ་བས་གང་གིས་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་མི་ཕྱེད་པས་ན་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། ཕྱེད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་ན། དང་པོའི་དོན་དྲུག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །

Since no other samādhis besides this single one have been heard of, regarding the commencement of the empowerment, the samādhi that is the cause for the purification of sentient beings and the empowerments themselves are taught extensively in the seventeenth [chapter], beginning: "Then the Blessed One, the Tathāgata Vajrapāṇi, entered into the samādhi called the Glory of All Desirable Enjoyments," and so forth. Together with that, the meaning of this fourth line, "By means of immeasurable, supreme, and perfect passion," and so forth, is explained in the four verses of the Samantabhadra-sādhana. Now, from the words "Then" up to "came to abide," the second line is connected to the second supplication. By showing the body in connection with the five aspects of manifest enlightenment, the two aspects of the Teacher are explained: the Bodhicitta-vajra is emptiness, and the inseparability of the Mind-vajra is the Blessed One. "Overpowering all Tathāgatas" means that through the ultimate realization of the resonance of the nature of emptiness appearing as vowels and so forth, the result—the mode of Vajradhara—is free from the appearance of individual objects; the samādhi that performs this is "Vajra" because it is indivisible, and he has entered into that. Since the meaning of the word "half" (or "part") is not fixed, the first [syllable] is treated as the sixth [case].

ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐུ་དང་དབྱངས་དང་། མཚན་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞུ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་སྒྲར་གསུངས་སོ། ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། འདི་དག་གིས་བཅུ་དྲུག་ཆ་དང་ཚོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུད་འདིར་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉེ་བར་དམིགས་ཏེ། དེ་ཡང་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཨ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ན། ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ནི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་རབ་ཏུ་འགོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་གྱུར་པ་ལ་ལར་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་སྣང་བའི་ཚུལ་རང་གི་སེམས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་ལ་ལར་བསྡུ་བར་བྱས་ཏེ།

"Immediately upon entering" means immediately following the Blessed One’s entry into meditative equipoise. This Lord of all Tathāgatas is the expanse of space because he is equal to space. "Then" refers to the point when, having arisen from the samādhi of overwhelming, the bodies, voices, and marks of all Tathāgatas completely transform and melt into the form of two moons; this is spoken of as the vajra sound of all Tathāgatas. Their essence abides as their very nature. These points are explained by the verse beginning with "arisen from the sixteen parts and the assembly." In this tantra, although there is no fault in saying that the two moons are the complete transformation of vowels and consonants, the Blessed One is perceived as having the nature of bodhicitta, the indivisibility of emptiness and great compassion. Furthermore, because it is primordially unborn, it is said, "A is the gateway to all phenomena," and so forth. Thus, the letters beginning with A demonstrate the pride of the essence that utterly negates all entities without exception. Therefore, the Blessed One demonstrates that this is the cause through the generation stage. The letter A, which is the gateway to the discernment of one’s own mind—the way in which that which is empty of intrinsic nature appears as certain aspects and so forth—is the cause of the moon maṇḍala. That very [A] is then condensed.

ཤེས་རབ་དམ་པར་ངེས་པར་སྣང་ཞིང་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཀ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་སྣང་བ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་པའི་རྒྱུའོ། ། དེ་ཉིད་ཐབས་སུ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་རྒྱུད་གཞན་ལས་བཤད་པའི་དོན་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མེད་པས་འདུས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡི་གེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། ། བཅུ་དྲུག་ཆ་དང་ཚོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚིག་བཞི་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྔ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལའོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིག་པའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་དབུས་ན་གནས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་ཡིན་གྱི། བཤད་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །

It is the cause that definitively appears as supreme insight and generates the most sublime bliss. Because its own essence cannot be demonstrated by its very nature as the cause of emptiness, the bodhicitta—which is the nature of compassion in its essential form—definitively appears as the letter ka and so forth; this is the cause of the second moon maṇḍala. That very [maṇḍala] is the transformation through the power of the activity for the benefit of beings, characterized by the appearance of method. Therefore, since there is no meaning consistent with the explanations in other tantras, it is also transformed by the very syllables that are consistent with the Guhyasamāja. This is explained by the venerable Buddhajñānapāda in the passage beginning with "arisen from the sixteen parts and the accumulations." In order to teach the fifth [chapter] in connection with the fourth line, the words beginning with "Then" are spoken. "Then" refers to the immediate sequence following the empowerment. "Abiding in the entire expanse of space" means abiding in the center of the multi-storied palace contained within the source of phenomena of one's own awareness. "Through the blessing of Vajrasattva" means through having obtained the empowerment preceded by the entry of all the Tathāgatas, and not through the power of the conditions just mentioned, for that would result in the consequence of [the practitioner] being already liberated.

དབྱངས་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་བའོ། ། དེ་འབྱུང་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལས་ཟླ་བ་གཉིས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཐུགས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཛད་པའོ། ། རིག་པ་དང་ཡང་དག་པར་འདུས་པའི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྔགས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ནི་རྒྱུད་དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་གྱུར་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྔར་བཞུགས་སོ། ། ཞལ་གསུམ་པ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་དང་དམར་པོ་ལྟ་བུའོ། ། འདི་དག་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དེ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱལ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་རུ་བསམ། །

The transformation of the two moons—which are the complete transformation of the vowels and so forth—into another form is expressed by the three words beginning with "Then" (atha). "Then" refers to the immediate succession of the two moons. Because the body, speech, and mind of all the Tathāgatas are each of the nature of the five wisdoms, they are "vajras." Their samaya is that which is not to be transgressed by any of the Victors; that very thing is Vajradhara. "Arising from that" means being generated. To "enter into meditative equipoise" in that samādhi, which is characterized by the indivisible and one-pointed realization of the two moons, means to make the mind one-pointed. Because it is both the form of a person (puruṣa) who is perfectly endowed with knowledge (vidyā) and is also "great" (mahat), it is the "form of the Great Knowledge Person" (vidyāpuruṣamahat). For that very reason, it is blessed by the mantras of all the Tathāgatas. Since they are both all the Tathāgatas and mantras, they are the "mantras of all the Tathāgatas," and the blessing of those is the state of having blessed that continuum. "The Blessed One himself" refers to the one who previously dwelt in the samādhi of Overpowering. "Appearing as if with three faces" means appearing as white, black, and red. Starting from the words "Possessing that pride," it continues: "Visualize the body as the very progenitor of the Victors."

ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་དང་སྦྱོར་རོ། ། ལྔ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཀྱི་ཚིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལའོ། ། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་རིགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། དེ་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་འདིར་མི་བསྐྱོད་པའི་སྒྲར་གཟུང་གི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྫོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཐོག་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྡོ་རྗེའི་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རིགས་དེ་དང་དེ་ཟླ་བ་ཞུ་བར་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ཞིང་ས་བོན་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་མའི་རིམ་གྱིས་དེ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ནས་ཐུགས་ཀ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་རིག་པའི་ཆོས་འབྱུང་བ་གནས་སོ། ། ཆེད་ཀར་རྗོད་པས་ན་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའོ། ། ཨེ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ཟླ་བ་ཞུ་བ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ། ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱིའོ། ། གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ན་གསང་བའོ། ། རྟག་པའི་དོན་གྱི་མ་རིག་པའི་ཚུལ་ཅན་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཡིན་པས་ན་རབ་ཏུ་མི་རྟོག་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དྲི་མ་མེད་པས་ན་རྙོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འདིས་ནི།

This should be connected with the text up to that point. In order to present the words following the fifth [chapter], it says, "Then," and so forth. "Then" refers to the immediate succession of attaining bliss and mental joy. "Akṣobhya and the others" refers to those belonging to the family of Akṣobhya and the sentient beings born from their seed-syllables, who are understood here by the term "Akṣobhya"; it does not refer to those produced by the power of meditation, for those are already perfected. The same should be understood for the others, starting from the first and ending with the Vajra Dharmadhātu. The meaning is as follows: those sentient beings of each respective family are empowered by the suchness of the melted moon, and through the sequence of the signs of the complete transformation of that seed-syllable, they become the respective Tathāgatas, and the source of the dharma of knowledge emerges from their hearts. Because it is uttered for a specific purpose, it is a "solemn utterance" (udāna). "Emaho" expresses wonder; it refers to the emergence of the very bodhicitta as the melted moon, appearing in various forms according to the needs of those to be trained. Because this belongs to all the Tathāgatas, it is "of all the Tathāgatas." Because it is not the domain of others, it is "secret." Because it is free from the phenomena that arise naturally in the manner of ignorance regarding the meaning of the permanent, it is called "non-conceptual." Because it is stainless by that very fact, it is called "unturbid." By this:

ས་ཡི་སྙིང་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་བཤད་པའི་དོན་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕལ་ཆེར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་དང་པོ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེས་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རིན་ཐང་མེད་པས་ན་རིན་པོ་ཆེའོ། ། དེའི་སྤྲིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། འདུས་པ་ནི་འདུ་བར་མཛད་པ་སྟེ་བཤད་མ་ཐག་པའི་གསང་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ་འདི་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་གསོལ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གང་དུ་བཏུས་པ་དེ་ནི་འབྱིན་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚོགས་སམ། དེའི་དོན་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གསང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གསོལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་གཞན་དག་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ས་འོག་མ་པ་རྣམས་འཁོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་། གོང་མ་གོང་མའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །

The meaning explained by the five verses beginning with "Kṣitigarbha, Vajrapāṇi, and..." is now being elucidated. Now, in order to demonstrate that the Blessed One generally teaches the Dharma preceded by a request, the first words were spoken. The "offering to all the Tathāgatas" refers to Rūpavajrā and the others. Their "Buddhahood" is the pervasion of the expanse of space. That itself is the samaya of suchness, which is Vajradhara. Because it is priceless, it is a "jewel." This should be connected with the phrase "by its cloud." "Assembly" means to cause to gather; that which arises from the secret just explained is the cause, and this is the request of the generation stage. "Vajra" refers to the Tathāgatas; that in which their essence is collected is the collection of emanation mantras, or because it is their meaning, it is so called. That itself is called "the secret of all the Tathāgatas," because it is not the sphere of activity of the Śrāvakas and so forth. "That itself" refers to the manner of the complete perfection of the result, which has the nature of the twenty-five [deities]. This is the request of the complete perfection of the result. "All the Tathāgatas also produce doubt" means that in other tantras, those on the lower levels of manifest enlightenment are made to circle in saṃsāra, because they have not realized suchness. Furthermore: "By the distinction of the higher and higher..."

རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་སུན་འབྱིན་ཏོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་ལྟ་ཤིན་ཏུ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། ཆོས་འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པའོ། ། ཡང་ན་དངོས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པར་བསྟན་པའི་མཆོག་གི་ཚིག་འདི་ཡིན་ནོ། ། སྤྱི་ཙམ་གྱིས་དམ་པ་ནི་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པའོ། ། མི་སྲིད་པར་ཤེས་པ་ནི་རྨད་དུ་གྱུར་པའོ། ། ཡང་ན་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྒྱུའོ། ། རྨད་དུ་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཉམ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བར་མཛད་པའོ། ། གང་གིས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གང་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དམ་ཚིག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་ཆུ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་མིང་གི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་རིག་མའི་པདྨའི་ཁོང་ན་གནས་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པས་སློབ་མ་རྣམ་པར་སྦྱངས་ཏེ། སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ནི་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པའི་གཞུང་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཆོག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱིན་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བདུན་པས་སྟོན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །

It is in the manner of saying, "The yogi is also refuted." As for the phrase "what need is there to mention other bodhisattvas," it means that it goes without saying for others such as Maitreya and the other bodhisattvas of the Fortunate Aeon; this dharma is a cause for doubt. Alternatively, it is not that the Tathāgatas themselves are actually a cause for doubt, but rather that this is the supreme word taught as being extremely profound by the very nature of phenomena (dharmatā). In general, "wondrous" refers to the cause, and "marvelous" refers to the result. The blessing of all the Tathāgatas makes one a fit vessel for the equality of suchness. If one asks by what means: it is the vajra of the essential nature of all the Tathāgatas. The samaya arising from that vajra consists of the completely pure moon, sun, water, medicinal herbs, and so forth. That which arises from it is as follows: when, during the name empowerment and so forth, the disciple is purified by the empowerment and so forth of the wheel residing within the lotus of the consort, and having been made a fit vessel, the teaching is to be correctly revealed—this is the meaning. This is the text that teaches the initial yoga. Now, the manifestation of the maṇḍala, which demonstrates the supreme maṇḍala, is shown by the seven lines beginning with "Then." Wisdom is the wisdom of the dharmadhātu.

དེ་ཉིད་ནི་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་ན་སྒྲོན་མའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་མི་ཕྱེད་པས་རྡོ་རྗེར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། ཞེ་སྡང་ནི་དགྲ་བོའི་རྒྱུད་དང་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཁྲོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེ་སྡང་བ་ཉིད་ནི་ཁྲོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་དགྲ་བོའི་རྒྱུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རིགས་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་བསྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མགོན་པོ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་སོ། ། དེ་ཉིད་ནི་གྲངས་མེད་པའི་རིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན་མཆོག་གོ། ། མི་གཡོ་བས་ན་སྙིང་པོའོ། ། འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་སྩོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྙིང་པོའོ། ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའོ། ། ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་རང་སྣང་བའི་རིག་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་གི་འཇུག་པའི་མཛད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་ཡིན་ཡང་གསུམ་པར་བྱས་སོ། ། ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། དམར་པོའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནག་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཞལ་གཡས་པ་ནི་དཀར་པོའོ། ། གཡོན་པ་ནི་དམར་པོའོ། ། ཚུལ་འདིས་ན་དེ་ཉིད་དེར་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

Since that very reality is luminous, it is a "lamp." Since that very reality is indivisible, it is the samādhi that has become a vajra; he entered into equipoise in that very samādhi, which is like the samādhi of Vajradhara. Regarding "wrath": the characteristic of grasping a sword and so forth, which arises from the continuum of an enemy and from that [wrath], is called "wrathful." However, the state of being wrathful itself is not the wrathful deity, because even if one has not become wrathful, the cause of an enemy may still exist. That very reality is also the "family" and the protector who is the nature of the teaching; it is the mantra that has that very nature. Since that very reality is the nature of an infinite number of families, it is "supreme." Because it is immovable, it is the "essence." Because it perfectly bestows the desired fruit, it is the "essence." The word "this" refers to what is explained below. The phrase "from his own vajra body, speech, and mind" is taught as a distinction of transformation, even though there is no difference [in essence]. For that very reason, the words "that very [reality]" and so forth were spoken. Because Akṣobhya himself is in perfect union with the awareness that is his own manifestation through the Mahāmudrā, he is "in union with the Mahāmudrā." Because he is pervaded by the activity of the supreme engagement of the means of immeasurable emanated forms, [the word] "action" is used in the instrumental case. Regarding the phrase "in the manner of black, white, and red": "black" refers to all aspects. The right face is white; the left is red. In this manner, he dwells therein.

བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཐིམ་པར་གྱུར་པའོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོ་ག་འདི་ཡིས་སེམས་ནི་བསྟན་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཤེས་པ་འབྱུང་ཞིང་། སྐྱེ་བ་གང་དུ་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་ཕྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། གཏི་མུག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་མི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེའི་གཉེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཕྱོགས་མེད་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱི་ང་རྒྱལ་ནི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་སྟེ་གཉིས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དཀར་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། ། ཞལ་གཡས་པ་ནི་ནག་པོའོ། ། གཡོན་པ་ནི་དམར་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཛི་ན་ཛིཀ། ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེའི་འབྱུང་བ་ནི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་དཔལ་ཡིན་པས་ན་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ཏེ།

They dissolve into oneself. All of these should be connected to the text beginning with, "By this ritual, the mind is shown," and ending with, "All things should be brought forth." The samaya of all the tathāgatas arises as the knowledge of reflections; one should connect this to the statement, "Having entered into meditative absorption (samādhi) in the manner of the mirror-like wisdom, which has become the nature of the vajra in whatever birth, he brought it forth." Ignorance is of two types: mundane and supramundane. Of these, the mundane is characterized by lack of knowledge and the view of the transitory collection (satkāyadṛṣṭi). Its antidote is the pride of the nature of non-dual wisdom, which impartially regards all things as "I"—this is the second, great ignorance. The phrase "That itself is the family," and so forth, should be connected as before. "White" is omniscience itself. The right face is black; the left is red. For that very reason, it is explained by the verses beginning with "Jina-jik" and "Kāyavajra." The jewel of the essential nature of all the tathāgatas is the wisdom of equality (samatājñāna). Its arising is born from all things without exception. Since that itself is the glory of the indivisible, it is the "Vajra Glory" (Vajraśrī).

ཏིང་འཛིན་གང་ལ་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། ནོར་བུ་ཡིད་བཞིན་ཉིད་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། སེར་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཞལ་གཡོན་པ་ནི་དཀར་པོའོ། ། གཡས་པ་ནི་ནག་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རཏྣ་དྷྲྀཀ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་སྟེ་ཕྱོགས་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྣམ་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་མི་ཕྱེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། པདྨ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འདིར་འདོད་ཆགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་གཟིགས་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ཏེ་དེ་ལ་འབྱུང་འཇུག་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རིག་པའི་བདག་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། དམར་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཞལ་གཡོན་པ་ནི་དཀར་པོའོ། ། གཡས་པ་ནི་ནག་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཨཱ་རོ་ལྀཀ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕྲག་དོག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམ་ཚིག་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྐྱེད་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་དགུག་པ་མཛད་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །

He entered the meditative absorption (samādhi) called "That which Perfectly Fulfills All Intentions," because through it all intentions are brought to completion. The phrase "The wish-fulfilling jewel itself is the family," and so forth, is the same as before. Yellow is the aspect of all [aspects]. The left face is white; the right is black. For that very reason, the verse beginning with "Ratnadhṛk" is stated. Because all Tathāgatas are great passion (mahārāga) and are without partiality, their "arising" is birth, which is the aspect of discerning awareness (pratyavekṣaṇā-jñāna). Having entered the meditative absorption in which that very [awareness] becomes indivisible, it should be applied as before. Here, the "pure lotus" is passion; "that itself is the family," and so forth, is the same as before. Because he discerns and beholds the welfare of sentient beings, he is the "World" (loka), and he is the one who enters and emerges within it. That itself is the great lord of knowledge (vidyāpati), Amitābha. That itself is the union with the Great Seal (mahāmudrā). That itself is the supreme method, as before. Red is the aspect of all [aspects]. The left face is white; the right is black. For that very reason, the verse beginning with "Ārolik" is stated. In order to show the method for purifying those who engage in envy, "samaya" is the essential nature of the practice after having summoned [beings] through envy generated by great compassion.

དེ་ཉིད་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་འདྲའོ། ། ལྗང་གུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཞལ་གཡོན་པ་ནི་དཀར་པོའོ། ། གཡས་པ་ནི་ནག་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་པྲཛྙཱ་དྷྲྀཀ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རལ་པ་ཐོར་ཚུགས་འཆང་བའི་ལྷ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་བཤད་པའི་གཞུང་བསྟན་པས། རལ་པ་ཅོད་པན་མཛེས་དང་སྣ་ཚོགས་པའི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་འདི་ནི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་གནས་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྒོམས་པར་གྱུར་ན། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གདོན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་རྗེས་སུ་མཉེས་པས་མཉེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་དམ་ཚིག་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ།

"That very [deity] is the family," and so forth, is similar to what was explained previously. Green is the aspect of all [families]. The left face is white; the right is black. For that very reason, the verse beginning with "Prajñādhṛk" and so forth is stated. By teaching the text below beginning with "The deity who wears a topknot of matted locks," the meaning of the passage beginning with "Beautiful with a crown of matted locks and various [ornaments]" is explained; this should be applied to the Tathāgatas as appropriate. In order to show the classification of families through the purity of the transformation [of the afflictions], the passage beginning with "Hatred" is spoken. This mind endowed with attachment, hatred, and delusion is called "desire." Through its purification, one is liberated; it brings about the realization of the non-abiding [nirvāṇa] which is its very nature. The meaning is this: these five families possess the nature of insight and method. If one meditates with a mind endowed with attachment and so forth that is the equality of all phenomena, the result of Buddhahood and so forth will be perfected. Now, in order to show the recitation of the goddesses, the passage beginning with "Then" is spoken. All the Tathāgatas are the Vajradhara Akṣobhya. Because he is pleased by pleasing Māmakī, he is called "the pleased one." Because he is not to be transgressed, he is the "samaya"; having entered into meditative equipoise [in that], all the Vajradharas are Akṣobhya.

། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཆོག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བཙུན་མོའི་མཆོག་ནི་མཱ་མ་ཀཱི་སྟེ་དེ་ཕྱུང་ངོ་ཞེས་པའོ། ། མི་བསྐྱོད་པ་རྗེས་སུ་མཉེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བས་ན་མི་བསྐྱོད་པའི་རིགས་དང་འབྲེལ་བ་ནི་མཱ་མ་ཀཱི་སྟེ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མཱ་མ་ཀཱི་ཕྱུང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨའི་ནང་ན་མཚམས་གང་དུ་མཱ་མ་ཀཱི་བཞུགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚམས་སུ་བཞུགས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་བདེན་བྲལ་གྱི་མཚམས་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ལ་ལས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདེན་བྲལ་མཚམས་སུ་བསམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་དེ་ནི་སྤྱན་ལ་རྗེས་སུ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་མི་ཕྱེད་པར་གང་དུ་གྱུར་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མཛད་པ་སྟེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་དེའི་བཙུན་མོའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་མཚམས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མོ་ཧ་ར་ཏི་ཞེས་པས་ལྷ་མོ་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་འཛིན་པ་རྗེས་སུ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་མཚམས་སུའོ། །

The supreme consort who is the cause of his supreme excellence is Māmakī; thus it is said, "she was emanated." Because she arises from the meditative absorption (samādhi) that pleases Akṣobhya, Māmakī is connected to the Akṣobhya family. This way of establishing the families should be applied to the others as well. "These" refers to the emanation of Māmakī, who is the essence of mantra. "That very [one]" and so forth is the same as before. "In the eastern corner" means she dwells in the very same intermediate direction within the lotus where Māmakī resides, which is the direction of the Nairṛta (Southwest). Some say "in the southern direction," which is for the sake of clarity; it is for this reason that it is stated, "one should visualize her in the Nairṛta direction." "All the Tathāgatas" refers to Vairocana, who is the one who pleases Locanā. The meditative absorption in which that very [Vairocana] becomes indivisible, like a mirror-like [wisdom], has already been explained. "All the Tathāgatas" refers to Vairocana, and "his supreme consort" and so forth is the same as before. "In the southern corner" refers to the Agni (Southeast) direction. For that very reason, it is stated, "by moharati, the goddess Locanā," and so forth. "The Vajra who pleases the passion of all the Tathāgatas" refers to Amitābha. "In the western corner" refers to the Vāyu (Northwest) direction.

དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རཱ་ག་ར་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཞེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་སྒྲོལ་མས་རང་གི་བདག་པོར་ནང་དུ་ཆུད་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྲག་དོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཙོ་བོས་ཕྱི་དང་གསང་བའི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཡང་ན་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སླུ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། ། ཡང་ན་གང་དག་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱའི་གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྲག་དོག་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་གང་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཏེ། བཛྲ་ར་ཏིས་རབ་བསྐུལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལག་ཏུ་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ལོ་བཟང་དང་ཨུཏྤལ་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་རྣམས་ནི་ཕྱག་མཚན་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་རྣམས་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

Therefore, it is as stated in the passage beginning with rāgarati. "The body, speech, and mind of all the tathāgatas" refers to the definitive accomplishment. The tārā of that [state], having been internalized as the sovereign, is the principal of the wheel whose nature is the essence of jealousy. The meditative absorption (samādhi) in which one enters is that which is made particularly clear by outer and secret offerings, becoming as indivisible as a vajra. This should be applied accordingly to the previous meditative absorptions as well. Alternatively, the "deception" of the body, speech, and mind of all the tathāgatas is non-apprehensibility. Alternatively, it is the nature of the jñāna that accomplishes all activities in every respect, the essence of which is the purity of jealousy, thinking, "I alone shall act for the benefit of beings, and not others." That very [state] is the identity of the definitive accomplishment of the meditative absorption that has become like a vajra; thus it is so called. "Entering into equipoise" has already been explained. "In the northern corner" refers to the direction of Ishāna (Northeast), where the words "urged by Vajrarati" and so forth are mentioned. Regarding the instruction to "meditate on a wheel in the hand" and so forth, in order to show the ritual taught in the thirteenth chapter, the explanations beginning with "an excellent wheel and a red utpala" are the determinations of the primary hand-symbols and so forth; these should be applied as appropriate.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་བཙུན་མོའི་མཆོག་ཡིན་པའམ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བཙུན་མོའི་མཆོག་སྟེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཙུན་མོའི་མཆོག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ལྷ་མོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་མཆོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གནས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་བཙུན་མོ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པ་དང་འགལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བགེགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་སྲུང་གདོན་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་དགུག་པའི་ལས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཆགས་པར་གང་གིས་བྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཁྲོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་དྲན་པ་དེ་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་ཅིང་། དེ་རྣམས་ལ་དད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་བརྟེན་པ་པོའི་ཚུལ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། དེ་ཉིད་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་དབང་གིས་བསྙེམས་པར་བྱའོ། ། དེས་ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ། ། གཅིག་དང་དུ་མ་སོགས་བྲལ་བ། ། དེ་དྲན་དེར་ནི་དད་པ་གང་།

All the Tathāgatas themselves are the supreme consorts, or rather, the supreme consorts of those [Tathāgatas], which is the perfection of their very nature. These goddesses, who have become the supreme consorts of all the Tathāgatas, should be understood as the lords of the offering maṇḍala and so forth; for it is explained below that they are called "body" and so on by virtue of the nature of the body itself, and not as the purified consorts of the locations of the maṇḍala, such as the ground, for that would result in a contradiction with their purity. Then, with the words "Then..." and so forth, the invocation of the gatekeepers who subdue obstructors is taught. "All the Tathāgatas" refers to Vairocana, and his maṇḍala is the body maṇḍala. "Blessing that" refers to that which causes attachment to the generation of enlightenment through the activity of summoning. The terms "wrathful one" and so forth are easy to understand. The manner of recollecting the various ways of realizing the dharmas of body, speech, and mind—being free from [the extremes of] oneness and so forth—and the manner of relying on pure faith in those [dharmas] is called Yamāntaka. "All the Tathāgatas" is Vairocana, who should be made proud for the sake of taming sentient beings who are lazy. Therefore, regarding the phrase "at the eastern gate": "Regarding the dharmas of body, speech, and mind, / Free from oneness, multiplicity, and so forth, / Whatever faith is in recollecting that..."

། ཤར་གྱི་སྒོར་ནི་རྟོགས་བྱར་འདོད། ། ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡ་མཱནྟ་ཀྲྀཏ་ཅེས་བྱ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་པའི་རྒྱུའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་འཇུག་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། དངོས་པོ་ཕྱུང་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་བཅོམ་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་མ་བྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པ་དང་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤེལ་བ་དང་སྦ་བར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་བརྟེན་པ་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་བསྙེམས་པར་བྱེད་པའོ། ། དེས་ན་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་བཞི་བཤད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཐར་པའི་སྒོར་འཇུག་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

"At the eastern gate, it is to be realized," it is said. For that very reason, the two verses beginning with "Yamāntakṛt," meaning "Slayer of Yama," and so forth, were spoken. The manifest enlightenment of all the Tathāgatas is the wisdom of the expanse of phenomena (dharmadhātu-jñāna); it is the cause for abiding in its own essential nature. For that very reason, the lord of the respective families of all the Tathāgatas is Akṣobhya. He has entered into meditative equipoise in that very state of Akṣobhya-like manifest, perfect enlightenment, which is his samādhi. All the Tathāgatas are Akṣobhya, and his maṇḍala is the maṇḍala of the mind. Its blessing is performed through the activity of entering. The remainder is the same as before. In order to destroy the habitual tendencies of error regarding the emergence of entities and to prevent them from arising, and in order to generate and stabilize the habitual tendencies of the suchness of the unarisen, there are four types of diligence. Furthermore, one should take joy in increasing and concealing virtuous and non-virtuous phenomena. Its purified nature is the essence of the one who relies [upon it], which is Prajñāntakṛt. The Vajra Samaya is Akṣobhya; he is to be made proud in the same manner as before. Therefore, regarding "at the southern gate," the southern gate is the basis for the explanation of the four types of diligence through the words "that which has arisen and will arise," and so forth; the meaning is that it is the certainty of entering the gate of liberation.

དེ་བས་ན་པྲཛྙཱནྟ་ཀྲྀཏ་ཅེས་བྱ་བ་བླ་མེད་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་འཆང་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེའི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་དགུག་པ་དང་གཞུག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་གནས་ནས་མི་འགྲོ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འཆིང་བའི་ལས་ཅན་གྱི་སྟེ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ནུས་པའི་དབྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན། འདུན་པ་དང་སྤྲོ་བ་ལ་གནས་པའི་བློ་གྲོས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལོ། ། དེའི་རྐང་པ་ནི་རྒྱུ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་བརྗེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་། དམིགས་པ་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་འདུན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་དྲན་པ་དང་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བཀག་པས་བསླང་བའི་བརྟེན་པ་པོའི་ངོ་བོ་ནི་པདྨ་སྟེ།

Therefore, the terms prajñāntakṛt and "unsurpassed light" and so forth are mentioned. All tathāgatas are Akṣobhya and the others; the dharma that is their very essence is Vajradharma. That itself is the "jewel," which is the meditative absorption (samādhi) that serves as the source of qualities such as the superknowledges (abhijñā); to enter into that is to enter into [the state of] Amitābha. The "holder of the passion of all tathāgatas" is Amitābha, and his maṇḍala is the maṇḍala of speech. His "blessing" consists of summoning and entering, because the realms of sentient beings do not depart from their own abodes but enter through attachment, and thus it has the function of binding; the remainder is the same as before. Since the five aggregates are of a nature that is not expressed in words and are free from the differentiation of the capacities of subject and object, the intelligence that abides in aspiration and enthusiasm is the "basis of miraculous power" (ṛddhipāda). The perfection of qualities such as the superknowledges is "miraculous power" (ṛddhi). Its "bases" are the causes. By means of aspiration and so forth, one focuses upon those [causes]; through the application of mindfulness characterized by non-forgetfulness and the exertion of diligence, one engages in the antidote to forgetting the object of focus, whereby the absence of aspiration and so forth are destroyed. Furthermore, the lotus is the essence of the supported [state] aroused by the negation of the dharmas of the objects of mindfulness, aspiration, and so forth.

དེ་ཉིད་ནི་འདུན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མཐར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོར་ཞེས་བྱ་བ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དྲན་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ནུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་པད་མཱནྟ་ཀྲྀཏ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་དགུག་པ་དང་གཞུག་པ་དང་། བཅིང་བས་ལེ་ལོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་བྱ་བས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྔར་བཤད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སྤྲོ་བས་དམིགས་ཤིང་བརྗེད་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྟོབས་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་བརྟེན་པ་པོའོ། ། མ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་བགེགས་རྣམས་མཐར་བྱེད་པས་ན་བགེགས་མཐར་བྱེད་དོ། ། བྱང་སྒོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་བགེགས་རྣམས་མཐར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་སྟེ།

That itself is the one who brings to an end the absence of aspiration and so forth. The speech of all the tathāgatas is Amitābha; in that manner, the western gate is the support for mindfulness regarding the objects of aspiration and so forth, and that is the meaning of the phrase "at that [gate]." Therefore, the two verses beginning with "Padmantakṛt" are stated. All the tathāgatas themselves are the body, speech, and mind, which is the wisdom of the dharmadhātu. That itself is the meditative absorption (samādhi) of indivisibility, in which one enters equipoise like Akṣobhya. All the tathāgatas are Vairocana and the others, and their maṇḍalas are their bodies and so forth. Their "blessing" (adhiṣṭhāna) is the act of summoning, entering, and binding, which blesses the realms of sentient beings who are attached to laziness through the activity of joy. The remainder is the same as before. The "supporter" is one who possesses the powers that actualize the thorough discernment of phenomena, which is surrounded by non-forgetfulness and directed with enthusiasm toward a mind of intense clarity characterized by one-pointed meditative absorption upon the previously explained non-conceptual entities. Because he brings to an end the obstacles such as lack of faith, he is Vighnāntaka. "At the northern gate" refers to the gate that serves as the support for the powerful meditative absorption that brings to an end the obstacles such as lack of faith.

དེར་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་བིགྷྣཱན་ཏ་ཀྲྀཏ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཐུགས་གཙོ་འོད་དཔག་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ནི་དབང་བསྐུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། རྩ་བའི་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པ་ཡང་། བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ནི་བགེགས་མཐར་བྱེད་དོ། ། ཅིག་ཤོས་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ། འོན་ཀྱང་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་མཉེས་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དད་པས་བཀུག་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ། ། དྲན་པ་འཇོག་པ་རྣམས་ནི་དགུག་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ། ། མཉམ་པར་འཇོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་འདི་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་བཞི་པོ་ནི་དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བ་ཡིན་པས་ན།

This is the meaning of "residing there." Therefore, the terms vighnāntakṛt and so forth are mentioned. The verse beginning with "Vairocana is the principal mind, Amitābha..." explains the empowerment. Furthermore, the determination of the primary hand symbols and so forth should be applied to the wrathful deities as appropriate, following the painted maṇḍala. The maṇḍala in which the bodies of all the tathāgatas are the principal is the Body Maṇḍala. The Speech Maṇḍala and the Mind Maṇḍala should be understood in the same way. In order to please those maṇḍalas, the common samayasattva is Vighnāntakṛt. Although the others also become samayasattvas in order to please their respective maṇḍalas, the pleasure arising from the samādhi of the peerless faculties, such as faith and so forth, is not limited to Yamāntaka and the others. This is because one is drawn in by faith, and one endowed with faith initiates diligence. Those who have initiated diligence establish mindfulness. Those who establish mindfulness settle the mind in meditative equipoise regarding the summoning. With a mind in equipoise, one knows things exactly as they are; this sequence of the faculties is identical for Yamāntaka and the others. Thus, these four are the samayasattvas. In that way, the wrathful deities possess a perfect retinue.

འདིར་རྣམ་པར་དག་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གདོན་པའི་སྔགས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་བཤད་པ་ལས་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གསང་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བའོ། ། དེ་བས་ན་གསང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་འདུས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཚོགས་པར་བཤད་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུའི་གཞུང་རྫོགས་སོ། ། ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་པ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལེའུ་སྟོན་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཆོག་གོ། ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གསང་བའོ། ། དེ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ལས་གོང་ན་མེད་པས་ན་བླ་ན་མེད་པའོ། ། འདིར་འོག་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་བྱ་བ་མན་ཆད་འདིར་འོང་དེ་ཡང་རིགས་པས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྱིན་པའི་རིམ་པ་བོར་ཏེ།

Here, the purification is explained. The purification of the retinues of the Tathāgatas and the goddesses is exactly as previously explained. The explanation of those recited mantras appears clearly in the commentary itself. The secret that is the nature of the body, speech, and mind of all the Tathāgatas is Vajradhara. Therefore, it is both secret and an assembly, as it is explained as a gathering. This concludes the text of the chapter that reveals the blessing of that maṇḍala of the samādhi of all the Tathāgatas. This is the commentary on the first chapter. Now, with the words "Then..." and so forth, the second chapter, the chapter on the ultimate bodhicitta, is shown. "Of body, speech, and mind" refers to the essence of the nirmāṇakāya, saṃbhogakāya, and dharmakāya. Because of that, it is supreme. That itself is the secret of all the Tathāgatas. If one asks what that is, it is "the unsurpassed bodhicitta." It is "unsurpassed" because there is nothing higher than this. Here, from the subsequent passage "the mind whose nature is awakening" onwards, it is understood that it cannot be apprehended through reasoning; the intention is that its single essence, the mode of non-duality, cannot be apprehended. Thus, this is the teaching on the bodhicitta of Vajrasattva. Now, with the words "Then..." and so forth, the sequence of emanation is set aside.

སེམས་ལུས་ལྟ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེ་བའི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ཐུགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གང་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང་སྣང་བའི་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་ཞིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་གཉི་གས་བདག་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཉམ་ཉིད་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཟོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོད་མ་ཉིད་ནས་བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་མ་སྐྱེས་པའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་བརྟེན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་དུ་མི་ཕྱེད་པའི་གཟུགས་སུ་བཞུགས་པ་དེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་དོན་གྱི་བཤད་པའོ། ། དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། ། མ་སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །

Relying on this very sequence of "the mind being like the body," the bodhicitta of Vairocana, the essence of the Body, is taught following the Mind. The meditative absorption (samādhi) in which all Tathāgatas are realized and appear as the vajra-nature is the state of equipoise; this is the meaning of "mirror-like." "All things" refers to form and so forth; being devoid of those, the aggregates, elements, and sense bases of form are "mirror-like." The phrase "abandoning both apprehended and apprehender" explains the selflessness of both. To clarify that very point, it is said: "Through the equality of the selflessness of phenomena." "One's own mind" is another qualification taught. "Unborn from the beginning" means that from the very outset, the imputed aspects have not arisen; it is the nature of emptiness. This is what is meant by "having that as its basis." Now, with the words "Then," and so forth, the bodhicitta of Akṣobhya is taught. The meaning is explained as follows: that in which all Tathāgatas abide as an indivisible form—the nature of the wisdom of the dharmadhātu, which is inexhaustible and undiminished—is the meditative absorption of Akṣobhya himself. "These things" refers to things characterized by the internal and external. "Because they are unborn" means they are without substantial existence.

རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན་ཆོས་སོ། ། དེ་མེད་པས་ན་ཆོས་ཉིད་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟ་ན་ནི་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བདག་མེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚུལ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་མེད་ཅིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། ། དེ་ཡང་། བྱ་བ་དང་ནི་ཉེར་འདྲེན་ཀུན། ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་དུ། ། མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ། ། དེས་ན་འདི་ཡང་མཚན་ཉིད་བྲལ། ། ཞེས་བཤད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་མེད་ཆོས་ལས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལས་ཀུན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ཉིད་འོད་ཟེར་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་ན་སྒྲོན་མའོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚེ་དཔག་མེད་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Because it holds its own characteristic, it is a dharma. Since that [characteristic] does not exist, the nature of phenomena (dharmatā) does not exist. If one asks, "In that case, would it not follow that it is a non-existent emptiness?" it is said: "Selfless like space." This means the mere wisdom that is non-apprehensible. Regarding the explanation of the way of awakening of Ratnasambhava: the selflessness of all tathāgatas is the vajra, which is the aspect of equality. This is the meaning of the phrase "in the meditative absorption called such." "All phenomena are without entity" refers to the way of the objects of knowledge. As for the "name of phenomena," it is because of the characteristics of phenomena, such as "form is that which is suitable to be formed," and so forth; these are completely abandoned. Furthermore, it is said: "All activities and all inducements, specifically the aggregates and so forth—the characteristic is also that very [nature]; therefore, this too is devoid of characteristics." For that very reason, it arises from the mind of equality based on the non-affirming negation of the selflessness of phenomena, meaning the "own-essence" of those [phenomena]. Regarding the explanation of the bodhicitta of Amitābha: wisdom itself is the light ray; because it discerns the welfare of sentient beings, it is a "lamp." The meditative absorption which has a non-dual form like that very [wisdom] is the meaning of "like Amitāyus."

མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་བེམས་པོའི་ཆོས་ལ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཞེས་པ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་དེ་ལ་སྒོམ་པ་ཡང་མེད་པའོ། ། འོ་ན་ད་ལྟར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ནམ་མཁའི་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཤིང་སོ་སོར་རྟོག་གོ་ཞེས་པའོ། ། གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚུལ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱའོ་ཞེས་ཕྲག་དོག་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། གཟོད་ནས་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་གདོད་མ་ཉིད་ནས་དག་པ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་བཞིན་བྱ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་ཐ་མི་དད་པའོ། ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་དང་ལམ་གཉི་ག་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

That which is unarisen, the inanimate phenomena, is said to lack an essence; thus, there is no designated entity, and there is also no meditation upon it. If one asks, "What then exists now?" it is said: "By means of application in the manner of space." This refers to the manner of non-referential wisdom. In that way, the previously explained entity is proclaimed and individually discerned as being of a non-dual nature. The manner of enlightenment, which is established without doubt, is taught as follows: "Overpowering all Tathāgatas" is the performance of activity, the essence of which is the purification of envy, thinking, "I myself shall act for the benefit of sentient beings." That itself is the vajra, possessing a non-dual nature; this should be connected to the phrase "in the meditative absorption called such." "The nature of phenomena is luminous clarity" refers to the nature of the mind. "Primordially pure" means that by the very essence of the wisdom of performing activity, it is pure from the very beginning, and not merely now. For that very reason, the Teacher has said, "All sentient beings possess the tathāgatagarbha." "Like space" means it is non-referential. "There is no enlightenment" means it is not distinct from this. "There is no clear realization" means that there is no separate path either, because both enlightenment and the path are of that same essential nature.

དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གོམས་པར་བསླབས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་ལ། གསལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། འདིར་ཞི་བ་དང་སྲིད་པའི་ངོ་བོ་འདིར། ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་འགའ་ཡང་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྔར་བཤད་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཨེ་མའོ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ཐ་མི་དད་པས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རབ་བསྐོར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་སོ། ། སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱའོ། ། གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་པར་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་འདྲི་བའི་བསམ་པའོ། ། ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། སེམས་ལུས་ལྟ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་རྣམ་པའི་སེམས་དགག་པའོ། །

Nevertheless, during the stage of training through familiarization, because it is not yet manifest, that non-dual wisdom is explained as the truth of the path; at the stage of manifestation, it is called the result. For this very reason, the verse beginning with, "In this, the nature of peace and existence, there is no distinction whatsoever in the nature of phenomena (dharmatā)," and so forth, was spoken. Then, with the words "Then..." and so forth, the previously explained meaning is shown by means of an utterance preceded by a sense of wonder. "O, Buddha!" is said as a homage to Samantabhadra and the bodhicitta, which are inseparable. Likewise, it should be understood that in the subsequent sections as well, they are inseparable from the bodhicitta. Regarding the phrase "the bodhicitta that thoroughly revolves," since the mind here is of the nature of enlightenment for the sake of those to be trained, it is called "bodhicitta." "Essence" means that which is to be taken up. Immediately following the request, the expression of "Excellent!" is shown by the words "of all the bodhisattvas," and so forth. "Thoroughly investigating" refers to the intention of inquiring from all sides. "Having known with the mind" means by means of pure mundane wisdom itself. "The mind is like the body" is a negation of the mind in the form of a conceptual construction.

ལུས་སེམས་ལྟ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་བེམས་པོའི་ལུས་དགག་པ་སྟེ་འདིས་ནི་སེམས་དང་ལུས་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ངག་དང་སེམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པོ་རྣམ་པ་བཅས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉན་པ་པོ་དེ་རྣམས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆེད་ཀར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཨེ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་དངོས་པོ་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེ་བའི་དེ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཤིང་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཤད་ནས། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་དྲུག་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རེ་རེ་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།

Regarding the phrase "like body and mind," this negates the body as an imputed material entity, thereby explaining that there is no distinction between mind and body. By the phrase "mind expressed in words" and so forth, it is taught that speech and mind are also without distinction. In this way, it is shown that the three realms, together with their aspects, are of the very nature of mere cognition. Now, with the words "Then," and so forth, the compiler speaks to indicate that those listeners are repeating the reality exactly as it exists in its essential nature. Having perfectly joined the essence-body, speech, and mind of all the tathāgatas with the manner of non-dual jñāna that is like space, he uttered the so-called "solemn utterance" (udāna), which means he spoke with intentional emphasis. If one asks what that is, he says "Ema!" and so forth. The meaning is that while there is no birth in the manner of the non-existence of imputed aspects and so on, that which exists as a functional entity is not [merely] that; rather, it is proclaimed and explained as the birth of various aspects. Thus, having generally explained the bodhicitta of the dharmatā by this, he then explains the bodhicitta of each of the six buddhas individually with the words "Then," and so forth.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དུ་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པར་དགག་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། ། དེ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་སྒོམ་པ་དེ་ཡང་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་པར་བཤད་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་བརྟགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ལ་བརྟེན་པས་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བཤད་པ་དོན་དམ་པར་སྤོང་བ་ལས་གང་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་སྒོམ་པ་པོའི་བྱ་བར་འདོད་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། ། གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། དེ་ལ་ལེའུ་འདིའི་དོན་ཉིད་ནི། ། སྙིང་རྗེས་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་མ་ལུས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་གསུམ་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕྲོ་བ་ཉིད་རླན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སྤྲིན་ནོ། ། དེའི་བཀོད་པ་ནི་ཚོགས་སོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

The phrase "he entered into meditative equipoise as if holding a vajra" is applied to the samādhi that is the manner of the manifest, perfect awakening of all tathāgatas, in which one becomes like a vajra. "Non-entity" refers to the non-existence of those meditations that are practiced in the manner of a non-implicative negation. That [meditation] is also not meditation in the manner of conceptualizing grasped objects and so forth, because it is an attachment to what is unreal. Because it is explained that the very entity is the authentic knowledge, it becomes a non-entity; thus, what is conceptualized is a non-entity. By relying on an implicative negation, the meditation that is asserted as the activity of the meditator—which is distinct from the abandonment of the ultimate as explained in the authentic knowledge—is indeed meditation. This is by way of the pure mundane wisdom for the sake of those to be trained. In that regard, the meaning of this chapter is the explanation of the two verses beginning with: "With compassion, this entire world..." This concludes the commentary on the second chapter. Then, with the words "Then..." and so forth, the third chapter is taught. Because the emanation of all tathāgatas is moist, it is a "cloud." Its "array" is the collection. That itself is the "vajra," which is Vajrasattva; the meaning is "in that samādhi."

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་སྐུའོ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ནི་ཛྙཱ་ན་སྟེ་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ནི་བཛྲ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ནོ། ། སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་། དངོས་ལས་སྟོང་པ་གཞན་མ་ཡིན། ། དེ་མེད་པར་ཡང་དངོས་པོ་མེད། ། ཅེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་འབྱུང་བའོ། ། དེའི་དབུས་གནས་པར་སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བྷྲཱུཾ་གྱི་འཁོར་ལོ་ལས་བྱུང་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་ཡང་བྷྲཱུཾ་གྱི་འཁོར་ལོ་ལས་བྱུང་རིག་མ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡན་ལག་ལས་ཡང་དག་བྱུང་ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་འབར་བ་སྟེ་དེ་དང་མཉམ་པའི་འོད་ཟེར་མངའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། འོད་ཟེར་སྣ་ལྔས་ཀུན་དུ་ཁྱབ། ། ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་། ཐུབ་དབང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་པའི། ། ཟེར་གྱིས་ཕྱོགས་ཚོགས་མ་ལུས་ཀུན་དུ་ཁྱབ། ། ཅེས་ཇི་སྐད་བཤད་པའོ། ། ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་ཟླུམ་པོར་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་ཟླུམ་པོ་སྟེ། དབུས་སུ་ནི་ཟུར་བཞི་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་འདོད་པའོ། །

The mantra for blessing the meditation on bodhicitta is taught as oṃ and so forth. Oṃ is the body of the deity. Śūnyatā is emptiness; that itself is jñāna, or wisdom. That itself is vajra, or the vajra. Svabhāva-ātmako ’ham means "I am the one whose nature is that very essence." As the master Nāgārjuna has said: "Emptiness is not other than things; without it, things do not exist." The teaching on the maṇḍala of the ground is "the expanse of space," which is the source of phenomena (dharmodaya). "Abiding in the center of that, the maṇḍala of the Buddha" refers to the maṇḍala that arises from the wheel of the syllable bhrūṃ, which is the transformation of Vairocana in the form of a precious crown. As it is said: "Arisen from the limbs of Vairocana together with the consort, who emerged from the wheel of bhrūṃ." "The Buddha himself blazing" refers to that which possesses light rays equal to him. Therefore, it is said: "Pervaded everywhere by five-colored light rays." As it is said: "The various maṇḍalas of light of the Lord of Sages pervade all directions without exception." "Completely circular on all sides" means it is circular on the outside and inside, while in the center it is specifically four-cornered. Because it is something to be desired, it is called "desirable" (kāma).

དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གོམས་ཤིང་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཡོན་ཏན་ནོ། ། ལྔ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེས་ཁྱབ་པའོ། ། མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ལྷ་བཤོས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་མདོར་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་པོའི་སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའོ། ། དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མའི་གདན་ལའོ། ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སམ་རྡུལ་ཚོན་གྱིས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་སྐུའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་མཚན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། ། དེ་དག་ནི་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བའིའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕྱག་མཚན་གྱི་ཕྱག་རྒྱའམ་རྡུལ་ཚོན་གང་ལ་ཡང་རུང་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འདི་དག་ཀྱང་གོང་མ་དང་འོག་མ་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཚོགས་གཉིས་དང་ནི་ལྡན་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ལྷ་མོ་དང་ལྷ་ཕོར་སྣང་བའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིས་སོ། ། འདི་ཡང་གོང་མ་དང་འོག་མ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་སྦྱར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

Since that very [reality] is to be cultivated and trained in by way of its purity, it is a "quality." The "five" refers to form and so forth, which are pervaded by it. The "five types of offerings" refer to the food offering for the deities and so forth, with which [the mandala] is adorned. Therefore, the verse beginning with "The purity of the objects, form and so forth," is stated. In brief, by the words "In that way," and so forth, the body colors and other attributes of the six Tathāgatas are taught. "Form" refers to the body of the Buddha. "In the center" means upon the central seat. "Should be meditated upon" means either mentally or with colored powders. "Mahāmudrā" refers to the body of the deity. "Marked by body, speech, and mind" means blessed by those [three]. These are to be understood in the subsequent sections. "The Vajra of Body, Speech, and Mind" refers to Vajradhara. "Mudrā" refers to the Mahāmudrā endowed with body color and so forth. The word "or" indicates that one should meditate on either the hand-symbol mudrā or the colored powder [mandala]. These should also be applied to both the preceding and the following [sections]. "Endowed with the two accumulations" means being endowed with the authentic union appearing as male and female deities, which are the essence of the pure accumulations of wisdom and merit. This too should be understood as applying to both the preceding and the following.

འདིར་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་མི་བསྐྱོད་པ་གཉིས་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་མདོག་དང་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱག་མཚན་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ན་འདིའི་འོག་ནས་འདིའི་སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་པ་མི་སྟོན་ཏོ། ། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ཁ་དོག་འདྲ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་སྐུ་དང་རྩ་བའི་ཞལ་ནི་སྔོན་པོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཤེལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐོར་ཚུགས་ཅོད་པན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རལ་པ་ཅོད་པན་མཛེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ལྟ་བུའོ། ། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱི་སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་རིན་པོ་ཆེ་མརྒད་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མརྒད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། པདྨ་རཱ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འོད་ཟེར་སྣ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའི་སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྫོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ལུས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ།

Here, the fact that Vairocana and Akṣobhya are closely associated is for the purpose of understanding that Vajradhara possesses the body color of Vairocana and the hand symbols of Akṣobhya. For that reason, his body color and so forth are not shown separately below. The phrase "resembling the color of an indranīla gem" means that the body and the principal face of Akṣobhya should be visualized as blue. The phrase "like crystal" and so forth indicates the body color and so forth of Vairocana. The phrase "adorned with a topknot and crown" should be applied to all [deities], just as it is mentioned in the full description beginning with "beautiful with a topknot and crown." The phrase "Jambū River [gold]" and so forth describes the body color and so forth of Ratnaśrī. The term "great vajra" should be understood as referring specifically to an emerald, following the painted maṇḍala. For that very reason, the phrase "emerald" and so forth is spoken. The phrase "ruby" and so forth describes the body color and so forth of Amitābha. The phrase "five-colored light rays" and so forth describes the body color and so forth of Amoghasiddhi. Now, the phrase "Then" and so forth speaks the mantra for blessing the perfected deities. The expanse of phenomena is the body, which is the emptiness that is naturally luminous.

དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། ། དེ་ཡང་། གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་རྣམ་བྲལ་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི། རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཉེ་བར་གཡེང་བ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལྷའི་མཚན་མའི་རིན་པོ་ཆེའོ། ། སྣའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་མོའི་གསང་བའི་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྣ་རྩེའོ། ། རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྲིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུའོ། ། བརྟན་པར་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་མ་ཤེས་ནས་ལེགས་པར་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་མ་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། སྤྲོ་བའི་མཚན་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲིན་སྤྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་མ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་མཚན་མ་གཞན་དང་གཞན་དག་ཀྱང་སྤྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། འཁོར་ལོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་རལ་གྲི་འཛིན་པའི་ཕྱག་མཚན་ནི་རལ་གྲིའོ། ། སྤྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་བློ་ཡོད་པས་སོ། ། ཡང་ན་སྔར་གྱི་ཕྱག་མཚན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་བརྟན་པར་བྱས་ནས་མཚན་མ་ལྔ་པོ་ཉིད་སྤྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འདིར་ཡང་མཛོད་འཛིན་ནི་རིན་པོ་ཆེའོ། ། མཚོན་ཆ་ནི་རལ་གྲིའོ། ། དོན་འདིས་ནི།

One should apply the phrase, "He entered into meditative equipoise in the samādhi of its very essence." Furthermore, this is expressed by the words, "Because it is free from subject and object," and so forth. Now, the meditation on the subtle yoga is taught by the words, "The five-colored jewel," and so forth, in order to pacify mental distraction. "Jewel" refers to the jewel that is the sign of one's own deity. "Tip of the nose" refers to the tip of the nose of the goddess’s secret lotus. "Constantly" means for as long as the mind remains one-pointed. "Having known it to be stable" means that once the sign of stability is known, one should properly emanate the jewel sign. To demonstrate the signs of emanation, the words "blazing buddhas" and so forth are mentioned; the meaning is that one should emanate clouds of buddhas. To show that it is not only the jewel sign but other various signs as well that should be emanated, the words "wheel, vajra," and so forth are mentioned; the hand implement held by the sword-wielder is the sword. "By the nature of emanation" means because one possesses the wisdom that is inseparable from them. Alternatively, since all the aforementioned hand implements are supreme, they are called "jewels." To explain that one should emanate those very five signs after having made them stable, the words "wheel, vajra," and so forth are spoken. In this context, the "treasury-holder" is the jewel, and the "weapon" is the sword. By this meaning:

ཡང་ན་རང་གི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གདན་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་དབུས་ན་གནས་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བྲི་བར་བྱའོ། ། གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དེའི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན། ཐམས་ཅད་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ལ་བསམ། ། ཞེས་པའི་སྤྱིའི་ཚིག་འདི་ལ་སྔར་གྱི། ཤར་གྱི་པདྨ་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་བསམ། ། ཞེས་དགར་བའི་ཚིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བར་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉི་མ་ལ་གནས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བཟླས་པ་བསྒོམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་བཟླས་པ་དང་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སོ། ། རིན་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བར་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཏེ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པར་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བརྩོན་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་འབྲེལ་བའི་སྐུ་མདོག་དང་སྦྱོར་བས་དཀྱིལ་འཁོར་རང་གི་ངོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལྗང་གུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གདོན་མི་ཟ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེའི་ཡང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བྱུང་ཞིང་ལྡན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

Alternatively, the two verses beginning with "Furthermore, one’s own subtle sign..." have been stated. Now, the passage beginning with "the expanse of space" explains the seats of the Buddhas; they abide in the center of the multi-storied palace contained within the source of phenomena (dharmodaya). "The vajra maṇḍala" refers to the maṇḍala of Akṣobhya, which should be drawn upon a sun disk. "The clear maṇḍala" is the moon disk; the meaning is that in its center, one should meditate on Vairocana, who is called the "wheel maṇḍala." Therefore, regarding the general statement, "One should contemplate all upon sun disks," the previous specific statement, "One should contemplate [the eastern one] in the center of a moon on a lotus," is spoken as an exception. "Like a lotus maṇḍala" means that the maṇḍala of Amitābha should be meditated upon as residing on a sun disk. "Through the meditation of recitation" refers to the yogi who possesses both mantra recitation and meditation. "Like a jewel maṇḍala" refers to Ratnasambhava, who should be meditated upon by one devoted to jewels as residing on a sun disk. "Arisen from the maṇḍala of union" refers to the green one who is the very essence of the maṇḍala through the union of the body colors associated with the four [Buddhas] beginning with Akṣobhya; he is explained as Amoghasiddhi, and the meaning is that he should also be correctly arisen from and endowed with a sun disk itself.

། དྲིས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་འབའ་ཞིག་ལ་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས་ན་དེ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གདན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པར་མངོན་པར་འདོད་དོ། ། ཅི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གསལ་བ་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྡན། ། ཞེས་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ལས་གསུངས་ལ། དེར་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། འདིར་ཡང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གདན་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པས། གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ལ། དོན་གྱིས་ན་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་གདན་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། ། ད་ནི་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐ་མི་དད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་རབ་མཆོག་གི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྒོམ་པ་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རབ་མཆོག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། ། ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ཚུལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཚུལ་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ་དེ་ཐོབ་པའོ། ། ལེའུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་བཞི་པར་བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།

If it is stated that the maṇḍala of Vairocana alone is the "luminous maṇḍala," then it is understood that the seats of Akṣobhya and the others are sun maṇḍalas. How is this known? It shall be explained: the introductory chapter states, "Possessing the luminous and other maṇḍalas." By the use of the word "and others" (sogs pa), it is intended that these are indeed sun maṇḍalas. Here, since the seat of Vairocana is a moon maṇḍala, the term "luminous maṇḍala" is used to designate it specifically; by implication, it is understood that the seats of the four [others], Akṣobhya and so forth, are sun maṇḍalas. Now, by the words "these" and so forth, it is taught that these maṇḍalas are inseparable from the Buddha. These maṇḍalas are the "Supreme Buddha" because they are identical in the meditation on the body, speech, and mind of the Supreme Buddha. "Arisen from the vajra" means perfectly arisen from the Vajradhara. "The manner of holding all" is the manner of omniscience (sarvajñatā), and that manner itself is omniscience; it is the attainment of that. This is the commentary on the third chapter. Now, by the words "Then" and so forth, the fourth chapter is taught in order to show the maṇḍala to be drawn.

གཞུང་འདིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་དཔོན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སའི་དབུས་ན་གནས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་འཛིན་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འོག་ནས་བཤད་པའི་བསྟོད་པའི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི་སྤྱིའི་གསོལ་བ་འདེབས་པ་སྟོན་ཏོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་ནི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པས་ནི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པས་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན། དེ་ལྟར་སྦྱོར་གནས་སློབ་དཔོན་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་གཟུགས་ཅན་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མར་མེ་མཛད་བཟང་(པའི་,པོའི་)ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་བཤད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རབ་འདྲ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གཟུགས་ཅན་ནོ། ། གང་འདི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་གདབ་པའི་ཕྱིར་སྲད་བུའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ།

This text teaches that the master, endowed with the three samādhis and situated in the center of the maṇḍala site, should be requested by the disciples—who are yogins of Vairocana and the others holding vajras and bells—to draw the maṇḍala by means of the "King of Praises" explained below. The first verse teaches the general request; the second verse is the request to emanate the body maṇḍala; the third verse is the request to emanate the speech maṇḍala; and the fourth verse is the request to emanate the mind maṇḍala. Therefore, the verses beginning with "Thus, the master abiding in the yoga is the embodiment of the nature of all Buddhas" were explained by the venerable Dīpaṃkarabhadra. Now, with the words "Then," and so forth, the mind maṇḍala itself is explained in order to understand that the body maṇḍala is to be realized by way of the mind maṇḍala. The phrase "resembling the vajra of the mind" refers to its own form. Although this is the mind maṇḍala, in order to show that it is the very essence of the body and so forth because it possesses the three purities, the terms "body, speech, and mind maṇḍala" are used. Next, the characteristics of the cord are shown for the purpose of laying the lines of the maṇḍala.

ལུས་ངག་སེམས་ནི་བསྒོམ་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བསྒོམས་པས་སོ། ། སར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་མ་སྤྱད་པའོ། ། ལེགས་པར་བཀལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བསྒྲིལ་བའོ། ། ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུར་འཁོར་ལོའི་ཉིས་འགྱུར་ལ་སྦོམ་དུ་སྒོའི་ཉི་ཤུའི་ཆའོ། ། མཛེས་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུད་པ་མེད་པ་དང་མི་ལྷོད་པས་སོ། ། འདིའི་དོན་ནི་དཀྱིལ་ཆོག་ལས། ། བརྟག་པ་ལ་སོགས་རང་གི་དངོས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ། སྲད་བུ་འཛིན་པས་དཀྲི་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཐིག་གདབ་པའི་ཆོ་ག་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཁྲུ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཚད་དུ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཚད་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་ནི། ། ཚད་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད། ། ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པ་ལ་བྱའི་ཞལ་དང་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མཐོང་བས་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་གལ་ཏེ་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པས་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། ། དེ་སྐད་དུ། མུ་སྟེགས་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། ། སངས་རྒྱས་བཙུན་མོ་རབ་ཏུ་སྦས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་དབུས་རྡོ་རྗེ་བྲི་བ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ནི་ཐུགས་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

"By meditating on body, speech, and mind" means by meditating on the body and so forth as such. "New" means not having been used in another maṇḍala. "Well-twisted" means twisted very well. "Of correct measure" means that in length it is twice the size of the maṇḍala, and in thickness it is one-twentieth of the door-width. "Beautifully" means without knots and without being loose. The meaning of this should be understood from the maṇḍala ritual, starting from "The examination and so forth are one's own substances" up to "The thread-holder should wind [it]." The ritual for laying the lines should also be understood from that same source. "One should make it twelve cubits in measure" is merely an illustration; the maṇḍala has no fixed size, as it is said: "By the power of the intentions of sentient beings, the size and so forth are not fixed." "The mudrās should be arranged" refers to arranging the symbolic mudrās, but it does not mean arranging mudrās endowed with faces, hands, and so forth. If those who lack learning were to see such [forms], they might not understand them, and it would follow that they would go to the lower realms. As it is said: "For the benefit of the non-Buddhists, the Buddhas' consorts are strictly concealed." "In the center, one should draw a vajra" means that in the center of the maṇḍala of the purity of mind, a vajra should be drawn upon a sun disk, because this maṇḍala is centered on the mind.

དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་མཚན་ཏེ། དེ་རྣམས་རང་གི་གདན་ལ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སྤྲིན་གྱི་དབུས་དང་འདྲ་བའི་འོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་སུ་སྤྲིན་གྱི་འོད་དང་འདྲ་བ་སྟེ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཉེ་བར་དགོས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མཚན་མ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་གདོན་པ་སྟོན་པས་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཡིན་གྱི། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཚོགས་བཤད་མ་ཐག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་མཚན་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཚམས་བཞི་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོའི་ངོས་གཉིས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། ལུས་དང་ངག་སེམས་མཆོད་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་གདོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དོན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ནས་ནི། ། ཟླ་བ་ཉི་མར་གདན་བྱས་པར། ། དབུས་སུ་རལ་གྲི་བྲི་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི།

Likewise, in order to demonstrate that the wheels and so forth, which are the purities of the body and so forth, are the hand-symbols of Vairocana and the others, and that these should be drawn upon their respective seats exactly as they are, it says "the great wheel" and so forth. Regarding the phrase "light like the center of a cloud," this means that in the center there is light like a cloud; because this demonstrates the excellence of the retinue, it is necessary for the purity itself. Furthermore, because it teaches the extraction of the essence of the signs and meditative absorptions, it refers to the maṇḍala deities such as Rūpavajrā and the others, but not to those such as Takkirāja or Kṣitigarbha, because the collection of causes for those has not been explained immediately prior. Therefore, the hand-symbols of Rūpavajrā and the others, such as the mirror and so forth, should be drawn in their respective locations. To demonstrate that very point, it says "of the mind" and so forth; the essence of form, such as Rūpavajrā and the others, should be placed in the form of the mudrās—the hand-symbols such as the mirror and so forth—at the four corners of the maṇḍala and on both sides of the eastern gate. The phrase "with the offerings of body, speech, and mind" means that they should be extracted by means of the three syllables, which are the essence of the body and so forth. For this very reason, the following verses are stated: "Having thus drawn the maṇḍala, / With seats made of moon and sun, / One should draw a sword in the center," and so forth. Now, to show that the practice is the principal [subject], it says:

བུད་མེད་རབ་ཏུ་མདངས་བཟང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་ནས་དམ་ཚིག་མཆོག་སྦྱོར་བ། ། གཟུགས་དང་ལོ་ཡི་ཡོན་ཏན་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་ཕྱིར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཐུགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། ལེའུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ལེའུ་ལྔ་པས་སྒྲུབ་པ་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་པ་ཀུན་གྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་དེ་དང་མཆོག་གི་ཆོས་ཏེ། འདི་དག་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པས་ན་དོན་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གནས་པའོ། ། སྔར་ནི་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རིགས་ཏེ། ཕྱིས་དེ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཐེག་པ་མཆོག་ནི་བླ་མེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ནི་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། རིགས་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། ། དེ་སྐད་དུ། དངོས་གྲུབ་ཐབས་ཤེས་ལས་བྱུང་ན། ། རིགས་སོགས་ངེས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་གང་ཞིག་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།

"A woman of excellent complexion," and so forth. For that very reason, it is explained by the passage beginning with, "Then, the application of the supreme samaya, endowed with the qualities of form and age," and ending with, "should be performed for the sake of all siddhis." These points have not been explained by me. In this way, the maṇḍala in which the Mind is primary should be understood in accordance with the manner of this very [text] from the sixteenth chapter. This concludes the commentary on the fourth chapter. The fifth chapter is taught in order to show the specific conduct of the practitioner, beginning with the words, "Then..." This is the conduct of all universal practices, and it is the supreme dharma. Because these are what is sought, they are called "the goal" (artha). The "meaning of non-conceptuality" is the meaning free from doubt; that which arises from that is the "abiding." Previously, the families were categorized as desire, hatred, and delusion; later, these become purified, and it should be understood that this also accomplishes the siddhis. Regarding the phrase, "The supreme vehicle is the unsurpassed," the intention is that the system of the Pāramitās is "surpassed," whereas this Mahāyāna is "unsurpassed." The phrase "low caste" and so forth reverses the fixed notions of caste and the like, for it is said: "If siddhis arise from method and wisdom, what is the use of fixed notions of caste and so forth?" Furthermore, if one asks, "What will not be accomplished?"

སྙིང་ནས་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་གྲུབ་ནི་སློབ་དཔོན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་གཙོ་བོའི་ཡུམ་དག་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བློ་ཅན་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པའོ། རིགས་ངན་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་སྨོས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དགག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ལས་གྲོལ་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཅི་ལ་ང་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངོ་མཚར་གྱིས་བསླངས་པའི་ཡོངས་སུ་བཟློག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དག་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའོ། ། སྙིང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་ཤིང་བསླབས་པ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། ། ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པས་ཆོས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། འཇིགས་པ་ལ་སོགས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

It is said, "From the heart, the master..." and so forth, intending that spiritual accomplishments depend upon the master. The passage beginning with "To the mothers of the principal Buddhas..." has not been explained by me. "By those possessing non-conceptual intellect" refers to the wise who possess the three types of sublime meditative absorption and non-dual wisdom. The specific mention of those of low caste and so forth is to show that such a nature, which appears without doubt, is not to be negated in terms of suchness. For that very reason, the verses beginning with "Liberated from distorted conceptions..." and the passage beginning with "The aspects of virtue and non-virtue..." have been explained. Now, with the words "Then..." and so forth, the Teacher, being aware that listeners who are attached to the practice he desires might otherwise fall into the lower realms, spoke of the complete reversal [of those states] as prompted by wonder, such as the removal of obscurations. "This pure nature of phenomena" means being free from subject and object. "Pure" means stainless. It is that which has truly arisen from the realization and training in the specific meaning of the essential Dharma. Now, in order to show that the nature of phenomena is extremely difficult to find because Bodhisattvas do not know suchness, he taught through the display of fear and so forth, and thus spoke the words beginning with "Then..." and so forth.

ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དེ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། རྡོ་རྗེ་སྟེ་མི་ཕྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། ། དགྱེས་པས་ཁྱབ་པ་ནི་གཟེངས་མཐོ་བར་གྱུར་པའོ། ། ཨེ་མའོ་ཆོས་ཨེ་མའོ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བས་ངམ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་ཡིན་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེས་དོན་དག་པར་འགྱུར་བའི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་མཚམས་སྦྱར་བའོ། ། རྣམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་ཆར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྣང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབྱིངས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེའི་གནས་ནི་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བར་མཚམས་སྦྱར་རོ། ། ལེའུ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ལེའུ་དྲུག་པར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་བརྗོད་པའི་དུས་སུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་བསྐྱོད་པ་རྡོ་རྗེའི་སྒྲས་ནི་སྟོན་པ་པོ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་སྟེ།

One should connect the text as follows: he entered into meditative equipoise in that which is the sameness like space, non-dual, and the vajra—that is, the samādhi of indivisible wisdom. "Pervaded by joy" means having become uplifted. "O, how wonderful the Dharma! O, how wonderful the Dharma!" is an exclamation of delight; it is a marvel that although it is the mode of non-duality, it appears in various forms. "Dharma" refers to the essence of utter purity; the connection is that it is selflessness, through which the meaning becomes pure. "Unchanging" is said because it is of the nature of wisdom throughout all three times. "Without appearance" is said because there is no agent that makes appearances appear. "Becoming the expanse" means the seed of production. "Conduct" refers to the conduct of enlightenment; the connection is that its bases are four. This is the commentary on the fifth chapter. In the sixth chapter, in order to explain the mantras for the blessing of the body, speech, and mind, the words "Then," and so forth, are spoken. To show that at the time of reciting the mantra for blessing the mind-vajra, one should enter into meditative equipoise in a samādhi such as that of Akṣobhya, the Teacher is referred to by the term "Akṣobhya-vajra." Likewise, this should be applied appropriately to the subsequent sections as well. The secret vajra is the very body, speech, and mind that are the essential nature of all the Tathāgatas.

རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདིར་མངོན་པར་འདོད་དེ། དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུགས་ཀའི་ཟླ་བའི་གདན་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་རྒྱན་མངའ་བའི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་གནས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་མི་གཉིས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་དགོད་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྣམ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ཁམས་གསུམ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་གནས་སོ། ། གནས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱིས་ཏེ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་མཚམས་སྦྱར་རོ། ། སྔགས་ཉིད་ནི་མཚན་དེས་མཚན་པར་བྱས་པ་ནི་སྙིང་ག་ན་གནས་པའི་མཚན་མའི་དབུས་ན་གནས་པའི་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་ས་བོན་གྱིས་མཚན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཆོག་རབ་འདི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་སྔགས་ཀྱིས་སོ། ། བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་སྟེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རྣམས་ལས་སྔར་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་དྲི་མེད་རང་སྙིང་ཟླ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མཚན་ཉིད་དག་དང་བྲལ་བར་དམིགས་ནས་ནི། །

The meditative absorption (samādhi) whose essence is complete purity is here intended as the nature of Akṣobhya; thus, it is said, "he entered into equipoise therein." Regarding the phrase "the mantra for blessing the mind": it refers to the Mind-Vajra, which possesses a moon seat at the heart and a precious crown; the meaning is the mantra for blessing that. "The Vajra of the stainless abode" is the aspect of the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna). "The Vajra of non-dual equality" is the aspect of the discerning wisdom (pratyavekṣaṇā-jñāna) as it is applied. "The three vajras" refers to the Mind-Vajra and the others; these are the secrets of the Tathāgatas. Because that very [vajra] blesses the three realms, it is called the "abode." The phrase "by the abode" refers to the mantra; it should be connected to the meaning: that which is to be visualized and generated by means of the syllables HŪṂ and so forth. The mantra itself is "marked by that sign," which means it is marked by the seed-syllable residing upon the moon situated in the center of the symbol located at the heart. "By this supreme [mantra]" means by the mantra explained in that way. "It should be accomplished" means it should be blessed; one should understand that it is not to be generated [anew], because it has already arisen from the seed-syllables such as HŪṂ. This begins from the passage: "From the stainless moon of one's own heart..." and continues: "...having perceived it as free from defining characteristics."

ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཉིད་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གདོན་མི་ཟ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་མཆོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི། པད་ནང་(དང་,རང་)གི་ས་བོན་འོད་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཨོཾ་སརྦྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པཱུ་ཛ་སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ད་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་འོད་ཟེར་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔགས་ལ་དམིགས་པ་ནི་ངེས་པར་བསམ་པའོ། ། དེའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་སྙིང་པོའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་གི་བློ་མི་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་པ་སྟེ།

This should be connected with the text up to that point. The "lamp of primordial wisdom" is the primordial wisdom of equality; it is to be connected with the phrase "that which is the samādhi like the Vajra Ratnasambhava," because Ratnasambhava himself is the very nature of that which brings about delight in this [practice]. "The vajra of the unerring" refers to Amoghasiddhi, because he is the one who presides over offerings. In this regard, one should understand that the section begins with "By the lights of the seed-syllables within the lotus..." and continues up to "Oṃ sarvatathāgata-pūjā-svabhāva-ātmako ’ham." Now, in order to show the light rays that perfectly exhort the hosts of Sugatas who grant blessings to the body and so forth, as well as the verses and so on, the passage beginning with "Then..." is spoken. "Focusing on the mantra" means to contemplate it with certainty. The meaning is that by that method, the light rays of the offering goddesses arising from the seed-syllable of the essence [of the deity] [perform the function]. As for the phrase "and by which," it should be explained that the yogi who possesses the perfect exhortation of the Tathāgatas' hearts through the verses of perfect exhortation is blessed by them and should thereby accomplish the authentic siddhi. Thus, the explanation that "one should not form a conceptual distinction" refers to "focusing on the mind."

སེམས་ཀྱི་ཚོར་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་བསྒོམ་པའོ། ། དེའི་ཚུལ་ནི་བདག་མེད་པའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ངག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་སྔགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། ། སྦྱོར་བ་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་མཉམ་པ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། ། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། ། དེ་བས་ན་སྔགས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོར་བ་ལ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས། བྱང་ཆུབ་མེད་ཅིང་བསྒོམ་པ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སྔགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པས་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། ། དེ་ལ་ཆོ་ག་འདི་ནི། དེ་ཡི་ཐུགས་ཀའི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ཁ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་དབུས་མའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་གཟུགས་སུ་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་དང་པོར་གྱུར་པས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།

Whatever is the object of the mind’s feeling is to be meditated upon with certainty in the manner just explained. That manner is selflessness. Following that, the phrase "and speech" refers to the blessing of the vajra body, speech, and mind, which are like the aspects of the activity of the mantra that bestows blessings; they are to be blessed and accomplished. The "threefold union" refers to the perfect union of the wisdom of the body and so forth, which is the equality like space; that very essence is the abode of all beings. Furthermore, because when the body and so forth are observed, no intrinsic nature is observed through analysis, it is said: "There is no awakening and no meditation," because the intention is that one becomes that very nature. "Imagined by mantra" means blessed by mantra in the manner just explained. Regarding that, this ritual is shown by the passage beginning: "By the masses of light from his heart..." Now, in order to supplement the subtle yoga, the passage beginning with "Then" is spoken: "Abiding in the center of the expanse of space" means sitting upon the central seat within the palace contained inside the source of phenomena of awareness. "The form of a Buddha" means meditating on the form of the Vajra-holder. Since he is the primary one, one should correctly begin the subtle yoga of the Vajra-holder. To show the specific distinction of this very [yoga]:

སྣའི་རྩེ་མོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ཀྱང་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་བསྒོམས་ཏེ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་དེའི་སྟེང་དུ་དེའི་རྗེས་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་མི་བསྐྱོད་པའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་རིམ་གྱིས་གཞག་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་བོན་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ས་བོན་དགོད་པ་རང་གི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། སྤྱན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་བ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་སྣང་བའི་རིག་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གོང་མ་དང་འོག་མ་གཉི་ག་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། རིན་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིའོ། ། དང་པོའི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྗེས་སུ་མཉེས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་རོ། ། འདི་དག་ཀྱང་གོང་མ་དང་འོག་མ་གཉི་ག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། ། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིའོ། ། སངས་རྒྱས་ཚུལ་ནི་ཞི་བར་སྤྲོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ས་བོན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རང་གི་ལྷ་གདོན་པར་བྱའོ། ། འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་འབྱིན་པའི་རིམ་པས་གདོན་པའོ། །

Regarding the passage beginning with "at the tip of the nose" and so forth, these [instructions] should also be applied to the subsequent sections. As for "the body of the Buddha," one should meditate on the Vajradhara [melting] and, upon that, subsequently place the seed-syllable HŪṂ of Akṣobhya, which is said to "abide" there. The seed-syllable of the Vajradhara should also be viewed in this same way. In the subsequent sections as well, the placement of the seed-syllables should be applied according to their respective [deities]. Regarding "in the manner of Locanā," one should meditate on the perfect union with the self-manifesting vidyā of Vairocana. "Meditate on the vajra and lotus" should also be applied to both the preceding and the following [sections]. "The maṇḍala of Ratna" refers to that of Ratnasambhava. "The initial union" refers to the period from the stage of approach (sevā) up to the final stage of propitiation (anurāgaṇa). These too should be applied to both the preceding and the following [sections]. "The maṇḍala of Padma" refers to that in which Amitābha is the principal deity. "The maṇḍala of light" refers to that of the yogin of Amoghasiddhi. Regarding "the manner of the Buddha radiates in peace," this means that immediately after meditating on the merging [of the deities] and so forth, one should emanate one's own deity from the complete transformation of the seed-syllable. "The retinue" refers to the emanation of the circle of deities belonging to the maṇḍala according to the sequence of their emergence.

ཨུཏྤལ་མཐིང་གའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བདག་པོའི་ལྷའི་མཚན་མ་ལ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ཡང་འདིར་སྔ་མ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡང་། རང་གི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཟས་སུ་བཤང་གཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཙང་བ་དང་མི་གཙང་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། གོ་འཕང་ལས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། ། ལུས་དང་ངག་སེམས་ལས་འདས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བེམས་པོའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འདས་པའོ། ། ལེའུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་བདུན་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་མཆོག་གི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་གསུངས་སོ། ། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསང་སྔགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསང་སྔགས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པར་སློབ་པའོ། ། སློང་མོ་ཟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སློང་མོ་དགག་པ་སྟོན་ཏོ། ། ཡན་ལག་མ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པའོ། ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་གྱི། སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །

The phrase "of the blue utpala" and so forth indicates that one should perform the subtle yoga upon the sign of the principal deity. This should also be applied to the preceding sections here. For that very reason, it says, "one's own subtle sign," and so forth. The phrase "excrement and urine as food" and so forth demonstrates that there is no distinction between the pure and the impure. "Performing the activities of the state" means performing the activities of desire. "Transcending body, speech, and mind" means transcending the inanimate body and so forth. This concludes the commentary on the sixth chapter. Then, with the words "Then..." and so forth, the seventh chapter is taught. "The great samaya" refers to the maṇḍala of Vajradhara, and that itself is suchness. The mantra conduct that possesses that nature is the supreme manifest complete enlightenment; the chapter that teaches this is spoken. The phrase "in all the enjoyments of desire" and so forth instructs practitioners of Secret Mantra on how to engage in the accomplishment of Secret Mantra. The phrase "eating alms" and so forth demonstrates the prohibition of alms-seeking through the manner of ascetic conduct. "With limbs unimpaired" means possessing the limbs such as the preliminary service and so forth. The phrase "relying on the qualities of desire" and so forth demonstrates that one becomes enlightened precisely by relying on the five qualities of desire, and not by relying on suffering. "The sun of enlightenment" refers to the Buddhas.

རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མའི་དབྱེ་བས་སོ། ། མཆོད་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་མི་རྟོག་པའོ། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ་སྤྲོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་ན་དེ་ཉིད་སྒྲའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདོད་ཆགས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། ། དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་མཆོག་འཛིན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། རང་གི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མི་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བརྡས་ནི་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གསུངས་པ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། འདི་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ནི་གསང་བའི་སྙིང་པོ་བཏུས་པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། ། ལྷ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པར་རོ། ། རིགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལྔའི་དབྱེ་བ་བསྒོམ་པས་སོ། ། དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་འདི་ནི་ལངས་ནས། ། དག་པའི་སེམས་དཔའ་རང་གི་ལྷའི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་སྦྱོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་སྟོན་ཏེ། སྔར་མཐོང་བའི་དོན་ལ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་མཚན་མ་རྣམ་པ་ལྔ་བྱུང་ནས།

"Threefold" refers to the divisions of superior, middling, and inferior. "By means of offering" means without conceptualizing distinctions. "Ratnasambhava" refers to Akṣobhya; if explained by way of elaboration, that is done in terms of sound. "Source of the Dharma of Desire" refers to Ratnasambhava. "Holder of the supreme Amoghasiddhi Vajra" refers to Amitābha. "One's own family" should be understood as referring to the previous [deities] as well. "Akṣobhya" is, by the convention of the Dharma, Amoghasiddhi. Thus, having shown the manner of elaboration, the teaching of Vajrasattva in the manner of non-elaboration is what is expressed by the words "form, sound, and so forth." "Mind" refers to Vajrasattva. This very [teaching], through the division of reversing all Buddhas, is the manner of the Guhyagarbha-samāja. "As the deity itself" refers to Rūpavajrā and so forth. "Meditate in the manner of the families" means by meditating on the divisions of the five families, such as Vairocana and the rest. Regarding that, the ritual of conduct is explained by the three verses beginning with: "Having arisen, the pure being of one's own deity..." The passage beginning with "Engage in the recollection of the Buddha" teaches the sixteen recollections; after the five signs have arisen during the stage of subtle yoga regarding the objects previously seen, [the recollections follow].

སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱིས་དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཏེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཆོས་ཏེ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱང་བསྒོམ་ཞིང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྟེ་མི་བསྐྱོད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རིགས་ཏེ། གཅིག་དང་གསུམ་དང་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཁྲོ་བོ་སྟེ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་འོག་ནས་བཤད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་ན་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་རྙེད་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རིག་མའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་ལོ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་གནས་གསུམ་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སོ། ། སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སྣང་བའི་རིག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས་རྡོ་རྗེ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པར་གྲུབ་པ་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། ཡི་གེ་ཨོཾ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུའི་ཆ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡི་གེ་ཕཊ་སེར་པོ་ནི་གཉི་གའི་དབབ་པ་ནོད་པ་ལའོ། ། ཡི་གེ་ཨཱ་ནི་སྣ་ཚོགས་པདྨའི་ལྟེ་བ་གྲུབ་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །

Because one should later recollect [the deity] by way of generating enthusiasm and so forth, it is called "recollection" (anusmṛti). Regarding the recollection of the Buddha, Vairocana, it is the application; one should meditate by means of the nature of method and insight. Regarding the meditation on the recollection of the Dharma, Amitābha, one should also meditate upon and recollect the body, speech, and mind. Regarding the meditation on the recollection of the Vajra, Akṣobhya, it is the family; one should meditate on the application of recollecting one, three, five, and so forth. Regarding the meditation on the recollection of the wrathful deities, such as Yamāntaka and others, it is called "samaya"; if one meditates on the perfect application of the recollection of other aspects explained below, one will attain enlightenment. If one finds a consort who possesses the corresponding characteristics, the purification of the external consort is taught as "sixteen years of age" and so forth. "By the three places of consecration" means by the consecration of the body, speech, and mind. "The Eye" refers to the awareness of self-appearance. The purification of the vajra and lotus is taught as "the syllable HŪṂ" and so forth; one should visualize the vajra as an eight-petaled lotus accomplished by the syllable HŪṂ. The syllable OṂ is for the purpose of accomplishing the part of the vajra-jewel. The yellow syllable PHAṬ is for the descent and receiving of both. The syllable Ā is applied to the accomplishment of the center of the variegated lotus.

བཤད་མ་ཐག་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣའི་རྩེ་མོར་གནས་པའི་མཚན་མའི་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་བདག་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚན་པ་ཡིན་གྱི་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའམ་ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། རང་གི་ཁུ་བའི་ཐིགས་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་ཐིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སངས་རྒྱས་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། ། རང་གི་ཁུ་བ་དག་དབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དབྱུང་བར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཚུལ་དུ་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་ཞིག་ཏུ་སྤྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིས་རབ་ཏུ་རྒྱས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོས་གང་བའོ། ། སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། ། མཁའ་དང་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་ངང་ཚུལ་ལོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་བསྒོམ་པའོ། །

In order to demonstrate the characteristics of the sixteen recollections (anusmṛti) just explained, the text says, "In that regard," and so forth. "The form of the Buddha" refers to the emanation of the lord Vairocana from the center of the maṇḍala of signs located at the tip of the nose; this is an illustration, and the [other] recollections, such as the gathering, should also be understood. Likewise, the subsequent [recollections] should be understood in the same way. "Vajrasattva" refers to either Akṣobhya or Vajrasattva. "By means of one's own drops of fluid" refers to the bodhicitta; one should meditate on the Buddha and Vajrasattva preceded by these drops. The classification of the recollection of the samaya is the recollection of the maṇḍala. This is to be connected with the phrase "emit one's own fluids," meaning that the maṇḍala arising from that should also be emitted. "In the manner of a maṇḍala" means having the nature of emanating into another maṇḍala. "Fully expanded by the five aggregates" means being filled with the purified aggregates of form and so forth. The classification of the recollection of the mind is the recollection of the mind. "One will act in equality with space" means having a disposition that moves everywhere equally with space. The recollection that unifies body, speech, and mind is taught by the passage beginning with "In that regard," and so forth; the body, speech, and mind are the nature of the forms of all mantras, and the recollection of these is the meditation.

སྔགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གང་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྔགས་སོ། ། སྐུ་ཡིས་རྣམ་པ་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྐུས་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའོ། ། བདག་གི་ལུས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ཡང་དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་ནི་རང་གི་སོ་སོར་སྣང་བའོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ། འབར་བའི་ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་རླབས་རླུང་དང་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་རིམ་གྱིས་སོ། ། གསད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་གཅིག་པར་བྱའོ། ། མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པས་བརྟགས་པའི་རྣམ་པས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་ལས་ཐ་དད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མ་རིག་པས་ལྡོངས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རིགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་དབང་གིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

Regarding the phrase "whatever is the mantra-vajra body," this refers to the body of the Vajra-holder which has the nature of mantra. If one asks what it is like, it is called "speech," which is the mantra of the verses of blessing. "By meditating on the form of the body" means meditating on the completely pure body. This should be connected with the phrase, "my own body also becomes just like that." Furthermore, the classification of the recollection of the samaya is taught in the passage beginning with "therein," and so forth. Samaya is one's own individual appearance. "According to the ritual" refers to the sequence of explanation beginning with, "the wind blessed by the blazing Oṃ," and so forth. "If one kills" means one should bring [all things] to a single taste. "Unborn" means by way of the conceptualizations imputed by the childish. The passage beginning with "no awakening" and so forth serves to negate anything separate from oneself. That very reality is the single wisdom of natural luminosity in its ultimate state. Through the classification of reversing the blindness of ignorance, it is imputed as the essence of manifestly perfect awakening and so forth, and it is thoroughly known and taught according to various categories of phenomena such as the dependent and the thoroughly established. However, in the ultimate sense, all of these are indivisible. Furthermore, through the power of intense cultivation, that very reality becomes clear in a non-dual manner. "Without signs" means because there are no external signs.

རིགས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་མཆོད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ནི་ཉིན་མཚན་གྱི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྤྱིའི་དངོས་གྲུབ་གཞན་རྣམས་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། གང་གཞན་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་འཛིན་པ་དང་མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ནི་ལས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་དེ་དང་དེར་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱད་པ་དམ་ཚིག་ལེའུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པའི་ལམ་ནི་རབ་སྟོན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེའི་ལམ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ་དེ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་ལན་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་དེ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་གསུམ་གནས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལ་མི་ཕྱེད་པས་གནས་པའོ། ། བྱོལ་སོང་སྐྱེ་གནས་བརྟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་ན་ཚོད་ཀྱི་ཚད་ལས་ལྷག་པ་དང་། མ་ཚང་བ་འང་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བསམ་གཏན་གྱི་གནས་སུ་གསུངས་པ་ནི་ས་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

The classification of the recollection of the family is the recollection of the offering of the hatred family. Regarding the phrase "in this very life," it should be understood as "through the application of day and night." In order to demonstrate that other general siddhis are included within this very [practice], it says "the body" and so forth. "Whatever else is subtle" refers to siddhis such as the vidyādhara and invisibility. Thus, these sixteen recollections are explained in the Samantabhadra as the very teaching of the emanation and so forth of the supreme samādhi of activity in their respective places. This is the commentary on the seventh chapter. Then, with the words "Then..." and so forth, the eighth chapter, the chapter on the samaya, is taught. Regarding the phrase "thoroughly teaching the path to liberation," "liberation" is enlightenment; its "path" is the truth of the path in the form of the maṇḍala, and the meaning is "thoroughly teaching that." Immediately following the request, the response is given: "Then the King, the Vajra-holder," and so forth. Regarding "holding the vajra-jewel," the vajra itself is the jewel, and the meaning is "holding that." "Abiding in the three indivisible vajras" means abiding in the indivisibility of body, speech, and mind. "Examine the animal birth" means that one should accept [a candidate] even if they are older or younger than the stated age limit. The place for meditative concentration is taught by "the region" and so forth.

གཙང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཙང་སྦྲ་དང་ལྡན་པའོ། ། རྒྱལ་བ་ཉིད་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་ཡང་། ཙནྡན་བཟང་པོ་ལ་སོགས་ཀྱིས་བྱུགས་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། རིགས་ལྔའི་ཚོགས་སུ་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་ནུ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནུ་མའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་གར་རོ། ། ཀླད་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་བོར་རོ། ། རྐང་པའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརླ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་ལ་སོགས་པར་རོ། ། ལྟེ་བ་དང་རྐེད་པ་དང་གསང་བར་རྒྱལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་རིགས་ལྔའི་དགོད་པར་བྱའོ། ། ཆོ་ག་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་མོ་བསྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཤེས་པའོ། ། དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་དབུས་ན་གནས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་མ་ཕྱག་མཚན་གྱི་ལྟེ་བའི་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་དེའི་སྙིང་གར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སོ་སོར་བསྐྱེད་ནས་བདག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཞི་བ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཞི་བ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདོད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པར་གསལ་བར་གསུངས་པ་ནི་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་མཛེས་པ་བཞིན་དུ་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ཁང་པ་བརྩེགས་མ་བསྒོམས་ལ།

"Pure" and so forth means being endowed with cleanliness. "Born of the Victor" means arising from Vairocana. This is also explained by the passage beginning, "Anointed with excellent sandalwood and so forth." Regarding the instruction to form the assembly of the five families, it is said, "Between the breasts" and so forth. "Between the breasts" refers to the heart. "Between the crown of the head" refers to the top of the head. "Between the feet" refers to the junction of the two thighs and so forth. One should place the seed syllables of the nature of the Victors—the five families—at the navel, the waist, and the secret place. "One who knows the ritual" means one who knows the ritual of the four branches for generating the goddess and so forth. To demonstrate that very point, it says, "Abiding in the center of the expanse of space," which means abiding in the center of the multi-storied palace. "Ocean of wisdom" refers to insight. Its essence is the Wisdom Consort, whom one should meditate upon at the heart, in the center of the moon at the hub of the hand-symbol. Having thus generated them individually, the instruction to perform them together with oneself is expressed by the passage beginning, "The peaceful Vajra-holder." "The peaceful Vajra-holder" refers to the yogi. "If he desires" means if the yogi so desires, he relies upon that. To clearly explain that very insight along with its distinctions, it says, "Jewel" and so forth. One should meditate on the "stupa"—the multi-storied palace—as being as beautiful as the nature of the four kinds of jewels.

དེར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་མ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་འདི་ལྟར། དེ་བཞིན་རང་གི་ལྷར་འདྲ་རང་སྙིང་པོས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། ། ད་ནི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་བ་སྤུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཨུཏྤལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་རྣམ་པ་ལྔའོ། ། པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་རྣམ་པ་ལྔའོ། ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་ལྔས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཛཱ་ཏི་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་དང་བར་མ་དང་མཆོག་གི་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའོ། ། མེ་ཏོག་ཀར་ཎི་ཀ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་བཞིས་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་ལྷ་མོ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ཀུན་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མེ་ཏོག་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་ནི་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། མེ་ཏོག་ཅེས་ནི་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། ལྷ་མོ་དགུ་དང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཆོད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དཔག་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཚན་མ་ཡང་མཆོད་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། གསང་བའི་མཆོད་པ་གསུངས་ནས། ཕྱིའི་མཆོད་པ་ཡང་དབུལ་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི། རིན་ཆེན་ན་བཟའ་ལ་སོགས་པ། །

There, one should visualize the so-called Ocean of Wisdom (jñānasāgara) as the consort who is the abode of the Buddhas of the three times. This is to be applied as follows: "In the same way, by the essence of one's own deity," and so forth. Now, the ritual of offering is taught: in the passage beginning with "the hairs of my body," the term utpala refers to the five aspects of the method (upāya) portion. The term padma refers to the five aspects of the insight (prajñā) portion, such as Rūpavajrā and the others. This is explained in detail as the five goddesses, Rūpavajrā and so forth. The "three types of jāti" refers to the Vajra of the Expanse of Reality (dharmadhātuvajra), which possesses the nature of the distinctions between the inferior, intermediate, and superior states. Regarding the four flowers beginning with "the karṇikāra flower," these are held to be Locanā and the other four. Thus, these ten goddesses should be visualized in the manner of emanating clouds of offerings and so forth; however, the flowers should not be grasped as literal flowers, because the eighteenth chapter states: "Regarding what is called 'flowers,' the nine goddesses and the expanse of space." The specific offerings are taught in the passage beginning with "yojanas." It is taught that the signs should also be meditated upon in the manner of emanating for the sake of offering, as in the passage beginning with "lotus and vajra." Having taught the secret offering, the purity of the presentation of the outer offerings is taught in the passage beginning with "jewels, garments, and so forth."

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱིའི་ཡང་སེམས་ཙམ་གྱིས་ལྷག་པར་སྤྲུལ་པས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་འདོད་པའི་མཆོག་ལ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་མཆོད་པ་དབུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བདག་པོའི་ཕྱག་རྒྱར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པའི་འདོད་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ལ་དབང་པོ་གཉིས་རེག་པའི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་བསྒོམས་པས་དབུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། ། དམ་ཚིག་ལྔ་པོས་མཆོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་འབྱུང་བའི་ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་སྟེ་ལྷའི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་བདག་གི་ལུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དུའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བླ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། བརྟན་པའི་བློ་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ། པདྨའི་ནང་གི་ས་བོན་འོད་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་མཆོད་པ་དམ་ཚིག་གི་ལེའུའོ། ། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་དགུ་པ་གསུངས་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་ལོངས་སྤྱོད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དུ་བྱས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་པ་མི་ཕྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་བཤད་པའོ། །

Regarding the phrase "and so forth," the meaning is that one should perform offerings by emanating them through the mere mind, even in the external world, for the sake of giving. The statement that the yogi skilled in means should also present offerings while engaging in the supreme desires is expressed by the words "as the master’s mudrā" and so forth. This is to be applied as follows: for the Buddhas—that is, for those possessing the pure mind of desire—one should present the offering by meditating on the inseparable union of the two organs. The explanation of the offerings through the five samayas is given by the words "the expanse of space" and so forth. Within the palace of the source of phenomena (dharmodaya), one should meditate on the maṇḍala arrayed therein, which is the maṇḍala of the transformed Vairocana, the nature of the assembly of deities. In its center is one’s own body, which is of the nature of the Tathāgata. For that very reason, one should make offerings with the samayas that are the nature of the Guru. "By one possessing a stable mind" means by one possessing the mind of the equality of all things. Thus, all of these are to be completed by the words "by the lights of the seed-syllables within the lotus" and so forth. This is the chapter on the complete offering of the samayas. This is the commentary on the eighth chapter. Then, with the words "thereupon" and so forth, the ninth chapter is taught. "The enjoyment of body, speech, and mind" means having made them into one’s own self. That itself is the maṇḍala of the indivisible three vajras; it is the explanation of that which has become such.

བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དེའི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་ནས། དེའི་ལག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཅི་རིགས་པར་ལྷ་བཅུ་དགུ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོ་བསམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ལ་བལྟས་ཏེ། དེ་ལས་གདོན་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ནོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞིས་བཅོས་པར་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ། ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་རྡོ་རྗེས་ཕྱེ་མར་བརླག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། བདེ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ཆགས་པས་མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱུགས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གདུག་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་བསད་པའོ། ། དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་པས་གསད་པའི་མཐུས་མི་བསྐྱོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

The collection of rites arising from meditative concentration is taught beginning with the words "In the sky" and so forth. "The maṇḍala of the Buddha" refers to the maṇḍala of the complete transformation of Vairocana. Having clearly visualized Akṣobhya-Vajra in its center, one should visualize a vajra in his hand. In that way, one should contemplate the wheel endowed with the nineteen deities as appropriate and perform the practice. Looking upon those who harm the Three Jewels and are headed toward the hells and so forth, the yogin, overcome by great compassion desiring to rescue them from that state, should understand that for those who cannot be reformed by the four means of attraction, they should be pulverized with the vajra through rituals such as the separation of the joined [seals]. This is not like performing animal sacrifices for the sake of higher rebirth out of attachment to specific pleasures; one should understand it to be the same in other cases as well. "All sentient beings" refers to the malevolent ones, and it is their killing. Furthermore, a yogin such as this, possessing great compassion, through the power of killing by means of the practice of such a sublime mantra application, will be born as a son of the Victorious One in the buddha-field of Akṣobhya. By the power of that merit, the yogin will likewise be born as a son of the Victorious One. Thus, one should understand this to be the suchness of the samaya of the Hatred family.

རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡང་ཆོ་ག་འདི་ལྟ་བུར་དམ་ཚིག་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སེར་སྣས་བསྒྲུབས་པའི་ཡི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་རྣམས་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུས་སོ། ། རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་རབ་ཏུ་བརྟག་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སེར་སྣ་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། ། དེ་ལས་ནོར་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེས་དབྲོག་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལས་ནོར་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕྲོགས་ནས་ཀྱང་། ཡང་དེ་ནོར་དང་ལྡན་ཞིང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་སྦྱིན་པ་པོར་འགྱུར་ཞིང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཀུན་རྟོག་ལས། ། དགེ་བའམ་ཡང་ན་མི་དགེ་བ། ། ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ཉིད་གྱུར་ཏེ། ། གང་ཕྱིར་དེ་ཡིས་དབང་གྱུར་ཡིན། ། ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དགག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །

The phrase "ocean of all families" means that even for practitioners of the families of ignorance and so forth, there is no violation of the samaya through such a ritual. In order to prevent rebirth in the realms of hungry ghosts and the like, which are produced by avarice, the purification of taking what is not given is taught in the passage beginning with "Then..." The "maṇḍala of the wheel" refers to that of Vairocana. "All buddhas" refers to the deities of the maṇḍala who are to be visualized; this should be understood to apply in all cases. "Of all jewels" refers to material substances. "By means of application" means by way of the cause. The "vajra form" is the form of the Buddha; "thoroughly imagining" means visualizing all those who are avaricious as being of that very nature. From that, one should meditate on seizing all their wealth with the vajra of the body and so forth. Having thus seized all their wealth, that person becomes wealthy and, like a wish-fulfilling jewel, becomes a donor; furthermore, a collection of merit such as this arises for the practitioners because their intention is completely pure. As it is said in the Bodhisattvālaṃkāra: "Whether virtuous or non-virtuous, all becomes virtuous through the conceptualization of a bodhisattva, because they are under its power." This tathatā (suchness) of the samaya of ignorance and so forth is also not prohibited for practitioners of the family of hatred.

ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། བུད་མེད་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཁམས་གསུམ་ན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་བཞི་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་བཞིའི་སྦྱོར་བའམ་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་སྦྱོར་བ་དང་། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་བུད་མེད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དམིགས་ནས་བུད་མེད་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྟེ་སྦྱོར་བ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ནས། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་སྟེ་གཞན་དག་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷའི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པའི་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ནམ་མཁའ་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པའོ། ། འདི་ནི་དམ་ཚིག་དགུག་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སྦྱོར་བ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

In order to guide those individuals who are prone to envy, the purification of the conduct of sexual misconduct is taught, beginning with the words "Then..." and so forth. The "lotus maṇḍala" refers to the maṇḍala of the lotus family; one should meditate on all those dwelling in the three realms as being perfectly joined with women. Regarding the phrase "by the application of the four samayas," this means that by the application of the four times, the application of the four mudrās, and the application of the two organs, all those women are to be enjoyed. If, while focusing on the bodhicitta, one should become attached to any woman, at that time she should be enjoyed by means of this very purification. This is the samaya of the passion family, and it should be understood to apply to other applications as well. Having thus shown the purification of the three types of physical actions, the purification of lying is taught, beginning with the words "Then..." and so forth. "Unobstructed Vajra" refers to Amoghasiddhi; for the sake of benefiting others, the very act of lying that is endowed with the wheel of deities is "vajra speech." One should meditate on the forms of all the deities that are indicated by that. "Space Speech" refers to the wisdom of non-apprehension, which is the nature of speech. By that very [wisdom], it is utterly stainless. This is the tathatā (suchness) of the family samaya for the purpose of summoning the samaya beings, and it should be applied to other applications as well.

ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་ནི་འདའ་བར་མི་བྱ་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་དཔལ་བདག་པོར་རབ་ཏུ་བསྒོམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་རྩུབ་མོའི་ངག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་སྟེ། ཚིག་དེ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་སྟེ། དེས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྟེན་ན་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་ངག་གི་ལས་རྣམ་བཞི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་ནས་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཡིན་ལ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དག་མེད་དེ། དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་དེ་དང་དེར་མང་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འདིར་མ་གསུངས་སོ། ། དོན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་རྣམས་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། མ་འོངས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་རྡོ་རྗེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པའོ། ། དཔལ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་སྟེ་དེ་ལ་སོགས་པས་བོས་ཏེ།

Regarding the explanation of the purification of harsh speech and so forth, it begins with the words "Then," and so on. The samaya is the maṇḍala of the essential nature of equality, which is not to be transgressed. Thus, having meditated upon the Lord Ratnaśrī, one should emanate these harsh words and so forth of the deities—referred to as "by all the Buddhas"—in order to benefit those beings who are to be trained. By the word "and so forth," disputes regarding emptiness and the like are included; by relying on the wheel of the deities through these, one will attain unsurpassed jñāna. In this way, having explained the purification of the four types of vocal actions, the purification of the mind is addressed. Since the actions of body and speech are the means for purifying the mind, and there is no other way to do so, one purifies oneself. That purification of the mind has also been extensively taught in various places. The purification of the three types of non-virtuous mental actions, such as malice and so forth, is not explained here. It is for this very purpose that the four verses beginning with "For the benefit of beings in accordance with [their needs]" are cited. To ensure that future beings understand, the expression of wonders and so forth is taught, beginning with "Then." The vajra-samaya of all the tathāgatas is the "Accomplishment of Certainty" (Amoghasiddhi). "Glorious" (Śrī) refers to the "Remover of All Obscurations" (Sarvanīvaraṇaviṣkambhin), and so on, by which they are invoked.

དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། རྨད་བྱུང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འདིས་ནན་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཡང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་སྐད་དུ་སུམ་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང་། བདག་དང་ཆོས་སུ་ཉེར་འདོགས་པ། ། སྣ་ཚོགས་དག་ནི་གང་བྱུང་བ། ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་གྱུར། ། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལེའུ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ལེའུ་བཅུ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་བསྟན་པ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ན་ཡང་མི་གནས་མཉམ་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ན་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་པོར་གྱུར་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་རྡོ་རྗེ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྐུལ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལས་མཛད་པས་ན་རིག་པའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཞི་ལ་སོགས་པས་རབ་བསྐུལ་བའི། ། ལས་རྣམས་བྱེད་པར་རིག་པར་བཤད། ། ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། སྔགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཀུན་དུ་བསྐུལ་བ་ནི་དྲག་པོས་ཀྱང་ངོ་། །

Then, it should be connected with the phrase, "uttered these vajra words." "Greatly marvelous" means that it is to be understood through diligent application. "From purity" means that it is the complete purification of contradictory actions. "Conventional" means that although this application is non-dual wisdom, the various elaborations such as the apprehended object and so forth are the conventional. As it is said in the Thirty Verses: "The various imputations of self and phenomena that arise, those are consciousness." This concludes the commentary on the ninth chapter. In the tenth chapter, the teaching on the authentic exhortation of the hearts of all the Tathāgatas is spoken, beginning with "Then..." "Abiding nowhere in equality" means that through equality, there is no abiding anywhere; for if there were a basis and a dependent, it would follow that equality could not exist. "Perfection" is insight. Its mantra method is the vajra, like the Vajra Holder. He entered into meditative equipoise in such a samādhi. Because he performs the activity of suchness by exhorting through the gates of pacification and so forth, he is "knowledge" (vidyā). As it is said: "It is explained that knowledge performs the activities thoroughly exhorted by pacification and so forth." "Mantra" and also "all" refers to the Tathāgatas; the universal exhortation of their essence is also performed through wrathful means.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐུའི་སྒོ་ནས་རྩོམ་པའི་སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་ཏོ། ། གསུང་དང་ཐུགས་སུ་ཡང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། ། གསུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྔགས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་གི་ལམ་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚིག་མེད་ཅིང་ཚིག་དང་ལྡན་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཚིག་གི་ཉེ་བར་དགོད་པས་གསུངས་པའོ། ། འདར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་འདི་ལྷ་མོ་དང་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་བཟླས་ན། འདི་ལྟ་བུ་ཡི་མཐུ་ནི་རྙེད་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་རྒྱལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཡུམ་གྱི་སྐུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ། ། ཧཱུཾ་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མའི་ཟླ་བའི་གདན་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ། དེའི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ། ། རང་གི་གཟུགས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་དང་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ། ། ཇི་སྐད་དུ། དཔལ་མཆོག་དང་པོའི་སྙིང་པོ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། དང་པོའི་སྙིང་པོས་མགོན་བཅས་བསྒོམས་ནས་ནི། །

The passage beginning with "of all the Tathāgatas" and so forth teaches the purity of the mantra from the perspective of the body. It is also expressed in terms of speech and mind because they are inseparable from it. Similarly, the passage beginning with "of all the Vajradharas" and so forth is from the perspective of the mind. The purity of the mantra from the perspective of speech is called the "definitive expression of the path of words"; although there is no speech and no possessor of speech, it is spoken by way of the arrangement of words. The passage beginning with "trembling" and so forth teaches the greatness of the mantra; the meaning is that if a yogin of the goddess and the Vajra-holder recites this mantra, they will possess such power as this. Now, immediately following the two moons that are the causes for generating the body of the Mother who gives birth to the Victors, the vajra endowed with HŪṂ is spoken, beginning with "Then" and so forth. "The arrangement of the maṇḍala" refers to the maṇḍala that is the complete transformation of Vairocana, the essence of the Buddha's array. "Of that" refers to the transformation of the two moons upon the central moon seat; above that is the transformation of the syllable HŪṂ. "In one's own form" means becoming one with the form of the vajra that is the transformation of the syllable HŪṂ. As it is said in the Śrīparamādya-hṛdaya: "Having meditated on the Protector with the primordial essence," and so forth.

ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ནས་དེ་ལས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བསྐྱེད་པར་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་སྐད་དུ། ང་རྒྱལ་དེ་ལྡན་མཐའ་ཡས་སྤྲུལ་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གདོན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སྟོང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པའི་ཐུན་མོང་གི་བསྙེན་པའི་དོན་དུ་པདྨའི་ནང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པ་གསུངས་པ་ནི་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་རང་སྔགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་ས་བོན་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ས་བོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ལ་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་སྔགས་གཅིག་བཟླས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་བཟླས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ། རང་གི་སྙིང་པོ་ལས་བྱུང་མ་ལུས་པའི། ། རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཡི་གཟུགས་བསམས་ལ། ། ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་དྲག་པོའི་བསྐུལ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་སྟོན་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་གསུངས་པ་སྟོན་ཏེ། རང་སྔགས་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ས་བོན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་བསམས་ལ། གནས་བཞི་རྣམས་སུ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལྷ་མོའི་ལྟེ་བ་དང་། དབུ་དང་། ལྐོག་མ་དང་། ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུའོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བས་ཁ་དོག་གསུམ་དུ་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

This is explained up to that point. By the phrase "of the Buddha" and so forth, it is made clear that, having abandoned that pride, one should generate the Vajra-holder from it. As it is said: "Possessing that pride, there are infinite emanations," and so forth. Now, in order to bring forth the maṇḍala, the verse beginning with "First, the awakening of emptiness" and so forth is spoken. Regarding the emanation of the maṇḍala within the lotus for the purpose of the common approach, it is said: "one's own maṇḍala," and so forth. "By one's own mantra" means that one's own maṇḍala is emanated by the seed-syllable of the lord himself, and not by the individual seed-syllables of the deities. If they were taken as non-distinct, it would follow that they are distinct; furthermore, it would follow as a fault that by reciting a single mantra, the mantras of all [deities] would not be recited. As it is said: "Having visualized the forms of all the members of one's own maṇḍala without exception, arising from one's own essence." Now, to demonstrate the meaning connected to the fierce exhortation just explained and to show the visualization, it is said: "the person of one's own mantra." One should visualize a person whose nature is one's own seed-syllable. Regarding the phrase "in the four places," these are the goddess's navel, head, throat, and the space between the two breasts. "In the manner of form" refers to Vajradhara and so forth; one should meditate intensely on the three colors through the application of the three faces.

འདི་དག་གིས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྙིང་གའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་མཚན་མའི་དབུས་སུ་ཆུད་པའོ། ། ཕྲ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསམ་པའོ། ། དེ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། རང་སྙིང་ཟླ་བའི་རྡོ་རྗེ་ལྟེ་བའི་དབུས་ན་ཡི་གེ་ཧཱུཾ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མའིའོ། ། དབུས་སུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚིག་བསམ་པར་བྱའོ། ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མཚམས་བཞིར་རོ། ། སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཀྱོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་ཟེར་གཟུགས་ཅན་དགུག་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་རྡོ་རྗེའི་དབྱེ་བ་སྟེ་ལྕགས་ཀྱུ་དེས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གར་དགུག་པའི་ཕྱིར་བཏབ་པར་བྱ་བ་འམ་ལྷ་རྣམས་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། དོན་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲེ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་པདྨའི་རིགས་སོ། ། སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་འཁོར་ལོའི་རིགས་ཏེ་འདི་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། རང་རང་གི་མཚན་མ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་སྙིང་གར་བསྐུལ་བས་དགུག་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

These passages explain the four seals (mudrā). "In the center of the heart" means contained within the center of each respective insignia. "The subtle maṇḍalas" refers to the maṇḍalas of the wisdom beings (jñānasattva) of the vajra body, speech, and mind. As it is said: "In the center of the hub of the vajra upon the moon of one's own heart, the syllable HŪṂ," and so forth. "Of that" refers to the insignia. "To be visualized in the center" refers to the seed syllable of each respective [deity], the words of which are the supreme of all. To demonstrate the subtle insignia resulting from the complete transformation of the corresponding seed syllable, it is said: "The great vajra," and so forth. "Always" means during the four sessions. "By means of application" refers to the application of the three samādhis; from that, one should visualize the three vajras of body and so forth. "By the distinction of the vajra hook" refers to the specific vajra hook that summons the embodied rays of light; with that hook, one should strike the hearts of the deities to summon them, or otherwise thoroughly incite the deities themselves. To further illustrate this very point, it is said: "The vajra," and so forth. The essence of the vajra is the lotus family. The mention of "and so forth" includes the wheel family; these too possess the nature of the vajra, and one should meditate on them by inciting their respective insignias—the hook—at the heart in order to summon them.

རོལ་མོ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་གཟིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ནི་རོལ་མོ་སྟེ་འདི་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཞག་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐེག་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དམ་ཚིག་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡི་གེ་ལྔའི་སྔགས་ཟློས་པ་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། སྔགས་ལ་སོགས་པ་འདིས་བསྐུལ་ན། དམ་ཚིགས་ལས་འདས་པའི་འཇིགས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་གཟིགས་པ་མཛད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེའོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྟེ་དེས་རྫོགས་པའོ། ། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། འདི་དག་ཀྱང་མཆོག་གི་བསྙེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དངོས་གྲུབ་ཕྲ་མོ་དག་ལ་ཡང་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ་གཅིག་པུ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རིག་མའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་སྣང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། ། ཞུགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་སྟེ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

"Arising from music" means that the activities for the benefit of sentient beings, such as the All-Seeing One and so forth, are the "music," and the meaning is that [the result] arises from this. By the phrase "seven days" and so forth, the greatness of the vehicle is shown. The meaning is as follows: if the practitioner of the three samayas recites the mantra of the five syllables just explained, and invokes [the deities] with the verse beginning "Glorious Vajra" and so forth, as well as the mantra and other [rituals], then even the Buddhas will come to look upon them out of fear of transgressing the samaya. In order to clarify that very explanation, the passage beginning with "Then" is spoken. The "mantra beings" are the deities. The "three vajras" are the vajras of the body and so forth. "Wisdom" refers to the wisdom-being (jñānasattva), by which [the practice] is perfected. "By the union of the two organs" should be understood as having the nature of method and insight. These also constitute the supreme service (sevā). Even for minor accomplishments, one should complete one, two, or three [stages]; one should understand that even those who have not entered into meditative equipoise should practice. "The Lord of Vidyās" refers to the insight that is one's own manifestation. "Having entered" means meditating. "Vajra union" refers to the vajra and the lotus; one should meditate on their perfect union.

འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལྔའི་ཚོགས་དམིགས་ནས་ཐ་མི་དད་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་བུད་མེད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བས་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་སྐུ་མདོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། ། ལེའུ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་སྔགས་ཡིན་པས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་འདི་གསུངས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཡི་གེ་ནི་ཨོཾ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་སྔགས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ་དེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་ཞུ་བ་ལ་གླུ་ཡིས་བསྐུལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཏུ་གསུངས་པ་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །

"This" refers to the practice of meditating on the assembly of the five families as indivisible, and utilizing all women throughout all world systems through the application of Mahāmudrā. Mahāmudrā is characterized by the nature of color and form. By the word "etcetera," the symbolic mudrās, the four mudrās, and so forth are to be understood. This concludes the commentary on the tenth chapter. Now, the eleventh chapter is taught beginning with the words "Then," and so forth. Since all Tathāgatas are themselves mantra, the essence of that is the vajra, and the essence of that is the seed syllables of the body and so forth. From these arises the "knowledge being" (vidyāpuruṣa), and this eleventh chapter is taught to demonstrate that. The syllables of the three vajras are Oṃ and so forth. That itself is the supreme mantra; by means of it, one should meditate upon and generate the desired deity, which is called Mahāmudrā. Regarding "Wisdom Vajra," the instructions given elsewhere concerning the exhortation by song to the melted moon and so forth should be applied here. That very essence is expressed by the statement "the nature of mind as Oṃ Āḥ Hūṃ," and so forth.

དེ་དག་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་སེམས་ཀྱི་དབང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོར་གསུངས་པ་ནི་ཨོཾ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡིན་པས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ས་བོན་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་བྷྲཱུཾ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གསུམ་པ་ཁ་བཞི་པ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ལ་གནས་པའོ། ། ཇི་སྐད་དུ་དབུས་གནས་པ། ། པདྨ་དེར་ནི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེས་མཛེས། ། ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ་དེར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དང་འབྲེལ་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་གདན་དང་བཅས་པ་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དང་གསལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཏེ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ལ་གནས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྲོ་བ་བསྒོམ་ཞིང་བཟླས་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའོ། ། དེ་ཡང་། རྡོ་རྗེ་གསལ་ཆོས་འཁོར་ལོ་དེ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེར་ཆུད། ། གནས་དེར་བརྟན་པར་བྱས་ནས་ནི། ། ཡེ་ཤེས་སྐུ་ནི་སྤྲོས་ཤིང་བཟླས་བརྗོད་བྱ། ། ཞེས་བཤད་པའོ། ། ཡང་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ནི་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །

These are taught as the pure essence of the Body Vajra and so forth, which are the very nature of the mind of the intermediate state (antarābhava). Although the syllable HŪṂ is the essence of the Mind Vajra, because it is an essence free from mutual differentiation, it is said to be "Body, Speech, and Mind." In order to explain the seed syllable BHRŪṂ residing upon the moon, which is the basis for the celestial mansion (vimāna) and so forth through the stages of cyclic existence and so on, it is said: "The maṇḍala..." and so forth. "Born from all vajras" refers to a crossed vajra (viśvavajra) with three prongs and four faces, resting upon a variegated lotus. As it is said: "Situated in the center, that lotus is beautified by a crossed vajra," which means it is born there. The three syllables together with their seats, in connection with the recitation of mantra, are taught as "the vajra maṇḍala" and so forth. These are the maṇḍalas of the vajra and the luminous dharma; one should meditate on and recite the syllables OṂ ĀḤ HŪṂ as they abide upon those moon maṇḍalas. The remainder abide upon the maṇḍala of the great power of the Wisdom Being (jñānasattva). As it is explained: "That wheel of the vajra and luminous dharma is contained within the vajras of Body, Speech, and Mind. Having made it stable in that place, one should emanate the wisdom body and perform recitation." Alternatively, because the maṇḍala of Vairocana itself is indivisible, it is the "vajra maṇḍala."

འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ནི་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པས་ན་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། མི་བསྐྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པ་ནས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོ་ག་བཞིན་བཟླ་བར་བྱའོ། ། གང་ཡང་ཕན་ཚུན་དབྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དོ། ། ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བསྒོམ། ། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དོ། ། ཡི་གེ་ཨཱཿནི་རྣམ་པར་བསམ། ། ཆོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དོ། ། ཧཱུཾ་གི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པ་མང་དུ་སྨྲས་ཟིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡི་གེ་བྷྲཱུཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་མ་གསུངས་པ་ནི། ཡི་གེ་བྷྲཱུཾ་གྱིས་གནས་བསྒོམས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་ཧོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབུས་སུ་གནས་པ་གསུངས་པ་ནི། སྙིང་པོ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཡབ་དང་ཡུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། མཉེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེ་ཧོ་དམར་པོ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །

The maṇḍala of Amitābha itself is the maṇḍala of clarity, because it is not inanimate matter. The maṇḍala of Akṣobhya itself is the maṇḍala of phenomena (dharma), because its essential nature is the selflessness of phenomena. One should recite the syllables OṂ ĀḤ HŪṂ according to the ritual, abiding in the wheel of these [deities] in their proper sequence. Furthermore, in order to demonstrate that they are without mutual distinction, it is said: "Abiding in the center of the vajra maṇḍala," which refers to the maṇḍala of Akṣobhya itself. "One should intensely meditate on OṂ." "The secret maṇḍala" refers to the maṇḍala of Vairocana itself. "One should visualize the syllable ĀḤ." "The [maṇḍala] of phenomena" refers to the maṇḍala of Amitābha itself. To claim that one should visualize the form of HŪṂ is incorrect, because it has already been stated many times that they are inseparable. Regarding the previously mentioned palace formed by the complete transformation of the syllable BHRŪṂ, it is said: "Having meditated on the abode with the syllable BHRŪṂ," which should be understood as the transmission from one to the next, such as the wheel and so forth. Now, the previously explained three syllables whose nature is the Mind, abiding in the center of the syllable HOḤ, is stated: "The essence of the Buddhas of the three times." If one asks what that is, it is the three syllables in the nature of Body, Speech, and Mind, which are the essence of the Vajradhara Father and Mother. "Pleasing" refers to the two red syllables HOḤ in the interval.

ཡང་ཇི་སྐད་དུ། འོད་ལྡན་ཧོ་དང་སྤེལ་བ་ཆོ་ག་བཞིན། ། ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་སྔར། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་གནས་སྒོམ་པ། ། ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་དོན་གནས་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་གསུངས་པ་ནི་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨོཾ་ནི་སངས་རྒྱས་སྐུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེའིའོ། ། མཆོག་ནི་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུང་རྡོ་རྗེ་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དག་ལ་ནི་ཡི་གེ་ཨཱཿདང་ཧཱུཾ་ས་བོན་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ནི་ཨཱཿནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྐྱེད་པའོ། ། དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པའི་དམ་ཚིག་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སྔགས་ཀྱི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྒྲགས་པའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཕྲ་མོའི་ཁྱད་པར་ལས་དུམ་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དབེན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེར་རང་གི་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་དེ་སྐྱེད་པའི་ཆོ་གས་བསྐྱེད་ལ། ཡི་གེ་ཨོཾ་གཅིག་མཚན་མ་ལ་གནས་པ་སྙིང་གར་གཞག་པར་བྱའོ། ། འདིས་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་འོད་མཉམ་པར་འགྱུར་གྱི་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།

Furthermore, as it is said: "The syllable HOH, combined with light, according to the ritual." Regarding what was previously stated, "Meditating on the abode of the three vajras," the meaning of "abode" is characterized by the three syllables; the seeds for generating the Vajra Body and so forth are taught as OṂ and so on. "OṂ is the Buddha Body" refers to the Vajra Body. One should meditate on the supreme seed for its generation. Similarly, for the Vajra Speech and Vajra Mind, the seeds are taught to be ĀḤ and HŪṂ, as in "ĀḤ is..." and so forth. "Wisdom" refers to that which is generated by the yogi. "Samaya" refers to the samaya together with the blessings of the eyes and so forth that generate the samayasattva. These three vajras are proclaimed as the "knowledge of mantra." To demonstrate the specific minor accomplishments, it is said, "In a secluded place," and so forth. The "clear maṇḍala" is the moon maṇḍala. Therein, one's own mantra-samaya is Vairocana; having generated him through the ritual of generation, one should place the single syllable OṂ, abiding as a sign, at the heart. By this, one becomes equal in light to the Vajra Body, but it is not the complete perfection of the Vajra Body.

སྔར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གི་མཚན་མས་ཀྱང་ཕྱིས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་ཉིད་གཅིག་པུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་བརྟག་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་མཚན་མ་མཐོང་ནས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་མཉམ་པའི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེར་སྔགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ལ་དེའི་ངག་གི་ལམ་སྟེ། ལྐོག་མར་པདྨའི་ལྟེ་བ་ལ་གནས་པ་ཟླ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡི་གེ་ཨཱཿཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞག་གོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མཆོག་སྟེ་དེ་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་ཡང་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྒོམ་པས་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྟོག་པའི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གནས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

The meaning is that by meditating according to the ritual procedure—wherein the deity is alone, endowed with a single mudrā, and free from subsequent accomplishments and so forth, which are absent for a yogin of the three samādhis who has previously perfected [the practice]—the benefits as described in the Kāyavajra-parīkṣā will be achieved. The same should be applied to the subsequent sections as well. Therefore, the verse beginning with "Having seen the signs of attaining siddhi" is stated. Regarding the explanation of the siddhi equal to Amitābha, it says "the maṇḍala of dharma" and so forth. The maṇḍala of dharma is the maṇḍala of Vajradharma. There, one should generate the mantra-being Amitābha according to the ritual procedure, and then place the syllable ĀḤ, which is the path of his speech, upon the moon situated at the center of the lotus in the throat, exactly according to the ritual. That itself is the supreme nature of the Great Vajra, the essence of Avalokiteśvara’s discernment; that is what is to be meditated upon. Furthermore, the meaning is that one should arrange it by meditating on Amitābha. Regarding the explanation of the siddhi of the Cittavajra-kalpa, it says "the maṇḍala of vajra" and so forth. As for the phrase "the syllable HŪṂ abiding in the mind," one should meditate on the syllable HŪṂ at the center of the vajra in one's own heart according to the ritual procedure.

མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བསམས་ལ། དེའི་གནས་བཞིར་ཡི་གེ་ཁཾ་ལྷ་མོ་མེད་པའི་མཚན་མ་ཟླ་བ་ལ་གནས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྟེ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་རྟོག་པར་འགྱུར་བའོ། ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རང་སྔགས་སྐྱེས་བུ་ནི་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཏེ། དེ་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམས་ལ། ། དེའི་སྙིང་གར་རང་གི་མཚན་མའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཐླིཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱས་ནས་ཕན་ཡོན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་བསྐྱོད་པ་རྣམ་པར་བསམས་ལ་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེའི་ཐུགས་ཀར་ཡི་གེ་ཨོཾ་བསམ་པར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། ། རིན་ཆེན་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་ཨོཾ་སྟེ་དེ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དག་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་དབང་པོ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །

Regarding the explanation of the siddhi of invisibility, it begins with the words "the wisdom maṇḍala" and so forth. One should visualize the great mudrā of Ākāśagarbha in the center of the wisdom maṇḍala, and meditate on the syllable khaṃ—the sign of the goddess—residing upon a moon in the four locations of that [maṇḍala]. "Space-vajra" refers to the wisdom samaya, which becomes the conceptualization of Ākāśagarbha. Regarding the explanation of the siddhi of the noble Mañjuśrī, it begins with the words "the vajra maṇḍala" and so forth. The "mantra-born person" is the noble Mañjuśrī; one should visualize him according to the ritual procedure. In his heart, at the center of his own sign, one should meditate on the syllable hūṃ according to the ritual. Having also meditated on the syllable thliṃ through this very ritual, one will obtain the benefits as they have been described. Regarding the explanation of other distinctions of meditative absorption (samādhi), it begins with the words "the expanse of space" and so forth. One should clearly visualize Akṣobhya and, according to the ritual procedure, visualize the syllable oṃ at his heart. Regarding the explanation of other distinctions of application, it begins with the words "the expanse of space" and so forth. "Space-vajra" refers to Ratnasambhava. "Jewel oṃ" refers to the syllable oṃ, the nature of which is equanimity; if one meditates on that according to the ritual, one will obtain the benefits as they have been described. Regarding the explanation of other meditative absorptions, it begins with the words "the expanse of space" and so forth. "Lord of the World" refers to Amitābha.

ཆོས་ཀྱི་ཨོཾ་ནི་པདྨོའི་རིགས་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་སྙིང་གར་བསམ་པར་བྱའོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཨུཏྤལ་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྟེ་དེ་བསྒོམས་ལ། དེའི་ཐུགས་ཀའི་མཚན་མར་ཟླ་བ་ལ་དམ་ཚིག་ཨོཾ་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རིགས་ལྔ་ཆར་ལ་ཡང་ཡི་གེ་ཨོཾ་གྱིས་སྒོམ་པ་བསྟན་ནས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གསུམ་ཅིག་ཅར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་གནས་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་ཡི་གེ་ཨོཾ་མཚན་མའི་ཟླ་བ་ལ་གནས་པ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གནས་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ལ་ལར་དྲི་མེད་ཆུ་ནི་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་གསུངས་པ་ནི། མི་བསྐྱོད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སོགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མི་བསྐྱོད་པ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསམས་ལ་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སེམས་དང་ཡིད་དང་ལུས་ཏེ། གནས་ལྔར་རང་གི་སྔགས་ཀྱིས་རྩེ་མོ་ལྔ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྔ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་སྔར་བཤད་པའི་ཡི་གེ་ཐླིཾ་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམས་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས། རང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་འཁོར་ལོ་གནས་ལྔའི་སྦྱོར་བས་བསམ་པར་བྱའོ། །

The dharma oṃ is like the padma family; one should visualize it at the heart. Regarding the phrase "the expanse of space" and so forth, the vajra utpala is Amoghasiddhi; having meditated on him, one should intensely visualize the samaya oṃ upon the moon at the mark of his heart. Thus, having shown the meditation on the letter oṃ for all five families, the phrase "the expanse of space" and so forth is spoken in order to show the body, speech, and mind simultaneously. The "three bodies oṃ" refers to the nature of the dharmakāya, saṃbhogakāya, and nirmāṇakāya; one should visualize the letter oṃ abiding upon the moon-marks at all three locations according to the ritual. The description of the location is "in a secluded place" and so forth, as it is said: "In some places, pure water is abundant," and so on. To accomplish the five types of clairvoyance, the collection of activities arising from meditative concentration is taught: "Akṣobhya, wisdom-vajra, and so forth." In that regard, having visualized Akṣobhya according to the ritual, one should visualize five five-pointed vajras at the five locations—the eyes, ears, mind, intellect, and body—by means of their respective mantras. Upon those as well, one should visualize the previously explained letter ṭhrīṃ abiding on a moon according to the ritual, and one will become similar to the five clairvoyances. Likewise, the yogi of Vairocana should visualize his own mantra—the wheel resulting from the complete transformation of his own seed-syllable—through the application of the five locations.

སྔར་བཤད་པའི་གནས་ལྔར་གཏོགས་པའི་འཁོར་ལོ་ལྔ་ལ་ཡི་གེ་ཐླིཾ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ན་མངོན་ཤེས་ལྔ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཡི་གེ་བྷྲཱུཾ་གྱི་རྗེས་ལ་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་བའི་སངས་རྒྱས་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རང་གི་རིག་མ་དང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་སོ། ། སངས་རྒྱས་གནས་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་འདིར་འདྲ་བའི་སྒྲ་མཚུངས་པའི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྙིང་གར་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསམས་ལ། ཡི་གེ་ཨོཾ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཐིག་ལེར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགོག་པའི་རྡོ་རྗེར་གྱུར་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་འགོག་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྲ་མོའི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འགོག་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བའི་དམ་ཚིག་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། འདི་དག་ནི་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲར་མི་བཤད་དེ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

The meaning is that if one meditates on the syllable ṭlīṃ in the five wheels belonging to the five locations previously explained, according to the ritual procedure, it will become equivalent to the five superknowledges (abhijñā). Likewise, this should be applied appropriately to other signs as well. Regarding the statement that the syllable bhrūṃ is the cause of the wheels and so forth for the multi-storied palace, this is expressed in the passage beginning with "Vajraḍāka." "The entry of the Buddhas" refers to the transformation of one's own consort and Vairocana, preceded by the emanation of Buddhas exhorted by light rays. "It becomes like the abode of the Buddhas" means that it becomes one with the support of the Buddhas; here, the word "like" (sadṛśa) is not a term of mere similarity, because this is the result of the perfectly complete application. Regarding the meditation on the drop (bindu) in the subtle yoga, it is expressed in the passage beginning with "Buddha-maṇḍala." In the subtle yoga of Vairocana, one should visualize the syllable oṃ at the heart according to the ritual procedure. That very syllable oṃ becomes the "drop of the mind," which is the "vajra of cessation"; one should meditate on the cessation of the movement [of the winds]. Similarly, for the subsequent [deities] such as the subtle Akṣobhya and so forth, this should be applied. "The wisdom of the vajra of cessation" is the wisdom of the immovable samaya. These are not explained by the term "drop-yoga" because there is no emanation and so forth.

ཡང་དངོས་གྲུབ་ཕྲ་མོ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྔར་བཤད་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡི་གེ་ཨོཾ་བསམས་ན་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་མི་བསྐྱོད་པ་དག་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལྷག་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་ནི་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་གསུམ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་གསུངས་ཏེ། མཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་མཾ་ལས་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་ཡི་གེ་ཁཾ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒོམས་ན་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། ། སྤྲོ་བ་ཡང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ས་བོན་གྱིས་བྱའོ། ། སྔགས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་མའི་རིལ་བུས་མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་ལྔ་ནི་རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་ལྔ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རིལ་བུ་གསེར་དང་དངུལ་དང་ཟངས་ཀྱིས་དཀྲིས་པ། རང་གི་ས་བོན་ལས་བསྐྱེད་པ། ཙ་ན་ཀའི་འབྲུའི་ཚད་ཙམ་བྱས་ལ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་ཕྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ལྟ་བུར་སེམས་བསྒོམས་ལ།

Furthermore, regarding minor accomplishments, it is taught that if a practitioner of Vairocana visualizes the syllable OṂ, which is the nature of the previously explained body, speech, and mind, they will attain long life. Regarding the passage beginning with "Vajra Space" and so forth, one should understand that this applies similarly to Amitābha and Akṣobhya as well. The statement that one will remain for an eon or three eons by the power of superior devotion is taught because there is no fixed certainty. This concludes the commentary on the eleventh chapter. Then, with the words "Then..." and so forth, the twelfth chapter is taught. With the words "MĀṂ" and so forth, the accomplishment of invisibility is taught; the meaning is that one should meditate on Mañjuvajra, who is the nature of body, speech, and mind, arising from the syllable MĀṂ. Here too, if one meditates on the previously explained syllable KHAṂ upon all limbs, even Brahmā and others will be unable to see one. The radiation should also be performed with the seed syllables that are the nature of body, speech, and mind. The accomplishment of invisibility through a pill made from the signs of the transformed mantra is taught in the passage beginning with "Indestructible Vajra" and so forth. The "five samayas" are the five words arising from the three indestructible vajras; one should make a pill of these wrapped in gold, silver, and copper, generated from one's own seed syllable, and the size of a chickpea. Then, one should meditate on the mind as being like the perfectly complete maṇḍala circle of all the indestructible Buddhas.

དེ་ནས་བར་སྣང་ལས་བྱུང་བའི་རིལ་བུ་ལྔར་བསྐྱེད་ནས་ཨོཾ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་ཙམ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་དེ་སྤྱིའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཟློས་པས་ཁར་བཅུག་ནས་བསྒོམས་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་གང་དང་གང་མ་གསུངས་པ་དེ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མས་ཁ་བསྐང་བར་བྱའོ། ། འཁོར་ལོའི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་ནི་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རང་གི་སྔགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་ལྷའི་སྔགས་དང་། དེའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འཁོར་ལོ་ལྕགས་སམ་སའམ་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་བསྐྱེད་པ། རང་གི་བདག་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཞུགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པར་བསྒོམས་ནས། སྔར་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཅིག་གིས་འཁོར་ལོའི་དངོས་གྲུབ་དེ་ལག་ཏུ་རྣམ་པར་བསྒོམས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་ཡང་གོང་མ་དང་འོག་མའི་ཁ་བསྐང་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དང་རལ་གྲི་ལ་ཡང་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་རང་གི་སྔགས་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦྱོར་བ་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྔར་བཤད་པའི་རིལ་བུ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ས་བོན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཚད་ཀྱི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བར་སྔར་མ་བཤད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཨོཾ་ནི་རིལ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །

Then, having generated the five pills that emerged from space, if one places them in the mouth and meditates while reciting the general yoga with the seed syllables such as Oṃ and so forth, one will obtain the benefits as they have been described. Whatever has not been stated here should be supplemented by what precedes and follows. Regarding the explanation of the siddhi of the wheel, it begins with the words "Mañjuvajra" and so forth. "With one's own mantra" refers to the mantra of the deity who possesses the wheel; the yogi of that deity generates the wheel from iron, earth, or any other suitable material. Having meditated on it as the perfectly complete maṇḍala of one's own lord, the abode where all Buddhas reside, if a yogi of the deity who accords with the specific family previously explained visualizes that siddhi of the wheel in their hand, they will obtain the benefits as they have been explained. Here too, one should rely on the supplementation of what precedes and follows. Likewise, for the vajra, lotus, and sword, the generation and so forth should be applied as appropriate. The jewel and so forth are also accomplished from their respective mantras. Following this application, the previously unexplained teachings on the yoga of the deity and so forth, generated by the respective seed syllables of the pills mentioned earlier, are stated in the passage beginning with "Oṃ is the pill."

ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པས་བསྐྱེད་པའི་འཁོར་ལོ་གྲུབ་པ་རང་གི་ལག་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་མ་གསུངས་པ་དེ་ཁ་བསྐང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཁའ་དབྱིངས་གསལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་འབྱུང་བའི་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའི་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བསྒོམས་ལ་སྔར་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་ལག་པས་འཛིན་པར་རབ་ཏུ་བསྒོམས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཁོར་ལོ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ལ་མཚན་མ་འདི་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་སྟེ་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བར་གསུངས་པ་ནི་མཁའ་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། རྩེ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཏྲི་ཤཱུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚུལ་དུའོ། ། ད་ནི་དགུག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ནི་ལམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་དགུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དགུག་པའོ། ། སྦྱོར་གསུམ་སྔགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུར་བསམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །

Now, in order to supplement what was not previously mentioned—namely, that the practitioner of deity yoga, having generated the wheel according to the previously explained sequence, should meditate on it as being in their own hand and so forth—the text says, "The luminous expanse of space," and so on. Having meditated on Vairocana, as previously described, seated upon a moon seat within the source of phenomena (dharmodaya), if one vividly meditates on holding the previously described wheel in one's hand, one will obtain the benefits as they have been explained. Regarding the phrase "the family of the great wheel," this refers to the deities belonging to the wheel family (cakrakula) who, by meditating in this same way, generating this sign, and holding it and so forth, perform the accomplishment of supreme wisdom (jñāna). "Wisdom Vajra" refers to the yogi. Similarly, regarding the instruction to hold the vajra and so forth, it is stated as "the vajra of the expanse of space" and so on; all of these are the same as the previous case. Regarding the trident and so forth, the mention of "arisen" and so on is expressed as "triśūla" and so forth. "By means of the specific vajra" means in a manner consistent with the presiding lord. Now, the application for summoning is taught as "of the path," and so on. "Vajra summoning" means the summoning of the vajra. "One should contemplate the mantra being of the three applications" means being endowed with the blessings of body, speech, and mind.

དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ལྷའི་སྐྱེས་བུར་བདག་ཉིད་བསམས་ལ་སྦྱོར་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་བསྒོམས་ཏེ། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དགུག་པའི་ཕྱིར་གཏང་བར་བྱའོ། ། དགུག་པར་བྱ་བ་ཡང་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པར་བྱས་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགུག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགུག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བསམས་ལ། དགུག་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བ་དེ་དག་གིས་གནས་བསམས་ནས་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་སྟོན་ཏོ། ། ལྕགས་ཀྱུས་དགུག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་དག་གིས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་པདྨོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དགུག་པ་ལ་བརྩོན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བཟའ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་སྐུའི་རྡོ་རྗེར་ལྷག་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་བདག་ཉིད་བསམས་ལ། ལྕེ་ཉིད་ལ་འོག་ནས་བཤད་པའི་རིམ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་དེའི་སྦྱོར་བས་དེ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ན་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །

One should visualize oneself as the divine being who has perfectly completed the application of the three samādhis, and then meditate on a hook endowed with the three applications. This hook should be cast in order to summon the essence of the body and so forth. As for the object to be summoned, it is placed upon a wind maṇḍala; there is no contradiction in summoning it by whichever application of summoning the Buddha desires. Nevertheless, Vairocana is mentioned merely as an illustration; the meaning is that one should visualize the Great Wheel with Vairocana as the principal figure, and then summon it by visualizing those Victors who possess the hook of summoning. To show that it is not only by means of the hook that summoning occurs, but also by other means, the text says "vajra lotus" and so forth. Regarding the phrase "of body, speech, and mind," it should be connected as follows: one should meditate with diligence on the summoning of the object of accomplishment, which resides upon the wind maṇḍala, by means of the hook and so forth that are the very essence of the body and so forth. In order to purify the special food that possesses great power, the text says "supreme aspect" and so forth. By the power of intense conviction that one is the Vajra Body of the Vajra-holder of the maṇḍala, which is endowed with the supreme of all aspects, one should visualize oneself. If one meditates upon the tongue itself as that very vajra through the application of the vajra according to the sequence explained below, one will become equal to the Vajra Speech.

འདི་དག་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གསང་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པའི་མཆོག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཚན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྙིང་གར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་ལྡན་པ། དབུ་རྒྱན་ལ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་འཆང་བའི་སྐུ་རྡོ་རྗེར་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་བསྒོམས་ལ་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྕེ་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྕེའི་གནས་སུ་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཧཱུཾ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསམས་ཏེ། བདུད་རྩི་ལྔའི་སྦྱོར་བས་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་བཟའ་བར་བྱའོ། ། དེས་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྦྱང་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨ་ལས་བྱུང་བའི་ཐོད་པ་བསམས་ལ་ཡི་གེ་ཨོཾ་སྟེང་དུ་བསྒོམས་ཏེ། དེའི་ནང་དུ་དམ་ཚིག་གི་བཟའ་བར་བྱ་བའི་རྫས་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཡང་འདིར་བར་སྣང་ལ་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཐོད་པར་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་འབར་བའི་ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་བརླབས་རླུང་དང་མེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་སྦྱར་བས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་གསུམ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ།

It is taught that these should be performed immediately following the offerings and praises of the maṇḍala goddesses, such as Rūpā and the others, in the passage beginning with "the three secrets." In order to show that the Vajra-holder of the body and so forth is endowed with the four mudrās and so on, the passage beginning with "the supreme aspects" is spoken. This means that one should meditate on oneself as the Body Vajra, blessed by the Body Vajra and so forth endowed with all the marks, possessing the wisdom-being (jñānasattva) at the heart, and bearing the lord of one's own family upon the crown; then, one should satisfy [the deities]. Regarding the purification of the tongue, the passage beginning with "the vajra application" is spoken. One should visualize a five-pronged vajra blessed by the syllable HŪṂ, which arises from the transformation of the syllable HŪṂ resting upon a moon at the location of the tongue. Then, one should consume [the substances] through the ritual of purification and so forth by means of the application of the five nectars. The meaning is that by this, the three vajras themselves will be attained. The ritual of purification is taught as follows: one should visualize a skull cup arising from the syllable A, meditate on the syllable OṂ above it, and place the substances to be consumed as the samaya within it. This should be understood. Furthermore, the syllable HŪṂ should be placed in the skull cup, possessing the nature of the Tathāgatas in the form of vajras in the intermediate space. This is to be understood in connection with the verse beginning with "blessed by the blazing OṂ, wind, and fire." The three vajra samayas are those just explained; they are the supreme accomplishment itself.

། དེས་ན། སྐུ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་ཅན་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ནི་འདིའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པའོ། ། ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་འཁོར་ལོའི་རིག་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་འཁོར་ལོའི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པའི་རྒྱུད་གཞན་དག་གི་མན་ངག་གིས་གྲུབ་པ་ལས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། ། སྔར་བཤད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་གྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ན་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཡན་ལག་བཞི་པོའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྙེན་པའི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་བར་མ་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་སོ། ། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་འདི་ཉིད་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་སྟེ། དེའི་སྦྱོར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་བསྐུལ་བའི་གླུའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བའི་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལས་སེམས་ཏེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བཤེས་གཉེན་དམ་པས་རྒྱུ་མཐུན་བྱས། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཤད་པའོ། །

Therefore, it is said, "One becomes a Vajra-holder of the three bodies," which describes the benefits of this. Now, the benefits of the accomplishments such as the vidyādhara of the wheel, as previously explained, are taught in the passage beginning with "the samaya of the wheel." "Accomplishment" refers to that which is preeminent over the accomplishments achieved through the pith instructions of other non-Buddhist tantras. When the benefits of achieving the five superknowledges previously explained were taught, it was stated in the passage beginning with "as many as the sands of the Ganges." Now, in order to show the results of the four branches together with their fruits, the passage beginning with "the samaya of approach" is taught. "The distinctions of the vajra" refers to the divisions of small, medium, and great. This very summarizing statement is differentiated by the divisions of small, great, and so forth, in the passage beginning with "approach." Samādhi is the lord of the maṇḍala, whose nature is method and insight. "By means of that application, one should meditate on supreme enlightenment" explains the small result of concordant cause, characterized by the generation of the deity similar to the previous [generation stage], following the song of exhortation for the branch of approach. This is as explained from "Oṃ Āḥ Hūṃ: the nature of mind itself" up to "dharmadhātu-jñāna-vajra-svabhāvātmako ’ham." Likewise, in other [texts], it is explained starting from "Oṃ Āḥ Hūṃ: the mind" up to "the sublime spiritual friend has made it a concordant cause."

ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཆོག་ནི་གང་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། དེ་འོག་རང་སྙིང་ས་བོན་འོད་རྣམས་ཀྱིས། ། རང་གི་མིག་སོགས་ས་སྙིང་ལ་སོགས་པས། ། ཇི་བཞིན་བཀང་ནས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ། སྨིན་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་ཡི་ས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་སྟེ་སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་གསུངས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོད་ཟེར་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་སྔགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྣམས་ལ་བསྐུལ་ཞིང་། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྙེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་རང་སྙིང་དྲི་མེད་ཟླ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་ཉིད་དག་དང་བྲལ་བར་དམིགས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་ཤེས་རབ་ཡན་ལག་འདུ་ཤེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་དབང་བསྐུར་བའི་ཚུལ་དབང་གི་འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་གསུངས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the branch of near-attainment and the minor ripened result taught in the manner of omniscience: this refers to the branch of near-attainment and so forth. The supreme siddhi of near-attainment is the analysis of the sense bases, such as the eyes, as being of the nature of the vajra. As it is said: "Thereafter, by the lights of the seed-syllables in one's own heart, one's own eyes and so forth are filled with Kṣitigarbha and the others, just as they are." Likewise, it is explained by the passage beginning with "From maturation, omniscience arises" and ending with "by those seed-syllables of his." The branch of approach consists of the three bodies—Dharmakāya, Saṃbhogakāya, and Nirmāṇakāya—which are the essence of the minor result of human effort. This is taught by the passage beginning with "of the mantra" and so forth. That which involves exhorting the Tathāgatas and the lords of mantra through light rays and verses, and meditating with the mantras that grant blessings such as the Mind Vajra, is explained as "approach." As it is said, from "on the stainless moon in one's own heart" up to "one should perceive it as free from characteristics," and likewise from "the generation of the person" up to "the perception of the branch of illusory insight." The branch of great accomplishment, the manner of conferring empowerment, and the minor result of empowerment are taught by the passage beginning with "great accomplishment" and so forth.

སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཚེ། རང་སྔགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་བདག་པོའི་གཟུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རང་གི་དབུ་རྒྱན་ལ་བསམས་ན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཕྱོགས་ཚོགས་ཀུན་ན་བཞུགས་པ་ཡི། ། ཐུབ་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ། རང་གི་རིགས་ཀྱི་གཙོས་བརྒྱན་ཅོད་པན་གྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ། དབང་འབྲས་ཆུང་ངུ་གྲུབ་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོས་དབུ་རྒྱན་མཆོག། ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། བསྙེན་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་ནི་བསྙེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་སེམས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཟླ་བ་ཞུ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྙེན་པ་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་ལྷར་གཏོགས་པ་ཡིན་པས་ན་མཆོག་གི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གཡེང་བ་མ་ལུས་པ་བསལ་བར་མི་ནུས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་བྱང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ན་ཆུང་ངུའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བདག་པོའི་ལྷར་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་པོ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པས་གཅིག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་མ་ལུས་པར་གཏོགས་པས་སྤྱིའི་བསྙེན་པ་དང་།

When performing the great accomplishment (mahāsādhana), if one visualizes the form of the Great Seal (mahāmudrā) of the Lord of the mantra-vajra upon one’s own crown, the yogi will achieve the Wisdom Vajra (jñānavajra); this is the meaning. Furthermore, this is explained by the passage beginning with, "The assembly of Munis residing in all directions," and continuing until, "becoming a crown adorned by the Lord of one’s own family." Likewise, it is explained by the passage beginning with, "When the minor result of empowerment is accomplished," and continuing until, "the supreme crown of the Lord of the family." The specific distinction of the approach (sevā) itself is taught by the words "of the approach" and so forth. The "Wisdom Nectar" is the melting of the moon preceded by the entry of the mind of the intermediate state (antarābhava); by that very process, the approach is performed. This is also expressed by the words, "The nature of the mind, Oṃ Āḥ Hūṃ," and so forth. Since these four—approach and the others—and the results such as the "concordant cause" (niṣyandaphala) belong to the deities of the maṇḍala’s Lord, they are distinguished by the term "supreme." One should understand that they are distinguished by the term "minor" because they are unable to eliminate all distractions and are not of the nature of utterly purified wisdom. Thus, the four branches belonging to the Lord deity, together with their results, have been explained as one. Now, the general approach belonging to all the deities of the maṇḍala without exception, and—

རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་ཆེན་པོའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་སྟེ་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་པདྨའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་ཞུ་བ་གཅིག་པུ་དེར་འདི་དག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་བདག་པོའི་ས་བོན་ནོ། ། དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའོ། ། དེ་ལས་ནི་བཛྲ་དྷྲྀཀ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་གདོན་པ་སྟེ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་སྟོང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། གཉིས་པ་ས་བོན་བསྡུས་པ་ཡིན། ། གསུམ་པ་གཟུགས་ནི་རྫོགས་པ་སྟེ། བཞི་པ་ཡི་གེ་དགོད་པའོ། ། ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལྟར་ན་རྡོ་རྗེ་བཞི་པོས་བསྙེན་པ་ཆེན་པོ་བྱའོ། ། འདི་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་བསྙེན་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ཡང་། ཐུགས་ཀའི་ཟླ་བའི་སྔགས་ཀྱི་འོད་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདོན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་ཐུགས་ཟླ་བའི་རལ་གྲིའི་སྙིང་པོའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། རང་ལ་བཤད་པ་ལྟ་བུར་དབང་བསྐུར་ཞིང་། ། ཆོ་ག་ཡིས་ནི་མངོན་པར་མཆོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་ནི། མིག་དང་སྐུ་སོགས་བྱིན་བརླབ་ཅིང་། །

The great result that accords with the cause is distinguished by the term "great" through the power of the specific wisdom; this is what is taught by the words "Alternatively," and so forth. Preceded by the entry of all the tathāgatas, these [elements] completely transform within a single moon-melted [essence] inside a lotus, becoming the seed-syllable of the Lord. From that, all the deities of the maṇḍala are generated in that very place. From that, they are recited with the mantras such as vajradhṛk and so forth; this constitutes the four vajras. As it has been said: "The first is the awakening of emptiness; the second is the gathering of the seed-syllable; the third is the perfection of the form; the fourth is the arrangement of the syllables." In that way, one should perform the great service (sevā) by means of these four vajras. This itself is the general service, the great result that accords with the cause. Furthermore, this is explained by the recitation of all the deities, beginning from the words: "By the light rays of the mantra on the moon at the heart," and so forth. Likewise, in other [texts], that very point is explained by the words: "By the light rays of the essence of the sword on the moon of the heart," and so forth. Similarly, regarding the great near-attainment (upāsana) and so forth, one should understand that the great ripened result (vipākaphala) is the general [result] of the deities of the maṇḍala. As it is said: "One should confer empowerment upon oneself as explained, and perform the manifest offering according to the ritual," and likewise: "The wheel [of the body] is blessed with the eyes, the body, and so forth."

རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ཆེན་པོ་ལས། ། སྔོན་བཞིན་དབང་བསྐུར་དེ་བསམ་བྱ། ། ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་བཞི་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཡན་ལག་བཞི་པོ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་གནས་པས་ན་བར་མའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ལ་ཡང་བསྙེན་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་བཞིན་རང་གི་ལྷ་འདྲ་རང་སྙིང་པོས། ། བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་རྒྱུ་མཐུན་སོགས་བར་མ། ། རང་སྣང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་སྦྱང་། ། ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། གནས་ལྔར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རིགས་ལྔའི་ཚོགས་དགོད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཡི་གེ་ཨོཾ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུའི་ཆར་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པར་བྱའོ། ། སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་ཤེས་པའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་སྐུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་སྒྲིབ་གཡོགས་བྱེད་པས་ན་སྡོམ་པའོ། །

Regarding the concordant [result], it is said: "From the great, one should contemplate the empowerment as before." Likewise, the other four branches, together with their results, should also be explained in accordance [with this]. Because these two—the small and the great—branches reside in between, they are distinguished by the term "intermediate." One should also personally apply the approach, the concordant result, and so forth, to the manifest formation of insight. For that very reason, the verse beginning with "Likewise, with one's own deity-like heart-essence" is stated. Similarly, it is said: "Likewise, the intermediate concordant result and so forth, should purify the insight of one's own appearance." By the phrase "in the five places," the assembly of the five families is arranged, which is the teaching of insight itself. Regarding "the wisdom-vajra, the syllable Oṃ," one should be mindful of it in order to meditate during the stage of insight, as the syllable Oṃ arises from the portion of the vajra-jewel. "Vow" refers to the certainty of what has been known. Now, in order to show the verses for the blessing of the body and so forth, it is said: "In that regard, this is..." and so on. The Buddhas of the three times who bring about the accomplishment of the body are the "accomplishment"; because they are proximate by virtue of being its very result, it is the "near-accomplishment" blessing of the body. Because that very [blessing] acts as a veil against the lower realms, it is the "vow."

དེ་ཉིད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ལོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སྐུ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྒྲུབ་པའི་སྡོམ་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། ། དེའི་སྡོམ་པ་ནི་གསུང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། དེ་ཉིད་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་སྡོམ་པའི་ཡུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། ། དེའི་སྡོམ་པ་ནི་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པའི་གསུམ་ཡིན་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་གསུམ་དུ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དོན་ཙམ་བླངས་ནས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། ། ད་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྐུལ་བས་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་དམ་བཅས་པ་ལས་ཉམས་པའི་བསྙེངས་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཉིད་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དྲག་ཤུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡང་ལེའུ་བཅུ་པར་གསུངས་པའི་བསྐུལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པར་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

That very reality is the object of the three verses; therefore, it is the object of the "near-accomplishment." The teaching on that reality begins with the words, "Holding the Buddha-body," and so forth. Regarding the "object of the vow of accomplishment," it is similar to the previous case: "accomplishment" refers to the Buddhas, and their "vow" is the blessing of speech. That which is the object of this is what is expressed by these words. That reality is taught through the three verses beginning with, "The path of the speech of the nature of phenomena," and so forth. Regarding the "object of the vow of great accomplishment," it is that which is both an accomplishment and great—namely, the Buddhas. Their "vow" consists of the blessing of the mind and so forth, as before. This very point is the third of the three verses, though the master Buddhajñānapāda has composed it by taking only the essential meaning of the second of the three verses. Thus, it is taught that by exhorting the Buddhas, they act to grant blessings to the practitioner out of fear of failing their own solemn oaths; this is expressed by the words "Buddhas," and so forth. It is intended that even for the fierce accomplishment, these verses of exhortation taught in the tenth chapter should be applied. This concludes the commentary on the twelfth chapter. In the thirteenth chapter, in order to explain the characteristics of mantra recitation, the words "Then," and so forth, are spoken.

རིགས་དང་སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། དེ་ནས་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྤྱིའི་བཟླས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ཀུན་ཉིད་ནི་དོན་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་མི་ཕྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དབྱེ་བ་གསུམ་སྟེ་དེའི་མཐར་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། དེའི་བཀོད་པ་ཡང་ཡིན་ཞིང་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། སྐུ་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔགས་བཟླས་པའི་རིམ་གྱིས་སྤྲོས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་ལས་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཉིད་སྤྲོའོ། ། གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ས་བོན་དག་ལས་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེ་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་སྤྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སུ་བསྒོམས་ནས། དེ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའི་མཆོག་བརྟག་ཅིང་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བཟླས་པ་དང་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་ནམ་མཁའ་མ་ལུས་ཁྱབ་ཅིང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཅིག་ཅར་སྤྲོ་བ་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སོ་སོ་ལས་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་སྤྲོ་བར་བྱའོ། །

The definition of the mode of the body and so forth of all the families and mantras is to be applied as "vajra recitation." Then, with the words "Then the Teacher, the Vajra Holder," and so forth, the general recitation is taught. All mantras are the meaning; the definition of their recitation as the indivisibility of the three vajras should be understood as being the culmination of these three vajra divisions. Because it is both their arrangement and the three vajras, it is called by that name. With the words "Body, Speech," and so forth, the emanation through the stages of mantra recitation is taught. From the seed syllable of the Body Vajra, the Body Vajra itself is emanated. From the seed syllables of Speech and Mind, the Speech Vajra and Mind Vajra themselves are to be emanated; such is the meaning. Having meditated on these as the body, speech, and mind of the Buddhas, one should perform the supreme offering by examining and emanating the goddesses of form and so forth. "By the Wisdom Vajra" means that by means of non-referential wisdom, through non-dual recitation, emanation, and so forth, one should act in a manner that pervades the entirety of space in a continuous succession from one to the next. Furthermore, the simultaneous emanation is taught by the words "Alternatively," and so forth; from each of the individual Body, Speech, and Mind Vajras, the Body Vajra and so forth should be emanated all at once.

དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་གཞན་དག་དང་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སམ། ། དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྲོ་བ་གསུངས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བདག་མེད་ཚུལ་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་པོ་ནི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལའང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ས་བོན་གྱིས་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། དུས་གང་གི་ཚེ་སྤྲོ་བར་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ་ནི་བརྗོད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔགས་བརྗོད་པའི་དུས་སུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་ཡང་། བཟླས་ལ་འབད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྫོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་བརྗོད་པའི་མཐར་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་རྣམས་སུ་བསྡུ་བར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཡོངས་སུ་སྦས་པའི་རིག་མའི་མཆོག་རྣམས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་སོ་སོར་བརྗོད་པ་འདི་ལྟ་བུར་བྱའོ་ཞེས་སྤྱིར་བཤད་ནས། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་བཟླས་པའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བསྟན་པ་གསུངས་པ་ནི། སྐུ་ཡི་རྡོ་རྗེ་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམས་བེམས་པོའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ།

From among those, one should meditate on the emanation of others and likewise of the forms and so forth, or of their maṇḍalas, pervading everywhere. Regarding the emanation of the wisdom-being (jñānasattva), it is said: "body, speech, and mind," and so forth. The five Tathāgatas, whose nature is the selflessness of body, speech, and mind, should be emanated simultaneously by means of the "wisdom-mind," which refers to the seed-syllable of the wisdom-being, in both directions. As for the time at which they are to be emanated, it is said: "having recited," and so forth; at the time of reciting the mantra, one should emanate the vajras, which are the Tathāgatas, according to the method just explained. Therefore, the three verses beginning with "The mind itself that strives in recitation" are mentioned. "Having completed" means that at the conclusion of reciting the mantra, one should visualize those [deities] of the body and so forth being withdrawn into their respective places. For that very reason, it is said: "The supreme secret consorts," and so forth. Having thus explained in general that the individual mantras should be recited in this manner, the specific characteristics of the recitation of the body and so forth are taught: "The body-vajra, perfect awakening," and so forth. To analyze and establish things by way of correctly knowing them as being of the nature of insentient matter is the "manifest awakening of the body-vajra"; that itself is explained as the "body of the Buddha."

འདི་ནི་སྐུའི་བཟླས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། གསུང་གི་བཟླས་པ་གསུངས་པ་ནི། ། གསུང་གི་དམ་ཚིག་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སོ་སོར་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ་དེ་སྒྲ་མ་ཡིན་ཞིང་ཚིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། ། སེམས་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་ཉིད་དེ་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདི་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། ། དོན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟླས་པས་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་མཛེས་པ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་རིན་ཆེན་བཟླས་པ་སྟེ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིའོ། ། གདོན་མི་ཟ་བའི་བཟླས་པ་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཞུད་ཅིང་བྱོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་མཆོག་སྟེ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་བཟླས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཁྲོ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྲོ་བོའི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཁྲོ་བོའི་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ནི་རྣ་བས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཐོས་པར་ཁྲོ་བོའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚིག་ཐོས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། རང་གི་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདོད་པའི་དོན་གྱིས་མྱོས་གྱུར་པ། །

This is explained as the recitation of the body. Regarding the recitation of speech, it is said: "The samaya of speech is perfect awakening," and so forth. The wisdom of sound is of the nature of individual appearance; it is analyzed as being neither sound nor words. The abiding of the mind is the vajra itself; analyzing it as being without abiding is the recitation of the pure mind. The essence of the equality of meaning is the Tathāgatas; the recitation that realizes this is the analysis of the Buddhas of the three times—who are free from the nature of conceptualization and possess the beauty of all aspects—this is the jewel recitation, belonging to Ratnasambhava. Regarding the recitation of the unerring, it is said: "The buddha-fields," and so forth; "going and coming" refers to the emanation and reabsorption. That itself is the supreme vajra, the essence of non-apprehension. Regarding the recitation of the wrathful deities and so forth, it is said: "By the wrathful samaya vajra," and so forth. "By the wrathful samaya vajra" means that for activities such as wrathful rites arising from the meditation of the wrathful deities, one should hear the words of the wrathful mantra syllables as if heard from ear to ear. "Renowned as one's own vajra maṇḍala" means the sound is proclaimed by the wrathful maṇḍala. "Intoxicated by the desired object,"...

ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་དོན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཅིང་མྱོས་པར་གྱུར་པའོ། ། ཀུན་དུ་སྐྱོབ་ཅིང་ཕན་པར་དགའ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་ཕན་ཚོལ་བར་བྱེད་པའོ། ། སེམས་ཅན་གཏི་མུག་གནས་ནི་གཏི་མུག་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོ་ཞིང་རྣམ་པར་འཇོག་ལ་སྡུད་པ་འདི་ནི་གཏི་མུག་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཟླས་པའོ། ། འདོད་ཆགས་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་ན་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་གནས་ནས་སྤྲོས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་གནས་པར་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། ཞེ་སྡང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་ཅིང་བསྡུའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། དམ་ཚིག་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གསུམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་བཤད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་བདག་པོ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་དྲུག་སྟེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པས་འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །

"Thus it is said" means that one has become afflicted and intoxicated by the objects of desire. "Protecting all and delighting in benefit" means seeking the welfare of all in order to protect them. The "abode of the delusion of sentient beings" is the emanation, arrangement, and withdrawal of the essence of Vairocana, who is the purity of delusion; this is the recitation in the manner of the purity of delusion. Since desire itself is pure, it is the "Vajra." Because it arises from that, one should understand that these words, which possess the nature of mantra, are to be emanated while the body and so forth abide perfectly in the manner of the deities. "The purity of hatred itself is the Vajra"; one should understand that the mind arising from that is to be meditated upon in the manner of emanating while abiding perfectly in the manner of the Body and so forth. Regarding the phrase "the abode of hatred," the purity of hatred is Akṣobhya; one should apply the meaning as "to be established and withdrawn therein." The passage beginning with "That very samaya is the three vajras" has not been explained. The "Vajra Lords" are the six goddesses, such as Rūpavajrā and so forth; one should apply the meaning as "they bring about the awakening arising from desire through recitation and so forth." "The enjoyments of desire" means by means of enjoyments with a mind endowed with the purity of desire, hatred, and delusion. "The Knowledge-Kings, the Vajra-holders" refers to Kṣitigarbha and the others.

མ་ནིང་དག་གི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གི་གནས་སྐབས་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སོ། ། ཞེ་སྡང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིའི་དོན་ནི་ཁྲོས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཞེ་སྡང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་མི་བསྐྱོད་པའི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གསོད་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་མྱུར་བར་ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་ལས་རབ་ཏུ་འཕོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མཆོག་གི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའོ། ། ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་དབུས་སུ་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འཁོར་ལོ་དེའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟླ་བ་ལ་འཁོར་ལོའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བའི་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་རང་གི་ས་བོན་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཅན་དུ་རང་གི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་དེའི་ཐུགས་ཀར་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མི་ཕྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་བརྟགས་ནས། རང་སྙིང་དྲི་མ་མེད་པ་ལ། །

The "abode of the neuter" refers to the abode of wisdom, which is free from the states of both male and female. Regarding the phrase "the abode of hatred," its meaning is that it arises from the very nature of hatred during the state of anger; it does not mean arising from the family of Akṣobhya. "Those who are constantly intent on killing" means that, by the power of the disposition of the beings to be trained, one will achieve accomplishment through that very aspect of swiftly transforming from an ordinary form. "To those who possess the supreme dharma" refers to performing mantra recitations and so forth according to the ritual procedures. The yoga of the bindu is taught in the passage beginning with "the wheel of wisdom." Regarding "possessing the wheel of wisdom," one should meditate on abiding in the wheel at the center of the clear maṇḍala in the heart of the wisdom-being (jñānasattva). "In the center of that wheel" means that for a practitioner of the Vairocana family, one should meditate on one's own seed-syllable in the form of a bindu, non-dual with one's own mind, abiding upon a moon at the hub of the wheel symbol; this is what is meant by "the meaning of the wheel is the moon." One should understand the subsequent sections in the same way, as appropriate. In all cases, one should meditate on the wisdom-being and the symbols and so forth in its heart upon a moon seat. By the words "vajra" and so forth, "indestructible" and so forth are to be explained. Therefore, having analyzed in that way: "In the stainless center of one's own heart..."

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་སྔགས་བཟླས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བདག་པོའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངོས་བཞི་པོ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ལྔ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡི་གེ་གསུམ་དང་སྤེལ་བར་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་དེ་དག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་དེ་ཉིད་གཅིག་པུའི་ས་བོན་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཟློས་པར་གྱུར་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྒྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐུ་གསུམ་རྡོ་རྗེའི་བྱེ་བྲག་གིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་ཟློས་པ་ནི་རིམ་གྱིས་སམ་ཅིག་ཅར་སྤྲོ་བ་འདི་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ཟློས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིག་ཅར་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤྲོ་བར་བྱས་ནས་མཆོད་པ་ལ་ཡང་རང་གི་རིགས་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་མོས་མཆོད་པ་བྱེད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྐུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྐུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱན་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། །

Thus, these three verses beginning with those words have been stated. Furthermore, the meaning related to the recitation of mantras is taught as follows: "Of all maṇḍalas," and so forth. This means that on the four sides of the maṇḍalas of all the presiding deities, the five buddhas—namely Vairocana and the others—should be arranged according to the ritual procedure as previously described. Then, one should perform the recitation by intermingling the three syllables with the seed syllable of wisdom, which possesses the radiation of light rays from the five Tathāgatas and so forth. At that time, one should meditate that all those buddhas and all those members of the maṇḍala are likewise reciting the seed syllable of that very lord of the maṇḍala alone; from that, enlightenment will be attained. The phrase "proclaimed as two distinct types" is an explanation of that very point. Regarding the phrase "by the distinction of the three bodies and the vajra," the meaning is as follows: as for the "three bodies," there is no fixed rule regarding whether the recitation of the three suchnesses is performed sequentially or simultaneously. As for the "vajra," the recitation of the seed syllable of wisdom must be performed simultaneously in every respect; this is the fixed rule. Having thus performed the radiation of these two types of divisions, regarding the offerings, it is taught that the offering is made by the goddess of one's own family, and not by another who is the lord of a different family. This is expressed in the passage beginning with "by the body" and so forth. "Body" refers to Vairocana; the goddesses such as Locanā and the others, who are the very essence of the body, perform the offering.

དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་ལ་སོགས་པ་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། སྤྱན་ཡང་སྤྲོ་བའི་དུས་སུ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་དང་ལྡན་པར་སྤྲོ་བར་བྱེད་དེ། དེར་ཡང་ས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་རང་གི་གསང་བའི་པདྨར་སྤྲུལ་པའི་བདག་པོ་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་འབྱིན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་དེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་དག་པའི་དངོས་པོར་ཐལ་བས་སྤྱན་དེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཉིད་ནི་དེ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གསང་བའི་མཆོད་པས་མཆོད་ཀྱི་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། ། ཡང་ན་གཅིག་པུ་ཉིད་ས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཉིད་དེའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ན་ཕྱིའི་མཆོད་པས་མཆོད་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན། ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཙུན་མོའི་མཆོག། ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཅི་རིགས་པར་བཤད་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ལས་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྒྲུབ་པ་རེ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྔ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱ་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་གང་གྱུར་པ་དེ་ནི་བདག་པོ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བདག་པོའི་གཟུགས་སུ་བསམས་ལ།

In the same way, this should also be applied to the mind and so forth. Furthermore, at the time of emanating the eyes, they are emanated as being endowed with the lord of one’s own maṇḍala. In that regard, within the purified earth, in one’s own secret lotus, the emanated lord is Vairocana, who is the utterance-mantra of the mirror-like purity. Because he is contained within that and has become the entity of mirror-like purity, the eyes should be made into mirror-like purity itself. Therefore, since Vairocana, who is mirror-like purity, is pure through that very purity, it is logical that one should worship with the secret offering that possesses his essential nature, and not with others. Alternatively, even if the earth alone is the purified [element], since Vairocana himself has arisen from that family, there is no fault in worshipping with external offerings. It is with this very intention that it is said: "The goddesses are the supreme consorts of the buddhas." Likewise, one should explain the offerings to Māmakī and the others to Akṣobhya and the others as appropriate. Now, in order to demonstrate the four types of activities, and for the sake of briefly showing the accomplishment of the maṇḍala circle, it is said: "Of the great maṇḍala," and so forth. One should meditate on the five vajras, which are the tathāgatas. That which is in the center of them is the lord; one should visualize the form of the lord endowed with the three vajras.

རང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་ཞེས་བྱ་བ་བདག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཡིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་རྣམ་པ་བཞིར་ཀུན་དུ་བརྟགས་ལ་སྙིང་པོའི་དོན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འདི་དག་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་རྣམ་པར་བསྒོམས་ལ། རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམ་པ་བཞི་བྱའོ། ། གཞན་དག་ཀྱང་ནུས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་རེ་རེའི་ལས་ཀྱི་ངེས་པ་གསུངས་པ་ནི། ཞི་བ་ལ་ནི་སྤྱན་གྱི་ཚུལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་ལས་ལ་དེ་བདག་པོའི་ལྷ་དཀར་པོའི་ཚུལ་དུ་བསམ་པར་བྱ་བ་དང་། རྒྱས་པ་ལ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་སེར་པོའི་གཟུགས་སུ་བསམ་པ་དང་། དབང་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྒྲས་དགོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན། དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དམར་པོའི་རྣམ་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། ། མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་ཏེ་ནག་པོར་གནས་པའོ། ། དེ་ལ་མངོན་སྤྱོད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གསུངས་པ་ནི། མ་དད་སྨྲ་བའི་སེམས་ཅན་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་ནི་མ་བཤད་དོ། །

Regarding the phrase "one's own mantra-vajra," one should visualize the forms of the four types of maṇḍalas—white and so forth—of whichever maṇḍala of the Lord is being practiced, such as those of Vairocana and the others, and meditate on the essential meaning, the seed syllable of wisdom and so forth. These also serve to illustrate all maṇḍalas. Thus, having visualized that maṇḍala, one should perform the four types of activities, known as the "four vajras," such as pacifying and so forth. Furthermore, regarding the specific determinations of each activity according to the capacities of sentient beings' inclinations, it is said: "For pacifying, in the manner of Locanā," and so on. For the activity of pacifying, one should visualize the Lord deity in the form of white; for enriching, one should visualize the form of Amitābha as yellow; for magnetizing, according to the expression "Vairocana abides," one should take the form of Amoghasiddhi as red; and for wrathful rites, it is in the manner of a wrathful deity, abiding as black. Regarding the objects of the wrathful activities, it is said: "Sentient beings who speak without faith," and so forth. Regarding the ritual for that very purpose, it is said: "The three realms," and so forth. In order to separate the union of as many sentient beings as dwell in the three realms, one should visualize them as having the nature of the Buddha's body. The separation of the union is not explained here.

ཁ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུང་རྩེ་མོ་གཅིག་ལ་རྩེ་མོ་བཞིས་བསྐོར་བར་གནས་པའི་ཁ་བཞི་པར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ཁྲོས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་མཚན་མ་མངའ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་དག་པས་ཀྱང་རང་རང་གི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ལ་ནི་སྐུ་མདོག་དང་དབྱིབས་མི་སྡུག་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འཁོར་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཁྲོས་པའི་མི་བསྐྱོད་པ་དེའི་ཡང་ཕྱག་གཡས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རྡོ་རྗེ་འདི་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཞི་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྡུས་ཏེ་གོང་བུའི་ཚུལ་དུ་བྱས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁྲོས་པར་གྱུར་པར་འཁྲུགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་གདུག་པ་རྣམས་གསོད་པ་ལ་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ལྔ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཆོ་གའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། ། བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བགེགས་བསལ་བ་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the term "four-faced," this refers to a spearhead that has four points arranged around a single central point; it should not be understood as a crossed vajra (viśvavajra). As for "Vajrasattva," one should understand that the previously arisen five-pronged vajra-holder, having completely transformed, is to be meditated upon as the wrathful Akṣobhya. The complete transformation of the vajra also pertains to the deities who possess the vajra as their emblem; for others as well, it arises from the complete transformation of their own respective emblems. In the exertion of the activity of wrathful rites, one should understand that the specific distinction is to make the body color and shape unattractive. "The Buddha-wheel" refers to his retinue. Thus, in the right hand of that wrathful Akṣobhya, one should place this vajra which possesses the nature of the Buddha-wheel and has great power. Then, having gathered sentient beings through the specific method of pacification and formed them into a single mass, one should cause them to enter one's own body. Then, the Buddhas become wrathful and, possessing the forms described as turbulent, take delight in slaying the malevolent ones. By that means, the object of the rite will die. "The five Buddhas will also be accomplished" is the remainder, meaning the ritual procedure for the purpose of the rite to be accomplished. Regarding the clearing away of obstacles in the drawn maṇḍala, it is taught in the passage beginning with "the expanse of space" and so forth.

རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དགོངས་པས་མི་བསྐྱོད་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་མ་ལ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། དེ་ནས་འཁོར་ལོའི་ས་གཞིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་གས་བགེགས་བསལ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། འཇམ་རྒྱལ་ཁྲོས་པས་བལྟས་ནས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་བདག་པོར་གྱུར་པའི་འཁོར་ལོས་དགྲ་རྣམས་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྐུ་ལ་སོགས་པས་སམ། རང་གི་འདོད་པའི་ལྷའི་ཡོན་ཏན་ནམ། ཡང་ན་གཙུག་ཏོར་གྱི་བཀའི་འཁོར་ལོ་སྟེ། ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་བགེགས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་། ཧཱུཾ་མཛད་ཡང་ན་གཙུག་ཏོར་རམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་གསལ་བར་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལས་བྱུང་བའི་ཁང་པ་བརྩེགས་མ་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པའོ། ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་པ་བརྩེགས་མར་བསམས་ལ་དེར་གདན་ནི་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་།

Regarding the one called Vairocana: with an intention consistent with one's own application, one should meditate upon the multi-storied palace of Akṣobhya as being endowed with a circle of deities, in the manner as it has been taught. The holding of the vajra, the emanation and reabsorption, and so forth, are the same as before. Then, having cleared away obstacles on the ground of the wheel according to the ritual explained, one should proceed while reciting "Body, Speech, and Mind," and so forth. Furthermore, this is what is meant by the statement: "Having looked with the wrath of Mañjuśrī," and so forth. The wheel of Yamāntaka that was taught begins with "Vajra of Space," and so forth; the meaning is that one should visualize, according to the ritual, the wheel in which Yamāntaka is the sovereign, slaying the enemies. The protection wheel and so forth that were taught begin with "Body, Speech, and Mind," and so forth; it should be applied for the sake of protecting enlightenment from obstacles such as those of the Lesser Vehicle, either by means of the Body and so forth, or the qualities of one's own chosen deity, or the wheel of the command of the Uṣṇīṣa. This is also as explained in the passage: "Hūṃkāra, or the Uṣṇīṣa," and so forth; these I have not explained clearly here. The multi-storied palace arising from Vairocana that was taught begins with "Vajra of Space," and so forth, being contained within the source of phenomena (dharmodaya). Regarding "phenomena" (dharma), one should visualize the multi-storied palace and then thoroughly imagine the seat within it. Furthermore:

རིག་མར་བཅས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡན་ལག་ཡང་དག་བྱུང་། ། ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ། ཉི་ཟླ་མགོན་བཅས་ལྷ་ཡི་གནས་རྣམས་དང་། ། ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་ང་རྒྱལ་དུ་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་སྔགས་ཀྱིས་ཡི་གེའི་གནས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསམས་ལ་དེ་དང་གཅིག་པར་ང་རྒྱལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་ང་རྒྱལ་དེ་ལྡན་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ལས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བྱུང་བ་བཤད་ཅིང་ལས་ཀྱི་ཚོགས་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པའི་མཆོག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་གྱིས་མི་བསྐྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་དེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དང་། མཱ་མ་ཀཱི་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཆུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆུའི་སྟེང་ནས་བཅག་པར་བྱའོ། ། རྐང་པ་མཉམ་གཞག་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་བོའི་སྟེང་དུ་རྐང་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་དང་འདྲ་བའི་ལྷའི་སྤྱི་བོའི་སྟེང་དུ་རྐང་པ་བཞག་ནས་བཅག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཚིག་གནོན་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ནི་དབང་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

It is stated: "Vairocana, together with the consort, arises from the limbs." Likewise, it is stated: "The abodes of the gods, together with the sun, moon, and the lords." Regarding the instruction to assume the vajra pride, it says "the expanse of space" and so forth; the meaning is that one should visualize [the deity] by means of emanating [the seed syllable] into the interior of the vajra at the site of the letters of one's own mantra, and then assume the pride of being one with that. Therefore, it is stated: "possessing that pride." From that very [source], the emergence of the Vajra-holder is explained, and the collection of activities is taught starting with "the supreme aspects" and so forth. "In sequence" means that the practitioner of Akṣobhya, through the sequence of empowerment, generates [the deity] according to the ritual; having established the maṇḍala circle of Vairocana and the others, as well as Māmakī and the others, one should step upon the water of the assembly of Tathāgatas with the water in the form of their subtle particles. "By the application of the feet in equipoise" means by means of the equality of all. Thus, it should be applied as: "the practitioner of Vairocana should meditate on the feet above the crowns of Locanā and the others," and so forth. It should be understood that practitioners of Mañjuvajra and the others should also step and tread upon the crowns of deities similar to themselves. The application of treading upon the words is taught starting with "the maṇḍala of the Great Powerful One" and so forth.

དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟུར་བཞི་སེར་པོ་ཡི་གེ་ལཾ་ལས་བྱུང་བ་མཚམས་བཞིར་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གསུམ་པས་མཚན་པ་ལ་གནས་པར་བསྒོམས་ནས་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ལ་གནས་པས་གནོན་པ་དང་། ཡི་གེ་སུཾ་ཀྱང་ལས་བྱུང་བའི་རི་རབ་སྤྱི་བོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྤྱི་བོར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རི་རབ་ལ་གནས་པའི་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་དེ་ལ་གནས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་ན་གནས་པ་ཁྲོས་པའི་ལྷ་སྔགས་ཟློས་པ་ཁ་དོག་སེར་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དཔུང་གནོན་པ་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དམག་གི་སྤྱི་བོར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རི་རབ་དང་རྡོ་རྗེ་གསུམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དཔུང་ཕུར་བུས་གདབ་པ་གསུངས་པ་ནི་ཧཱུཾ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཕུར་བུ་སྟོད་རྩེ་མོ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་འོག་རྩེ་གཅིག་པ་སོར་བརྒྱད་པའི་ཚད་དུ་བསམས་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྙིང་གར་ཕུར་བུ་དེས་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་གདབ་པ། ཨོཾ་གྷ་གྷ་གྷཱ་ཏ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བྱས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཞི་བ་གསུངས་པ་ནི་གྲོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བར་སྣང་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལྔ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན།

One should meditate on the maṇḍala of Great Power, which is yellow and square, arising from the syllable laṃ and marked at its four corners with three-pointed vajras. It is situated upon a karmavajra—that is, a crossed vajra resting on a variegated lotus—and one should also meditate on Mount Meru, arising from the syllable suṃ, positioned at its summit. The meaning is that one should meditate on the maṇḍala of Great Power situated upon the aforementioned Mount Meru at the crown of the one to be accomplished; upon that variegated lotus is a crossed vajra, and within the celestial palace according to the ritual, one should meditate on the wrathful deity, reciting the mantra, yellow in color. Regarding the subduing of armies, it is said: "The supreme three vajras," and so forth. One should apply the instructions such as: "At the head of the army, one should meditate on Mount Meru and the maṇḍala of the three vajras as before." Regarding the ritual of striking the army with a kīla, it is said: "From hūṃ," and so forth. One should visualize a kīla arising from the complete transformation of the syllable hūṃ, with a five-pronged upper tip and a single-pointed lower end, measuring eight finger-widths in length. One should then strike the heart of the effigy—which has arisen from the first letter of the name of the one to be accomplished—with that vajra-kīla, while visualizing the action performed with the garland mantra beginning with oṃ gha gha ghātaya, and so forth. Regarding the pacification of harm in a region, it is said: "In a village," and so forth. In the sky is a five-pronged vajra, the nature of the five Tathāgatas.

བསྐལ་པ་བསྲེགས་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲོ་བས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དེ་ཁྱབ་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་ཉེ་བར་འཚེ་བ་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བསམས་ནས། འོད་ཟེར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷ་མོའི་སྤྲིན་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་ཐོགས་པས་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། ཉེ་བར་འཚེ་བ་བསྲེག་པའི་ཡུལ་དེར་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞི་བའི་སྔགས་ཟློས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལས་བྱས་ན་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བསམ་གཏན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཞན་ཡང་ནད་བསལ་བའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི། ། དེར་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྲིན་དང་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། བགེགས་མེད་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་ཉེས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཕུར་བུའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་ཉིད་དུ་སྐུ་སྟོད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་སྐུ་སྨད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་བྱས་ལ། ཕུར་བུ་ལ་གདབ་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་ནས་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་། སྐུ་སྟོད་བགེགས་རྒྱལ་སྐུ་སྨད་རྩེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞི་བའི་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་ནི་མདངས་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཨོཾ་ཨཱཿཛི་ན་ཛིཀ་ཆེ་གེ་མོ་ཤཱནྟིཾ་ཀུ་རུ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཟློས་པའམ་གདོན་པའི་སྔགས་ལ་གནས་པའམ།

Regarding the phrase "like the conflagration at the end of an eon," this refers to the vajra deities, whose radiation pervades the expanse of space, filling that object. Therefore, having visualized the manner of the radiation that burns away all harm and so forth, the yogi should bestow empowerment by means of clouds of goddesses arising from those light rays, holding vases of the nectar of wisdom. In that object where harm is being burned away, the practitioner should recite the pacifying mantra according to the ritual procedure. It is said that if one performs the activity according to the ritual in this way, one will also attain an abundance of wealth; this is expressed in the passage beginning with "Meditative Concentration Vajra." Furthermore, the ritual for clearing away illness is taught in the passage beginning with "There, the clouds of Buddhas..." To prevent the faults of harm in an area where obstacles have been removed, the ritual of the ritual stake (kīla) is taught in the passage beginning with "Vajra Nectar." One should fashion a vajra stake whose upper body is the nature of method and wisdom as Amṛtakuṇḍalī himself, and whose lower body has the form of a single-pointed vajra. The meaning is that one should emanate and strike in the ten directions using the mantra for striking the stake. This is also expressed in the passage beginning with "The upper body is the King of Obstacles, the lower body the point..." The divisions of the pacifying activity are taught in the passage beginning with "Fine Radiance." This involves reciting or chanting the mantra "Oṃ Āḥ Jinajik [Name] Śāntiṃ Kuru Hūṃ," while visualizing Vairocana and the goddess Vajradhātvīśvarī residing upon a moon disk.

རང་གི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་གཅིག་ཏུ་ཟློས་པར་བསམས་ལ། དེའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྙིང་གའི་ཟླ་བར་ཞི་བའི་དོན་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། སྤྱན་གྱི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཨོཾ་རུ་རུ་སྤུ་རུ་ཛྭ་ལ་ཏིཥྛ་སིདྡྷ་ལོ་ཙ་ནེ་སརྦྦཱ་རྠ་སཱ་དྷ་ནི་ཆེ་གེ་མོའི་ཤཱནྟིཾ་ཀུ་རུ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཟློས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སམ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དང་ལྡན་ཞིང་ཡི་གེ་གསུམ་དང་སྤེལ་བའི་འབྱིན་པའི་སྔགས་སམ། རང་གི་ས་བོན་ཟློས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་བ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་བདུད་རྩིར་གྱུར་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནང་གི་ཡན་ལག་ཚིམ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབབ་པར་བྱའོ། ། བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲིན་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་བསྣམས་ཏེ། ནད་པའི་ཉེས་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ལ་སྩོལ་ཏོ། ། རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་ནང་ན་གནས་པའི་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་པ་ཉི་མའི་གདན་ཅན་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སེར་པོ་བསམས་ལ། ཨོཾ་ཨཱཿཨཱ་རོ་ལྀཀ་ཆེ་གེ་མོའི་པུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཟློས་པའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པ་བསམས་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་ཟླ་བ་ལ་རྒྱས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གཞག་པར་བྱའོ། ། གོས་དཀར་མོ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ།

One should visualize one’s own seed-syllable being recited and place it upon the moon at the heart of the wisdom-being (jñānasattva) for the purpose of pacification. One should then imagine the space filled with the emanations of Locanā, reciting the mantra: Oṃ ruru puru jvala tiṣṭha siddhalocane sarvārthasādhani amukasya śāntiṃ kuru svāhā; or with the emission mantra interspersed with the three syllables and the name of the person to be accomplished; or by reciting one’s own seed-syllable. In the same way, this should be applied appropriately to the subsequent [deities] as well. Then, having perfectly gathered them back, they should be brought down in the form of a mass of light rays that have become nectar, in order to satisfy and nourish the internal limbs. Furthermore, from the pores of the skin, those very clouds of Buddhas, holding vases of nectar, bestow empowerment upon the patient in order to pacify their ailments. The extensive explanation begins with the words "Space-Vajra" and so forth. One should visualize the yellow Amitābha seated upon a sun-disc within the maṇḍala of Mahendra located inside the multi-storied palace, accompanied by the circle of deities reciting the mantra: Oṃ āḥ ārolik amukasya puṣṭiṃ kuru hūṃ. One should then place the one seeking enrichment upon the moon at the heart of the wisdom-being. [Then] Pāṇḍaravāsinī and the others are emanated.

ཨོཾ་ཨ་ཀ་ཊེ་བི་ཀ་ཊེ་ནི་ཀ་ཊེ་ཀ་ཊཾ་ཀ་ཊེ་ཆེ་གེ་མོའི་པུཥྚིཾ་ཀུ་རུ་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཟློས་པ་དང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ནོར་གྱི་ཆར་འབེབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འོད་ཟེར་གྱི་གོང་བུས་མངོན་པར་འདོད་པའི་ནོར་གྱི་ཆར་འབེབས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གནས་ལ་དབབ་པར་བྱའོ། ། བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲིན་ཅན་གྱི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་རབ་ཏུ་སྩོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླ་གམ་བསམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་གྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དམར་པོའི་མདོག་ཅན་སྔགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཟློས་པ་མཛེས་པར་བསམས་ལ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་ལས་རྣམས་བྱའོ། ། སྔར་སྤྱད་པའི་མངོན་སྤྱོད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ལས་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གྲུ་གསུམ་འབར་བའི་དཀྱིལ་ཅན་ཏེ། དེར་གནས་པའི་དགྲ་བོ་ལ་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་གཙེས་པར་གྱུར་པར་བསམས་ལ་ཁྲོས་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤེལ་བའི་སྔགས་བཟླ་བར་བྱ་ཞིང་།

One should fill the expanse of space with the recitation of the mantra: Oṃ akaṭe vikaṭe nikaṭe kaṭaṃkaṭe amukasya puṣṭiṃ kuru oṃ, which causes a rain of desired wealth to fall. Then, having gathered that [light] back together, one should cause it to descend upon the body, speech, and mind of the one to be accomplished—causing a rain of desired wealth to fall—by means of a mass of light rays, just as before. Furthermore, from the pores of the skin, one should radiate immeasurable light consisting of clouds of jewels. Then, everything should be applied as before, up to the point where it says, "He bestows the empowerment upon that very one who desires buddhahood." Regarding the ritual for subjugation, it is taught starting with the words "the expanse of space" and so forth: "Visualize the vajra maṇḍala as a crescent moon." This refers to a moon maṇḍala and not a wind maṇḍala shaped like a half-moon. Therefore, in the center of the multi-storied palace, one should clearly visualize the one called "Vajra Supreme Space," Amoghasiddhi, red in color, reciting the mantra exactly as prescribed. Having inferred everything as before, one should perform the activities. The activity associated with the previously mentioned wrathful rites is taught starting with the words "Vajra Space" and so forth. The fire maṇḍala is triangular and blazing in its center. One should visualize the enemy situated there being tormented by rākṣasas and the like. Then, the practitioner of the wrathful deity yoga should recite the mantra augmented according to the ritual procedure.

མཱ་མ་ཀཱི་དང་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྤེལ་བའི་རང་རང་གི་དབྱུག་པའི་སྔགས་ཟློས་ཤིང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གཞིག་པར་བརྩོན་ལ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་གས་བསྒོམ་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་དག་ཀྱང་གསལ་བར་མ་བཤད་དོ། ། ད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཞལ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་བཤད་པ་རྣམས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཞལ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡང་སངས་རྒྱས་གསུམ་པོ་ཉིད་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཉིད་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་པའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ལ་སྲུང་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་དང་། དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཊཀྐིའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱག་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དམ་པ་འཁྱུད་པའི་ཕྱག་གཉིས་མ་གཏོགས་པའོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དབུས་མ་དང་སྐུ་ནི་ནག་པོའོ་ཞལ་གཡས་པ་ནི་དཀར་པོའོ། ། གཡོན་པ་ནི་དམར་པོའོ། ། གཙུག་ཏོར་གྱིས་ནི་སྐུ་དང་དབུས་མའི་ཞལ་ནི་སེར་པོ་ཡིན་ལ་གཡས་པ་ནི་ནག་པོའོ། ། གཡོན་པ་ནི་དཀར་པོ་སྟེ་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡོད་དོ། ། ཡི་གེ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ཏོར་བདུན་ཆར་ཡང་ས་བོན་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

The meaning is that one should accomplish the desired goal by meditating according to the ritual procedures as explained—such as the methods of diligence and enthusiasm—while reciting the respective staff-mantras for the sake of accomplishing and multiplying [the activities of] Māmakī, Prajñāntakṛt, and so forth, and while striving to destroy the forms of those to be accomplished. These points have also not been explained clearly. Now, in order to recall the explanations of the faces and so forth of Vairocana and the others, and in order to explain those not previously mentioned, it is said: "Vairocana has three faces," and so on. Here, too, the three Buddhas are taught to be the primary [deities] of body, speech, and mind. Furthermore, the wrathful deities required for the clear realization are necessary for protection in the meditative concentrations and the painted maṇḍalas. With respect to the power of ritual activities such as forceful rites, the "King of Desire" and others are taught; these are the "King of Ṭakkis" and so forth. "Four arms" refers to the two arms excluding the two that embrace the supreme wisdom consort. The central face and body of these are black, the right face is white, and the left is red. For the Uṣṇīṣa, the body and central face are yellow, the right is black, and the left is white; that is the distinction. "A single syllable" means that all seven Uṣṇīṣas have the same single seed-syllable.

ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཁྲོ་བོ་གསུངས་པ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ལྷག་པར་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ་ཉིད་བཟླས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་པའམ། མི་བསྐྱོད་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་པ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒྲས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་གསུམ་པོ་བཤད་ནས། སྤྱན་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་མཆོག་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཱ་མ་ཀཱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཱ་མ་ཀཱི་སྟེ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་པའོ། ། ཨུཏྤལ་མཐིང་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཨུཏྤལ་དམར་པོ་ཡིན་པར་བཞེད་དེ། དེ་ཡང་། འཁོར་ལོ་བཟང་དང་ཨུཏྤལ་དམར་པོ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །

Regarding the wrathful deities taught in terms of the collection of activities, it says "the mass of splendor" and so forth. The phrase "these" refers to those that are concordant with the collection of activities. In order to demonstrate the supreme accomplishment through the manifestation of the Vajra Holder, that very point is restated and taught with the words "the expanse of space" and so forth. The phrase "the form of the Buddha" refers to the Great Vajra Holder; the meaning is that one should meditate intensely upon him, and from his complete transformation, one should meditate upon Vairocana according to the ritual procedure. Regarding "Vajrasattva," since he previously became Vajrasattva, one should visualize Vajrasattva himself seated upon a moon maṇḍala, or Akṣobhya seated upon a sun maṇḍala; this is because the term "Vajrasattva" is explained as applying to both. Having explained the three Buddhas, the goddesses such as Locanā are taught with the words "the vajra maṇḍala" and so forth. The phrase "the vajra maṇḍala of supreme light" refers to the maṇḍala of Māmakī, the purity of the enlightened mind, which is the purity of the Lord of the Family. Thus, this is the section concerning the maṇḍalas of the goddesses. The phrase "the supreme space-vajra" refers to Māmakī, who is seated upon a moon maṇḍala. Regarding the phrase "blue utpala," it is held that here the red utpala is intended; this is also indicated by the statement, "the excellent wheel and the red utpala," and so forth.

ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རྣམ་པར་དག་པ་གོས་དཀར་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོས་དཀར་མོའོ། ཨུཏྤལ་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བརྡས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་པདྨ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། དངོས་གྲུབ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྒྲོལ་མ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་ལྟར་ལྷ་མོ་རྣམས་བཤད་ནས། ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་གསུངས་པ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་བདག་པོ་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དེ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པས་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་པ་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་དེའི་རིགས་དང་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཐུགས་གཙོ་བོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ། འདི་དག་ནི་མི་བསྐྱོད་པས་དབང་བསྐུར་བ་ཉིད་དེའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རིག་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའོ། ། འདི་དག་ནི་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགོག་པ་ནི་བགེགས་རྣམས་ཉེ་བར་གཅོད་པའོ། །

The so-called "maṇḍala of Dharma" is the maṇḍala of Pāṇḍaravāsinī, the pure speech. The so-called "Vajradharmā" is Pāṇḍaravāsinī herself. The "red utpala" is explained as being a lotus through the symbolic terminology of Dharma, as previously stated. The so-called "maṇḍala of siddhi" is the maṇḍala in which Tārā, the purity of the unfailing accomplishment, is the principal deity. Having thus explained the goddesses, the wrathful deities are described starting with the phrase "the maṇḍala of the sun" and so forth. The lord who arises from the purity of the mirror-like wisdom is Yamāntaka. It has been explained previously that Yamāntaka and the others are consecrated by Vairocana and the others, because they are correctly associated with those respective families. This is also expressed in the passage beginning, "Vairocana is the principal mind," and so forth. The description of Rāgarāja and the others starting with "the maṇḍala of the sun" and so forth indicates that they are consecrated by Akṣobhya, as they arise from his family. The "wheel of knowledge" refers to Uṣṇīṣacakravartin. These should also be applied to the activities of protection and so forth. The accomplishment of vajra-wisdom itself is described starting with the word "Buddha" and so forth. "Cessation" refers to the complete severing of obstacles.

ཁྲོ་བོའི་འཁོར་ལོ་དེ་ལས་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་ཕྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ལེའུ་བཅུ་བཞི་པར་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞི་བའི་དམ་ཚིག་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དམ་ཚིག་ནི་སྤྱན་ཏེ། དེའི་མཆོག་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡིན་པས་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། སྤྱན་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རིགས་ཀྱི་བདག་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཟུང་ནས་རིགས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྔགས་བརྗོད་པ་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཙུན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ཏེ། འདི་དག་གིས་ནི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་སྤྱན་གཉིས་ཐ་མི་དད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་ཤུལ་བསྒྲུབ་པར་རྣམ་པར་དགོད་པ་རྣམས་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་གས་ཞི་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། ཞི་བའི་ལས་ནི་འདིའི་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱི་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །

From that wheel of wrathful deities, that maṇḍala of wrathful deities definitively upholds the wheel of the buddhas. Through this, the yogin, possessing the maṇḍala of deities, will attain the wisdom of indivisible meditative absorption (samādhi). "Vajra maṇḍala" refers to an indivisible maṇḍala; the meaning is that this will be accomplished. This is the commentary on the thirteenth chapter. In the fourteenth chapter, in order to teach the activities such as pacification and so forth, the words "Then..." and so on are spoken. Regarding "the supreme samaya of pacification," the samaya that serves as the cause of pacification is Locanā; since her supreme [form] is Vairocana, it is given that name. The meaning is that it is not merely in the likeness of Locanā. Likewise, for the subsequent [sections], one should understand that after assuming the meditative absorption of the lord of the family, the mantra arising from that family is recited as appropriate. "Consort of all the Tathāgatas" refers to the Buddha-locanā of the perfectly enlightened Buddha Vairocana, who is the essence of all. By these [words], the two Locanās—the one who is the nature of sound and the [deity] Locanā—are taught to be inseparable. This should be applied similarly to the subsequent [sections]. Regarding "of the buddhas," one should generate pacification through the ritual as explained for the arrangements of wrathful accomplishments. It is taught that the activity of pacification is the primary function of this [chapter], though it also pervades the others.

དེ་ཡང་འདི་ཉིད་ན་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་བསམ་ཞིང་གདན་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལས་འདི་དག་ལ་ཆོ་ག་གང་གིས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་བསྐུལ་མཛད་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་སློང་བར་བྱེད་པའོ། ། ཤི་བ་སོས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་རང་གི་སྔགས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དང་སྤེལ་ཞིང་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བཟླས་ལ། ཤི་བ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རང་གི་སྙིང་གར་བཞག་ནས་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུ་ཕྱུང་ལ་དེས་ཤི་བ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནམ་སྐྱེ་གནས་སུ་ཆུད་པ། དྲི་མ་མེད་པའི་མར་མེ་མི་གཡོ་བ་ལྟ་བུར་བཀུག་ནས་སྙིང་གི་དབུས་དེར་བཅུག་ལ། མོ་ཧ་ར་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་བཀོད་ནས། སྔགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དེ་མི་སྣང་བར་བྱས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་མིང་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་ལས་བསྐྱེད་པ་སྤྱན་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་བསམས་ལ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་བར་བྱས་ཏེ། དེའི་ལུས་ལ་ཕྲེང་བའི་སྔགས་འདིས་ཕྱི་དང་ནང་དུ་བར་མཚམས་མེད་པར་ཁྱབ་པར་གྱུར་པར་བསྒོམ་མོ། །

Furthermore, by visualizing the deity here with a yellow body, one accomplishes activities such as enrichment and so forth, according to one's inclination, through the distinctions of the seat, the celestial mansion, and so on; for all deities perform all activities. The ritual procedure by which these activities are to be applied is explained in the thirteenth chapter itself, and one should understand other cases by following that. Regarding the phrase "She who exhorts the Vajra Samaya," this refers to rousing Vajradhara from the state of the kalala (the embryonic stage) by means of the verses of invocation. Regarding "reviving the dead": having performed the application of Locanā according to the ritual, one should recite the mantra of oneself and the name of the person to be accomplished, interspersed and contained within the three syllables. Having placed the deceased as before at one's own heart, one emits a vajra hook produced from one's own heart. With that, one summons the consciousness of the deceased—whether it exists as the nature of the intermediate state (antarābhava) or has entered a place of birth—like a stainless, unmoving lamp. Having drawn it in and placed it in the center of the heart, one arranges the mantra moharati. Then, with the light rays of the mantra, one causes that body to become invisible and visualizes the person to be accomplished as being completely transformed into the likeness of Locanā, generated from the first letter of their name. One then fills the aggregates and so forth, and meditates that the garland mantra pervades that body internally and externally without any interval.

དེ་ནས་སྔགས་ལས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྤྲོས་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་གོང་བུ་དབབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པར་གྱུར་པས་ཤི་བ་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། མཱ་མ་ཀཱིའི་སྔགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིའི་མཛད་པ་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་སྤྱན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། སྙིང་གར་དགོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་རོ་ལངས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རང་གི་ལྷའི་སྦྱོར་བ་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྡན་པས། རང་གི་མགོ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་བསྒྲེང་ནས་གནས་པ་མགོ་བོར་བསམས་ལ། དེའི་ལྟེ་བར་མཱ་མ་ཀཱིའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཐུགས་ཀའི་ཟླ་བ་ལ་གནས་པ་ཕྲེང་བའི་སྔགས་བཀོད་ལ་དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་ཟློས་པ་རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་སྤྲོས་པས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་གོ་བསྐོན་པར་བདག་ཉིད་བསྒོམས་ན་སྲུང་བ་གཞིག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ལས་རྣམས་རྟག་ཏུ་རབ་བསྒྲུབ་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ནི་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ནི་སྟོབས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་གདོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་གས་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། གོས་དཀར་མོའི་སྔགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱས་པ་ནི་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །

Then, by performing the descent of the mass of light rays emanated from the mantra as before and so forth, the dead are restored to life. To explain the mantra of Māmakī, the words "Then..." and so forth were spoken. Her activity is described by the words "Vajra Protection" and so forth; she should also be accomplished in the same manner as Locanā. The application for placing her at the heart should also be applied as before. If one is to accomplish the Vetāla and so forth, one should be endowed with the yoga of one's own deity as appropriate. Visualizing an upright vajra arising from the syllable HŪṂ situated upon a moon maṇḍala on one's own head, and meditating on Māmakī in its hub, one should arrange the garland mantra upon the moon in the heart of the wisdom goddess. If one meditates on oneself as being armored in vajras by emanating and reciting subtle vajras arising from that, protection will become indestructible. "Always thoroughly accomplishing activities" means that it thoroughly accomplishes the activities of Locanā and the others. "Great Vajra" refers to Vajrasattva. This is a source of strength even for those afflicted by fear. Therefore, for those afraid of all malevolent spirits, one should provide protection in all activities through the ritual just explained. To explain the mantra of Pāṇḍaravāsinī, the words "Then..." and so forth were spoken. "Dharma" refers to the powers, the fearlessnesses, and so forth. "Expansion" means the state of having become extensive.

སྟོབས་ནི་སེམས་ཅན་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་གང་སྟོབས་མཛད་པ་དང་། མཛོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གདན་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གོས་དཀར་མོའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ལ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་རྣམས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོའི་སྙིང་གར་བཀོད་ལ། རང་གི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་གདོན་པར་བྱ་ཞིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བ་དང་། འོད་ཟེར་གྱི་གོང་བུ་དབབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། བཟླས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྔགས་གདོན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟེ། ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རོ། ། སྒྲོལ་མའི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་དང་སྡེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྒྲོལ་མའི་སྦྱོར་བ་སྐུ་མདོག་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དམར་པོ་དང་ལྡན་པ། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོའི་སྙིང་གའི་ཟླ་བར་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་(བའ་,བའི་)ཁ་དོག་དམར་པོ་མགོ་གྱེན་དུ་བལྟས་པ་བཀོད་ནས་དེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོའི་སྙིང་གའི་པདྨ་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཏཱཾ་གི་འོད་ཟེར་རྣམས་དང་། རང་གི་མཚན་མ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེའི་མིང་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་ལས་བསྐྱེད་པའི་སྙིང་གའི་གནས་སུའོ། ། བུད་མེད་ནི་པདྨར་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ལ།

Power is that which bestows strength upon those sentient beings who are weak, and it possesses a great treasury; it is whatever activity is performed, such as pacification and so forth. Furthermore, just as in the application of Pāṇḍaravāsinī on a yellow seat and so on, one should place the powers, fearlessnesses, and so forth—which are desired—in the heart of the wisdom goddess as before. One should recite one's own rosary mantra and meditate on the emanation, the descent of the mass of light rays, the conferral of empowerment, and so forth, just as before. Then, the object of accomplishment will be expanded. "By mere recitation" means the recitation of the mantra preceded by the aforementioned meditation; it is without dependence on external factors. The mantra of Tārā is taught starting with "Then," and so forth; it is that which brings under control the Buddhas, Vajras, Mahāsenā, and so forth. In that regard, the ritual is as follows: having performed the application of Tārā according to the ritual, with a red body color and ornaments, one should place the red-colored mantra garland with its head facing upward upon the moon in the heart of the wisdom goddess. Then, by the light rays of those [mantras], the light rays of the syllable TĀṂ residing on the lotus in the heart of the wisdom goddess, and the light rays of one's own red emblem and so forth, [one should act] at the heart location of the person to be accomplished, generated from the first letter of their name. For a woman, one should likewise properly urge her at the lotus.

རང་གི་སྙིང་གའི་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་སྐྱེ་གནས་ལས་ཕྱུང་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁར་བཅུག་ལ། དེའི་སེམས་ཟླ་བ་དམར་པོ་ལྟ་བུ་བླངས་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོའི་པདྨའི་ལམ་ནས་ཞུགས་པར་གྱུར་པར་བསམས་ལ་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་སྙིང་ཕྲོགས་ཤིང་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པས། རང་གི་རྐང་པའི་དྲུང་དུ་འབབ་པར་གྱུར་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདི་བྲན་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་ཡང་སྭཱ་ཧཱའི་གནས་སུ་དབང་དུ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡི་གེ་ཧོཿཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མདའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོས་ལས་འདི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་མདའ་དེས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་ག་དང་། མགྲིན་པ་དབུག་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་པདྨ་ཕུག་ལ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་དག་དཔག་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་གཞན་དག་དབང་དུ་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་དབང་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་པདྨར་ཟླ་བ་ལ་བཀོད་ལ། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་ལས་གསུངས་པའི་སྟོབས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་བྱས་ལ། དེ་ནས་ལས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁ་བསྐང་བར་བྱའོ། ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་བཟླས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཟླས་ལ། དེ་ནས་ལྷས་རྗེས་སུ་གནང་ཞིང་བཟླས་བརྗོད་འབུམ་བྱས་ནས། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོད་པ་བླངས་ལ། དེའི་དབུས་སུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་བྲིས་ཏེ།

One should draw the mantra garland from the mantra at one’s own heart through the birth canal, place it in the mouth of the person to be accomplished, and then take their mind—which is like a red moon—back again. Visualizing that it enters through the lotus path of the wisdom goddess, one should perform the recitation. One should also visualize that the person to be accomplished has their heart stolen and has fainted, falling down at one’s own feet. In this way, they will become like a servant. In this context, in place of svāhā, one should apply the syllable hoḥ during the stage of subjugation. If the goddess is endowed with the sign of an arrow and performs this rite, then at that time, one should visualize that arrow piercing the heart and throat of a man and perforating the lotus of a woman; the remaining details should be understood as being the same as before. If one wishes to subjugate others, then at that time, one should place the one to be subjugated upon a moon disk at the heart lotus of the wisdom being (jñānasattva), perform the ritual of "descending power" and so forth as taught in the thirteenth chapter, and then supplement the practice with all these aforementioned rites. The mantra of Yamāntaka is taught with the words "Then..." and so forth. The ritual is as follows: a practitioner of Yamāntaka yoga should recite the mantra an immeasurable number of times according to the ritual taught for recitation. Then, having received the deity’s permission and performed one hundred thousand recitations, one should take a woman’s skull as described, and in its center, draw an eight-petaled lotus resting upon a wind mandala.

དེའི་ལྟེ་བར་དགུག་པར་བྱེད་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གུར་ཀུམ་ལ་སོགས་པས་བྲིས་ནས། དེའི་སྙིང་གར་ཕྲེང་བའི་སྔགས་འདི་ཆེ་གེ་མོ་ཨཱ་ཀཪྵ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དང་སྤེལ་ཞིང་སྭཱ་ཧཱའི་གནས་སུ་དགུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡི་གེ་ཛཿཞེས་བྱ་བ་བྲི་བར་བྱས་ལ་དགུག་པར་བྱའོ། ། ཐོད་པ་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པའི་གཡས་བརྐྱང་བས་གནས་པས་ན། རྐང་པ་གཡོན་པ་བསྐུམ་པས་མནན་ལ་སྔགས་འདི་ལན་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། རང་རང་གི་སྔགས་ལས་བསྐྱེད་པའི་སྔར་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་དེ་དགུག་པར་བྱའོ། ། འོང་བའི་ཚེ་ཡང་འཚེ་བ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྤྱན་གྱིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་དང་པོའོ། ། མཱ་མ་ཀཱི་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་བསྲུང་བར་སེམས་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་བུད་མེད་དགུག་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐྱེས་པ་དགུག་པ་ལ་ནི་སྐྱེས་པའི་ཐོད་པ་ལ་གཡོན་བརྐྱང་བས་རྐང་པ་གཡས་པས་མནན་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡོད་དོ། ། བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབ་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྱད་པར་ཡང་གསུངས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་བསྐྲད་པའི་ལས་རྣམས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་རོ་བསྲེགས་པའི་མེས་ཚིག་པའི་སོལ་བ་དང་།

In its center, one should draw the image of a woman who performs summoning with saffron and so forth. In her heart, one should write this garland mantra, "Amukam ākarṣaya," interspersed with the name of the person to be accomplished, and at the place of "svāhā," one should write the syllable "jaḥ" for the occasion of summoning, and then perform the summoning. Since that skull-cup is positioned with the yogin’s right leg extended, one should press down with the contracted left foot and recite this mantra two or three times. One should summon those who abide upon the wind mandala by means of the previously explained vajra hooks and so forth, which are generated from their respective mantras. Furthermore, at the time of their arrival, in order to avert harm, one should perform the first ritual as described for Locanā. One should also meditate on Māmakī as intending to provide protection according to the ritual as described; in that way, this is the summoning of women. For the summoning of men, one should press down with the right foot upon a male skull-cup with the left leg extended; that is the distinction. The mantra of Vighnantaka is taught starting with "Then," and so forth. Regarding the phrase "the application of all mantras," this Blessed One should be applied to the accomplishment of the assembly of all deities, because he performs all activities. The specific distinction is also taught as: "For the activities of the vajra expulsion," and so forth. Regarding the phrase "in the proper manner," the ritual is as follows: using the application of Amṛtakuṇḍalī, one takes charcoal burnt by the fire of a cremation pyre, and...

མྱོས་པར་བྱེད་པའི་ཤིང་གི་སོལ་བ་དང་། བ་བླ་དང་། ཨ་རིཥྚའི་འདབ་མ་དང་། དུག་དང་། རྐང་པ་གཡོན་པའི་སྲིན་ལག་གི་ཁྲག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ་བཏགས་ཏེ། ཁྭའི་གཤོག་སྒྲོའི་སྨྱུ་གུས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་རལ་གྲིའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་བྲིས་ལ། དེའི་ལྟེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་བརྙན་བྲིས་ནས། དེའི་སྙིང་གར་ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཆེ་གེ་མོ་ཨུཙྪ་ཊ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དུ་སྤེལ་བ་བྲིས་ལ། གཉི་ག་ཡང་དགུག་པར་བྱའོ། ། བསྐུལ་བའི་ཚིག་དང་ལྡན་པར་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མངོན་པར་བཟླས་ལ། རས་དེ་མ་མོའི་གནས་ལ་སོགས་པར་བརྐོས་ལ་སྦ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔུང་དག་ཀྱང་སྐྲོད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་ཡང་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་ལ་ཕྲེང་བའི་སྔགས་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཟླ་བར་བྱའོ། ། ལས་ཀྱི་ཚེ་ནི་མ་ཧཱ་ག་ཎ་བ་ཏི་ཛི་བི་ཏ་ཨནྟ་ཀ་རཱ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་བཏོན་ལ་དེའི་གནས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དང་སྤེལ་བར་བྱའོ། ། སྭཱ་ཧཱའི་གནས་དང་བསྐྲད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ངམ་ཕཊ་དམ་གཉི་ག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ས་བོན་གཞན་དག་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་། ཞི་དང་རྒྱས་དང་དབང་དང་དགུག། སྡང་དང་བསྐྲད་དང་མངོན་སྤྱོད་ལ། ། ཨོཾ་སྭཱ་ཧཱ་ཧོ་ཛཿཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། སྔགས་ཀྱི་མཐར་ཡང་བསྐུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མིང་ཡང་སྤེལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མར་བསྐུལ་བར་བྱ་བ་འདི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །

One should combine the charcoal of a tree that causes intoxication, realgar, the leaves of the ariṣṭa plant, poison, and the blood from the ring finger of the left foot, and grind them together. Using a pen made from a crow's wing feather, one should draw an eight-spoked wheel of swords situated upon a wind mandala on a cloth from a charnel ground. In its center, one should draw the effigy of the person to be acted upon. In the heart of that effigy, one should write the garland mantra "Amukam uccāṭaya" (Drive out so-and-so), interspersed with the name of the person to be acted upon, and summon both [the person and the mantra]. Reciting it one hundred and eight times while accompanied by the words of exhortation, one should bury that cloth in a place such as a shrine of the mātṛs (Mothers). In that way, even the armies of the Buddhas will be driven away. In this context, during the preliminary service (puraścaraṇa), one should recite the garland mantra exactly as it is pronounced. At the time of the ritual action, one should utter "Mahāgaṇapati jivita-antakārāya" (O Great Lord of the Multitude, bringer of the end of life!) and insert the name of the person to be acted upon in its place. In the place of "svāhā" and during the occasion of driving away, one should apply either the syllable hūṃ, phaṭ, or both. Likewise, for other [rituals], one should understand that other seed syllables are used in accordance with the specific action. As it is said: "For pacifying, enriching, magnetizing, and summoning, For hatred, driving away, and wrathful rites, Oṃ, svāhā, ho, jaḥ, hūṃ, hūṃ, phaṭ— These should also be applied at the end of the mantra." Furthermore, the word "or" (yad vā) indicates another method: that the name should be interspersed [with the mantra], and that the exhortation should be applied at the beginning and the end. This is another way [to perform the rite].

སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རེ་རེ་ཞིང་མིང་དང་སྤེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བོ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་ལས་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱིས་བཀུག་སྟེ། རྐང་པ་གཉིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་གྱུར་པས། མི་བསྐྱོད་པས་ཀུན་དུ་བཙིར་(ལམཉེ,ལ་མཉེ་)བར་བྱ་ཞིང་། ཆེ་གེ་མོ་རཀྵ་སིདྡྷི་བྷྱོ་མོ་ཙ་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐུལ་ཚིག་དང་ལྡན་པར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ངུ་ཞིང་ཡན་ལག་གཅོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ཆེས་པ་སྟོན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གཏོང་བར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ཉིད་ནི་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་དུག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཡང་ན་དེས་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མར་གྱི་ངོའི་ཚེས་བརྒྱད་དམ་བཅུ་བཞི་ལ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བས་འགེགས་ཏེ་ཤི་བའམ། མཚོན་གྱིས་བསད་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཐོད་པ་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་བྱུང་བ། འཇིགས་སུ་རུང་བའི་མཆེ་བ་གཙིགས་པ། སྐྲ་གྱེན་དུ་བརྫེས་ལ། ལག་པ་གཡས་པར་རོ་ལངས་ཀྱི་ཆུ་གྲི་ཐོགས་པ། གཡོན་པ་སྡིགས་མཛུབ་བྱེད་པའི་སྲིན་པོ་བྲིས་ལ། དེའི་སྙིང་གར་དུག་དང་རུས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། མཐེའུ་ཆུང་གི་ཁྲག་གིས་ཆེ་གེ་མོ་གྲྀཧྞ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་བྲི་བར་བྱའོ། ། ཐོད་པ་གཉིས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ས་དང་། རོ་བསྲེགས་པའི་ས་དང་། ཐལ་བ་དང་།

The instruction that "each word of the mantra should be interspersed with the name" is another method. Regarding the teaching of the mantra of the Unconquerable One, beginning with the words "Then," the ritual procedure is as follows: A practitioner of the yoga of the wrathful Unconquerable One should mentally summon the rākṣasas and other spirits from the body of the target who is being oppressed by them. With the two feet transformed into method and insight, one should press them down with Akṣobhya and recite the mantra words together with the exhortation: "Oṃ amuka-rakṣa-siddhi-bhyo mocaya!" (Release such-and-such!). Then, preceded by signs of conviction such as weeping and the breaking of limbs, they will be released. This same method should also be applied to the poison of snakes and the like. Alternatively, if one desires to seize [the target], then at that time, using that very application, on the eighth or fourteenth day of the waning moon, one should draw a rākṣasa in a skull—either one that has died naturally or was killed by a weapon—using charcoal from a charnel ground. The rākṣasa should be depicted as arising from the syllable HŪṂ, with terrifying bared fangs, hair bristling upward, holding a curved knife (kartṛka) in the right hand, and making the threatening gesture (tarjanī-mudrā) with the left. In its heart, one should write the mantra together with the words "Oṃ amukaṃ gṛhṇa hūṃ phaṭ," using poison, bone powder, and blood from the little finger. In a second skull, one should place the earth from the target's footprint, earth from a cremation ground, and ashes.

སྐོལ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་ཆུ་དང་བསྣོས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ། དེའི་སྙིང་གར་དུག་དང་རུས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། མཛུམ་མོའི་ཁྲག་དང་། མིང་དང་སྔགས་སུ་བཅས་པ་བྲིས་པའི་ཏཱ་ལའི་ལོ་མར་བཅུག་ལ། གཉི་ག་ཡང་བཀུག་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་བརྙན་དེའི་འོག་ཏུ་གཞག་པར་བྱས་ལ། དེས་མནན་ཅིང་བཟུང་བར་བསམས་ལ། བསྒྱིངས་པ་དང་བཅས་པས་སྔགས་དུར་ཁྲོད་དུ་ནམ་ཕྱེད་ན་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེས་ན་འདི་དེས་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། ། བྲི་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྟ་མགྲིན་གྱི་སྔགས་བཤད་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་དུག་བསལ་བའི་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྟ་མགྲིན་སྐུ་མདོག་དཀར་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྙིང་གར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དཀར་པོ་བཀོད་དེ། དེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་དུག་རབ་ཏུ་སྦར་ལ། ལག་པ་གཡས་པར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་བྱུང་བའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བ་ལ་ཧཱུྃ་དཀར་པོ་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་བདུད་རྩི་འབབ་པར་བསམས་ལ། དེས་མིང་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་ལས་བྱུང་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་ལས་དུག་ནག་པོས་ཁྱབ་པ་གཞན་དུ་བླངས་ལ། བདུད་རྩི་དཀར་པོའི་འོད་ཟེར་བསྡུས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དུག་དང་བྲལ་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། མིང་དང་བཅས་པའི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཟློས་ཤིང་བྱབ་པར་ཡང་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་དུག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཁྲོ་བོ་དབྱིག་སྔོན་གྱི་སྔགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འདིར་ནི་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།

One should fashion an effigy of the person to be accomplished by mixing [substances] with boiling vajra-water. Into its heart, one should insert a palm leaf upon which the name and the mantra have been written, along with poison, bone powder, and the blood of a ring finger. Having summoned both [the person and the effigy], one should place the effigy underneath [the leaf]. Visualizing that [the effigy] is being pressed down and held, one should recite the mantra with a haughty posture at midnight in a charnel ground. By that, the person will be seized. By this very drawing, one is also seized by snakes and the like. The mantra of Hayagrīva is explained: "Then," and so forth, is spoken. Here, the ritual for removing poison is as follows: A practitioner of the white Hayagrīva yoga places a white syllable HŪṂ upon a moon maṇḍala at the heart. With its light rays, one should thoroughly incinerate the poison residing in all the limbs. In the right hand, one should visualize an eight-petaled lotus arising from the syllable HŪṂ, with a white HŪṂ at its center emitting light rays and flowing with nectar. From that, one should extract the black poison that pervades the body of the person to be accomplished—which arose from the first letter of their name—and, by gathering the light rays of white nectar, one should meditate that the person to be accomplished is freed from poison. While reciting the mantra of the garland together with the name, one should also perform the cleansing ritual; then, the poison will be removed. In order to show the mantra of the wrathful Vajravidāraṇa, "Then," and so forth, is spoken. Here, the ritual is as follows:

དབྱིག་སྔོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་ཤ་ཆེན་པོ་དང་། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བ་དང་། གྲོག་མཁར་གྱི་ས་དང་། ཕུབ་མ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ས་ལས་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་དུག་དང་ཁྲག་དང་རམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལ་གནས་པའི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དང་སྤེལ་ཏེ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྭཱ་ཧཱའི་གནས་སུ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་བཀོད་ལ་སྔགས་བྲིས་ཏེ་དེའི་སྙིང་གར་བཅུག་ནས་བཀུག་སྟེ། ཐོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱས་ལ། ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་པ་དང་། རྐང་པ་གཡོན་པས་མནན་ཏེ། རྡོ་དང་རུས་པ་དང་། ནིམ་པའི་འདབ་མའི་སྦྱིན་སྲེག་ཉི་མ་གུང་ངམ་ནམ་ཕྱེད་ན་བྱ་ཞིང་བཟླས་བརྗོད་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བྱ་བ་ཉིན་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བྱས་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་ན། དུར་ཁྲོད་དུ་སྔོན་ལ་མཚན་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་རོ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ལ་མེ་ཐབ་གྲུ་གསུམ་བྱས་ལ། ནིམ་པའི་ཤིང་གིས་མེ་སྦར་ནས་བཀུག་སྟེ། དེའི་དབུས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཞལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་བསམས་ལ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྐང་པ་གཡོན་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མཚོན་རྣོན་པོས་བཅད་ལ། ཁྲོ་བས་ནོན་པས་ཆེ་གེ་མོ་མཱ་ར་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐུལ་བའི་ཚིག་དང་བཅས་པའི་སྔགས་ཁྲོ་བོའི་ཚིག་གིས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་དེའི་ཞལ་དུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། དེ་ནས་མཚན་མོ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། ཁྲོ་བོ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་སྔགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Having performed the yoga of Vajrapāṇi exactly as described, one should fashion an effigy from human flesh, charcoal from a charnel ground, earth from an anthill, chaff, and earth from the footprint of the person to be accomplished. On a cloth from a charnel ground, one should draw a crossed vajra with poison, blood, and indigo, and in the center of a fire maṇḍala situated upon it, write the name of the person to be accomplished, interspersed with the mantra. In the context of wrathful rites, one should place the syllable HŪṂ in the position of SVĀHĀ, write the mantra, and insert it into the heart of the effigy. Having summoned the target, one should place it between two skull-cups, press it down with the left foot in a state of extreme wrath, and perform a fire offering of stones, bones, and neem leaves at midday or midnight. If one performs one hundred and eight recitations for seven days, the target will die. If, even so, success is not achieved, one should first go to a charnel ground at midnight and construct a triangular fire pit using the ashes of a cremated corpse. Having kindled a fire with neem wood and summoned the target, one should visualize the King of Wrathful Deities with a highly distorted face in the center of that fire. Starting from the left foot of the effigy, one should cut it with a sharp weapon. Overcome by wrath, one should recite the mantra together with the exhortation "Kill so-and-so!" (MĀRAYA) using the words of the wrathful deity, and perform the fire offering into the mouth of the deity. Then, on that very night, the target will die. In order to explain the mantra of the Great Powerful Wrathful One (Mahābala), the passage beginning with "Then" and so forth was spoken.

ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་གས་བཟླས་བརྗོད་འབུམ་བྱས་ལ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་སྦྱོར་བས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཆུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་འབེབས་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆར་འབེབས་པའི་གནས་སྐབས་སུ། སྟོབས་པོ་ཆེའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་དམར་པོར་བསམས་ལ། བཟླས་བརྗོད་འབུམ་བྱས་ནས། ཁམ་ཕོར་སོ་མ་བཏང་བ་ལ་རལ་གྲིའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་ལ་གནས་པའི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་རམས་ཀྱི་ཁུ་བས་མདུང་ཅན་མའི་སྔགས་ཨོཾ་ཤཱུ་ལི་ནི་ནཱཾ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ཀླུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡི་གེ་ནཱཾ་དང་སྤེལ་བ་བྲིས་ལ། སོ་མ་བཏང་བའི་ཁམ་ཕོར་གཉིས་པས་ཁ་སྦྱར་བྱས་ཏེ། སྲད་བུ་སྔོན་པོས་ཀུན་དུ་དཀྲིས་ལ། མདུང་ཅན་མས་ཀླུ་བཀུག་སྟེ། ལེགས་པར་མཆོད་ལ། ཀླུ་གནས་པའི་མཚོ་ལ་སོགས་པར་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཁམ་ཕོར་དེ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་དུ་ན་སྐྱེ་བོ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རླུང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཆུ་དེར་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་བྲིས་ལ། དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཆུ་ལྷ་སྐྱེས་བུའི་གདོང་དང་ལྡན་པ། གདེངས་ཀ་བདུན་པ་ལག་ན་ཀླུའི་ཞགས་པ་ཐོགས་པ་དཀར་པོ་བྲི་བར་བྱའོ། ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འདབ་མ་ལ་ནི་མཐའ་ཡས་ཏེ་ལྗང་གུའོ། ། ལྷོར་ནི་ནོར་རྒྱས་ཏེ་དཀར་པོའོ། ། ནུབ་ཏུ་ནི་འཇོག་པོ་སྟེ་དམར་པོའོ། ། བྱང་དུ་ནི་ཀརྐོ་ཊ་སྟེ་ནག་པོའོ། ། མེའི་ཕྱོགས་དང་བདེན་བྲལ་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་ནི་པདྨ་དང་། པདྨ་ཆེན་པོ་སྟེ་སྐྱ་བོའོ། ། རླུང་གི་ཕྱོགས་སུ་ནི་དུང་སྐྱོང་སྟེ་སེར་པོའོ། །

"All activities" means that one should perform one hundred thousand recitations according to the previously explained ritual, and then accomplish all the activities of the deities of pacification and so forth through the application as it was taught. Regarding the phrase "causing the water maṇḍala to descend," the ritual here is as follows: at the time of bringing down rain, one should visualize the entire yoga of Mahābala as red. Having performed one hundred thousand recitations, one should write the mantra of Śūlinī, oṃ śūlinīnāṃ svāhā, interspersed with the letter nāṃ—the heart of all nāgas—upon an eight-petaled lotus situated on an eight-spoked sword-wheel inside an unbaked clay bowl, using indigo juice. One should then join it with a second unbaked clay bowl, wrap it all around with a blue thread, and having summoned the nāgas with Śūlinī and made excellent offerings, one should place the joined clay bowls into a lake or similar body of water where nāgas reside. Alternatively, in a place devoid of people, one should draw a wind maṇḍala upon a fire maṇḍala, and upon that, a water maṇḍala. On that, one should draw an eight-petaled lotus, and in its center, the white Water God (Varuṇa), possessing a human face, seven hoods, and holding a nāga-noose in his hand. On the eastern petal is Ananta, green. In the south is Vāsuki, white. In the west is Takṣaka, red. In the north is Karkoṭaka, black. In the two directions of Agni and Nairṛti are Padma and Mahāpadma, pale. In the direction of Vāyu is Śaṅkhapāla, yellow.

དབང་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ནི་རིགས་ལྡན་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་མདོག་ཅན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཀླུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ནས། ཡི་གེ་ནཱཾ་གིས་ཀླུ་ཐམས་ཅད་བསམས་ལ་བསྔོ་ཞིང་བསྐ་བ་དང་། འོ་མ་དང་། བུ་རམ་ལ་སོགས་ཀླུ་ལ་འོས་པའི་བཤོས་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཛཿདང་སྤེལ་བའི་ཡི་གེ་ནཱཾ་གྱིས་བཀུག་ལ། རང་རང་གི་གནས་སུ་བཞུགས་པར་བསམས་ནས་ལེགས་པར་མཆོད་དེ་འདི་སྐད་དུ། ཀླུ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་དགའ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀས་ཆར་ཕོབ་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཀླུ་རྣམས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་འབེབས་པར་བསམས་ཤིང་། བཟླས་བརྗོད་བྱས་ན་དེ་ནས་ཀླུ་དེ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀས་ཆར་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆར་མི་འབེབས་ན། མེ་ཐབ་ཟླུམ་པོར་སྟོབས་པོ་ཆེ་དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ཏེ། སྤྱན་དྲང་བ་ནས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འོག་ནས་བཤད་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབ་ཀྱི་ཆོ་གས་ཀླུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྕེའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ནཱཾ་བཀོད་ལ་མཆོད་ཡོན་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བུ་རམ་དང་། འོ་མ་དང་། མར་གྱི་དགང་བླུགས་གསུམ་བྱིན་ཏེ། བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདོད་པར་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཚིམ་པས་ཆར་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆར་འབེབས་པར་མི་བྱེད་ན་མངོན་སྤྱོད་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནག་པོའི་སྟོབས་པོ་ཆེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གྲོག་མཁར་དང་། ཆུ་བོའི་ངོགས་གཉིས་ཀྱིས་བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་བསྣོས་པ་ལས་ཀླུའི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ཏེ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་དུག་དང་ཁྲག་དང་། སྐེ་ཚེ་དང་ལན་ཚྭ་དང་།

In the direction of Ishāna is Kulika, who is of variegated color. Having thus drawn the maṇḍala of the nāgas, one should visualize all the nāgas with the syllable NĀṂ, and offer them the appropriate food for nāgas, such as fermented grain, milk, and molasses. Having summoned them with the syllable NĀṂ joined with JAḤ, and having visualized them seated in their respective abodes, one should worship them well and say: "O great nāgas, may you be pleased with me and, by the command of the Blessed One, let fall the rain!" Then, visualizing that the nāgas are causing a great stream of rain to fall, if one performs the recitation, those nāgas will then cause rain to fall by the command of the Blessed One. If, even so, rain does not fall, one should likewise draw the maṇḍala of Mahābala in a circular fire-pit. Preceded by the invitation, one should place the syllable NĀṂ in the center of the tongues of all the nāgas according to the ritual of the fire-pit for the homa explained below. Preceded by the offering of water for the feet and so forth, one should offer three ladlefuls of molasses, milk, and ghee, and perform the homa with molasses and so forth as desired. Then, being satisfied, they will cause rain to fall. If, even so, they do not cause rain to fall, one should perform the rite of wrathful activity. In every respect, the practitioner of the Mahābala yoga of the Black [deity] should fashion an image of the nāgas from the excrement and urine mixed with earth from an anthill and the two banks of a river. Upon a cloth from a charnel ground, using poison, blood, mustard seeds, and salt, ...

ཡུངས་མར་གྱིས་རལ་གྲིའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་བྲིས་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་བྲིས་ཏེ། འདབ་མ་བརྒྱད་དུ་ཀླུ་བརྒྱད་ཁྱད་པར་གྱི་སྙིང་པོའམ། ཡི་གེ་ནཱཾ་གིས་སོ་སོའི་སྔགས་སྤེལ་ཏེ། དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཆུ་ལྷའི་བྃ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྲིས་ལ། བཀུག་ནས་གཟུགས་བརྙན་དེའི་ཁར་བཅུག་ལ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚ་བ་གསུམ་དང་། སྐེ་ཚེ་ལ་སོགས་པས་བྱུགས་ཏེ། མེ་ལ་གདུངས་ནས་སྔགས་བརྗོད་ན་ངེས་པར་ཆར་འབེབས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆར་མི་འབེབས་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ས་ལ་ཀླུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ཏེ། སྟོད་གཡོགས་དང་། སྨད་གཡོགས་དང་། ཟེའུ་ཀ་སྔོན་པོ་བགོ་བའམ། གོས་དམར་པོ་གཅིག་བགོ་བའམ། གཅེར་བུས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབར་བ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྐང་པ་གཡོན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ན་གནས་པའི་ཀླུ་གན་རྐྱལ་དུ་འདུག་པ་མནན་པ་དང་སྐྲག་སྟེ། གདེངས་ཀ་བསྒྱིངས་པ་ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་པས་ཡི་གེ་ཕུཿཞེས་བྱ་བས་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་ཅིང་ཁྲག་སྐྱུག་པའི་ཆར་འབེབས་པས་རྒྱ་མཚོར་བྱེད་པར་གྱུར་པར་བསམས་ལ། ཚིག་རེ་རེའི་མཐར་ནཱཾ་དང་སྤེལ་བའི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་བཟླས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་དེ་རྣམས་ཆར་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཀྱང་ཆར་འབེབས་པར་མ་གྱུར་ན། མེ་ཐབ་གྲུ་གསུམ་བྱས་ལ། དེའི་དབུས་སུ་སྟོབས་པོ་ཆེ་བསམས་ནས། སྨེ་ཤ་ཅན་ལས་མེ་བླངས་ཏེ། ཡི་གེ་ཕུཿཞེས་བྱ་བས་སྦར་ཏེ་ཀླུའི་གཟུགས་བརྙན་དུག་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། དྷ་དུ་ར་དང་། སྐེ་ཚེ་ལས་བྱས་པ་ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཟློས་ཤིང་ལག་པ་གཡོན་པས་མཇུག་མའི་རྩེ་མོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མཚོན་རྣོན་པོས་བཅད་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་སྟེ།

Draw an eight-spoked wheel of swords with mustard oil, and upon that, draw an eight-petalled lotus. On the eight petals, write the specific heart-mantras of the eight nāgas, interspersed with the syllable nāṃ. In the center, write the vaṃ of Varuṇa exactly as it is. Having summoned [the nāgas], place them inside that effigy. Anoint all its limbs with the three hot substances, black mustard, and so forth. If one heats it over a fire while reciting the mantra, rain will certainly fall. If rain still does not fall in that way, then likewise draw a nāga maṇḍala on the ground. Either wearing an upper garment, a lower garment, and a blue turban, or wearing a single red garment, or even naked, stand upon the blazing solar maṇḍala. With the left foot empowered by the vajra, press down upon the nāgas residing in that maṇḍala who are lying on their backs. Terrified, they arch their hoods and look upward. Visualize that by the syllable phuḥ, they pervade the sky and cause a rain of blood to fall, turning it into an ocean. At the end of each word, recite the garland mantra interspersed with nāṃ. By that, they will cause rain to fall. If even that does not cause rain to fall, construct a triangular fire pit. In its center, visualize Mahābala. Take fire from a woman of the me-śa (outcaste) class and kindle it with the syllable phuḥ. While reciting the garland mantra, use a sharp weapon to cut the effigy of the nāga—made from poison, salt, dhattūra, and black mustard—starting from the tip of the tail with the left hand, and perform the fire offering (homa).

བཤང་བ་དང་གཅི་བས་ལུས་ལ་བྱུགས་ཤིང་། སྦྱིན་སྲེག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བྱས་ན། ཆར་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུས་ཀྱང་ཆར་འབེབས་པར་མ་གྱུར་ན་ཉེས་པ་འདི་ནི་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོབས་པོ་ཆེའི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ། དཔལ་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་དགུག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྐང་པ་གཡོན་པས་དེ་བཞིན་དུ་མནན་ཏེ། མ་ཧཱ་བ་ལ་བར་ཥཱ་པ་ཡ་ཤཱི་གྷྲཾ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐུལ་ཚིག་དང་ལྡན་པར་ཧཱུཾ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོའི་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཁྲོ་བོ་དཔལ་གནོད་མཛེས་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐབ་ཁུང་ལ་བཞུགས་པ་ཞལ་གདངས་པའི་ལྗགས་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་བསམས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་གཏུབ་ཅིང་གཏུབ་ཅིང་དེའི་ཞལ་དུ་སྦྱིན་སྲེག་ཁྲི་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྟོབས་པོ་ཆེས་ཆར་འབེབས་པར་མཛད་པར་རྗེས་སུ་མྱོང་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཀླུ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོབས་པོ་ཆེ་ལ་ཞི་བ་བྱ་བའི་ཕྱིར། མེ་ཐབ་ཟླུམ་པོ་ལ་གནས་པའི་སྤྱན་མ་དཀར་པོ་ཞི་བའི་ཞལ་དུ་དེའི་སྔགས་དང་། ཞི་བའི་ཆོ་གས་མར་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྲེག་བླུགས་ཁྲི་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞི་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྔགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །

If one anoints the body with feces and urine and performs one hundred and eight fire offerings, rain will fall. If rain still does not fall despite such efforts, one should recognize that this is the fault of Mahābala himself. Having fashioned an image of Mahābala from the substances previously described, and having first performed the summoning through the application of Śrī-Sumbharāja, one should likewise press down upon it with the left foot and recite the mantra of the King Sumbharāja, which contains four hūṃ syllables and the incantation: mahābalam varṣāpaya śīghram. Then, one should visualize the syllable hūṃ on the tongue of the wrathful Śrī-Sumbharāja, who is seated in the abhicāra fire pit with his mouth wide open, and perform ten thousand fire offerings by repeatedly cutting up the image and casting it into his mouth. Then, Mahābala will be perceived to cause the rain to fall; this is renowned among all yogins. Thereafter, in order to perform a pacification rite for all the nāgas and Mahābala, one should offer ten thousand oblations of ghee, milk, and so forth, using the mantra and the pacification ritual into the mouth of the white, peaceful Locanā, who resides in a circular fire pit. Therefore, this Blessed Mother is the one who generates the pacification of the Buddhas. To explain the mantra of Rāgarāja, it is said: "Then," and so forth: "By the application of Vajrasattva..."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཊཀྐིའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་བརྙན་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྦྱོར་བར་གསུངས་པའི་ཐོད་པར་བཞག་སྟེ་བཀུག་ལ་ཐོད་པ་དེ་གཡོན་བརྐྱང་བའི་གཡས་པའི་རྐང་པས་མནན་ནས་ཊཀྐིའི་སྔགས་སྤེལ་བ་དང་བཅས་པར་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་དགུག་པར་ཡང་བྱའོ། ། མི་གཡོ་བའི་སྔགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁ་སྦྱར་ལུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་མ་དང་བཅས་པའོ། ། དེ་ཡང་མི་གཡོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྐྱེས་པའི་ཐོད་པ་སྐྱོན་མེད་པ་བླངས་ལ་དེར་རྐང་པ་གཡས་པའི་སོར་མོའི་ཁྲག་དང་། ལན་ཚྭ་དང་ཡུངས་མར་དང་། སྐེ་ཚེ་ལ་སོགས་པས་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རང་གི་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྲིས་ལ་བཀུག་སྟེ། ཐོད་པ་དེ་རྐང་པ་གཡས་པས་མནན་ནས། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགུགས་བཞིན་པར་བསམས་ལ་བསྐུལ་བ་དང་བཅས་པར་སྔགས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཁུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྔགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནོད་མཛེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བུ་མོ་རྐང་པ་གཡོན་པའི་སྲིན་ལག་གི་ཁྲག་གིས་བྲིས་པ་དེའི་བྷ་གར་རྐང་པ་གཡོན་པས་མནན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལག་པ་གཡས་པར་གནས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་སྙིང་གར་ཕུག་སྟེ། ཞགས་པས་བཅིངས་ལ། ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཚིག་རེ་རེ་ཞིང་ངམ། སྔགས་བསྐུལ་བའི་ཚིག་དང་བཅས་པར་བཟླ་ཞིང་དགུག་པར་བྱའོ། །

Regarding this: the practitioner of Ṭakki should perform the ritual according to the prescribed procedure and place the effigy of the one to be accomplished in the skull-cup described in the application of Yamāntaka. Having summoned [the deity], one should press that skull-cup with the right foot in the posture of the left leg extended and perform the recitation of the Ṭakki mantra along with the insertion of the name. As before, one should also perform the summoning with the vajra-hook. To explain the mantra of Acala, it says "Then," and so forth. "In the body of the joined pair" means together with his consort. Furthermore, the practitioner of Acala should take a flawless male skull-cup and, using the blood from the toes of his right foot, salt, mustard oil, black mustard seeds, and so forth, draw the effigy of Mahādeva and others together with their consorts as before. Having summoned them and pressed that skull-cup with the right foot, one should visualize summoning the object of accomplishment with the hook as before, and recite the mantra along with the exhortation. Then, they will be summoned together with their consorts. To explain the mantra of Sumbharāja, it says "Then," and so forth. The practitioner of Sumbharāja should take a skull-cup of a woman possessing the proper characteristics and draw the effigy of the girl to be accomplished using the blood from her left ring finger. Pressing her bhaga with the left foot, one should pierce her heart with the hook held in the right hand as before, bind her with a noose, and summon her while reciting the mantra of the rosary either word by word or together with the words of the mantra exhortation.

དགུག་པར་བྱ་བར་གཏོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་འགག་ཅིང་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སྤྱོད་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་མ་བོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་ལས་གསུངས་ནས། བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དགུག་པ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་སེམས་དཔའི་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་འབྱུང་བ་དབྱེར་མེད་པར་གང་ལས་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། ། གསུང་ཉིད་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་དམ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དེ་གསུང་དེ་ཉིད་ཕྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། འདིའི་སྐུ་གསུམ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འང་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཞིང་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱའོ། ། དེ་བྱས་ནས་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་རྣམས་སྤྲོས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། གསུང་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་སྦྱོར་བས་འཁོར་ལོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོའི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་པདྨའི་ལྕགས་ཀྱུས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡང་འགུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་གིས་ཤེ་ན།

That which pertains to summoning includes the activities of the object to be accomplished that involve the cessation and destruction of the mind of the one to be accomplished; these also belong to the category of wrathful rites (abhicāra). Furthermore, even if the syllable phaṭ is not omitted, there is no fault. Having thus explained the activities associated with the mantra tantras, the summoning that arises from meditative concentration (dhyāna) is taught, beginning with the words "Then," and so forth. The "Great Samaya Being" is the Mind Vajra; that from which its emergence occurs inseparably is so called, and it is the meditative absorption (samādhi) such as that of the Vajra Holder. The "Great Samaya" is the glorious Vajrasattva; it is from his body and so forth. Because his speech itself is not to be transgressed, it is the "samaya." The meaning is that he uttered those very words of suchness (tattva). "Buddha Vajra" is Akṣobhya; one should also meditate upon and have firm conviction in Vajrasattva within his three bodies. Having done that, the meaning is that one should summon even the Buddhas by emanating deities from one's own heart who possess vajra hooks, nooses, and so forth. "Buddha Body" is Vairocana, and "Speech" is Amitābha; through the application of either of these, by means of the "wheel"—that is, the application of the maṇḍala of deities—using the hook of the wisdom wheel and the lotus hook, Vajrasattva will also be summoned in the proper sequence. If one asks, "By what means?"

ཅི་རིགས་པར་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་འཁོར་ལོ་དང་། པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་མོས་པས་སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། ལྷ་ཐམས་ཅད་དགུག་པར་བྱའོ། ། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་གསུམ་གྱིས་དགུག་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་ནས། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་སྔགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། རང་གི་འདོད་པའི་ལྷ་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་ལ། རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ལྡན་པའི་ལྷའི་སྤྲོས་པའི་སྦྱོར་བས་བུ་མོ་དགུག་པར་བྱའོ། ། དགུག་པར་བྱ་བ་ལ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་དགུག་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྒོམས་ལ། ཤ་ཙི་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱན་དང་། མཱ་མ་ཀཱི་སྔར་བཤད་པའི་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་བཀུག་བཞིན་པ། བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་འཛག་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། འགུགས་པའི་སྔགས་ཀྱང་ལན་ལྔ་བཅུའི་བར་དུ་བརྗོད་ན་ངེས་པར་འགུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྦྱོར་བས་དགུག་པ་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཀྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་ཕྱེད་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་ནི་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་མའོ། ། དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་གཟུགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསམས་ལ། ནམ་མཁའི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བུ་མོ་དགུག་པར་བྱའོ། །

One should summon all the mantras and all the deities by means of intense visualization of the wheel, the lotus, the great vajra, and the vajra hook, as appropriate, in connection with the three vajras. Having taught the ritual for summoning by the three yogins, Akṣobhya and the others, the teaching for others is given by the words "all" and so forth. One should meditate on one's own mantra-person, that is, one's own chosen deity, as possessing a wheel. Then, from one's own heart, by the application of emanating deities possessing the command of the King of Desire and the vajra hook, one should summon the maiden. This summoning while abiding upon a wind maṇḍala should be applied to all these cases of summoning. Upon that wind maṇḍala, one should meditate on a moon maṇḍala of the nature of Vairocana. One should visualize the goddess Śacī, Locanā, and Māmakī—being summoned by the previously explained rituals of protection and so forth—as dripping a stream of nectar. If the summoning mantra is recited up to fifty times, the summoning will certainly occur. The teaching on summoning by the application of the King of Desire is given by the words "vajra hook" and so forth. The "indestructible hook" is the sign of the King of Desire. One should visualize the "great form" indicated by that, which is the great mudrā of the King of Desire, and summon the "daughters of space," that is, the daughters of the gods and so forth.

རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་དགུག་པ་གསུངས་པ་ནི་རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་ཁྲོ་བོ་ནི་རྡོ་རྗེར་གྱུར་ཅིང་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ས་འོག་གནས་པ་དག། ཅེས་བྱ་བ་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོ་བསམས་ལ། ། ཤཱུ་ལ་དང་རྡོ་རྗེ་ཀྱོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་རྣམས་སྤྲོས་པས་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པའི་བུ་མོ་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མཚན་མ་ཐོབ་པས་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བཙག་གམ། རྡོ་རྒྱུས་ཟླ་བ་གཟས་ཟིན་པའི་ཚེ་ཁར་བཅུག་ནས་དེར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོའི་གཟུགས་སུ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷ་རྣམས་སྤྲོས་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་བཀང་ལ། ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས། གནས་སུ་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིང་རྗེས་སུ་མཉེས་པར་བྱས་པ། ཇི་སྲིད་ཟླ་བ་བཏང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མིང་བྲིས་པ་ཙམ་གྱིས་འོང་བར་འགྱུར་རོ། ། རྣམ་པའི་མཆོག་ནི་ཀུན་ལྡན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེར་བདག་ཉིད་ལྷག་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་བསྒོམས་ནས་གནོད་སྦྱིན་མོ་དགུག་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱི་བོར་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་སྤྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྐལ་པ་བསྲེག་པའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཅན་བསྒོམས་ནས།

Regarding the phrase "the vajra maṇḍala," it teaches that one should summon those to be accomplished while abiding upon the wind maṇḍala. Furthermore, the summoning by means of the application of Sumbharāja is taught in the passage beginning with "one's own," and so forth. This means that one should visualize one's own wrathful deity as having become a vajra, which is unassailable, and as "dwelling beneath the vajra earth." Having visualized the King Sumbharāja, one should summon the daughters of the asuras and others by emanating deities endowed with tridents, vajra hooks, and so forth. Once the signs have been obtained, a yogin endowed with the application of any suitable deity should, at the time of a lunar eclipse, place either vermilion or mineral pigment in the mouth. There, one should generate the form of a goddess endowed with a vajra hook, bless it with the three suchnesses, and emanate the deities arising from that to fill the expanse of space. Having perfectly gathered them back and stabilized them in their place, one should meditate until the moon is released, at which point success will be achieved. Then, by merely writing the names of Brahmā and the others, they will arrive. Regarding the phrase "endowed with all the supreme aspects," one should meditate by means of the power of intense conviction in oneself as Mañjuvajra, possessing the characteristics as previously explained. Then, one should summon yakṣiṇīs by visualizing oneself as having the nature of emanating Yamāntaka and vajra hooks at the crown of the head, in the form of the great wheel that incinerates the eon.

གནོད་སྦྱིན་མོ་དེ་བཀུག་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། གནོད་སྦྱིན་མོའི་སྔགས་དང་། རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་རང་གི་སྔགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་དགུག་པར་བྱའོ། ། ལྷ་གཞན་དག་གི་སྔགས་ལ། ལྷ་གཞན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དགུག་པར་མི་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ལས་གཞན་དག་ཀྱང་མི་བྱའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་སྦྱོར་བ་མ་ཚང་བས་ན། དངོས་གྲུབ་དེའམ་བདག་ཉིད་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སྦྱོར་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བསྐུལ་བར་མཛད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནི་སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ་གསལ་བར་མཛད་པ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མེད་པར་ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། ལྷ་མོ་སྒྲོལ་མའི་དབྱེ་བ་རལ་པ་གཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་དུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལས་གྱུར་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

One should summon that yakṣiṇī and enjoy her; the yakṣiṇī’s mantra, the tantra, and so forth will be explained below. The "distinction of the mantra" refers to the classification of the Mahāmudrā; thus, in every respect, one should summon [the deity] by means of whichever is the specific mantra of each. One must understand that the mantra of one deity should not be used to summon another deity, and likewise, other activities should not be performed [with the wrong mantra]. If one does not do so, then because the application is incomplete, one will either fail to attain the siddhi or face one's own destruction. In all these applications, one should meditate on the Blessed One Vajrasattva as the one who definitively exhorts [the practice]. This is because he is the essence of all mantras, the king of the deities, the one who makes [reality] clear, and whose nature is self-knowing awareness (svasaṃvedana); furthermore, his purity pervades all things. Without his being present, everything would be impure; therefore, in all cases, one should meditate by way of non-dual wisdom (advayajñāna). To explain the classification of the goddess Tārā as Ekajaṭā, the passage beginning with "Then" and so forth is spoken. "All-pervasive miraculous wisdom" is the wisdom that accomplishes activities (kṛtyānuṣṭhānajñāna); the meaning of "like the Indestructible One" is the meditative absorption (samādhi) from which that very [wisdom] arises as an indivisible nature.

དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་རྒྱས་པའི་རྡོ་རྗེ་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་མཆོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མདུང་ཅན་མ་སྟེ། སྐུ་དང་དབུས་མའི་ཞལ་སྔོ་བ། གཡས་པ་དཀར་བ། གཡོན་པ་དམར་བ། ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ཀྱིས་གྲི་དང་རལ་གྲི་བསྣམས་པ། གཡོན་པ་གཉིས་ན་ཐོད་པ་དང་རིན་པོ་ཆེ་བསྣམས་པ། ཕྱག་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་ལ་འཁྱུད་པ། ཞལ་གྱི་མཆེ་བ་ཅུང་ཟད་གཙིགས་པ་ཕྱུང་ངོ་། ། འདིར་དགུག་པའི་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ། རལ་པ་གཅིག་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱས་ལ། རྐང་པ་གཡོན་པའི་སྲིན་ལག་གི་ཁྲག་དང་། ནཱ་ག་གེ་སར་དུ་བཅས་པས་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོད་པ་ལ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ཀླུའི་བུ་མོ་སྙིང་གར་སྔགས་དང་། སྤེལ་བ་དང་བཅས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྲིས་ལ་བཀུག་སྟེ། གཡས་བརྐྱང་བའི་རྐང་པ་གཡོན་པས་མནན་ལ་བསྐུལ་བ་དང་བཅས་པའི་སྔགས་བརྗོད་ན་ཁུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཁྲོ་གཉེར་མའི་སྔགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དམ་ཚིག་སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ལས་བྱུང་བ་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཁྲོ་གཉེར་མའི་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་ནི་གོས་དཀར་མོ་དང་འདྲ་བ་ལས། དམར་སྐྱའི་མདོག་ཅན་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་དང་ལྡན་པ་ཅུང་ཟད་མཆེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཕྱུང་ངོ་། ། དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པས་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བསམ་གཏན་འབའ་ཞིག་གིས་དགུག་པ་གསུངས་པ་ནི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

The Vajra of the Great Samaya is the Unfailing Accomplishment. Its supreme form is Śūlinī, whose central face is blue, the right white, and the left red. Her two right hands hold a curved knife and a sword; her two left hands hold a skull-cup and a jewel. Her first two hands embrace the Means (the consort). With her fangs slightly bared, she emerged. Here, the ritual for summoning is as follows: having transformed the Vajra-holder and performed the yoga of Ekajaṭī according to the ritual, one should write the mantra along with the insertion [of the name] at the heart of a nāga daughter residing upon a wind mandala in a woman’s skull-cup, using the blood from the ring finger of the left foot mixed with nāgakesara, as before. Having summoned her, if one presses down with the left foot in the posture of the right leg extended and recites the mantra with the exhortation, she will be summoned. In order to explain the mantra of Bhṛkuṭī, the passage beginning with "Then" and so forth was spoken. The meaning is that the one who is the Vajra-nature arising from the individual discernment of the samaya of space is like Amitābha. The hand symbols and so forth of Bhṛkuṭī are similar to those of Pāṇḍaravāsinī, but she is pale red in color, possesses a garland of skulls, and has slightly protruding fangs; she emerged. Regarding the phrase "by the samaya and so forth," it should be understood that one should summon her through the samaya of application and so forth, as before. The summoning by means of meditative concentration alone is taught in the passage beginning with "Cessation" and so forth.

འགོག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པའི་བཟླས་པ་རྩེ་གཅིག་པར་རྫོགས་པར་གྱུར་པས་མི་གཡོ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་རྩེ་གཅིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་སུ་བྱས་ལ། སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པས་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའང་འགུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྔགས་བཟླས་པས་ཀྱང་སྔགས་པ་ལས་རྣམས་བྱེད་དོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཞན་དག་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། ཁྲག་དང་ཆུ་ཡིས་གཤེར་བའམ། ། ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ་སྔ་མ་ལས་ཁྲོ་བོ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་མ་མོའི་གནས་དང་། དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པར་སྐྲའི་རྩེ་མོ་ཐུར་དུ་བཀྲོལ་བས་ཁྲོ་བོའི་སྤྲིན་སྤྲོས་ལ། ཁྲག་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་གཤེར་བར་བྱས་པའི་གོས་བགོས་ནས། སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་གས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་མ་མནན་ནས། བཟླས་བརྗོད་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བྱས་པས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་ནི་འདུག་པའི་ལས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོས་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁྲོ་བོའི་མཆོག་གི་བཅིངས་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོའི་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གོས་བགོས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Cessation is the freedom from the mental movements of the mind. By means of that very [cessation], through the perfection of indivisible, one-pointed recitation, one should make the mind non-dual and one-pointed, such that it becomes merely the accomplishment of the immovable. The meaning is that even the object to be accomplished—which is not possessed of a body and so forth—is summoned by means of mantra, tantra, and the like. As for the other position which states that "the recitation of mantra also performs the activities of the mantrin," this is expressed by the words "or else" and so forth. The specific qualities of the object to be accomplished are taught by the words "the Vajra Master" and so forth. The passage beginning with "of all sentient beings of the ten directions" and so forth teaches the separation of the union (sandhi); that has not been explained by me. By the words "moistened with blood and water," the following is shown: having previously engaged in the application of any wrathful deity (krodha), one should go to a place of the Mātṛs or a charnel ground and so forth. With the tips of one's hair loosened downward, one should emanate clouds of wrathful deities. Having put on a garment entirely moistened with blood and so forth, and having pressed down the sign of the object to be accomplished according to the previously explained ritual, one should perform one hundred and eight recitations, whereby [the object] will die. It is taught that the wrathful kings should be employed in order to accomplish the activities of the wrathful ones while remaining seated, and to perform all activities. The phrase "by the binding of the supreme wrathful one" means that the practitioner of the supreme wrathful yoga should put on the garment as previously described.

ཕུར་བུའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་མིའི་རུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྐེ་ཚེ་དང་། དུག་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཡུངས་མར་གྱིས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་ཁྲོ་བོའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལྔ་པ་རྣོན་པོ་བྲིས་ལ། དེའི་ལྟེ་བར་སྔགས་དང་སྤེལ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་བྲིས་ཏེ། རོ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དང་། སོལ་བ་དང་། ཆུ་བོའི་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་ས་དང་། ཕུབ་མ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ས་བསྡུས་ལ། བཤང་བ་དང་གཅི་བས་སྦྲུས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་བྱས་པའི་སྙིང་གར་རས་དེ་བཅུག་ལ་བཀུག་སྟེ་ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་དགྲའི་སྒོར་སྦས་ནས་མིའི་རུས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཕུར་བུ་སོར་བརྒྱད་པའི་ཚད་དག་ལ་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པ་བྱས་ཏེ། ཕུར་བུས་བཏབ་ན། དེ་ནས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། བསད་པའི་ཆོ་གར་བསྟན་པ་བཤད་ནས། གནས་ནས་སྤོ་བའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི། ཡང་ན་ཐོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་བསྐྲད་པ་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བོའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཐོད་པ་ལ་བབ་པ་དང་། ཨ་རིཥྚའི་འདབ་མའི་ཁུ་བ་དང་། རྐང་པ་གཡོན་པའི་སྲིན་ལག་གི་ཁྲག་གིས་མཚན་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་བརྙན་བྲིས་ལ་དེའི་སྙིང་གར་དེའི་མིང་དང་སྤེལ་བའི་སྔགས་བྲིས་ནས་བཀུག་སྟེ། བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་མངོན་པར་བཟླ་ཞིང་། །

Regarding the explanation of the ritual of the kīla (ritual dagger), it begins with the words "human bone" and so forth. The meaning is as follows: A practitioner of the wrathful yoga should draw a sharp, five-pronged wrathful vajra on a cloth from a charnel ground using mustard seeds, poison, salt, and mustard oil. In its hub, one should write the name of the target interspersed with the mantra. Then, having collected the ashes of a cremated corpse, charcoal, earth from the two banks of a river, chaff, and earth from the footprint of the target, one should knead these with feces and urine to fashion an effigy. Inserting the cloth into the heart of this effigy, one performs the summoning and the "opening of the joined mouths." Having buried it at the enemy's door, one recites the mantra one hundred and eight times over a kīla made of human bone measuring eight finger-widths. If one then strikes with the kīla, it will be accomplished exactly as described. Having explained the ritual for killing, the ritual for expelling from one's place is taught with the words "Alternatively, a skull" and so forth. The phrase "specifically" refers to the expulsion of men and women, which should be performed in accordance with those [specifics]. The meaning is as follows: Possessing any appropriate wrathful application, one should draw a wind mandala marked with the juice of ariṣṭa leaves and the blood from the ring finger of the left foot upon a skull as previously described. Upon that, one should draw an effigy of the target and write the mantra interspersed with the target's name in its heart. Having summoned [the target], one should empower it by reciting the mantra one hundred and eight times.

རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ལ། དགྲའི་སྒོ་ལ་སོགས་པར་སྦས་ན། དེ་ནས་སྐྲོད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཏཱ་ལའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ། སྒོའམ་གཞན་དག་ཏུ་སྦས་ན་ངེས་པར་སྐྲོད་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕུར་བུར་མངོན་སྤྱོད་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གང་གི་འཆིང་བ་དེ་ནི་ངེས་པར་འཆིང་བ་སྟེ། ཕུར་བུའི་སྔགས་སོ། ། དེ་གང་ལས་མི་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བྱས་ན། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་གྱི་ཕུར་བུའི་སྔགས་འདི་ཕྱུང་ངོ་། ། འདིར་ཡང་སརྦྦ་དུཥྚཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སརྦྦ་པཱ་པཾ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་བཏོན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དང་སྤེལ་བར་བྱའོ། ། ཆེ་གེ་མོའི་ཀཱ་ཡ་བཱཀ་ཙིཏྟ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་ཡང་སྤེལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་ནི་བགེགས་མཐར་བྱེད་དམ་གཞན་དག་གི་སྦྱོར་བ་བྱས་ལ། མིའི་རུས་པའམ། སེང་ལྡེང་ངམ་ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་ཕུར་བུ་སྟོད་བགེགས་ཀྱི་དགྲའི་གཟུགས་སྨད་རྩེ་མོ་ཅན་གྱི་གཟུགས་སུ་བསམས་ལ། སྔགས་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དང་སྤེལ་བ་མངོན་པར་བཟླས་ཏེ། དེ་ནས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་བརྙན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ལ། ཕུར་བུས་གདབ་པར་བྱའོ། ། ཡང་ན་མིའི་རུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་ཕུར་བུ་དང་སྔགས་སྤངས་ལ། བསམ་གཏན་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ནས་ཕུར་བུས་གདབ་པར་བྱའོ། །

If one recites the mantra with vajra words and buries it at the enemy’s gate or similar locations, they will then be expelled. By using this very same ritual to fashion an image on palm leaves or other materials and burying it at a gate or elsewhere, they will certainly be expelled. Regarding the performance of the wrathful rite (abhicāra) with the kīla of body, speech, and mind, it is taught starting with the words "Then..." and so forth. That which binds the body, speech, and mind is the "definitive binding," which is the mantra of the kīla. If one performs the samādhi of Akṣobhya, who is indivisible from that, then this mantra of the Amṛtakuṇḍalī kīla is brought forth. Here, too, one should extract the two phrases "sarva-duṣṭān" and "sarva-pāpam" and interpose them with the name of the one to be accomplished. One should also interpose them in this way: "amukasya kāya-vāk-citta." Having performed such an application using the ritual of Vighnantaka or another deity, one should visualize a kīla made of human bone, khadira wood, or iron, with the upper part in the form of the enemy of obstacles and the lower part in the shape of a spike. One should then recite this mantra, interposing the name of the one to be accomplished, and strike the previously fashioned image of the one to be accomplished with that kīla. Alternatively, setting aside external kīlas made of human bone and so forth, and the physical mantra, one should generate everything through meditative concentration alone and then strike with the kīla.

ཁམས་གསུམ་པའི་འམ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་བཅུ་པ་ལས་གསུངས་པའི་དྲག་ཤུལ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཕུར་བུའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་འོད་འཕྲོ་འཁྲུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་དམ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་སྐུ་སྟོད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན། སྐུ་སྨད་རྩེ་མོ་ཅན་དུ་མཉམ་པར་གཞག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དང་སྤེལ་བའི་འོག་ནས་བཤད་པའི་སྔགས་དང་ལྡན་པ་བསམས་ལ། དེས་ཐུགས་ཀྱི་ཕུར་བུས་ཕུར་བུ་གདབ་བོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྒྱ་ཆེན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་སྐུ་ལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ཕུར་བུ་གདབ་པོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ། པདྨ་མཐར་བྱེད་ཀྱི་ཕུར་བུ་གདབ་པར་བྱའོ། ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལ། རིགས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུར་བུས་གདབ་པ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་ཕུར་བུ་གདབ། ། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་དག་གིས་ནི་རེ་ཞིག་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུར་བུས་གདབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱིས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རིམ་གྱིས་གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕུར་བུས་གདབ་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཕུར་བུ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གསུངས་པ་ནི་སྙིང་ག་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །

Regarding the ritual of the ritual stake (kīla) taught in the tenth chapter for the time of wrathful accomplishment and so forth—whether directed toward the three realms or one’s own body and so on—it is taught as follows: "Radiating light, turbulent," and so forth. "Vajrasattva" refers to Yamāntaka, who arises from the Akṣobhya family, or any other king of the wrathful deities (krodharāja) whose upper body is the nature of method and insight, and whose lower body is the pointed stake. One should visualize this in meditative equipoise, endowed with the mantra to be explained below, interspersed with the name of the one to be accomplished, and with that, one should strike with the "mind stake." Likewise, with the "vast Vairocana," one should strike the body with the stake of Yamāntaka. Similarly, with the "Vajra of Passion," one should strike with the stake of Padmāntaka. If one asks how it is known that for the Mind Vajra and so forth, one strikes with the stake associated with that specific family, it is because the eighteenth chapter states: "By means of the application of the divisions of the families, one should strike with the Vajra stake." By these means, for the time being, the deities of the body, speech, and mind of the transcendent deities are to be struck with the transcendent stake. As for Vighnāntaka, it is taught that he should strike all malevolent beings with the stake according to the previously explained sequence; this is expressed by the words: "With Vajra Amṛtakuṇḍalī," and so forth. The essential nature of the stakes is taught by the words: "From the heart," and so forth.

བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཕུར་བུའི་སྔགས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྔགས་ཕྱུང་བའི་དུས་སུ། གང་གི་ཕྱིར་སྐུའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་ལ། ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་པས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྐུའི་དམ་ཚིག་ཚམ་ངམ་དུ་བྱ་ཞིང་དྲངས་ལ་གནོན་ཅིང་མི་གཡོ་བར་བྱས་ལ། རླུང་དང་མི་ཕྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕུར་བུས་སྔགས་ཀྱིས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱུང་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཕུར་བུའི་ཆོ་ག་འདི་ནི་བདག་གིས་གསལ་བར་མ་བཤད་དོ། ། ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་བསྐུར་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ན། ཀུན་མཁྱེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ལས་ཀྱི་ཚོགས་གསུངས་ནས། རིགས་རེ་རེ་ཞིང་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ལས། རེ་ཞིག་མི་བསྐྱོད་པའི་རིགས་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་སྨེ་ཤ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ན་ཚོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཇི་སྲིད་ཤུཀྲ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གཟུང་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞི་ལྷམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པར་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་མོས་པར་བྱའོ། །

The mantras of the kīlas of Vairocana and the others just mentioned are as follows: "Then," and so forth. At the time of emitting the mantra of Vairocana, because there is no distinction in the miraculous manifestation of the Body, the Vajra-Holder himself is spoken of as Vairocana; this is the meaning of the samādhi called "like Vairocana." Having performed the fierce activity of the Body-samaya, having drawn [the victim], suppressed, and rendered immovable, that which was performed by the mantra of the kīla that makes [the victim] inseparable from the wind is emitted. The same should be applied to the subsequent [mantras] as well. I have not explained this ritual of the kīlas of the Body and so forth in detail. This is the commentary on the fourteenth chapter. Then, with the words "Then," and so forth, the fifteenth chapter is taught. When all empowerments are known, it should be connected with the phrase "the Omniscient One." Having taught the collection of activities, and having explained the great siddhis for each of the families, the ritual of the Akṣobhya family is first taught: "One with a [flesh-eating] lineage," and so forth. The mention of a specific age is merely an illustration; there is no contradiction in taking [the consort] as long as she possesses śukra (semen). "One should make the maṇḍala square and level" is said in order to dispel doubts regarding the excrement, urine, and so forth; in the maṇḍala thus prepared, one should have the conviction that it is a celestial palace (vimāna).

དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་རིགས་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འཁོར་ལོའི་རིགས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་བཟླས་པས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་འོད་འདྲར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་གཅིག་པར་འགྱུར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སྨེ་ཤ་ཅན་གྱི་བུ་མོ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། གཙོ་བླག་མཁན་གྱི་བུ་མོ་ནི་མདོག་དཀར་བས་འཁོར་ལོའི་རིགས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཨུཏྤལ་མཐིང་གའི་མདོག་འདྲ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་རིགས་ལ་སྨེ་ཤ་ཅན་གྱི་བུ་མོ་དང་སྦྱོར་རོ། ། སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བླག་མཁན་གྱི་བུ་མོ་ཕང་པར་བཞག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་མི་བསྐྱོད་པ་སྦྱོར་བ་གཅིག་པ་དེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པར་འགྱུར་རོ། ། པདྨའི་རིགས་ལ་ཡང་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་གར་མཁན་གྱི་བུ་མོ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕང་པར་གཞག་ན་རྡོ་རྗེ་ཆོས་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ས་བཅུ་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་བཅུ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ།

These, such as the samaya maṇḍala and so forth, should be applied to all three families. Regarding the ritual for the siddhi of Mahāmudrā in the Wheel family, it is taught in the passage beginning with "of body, speech, and mind," and so on: "By the application of mantra and meditative concentration" means by the recitation of mantras that are of the nature of meditative concentration. "One will become like the light of a Buddha" means one will become one with Vairocana. "By the application of Vajrasattva" means one should unite with the daughter of a butcher for Akṣobhya. The daughter of a dyer, being white in complexion, should be applied to the Wheel family. "Having a color like a blue utpala lotus" refers to uniting with the daughter of a butcher for the Vajra family. "The ritual of application" refers to placing the daughter of a dyer on one's lap and so forth. That single union of Vajrasattva and Akṣobhya makes one a yogi of Akṣobhya. Regarding the siddhi in the Lotus family as well, it is taught in the passage beginning with "the king," and so on: "Holding all phenomena" refers to the yogi of Amitābha; if one places a dancer’s daughter on one's lap according to the ritual as before, one will become like Vajradharma. If one asks what that is like, it is said: "One will abide on the ten grounds," meaning the ten goddesses, such as Rūpavajrā and the others, become the result.

སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ལ་ནི་ས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྨེ་ཤ་ཅན་གྱི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་དག་གཟུང་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཚད་ལ་སོགས་པ་ངེས་བྱས་ཡིན། ། ཐབས་ཤེས་ལས་བྱུང་དངོས་གྲུབ་ལ། ། རིགས་སོགས་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་བྱ། ། ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་མཆོག་གི་སེམས་ཀྱིས་ཉི་མ་མ་ནུབ་པ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཀུན་དུ་བརྩམས་ནས་ཉི་མ་འཆར་བའི་དུས་སུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བུ་མོ་བདག་གིར་བྱ་ཞིང་། གནོན་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་སྟེ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མཛད་ནས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྔགས་ཕྱུང་བའོ། ། དུག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས། ཁྲོས་པས་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐབ་གྲུ་གསུམ་དུ་ཚེར་མའི་མེ་ལ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་དང་ལྡན་པའི་ལྗགས་མངའ་བའི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ཞལ་དུ་བསྲེག་ཅིང་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་ཧྲཱི་ཥྚྲཱྀཿབི་ཀྲྀ་ཏཱ་ན་ན་བུ་མོ་ཆེ་གེ་མོ་སྟཾ་བྷ་ཡ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བཟླས་ལ་ཉི་མའི་གུང་ངམ།

The nature of the perfections, such as generosity and so forth, in the manner of the purification of the ten grounds, such as the Joyous (pramuditā) and so forth, is what is called the "ten grounds." The meaning is that one will come to abide firmly within them. Regarding the statement that there is no contradiction in taking others even if there is no daughter of a butcher (mṛṣāśa) and so forth, it says: "Brahmins, Kṣatriyas," and so on. Furthermore, it is said: "The measurements and so forth are established in dependence upon the intentions of sentient beings; for the accomplishments (siddhi) arising from method and wisdom, what is the use of fixed castes and the like?" With such a supreme mind, having begun the practice from before the sun has set, the sublime person will achieve accomplishment at the time of sunrise. Regarding the taking of the aforementioned girl and the ritual of subjugation, it says "Then," and so forth. The "Great Samaya" is the mirror-like [wisdom]. Since that itself is the cause of the Vajra Wrathful One, it is the "Vajra Wrathful One." Having entered that meditative absorption (samādhi), he uttered the mantra of Yamāntaka. Regarding "Poison," and so forth, the ritual is as follows: the practitioner of the Yamāntaka yoga, having first performed the preliminary service (sevā) as prescribed, should, in a state of wrath, perform the fire ritual in a triangular hearth of wrathful activity. Into the fire of thorns, one should offer and cast [the substance] into the mouth of Yamāntaka, who possesses a tongue marked with the syllable HŪṂ. Recite: OṂ HRĪḤ ṢṬRĪḤ VIKṚTĀNANA [Name of] Girl STAMBHAYA HŪṂ PHAṬ PHAṬ SVĀHĀ. At midday or...

ནམ་ཕྱེད་ཉི་མ་གསུམ་དུ་དུག་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་སྟོང་རྩ་བརྒྱད་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་སྟེ། དེས་ན་དེ་རེངས་པར་འགྱུར་རོ། ། བཅུ་བཞི་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མར་གྱི་ངོའི་ཉིན་ཞག་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བ་ལ་བཟླས་བརྗོད་སྟོང་རྩ་བརྒྱད་བྱས་པས་བདག་ཆེ་གེ་མོ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བསྐུལ་བའི་ཚིག་དང་བཅས་པའི་སྔགས་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་བཅས་པ་བྲིས་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་ནས་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ། ། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་བཤད་པ་ནི་དགྲ་བོའི་གཟུགས་བརྙན་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་མངོན་པར་བཟླས་པའི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ས་གཞི་ལ་བྲིས་ཏེ། བཀུག་ནས་དེའི་མིད་པ་བཅད་པ་རྣམ་པར་བསྒོམས་ལ། དེ་ཡང་མཚོན་ཆ་ལྟ་བུར་བསམས་ཏེ། མགུལ་པར་རི་མོ་བྲིས་ན། དེས་མགོ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཐོ་བ་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་བསམས་ལ། མདུན་དུ་ལྷག་པར་མོས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་ལ་བསྣུན་ན་ངེས་པར་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྲོ་བོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་ལག་པར་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་འཕྲོ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བ། ཧཱུཾ་དང་བཅས་པ་རྩེ་མོ་ལྔ་པ་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་བསྒོམས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་ལ་དབབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་གདུག་པ་རྣམས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །

At midnight, one should perform a fire offering of poison, blood, and so forth, one thousand and eight times; by that, the enemy will be paralyzed. Regarding the phrase "on the fourteenth," and so forth, the ritual is as follows: on any day of the waning moon, a practitioner of Yamāntaka should perform one thousand and eight recitations over charcoal from a charnel ground. Then, having written the mantra together with the words of exhortation, "Grant [me] such-and-such," and the name of the rākṣasa or others, the enemy will be brought by that very [charcoal] and will give [it]. As for the explanation of other specific applications: having drawn an image of the enemy on the ground of a charnel ground using charcoal from a charnel ground over which recitations have been performed according to the sequence just explained, one should summon [the enemy] and visualize cutting their throat. Furthermore, by imagining it to be like a weapon and drawing a line on the neck, their head will be severed. Regarding the mallet: likewise, a practitioner of Yamāntaka should intensely visualize it as being of that very nature. If one strikes the body of the target, who is visualized in front, it will certainly be destroyed. Regarding the syllable HŪṂ and so forth: a practitioner of the wrathful yoga should meditate on a five-pronged blazing vajra, which is accompanied by HŪṂ and arises from a HŪṂ, emitting a mass of light rays from one's own hand. In that same way, one should strike the body of the target. Then, the malevolent ones will be destroyed.

རྡོ་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔར་བཤད་པའི་སྦྱོར་བས་མངོན་པར་བཟླས་པའི་རྡོ་རྒྱུས་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་བྲིས་ལ། ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་སྟ་རེ་བསམས་ནས། དེས་མིད་པ་བཅད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཆར་ཆེས་པ་བཅད་པར་གསུངས་པ་ནི་ལས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁ་དོག་སེར་པོའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བས་ཆར་དབབ་པའི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་སེར་པོ་འབར་བ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ཁེབས་ནས་གནས་པར་བསམས་ནས། དེའི་དབུས་སུ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་བསྐལ་པའི་མེ་ལྟ་བུ་མགོ་སྟེང་དུ་བལྟས་པ་རྣམ་པར་བསམས་ནས། དེའི་ལྟེ་བར་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་འདུག་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་སེར་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བསམས་ན། དེ་ལྟ་བུས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་འདོད་ན། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་རྣམ་པར་བསམས་ལ། འོད་ཟེར་འབར་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀླུ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐམས་པར་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་ཡིན་ནོ། ། རྩེ་གཅིག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་དག་ལ། བྱ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་བྲི་བའི་རྫས་ཀྱིས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ཀླུ་བརྒྱད་རང་གི་ས་བོན་གྱིས་དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཕཊ་གཉིས་དང་སྤེལ་བའི་ལྷ་བྲིས་ལ། བཀུག་སྟེ་རས་གཉིས་པ་ལ་འབར་བ་དང་བཅས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་སེར་པོའི་ལྟེ་བར་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བསྒྲེང་བ།

Regarding the phrase "with asbestos" and so forth: having drawn the form of the object to be accomplished with asbestos and other materials previously described and empowered with recitation, one should visualize an axe arising from the syllable HŪṂ; by that, the throat [of the nāga] will be severed. Regarding the instruction for stopping excessive rain, it is said: "With the vajra of activity" and so forth. Through the yoga of the yellow-colored Vajradhara, one should visualize a blazing yellow crossed-vajra (viśvavajra) arising from the syllable HŪṂ above the falling rain, covering the desired area. In its center, one should visualize a fire like the fire at the end of an eon arising from HŪṂ, with its tip facing upward. Sitting in the yoga of that very [deity], one should visualize yellow light rays emerging from one's own pores and pervading all directions. By doing so, the rain will fall only outside the desired location. If one wishes to avert it entirely, the pith instruction is to visualize it pervading everywhere and imagine that the entire host of nāgas is completely dried up by the mass of blazing light rays. For those unable to meditate with one-pointed experience, the ritual procedure is explained: using the previously mentioned drawing materials, one should draw an eight-petaled lotus on a cloth from a charnel ground. On its center, one should draw the deity interspersed with two PHAṬ syllables and the seed syllables of the eight nāgas. Having summoned them, on a second cloth, one should draw a yellow crossed-vajra with flames, with a five-pronged vajra standing upright in its center.

ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བྲིས་ལ། དང་པོའི་རས་བཀན་ཏེ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ། དེ་ཁ་སྦུབ་སྟེ། ཁ་སྦྱར་དུ་བྱས་ནས། རྡོ་ལེབ་ཀྱིས་མནན་ལ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཆར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆེ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་བཅིངས་ནས་དགུག་པའི་དགྲ་སྟེ། དེའི་སྔགས་སྔར་གསུངས་པ་ལས། མ་ཧཱ་ག་ཎ་པ་ཏི་ཛཱི་བི་ཏ་ཨན་ཏ་ཀ་རཱ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་བོར་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་གཞུག་པ་དང་སྤེལ་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་ཞིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེས་ན་རླུང་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔགས་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་དག་ལ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་བོར་ལ་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བ་གཞུག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚམ་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཟླ་བ་ཞུ་བ་སྟེ། དེའི་མཐུས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལྷའི་གཟུགས་གནས་གཞིར་གཞག་པའི་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་གླུས་སློང་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་སྐད་དུ་དེ་ལྷའི་གླུའི་ངོ་བོ་རུ་བྱས་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །

One should write the syllable HŪṂ as a blessing. Then, having first laid out a cloth face up, place it face down upon that, joining the two together and pressing them down with a flat stone. By doing so, the rain will cease. To pacify all harmful obstacles, the application of Vighnāntaka is taught, beginning with the words "The maṇḍalas..." The "fang mudrā" is the great mudrā of Vighnāntaka. Having bound it, one performs the summoning. From the mantra previously taught, one should omit the phrase mahāgaṇapati jīvita-antakārāya and insert the name of the person to be accomplished, interlacing it with the rest. One should then recollect and meditate as before. By that, the winds and other disturbances will be averted. The benefits are taught in the passage beginning with "The Buddhas..." It is taught that for that very mantra or others, one should omit svāhā and insert phaṭ in accordance with the specific activity, as indicated by the words "In that regard..." and so forth. The meaning that accords with the clear realization is taught in the passage beginning with "By the application of the wisdom-being (jñānasattva)..." The wisdom-being is the melting moon preceded by the mind of the intermediate state (antarābhava). By its power, one should meditate in the center of the maṇḍala upon the form of the desired deity, according to the ritual of rousing the goddesses such as Locanā and the others with songs. This is the meaning of the statement: "Having made that into the nature of the deity's song..." and so forth.

པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་པདྨོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྨེ་ཤ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བུ་མོའམ་རང་གི་རིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་པདྨར་རྡོ་རྗེ་ཞུགས་པས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱས་ལ། བསྐྱོད་པའི་ལས་ལ་གནས་པ་ནི་པདྨའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འོད་དང་ལྡན་པའི་ཧཱུྃ་ལས་བསྐྱེད་དེ། རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཧཱུྃ་གིས་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་རྣམ་པར་སྤྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཧཱུཾ་གིས་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་དྲི་མེད་པའི། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གྲུ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་འབྱུང་བར་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་གཟུགས་སུ་ཆོ་ག་བཞིན་ཕབ་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རང་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་ཉིད་དུ་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ་ནི་བཞིན་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོ་ག་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སྦྱངས་པའི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་རྙེད་ན། ཤིན་ཏུ་དབེན་པར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བྱས་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་གསང་བ་ཟླ་བ་ཞུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བཟའ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་བཤང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ། རང་གི་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འཁོར་ལོ་ཅན་ཏེ། མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར།

The purification of the lotus and the vajra is taught in the passage beginning with "The lotus" and so forth. By the entry of the vajra into the lotus of a girl from a low-caste family or any of one's own families, it is made to fully blossom; abiding in the activity of movement is the "lotus." Regarding the "application of the vajra-holder," the vajra is also generated from the syllable HŪṂ, endowed with light as previously described, and should be intensely meditated upon. Thus, it is stated: "By HŪṂ, the eight-petaled lotus is emanated," and "By HŪṂ, the stainless [vajra] arises from the vajra." Then, if one causes the moon to descend according to the ritual into the source of phenomena (dharmodaya), which possesses the triangular nature of the body and so forth, the benefits as described will be obtained; this is what is taught in the passage beginning with "One's own body" and so forth. In this very context, the samaya for the conferral of the secret empowerment is taught in the passage beginning with "O fair-faced one" and so forth. "According to the ritual" means that if one finds a girl of one's own family who possesses the required characteristics and has been purified through the stages of generation and so forth, then in a very secluded place, one should perform the offering ritual as described. Then, preceded by the ritual of blazing and so forth, one should consume the secret "melted moon" arising from that. Thereafter, the benefits as described will be obtained. The ritual for the siddhi of invisibility is taught in the passage beginning with "Excrement" and so forth. This refers to the "wheel-holder" who has entered into union with a girl of his own family; for the sake of obtaining the siddhi of invisibility.

མཚན་མ་ཐོབ་པས་བཤང་བ་ལ་སོགས་པའམ་བཟའ་བ་སྟེ། འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བ་རྣམས་ཁམ་ཕོར་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་ཡི་གེ་གསུམ་མམ། ། རང་གི་སྔགས་ཀྱིས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མངོན་པར་བཟླས་ལ་འབར་བ་ལ་སོགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཟོས་ན། སངས་རྒྱས་ཉི་མ་དག་གིས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནི་འབར་བའི་ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་རླབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྔར་བཤད་པའི་རིལ་བུའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ། ཅི་འདོད་པའི་རིལ་བུ་དཀྲི་བའི་རྫས་གཞུག་པ་གསུངས་པ་ནི་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ལྷའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱས་ནས་མཚན་མ་ཐོབ་པ་དང་། བཤང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སམ། ཇི་སྙེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྕགས་གསུམ་གྱིས་རིལ་བུ་བྱས་ལ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་ངེས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་དཔའ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་སྦྱོར་བས་མཉེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྦྱར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། འབྲས་བུས་རྒྱུ་ནི་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་། །

Having attained the signs, one should consume excrement and so forth, or food such as cooked rice and the like. Having placed these foods inside a joined clay bowl and recited the three syllables or one’s own mantra one hundred and eight times, if one eats them preceded by the blazing and so forth, the meaning is that even the Buddhas and the Suns will not be able to see one. This is what is meant by the statement, "blessed by the blazing OṂ," and so forth. Regarding the previously explained application for the siddhi of the pills, the instruction on inserting the substances for wrapping the desired pills is stated as "ox" and so forth. The summarized meaning here is as follows: having blessed oneself in the mahāmudrā of whichever specific deity is appropriate, and having performed the preliminary service of the maṇḍala circle, once the signs are attained, one should make pills from all the substances such as excrement and so forth, or from as many as are available combined with the three metals. Then, one should perform all the rituals as before. Thereafter, the benefits as they have been described will be obtained. Now, the definitive meaning of the empowerment is stated: "Then the Teacher, the Vajra Holder," and so forth. "Sattva" refers to Vajrasattva. "Vajra" refers to Akṣobhya. The fact that these two are pleased through union means they become joyful, up until the point of "empowerment." "The Buddhas and the Vajra-holders" should be applied in their respective order, as it is said: "The cause is sealed by the fruit."

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རབ་དབྱེ་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཞི་པོ་རྣམས་མཉེས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ལ་སོགས་པ་བཅུའི་དབུ་རྒྱན་ལ་ནི་གཙུག་ཏོར་ཏེ། རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྣམས་གཞག་པར་བྱའོ། ། ཁྲོ་བོ་བཅུ་པོ་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་བདག་པོ་དེ་ཉིད་གཞག་པར་བྱའོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་མཆོག་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་དཀོན་མཆོག་དཔལ་གྱིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་མོ་ནི་རིག་འཛིན་མ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ནི་ཅི་བགྱི་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་དོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སྔགས་རྣམས་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གནོད་སྦྱིན་མ་རྣམས་ལ་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་གསུངས་པའི་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཅོད་པན་ཉིད་སྩོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་སྔགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སྤྱི་བོར་བསྒོམ་པར་བྱའི། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་སློབ་མ་ལ་དབབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱིར་སྦྱོར་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་སྤྱད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་བཟླས་པ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །

Thus it is said, and so forth. Regarding the phrase "by the differentiation of the Buddha-awakening," this refers to Akṣobhya. "The Vajra-holder" refers to the pleasing of the four Buddhas. Regarding the crown ornaments of the ten [deities] beginning with the Vajra-holder, the uṣṇīṣa should be placed, and the lords of their respective families should be installed. For the ten wrathful deities, their respective lords themselves should be installed. Regarding the phrase "the supreme dharmas, the kings of knowledge," the kings of knowledge should be empowered by Ratnaśrī. The "queens of knowledge" are the vidyādharīs; for them, Amitāyus should be intensely visualized. "Performing all activities" refers to the "servants" (kiṃkaras); for them, Amoghasiddhi should be visualized. "Mantras" refers to Mahādeva, Viṣṇu, and so forth; for their crowns, Vajradhara should be visualized. For the yakṣīs, Yamāntaka should be empowered. In order to bestow the very crown of the Tathāgata as taught in other tantras, it is said: "the mantras," and so forth. For all practitioners of deity yoga, the deity of the maṇḍala should be visualized on the crown, but not necessarily in the exact manner [of the specific deity]. In order to cause the descent [of blessings] upon the disciples who have entered the maṇḍala, and in order to understand the general application, the application of practice is taught: "Then," and so forth: "By the application of mantra recitation..."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཧཱུྃ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐུལ་བའི་སྦྱོར་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་དང་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྐུལ་བས་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་ཀུན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་ཆེན་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པས་ཨཱཿལས་བྱུང་བའི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྣོད་བསམས་ལ། གནས་གསུམ་དུ་ཡི་གེ་ལྃ་ལས་བྱུང་བའི་དབང་ཆེན་དང་། ཆུ་དང་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཧཱུཾ་ཧ་ཨ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་རྣམས་ཀྱི་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་མའི་སེམས་དང་ངག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་དེའི་རྐང་པའི་འོག་ཏུ་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ཛྷཻཿཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་གྱུར་པར་བསམས་ལ། ཡི་གེ་ཛྷཻཿལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྐང་པ་ནས་རྐན་གྱི་བུ་གའི་བར་དུ་ཞུགས་ཤིང་རབ་ཏུ་འབར་བར་གྱུར་པར་བསམ་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་རིགས་གསུམ་གྱི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་བསྐུལ་བར་བྱ་སྟེ། ཨཱ་བེ་ཤ་ཡ་སྟོ་ཥ་ཡ་ར་ར་ར་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་དང་བཅས་པས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དབབ་པའི་ཆོ་ག་འདི་རྒྱུན་དུ་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་འབབ་པར་མཛད་དོ། ། དེ་ནས་བབས་པའི་རང་གི་ལྕེ་ལ་ཡི་གེ་ཨཱཿདམར་པོ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་བསམས་ལ། བྲུ་ཧི་བཛྲ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །

The phrase "thus" refers to the application of the hūṃ and so forth explained below, along with the invocation. It is taught that a yogi who has become such performs various activities by invoking Vajrasattva and the others through mantras and meditative concentration; this is expressed by the words "Vajrasattva and all the others," and so forth. Regarding the phrase "the great dhāraṇī of Vajradharma": one should visualize the vessel as Amitābha arising from āḥ through intense devotion. At the three places, one should visualize the maṇḍalas of the great earth, water, and wind arising from the syllables laṃ, haṃ, and aḥ, and the examination of the families through the syllables hūṃ, ha, and a. The meaning is that one should contemplate these as blessing the mind and speech of the disciple. Having done so, one should visualize the syllable jhaiḥ situated upon a maṇḍala of fire beneath the disciple's feet. One should then contemplate that a mass of light rays arising from the syllable jhaiḥ enters from the feet up to the opening of the palate and becomes intensely blazing. Then, one should invoke the nature of the syllables of the three families by reciting the mantra beginning with āveśaya toṣaya ra ra ra ra, together with the vajra and bell. This ritual of descent should be performed continuously; then the Blessed One will descend there. Then, one should visualize a red syllable āḥ radiating from one's own tongue upon which [the deity] has descended, and recite brūhi vajra. Thereafter, it will reveal what is virtuous and what is non-virtuous.

དེ་ནས་དབབ་པ་དེ་བརྟན་པོར་བྱས་ལ་ཏིཥྛ་བཛྲ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ནས་མེ་ཏོག་འཁོར་ལོར་དོར་བར་བྱའོ། ། འདི་དག་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ལས། དེ་ནས་སློབ་མ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། བསྐུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྙིང་ག་དང་། ལྐོག་མ་དང་། སྤྱི་བོར་དབང་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་སྟེ། འཕགས་པའི་ངོ་བོ་བསྐུལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར། མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཛྷཻཿནི་འཕགས་པའི་ས་བཞི་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། ། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། ། ད་ནི་ཅུང་ཟད་ཡེ་ཤེས་བབས་པས་བུ་མོ་དང་ཁྱེའུ་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁང་བུར་བཅུག་ནས། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། སྒོ་བཅད་ནས་དེ་གཉིས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བུ་མོ་ལོ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་མའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོ་གས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲད་བུ་བྲི་བ་དང་། ཚོན་དགྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔར་བཤད་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ས་བོན་རྣམས་ལྷའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས་པ་ནི། ཧཱུཾ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བདག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་མ་གཞུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་ཡང་ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །

Then, having stabilized that descent, one should recite "tiṣṭha vajra." Thereafter, the flower should be cast into the maṇḍala. Regarding these points, it should be understood from the maṇḍala ritual that one should say to the disciple, "May all the tathāgatas grant their blessings," and so forth. Regarding the phrase "exhortation" and so on: the three syllables residing in the maṇḍalas of the great elements at the heart, throat, and crown are the "great deities," and they are for the purpose of performing the exhortation of the noble essence and so forth. The syllable jhaiḥ residing in the fire maṇḍala is the "noble fourth stage." "Vajra-accomplishment" refers to a stable mind. "Permanent" refers to great bliss. Now, having slightly brought down the wisdom, a twelve-year-old girl or boy is to be ushered into the maṇḍala chamber and brought down according to the ritual. As it is said, "Having closed the door, one should draw the maṇḍala with those two," this refers to the passage beginning with "a girl of twelve years," and so forth. "According to the ritual" refers to the drawing of the lines, the application of colors, and so on. To demonstrate the syllables of the previously explained mantra, the passage beginning with "there, the essence" and so forth was spoken. The statement that the seed-syllables possess the nature of the deities is expressed in the passage beginning with "Hūṃ is the essence of Vajrasattva," and so forth. Regarding the entry of the disciple and so on, it is stated that here too it should be performed just as for a beginner yogin, as indicated by the passage beginning with "as before," and so forth.

ད་ནི་བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་གྱི་རྟོག་པས་གདུག་པ་རྣམས་ཚར་བཅད་པ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་དེ་ལ་ཡང་ཁ་བསྐང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་དེར་སྦྱོར་བ་རེ་རེ་དང་རིམ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེའི་ཐབ་བྱས་ལ། རྫས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུས་ནས་དེར་མེའི་ལྷ་བསམས་ཏེ། དེའི་ཞལ་དུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྫས་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ། མེ་ཐབ་དེའི་དབུས་སུ་བསྒོམས་པའི་བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་གཉིས་པའི་ཞལ་དུ་མིང་སྤེལ་བ་དང་བཅས་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཁྲོས་ནས་བསྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཐབ་དང་འདྲ་བར་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། ཆུ་བོ་འབབ་པའི་འགྲམ་གཉིས་ས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོའི་འགྲམ་གཉི་གའི་ངོགས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ། མགོ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་ཏེ། གན་རྐྱལ་དུ་བཞག་ལ། སྦྲུལ་དང་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚེར་མའི་དུག་གིས་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བར་མཚམས་མེད་པར་དབུག་པར་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མིང་དང་བསྐུལ་བའི་ཚིག་དང་བཅས་པའི་སྔགས་གསང་བསྟོད་པ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་ཅིང་། ཏིལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་དགང་བར་བྱའོ། ། སྐེ་ཚེ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །

Now, the subjugation of malevolent beings through the ritual manual of Amṛtakuṇḍalī is taught, beginning with the words "Then..." and so forth. Here, too, the ritual procedure is the same as previously explained; however, this is presented here to provide a supplement to it. The meaning is that one should perform each application and the sequence in conjunction with these [substances] as appropriate. Regarding the phrase "a triangular maṇḍala": the yogin of Amṛtakuṇḍalī should construct a fire hearth according to the ritual, smear it with these substances, and visualize the fire deity there. Into the mouth of that deity, one should repeatedly perform the fire offering as before, together with the insertion of the name, into an effigy made from the substances as described, which has been visualized in the center of that fire hearth as the mouth of a second Amṛtakuṇḍalī. Regarding the phrase "burning in a state of wrath": one should perform the fire offering in a manner similar to the hearth just described. Regarding the phrase "earth from both banks of a flowing river": one should make an effigy from the earth and so forth from both banks of a river, place it face up with the head pointing north, and pierce it without intervals using poisonous thorns such as those of snakes and scorpions. One should recite the mantra together with the secret praise and the words of exhortation including the name of the person to be accomplished, and fill it up to the size of a sesame seed. All substances such as white mustard seeds and so forth should be inserted into the effigy and so forth.

ལིང་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་པའི་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱས་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྐང་པས་མནན་ལ། ཆེ་གེ་མོ་རཀྵ་སེ་གྲ་ཧ་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐུལ་ཚིག་དང་བཅས་པར་སྔགས་བཟླས་པར་བྱའོ། ། ཚ་བ་ཆེན་པོས་བཏབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐུལ་བའི་དབང་གིས་སོ། ། འདིར་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་གྱི་སྔགས་བཤད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་ཡང་ན་བསམ་གཏན་དག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་འོག་ནས་འཆད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུག་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མཛད་པ། ཁྲོ་བོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བསམས་ལ། གདུག་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། སྲིན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གདུག་པས་རྣམ་པར་གཙེས་པར་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་དག་ཀྱང་སྔ་མའི་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པས་བསྲུང་བར་མཛད་པ་དག་ཀྱང་སྲིད་པས་དེའི་ཕུར་བུ་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲུང་བར་བྱེད་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་བཀུག་ལ། ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་གྱི་ཕུར་བུས་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཨོཾ་གྷ་གྷ་གྷཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བཟླས་ཤིང་ཕུར་བུ་གདབ་པར་བྱའོ། །

Regarding the term liṅga: having fashioned it from bone powder and so forth, one should press it with the foot as before and recite the mantra together with the incantation: "So-and-so rakṣase grahaya." It will be struck by a great fever; this is due to the power of the incantation. Here, for the sake of the collection of activities, the explanation of the mantra of Amṛtakuṇḍalī is taught, beginning with the words "In that regard," and so forth. "Either fire offering or meditative concentration" refers to what was just explained and what will be explained below. Regarding "Vajrasattva": one should visualize him as the destroyer of the wicked, the cause for the generation of the wrathful deity, and then examine the ritual of meditative concentration that destroys the wicked according to the procedure. The three verses beginning with "In that regard, this is," and so forth, have not been explained by me. Regarding "rākṣasa" and so forth, the meaning is that one should visualize them as being tormented by the wicked according to the ritual. These should also be applied to the previous applications involving snakes and so forth. Thus, if the practitioner who is practicing in this way finds that the object to be accomplished is protected by mantra deities and the like, it is possible that they must be pinned down; this is what is taught by the words "protection and so forth," and so on. One should summon the protecting deities and the like, perform the separation of the union, and as before, pin them down while reciting the mantra beginning with "Oṃ gha gha ghāṭaya" and so forth, using the stake of Amṛtakuṇḍalī according to the ritual.

འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་དམ་ཚིག་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་དཀའ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། བསམ་གཏན་གྱི་ནུས་པ་གསུངས་པ་ནི། ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་གང་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་བསད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བྱང་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་བསྟན་པའོ། ། ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ལས་ཕྲན་ཚེགས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལས་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསང་བ་སྟེ། ཁཾ་ཞེས་བྱ་བས་རྡོ་རྒྱུས་ལ་སོགས་པ་དང་། རོ་བསྲེགས་པའི་སོལ་བ་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྦྲུལ་བྲིས་ལ། དེའི་ཁར་ཁྃ་ཞེས་བྱ་བ་མེའི་མདོག་དང་ལྡན་པ་དུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྲེག་པ་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྦྲུལ་དེ་གནས་ལ་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །

"This" refers to the samaya that is extremely difficult to transgress, in which the union of protection and so forth is indivisible. Regarding "the vajra aggregates" and so forth, I have not explained them. As for the statement of the power of meditative concentration, it is "the Teacher, the Buddha, the Vajra Holder," and so on; the intention is that by the power of the non-dual, unerring reality, whatever one is inclined toward will arise accordingly. In order to demonstrate that all things are pure by their very nature, it is said, "Then," and so forth. "Unborn" means that by way of the nature of conceptualization, such as killing and so on, it is shown to be purified in the manner of non-duality from its very essence; this is the brief explanation. Now, in order to accomplish the minor activities belonging to the category of the previously explained applications of the snake and so forth, it is said, "In that regard, this is," and so forth. Since the primary activities such as drawing are the minor vajra secrets, one should draw a snake with an ugly form and so forth using chalk and the like, or charcoal from a cremation ground, by merely reciting the mantra "Khaṃ" one hundred and eight times. Within one's own application, one should meditate on the syllable "Khaṃ" in the mouth of that snake, possessing the color of fire and having the nature of poison, as if it were being consumed. Then, that snake will be moved from its place.

ཧྲི་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེའི་ཁར་བསམས་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ན་གནས་པའི་དུག་རྣམས་བཀུག་ལ། སྦྲུལ་གྱི་ཁར་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡི་གེ་ཁཾ་གྱིས་སྦྲུལ་དེ་བསྐུལ་ལ། གང་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་གཟུང་བར་བསམས་ན། འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། སྡིག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལས་ཐམས་ཅད་ཁཾ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་དུ་བཅུག་ན་གདུག་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་དཀར་པོ་ལ། ལྟེ་བར་ཡི་གེ་ཨོཾ་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བསམས་ལ། དེས་དུག་ཉིད་ནག་པོར་བྱུང་བར་དྲངས་ཏེ། གནས་གཞན་དུ་བཙལ་ནས། དུག་སྤངས་ཏེ། དཀར་པོ་འཇུག་པས་ཁྱབ་ཅིང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་དུག་སྤོ་བར་བྱའོ། ། དུག་གསོ་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་གནས་པའི་མི་བསྐྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྙིང་གར་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་དཀར་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་འོད་དཀར་པོའི་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་བསིལ་བས་དེའི་ལུས་ཁྱབ་པར་བྱས་ལ། དེ་ཉིད་སྙིང་ག་དང་། ལྐོག་མ་དང་། དཔྲལ་བ་དང་། མགོའི་གནས་སུ་དུག་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསམས་ལ།

One should also visualize the syllable Hrīḥ at the snake’s mouth and, with the iron hooks of light rays emanating from it, summon the poisons residing in the three realms and cause them to enter the snake’s mouth. Then, by stimulating the snake with the syllable Khaṃ, if one visualizes that whatever is to be seized is indeed seized, it will be destroyed. Regarding the phrase "scorpions and so forth," the meaning is that by the characteristic of the application of arising, one should perform all the previous activities with Khaṃ and so forth; if one causes it to be seized by that very means, the malevolent beings will be destroyed. Regarding the phrase "In this regard, this..." and so forth: being endowed with the application of Vairocana, one should visualize a white eight-spoked wheel arising from the syllable Oṃ, possessing a mass of light rays. In its hub, one should visualize the syllable Oṃ pervaded by a mass of light rays. By that, one draws the poison itself out as black, searches for it in another location, and having abandoned the poison, one should transfer the poison into space and so forth by means of the entry of white [light]. The healing of poison is taught in the passage beginning with "In this regard, this...": according to the ritual, being endowed with the application of Akṣobhya residing in the center of the wheel, one should cause a mass of cooling white light clouds born from a white vajra arising from the syllable Hūṃ at the heart of the one to be treated to pervade their body. One should then visualize that very [light] gathering the poison perfectly into the locations of the heart, throat, forehead, and head, two or three times.

ཡང་ཐམས་ཅད་སྙིང་གར་བསྡུས་ཏེ་སྐྱུགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཁ་དོག་ནག་པོར་བྱུང་བར་བསམ་མོ། ། འབྲས་ལ་སོགས་པ་དུག་དང་ཉེ་བའི་དུག་གཞིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡན་པ་དང་། ཤ་བཀྲ་ལ་སོགས་པའོ། ། བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་དུ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བྱ་བ་སྟེ། ལག་པ་གཡས་པར་ཡི་གེ་ཨཱཿལས་བྱུང་བའི་པདྨ་དཀར་པོ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་དབུས་སུ་ཡང་ཡི་གེ་ཨཱཿའོད་ཟེར་ལྔས་རྒྱས་པར་བསམས་ལ། དེས་བྱབ་པར་བྱའོ། ། སྡུད་པ་ནི་དམ་ཚིག་གནག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཨཱཿལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་སྡུད་པ་ན་དུག་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནག་པོ་ཡིན་ལ་སྤྲོས་པ་ན་ཡང་འདིར་གཞན་དག་ཏུ་དུག་བསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཀར་པོའི་མདོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་དག་ནི་འདིའི་སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གདོན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་ནད་ལ་སོགས་པ་བསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ལྟ་བུའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚིག་ནི་མོས་པའི་དབང་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ནད་ནི་རྡོ་རྗེས་བསྐུལ་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ཨོཾ་ཨཱཿཛི་ན་ཛིཀ་ནད་ཆེ་གེ་མོ་ཨ་པ་ན་ཡ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

Furthermore, one should visualize all [the impurities] being gathered at the heart and then expelled in the manner of vomiting, appearing black in color. In order to destroy poisons and secondary poisons such as those in rice and so forth, it is said: "In this regard, this..." and so on. "Whatever else" refers to skin diseases, leprosy, and the like. "By mere thought" means performing the yoga of Amitābha as just explained; one should visualize an eight-petaled white lotus arising from the syllable ĀḤ in the right hand, with the syllable ĀḤ in its center expanded by five-colored light rays, and perform the cleansing with that. Regarding the gathering, in the passage beginning "The samaya is black," when the light rays arising from ĀḤ gather [the impurities], they are black because they are accompanied by poison; however, when they are emanated, because the poison is being cleared away here and elsewhere, they become white in color. These points should also be understood in relation to the previous sections. As for the statement that diseases and so forth should be cleared away by the recitation mantra, it is as follows: if the words of the mantra syllables are taught according to the power of one's inclination, the meaning is that the activity should be performed through that very yoga. Regarding "Diseases are stirred away by the vajra," this means that a practitioner of the Vairocana yoga should perform the ritual with the mantra: OṂ ĀḤ JINA JIK [Name of Disease] APANAYA HŪṂ, and so forth; one should apply the appropriate forms in whatever manner is necessary.

ནད་དེ་ཡང་སྤྲེའུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བར་བསམས་ལ། རང་གི་ལག་པ་ན་འདུག་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པས་སྤྲེའུ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཕྱེ་མར་བརླག་པར་རྡོ་རྗེ་གོ་འཕང་རང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རང་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་སྐུ། སྐུ་མདོག་ནག་པོར་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ལ། དེ་སྤྲོས་པའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ལ། སྤྲེའུ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་རང་གི་ལག་ན་གནས་པའི་ཕྱག་མཚན་གྱིས་ཕྱེ་མར་བརླག་པར་བྱ་ཞིང་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཐུན་མཚམས་བཞིར་བཟླས་བརྗོད་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡང་བདག་ཉིད་ཁ་དོག་དཀར་པོར་བསྒོམས་ལ། སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་བཞིན་དུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ནད་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་ཞིང་ཞི་བ་བྱའོ། ། དེ་ནས་ངེས་པར་ལས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཀྱང་ཉིན་ཞག་བདུན་གྱིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ན་བདག་གི་སྔགས་རྒྱལ་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་ནད་རྣམས་བསལ་བར་བྱའོ། ། ད་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་མཚན་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་རྨི་ལམ་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་ལྟས་སོ། ། རྨི་ལམ་གྱི་མཚན་མ་བསྟན་ནས་མཚན་མ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཙལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།

One should visualize that the disease, like the monkey and so forth, has emerged from the body and other parts of the object of practice. The yogi, abiding in the yoga of the Vajra State, should meditate on the bodies of those monkeys and so forth being pulverized by the wheels and other implements held in one's own hands. Regarding the phrase "one's own body" and so forth: one should meditate on the bodies of Vairocana and the others as black in color according to the ritual procedure. Having emanated wrathful deities that pervade the ten directions, one should pulverize the bodies of those monkeys and so forth with the hand implements held in one's own hands, and recite the mantra one hundred and eight times during the four sessions. Then, again, one should meditate on oneself as white in color; while performing the emanations and so forth, one should act as before, such as by conferring empowerment upon the patient, and thus perform the pacification. Then, even diseases arising from karma will certainly be eliminated within seven days. Alternatively, regarding the phrase "by my king of mantras," one should likewise clear away diseases as appropriate through the applications of Ratnasambhava and the others. Now, in order to explain the signs of dreams, it says "Then" and so forth. This is the "samaya of the great dream" and so forth, which is the omen for attaining the desired result. Having shown the signs of dreams, the following is taught—"In that regard, this is..." and so forth—in order to seek out the attachment to those signs.

དམ་ཚིག་གི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། སེམས་ལ་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ལ་ངེས་པར་བརྟགས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་རྨི་ལམ་དུ་དམིགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་ཚུལ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ལ་གནས་སེམས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའོ། ། དེ་ནི་འདི་དག་གསན་པ་དང་སངས་རྒྱས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཅིང་རྨད་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པའི་ཚུལ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཀྱང་། འདི་ནི་བཏགས་པ་དགག་པ་སྟེ། ། རང་གི་ངོ་བོ་བཟློག་པ་མིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་གང་གིས་ཤེ་ན། བེམས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་དང་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

The "essence of the samaya" is the definitive wisdom that is not to be transgressed. "Focusing on the mind" means definitively examining the mind, [realizing] that these three realms are this very consciousness. Because it is of such a nature, the mind is all phenomena, like attaining Buddhahood through the objects of a dream; the manner of the three realms also abides as its very identity. As it is said, "They will abide in the mind characterized by space," which is expressed as: "The mind abides in the vajra of space." Therefore, there are no phenomena with an imputed nature, and since those do not exist, the nature of phenomena (dharmatā) also does not exist. Regarding the statement that upon hearing these, the Buddhas were amazed and attained the marvelous and the extraordinary, this is expressed by the words "Then..." and so forth. "Regarding phenomena that lack an essence" refers to phenomena that are free from the mode of imputation; this explains the non-dual suchness of phenomena. "Meditate on space within space" means that non-referential wisdom is meditated upon by its own very nature. As the noble Maitreya also said: "This is the negation of imputation; it is not the reversal of the own-nature." By what means? Because space and wisdom are one in the manner of being non-material. "Nor is it non-endowed" means that space is the identity of all phenomena.

ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་(ང་,བ་)ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གོས་པ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་ལ་བརྟག་ཏུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་བརྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དངོས་སུ་ན་གཉིས་སུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་པའི་ཚུལ་ཏེ་དེ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཡང་ན་མཐའ་ནི། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི། ། ཕྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡོད་མིན་ཏེ། ། དེ་བས་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། ། དངོས་པོ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། རྨི་ལམ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྨི་ལམ་དང་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་དངོས་སུ་ན་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་བའི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པ་རྣམས་ལའོ། ། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འཕེལ་བར་གྱུར་པའོ། ། སེམས་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ནམ་མཁའ་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། གང་འཕགས་པ་བྱམས་པས། གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །

Regarding the statement, "Space also is all-pervading," there are no conceptual constructions such as grasping and so forth. The phrase, "Space is not to be examined," and so forth, is intended to mean that it is free from the duality of apprehended object and apprehending subject. The statement, "Its arising does not exist," means that there is no arising characterized by conceptualization within the very nature of the mind; in reality, it is simply the manifestation of non-duality. Regarding "the absence of intrinsic nature," "intrinsic nature" refers to the imputed mode of apprehended objects and so forth, and it is free from that. Alternatively, as it is said: "The aspects of apprehended and apprehender Do not exist as external characteristics; Therefore, because they are empty of characteristics, They are explained as being without entity." The phrase, "That dream," and so forth, teaches that in reality there is no difference between the state of dreaming and the state of being awake. Regarding "following the element of space," this refers to those things that pervade space. "Following" means to increase or expand. The statement, "The mind abides in space," is because it is of the same nature as it. The statement, "Space does not abide in anything," is because it has become unobservable; thus, the relationship of support and supported is merely a conceptual construction. "Abiding in the dharmatā of one's own mind" means that the dharmatā of one's own mind is emptiness, which is free from apprehended objects and so forth. As the noble Maitreya said: "Of persons and of phenomena..."

དངོས་པོ་མེད་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེས་གནས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་སེམས་ཤིང་ཅང་མི་སྨྲ་བར་འཁོད་པར་འགྱུར་རོ། ། ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དགོད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའོ། ། ཆོ་ག་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཆོ་གས་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་དབུས་མའི་གདན་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འཁོར་ལོའི་གཟུགས་སུ་བྲི་བར་བྱའོ། ། མི་བསྐྱོད་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དབུས་སུ་མི་བསྐྱོད་པའི་རྡོ་རྗེ་བྲིས་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྲི་བར་བྱའོ། ། བཤང་གཅི་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོན་དང་ཐིག་ལ་སོགས་པ་དང་། བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྣམ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་སྲད་བུ་སྔར་བཤད་པས་ཐིག་བཏབ་ལ་བྲི་བར་བྱའོ། ། རང་གི་སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འདོད་ཆགས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་གིས་གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གནས་སུ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བྲིས་ལ།

"It is explained that 'non-entity here is emptiness.' Abiding in that is to be of one taste with emptiness; one should remain there, reflecting and remaining silent. This is the commentary on the fifteenth chapter. Then, with the words 'Then' and so forth, the sixteenth chapter is taught. Regarding 'samādhi,' it is the mirror-like arrangement. Regarding 'vajra ritual,' by means of the indivisible ritual, one should draw the mudrā of Vairocana in the form of a wheel upon the central seat in the center of the completed maṇḍala. Regarding 'Akṣobhya and so forth,' one should first draw the vajra of Akṣobhya in the center of the previously mentioned Vairocana, and the remaining [deities] should be drawn in their respective positions. Regarding 'feces, urine, and so forth,' the pigments, lines, and so on, as well as the food and so on, should be applied according to the ritual. In order to explain the maṇḍala of speech, it is said: 'Then' and so forth. Regarding 'samādhi,' it is the aspect of individual discernment. Regarding 'by meditating on the vajra,' the master and disciple, such as Amitābha and others, should cast the lines using the cord previously explained and then draw [the maṇḍala]. Regarding 'abiding in the maṇḍala of one's own body,' although it is the maṇḍala of the body endowed with form, through the power of the purification of passion, the qualities of the vajra of speech are attained. In the western position of Amitābha, one should draw the mudrā of Akṣobhya."

ལྷག་མ་རྣམས་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གསང་བའི་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གར་མཁན་གྱི་བུ་མོ་བླངས་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཆོད་པ་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་སྐུ་དང་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ལེའུ་བཞི་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ལྷ་གཞན་དག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཀྱང་བསྒྲེས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་གང་གི་གཟུགས་བྲིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ་གང་ཞིག་དབུས་སུ་གནས་པར་གྱུར་པའི་འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་དེའི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་སྔགས་ནི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཐིག་གདབ་པའི་ཕྱིར། ཡི་གེའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་བབས་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་བྲི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་ཚོན་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་སེམས་དཔས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཐུ་ཐོབ་པས་ཚོན་དགྱེ་བ་དང་། ཐིག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་བྱ་སྟེ། བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་ན་གོ་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར་བྲི་བར་བྱ་ཞེ་ན།

The statement, "The remaining [deities] should be drawn in their respective positions," refers to the passage beginning with "That very [one]," and so forth. Regarding the "secret offering," it should be understood that one should take a dancer’s daughter and perform the offering as previously explained. In this way, the maṇḍalas of Body and Speech have been explained. The maṇḍala of Mind was explained in the fourth chapter. Now, in order to show the maṇḍalas of the other deities by analogy, it is said, "Then," and so forth. Whichever form is drawn in the center of the maṇḍala belongs to that very maṇḍala. Thus, it is explained that whichever wheel resides in the center, that [maṇḍala] also belongs to it. In order to explain the three essential syllables of Mind and so forth, which are common to the generation of all maṇḍalas and so forth, it is said, "Then," and so forth. The mantras of those maṇḍalas of Body and so forth are the heart-mantras; they are the "locations of the syllables" for the purpose of laying the lines. This is how the connection should be made. The ritual for drawing the maṇḍala by a yogin who has attained the descent of wisdom is taught in the passage beginning with "pigment," and so forth. Regarding the phrase "by the mantra-being," this means that because one has attained power through a mind blessed by mantra, one should not personally perform the spreading of the pigments, the laying of the lines, and so forth. If one does so, enlightenment will be difficult to attain. If that is so, one might ask: how then should the maṇḍala be drawn?

དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་སྤྱན་ཕབ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་བསམས་ལ། བླ་མ་དང་སློབ་མའི་ཚུལ་ཅན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཡང་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལེགས་ཐོབ་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐུགས་ལའང་མི་བསྐྱོད་མཱ་མ་ཀཱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དག་ཏུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་བཀུག་ནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་བཀུག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱིས་སོ། ། འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། སྒོ་སྲུང་གསུམ་པོ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་གཞུག་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་མཉེས་པར་བྱ་བ་བྱས་ལ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ནང་དུ་ཆུད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་འཁོར་ལོ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་རང་གི་འཁོར་ལོ་གསལ་བསྒོམས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པས་དགུག། ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཏོར་མའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་སྔགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་(པ་སྟེ,སྟེ)། འདི་དག་ནི་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐིག་གདབ་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་ཐིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the passage beginning with "Therefore," and so forth: having caused the mantra deities Vairocana and Locanā to descend upon the boys and girls, one should contemplate the locations where the eyes and so forth are to be blessed. Then, those two, acting in the manner of guru and disciple, should draw the maṇḍala of the body. The ritual for drawing the maṇḍala of speech is taught by the passage beginning with "Vajradharma," and the ritual for the maṇḍala of mind is taught by the passage beginning with "Vajrasattva." As it is said: "Having properly obtained the descent of wisdom," and so on, up to: "In the mind as well, Akṣobhya and Māmakī," and so forth. Regarding the instruction to summon the wheel from other places and times while meditating and cause it to enter within this very [maṇḍala], it is taught by the passage beginning with "Having summoned," and so forth. "By the King of Wrathful Ones" refers to Yamāntaka. This is merely an illustration; the other three gatekeepers should also perform the acts of entering, binding, and pleasing, and one should worship the wheel as the embodiment of the Buddhas of the three times who have entered within. This is explained by the passage beginning with "Having clearly meditated on one's own wheel," and so on, up to: "Summoned by Yamāntaka and the others." The ritual for the torma offering is taught by the passage beginning with "All mantras," and so forth; these have not been explained by me. The ritual for laying the lines for a beginner yogin is taught by the passage beginning with "The lines," and so forth.

སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བའི་དུས་སུ། སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་སྲད་བུའི་མཐའ་གཅིག་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་བསམས་ལ། སློབ་མ་སྲད་བུ་གཉིས་པ་འཛིན་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འམ། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། ། ལས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་མངོན་པར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ལས་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྲད་བུ་དེ་དང་ཚོན་ལ་སངས་རྒྱས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལྷ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་གཟུགས་སུ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྒྱལ་ཆེན་ལྔ་རྣམས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བས་ན་དེའི་མདོག་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གཏོར་མ་ཕུལ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་ལ་བསྐོར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྔགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ནི་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་སྟེ། གནོད་མཛེས་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཕྱོགས་སྐྱོང་རང་རང་སྦྱོར་གནས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་གྱུར་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞི་བའི་སྒྲུབ་པས་སྤྱན་རས་ཀྱིས་མི་འཚོ་བའི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་རས་ཀྱིས་བཙའ་བའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ལ་བདག་པོ་གཉིས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

At the time of drawing the maṇḍala of the body, the master himself should visualize himself as Vairocana holding one end of the cord, and the disciple should be visualized as Vajrasattva or Amṛtakuṇḍalī holding the second end of the cord. The "site of activity" refers to the application of the lines and so forth; these should be understood as they are clearly explained in the maṇḍala rituals. Regarding the statement that the cord and the colors should be differentiated into the forms of the twenty-five deities who are the nature of the five buddhas, it is said: "The five great buddha kings..." and so forth. Therefore, it is stated that they appear as Akṣobhya and the others, arising from their respective seed-syllables and colors. Now, regarding the statement that after offering the previously explained torma, one should enter the maṇḍala in the form of Vajra-Hūṃkāra and perform circumambulation, this refers to the "mantras." Vajra-Hūṃkāra is Trailokyavijaya, who is explained to be Sumbharāja. For that very reason, the passage beginning with "The directional protectors, each abiding in their own union..." and continuing with "Having become victorious over the three worlds..." is stated. In order to be watched over by the eyes of the buddhas—who might not otherwise look upon one through peaceful practice—the passage beginning with "Body, speech, and mind..." is stated. "Body, speech, and mind" refers to the King Sumbharāja; one should meditate on him as the second presiding lord upon the crown of the five buddhas.

ཡང་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལྔ་པོ་མགོ་བོ་དང་། ལྐོག་མ་དང་། སྙིང་ག་དང་། ལྟེ་བ་དང་། རྐེད་པའི་གསང་བར་བསྒོམ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། བུམ་པ་དགོད་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བུམ་པ་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་སྔགས་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་སོ་སོའི་བཟླས་པ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྒྱུད་ནི་འདབ་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་པོ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་སོ་སོ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། རང་བྲིས་པ་ནི་རང་རང་གི་མཚན་མས་མཚན་པ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་། འབྲུ་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཟླས་ཤིང་རང་གི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གནས་རྣམས་སུ་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། མགྲིན་པ་བཟང་པོ་གོས་ཀྱིས་དཀྲིས། ཨ་མྲ་ལ་སོགས་འདབ་མར་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབུས་སུ་རང་གི་ལྷའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་མེ་ལྷ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱིན་བླུགས་ཕུལ་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་དབུས་སུ་རང་གི་ལྷའི་སྐུ་བསམས་ཏེ། དེའི་ཞལ་དུ་སྲེག་རྫས་བསྟབ་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་ཀུན་ནས་སོར་བཞི་དོར་ནས་ནི། ཁ་ཁྱེར་དེའི་ཚད་པདྨ་ཁ་བྱེ་བའི་ཁ་ཁྱེར་ལས་ཁྲུ་ཟབས་སུ་ཁྲུ་ཕྱེད་པ། འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ་ལས་ཀུན་བྱེད། །

Alternatively, the "samaya of body, speech, and mind" refers to the Vajra Holder, who is to be meditated upon in the five locations of the Buddhas: the head, the throat, the heart, the navel, and the secret place of the waist. "Vajrasattva" refers to the yogins. Regarding the explanation of the ritual for arranging the vases, it begins with "placing the vajra vases" and so forth; in the case of the victory vase and the others, they are of the nature of the mantras associated with the deities of the maṇḍala, having been recited for each individual deity of the maṇḍala. "Stalks" refers to the petals and so forth. "Lords" refers to the individual deities of the maṇḍala, by means of the syllables that follow them. "Self-drawn" means marked with their respective symbols, and they should be placed in the locations as described, having been recited and endowed with the five nectars, grains, garments, and so forth, along with one's own application. Therefore, it is said: "The beautiful neck is wrapped in cloth, endowed with petals such as the mango," and so forth. Regarding the explanation of the fire offering ritual, it begins with "Vajrasattva" and so forth. As for "the form of one's own deity in the center," after first offering the oblations to the fire god as explained, one should subsequently visualize the form of one's own deity in the center of that and offer the burnt substances into its mouth. Therefore, it says: "Having set aside four finger-widths on all sides, the rim is of that measure; from the rim of the open lotus, it is half a cubit in depth; like a wheel, it performs all functions."

ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། སློབ་མ་གཞུག་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སློབ་མ་ལ་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཨ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིར་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་བཤད་པ་ནི་སྔར་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་། སློབ་མ་སྤྱི་ཡི་སྡོམ་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྒོར་ནི་ཕྲེང་ཐོགས་ཡང་དག་མཆོད། ། དེ་བཞིན་ཡོན་ནི་ཕུལ་བ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། སློབ་མ་གཞུག་པས་ཡི་གེ་ལྔ་གསུངས་པ་ནི་ཨཱ་ཁཾ་བཱི་ར་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་དང་། འདི་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་མ་དགུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། གཤིན་རྗེ་གཤེད་སོགས་རང་སྔགས་ནི། ། དམ་པས་དགུག་ཅིང་གཞུག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བུམ་པ་གང་བ་བསྣམས་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བར་རབ་ཏུ་བསྒོམས་ལ། སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་བར་བྱའོ། །

Thus it is stated, and so forth. Regarding the explanation of the ritual for admitting the disciple, it begins with the words "Vairocana" and so on. Just as one who is intensely devoted to the yoga of Vairocana should visualize the disciple being consecrated by the three vajras in their proper place, the syllable "A" is spoken for the purpose of indicating that very point. "One should grasp the vajra" means being consecrated by the three vajras. This is explained by the words "Vajrasattva" and so forth. The reason Amitābha is not explicitly mentioned here is that he is indicated by the syllable "A" itself. Furthermore, starting from the words "The general vows of the disciple," it continues with "At the gate, offer the garland properly, and likewise present the fee," and so forth. The five syllables spoken for the admission of the disciple are "Ā KHAṂ VĪRA HŪṂ." One should perform the summoning of the disciple and so forth using the mantras of Yamāntaka and the others, as well as this very [mantra]. Therefore, it is stated: "With the specific mantras of Yamāntaka and the others, the noble one should summon and cause entry," and so forth. Regarding the explanation of the empowerment of the disciple, it begins with "To him, this..." and so on. One should meditate that all the Buddhas, holding the full vases as previously described, completely fill the expanse of space. Then, those Buddhas should be exhorted by the light rays of the three vajras, which are like mustard seeds.

དེ་ནས་དེ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་སྩོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། སྤྱན་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ཐོགས་པས་འདི་ལ་དབང་བསྐུར་བར་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སོ། ། དམ་ཚིག་གི་མཆོག་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པས་སོ། ། སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བའི་ལྷག་པར་མོས་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལྟ་བུར་བསམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་དེ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དགོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་མོ། ། དབང་བསྐུར་བའི་དུས་སུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ། འདི་ནི་སློབ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ལེན་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་སློབ་མའི་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་ནི་སློབ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེའི་ཚིག་དེ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྷའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྦྱོར་བས་སློབ་མའི་སྙིང་གར་བདག་པོ་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ནས་སྔགས་ཀྱིས་ཡི་གེའི་ཚིག་དང་། དམ་ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ལྷའི་གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །

Then, the empowerment will be bestowed upon him. Regarding the statement, "Locanā and the others, holding vases, shall bestow the empowerment upon him," this refers to the phrase "or else," and so forth. "By the samādhi of Vajrasattva" means by the samādhi in which one has cultivated the visualization. "The supreme samayas" refers to Locanā and the others. To remind one of what was previously explained—that when the disciple is introduced into the maṇḍala, one should visualize them as Vairocana through the appropriate visualization—the text says, "Vajra-Vairocana," and so forth. "One should place" refers to the three syllables. At the time of the empowerment, the verse to be recited by the preceptor is: "This is for all disciples," and so forth. Prior to receiving the empowerment, the verse for the disciple’s supplication is: "This is for all disciples," and so forth. Immediately after the supplication has been made in verse, the instruction for the preceptor to bestow the empowerment is: "Upon those words, the empowerment," and so forth. Regarding the instruction to place the lord in the disciple’s heart through the application of the deity’s form and then to grant the mantra and the samaya according to the ritual, it says, "By the form of the deity," and so forth.

དབང་བསྐུར་བ་ན་མིང་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོ་ག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དག་ནི་བསྟན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མིག་འབར་བཅས། ། ཨོཾ་བསམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འཁོར་ལོའི་བདག་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་བར་དུའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས། དམ་ཚིག་གསང་བ་བསྒྲག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གིས་གསལ་བར་མ་བཤད་དོ། ། སློབ་མ་ལ་སྔགས་འདོད་པའི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གསང་བ་སྦྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་དམ་ཚིག་གི་ཆོ་ག་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་འཚམ་པ་ཡིན་ནོ། ། གླང་པོའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔགས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། བཟའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བས་སློབ་མ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འབར་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོས་པའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་ཏེ། ཡི་གེ་ཡྃ་ལས་བྱུང་བའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་ཤིང་།

Regarding the empowerment, the names and so forth should be understood from the maṇḍala ritual. The phrase "the maṇḍalas are to be shown" refers to the opening of the eyes; thus, it is explained from the passage beginning with "with blazing eyes, having visualized OṂ" up to "starting from the Lord of the Wheel, up to Amṛtakuṇḍalī." Then, the passage beginning with "the secret samaya is to be proclaimed" has not been explained by me. As for the statement, "the mantra should be given to the disciple according to the ritual of the deity's samādhi," this refers to the passage beginning with "of the mantra." Furthermore, "giving the secret" is the ritual for the samaya of the secret empowerment, which I have not explained here. These four, such as taking life and so forth, are not to be transgressed by any yogi, and they are the conduct appropriate for the welfare of beings, being the very essence of the three vajras. Meat such as that of the elephant is to be consumed by those who seek to please the mantra deities. By making the specific qualities of the food and so forth directly manifest through blazing and so forth, the disciple is to be inspired with conviction; thus, the syllable OṂ is taught for the purpose of causing the blazing and so forth. Furthermore, abiding in one's own yoga, one should remain upon the wind maṇḍala arisen from the syllable YAṂ.

ཡི་གེ་རྃ་ལས་བྱུང་བའི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡི་གེ་ཨ་ལས་བྱུང་བའི་ཐོད་པར་ཤ་དང་བདུད་རྩི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པར་བསམས་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་བར་སྣང་ལ་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ལས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་འཛག་པ་ཐོད་པར་གནས་པར་བྱས་ལ། རྡོ་རྗེ་ཡང་ཐོད་པར་བྱས་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦ་བར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་བཟླས་པ་བྱས་ལ་ལྷ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། འབར་བའི་ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁམ་ཕོར་ཁ་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོད་པ་སྟེ། བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་། མངག་གཞུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལས་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་མདུན་དུ་ནམ་མཁའི་དབུས་སུ་ཧྲཱིཿཞེས་བྱ་བ་འོད་སྤྲོ་བ་དང་བཅས་པའི་སྔགས་བསམས་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་བསྒོམས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་། དེར་ཧྲཱིཿཞེས་བྱ་བས་དབབ་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས། ཨཱ་ཁཾ་དྷཱིཿཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་བསམས་ལ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མངག་གཞུག་པ་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བགེགས་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་གང་ཡང་རུང་བར་བསམ་པར་བྱའོ། །

One should visualize a triangular fire maṇḍala arising from the syllable RAṂ, upon which rests a skull cup arising from the syllable A, containing all these meats and nectars endowed with the wheel of the Buddhas. Above that, one should meditate on a vajra arising from the syllable HŪṂ in the space between. From that, a stream of nectar drips and is collected in the skull cup; the vajra is also dissolved into the skull cup. Having consecrated all of these, one should conceal them according to the ritual procedure. One should perform the recitation three times with the very essence of the wisdom nectar and then partake of it together with the deities. Therefore, it is said: "Consecrated by the blazing OṂ," and so forth. The benefits of this are described by the words "siddhi," and so forth. "A joined earthen bowl" refers to the skull cup; these [substances], such as the food and so on, should also be described in the context of the application of the servant (karmadāsa). That very point is stated by the words "From that, this is," and so forth. The meaning of this is as follows: Possessing the yoga of the desired deity, one should visualize in the center of the space before oneself the mantra HRĪḤ together with the radiation of light. One should cause the body, speech, and mind of the Buddhas meditated in the sky to descend there by means of the syllable HRĪḤ. From the total transformation of that, through its blessing, one should visualize the syllables Ā KHAṂ DHĪḤ. From the total transformation of those, one should visualize whichever is appropriate among the three, such as Vighnāntaka, as the servant corresponding to one's own family.

དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགེགས་མཐར་བྱེད་དོ། ། ལྷག་མ་གཉིས་པོ་ནི་པདྨ་མཐར་བྱེད་དང་། གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་གཟུགས་སུ་མངག་གཞུག་པ་བསམས་ལ། དེ་ཉིད་ལ་ཨཱ་ཁཾ་དྷཱིཿཞེས་བྱ་བས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ། འོག་ནས་བཤད་པའི་གསང་བའི་གནས་དེའི་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། གསང་བའི་གནས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཟླ་བ་ལ་གནས་པ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བགེགས་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་མངག་གཞུག་པའི་སྙིང་གར་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡི་གེ་ཨཱཿདང་། སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་འབྱིན་པའི་མདུང་རྩེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་དྲག་ཤུལ་གྱི་མངག་གཞུག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པ་ལྟ་བུར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་སྤྱན་དྲང་ཞིང་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་གྲུབ་པའི་མངག་གཞུག་པ་དེས་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལ་སོགས་པར་ཁྱེར་ནས་ཆོས་ཐོས་པར་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། ། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བས་མངག་གཞུག་པ་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །

Regarding the statement "Vajrapāṇi and so forth," this refers to Vighnantakṛt (Vighnāntaka). The remaining two are Padmantakṛt and Yamāntakṛt. One should visualize a messenger in the form of any one of these, and bless its body, speech, and mind with the syllables Ā, Khaṃ, and Dhīḥ respectively. Then, one should place that secret location—which will be explained below—at the heart of that messenger. If one asks what that secret location is, it is as follows: Akṣobhya residing on a sun maṇḍala, Amitābha, and Vairocana residing on a moon, should be placed in the hearts of the messengers in the forms of Vighnāntakṛt and the others, respectively. Then, in order to bless that fierce messenger according to one's specific intention, one should invite and invoke the jñānasattva with the syllable Āḥ and the great spear-tip that emits intense suffering and so forth. Thereafter, the awakening of a buddha will be gradually accomplished. Then, that accomplished messenger will carry the practitioner to buddha-fields and the like, causing them to hear the Dharma, which will become the cause for attaining buddhahood itself. The statement "any yogin belonging to the family of Akṣobhya and so forth should accomplish this messenger" is expressed by the passage beginning with "In this regard, this..." and so on.

དམ་ཚིག་བཞི་པོ་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དམ་ཚིག་བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་སྔགས་དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བསྐུལ་བ་ཡིན་ནོ། ། དམ་ཚིག་གཏོང་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྤྱན་དྲང་བའི་ཕྱིར་མདུང་རྩེ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་ན་བསྣམས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྲོས་པ་རྣམས་སྤྲོས་པའོ། ། དམ་ཚིག་སྨྲ་བ་ནི་སྤྲོས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ། ། དམ་ཚིག་འཆིང་བ་ནི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ་ས་བོན་དེར་གཞུག་པའོ། ། ད་ནི་མངག་གཞུག་པ་དེའི་མཐུ་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྨད་དུ་བྱུང་བར་ཡང་མངག་གཞུག་པ་དེས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བས་ཡང་དབང་དུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ། མདའ་ལ་དབུ་རྒྱན་གྱི་རྩེ་མོར་ཞུགས་པའི་ཁུ་ཚུར་བཟུང་ལ། མདའ་དམར་དེ་རྣམས་ཀྱི་མགོ་དང་། དཔྲལ་བ་དང་། ཁ་དང་། སྙིང་ག་དང་། ལྟེ་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྱེལ་བར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་མཚན་མ་ཐོབ་པར་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིག་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །

Regarding the statement that the four samayas are also common, this refers to the "exhortation of the samaya" and so forth. Here, the blessing of the samaya of all the tathāgatas is the exhortation through the blessing of that mantra. The "releasing of the samaya" is the emanation of the wrathful ones, such as the tathāgatas holding spears and other implements, in order to invite the tathāgatas of the ten directions. The "speaking of the samaya" is the authentic speech of those very emanated tathāgatas. The "binding of the samaya" is the complete gathering of all the tathāgatas by means of light rays and their insertion into that seed-syllable. Now, the power of that messenger is described by the passage beginning with "the expanse of space"; it is that messenger who performs wondrous forms, such as traveling through space. Furthermore, the application for subjugation through the yoga of Mañjuvajra is described by the passage beginning with "the buddhas." Having performed the ritual of the Mañjuvajra yoga exactly as prescribed, one should grasp the fist that has entered the tip of the crown of the arrow. One should then exhort the target to be accomplished by means of those red arrows at their head, forehead, mouth, heart, and navel. Then, one should visualize them falling at one's feet as if they have fainted. This should be practiced for half a month until the signs are obtained.

སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པའི་གདོང་གཡོགས་དགྲོལ་བའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སློབ་མ་ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམས་ལ། ཧཱུཾ་ཨཱཿཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས། ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མིག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། མིག་ཏུ་འབར་བཅས་ཨོཾ་བསམས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ནི་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས། དེའི་ཁར་ཡི་གེ་བཟའ་བར་བྱ་བའི་རྫས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ། བུམ་པ་ལྟ་བུ་བསམས་ལ། དེའི་ལྕེ་ལ་ཡི་གེ་ཨོཾ་བསམས་ཏེ། བཟའ་བས་གང་བའི་ཡི་གེ་བ་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ལས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་གྱིས་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་བྱ་བར་བཤད་ལ། དེ་དང་པོར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་གྱུར་པས། ཡི་གེ་དྷཱིཿལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་སེར་པོའི་རིམ་གྱིས་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ། རལ་པ་དང་ཐོར་ཚུགས་དང་བཅས་པ། མི་བསྐྱོད་པས་དབང་བསྐུར་བ།

The ritual for removing the blindfold of the disciples entering the maṇḍala is taught in the passage beginning with "Space Vajra" and so forth. One should visualize the disciples as having entered the multi-storied palace according to the ritual procedure. Then, having endowed them with the four mudrās—namely the Mind Vajra and so forth, and the Jñānasattva—one should show them the maṇḍala with eyes blessed by the syllable Oṃ. Therefore, the two verses beginning with "Visualize Oṃ with flames in the eyes" are stated. The application for dispelling hunger and so forth is taught in the passage beginning with "Hunger, thirst, and so forth." A practitioner of the Vairocana yoga should visualize a vessel, like a flask, at the disciple's mouth as the locus for the substances to be consumed. Then, visualizing the syllable Oṃ on the tongue, one should meditate that the disciple is satiated by a stream of nectar from within the downward-facing syllable Va, which is filled with food, thereby dispelling all suffering. The explanation of the seed syllables and so forth of the Tathāgata Vīravajra is taught in the passage beginning with "Then." This is for the purpose of generating Vīravajra. The term "Vīravajra" is explained as referring to Akṣobhya. Since he first became a Vajradhara, one should visualize Vīravajra arising from the syllable Dhīḥ as a yellow vajra, sequentially endowed with the four mudrās, seated upon a moon disc, with matted hair and a topknot, and consecrated by Akṣobhya.

། ཕྱག་མཚན་གྱི་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་སེར་པོ་མངའ་བ་དང་། རལ་གྲི་བསྣམས་པ། ཕྱག་གཡོན་པ་གཉིས་ན། པདྨ་དང་ནོར་བུ་བསྣམས་པ། ཕྱག་ལྷག་མས་རང་རིག་པའི་རིག་མ་ལ་འཁྱུད་པ། སྐུ་མདོག་སེར་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ལ། མངོན་པར་འདོད་པའི་ལས་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། སྐུལ་བྱེད་མ་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དང་པོ་རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་གྱུར་པས་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཙུཾ་ལས་བྱུང་ཞིང་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་སྐྱེས་པ། པདྨ་དང་རལ་གྲི་དང་། ནོར་བུ་དང་། འཁོར་ལོ་བསྣམས་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པན་ཅན་རང་སྣང་བའི་ཐབས་ལ་ཡང་དག་པར་འཁྱུད་པ། སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྐུལ་བྱེད་མ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པས་ན། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ལ་བཞུགས་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། གང་འདིར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་མ་དག་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དབུ་རྒྱན་ལ་བསྒོམས་ལ། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དགོད་པར་བྱའོ། ། གནོད་མཛེས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དང་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་གྱུར་པས་ཛཾ་ལས་བྱུང་བའི་བི་ཛ་པཱུ་ར་ལས་བྱུང་བ། གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་བི་ཛ་པཱུ་ར་དང་། རལ་གྲི་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། པདྨ་བསྣམས་པ། རང་སྣང་བའི་རིག་མ་ལ་འཁྱུད་པ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པ། ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ། མི་བསྐྱོད་པའི་ཅོད་པན་ཅན་བསམ་པར་བྱའོ། །

He holds a yellow vajra as his primary hand symbol and wields a sword. In his two left hands, he holds a lotus and a jewel, while his remaining hands embrace the consort of his own awareness. Meditate on his body color as yellow, exactly as described, and then commence the desired activity. Regarding the ritual for generating Tāranā (The Inciter), it is taught starting with the words "Then..." and so forth. First, having become the causal Vajradhara, she arises from the syllables HŪṂ and TSŪṂ, born from a white lotus. She holds a lotus, a sword, a jewel, and a wheel. Wearing a jeweled crown, she perfectly embraces the method of her own appearance. Endowed with emanation and so forth, one should meditate on Tāranā as possessing the four mudrās. Since this Blessed Mother has the form of a bodhisattva, she should be meditated upon as residing upon a moon maṇḍala. If the text here mentions a sun maṇḍala, it should be regarded as an error. Regarding "Vajrasattva," one should meditate on Akṣobhya as the crown ornament, and the mantra words should be arranged for the sake of the specific activity. Regarding the ritual for generating Ucchuṣma (The Fierce One), it is taught starting with the words "Then..." and so forth. First, having become the Vajradhara, he arises from the syllable JAṂ and is produced from a vijapūra fruit. He is golden in color and holds a vijapūra, a sword, a jewel, and a lotus. Embracing the consort of his own appearance, he possesses the four mudrās and resides upon a moon seat. One should visualize him wearing a crown of Akṣobhya.

རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བསྒོམ་པས་སོ། ། གནོད་སྦྱིན་གཟུགས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནོར་གྱིས་འགེངས་པ་ཡིན་གྱི། མཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རིན་ཆེན་དཔལ་དང་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པ། མགོ་བོ་དང་། དཔྲལ་བ་དང་། ཁ་དང་སྙིང་ག་དང་། ལྟེ་བ་རྣམས་སུ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་གི་རིག་མའི་པདྨར་སྤྲུལ་ལ། དེའི་དབུས་མའི་གདན་ལ་ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་གནོད་མཛེས་བསམས་ཏེ། ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཞུགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་ཆུ་གནོད་མཛེས་དེའི་ཁའི་ལྕེ་དེ་ལ། ཡི་གེ་ཛཾ་བསམས་ལ། ལྷའི་བསམ་གཏན་གྱིས་གནས་ལ་གནས་ཏེ། ཨོཾ་ཨཱཿཛ་དྷཾ་ནཾ་དེ་ཧི་ཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེའི་དབུ་རྒྱན་ལ་མི་བསྐྱོད་པ་བསྒོམས་ཏེ་གཤེགས་སུ་གསོལ་བར་བྱའོ། ། གནོད་སྦྱིན་མོ་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་མའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གནོད་སྦྱིན་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་གང་བར་བསམས་ལ།

"By meditating on the vajra" means by means of non-dual meditation. "Assuming the form of a yakṣa" means filling [the space] with various kinds of wealth, but not possessing fangs and so forth. "The five buddhas" refers to Akṣobhya, Ratnaśrī, Amitābha, Vairocana, and Amoghasiddhi; these should be meditated upon in sequence at the head, forehead, mouth, heart, and navel. Regarding "the water of vajra nectar," the oral instruction is as follows: the yogin of the desired deity, preceded by the entry of all the tathāgatas, emanates the maṇḍala arising from bodhicitta within the lotus of his own consort. In the central seat of that, he visualizes Ucchuṣma together with all the deities. Then, preceded by the entry of all the tathāgatas, he visualizes the syllable JAṂ on the tongue of that Ucchuṣma, who is the vajra-water of bodhicitta. Abiding in the meditative concentration of the deity, he should offer [the water] with the mantra: OṂ ĀḤ JAḤ DHĀṂ NAṂ DEHI HŪṂ. Then, having meditated on Akṣobhya as his crown ornament, he should request [the deities] to depart. The ritual for accomplishing a yakṣiṇī is taught as follows: the yogin of Mañjuvajra, situated within a multi-storied palace, should visualize all the yakṣiṇīs filling the entire expanse of space.

ཡི་གེ་ཀྵིཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནོད་སྦྱིན་མོའི་གཟུགས་ཅིག་དཔལ་འབྱུང་པོ་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ལས་བཤད་པའི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ཅོད་པན་མདུན་དུ་བསམས་ལ། དེར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དགུག་གོ། ། ལས་གསུམ་རྡོ་རྗེའི་བྱེ་བྲག་གིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞམས་ཏེ་བསྒོ་བ་དང་། དབྱེ་བ་དང་། སྦྱིན་པའི་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་ན། ཚར་གཅད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་དེའི་སྙིང་གར་ཁྲོ་བོའི་སྔགས་བསྒོམས་ལ། དེ་ཡང་འཁྱུད་ནས་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱི་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་། ། དྲག་ཤུལ་བསྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱར་བྱའོ། ། ཡང་ན། ལས་གསུམ་རྡོ་རྗེའི་བྱེ་བྲག་གིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ད་ནི་དངོས་གྲུབ་དམན་པ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ངོ་བོ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་དངོས་གྲུབ་དམན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ། དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀུན་དུ་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་འོད་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ནོར་ལ་དབང་བའི་བདག་པོར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་རིག་པ་འཛིན་པ་དག་གི་དབང་པོར་འགྱུར་རོ། ། ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །

From the syllable kṣiṃ, one should visualize in front of oneself a yakṣiṇī whose essence is the three vajras, possessing the form described in the scriptures such as the Śrī-Bhūtadāmara, and wearing the crown of Yamāntaka. Into her, one should summon the wisdom-being (jñānasattva). Regarding the phrase "by the distinctions of the three vajra activities," one should accomplish the practice according to the distinctions of the activities of conciliation, subjugation, and generosity. If, even so, success is not achieved, one should perform the rite of suppression. For that, one should meditate on the wrathful mantra at her heart, and then, embracing her, one should engage in the fierce vajra union, applying the ritual for fierce accomplishment. Alternatively, the phrase "by the distinctions of the three vajra activities" should be applied to mean that one should meditate on Mañjuvajra himself as being blessed by the Body Vajra and the others. Now, in order to explain the nature of the greatness of those who have achieved the lesser siddhis, it is said: "Then," and so forth. For those who have attained the lesser siddhis, by the power of that very [attainment] reaching full maturity, they become Buddhas whose body, speech, and mind are fully accomplished, resembling the light of Jambu-river gold. That very point is expressed by the words "invisibility," and so forth. For those who possess the siddhis of the yakṣa kings and so on, by the power of becoming masters who have control over wealth, they become lords of the vidyādharas. The benefits are expressed by the words "In this regard, this is," and so forth.

རང་སྣང་བའི་རིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་རིག་པའི་ཚུལ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་རང་གི་ངོ་བོས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་དེ་བྱས་ལ་ཆོ་ག་གང་ཡིན་པ་དེ་གསུངས་པ་ནི་ལོ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྤྱན་ནི་རང་སྣང་བའི་རིག་མ་སྟེ། དེའི་གོ་འཕང་ནི་གསང་བའི་པདྨ་ཡིན་པས། དེ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་རང་གི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རིག་པ་དེ་ཡང་མངོན་པར་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དུས་བཞིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་བརྩོན་པས་ནི་ཉིན་དང་མཚན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་ནས། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དག་གི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡང་གསུངས་པ་ནི། ། འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེའི་ཀྱོ་བ་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །

The ritual procedure for the conduct of ascetic discipline together with the awareness of self-appearance is taught in the passage beginning with "Then," and so forth. One should directly realize, by way of one's own essence, the meditation on the body, speech, and mind of the vajra, such as the body of Vairocana. To illustrate this point, Vairocana is mentioned in the passage beginning with "In this regard, this is," and so forth. "One should perform everything according to the ritual" refers to the yoga of the maṇḍala circle of Vairocana and so forth; having performed that yoga, the ritual that is to be performed is taught in the passage beginning with "Sixteen years," and so forth. "Locanā" is the consort of self-appearance; since her state is the secret lotus, one should meditate with one's own secret vajra perfectly joined with her. That consort should also be thoroughly purified, as taught in the passage beginning with "The ritual of the mudrā and mantra," and so forth. "At the four times" is taught with reference to a particular state of intention; however, for one who is intensely diligent, it should be performed day and night. The samaya to be guarded is taught in the passage beginning with "Always by others," and so forth. Having taught the ritual for the yogin of Vairocana, the rituals for the yogins of Amitābha and Akṣobhya are also taught in the passage beginning with "The hook of the Vajra of Passion," and so forth.

འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འདི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་གསུམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་སོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླའོ། ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་བསྲུངས་པ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཡིན་ལ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཆེའོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་སོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་མཁས་པ་ཆེན་པོའོ། ། སྐུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མཆོག་གོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་མོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་དེ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། འདིས་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་མི་བསྐྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པར་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤེས་རབ་བརྙེས་པས་ན།

It is taught that even practitioners of Mañjuvajra and other deities should perform this vidyā-vow according to their respective inclinations; this is expressed in the passage beginning with "Of the Vajra-holder..." The phrase "the three syllables of the Vajra-holder" refers to the ritual of blessing by means of the three suchnesses and so forth. The remainder is easy to understand. This concludes the commentary on the sixteenth chapter. In order to demonstrate that the desired accomplishments arise from guarding the samayas as they have been taught, the seventeenth chapter is spoken, beginning with "Then..." This is a supplication for the sake of guarding the samayas of all the Tathāgatas. Because he is the nature of wisdom without beginning or end, he is "Great Wisdom." Because he is the cause for generating the Vajra Body and so forth, he is the "Vajra Expanse." Because he has realized all phenomena to be stainless, he is the "Great Sage." Because he is the supreme state of the three bodies and so forth, he is the "Supreme Three Vajras." Because he is the essence of the three maṇḍalas, he is the "Three Maṇḍalas." Regarding the phrase "Vajra Melody," one pays homage by saying, "Please speak the samayas and so forth." This is a praise of Vajrasattva in the form of Akṣobhya. The verses spoken in the manner of the mirror-like wisdom and so forth begin with "Vairocana..." Because he has attained the insight of the perfection of desire that is utterly pure, [he is so called].

འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རེ་རེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་བསྟན་ནས་འདི་དག་ནི་སྟོན་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པས་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ནི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དམ་ཚིག་བཞི་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། ཤ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཟའ་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་གསུངས་ནས། གསུང་རྡོ་རྗེ་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དག་གི་ཡང་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་བཞི་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་འདི་དག་བསྲུང་བ་ནི་དེ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དག་ཀྱང་རིག་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདིར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཡིན་ནོ། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

This is called the perfection of desire. Thus, having shown the nature of the five Tathāgatas through each verse, these were spoken in the context of the Teacher’s freedom from conceptual elaboration. The dharmadhātu itself is the great syllable, and it is connected to all Buddhas. Because that very [dharmadhātu] is explained through the divisions of the Vajra Body and so forth, the words "Then" and so on were spoken. The four samayas are the prohibitions against taking life and so forth. The five meats and so forth are the samayas of what is to be consumed. Having explained the samaya of the Vajra Body, the individual samayas of the Vajra Speech and Vajra Mind are also spoken of in the passage beginning with "Then"; the four samayas and so forth should be explained as before. By guarding these samayas, that very [state] will be accomplished, but not otherwise. If one asks how, the summary is given in the passage beginning with "the Vajra of Body, Speech, and Mind." The samaya of the Pratyekabuddhas is spoken of in the passage beginning with "Then"; this explains merely the essential nature of the Pratyekabuddha. The collection of causes for attaining that should also be understood to be like the collection of causes for the siddhis of the Vidyādharas and so forth. Here, it is not applied as the collection of causes for the attainment of Mahāmudrā. Because it is realized in that manner, it is the siddhi of a Pratyekabuddha. The same should be applied to the Śrāvakas and others as well.

ཡེ་ཤེས་སྤང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། ། གཏི་མུག་ལམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏི་མུག་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཆར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་ལམ་གྱི་ལས་གང་བསྒོམ་པའོ། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་འཇིགས་ཤིང་མི་སྡུག་པ་སྟེ། དེས་ཕན་ཚུན་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལ་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་ཨཾ་ལས་བྱུང་བའི་ཚངས་པ་དེའི་ལུང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གདོང་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་དབང་བསྐུར་བ་བསྒྲུབས་ལ། ཇི་སྲིད་མངོན་པར་འདོད་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་འདུག་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པར་མོས་པ་ལས་དེའི་དོན་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དྲག་པོའི་དམ་ཚིག་ལ་ཡང་ཡི་གེ་ཨ་ལས་བྱུང་བར་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་འཇུག་གི་དམ་ཚིག་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་ལྡན་པ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་བྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། འདི་རྣམས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། གནོད་སྦྱིན་མོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤ་དང་ཁྲག་ཟ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་ཕལ་ཆེར་གནོད་སྦྱིན་མོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་ལ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །

Those called "those who have abandoned primordial wisdom" are the śrāvakas who are devoid of non-dual primordial wisdom. Regarding the phrase "by the path of delusion," delusion is the absence of conceptualizing in terms of self and other; it is the practice of the path of that [delusion]. Because it generates fear in the śrāvakas and others, it is "terrifying and unattractive." Through that, one mutually becomes a buddha. In that regard, the ritual is as follows: in accordance with the scripture of Brahmā, who arises from the syllable AṂ, one should accomplish the empowerment of the Vajra-holder, possessing four faces and so forth. Remaining for as long as desired, thereafter, through the visualization of the Vajra Body and so forth, one becomes the nature of the Great Seal (mahāmudrā) of the Vajra Body itself, which accomplishes that purpose—this is the meaning. Likewise, for the samaya of Rudra, one should apply the ritual as arising from the syllable A. Similarly, for the samaya of Viṣṇu, one should view it as arising from the syllable HŪṂ, possessing the lineage of the family of hatred. The explanation of the divisions of the families for the summary of these is "Then," and so forth. The explanation of the essential nature of the yakṣiṇīs is "Then," and so forth; for the most part, those whose nature is to consume flesh and blood are yakṣiṇīs. Therefore, one should worship them in that way and accomplish [the practice] according to the ritual—this is the intention.

དེ་བཞིན་དུ་ཀླུའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བུ་མོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་དམ་ཚིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཚིག་གི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིའོ། ། ཡིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཀུན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་བསྙེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཀུན་ནས་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ན། ཀུན་དུ་མཛེས་དགའ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱོགས་མེད་པར་འཇུག་པའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པས་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱག་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རང་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གསུམ་བསྒོམས་ལ། སྔགས་ལས་ཐ་དད་པའི་བློ་དང་བྲལ་བས་ཕྱག་བྱའོ། ། འདི་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Similarly, the passage beginning with "Then..." was spoken in order to establish the essential nature of the daughters of the lords of nāgas and others. Furthermore, in order to demonstrate that those who wish to achieve the siddhi of Mahāmudrā must practice all these samayas according to the ritual, the passage beginning with "Then..." was spoken. "The three types of physical actions" refers to killing and so forth. "Verbal actions" refers to the four, such as lying and so forth. "All that is of the nature of the vajra of mind" is explained as the three types, such as malice and so forth. In this way, the yogi who performs the service of all these will achieve accomplishment. Therefore, because he practices the conduct of universal engagement, he is "Sarvaratipriya" (Delighting in All); he is the Blessed One who enters without partiality. Now, the summary of the essence of all yogis is spoken in the passage beginning with "Then..."; the meaning is that a yogi will not attain perfect enlightenment by bowing to the Buddhas and others with a mind directed outward. If one asks, "Then how should one bow?" the passage beginning with "Then..." was spoken: one should meditate on oneself as the three vajras within the maṇḍala of the body, speech, and mind associated with Vajrasattva, and bow with a mind free from the conceptualization of a mantra as something separate. In order to explain this very point, the passage beginning with "Then..." was spoken.

སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་བྱས་ལ་ཕྱག་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བསམས་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་གོ། ། ད་ནི་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་བཞི་བྱས་ནས། བདུད་རྩི་མྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ། ཆོས་འབྱུང་གི་ནང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་བསྒྲུབས་པའི་བདུད་རྩི་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། འབར་བའི་ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་བརླབ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་པས་དུས་བཞིར་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་དམ་ཚིག་ཡིན་ཏེ་དེ་ཕྱུང་བའོ། ། སྤྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའི་བུད་མེད་རང་སྣང་བའི་རིག་མའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཐུན་བཞིར་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེས་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བླང་བར་བྱའོ། ། ཡང་ན་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་བར་བྱའོ། ། རིག་པ་འཛིན་པའི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབུ་རྒྱན་དག་ལ་བསམ་གཏན་བསམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་རིག་པ་འཛིན་པ་གྲུབ་པ་མགོ་ལ་བསམ་པར་བྱའོ།

One should visualize the realm of sentient beings as the essence of the three vajras, as the Vajradhara, and as the very nature of prostration. Thinking that one has also become that very essence, one should perform the prostration of meditative concentration; this is the samaya. Now, in order to demonstrate that one should partake of the nectar after performing the four limbs of the great [practice], it is said, "Then," and so forth. "To the buddhas of the three times" refers to those who are contained within the maṇḍala or the source of phenomena (dharmodaya); to them, one should offer the nectar accomplished through the ritual of blazing and so on. Regarding that, it is stated: "One should consecrate with the blazing OṂ," and so forth. The statement that the yogi should perform [the practice] at the four times is "Then," and so forth. "All vajras" refers to the delusions; their non-appearance is the essence of the pure destruction. That itself is the samaya, and it is that which is brought forth. "Should enjoy" means that one should take an external woman as the nature of the consort of one's own appearance and enjoy her clearly manifest nature during the four sessions. "Substance" means that one should take the samaya-vajra arising from that according to the ritual. Alternatively, "substance" means that one should abandon the view of the transitory collection. The samaya of the Vidyādharas is taught as "Then," and so forth. "One should contemplate the meditative concentration upon the crowns" means that one should contemplate Ratnasambhava, the accomplished Vidyādhara, upon the head.

ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐུའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཕྱི་རོལ་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་རང་གི་ཁ་ཟས་ལ་བསམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུྃ་དགོད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལྕེ་དམ་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཉིད་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ནས་དེ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། འདི་དག་ཀྱང་། མདོར་བསྟན་ཆོ་ག་སྤྱད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོ་ཙམ་དུ་བྱས་པའི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཀུན་དུ་མཉམ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིད་ཀྱིས་མཛད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཉིད་ནི་མི་ཕྱེད་པས་ན་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དགོངས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། རང་གི་རང་བཞིན་ལས་མི་འགྱུར་བས་ན་མི་འགྱུར་བའི་གནས་སོ། །

In order to explain the samaya for beginners, it is said: "Then," and so forth. "Body-vajra" is merely an illustration; it refers to being endowed with the application of any [of the three], such as mind-vajra and so on. One should contemplate one's own food as being like the external vajra, such as the Vajra-holder. "Dharma-vajra" means that the yogi should make himself the supreme vajra-tongue upon which the hūṃ is placed, and then consume that. These are also summarized by the phrase: "One should practice the ritual of the brief instruction," which means the activity performed in a concise manner. All of these should be visualized as the mandala of the deities and so forth. Furthermore, it is as stated: "All-pervasive, equal, and utterly pure," and so on. Now, the Blessed One’s mental activity is described by "Then," and so forth. Because the very body, speech, and mind of the Vajra-holder, who is the essence of all tathāgatas, are indivisible, they are the "vajra." That itself is the "essence," which is suchness (tathatā). Having contemplated the equality of the vajra through its very essence, he became silent. Following the questions of the bodhisattvas, the tathāgatas replied: "The vajra of body, speech, and mind is non-apprehendable; suchness is its very essence. Because it does not deviate from its own nature, it is the immutable state."

དེ་བས་ན་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མི་འགྱུར་བའི་གནས་ཏེ། ཚིག་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དང་བྲལ་བར་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཐུགས་(ད་,དེ་)ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་སྐུ་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚུལ་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། ། གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྫས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྐུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའོ། ། དེ་བས་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པས། ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཤིང་བསྡམས་པ་ཡིན་ནོ། ། འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པས་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། ། འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྩོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཕྱི་རོལ་ལ་བསྟེན་པས་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པར་རིགས་ཏེ།

Therefore, that very nature of conceptualization is the immutable state of the absence of intrinsic nature. Having analyzed it as being free from the manner of words and so forth, he remained in silence. The Blessed One’s mind has become such as this, and his very body is immutable; this itself is unarisen by way of error. Speech and mind should also be understood in the same way. Thus, the activities of speech and mind are free from the characteristics of substantial entities, and the body should also be understood in the same way. Furthermore, the body and so forth arise perfectly from the realization that they are non-apprehendable. Therefore, these three realms are erroneous; by knowing them to be so, they are perfectly gathered and restrained. Following the realization of Mañjuśrī and the other bodhisattvas, the Tathāgatas spoke. Why is that? The bodhisattvas said: "All Tathāgatas," and so forth. All Tathāgatas are of the nature of the Vajra Expanse (vajradhātu); because their conduct follows the welfare of beings, they follow the welfare of sentient beings. This is what is shown: while other Tathāgatas, for the sake of worldly diligence, teach the nature of phenomena (dharmatā) by relying on the external, it is therefore appropriate that the Vajra Holder (Vajradhara) should also teach in that same way.

ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་འབྱུང་བས། ། ཅི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྟོག་པ་མཛད། ། ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བྱ་བའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ཡོད་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ལུས་པར་མི་ཤེས་པ་རྣམས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་མཁྱེན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་དེ་རྣམས་བློ་ལ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་འདིར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱའི། སེམས་ཅན་རྣམས་སླུ་བར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱོད་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། ། ངེད་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐུ་གསུམ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན། ཞི་བ་དང་ནི་སྲིད་པའི་ངོ་བོ་འདིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །

"Since [phenomena] arise from error, why do they conceptualize it?" Thus it is said. Furthermore, the Tathāgatas spoke: "Why is that?" This refers to the question. The Bodhisattvas then addressed [the Buddha], saying, "Brahmā and the others," and so forth. This means that because Brahmā and the other Bodhisattvas possess only the mundane super-knowledge of wisdom, they do not know the suchness of phenomena in its entirety and thus conceptualize in this way: "Why does the Blessed One, without knowing the suchness of phenomena, teach the dharmas?" This is the meaning of their thought. The Tathāgatas then spoke, beginning with "Then," and so forth. Although Brahmā and the others may have this delusion at that moment, nevertheless, the nature of phenomena (dharmatā) should be taught exactly as it abides; one must not deceive sentient beings. Therefore, even if Brahmā and the others investigate, they will come to understand. The statement "We do not know" is an explanation of the profound nature of the dharmatā itself. Regarding the phrase "taking hold of the vajra nature of the three bodies," if one takes hold of such a dharmatā, the activity of that very [nature] will arise, and that dharmatā abides within the mental continua of all sentient beings. Therefore, the passage beginning with "In this essence of peace and existence," and so forth, was spoken.

སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྟོགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་པའོ། ། སྨྲ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་ན་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞུས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་གསུངས་པ་ནི་རང་གི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཞུས་པ་དང་། ལན་གྱི་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའོ། ། གང་དུ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྐུ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེར་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བའི་རིག་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་དབང་བསྐུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེའོ། ། སྤྱི་བོར་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་སྤྱི་བོར་མི་བསྐྱོད་པ་བསྒོམ་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུ་ལ་རང་གི་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་རྟེན་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་འཛིན་པ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིག་པའི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་གཞན་དག་ལ་ཡང་རིགས་དབྱེ་བས་དབང་བསྐུར་བའི་ངེས་པ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །

"Speaking" refers to the conventional explanation through the realization of the nature of non-referential wisdom. "Not speaking" means that, in reality, it is free from the manner of words and so forth. To clarify this very nature, immediately after the request of all the Tathāgatas, Vajradhara spoke the words "his own body, speech, and mind," and so on. Thus, through the sequence of the request and the response, it is taught that the nature of phenomena is itself non-referential; this is the summary. Regarding the phrase "where there is no body, speech, or mind," it is because the body and so forth are identical to space. Regarding the phrase "there, one should meditate on the form," it is because, through that manner, the awareness of its own individual appearance arises within that very state. Now, in order to show the conferral of empowerment, the words "Then," and so forth, are spoken. "The maṇḍala of the Buddha" refers to the vajra that is the complete transformation of Vairocana. "Vajra on the crown" means meditating on Akṣobhya on the crown of the Body-Vajra. Regarding "holding the vajra and the wheel," it means that on the head one holds one's own vajra, Akṣobhya; this should be connected to the thought: "one should visualize the support, the Body-Vajra holding the wheel." Likewise, it is taught that for the other forms of the Knowledge-Being (vidyāpuruṣa), one should contemplate the certainty of the empowerment according to the distinctions of the families, as expressed in the words: "All, by the distinctions of the families," and so forth.

མཆོག་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ན་བསྲུང་བར་བྱ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཀྱང་ཚིམ་པར་བྱས་ལ་སྤྱན་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསང་བའི་དབྱིངས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་མཚན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཉིད་ནི་དམ་ཚིག་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འདའ་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་བརྟག་པར་བྱའོ། ། ལག་པས་ཕྱག་རྒྱ་མི་བཅིང་ངོ་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱིས་བྱའོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་སོ། ། བཟའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེ་བར་དགོད་པར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཉིད་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ།

"Supreme transformation" means that [the goal] will not be accomplished in such a manner. In order to clarify that once the object of accomplishment is achieved, one must protect it, satisfy it through meditative absorption, and visualize the [deity] eyes, it is said, "From the secret expanse," and so forth; this refers to the passage beginning with "Locanā and Māmakī," and so on. To remind one that one should meditate on the Great Seal (mahāmudrā) marked by the three vajras, it is said, "Then," and so forth. The body, speech, and mind themselves are the samaya, and one must not transgress the Great Seal. "Everything according to the ritual" means that one should examine the entire meaning of the Great Seal through the rituals of generation and so forth as previously explained. "One should not bind the mudrā with the hands" is because that is a manner of distraction; summoning and so forth should be performed with the mind. "According to the ritual" means having performed the blazing and so forth. "Eat" refers to the excrement, urine, and so forth. This is mentioned as a presentation to demonstrate the necessity of the applications of the five nectars and so forth; likewise, the subsequent sections should be understood accordingly. The explanation of the purity of the aggregates and so forth begins with "In brief," and so forth. By the words "The vajra sense bases themselves," and so on, this is what is shown:

མིག་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་ཉིད་དུ་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞག་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡོ་རྗེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་འཛིན་པས་ན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཡིན་གྱི་སྟོན་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། སློབ་དཔོན་གྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་གཅིག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ས་འོག་མ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་གསང་བ་འདུས་པའི་སློབ་དཔོན་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་དཔོན་ལ་བརྙས་པ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྨོངས་པ་ནི་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ཤིང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཁྱེད་རྣམས་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། ཁྲོ་བོ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས། ཡི་གེ་ཧྲཱིཿཞེས་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ལས་བྱུང་བ། ཉི་མའི་གདན་ཅན་ཁ་དོག་ནག་པོ་ཞལ་གསུམ་པ་ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན།

The maṇḍala deities are not to be placed in the locations of the eyes and so forth as forms such as Rūpavajrā and the others, nor as Kṣitigarbha and the others. Regarding the phrase "He is the Vajradhara himself," "vajra" refers to the Tathāgatas; because he holds them, he is the expanse of space, but he is not the Teacher. The statement "a single pore of the master is especially sublime" means that the mass of merit from meditating on the bodhicitta of the Guhyasamāja and so forth is especially sublime compared to the mass of merit of the Buddhas of the lower levels who practice the pāramitās. Furthermore, for this reason, a master of the Guhyasamāja is counted as a "Buddha" in this very life. Thinking that ignorant sentient beings who treat such a master with contempt will go to hell, Maitreya and the others became silent. Then, from the words "Then..." up to "Listen, you all," and so forth, until the phrase "the maṇḍala of meditative concentration," this is connected to the conferral of the secret empowerment, which I have not explained here. In order to explain the yoga of the wrathful Vajraḍāka, it is said: "Then..." and so forth. The sequence here is as follows: through the transformation of Vajradhara according to the ritual, from the syllable HRĪḤ arises a three-pointed trident, from which [the deity] emerges, seated upon a sun-disc, black in color, with three faces, and in his two right hands...

རྡོ་རྗེ་དང་རྩེ་གསུམ་བསྣམས་པ། གཡོན་པ་གཉིས་ན་ཐོད་པ་དང་ནོར་བུ་བསྣམས་པ། ཕྱག་གཙོ་བོ་གཉིས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་འཁྱུད་པ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོར་བསམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཤ་ལ་སོགས་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་བར་བསམས་ཏེ། འོད་ཟེར་ལྔའི་འོད་དང་ལྡན་པའི་རང་གི་ལྕེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བསྒོམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ཧཱུཾ་ཧྲཱིཿཁཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་ཕབ་ལ་ཐོད་པ་ལས་བཏུང་བར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕུར་བུས་གདབ་པར་ཡང་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྩེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་དྲངས་པར་འགྱུར་རོ། ། དམ་ཚིག་གི་བཟའ་བའི་རྫས་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པས་སོ། ། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མཆོག་ལྔ་ཡིས། ། མཆོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་ལྔ་ལ་སོགས་པས་ལྷ་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལས་ལ་གནས་པར་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱས་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་བཀང་ལ། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀོད་པར་བསྐྱེད་ནས་ལྷ་མོའི་པདྨར་བཅུག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རྣམ་པར་གྱུར་པར་བསམས་ལ། རང་གི་ཁར་དྲངས་ཏེ་སྤྱད་ལ། དེས་རང་གི་ལུས་ལ་གནས་པའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་མཐའ་ཡས་ཀྱི། །

Holding a vajra and a trident, and holding a skull-cup and a jewel in his two left hands, he embraces Vajraḍākinī with his two principal hands. One should visualize oneself as Vajraḍākinī, blessed by the three vajras and so forth, and imagine the flesh and other substances of the object to be accomplished filling the expanse of space. Meditating on one’s own tongue as transformed and endowed with the light of five-colored rays, one should draw down the blood and other substances of the object to be accomplished with the mantra hūṃ hrīḥ khaṃ and drink them from the skull-cup. It is taught that by this very application, one should also pierce the object to be accomplished with a ritual stake; thus, the blood and other substances of the object to be accomplished will be drawn forth. To clarify the substances for the samaya feast, it says "food" and so forth. "According to the ritual" means by meditating on the maṇḍala wheel and so forth. "With the five supreme offering substances" means one should make offerings to the deities with the five heroes and so forth. Regarding "by the union of the two organs" and so forth: having become established in the activity, the bodhicitta expands and fills the expanse of space. At that time, having generated the collection of subtle particles of bodhicitta as the array of the Tathāgatas, one places them in the lotus of the goddess. Visualizing them as having become the form of wisdom nectar, one draws them into one’s own mouth and consumes them, thereby satisfying the deity wheel and the maṇḍala deities residing within one’s own body. "Of the infinite realms of sentient beings..."

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། དམ་ཚིག་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་གི་སྤྱོད་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་པའོ། ། དམ་ཚིག་གསུམ་གྱིས་རྡོ་རྗེས་སྤྱད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མི་ཕྱེད་པའི་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་གཟུགས་སོ། ། དེར་གསང་གནས་གསུམ་ནི་ཆོས་འབྱུང་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་དགེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་དང་ལྷག་པར་མོས་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་བརྟན་པོར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་བསྒོམ་པས་དུབ་པ་ལ་སྐྱོ་བ་བསལ་བའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་ནི། མཐོ་གང་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱི་བོའི་སྟེང་དུ་མཐོ་གང་ཙམ་གྱིས་སྤགས་པར་བདུད་རྩི་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོ་གང་ཙམ་པ་ཉིད་གདུགས་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ལ། དེའི་དབུས་ན་གནས་པའི་ཁ་དོག་ལྔ་པའི་ཨོཾ་གྱི་འོད་ཀྱིས་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་ཉིད་རྐན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བབས་པས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྩ་སྦུབས་མ་ལུས་པའི་རྒྱུ་བ་ནས་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཚིམ་པར་བྱའོ། ། འདི་དག་ཀྱང་། རང་གི་སྙིང་པོའི་དེ་ཉིད་ངེས་རྟོགས་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

The phrase "and so forth" is not explained by me. "Holding the samaya" means having understood the conduct of the samaya and the suchness (tattva) as taught in the tantra. "One should practice with the vajra of the three samayas" means that immediately after the blessing of the body and so forth, one should practice according to the ritual. "The enjoyment of body, speech, and mind" refers to the form of the melted moon of the indivisible three vajras. Therein, the three secret places are the source of phenomena (dharmodaya). The "vajra" is the [male] vajra; the great bliss arising from those two is what I shall accomplish, and it is virtuous—meditating with such an intention and intense conviction is for the purpose of making one's firm attachment stable. The ritual for dispelling weariness in a yogi who is exhausted by meditation is taught as follows: "At a distance of one span," and so forth. One should visualize a maṇḍala of the five nectars, one span in size, like a white parasol, elevated by one span above the crown of the head. In its center, the light of a five-colored OṂ melts it, and a stream of nectar like the moon descends toward the palate, satisfying the body-vajra and so forth through the flow of all the channels without exception, according to the ritual. These should also be connected with the two verses beginning: "By ascertaining the suchness of one's own essence," and so forth.

ཕྱི་རོལ་དུ་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་གསུངས་པ་ནི་མཆོད་རྟེན་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཕྱི་རོལ་ལ་ཞེན་པའི་བློས་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་བསོད་ནམས་ཅུང་ཟད་དུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་དམིགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དུག་བསལ་བའི་ཆོ་ག་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་བྷྲཱུྃ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིར་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་བྷྲཱུྃ་ལས་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དཀར་པོའི་རྣལ་འབྱོར་རམ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་ལ་ལག་པ་གཡས་པར་ཡི་གེ་བྷྲཱུྃ་ཉིད་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་དཀར་པོ་ལ་དེའི་ལྟེ་བར་ཡི་གེ་བྷྲཱུྃ་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བསམས་ལ། དུག་གིས་ཁྱབ་པའི་ལུས་ལ་གནས་པའི་དུག་ལ་འོད་ཟེར་གཞུག་ཅིང་ཕྱིར་འབྱིན་པས་བྱབ་ཅིང་བསལ་བར་བྱའོ། ། དོན་འདི་ཉིད་ནི་ལྷག་པར་བཅུག་ལ། རྟ་མགྲིན་ལ་བཤད་པའི་ཆོ་གས་དུག་དྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གནོན་པ་ལ་ཡང་ཁ་དོག་སེར་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལས་རྣམས་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། ། གྲོ་ག་ལ་སོགས་པ་ལ་བྲི་བར་བྱ་བའམ། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། ཨཉྫ་ནའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ལ་དམིགས་ནས་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཟླས་བརྗོད་འབུམ་བྱས་ཏེ།

The refutation of activities such as the construction of stupas for those who are attached to external views is taught in the passage beginning with "Of the stupas," and so forth. One should understand that while a person who, with a mind attached to the external, constructs stupas and the like may indeed acquire a small amount of merit, because of their objective apprehension and attachment, they will not attain perfect, complete enlightenment. To clarify the ritual for removing poison, it is taught with the syllable Bhrūṃ, and so forth. The ritual here is as follows: having performed the yoga of the white Uṣṇīṣacakravartin or the yoga of Vairocana from the syllable Bhrūṃ, one should visualize the syllable Bhrūṃ itself upon a white eight-spoked wheel in the right hand. In the center of that wheel, one should visualize the syllable Bhrūṃ endowed with white light rays. One should then apply and draw out the light rays to the poison residing in the body pervaded by poison, thereby cleansing and removing it. This very point should be applied further: one should extract the poison using the ritual explained for Hayagrīva. Similarly, for the rite of suppression, one should perform the yoga of yellow color and so forth, and carry out the activities as appropriate, just as before. To explain the ritual of the protective wheel to be written on birch bark and so forth, or to be meditated upon, it is taught with the words "Then," and so forth. This also has not been explained by me. To explain the specific qualities of añjana, it is taught with the words "Then," and so forth. Having focused on these, one should perform one hundred thousand recitations according to the ritual.

སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས། ལམ་གྱི་གཞི་མདོ་ལ་སོགས་པར་མར་གྱི་ངོའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་མཚན་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་ཐོད་པའི་སྟེང་དུ་འདུག་སྟེ་ཐོད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་གཉིས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ་བཞག་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ལ། ཁ་སྦུབ་པའི་ཐོད་པ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་གནས་ཏེ། བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིལ་མར་ཆེན་པོས་གང་བའི་ཁྲག་དང་བཤང་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒོས་པའི་ཨརྐའི་ཤིང་བལ་གྱི་སྡོང་བུ་པདྨའི་སྣལ་མས་དཀྲིས་པས་མར་མེ་སྦར་ནས་ཐོད་པ་གཉིས་པར་རང་གི་སྔགས་བཟླས་པའི་དུད་པ་བཅུག་ལ། དེ་ཉིད་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མངོན་པར་བཟླས་པ་བྱས་ཏེ་མིག་ཏུ་བྱུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞུས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏོ། ། ལན་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏོ། ། ངས་མ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མཛད་ནས་མ་གསུངས་པ་སྟེ། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྤྲོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། དེའི་ཚེ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་།

Possessing the yoga of one’s own deity together with meditative equipoise, one should sit upon a skull at a crossroads or similar location on the fourteenth day of the waning moon at midnight. Having placed two other skulls beneath one’s two feet, one should draw a maṇḍala. Standing upon the three inverted skulls, one should light a lamp using a wick made of arka cotton wrapped with lotus fiber, soaked in great sesame oil mixed with the five nectars and smeared with blood, excrement, and so forth. One should then insert the smoke of one’s own mantra into the second skull and, having performed one hundred and eight recitations of the previously explained garland mantra in that very place, apply it to the eyes. Thereupon, the three siddhis of the body and so forth will be attained. To make known the greatness of this Dharma discourse, the request of all the Tathāgatas is presented with the words "Then..." and so forth. The response is presented with the words "Then Vajrapāṇi..." and so forth. The statement "I have not spoken it" means that it was not spoken while manifesting in the form of Dīpaṃkara and the others; rather, from the perspective of the non-conceptual Vajradhara nature, the Blessed One Śākyamuni and Dīpaṃkara and the others are inseparable, though there is a distinction in terms of the mode of conceptual elaboration—this is the intended meaning. The "three sufferings" refer to the sufferings of the body and so forth. At that time, the sentient beings who arise are of two types: sentient beings...

འབྱུང་པོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ངུ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་དེ་རྣམས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་ཡི་གེ་ནི་ཐུན་མོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡི་གེའི་ཚིག་འདི་ནི་ཐུན་མོང་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་གསང་བའི་ཡི་གེ་དེ་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན། ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཕོངས་པ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་གསང་བའི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་མཁྱེན་པར་མ་གྱུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བའི་ཡི་གེ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བདག་ཅག་རྣམས་ནི་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཡི་གེ་སྔགས་ཀྱི་མཆོག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་འདིར་ཀཱ་ལིར་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལ། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བླངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་བས་ན་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གླུའི་སྒྲ་ཡིས་བསྐུལ་བར་བྱས་པར་བསམ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །

Having realized that all beings are possessed of the three types of suffering, the bodhisattvas weep. Then, in order to turn them away from that, the Tathāgatas spoke the words beginning with, "The syllables are common." These words regarding the syllables are indeed common. Just as you, the bodhisattvas, did not know those secret syllables at that time, so too, when we attained manifest, complete enlightenment, why do you grieve over that common deprivation? The bodhisattvas asked, "Why did you not know those secret syllables?" The Tathāgatas replied, "Because the three secret syllables are utterly pure." These syllables are the very nature of the purity of the Body and so forth; they are the reality that is the cause of omniscience. At that time, we had not yet attained manifest, complete enlightenment, and therefore we did not know them. One should meditate on the supreme mantra of the three vajra syllables, the Mahāmudrā, and so forth. Regarding the term "Wisdom Vajra," in this context, it refers to the Vajradhara who has become the consonants (kāli), and the words beginning with "Then" are spoken in order to explain the verses taken up by the goddesses. Therefore, it is stated that one should imagine the goddesses, Locanā and the others, having exhorted him with the sound of song.

རིག་མའི་པདྨའི་ནང་དུ་སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འབྱུང་བར་ཁང་པ་བརྩེགས་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པའི་དོན་དང་། རབ་ཏུ་ལྡན་པས་ཟླ་བ་ཞུ་བས་གང་བར་གྱུར་པའོ། ། འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། དེ་ཡང་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ནི། དེ་རྣམས་དེ་འོག་དབང་བསྐུར་བྱ། ། ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ས་ཡི་སྙིང་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཞི་བ་དང་ནི་སྲིད་པའི་ངོ་བོ་འདིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁམས་གསུམ་པོ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པ་དང་། གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

In order to make the realms of sentient beings who have entered the emanated maṇḍala within the lotus of the consort fit to be vessels, the bestowal of empowerment is taught, beginning with the words "Then..." and so forth. Regarding the phrase "by the wheel of samaya," this refers to the nature of the Vajradhara, who is the complete transformation of the syllable HŪṂ. "The entire expanse of space" refers to the source of phenomena (dharmodaya), the multi-storied palace, and so on. The meaning of "bestowing empowerment" is that all the Tathāgatas, in the manner of complete transformation, are fully endowed with it, such that it becomes filled with the melting moon. This is the empowerment of all sentient beings. Furthermore, having become the form of the melting moon, it is stated: "Then, they should be empowered below that." Thereupon, those sentient beings become possessed of vajra-wisdom. This is also expressed in the passage beginning: "Kṣitigarbha, Vajrapāṇi," and so forth. The phrase "not in the desire realm" and so on serves to negate the aggregates of form and so forth that are distinct from the nature of what is to be realized; this is because all phenomena are non-dual, having the nature of wisdom in which nothing is perceived. This is also expressed in the passage beginning: "In this nature of peace and existence," and so forth. "The three realms are the vajra body, speech, and mind" means that the nature of all stable and moving entities abides inseparably from their own respective natures within the maṇḍala of the body.

ལུས་དང་བྲལ་བས་ངག་དང་སེམས་ཉེ་བར་དགོས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་གྱིས་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ། ། ༄། ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་དང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་དེ་དག་བསྟན་པའི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ལས་བཤད་པའོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། ། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། དུས་ཇི་བཞིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུངས་པའི་རིམ་གྱིས་ཏེ། འདི་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། ། མཐོང་བ་ནི་སྐུའི་རྣམ་པས་སོ། ། ཐོས་པ་ནི་གསུང་གི་རྣམ་པས་སོ། ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཏེ། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

Since the body is absent, speech and mind are what are required; for that very reason, the phrase "all the Tathāgatas" and so forth is stated. One should understand that the same applies to the subsequent sections. The seventeen chapters ending with the words "having spoken thus" constitute the completion of the Root Tantra. This is the commentary on the seventeenth chapter. The commentary on the Root Tantra known as the Glorious Guhyasamāja is complete. Homage to Mañjuśrī Kumārabhūta. Now, with the words "Then," and so forth, the Explanatory Tantra—the eighteenth chapter, which serves as the nature of the explanation of the Root Tantra—is taught. This is explained from the seventeenth chapter, which teaches the empowerments of all the Tathāgatas and the secrets of their body, speech, and mind as previously described. "With all things" refers to one's own body and so forth being focused one-pointedly; this is the distinction of the agent. "Just as it is" refers to the body and so forth having the nature of the deity; this is the distinction of the action. "At the proper time" refers to the sequence taught in the introductory chapter and so forth; this is the distinction of the activity. "Seeing" is by way of the form of the body. "Hearing" is by way of the form of speech. "Comprehending" is by way of the form of the mind; this should be connected with the phrase "spoke thus" in the manner of individual self-cognition. "By the three vajras" refers to...

སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་ལ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་འདི་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ། ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་ལ་སྡུད་པ་ན་ཡང་རང་གི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་འདིས་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ལས་གསུངས་པའི་འདས་མ་ཐག་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དུས་གསུམ་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐོབ་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། སྲིད་དང་ཞི་བའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཉིད་དག། འདིར་ནི་དབྱེ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། གཟུང་བྱ་ལ་སོགས་རྣམ་བྲལ་བས། ། དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྟག་ཏུ་འགྲུབ། ། ཅེས་བཤད་པས་སོ། ། ཨེ་མའོ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ། ། དེ་ཡང་། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། ། འདི་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །

The fact that the Body Vajra and the others abide in their respective order is the certainty of Body, Speech, and Mind; this is truly marvelous. Its meaning is as follows: for yogins, the essential nature of all things as the Body Vajra abides within the Body Vajra itself, and when they are withdrawn, they likewise enter into their own Body Vajra and not otherwise; the same should be applied to the others as well. Therefore, this demonstrates the meaning of the passage just mentioned from the seventeenth chapter of this very [tantra], beginning with: "Then the Blessed One Vairocana, the activity of all the three realms..." "The essence of the Vajra of the three times" means that all sentient beings truly arise as the essence of the Buddhas of the three times; therefore, it is taught that they are, in the ultimate sense, the Buddhas themselves. "Attaining the state of the Vajra of Awakening" means that for that very reason, it is taught that all sentient beings possess the tathāgatagarbha (the essence of the Tathāgatas). Likewise, it is said: "The nature of phenomena, whether existence or peace, Has no distinction whatsoever here; Because it is free from the perceived and so forth, Therefore, it is always established everywhere." "O, how marvelous is supreme nirvāṇa!" means that the very stream of saṃsāra is nirvāṇa when its suchness is known; this is truly marvelous. Furthermore: "Saṃsāra and nirvāṇa— These two do not exist; The thorough knowledge of saṃsāra..."

མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་འབྱུང་བའོ། ། གསང་བ་ཞེས་འདིར་གང་ལ་བགྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞུས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་འོག་ནས་བཤད་པ་ལས་འདི་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རང་གི་ལུས་དང་ངག་ཡིད་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཡང་དག་པར་བཟུང་ཞིང་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དེ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ལུས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་ན། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཉན་པ་པོའི་སློབ་མ་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཉིད་ནི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་དུས་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཞུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

"It is explained as 'nirvāṇa,'" so it is said. Regarding the passage beginning with, "What is meant here by 'secret'?", these are the questions posed by the bodhisattvas to the tathāgatas. The meaning of these questions will be clearly demonstrated below in the explanation. Regarding the passage beginning with, "By the vajras of body, speech, and mind," this refers to their respective vajras of body, speech, and mind. The phrase, "In the vajras of body, speech, and mind," means: having correctly grasped and correctly realized the nature of the deities of the body and so forth, which are of the nature of the vajra-holder characterized by perfect realization, and having become one-pointed in that perfect realization, listen. In order to show that those bodhisattvas follow that very reality in accordance with the speech of the tathāgatas, the passage beginning with "Then" is spoken. Regarding the term "great bodhisattvas," it means that when they focus upon the vajra body and so forth of the great Vajradhara—the embodiment of awakening—through their own respective vajra bodies and so forth, they realize and manifest that the very essence of their bodies and so forth is the nature of Vajradhara, and thus they became silent. The phrase "having blessed" means that the tathāgatas acted so that those bodhisattvas became disciples who are listeners. This is the time for teaching the Dharma. Now, in order to provide the answers to those questions, the passage beginning with, "The three aspects of body, speech, and mind," is spoken.

རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ལྔ་པ་ལས་ནི་སྒྲུབ་པོ་གསུངས་ལ། དགུ་པ་ལས་ནི་དམ་ཚིག་བཞི་གསུངས་སོ། ། བཅུ་བདུན་པ་ཞེས་པ་ནི་བཅུ་བདུན་པ་ལས་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གོ། ། བཅུ་གསུམ་པ་ལས་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ལྔ་པ་ལས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་ནི་ལེའུ་དགུ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་བསྟན་པར་མཛད་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའོ། ། བཞི་པར་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་གྱི་ལས་དེ་ཡང་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་སོ། ། རྒྱས་པ་ལས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་མཆོད་པ་གསུངས་ཏེ་དེ་ཉིད་ནི་སྡོམ་པའོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་ལས་ནི་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་སོ། ། བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔར་བརྒྱད་པའི་སྒྲ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་གཞུང་ལྷག་པ་ཡིན་པས་ན་དྲུག་པ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེ་ལ་དྲུག་པ་ལས་ནི་རྗེས་སུ་མཉེས་པ་དང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ལས་ནི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་སོ། ། བཅུ་པ་དང་བཅུ་བཞི་པ་ལས་ནི་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། ། བདུན་པ་ལས་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྡོམ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་ལས་ནི་བསྙེན་པའོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་ལས་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཞིང་རི་བོ་ལ་སོགས་པའོ། །

In order to provide an answer to the question, "What is the connection of the tantra?" the fifth chapter and so forth are taught. From the fifth, the practitioner is taught; from the ninth, the four samayas are taught. Regarding the seventeenth, it is the samayas to be guarded. From the thirteenth, the recitation of secret mantras and so forth are taught. The meaning of this is as follows: the practitioner explained in the fifth is connected to the meaning taught in the ninth chapter and so forth; therefore, that which the Blessed One has taught is itself the great accomplishment. In the fourth, the ritual of the maṇḍala is taught, and the activities of the master are also taught in the sixteenth, including the ascetic observances and the maṇḍala. In the extensive [chapter], the offering associated with suchness is taught, and that itself is the vow. From the twelfth, the common accomplishments are taught. Regarding the eighth and so forth, because the word "eighth" was mentioned previously, the text is considered redundant; thus, it is explained as the sixth. In that sixth, the subsequent pleasing and the near-accomplishment are taught. From the second, the samaya called bodhicitta is taught. From the tenth and fourteenth, the fierce applications are taught. From the seventh, the nature of recollecting the vow of accomplishment is taught. From the third, the approach is taught. From the eleventh, the fields of accomplishment such as mountains and so forth are taught.

དེ་ཉིད་དུ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་ལེའུ་དང་པོ་བཟུང་སྟེ། དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ལྷ་རྣམས་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཅོ་ལྔ་པ་ལས་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པའི་གོ་རིམ་གྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། ། བསྙེན་པ་རྡོ་རྗེའི་ཆོ་ག་བཞི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཞིས་བསྙེན་པ་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞུང་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་དང་འབྲེལ་པའི་གཞུང་ངོ་། ། སློབ་མ་བཟང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བར་སྟོན་པ་ཉིད་ནི་དེའི་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལེའུ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་འདིར་ཅི་ལ་བགྱི། ། ཞེས་བགྱི་བའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་དང་པོ་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གསུངས་ནས། ད་ནི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུད་ནི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞི་དང་རང་བཞིན་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པའམ་འབྱུང་གནས་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མི་འཕྲོགས་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དབྱེར་མེད་པས་སོ། ། གཞིའི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ།

In that very context, the word "ten" is left implicit to refer to the first chapter, in which the activities of all the tathāgatas, such as the emanation of the deities, are taught. In the fifteenth [chapter], the application of the sequence of practice for generating the maṇḍala of deities associated with the generation stage is taught. Regarding the phrase "the four vajra rituals of approach," it indicates that the approach is to be performed by means of the four vajras. "The supreme text itself" refers to the text associated with the supreme siddhi. Teaching the excellent disciple in connection with the buddhas and so forth is called "complete liberation from saṃsāra"; all of these are taught as appropriate in their respective chapters, which constitutes the connection of the tantra. In order to provide an answer to the question, "What is meant here by 'yoga'?", it is said, "Insight and method," and so forth. Having thus first explained the connection of the tantra, now, in order to explain the actual meaning of the word "tantra" itself, it is said, "Tantra is known as a continuum," and so forth. Regarding the phrase "the ground and the nature are the cause," "nature" refers to the aspect or the source; the meaning is that the specific cause is called "nature." The result of that very nature is the "unassailable," which is nirvāṇa, because cause and result are inseparable. The analysis of the meaning of the "ground" is explained as "method," and so forth.

ཆོས་འབྱུང་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུན་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་ནི་རྒྱུད་ཅེས་བྱའོ། ། རྒྱུན་ལས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་རྒྱུད་འདི་ལས་གཞན་དག་སྟོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་གསུམ་ཞེས་བསྟན་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་སུ་རིགས་གཅིག་ལ་དེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་རྣམས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་ནི་རིགས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལ་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ནི་རིགས་ལྔར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་དབྱེ་བ་ལས་ནི་རིགས་བརྒྱར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་རིགས་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། ། དེ་བས་ན་རིགས་འདི་དག་དང་འདི་ལྟ་བུ་གཞན་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་བཞི་སྟེ། གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འདིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྩ་བའི་རྒྱུད་བཤད་ནས་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པར་བཤད་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པར་གསུངས་པའི་བཀའ་དང་བཅས་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ་སྟོན་པ་པོས་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་གསུངས་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤད་པའི་ཚུལ་ཉིད་ནི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་དུ་རུ་བཤད། །

This is the meaning of the "celestial mansion of the source of phenomena." In that way, those three continuities are called "tantra" (tantra), because they are thoroughly taught as a continuity. In order to demonstrate that whatever other [teachings] are taught in this tantra are also included within these three, the teaching on the "three families" is spoken. Whatever entities there are, they are of a single family in the mind; through the differentiation of the [buddha] bodies and so forth, they become three families; and through the differentiation of the five buddha families, they become five families. Through the further differentiation of those very [families], they become one hundred families; this is merely an illustration, for in this very manner, the divisions of the families are infinite. Therefore, the meaning is that these families and others such as these—consisting of cause, fruit, and the four—are included within these three as is appropriate. Having thus explained the Root Tantra, in order to show the meaning explained in the eighteenth chapter of the Explanatory Tantra (uttaratantra), the words "Bodhivajra" and so forth are spoken. That which was spoken by the Tathāgatas together with the words taught in the seventeenth chapter on the Vajra Bodhicitta is asserted to be the Explanatory Tantra. The meaning is that the very manner of explanation that accords with the meaning spoken by the Teacher is called the "Explanatory Tantra." How many aspects of that very [tantra] are explained?

ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་པ་བཞི་ལ་ལན་བཞི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། ། དོན་འདི་ནི་སྔར། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། ། གསང་བ་ཞེས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་བཤད་ཟིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡང་དྲིས་པའི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་རིགས་ལྔའི་དབྱེ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚོན་པ་མཛད་པ་ནི་དེ་ཉིད་དྲན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་པས་ན་འདི་ལ་ཟློས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པར་མཛད་ཟིན་པའི་དོན་ལ་ཡང་མིང་གི་རྣམ་པ་གསུངས་པ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆེ་བའི་ལྷ་ནི་བདག་པོར་གྱུར་པའི་ལྷ་སྟེ་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པར་རིགས་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ལ་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་གང་ལ་བགྱི། ། ཞེས་འདིར་སྨྲས་པའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་ཞི་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་དང་དངོས་མེད་མི་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྫས་དང་བྲལ་བའོ། ། སེམས་གཙོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ཡོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་བཞིན་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཅི། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

In order to provide the four answers to the four questions beginning with those words, it is said: "That very reality is explained in five aspects," and so forth. Regarding the "three secrets," these refer to the body, speech, and mind themselves. Although this point was already explained within this very text previously—where it was stated: "The three aspects of body, speech, and mind are taught as the 'secrets'"—nevertheless, because the illustration of the dharmas such as suchness is presented here through the sequence of the questions and the divisions of the five families in order to recall that very reality, there is no fault of redundancy. It is possible for the Blessed One to speak of the meaning already taught using different names according to the inclinations of sentient beings. The "Great Deity" is the deity who has become the master; it is the nature of the utterly pure mind, the ultimate essence of a single family. "Secret" refers to the symbolic terminology. To provide the answer to the question, "What is called 'bodhicitta'?", it is said: "Without beginning or end, peaceful," and so forth. "Inexhaustible existence and non-existence" means being free from the substantiality of both existence and non-existence. "Mind is the principal" means it pervades in the manner of an optical illusion. "Inseparable emptiness and compassion" means having the nature of the suchness of phenomena. To provide the answer to the question, "What is the person of awareness?", it is said: "The wisdom of the vajra of body, speech, and mind," and so forth.

མི་ཕྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པས་མི་ཕྱེད་པས་སོ། ། ཕྱེ་བའི་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བས་སོ། ། བཛྲ་དྷྲྀཀ་ཅེས་གང་ལ་བགྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་པ་ལྔ་ལ་ལན་ལྔའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པ་ནི་རྒྱུ་ལྔ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལྔ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། ། འབྲས་བུ་ལྔ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་རྩེ་ལྔ་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྟེང་དང་འོག་གི་ཆས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གཟུགས་ཅན་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་འཆང་བར་མཛད་པས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་ཡིད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། ། ཡོད་དང་མེད་དང་དབུས་ལས་འདས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་མེ་ལོང་རྣམ་པར་དག་པའི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཛི་ན་ཛིཀ། ཅེས་བྱའོ། ། ཛི་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་ཏེ། ཛི་ནའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་བྱ་ལ་དེ་ལས་རྒྱལ་བར་མཛད་པས་ན་ཛི་ན་ཛིཀ་ཅེས་བྱ་སྟེ། བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "indestructible," method and insight are "indestructible" because they are of a single essence in the manner of non-duality, being the very vajra of body, speech, and mind. Regarding the phrase "the entities of the divisions," they are so called because they are divided by the distinctions of those very [categories]. As for the five questions beginning with "What is meant by vajradhṛk?" the response is shown in five verses beginning with "The five causes..." The five causes are that which has become the cause. The five results are that which has become the result. The five-pronged vajra is the nature of the five buddhas; that very [vajra], in its upper and lower parts, is the form of the purity of cause and result, and is called "vajra." Because he holds that, he is the "Vajra-Holder" (Vajradhṛk). The pure expanse of phenomena (dharmadhātu) is consciousness, and that itself is also called "mind." "Beyond existence, non-existence, and the middle" means it is free from the conceptualization of "existence" and "non-existence," and is the form of the purity of the mirror [wisdom] consisting of the primary elements and their derivatives. That itself is the body of all sentient beings, the ālaya-vijñāna (all-ground consciousness). That is what is called jinajik. In order to show the meaning of the word jinajik itself, it is said, "victorious over birth." The word jina refers to "birth," and because he is victorious over that, he is called jinajik. The meaning is that he is not born with an imputed nature.

དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་གང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚོར་བ་པོས་རང་རིག་པས་ངེས་པར་ཚོར་བ་ཡིན་པས་ན། ཚོར་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡིད་ལ་རིན་ཆེན་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་གཞི་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཚན་ཉིད་ནི་དེའི་བརྟག་པའོ། ། དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གང་རྟོག་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་མཚོན་པར་བཤད་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཨཱ་རོ་ལྀཀ་ཅེས་བྱའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་སློབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་འདུ་བྱེད་སེམས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡིད་ནི་ཤེས་རབ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་རིགས་ནི་འདིར་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ནི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་དོ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་སྦྱོར་བས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "all objects," the equality of all objects is that from which everything arises; the very nature of the mind that is purified of that is the jewel. Since that is definitely experienced by the experiencer through self-awareness, the mind that is purified of feeling is called "holding the jewel." Regarding the phrase "by way of the basis of characteristics, the characteristics, and the entity": the basis of characteristics refers to blue, yellow, and so forth. The characteristics are the conceptualization of those. The entity is the sixth [consciousness], the nature of discursive thought; it is that which conceptualizes in every way and discerns the welfare of sentient beings. That which was just explained as the sign of its very purity is called Ārolik. Regarding the phrase "making wisdom reach its limit": the consciousness that trains in reaching the ultimate limit of love, compassion, and so forth is the very nature of the all-accomplishing wisdom; that is called "wisdom." Because it holds that, the mind that is purified of the mental formation of volition is explained as "holding wisdom." In order to provide the answer to the question, "What is the lineage here?" the text says, "Lineage is explained as the continuum," and so forth. "Indestructible" means that in the non-dual nature, which is the essence of the five Tathāgatas, there is no destruction. "That which is without birth" means that the phenomena of the body, speech, and mind are without birth through the union of the one and the many.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རིགས་ནི་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྟེ། ། ཞེས་བཤད་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྔར་བཤད་ནས། ད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕུང་པོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་རྒྱུ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གང་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ལུགས་གསུངས་པའོ། ། གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་ཞེ་སྡང་ཡིན་པར་བཤད་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཐ་མི་དད་པར་མངོན་པར་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བེམས་པོས་བཅིངས་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་སེམས་མེད་པས་བཅིངས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་རང་རིག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ། དྲེགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོའོ། ། དེ་རྣམ་པར་དག་པས་ཐམས་ཅད་བདག་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། ། འདུ་ཤེས་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། ། དངོས་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མར་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ།

This is because the tathāgatas are non-arising by virtue of their very purity. It is said: "The families are these five." Having previously explained the purity of the buddhas by way of mantra, now, through the passage beginning with "cause and effect," the purity by way of the aggregates is taught. "Cause and effect" refers to the clinging to causes as being causes and effects as being effects; this is the system of the Pāramitā scriptures. The consciousness that destroys those two is explained as the nature of the aggregate of consciousness, which is hatred (dveṣa). The meaning is that the wisdom (jñāna) which enters into the non-differentiation of cause and effect is called hatred. Regarding the phrase "by being bound by the material," the aggregate of form itself is of a nature bound by the insentient; its pure essence is explained as delusion (moha). The meaning is that the engagement in the pride of self-awareness in all things is called "great delusion." "Feeling" refers to the aggregate of feeling, the essence of which is the experience of arrogance, pride, and so forth. Through its purity, the one whose nature is equality—by way of the pride that "all are equal to the self"—is Ratnasambhava. "Perception" is the aggregate of perception. "Characterized by attachment to entities" means having the nature of grasping at signs.

དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་འདའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། རྐྱེན་གྱིས་དྲངས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱའི། གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནན་ཏན་བྱེད་པས་དྲངས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སེམས་ཡང་དག་པར་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྲིད་པ་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་སྲིད་པ་དང་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ད་ནི་འདི་ལས། འདོད་དང་ཐར་པ་རབ་བསྒྲུབ་པ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་འདོད་པའི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། སྣ་ཚོགས་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། མངོན་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའོ། ། ལས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། ། ད་ནི། མོ་ཧ་ཞེས་ནི་གང་ལ་བགྱི། །

That which is the essence of the perfectly pure, individual self-cognition, characterized by passion, is Amitābha. What is called "formations" is the aggregate of formations; its perfectly pure, transcendent essence is Amoghasiddhi. Regarding the phrase "characterized by being drawn by conditions," it refers to that which is drawn by the earnest application of thinking, "I myself shall act for the benefit of sentient beings, and not others"; this is the meaning of the "wisdom that accomplishes activities." To demonstrate that bodhicitta is all-pervasive, the passage beginning with "bodhicitta" was spoken. Since bodhicitta is the essence of singular equality, in order to correctly reverse the ordinary mind, the phrase "the source of all existence" was spoken; the intention is that it is the essence equal to existence itself. Now, in order to explain the meaning of the word "desire" from the statement, "thoroughly accomplishing desire and liberation," the passage beginning with "passion" was spoken. "Samaya" refers to the nature of Vajrasattva. "Resembling variety" means the nature of equality with all phenomena. "Facing toward" means facing toward self-cognition. "Born from karma" means perfectly arising from the cultivation of love, compassion, and so forth. Now, as for the question: "What is meant by 'moha'?"

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་པའི་ལྔའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་གང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྷག་པར་མོས་པའི་ང་རྒྱལ་དེ་ལ་ནི་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། གང་ཕྱོགས་ངེས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་ཕན་ཚུན་མ་ཐུག་ཅིང་འཛེར་བའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་དེ་ཉིད་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། ། གང་གི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཞེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། ། གང་འདི་ལྟར་མི་ཆོད་ཅིང་མི་ཤིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བཤད་དེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་དགའ་བ་རྫོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་མཆོག་ནི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་མོ་ཧ་ར་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་བཞིའི་སྔགས་ཀྱི་དོན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཙུན་མོའི་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་སྒྲའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་བདེ་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མོ་ཧ་ར་ཏི་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན་བདེ་མཆོག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་རྡོ་རྗེ་དགའ་བ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

In order to provide the answers to the five questions beginning with those words, the text states "non-dual" and so forth. It is explained that the state of being deluded is the pride of one who is intensely attached to the nature of things as being the essence of the non-dual wisdom of the nature of phenomena (dharmatā). That very essence of non-dual wisdom, which is not touched or obstructed by any fixed direction or entity, is hatred. That very nature of wisdom which is attached to the non-dual essence of characteristics is passion. That wisdom which is of an indestructible and unbreakable nature is explained as the "vajra." These four are the single, supreme enjoyment of perfected joy; these are the meanings of the mantras of the four goddesses beginning with Moharati. To provide the answer to the question, "What is the meaning of the term 'perfection of the supreme consort'?" the text states, "the perfection of the bliss of women." Since Moharati and the others are the causes of supreme bliss, they are "supreme bliss," and that is the meaning of "perfection." In order to show that the three—delusion and so forth—are included within vajra joy, the text states "delusion" and so forth.

གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དགའ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་རྒྱུ་དེས་ན་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་གསུངས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི། ཡ་མཱནྟ་ཀྲྀཏ་དོན་ནི་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྲོ་བོའི་སྔགས་བཞིའི་དོན་ཞུས་པའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚུལ་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་མི་འཇིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ནི་འཇིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་འཇིགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་དམ་ཚིག་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་ལ་དང་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་གཤིན་རྗེ་ཞེས་བྱ་ལ་དེའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། རྣམ་ཤེས་མིན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་དག་པར་གྱུར་པ་འཛིན་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་ན་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཉེས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་མི་སྐྱེད་པ་དང་།

Bliss, which is the nature of non-dual wisdom, pervades all things. For that reason, it is explained and taught that the methods for [overcoming] ignorance and so forth are the Vajrayāna of the Buddhas. Now, in order to provide the answer to the request concerning the meaning of the four wrathful mantras, beginning with "What is the meaning of Yamāntakṛt?", the text says "The fearless nature itself," and so forth. Because the phenomena of body, speech, and mind are by nature unarisen through the erroneous modes of being one or many and so on, they are phenomena characterized by fearlessness; for that which is of an imputed nature is fear itself. Therefore, the fearless essence of all these entities, such as the body, is the samaya. The primordial, pure nature of the object—which is free from the categories of one, many, and so forth, as they pertain to the body and so on—is called Yamāntakṛt. This is because "Yama" refers to error, and the meaning is that he brings about the destruction of its limits. "Non-conscious nature" refers to the phenomena that, in the ultimate sense, are purified in an unchanging manner and do not become the nature of a grasper; these are the nature of awakening. The samaya of all sentient beings in such a manner is called Prajñāntakṛt, because it abandons arisen faults and prevents those not yet arisen from arising.

དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དད་པ་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་རྒྱལ་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉེས་པ་རྣམས་མཐར་བྱེད་པའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། བརྗོད་མེད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ནི་བརྟག་པར་མི་ནུས་པས་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར། མིང་དང་གཟུགས་བློ་དངོས་པོ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་སྣང་བའི་བློ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། མེད་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་ཡུལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེས་ན། པདྨ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པས་དེ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་དྲན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བར་བྱུང་བའི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་དྲན་པའི་པདྨ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་འདུན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མཐར་བྱེད་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་པདྨ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། ། མི་རྟོག་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འདི་ལྟར་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པས་འཛིན་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་འདིར་རྡོ་རྗེ་ཀུན་གྱི་དམ་ཚིག་སྟེ།

Likewise, in order to generate those authentic awakenings that have not yet arisen, and to maintain those that have arisen, the four types of diligence endowed with faith are the nature of purity, the Victor himself, known as Prajñāntaka. The intention is that by means of such insight, faults are brought to an end. Regarding the phrase "inexpressible nature," because the reality of things cannot be conceptualized, phenomena possess an inexpressible nature. Therefore, it is said: "Name and form are non-existent entities." This means that the cognition appearing as form and so forth is a non-entity; it continues until the point: "There is no object for that which has become non-existent." The samaya of all phenomena that have become thus is called Padmāntaka. Because one directs aspiration toward the objects of the aggregates—which possess an inexpressible nature—and through diligence and so forth, a person applies mindfulness and exerts diligence toward them, this is called the "lotus" of mindfulness toward the objects of aspiration and so forth that have arisen free from the phenomena of entities. Since that very [lotus] brings to an end faults such as the absence of aspiration, the Blessed One is called Padmāntaka. Regarding the phrase "non-conceptual nature," because it is by nature thus peaceful, it refers to the five aggregates free from the elaborations of a grasper and so forth; that itself is here the samaya of all vajras.

རྗེས་སུ་འདའ་བར་མི་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཚུལ་དེས་ན་བགེགས་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་སྔར་བཤད་པའི་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་བདག་བགེགས་མཐར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་བགེགས་རྣམས་མཐར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ངེས་པར་བཤད་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་ཤེས་པ་ལས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་བྱ་བ་གསལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ཡང་གཏི་མུག་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏི་མུག་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་གཏི་མུག་ལ་བསླབས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཏི་མུག་ཟད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་འབྱུང་བ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྒོའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལུས་མཐར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མཐར་བྱེད་ཅིང་། ། རྣམ་པར་འཇིག་པར་མཛད་པ་དང་། །

It is an essence that is not to be transcended. In that manner, he is called Vighnāntaka (End-Maker of Obstacles). The meditative concentration (samādhi) that focuses on the suchness of reality—the essence of one-pointed mind—by means of the yogi’s mindfulness toward the non-conceptual phenomena previously explained, is the perfection arising from the family of insight (prajñā). Its pure essence is the pervasive lord Vighnāntaka; the meaning is that he brings to an end obstacles such as lack of faith. Now, in order to demonstrate that these four definitive explanations are themselves the essence of the Buddha’s awakening, and that by knowing them one will attain great bliss, the words beginning with "fearless" (abhaya) are spoken. To clearly show the activity of Yamāntaka, the words beginning with "delusion" (moha) are spoken. "Delusion" refers to the great delusion that is the nature of pervasive pride. Furthermore, one will come to enjoy that delusion; the meaning is that it arises from training in the delusion that is the purity of Vairocana, the essence of great delusion. "For the sake of exhausting delusion" refers to the explanation of Yamāntaka in terms of the gateway that exhausts the arising of the erroneous engagement of that Vairocana. For that very reason, he is called "End-Maker of the Body," meaning he brings to an end and utterly destroys the view of the transitory collection (satkāyadṛṣṭi).

འཛིན་པ་པོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ། ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཉེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་མི་བསྐྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བསླབས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཉེས་པ་ཟད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དེ་ལས་ཞེ་སྡང་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པའི་ཞེ་སྡང་གི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་འབྱུང་བ་ཟད་པར་མཛད་པའི་སྒོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་ནི་མཐར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཏེ། དེ་མཐར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉོན་མོངས་མཐར་བྱེད་དེ། འཛིན་པ་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པས་ན་དེ་འགོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་མཐར་བྱེད་ཀྱི་དགོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆགས་པ་ལ་བསླབས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆགས་པ་དང་འདྲེས་པའི་དོགས་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་པས། འདི་ནི་པདྨ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། ། ངག་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ། ངག་གི་ངོ་བོ་འགོག་པར་མཛད་པའོ། །

Because it is free from a grasper, it is also that very thing called the "Wisdom-Ending" (Prajñāntaka). To demonstrate the activity of the Wisdom-Ending, the passage beginning with "faults" is spoken. "Faults" refers to great hatred, which is free from the differentiation of self and other. The meaning is that engaging with those very faults arises from training in the completely pure nature of Akṣobhya, the essence of great hatred. Regarding the phrase "for the sake of exhausting faults," the term "Wisdom-Ending" is spoken in terms of the gateway that exhausts the arising of outward-looking hatred from that Akṣobhya. For that very reason, it is said, "it ends the mind." "It ends the mind" refers to the mind characterized by grasping; it is that which brings it to an end. For that very reason, it ends the afflictions, because it brings to cessation the other afflictions that serve as the causes for the nature of the grasper, as they cannot be overcome by anything else. Likewise, to demonstrate the purpose of the Lotus-Ending (Padmāntaka), the passage beginning with "passion" is spoken. "Passion" is the great passion that is the essence of Amitābha. That, moreover, arises from training in pure attachment. Furthermore, because Amitābha is the supreme means for clearing away the suspicion of being mixed with perverted attachment, this is called the "Lotus-Ending." "It ends speech" means it brings the essence of speech to cessation.

དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཐར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ནི་རྟ་མགྲིན་ཏེ། སྨྲ་བ་པོ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདུས་པ་སྟེ། དེ་རབ་ཏུ་འཇིག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱི་ཡང་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པས་བགེགས་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཉོན་མོངས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལྷག་པར་མོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་སེམས་ལྡན་ལུས་དང་ནི། ། ངག་གི་ལས་རྣམས་ཅི་ཡང་རུང་བ་དག། ཕྱག་རྒྱ་དང་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པ་རུ། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་དེ་གསུངས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་སོ་སོར་ཤེས་པའོ། ། ཆགས་པ་ནི་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པའོ། ། རྣམ་པ་ནི་འདྲ་བར་བསྐྱེད་པའོ། ། མི་གཡོ་བ་ནི་དྲན་པའི་ཚུལ་མི་གཡོ་བ་དེ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་གྱུར་པའོ། ། རྒྱུ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲས་བུ་དང་མི་ཕྱེད་པར་སློབ་པའོ། ། འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྣམ་པ་དང་།

For that very reason, Hayagrīva is that which brings the meditative absorptions to an end. The meditative absorption of whatever is the speaker and whatever is the subject of speech is comprised of the characteristics of object and subject; the meaning is that he utterly destroys that. In order to demonstrate the application of Vighnāntaka as well, the passage beginning with "afflictions" was spoken. The meaning of "Vighnāntaka" is that he is the very wisdom capable of exhausting all afflictions and karmic obscurations without exception, thereby performing all activities. The afflictions themselves are the obscurations, and their purification occurs through the superior conviction in non-duality, whereby everything becomes purified. Subsequently, even the results born of karma become purified. As it is said: "Whatever physical and verbal actions are performed by one possessing such a mind, all the Perfect Buddhas have taught that they are in the form of mudrās and mantras," and so forth. In order to demonstrate how those who possess the nature of the vajra arise, the passage beginning with "perception" was spoken. "Perception" is the individual cognition of its aspect. "Attachment" is the inclination toward it. "Aspect" is the production of a resemblance. "Immovable" is the state of being shown as the very immovability of the mode of mindfulness. "Cause" is training in the inseparability of the result through the non-dual nature of that very [cause]. "Result" is the aspect of the cause of that very [result], and...

གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདིར་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའོ། ། ད་ནི་ཁྲོ་བོའི་གནས་སྐབས་བཤད་པ་ཡིན་པས་ན། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འབྱིན་པའི་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་ན་མེད་པས་འདི་དག་དཀྱིལ་འཁོར་པ་མ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། ། སའི་སྙིང་པོ་དང་། ས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞུས་པ་མེད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་དོན་དུ། མིང་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ནི་སའི་སྙིང་པོའོ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གྲགས་སོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིག་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྒྲ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། ས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་དང་བཅས་པ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གྲགས་སོ། ། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་མིང་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། ། འདོད་ཆགས་དེ་ཉིད་དོན་སེམས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྡོ་རྗེའི་བདག་པོའི་སྒྲས་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལྷ་མོ་དྲུག་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བཤད་དོ།

The non-dual nature becomes manifest; that is what is generated here by the vajras. Now, since the state of the wrathful deities is to be explained, in order to also explain Īśānarāja and the others, the passage beginning with "Īśānarāja" is spoken. Since they are not present in the context of the extraction mantras, it is intended that these are not part of the maṇḍala. Although Kṣitigarbha, Kṣitivajra, and the others were not asked about, in order to teach their names and so forth for the sake of removing doubt, the passage beginning with "Samaya" is spoken. Samayavajra is Kṣitigarbha. Those six and so forth are the very essence of the purification of the eyes and so forth; since they are also the complete purity of form, they are renowned as being derived from the elements. They are explained as "Vidyārājas." Regarding the phrase "Vidyārāja," that very term is explained as such. Regarding the phrase "Earth and so forth," Kṣitivajra and the others are the very essence of Locanā and the others, and together with Ākāśavajra, they are renowned as the five elements themselves. In order to teach the names and so forth of Rūpavajrā and the others, the passage beginning with "The six, Rūpavajrā and so forth" is spoken. Regarding the phrase "All the lords of the vajras, contemplating the reality of passion," the term "lords of the vajras" is explained as the six goddesses derived from the elements, such as Rūpavajrā.

འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་དྲུག་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་འབྱིན་པའི་སྔགས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་ལས་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདི་དག་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ད་ནི། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་པར་ལྷག་པར་མོས་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་བྱས་ལ་སྔགས་པས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཀྱིས་སེང་གེ་དང་འདྲ་བར་གནས་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་གནས་པས་ནི་མི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། སྔགས་པས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་ནི་མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་སྟེ། སྨྱོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་བས་ན་སྦྱོར་བ་འདིས་གང་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་ཀུན་དུ་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་སྐད་དུ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྟོག་རྣམ་གྲོལ་ན། །

This was spoken in the context of the nature of the purity of the elements derived from the primary elements. In order to teach the emanation mantras of those very six goddesses, such as Rūpavajrā and the rest, it is said: "From the vajra of body, speech, and mind," and so forth. "The great beings" refers to Rūpavajrā and the others; they are to be emanated from the three syllables that are the nature of the body and so forth. Therefore, the intention is that these are the deities of the maṇḍala itself, and not [deities] such as Rāgarāja. Now, in order to provide the answer to the question, "What is the conduct?" it is said: "Method and insight," and so forth. That which arises and is born from the method and insight as previously explained is the maṇḍala wheel. By means of the intense conviction in the purity of all its aspects, the practitioner should establish the non-dual union of the aggregates and so forth. Then, free from all fear and with an unchanging mind, the mantrin should abide like a lion. For one who abides in that yoga, there is nothing that is not to be done; the meaning is that the mantrin should perform all of these. Therefore, this itself is the non-meditative state, which is explained as the "conduct of the conduct" in the manner of a madman and so forth. Consequently, whatever is practiced through this yoga is always in a state of meditative equipoise; thus it is explained as "practicing the conduct." As it is said: "When liberated from distorted conceptions..."

བྱ་བ་མ་ལུས་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱ། ། ཞེས་བཤད་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྒྲར་བཤད་ལ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོབ་པས་ན་མནྟྲ་སྟེ་སྔགས་སོ། ། དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དམ་ཚིག་དང་། སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་ནི་བཟླས་པ་གང་ཞིག་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གསང་སྔགས་བཟླས་པའི་ཆོ་གར་བཤད་པས། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དབྱེ་བས་སྔགས་བརྗོད་ལ། སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ས་བོན་གྱི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། བདག་མེད་གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་པོའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་པོ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཅིག་ཅར་སྤྲོ་ཞིང་བསྡུའོ། ། གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་བརྟན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སྣ་ཚོགས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ། རང་ཉིད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མོས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཡང་བཟླས་ལ། སེམས་ཉིད་ནི་དངོས་ཀུན་བདག་ཉིད་རང་གི་སེམས་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །

"...one should complete all activities without exception," so it is said. Likewise, in order to provide an answer to the question, "What is the conduct of mantra (mantracaryā)?" the text says, "arising from conditions," and so forth. Whatever consciousness arises in dependence upon objects and the sense faculties is explained by the term "mind" (manas). Because that very [mind], when purified, protects one from cyclic existence, it is called mantra, or "mantra." The essence of that which is the complete preservation of the samaya and vows that liberate one from worldly conduct is the meaning of "the conduct of mantra." Here, in order to provide an answer to the question, "What is the recitation?" the text says, "their respective essences," and so forth. Since the ritual for the recitation of secret mantras is explained as the essence of the Vajra Body and so forth, one should utter the mantras through the divisions of conceptualization and perform the rituals of emanation and so forth according to the procedure. "Seed of wisdom" refers to the seed of the wisdom-being (jñānasattva), by way of the essence of selfless awakening. "Grasp selflessness" means being free from the nature of a grasper. In that manner, one should simultaneously emanate and reabsorb the five Buddhas who are the identity of the variegated vajra. "Grasp" means one should meditate on them as remaining firmly established. "Like the variegated" means one should have the conviction that all things are one's own essence. As it is said in the recitation: "The nature of mind is the identity of all things; one's own mind is the sovereign," and so forth.

སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ། དུས་གསུམ་ལ་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་བཟླས་པའོ། ། དེ་ནས་ཡང་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ནི་སྔགས་བཟླས་པའི་ཆོ་གའོ། ། བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྨྲ་བ་ཡིན་པར་བཤད་པས་ངག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲར་བཤད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྐུལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གྱུར་པས་སྔགས་དང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་འདྲ་བར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཐུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བས་ཀྱང་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སྤྱི་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སྤྱི་བོ་ན་ཡང་གང་གི་རིག་པ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བཞིན་དུ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་བྱིན་བརླབ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ། ཨོཾ་དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བས་ན་འདིས་ནི། བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །

"Various" refers to the seed of wisdom, which is of a manifold nature; it is to be recited together with the three syllables throughout the three times. Furthermore, the performance of emanation and so forth constitutes the ritual of mantra recitation. Since the term "recitation" is explained as speaking, all these verbal expressions are explained as the sound of mantra; this is because, by becoming the very nature of the exhortation of suchness, the mantra and the yogi are in every respect fully engaged in suchness. To demonstrate that the wisdom-being (jñānasattva) should be meditated upon as being similar to the commitment-being (samayasattva), it is said: "Just as the mind..." and so forth. To demonstrate that the empowerment and so forth should likewise be performed through the emanation of the Buddhas, it is said: "Upon their crowns..." and so forth. Furthermore, whatever knowledge belongs to whom should be joined together upon the crown; like Vajradhara, all of these should be understood as the four types of enjoyment. To demonstrate that, it is said: "Self-consecration and so forth." Regarding "self-consecration," the mantra oṃ dharmadhātu-svabhāva-ātmako ’ham is the self-consecration. By the word "and so forth," the consecration of the mind and so on are included. Therefore, this teaches the four branches, such as the approach (sevā) and so forth. These are merely illustrative examples; in all cases, they should be taught according to the principal lords of the maṇḍala.

ཕྱག་རྒྱ་གང་ལ་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སྙིང་པོ་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པས་རིགས་ཀྱི་བདག་པོས་རྒྱས་གདབ་པོ། ། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པས་སོ། ། རྒྱུ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་མི་བསྐྱོད་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བས་རྒྱས་གདབ་བོ། ། ཆོས་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། ལོངས་སྤྱོད་བཞི་དང་ཡང་དག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་བཞི་ནི་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་འབྱུང་བར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འབྱུང་བ་བསྒོམས་པས་མཚོན་པའི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་དུ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་པ། ཁྲོ་བོ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱའི། ། ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་འོག་ཧཱུྃ་གིས་རྡོ་རྗེར་བྱས་པའི་ས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཧཱུྃ་མཛད་དང་ཡང་ན་གཙུག་ཏོར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པས། འདིར་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོགས་པ་ནི་མ་བཤད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་བཅུ་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། འགོག་པའི་རྡོ་རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་མ་འཕྲོས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །

In order to provide an answer to the question, "What is the mudrā?" the text says, "The hero," and so forth. The "essence mudrā" refers to the mudrās of the wisdom beings and so on; they are to be sealed by the lords of the families in accordance with their respective types. The "result" is Akṣobhya. The "cause" is Vajradhara; thus, the result, Akṣobhya, is to be sealed by Vajradhara. To provide an answer to the question, "How should the source of phenomena (dharmodaya) be meditated upon?" the text says, "Endowed with the four enjoyments," and so forth. The "four enjoyments" refer to the stages of approach and so on. One should meditate on the source of phenomena as having three corners, which is the nature of the body and so forth of all the deities, the Vajra-holders, who are endowed with those [enjoyments]. Regarding the phrase "in its center": in order to purify the field indicated by the meditation on the source of phenomena, one should first meditate on a ten-spoked wheel accompanied by the ten wrathful deities for the sake of protection. It is not that the protection wheel is to be meditated upon inside the source of phenomena, for as it is said: "Below that, the ground is made into a vajra by the syllable HŪṂ," and likewise, "Hūṃkāra, or else the Uṣṇīṣa," and so forth. Thus, the doubt regarding the word "in the center" here has not been addressed [as a literal location]. The phrase "arisen from the ten wisdom-selves" refers to the nature of the purity of faith and so forth. "By the vajra of cessation" refers to the characteristic of the non-diffusion of the mind.

མི་གཡོ་བ་དང་མཚུངས་པར་འཁོར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་དུ་འཁོར་བས་མི་འགུལ་བ་དང་མཚུངས་པར་འཁོར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་སྡོམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུའོ། ། ནན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་བླང་བའོ། ། དམ་ཚིག་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། ། སྡོམ་པ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ནི། རིམ་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་འདོད་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་དེའི་རང་བཞིན་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསམ་མོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནི་མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་དམ་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཡིན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་བསྟེན་པ་ནི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། ། རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །

"Revolve like the immovable" means that because it revolves rapidly, it should be viewed as revolving in a manner similar to the immovable. In order to provide the answer to the question, "What is the vow like?", the passage beginning with "Of the Vajra-holder" and so forth was spoken. "Accomplishment" refers to the cause of accomplishment for these two stages. "Diligence" refers to the practice. "Samaya" refers to that which is to be guarded and so forth; all of these are taught extensively in the Root Tantra. The vow is also exactly as previously explained. That very point is expressed by: "It is distinguished by the divisions of the stages," which means it was taught through the distinctions of the divisions. The passage beginning with "Desire for forms, sounds, and so forth" teaches that very point: from forms and so forth, attachment, aversion, and delusion arise. Regarding those, one should contemplate attachment as being the very nature of Amitābha. Likewise, Ratnasambhava is the essence of equanimity, and the nature of equanimity itself is the samaya; since he is Vajradhara, one should meditate on desires for forms and so forth as having the nature of Vajradhara. Thus, the intent is that relying upon those very forms and so forth as having become non-dual is what is called the "vow." Regarding the passage beginning with "The aspects," which provides the answer to "aversion, delusion, and so forth," the phrase "and the aspects" means having the nature of method and insight.

རྣམ་པ་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་རྣམ་པར་བསམས་ནས། བཟླས་བརྗོད་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱའོ། ། བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོད་པའོ། ། འཕྲོག་པ་ནི་རྫས་དབྲོག་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལྷའི་གཟུགས་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ལ། གསང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་ནས། རེ་རེའི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ལས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞེ་སྡང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འཁོར་ལོར་བསྐྱེད་ལ། ཐམས་ཅད་ཞེ་སྡང་གི་རང་བཞིན་དུ་བསམས་ཏེ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞིག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། ། འདིའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟའི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཞེ་སྡང་གི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལས་བསྟན་ནས། གཏི་མུག་གི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཏི་མུག་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་གི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ལ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། རྫས་དབྲོག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའོ། ། འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡང་ལས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། འདོད་ཆགས་སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

The "aspectless" refers to the non-dual nature; having visualized [the deity] as the essence of the three all-pervading syllables, one should act for the benefit of sentient beings through activities such as the emanation of recitation. "Activity" refers to killing. "Seizing" refers to the plundering of material goods; one should perform such actions as these. "In that way" means that if one generates everything in the nature of hatred and so forth in accordance with the previously explained forms of the deities and seals them according to the ritual of the purity of the secret, it will accomplish the aims of the yogins. Having thus explained the common [practice], in order to teach the activities of each [deity] such as hatred and so forth, it says "the wheel of hatred" and so on. One should generate the wheel in which hatred is predominant, contemplate everything as being of the nature of hatred, and perform the emanations and so forth to destroy the object of accomplishment and so on. To show the benefits of this, it says "this kind of application" and so forth. Having taught the activity of the yogin of hatred, in order to teach the activity of the yogin of delusion, it says "by the application of delusion" and so forth. As before, one should generate the entire wheel of delusion and perform the recitations and so forth; "one should perform the plundering of material goods and so forth" is the summary. In order to also teach the activity of the yogin of desire, it says "the yogin of the application of desire" and so forth.

འདི་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བལྟས་ལ། བཟླས་པ་དང་སྤྲོ་བའི་ལས་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། ལྷ་མོའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལས་ཀྱང་རིམ་པ་འདི་ནི་ལེའུ་དགུ་པ་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཡང་འདི་ལ་ནུས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བྱེད་ལ། དེ་བས་ན་གྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་ནི་གང་ལ་བགྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྷ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསུམ་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པར་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་པདྨ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ལུས་ལ་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་འཁོར་རོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིའི་ལན་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དོན་འདི་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་རྒྱས་བཏབ་པ་ཉིད་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྕགས་ཀྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ། འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་པའི་ཤར་ལྷོ་ལ་སོགས་པའི་མཚམས་རྣམས་སུ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་དབྱིག་སྔོན་དང་། སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་།

This also means that one should view [the object] as the very nature of passion, just as before, and having performed the recitation, the activity of emanation, and so forth, one should assume the form of the goddess and so on. The sequence for the yogic activities of those with hatred and so forth is also taught extensively in the ninth chapter, so it should be understood from that very source. Furthermore, if one asks how it is known that this has such power, it is for that reason that the passage beginning with "the maṇḍala and..." was spoken; for one acts through the mere desire for the maṇḍala and so forth, and thus the intention is that the array of the accomplished ones is inconceivable. In order to provide the answer to the question, "What is meant by 'maṇḍala'?", the passage beginning with "the bhaga..." was spoken: "The three are said to be the maṇḍala." This refers to the maṇḍala of the source of phenomena (dharmodaya), the maṇḍala of the bodhicitta fully transformed within the lotus, and the maṇḍala of the four mudrās within the body. To answer the question, "How are the mudrās to be arranged?", and to clarify the meaning of this maṇḍala, the passage beginning with "the aggregates and sense bases..." was spoken; the meaning is that the very state of all the aggregates and so forth being thoroughly sealed is the maṇḍala of the wheel of all the deities and so on. In order to show the arrangement of the mudrās of the wrathful deities, the passage beginning with "the hook..." was spoken; [this refers to] the intermediate directions such as southeast of the ten-spoked wheel, where there are Takkirāja, Nīladaṇḍa, Mahābala, and...

མི་གཡོ་མགོན་པོའི་ཕྱག་མཚན་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་རིམ་བཞིན་དགོད་པར་བྱའོ། ། སྟེང་དུ་བལྟས་པའི་རྩིབས་ལ་གཙུག་ཏོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་མཚན་མ་དགོད། འོག་ཏུ་བལྟས་པའི་རྩིབས་ལ་གནོད་མཛེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དགོད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། རིག་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ཅན་རྣམས་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡིན་པས་དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྦྱོར། དེ་བས་ན་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། ས་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་སོ། ། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་མཚན་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྒྱས་བཏབ་པའི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། ། དཔའོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དཔའ་བོ་ལ་སོགས་པའོ། པདྨ་རྣམ་པ་ལྔར་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་པདྨ་ལ་སོགས་པ་མེ་ཏོག་གི་དོན་ཞུས་པ་དེའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལྷ་མོ་བཅུ་ནི་མེ་ཏོག་གི་སྒྲར་བཤད་དེ། འདི་བདག་ནི་དེ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཀྱང་།

The four hand symbols of Acala, the Protector, such as the iron hook and so forth, should be arranged in sequence. On the spoke facing upward, the symbol of Uṣṇīṣacakravartin should be placed; on the spoke facing downward, the vajra of Sumbharāja should be placed. Regarding the phrase "of the Vidyārājas who possess the vajra," this refers to the mudrās of Kṣitigarbha and the others. Since they are the Tathāgatas known as the "Universal Monarchs," their respective body colors, hand symbols, and so forth should be applied accordingly. Therefore, Samantabhadra is like the Vajradhara. The phrase "of the earth and so forth" refers to Locanā and the others; the mudrās of Locanā and the others have been explained in their own maṇḍalas. In order to show the hand symbols of Rūpavajrā and the others in their proper order, the words "mirror" and so forth are spoken. The term "Buddhas" refers to the six Tathāgatas. The mudrās of all the Bodhisattvas and the Wrathful Kings, who are sealed [by them], have already been explained. The phrase "the single hero" refers to Vajrasattva and the others. Regarding the question about the meaning of the flowers in the passage beginning with "in the five types of lotuses," the answer is given by the words "goddesses" and so forth; the ten goddesses are explained by the term "flower," and this has been clarified in that very context. The six, such as Rūpavajrā and the others, are also [included].

ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའི་འབྱིན་པར་བསྟན་ཏོ། ། མཆོད་རྟེན་ཞེས་ནི་ག་ལ་བགྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟ་བུ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གང་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཞན་པ་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་ནི་གནས་ཀྱང་གང་ཞིག་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་ནི་སྔགས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་ཞེས་བྱའོ། ། མགོན་པོ་ཇི་ལྟར་བསྐུལ་བར་བགྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་པ་བཞིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་མོས་པའི་རྣམ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསོལ་བར་བྱ་བ་ནི་བསྐུལ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྤྱན་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །

In order to show that the emanation is performed by means of the three syllables, it says, "Body, speech," and so forth. "By the sequence of the families" indicates the emanation sealed by the mudrā of one's own family. To provide an answer to the question, "What is meant by 'stūpa'?", it says, "Stūpa," and so forth; the meaning is that the celestial mansion is called a stūpa. To provide an answer to the question, "What is the wisdom wheel like?", it says, "The wisdom being," and so forth. "That which is touched by the wisdom being" means that the wheel of other Buddhas who are perfectly exhorted by the light rays of the wisdom being is called the "wisdom wheel." To provide an answer to the question, "What is the location here?", it says, "Unchanging," and so forth; the seed syllable is the mantra, and its very essence is called the "location." To provide answers to the four questions beginning with, "How should the Protector be exhorted?", it says, "Exhortation," and so forth. "Exhortation" is explained as the act of making a request in order to grant blessings in whatever manner one desires, through the mode of the suchness of the body and so forth of all the Buddhas. "Emitting light rays" is explained as "emptiness" in order to invite the Tathāgatas residing in the ten directions.

རྡོ་རྗེ་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྤྱན་དྲངས་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤྱན་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་བསྐུལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས་དེའི་གནས་ཏེ། སྙིང་གའི་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་གོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གཞུག་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་སྟེ་བཅིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྩལ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡུལ་ཚོན་ནི་ཡིད་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ལ་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་དེ་ནི་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀུན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུའོ། ། རྣམ་བྲལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་དང་བྲལ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ན་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་བྱའོ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བཟའ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།

The emanation of all the vajras of all the tathāgatas by all the Vajra-holders, through which the tathāgatas are invited and made manifest, is called "invocation." One should understand that for both of these, an exhortation precedes them. The "blessing" or "binding" consists of gathering all the vajras through the light rays of the essential nature of the Vajra-holder and causing them to enter into their locus—the seed-syllable at the heart—in the manner of a single mass. In order to provide an answer to the question, "How is the empowerment bestowed?", it is said, "Body, speech," and so forth. One should bestow the empowerment after mentally drawing the maṇḍala with colored powders; however, I have not explained that ritual of empowerment here. In order to provide an answer to the question, "What is the conduct of awareness?", it is said, "All phenomena are non-dual," and so forth. "The non-duality of things" refers to the nature of wisdom and method. "Being free from separation" means that one should not be separated from wisdom; this is what is called the "conduct of awareness." In order to provide an answer to the question, "How should the five nectars be consumed?", it is stated, "The nature of the body," and so forth.

དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོར་གྱུར་པས་བར་སྣང་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་བསམས་ལ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཞུ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཡི་གེ་ཨ་ལས་བྱུང་བའི་ཐོད་པར་བདུད་རྩི་ལྔ་པོ་ཨོཾ་གྱིས་མཚན་པར་དབབ་བོ། ། མཚོན་ཆའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་དྲངས་པའོ། ། བཟའ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བའི་ཆོ་གས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འབར་བའི་ཨོཾ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ། རླུང་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དཔའ་བོ་ལྔ་གང་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་གས་དཔའ་བོ་ལྔ་ཞེས་པ་ཤ་ལྔའི་ངོ་བོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཆོ་གའི་དོན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐུན་མོང་ཇི་ལྟ་བུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་སྣང་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། ཐབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ནི་ཐབས་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། དེ་ལ་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་བསྙེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། མཆོག་གི་བསྙེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།

Having become the maṇḍala wheel, one should visualize a vajra arising from the syllable HŪṂ in the space. That [vajra] is of the nature of the melted forms of all the tathāgatas; it should be caused to descend into a skull cup arising from the syllable A, containing the five nectars marked with OṂ. "The supreme weapon" refers to that which is drawn forth by the light rays of the wisdom seed-syllable. "The application of eating" refers to the ritual of eating; as it is said: "Blessed by the blazing OṂ," and so forth, mentioning "wind and fire" and the rest. In order to provide the answer to the question, "What are the five heroes?", it is said: "The siddhi of the object to be accomplished," and so forth. By the ritual just explained, one should employ the five heroes—the essence of the five meats—for the purpose of the ritual of the siddhi to be accomplished. In order to provide the answer to the question, "What are the common siddhis?", it is said: "Invisibility and so forth," and so forth. "Accomplishing buddhahood itself" means that the Buddha has taught that the attainment of buddhahood itself is the supreme siddhi. In order to provide the answer to the question, "How many types of methods are there?", it is said: "The four types of methods," and so forth. The four branches, such as the approach (sevā) and so on, are the four types of methods. In order to show the divisions of the approach and so forth, it is said: "The common," and so forth. There are two types of common approach and two types of supreme approach.

བསྙེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བསྙེན་པའོ། ། དེ་ལ་ཐུན་མོང་གི་བསྙེན་པ་གཅིག་ནི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། མཆོག་གི་བསྙེན་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་དང་སྲིད་པ་བར་མ་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་མེར་མེར་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བདག་པོའི་ལྷ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཡང་ལྷ་གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པས་མཆོག་གི་བསྙེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། ། མཆོག་གི་བསྙེན་པ་གཉིས་པ་འོག་ནས་བཤད་དོ། ། ད་ནི་ཐུན་མོང་གི་བསྙེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་རྡོ་རྗེ་བཞི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་ཀྱང་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་ལས་བཤད་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་མཆོག་གི་བསྙེན་པ་འདི་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་གི་བསྙེན་པ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཐུན་མོང་གི་སྒྲུབ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་གི་ཡན་ལག་དྲུག་གི་སྦྱོར་བ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡན་ལག་དྲུག་གི་སྦྱོར་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སོ་སོར་སྡུད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལས་སོ་སོར་སྡུད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབང་པོ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་བྱ་བ་ལ་དབང་བྱེད་པས་འདི་དག་བཅུ་ཆར་ཡང་དབང་པོ་ཞེས་བཤད་དེ།

The four types of approach are the approach. Among them, the single common approach consists of the four vajras. The single supreme approach means that the wisdom nectar and the intermediate state being become one, and through the stages of the mer-mer-po (oval stage) and so forth, the lord deity arises; this is the meaning. Furthermore, because this is a limb of the principal deity, it is explained as the supreme approach. The second supreme approach will be explained below. Now, in order to demonstrate the four vajras associated with the common approach, the words "First," and so forth, are spoken. Since these are also explained in the twelfth chapter, they should be understood from that very place. "The supreme wisdom nectar itself" means that having performed this supreme approach with the nectar of wisdom, one should then perform the common approach. In order to demonstrate the second common accomplishment, the words "The six applications," and so forth, are spoken. "Accomplishment" means that after performing the application of the six limbs of supreme siddhi, one is called an "accomplisher." If one asks what those six-limbed applications are, it is said: "Withdrawal," and so forth. To demonstrate withdrawal from among those, the words "The ten faculties," and so forth, are spoken. Because the eyes and so forth, as well as forms and so forth, exercise power over their respective functions, all ten of these are explained as "faculties."

དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས་གང་འདོད་པ་ལས་སྡུད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པའོ། ། བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལྔ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་ལྔ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བསམ་གཏན་དེ་ཡང་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་ལ། རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བྱུང་བའི་གསང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་ཞེས་བཤད་ལ། གསང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་ཀུན་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་དཔྱོད་པའོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་དགའ་བའོ། ། འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དགའ་བ་དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་བདེ་བའོ། ། དེ་ཉིད་རང་གི་སེམས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཟད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་ལྔ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། ། སྲོག་དང་རྩོལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀུན་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་ན་དེར་གལ་ཏེ་སྐྱོ་བར་གྱུར་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབུགས་ཏེ། རང་གི་མཚན་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལྷའི་རང་བཞིན་གྱིས་གོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རང་གི་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་སྟེ།

The nature of these [five sense objects] abiding as mere intrinsic essence, yet withdrawing them from whatever is desired, is "individual withdrawal" (pratyāhāra). To demonstrate the nature of meditative concentration (dhyāna), it is said, "the five objects of desire," and so forth; the meaning is that the five objects of desire, when designated as the nature of the five buddhas, are called "meditative concentration." That meditative concentration also becomes fivefold by way of conceptualization and so forth. To demonstrate the intrinsic nature of those [five], such as conceptualization, it is said, "the secret," and so forth. Whatever secret arises in the manner of body, speech, and mind is explained as "conceptualization" (vitarka). The thorough enjoyment of the application of that very secret is "discernment" (vicāra). Because that very [secret] is the nature of clarity and the essence of joy, it is "joy" (prīti). "Similarity" refers to the nature of thoroughly demonstrating that very [joy]; the specific quality to be sustained following that joy is "bliss" (sukha). That very [bliss] is one's own mind, the nature of which is the exhaustion of the distinction between wisdom and the object of knowledge; this is called "one-pointedness of mind" (cittaikāgratā), which is the classification of the fifth meditative concentration. To demonstrate the nature of vital energy and exertion (prāṇāyāma), it is said, "the actual nature of all buddhas," and so forth. When abiding in the subtle yoga, if one should become weary, the breath—which is the nature of all buddhas and so forth—emerges from one's own vajra in the form of a mass, by way of the deity's own characteristic form.

ལྷ་མོའི་སྣ་རྩེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་མཚན་མ་གཅིག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་འདིར་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། འཛིན་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རང་གི་ས་བོན་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀ་ན་གནས་པའི་མཚན་མའི་ལྟེ་བ་བསམས་ལ། ས་བོན་དེ་ལ་ཐིག་ལེ་ཡོད་པར་སྲོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སེམས་གཞག་པར་བྱའོ། ། རང་གི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དེ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདི་ནི་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། འགོག་པས་སེམས་བརྟན་པར་གྱུར་ན་མཚན་མ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྟན་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བརྟན་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། དེའི་ལམ་ནས་ནམ་མཁའི་ཁམས་རྣམས་སུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་གས་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། དེར་སྤྲོ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་རྣམས་བསྒོམ་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྤྲོ་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བཤད་དེ། སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ལ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཕྲོ་བ་སྤྲོ་བ་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལེའུ་བདུན་པ་ལས་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

One should meditate on the tip of the goddess’s nose. Then, in order to show a single sign for the sake of mere illustration, it is said: “A jewel of five colors.” In this context, this is explained as prāṇāyāma (vitality and effort). To demonstrate the nature of dhāraṇā (retention), it is said: “One’s own mantra,” and so forth. In the subtle yoga, one should contemplate the center of the sign located at the heart of the wisdom-being (jñānasattva), which is one’s own seed-syllable; one should then place the mind upon the nature of the vital energy (prāṇa) within that seed-syllable, which possesses a drop (bindu). “One’s own faculty” means that very vital energy should be perfectly held; this is explained as being dhāraṇā. When the mind becomes stable through this restraint, the five types of signs arise, characterized by rays of light ascending higher and higher, such as the mirage-like sign and so forth. To demonstrate the nature of anusmṛti (recollection), it is said: “Having become stable,” and so forth. The yogi abiding in the subtle application should, through the path of that [stability], radiate [the signs] into the realms of space according to the ritual as previously explained. Radiating there is the recollection of whatever meditations were performed; that which is radiated in a manner similar to those is explained as anusmṛti. Regarding the phrase “arising in that individual appearance,” after the five signs have appeared, the radiating expansion arises in that individual appearance. The nature of this anusmṛti should be understood in detail from the seventh chapter.

ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གོང་བུའི་ཚུལ་དུ་བསྡུས་ནས། གཟུགས་གཅིག་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་བསྒོམས་ལ། དེར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་གྱུར་པ་ནས་གང་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བཤད་དོ། ། སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ཐུན་མོང་གི་བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ། ། སྒྲུབ་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། སྙིང་པོ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཐུགས་ཀའི་ཕྱག་མཚན་གྱི་ལྟེ་བར་སྙིང་པོ་དེ་ཞེས་པ་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། ཟླ་བ་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་བལྟ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པར་བལྟ་བའོ། ། མཚོན་ཆ་མཆོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་སྦྱོར་བ་དང་འདྲ་བར་རང་གི་ཐུགས་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་ན།

In order to demonstrate the essential nature of meditative absorption (samādhi), it is said, "Method and insight," and so forth. By entering into the meditative equipoise of the identity of insight and method, all phenomena are gathered into a single mass. One should meditate on a single form in the center of the maṇḍala of the deities, and once one has meditated there as the identity of the maṇḍala of the deities, that which is the perfection of wisdom in a single instant or moment is explained as "meditative absorption." In order to demonstrate the benefits of the six branches, such as withdrawal (pratyāhāra) and so forth, it is said, "Withdrawal," and so forth. These demonstrate the second branch of the common approach (sevā), which is the nature of the six branches of yoga. Now, in the stage of near-attainment (upāsana), in order to demonstrate the meaning of accomplishment, it is said, "That essence," and so forth. "That essence" refers to the nature of the mantra residing in the center of the hand symbols at the hearts of the Mind Vajra and the others. "One should view the union of the moon and vajra" means one should view it as abiding upon an indivisible moon maṇḍala. "With the supreme weapons" refers to their rays of light. "In the manner of the form of the mantra" means that when those endowed with insight have, according to the ritual, made the assembly of Tathāgatas who have entered their own maṇḍala into the nature of the mantra of their own mind, similar to the union with insight:

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་སྐད་དུ་སྙིང་པོ་དེའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཐུགས་འཆང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དེ། ། དེ་ནས་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དེས་དྲངས་པས་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སྒྲུབ་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པར་ཉེ་བར་གནས་པས་ན་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ། ། འདིར་ཐུགས་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཞི་བའི་སྦྱོར་བ་དང་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་ལ་དང་པོར་ནི་ཞི་བའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཟླ་བ་དྲུག་གི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་གས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཞལ་སྟོན་པར་མི་མཛད་ཅིང་།

This means that those Tathāgatas will bestow their blessings. As it is said: "By the mass of light rays of that essence," and so forth. Then, the verse of awakening is recited: "The glorious holder of the vajra mind," and so on. Then, by being drawn forth by that [verse] such as the Mind-Vajra and so forth, one meditates on becoming one with the form of wisdom, which is the nature of all the Victors; this is called "near-attainment" (upāsādhana). Because it is that which is to be accomplished, it is "attainment" (sādhana), which is the assembly of Buddhas. Because it abides as the cause of that, it is "near-attainment." Having explained here that the blessing of the mind and so forth is near-attainment, in order to show the specific divisions of the Tathāgatas' attainment, he spoke the words beginning with "as long as," and so forth. "Seeing" is the characteristic of being blessed. There are two types of attainment: the peaceful application and the wrathful application. Regarding those, first, by means of the peaceful application itself, one should strive in the attainment of the Tathāgatas for six months, enjoying all desired objects. If, even in that way, accomplishment does not occur, then at that time, one should undertake it up to three times according to the ritual as explained. If, even by this much, the Tathāgatas do not show their faces to the practitioner...

བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་ལེའུ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུངས་པའི་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བའི་ཆོ་གས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དྲག་པོའི་ཆོ་ག་ཉིད་ནི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེར་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པས་ཕུར་བུས་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ཏུ་མདུང་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་སྟེང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བའི་འོག་ཏུ་དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། ལེའུ་དང་པོ་ལས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མངོན་པར་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་ལེའུ་དང་པོར་རིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་དགུའི་གཟུགས་སུ་སྤྲོས་ནས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རང་རིག་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མཆོག་ཏུ་རྗེས་ཆགས་ཕུན་ཚོགས་དཔག་མེད་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །

If even enlightenment is not accomplished, then at that time one should achieve it through the ritual of the wrathful application as taught in the tenth chapter and elsewhere. The wrathful ritual itself is taught in the fourteenth chapter; therein, in order to demonstrate that the Mind Vajra and the others should be struck with the ritual stake by the Wisdom-Ending One (Prajñāntakṛt) and others who are connected to those families, the passage beginning with "the divisions of the families" is spoken. "With the vajra stake" refers to the single-pointed spear below, which has the form of the nature of method and wisdom above. "Then" means that after the wrathful application, the applications of magnetizing and so forth should also be performed. In the first chapter, it is stated that through the samādhi called "the manner of great passion," all the Tathāgatas emerged from the body of the Blessed One in the form of women. Following that, in order to demonstrate that one should understand how they entered into the ritual in the first chapter precisely in those female forms, the passage concerning the "wisdom wheel of the samādhi called the manner of great passion" is spoken. Having perfectly gathered the Buddhas, they emanate in the forms of the nine goddesses, Locanā and the rest, which are the essential nature of that total gathering. One should meditate on the "object of accomplishment" as being contained within one's own self-awareness. As it is said: "By the immeasurable excellence of supreme passion," and so forth.

ད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་གྱུར་པ་ལས་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའི་གླུ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་མཆོག་གིས་བསྙེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུར་བཞིར་འཁོར་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་བཞི་སྟེ། གནས་དེར་བསྟན་པར་བྱའོ། ། བདག་ཉིད་དབུས་སུ་གནས་བྱས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཟླ་བ་ཞུ་བའི་གཟུགས་སུ་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་འདུག་པར་བྱས་པའོ། ། འཁོར་ལོ་ཅན་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། ། བསྡུ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་དངོས་པོར་བདག་ཉིད་བྱས་ལ། བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བསྒོམས་ནས་ལྷ་མོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསྐུལ་བའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྐུལ་བར་གྱུར་པར་བསམ་མོ། ། དུས་གསུམ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་སེམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དང་འདྲ་བ་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དྲེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐུ་མདོག་དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Now, in order to demonstrate the song of exhortation by Locanā and the other goddesses, who have become the nectar of primordial wisdom (jñāna), and the service (sevā) through the supreme acceptance of the Blessed One (bhagavān), the text says "transformed" (pariṇata) and so forth. "Transformed" means abiding in the manner of a revolving square. "The maṇḍala of the four mudrās" refers to the four goddesses, Locanā and the others, who are to be visualized in that place. "Having placed oneself in the center" means that one should abide in the midst of the goddesses in the form of a melted moon. "All those who possess the wheel" refers to the Buddhas. "Should be gathered" means they should be meditated upon within oneself. Then, having made oneself the vajra-nature of all, and having meditated on the nature of awakening, one should imagine that those goddesses exhort one with a melodic song of exhortation. Regarding "The mind, the vajra-nature of the three times," this means the mind that is the vajra-essence of the past and so forth, which is like primordial wisdom; it is the nature of the body that resembles primordial wisdom, and the meaning is that one should meditate on the body as the essence of method and insight. To show that the distinctions of color and so forth will occur in accordance with the activity, the text says "with pride" and so forth; the meaning is that one should make the body color itself have a slight distinction.

ཉམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་ཀྱིས་ཐུགས་ཕྱེ་བ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པར་གསལ་བར་མངོན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མོད་ཀྱི་ནང་དུ་བསིལ་ལ་ཕྱི་རོལ་འབར་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དབང་བསྐུར་བས་ནི་རང་གི་རྒྱུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱུ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། མགོ་བོ་ན་གནས་པས་རྒྱུ་ཕྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཕྱེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ཆ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། སྔགས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་འབྱེད་འགྱུར་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྔགས་ཀྱིས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་རང་གི་ལྷ་འདི་རང་སྙིང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རིག་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་སྟེ། དེས་རིག་པ་འབྱེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྙིང་གར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་པ་བསལ་བ་སྟེ། དེས་ན་འདི་ལྟར་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ལས་ཤེས་རབ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཙུག་ཏོར་མཉེས་པར་བྱ་བར་གྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙུག་ཏོར་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Regarding the phrase "by means of the moods": this means that the heart is opened by the moods of the wrathful deities and so forth; the meaning is that they will appear clearly and manifest as wrathful deities and so forth internally and externally. Nevertheless, one should view them as being cool within and blazing in nature without. Regarding the phrase "by empowerment, one's own cause": this means that through empowerment, one's own cause—the lord of the family—is distinguished. The meaning is that by abiding at the head, the cause is opened. Regarding the phrase "the fruit is great": this means that the fruit is also distinguished by way of the four fruits; it refers to the establishment of the aspects of those causes and fruits. Regarding the phrase "by mantra, the dharma is distinguished": this means that by one's own mantra, the so-called "dharma"—one's own insight—is generated. This is what is expressed by the passage beginning, "likewise, this one's own deity by means of one's own essence." Regarding the phrase "awareness also by the dharma-mudrā": the dharma-mudrā is the wisdom goddess. By her, awareness is distinguished. This refers to the wisdom-being (jñānasattva) in the heart of insight, who is perceived in female form. Nevertheless, this eliminates the abiding in male form; thus, the meaning is that through the aspect of method, insight becomes specifically distinguished. Regarding the phrase "the uṣṇīṣa is known to be pleased": in order to explain the meaning of the terms "uṣṇīṣa" and so forth, the passage beginning with "the universal monarch" and so on is spoken.

འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་ནི་གཙུག་ཏོར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བཤད་དོ། ། རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མཛེས་པས་ན་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལོངས་སྤྱོད་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ནི་རིག་པའི་རྒྱལ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་རྣམས་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དབང་བསྐུར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གཏན་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་མཆོག་ཡིན་གྱི། ཕྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་འཁོར་ལོ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབང་བསྐུར་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་མཆོག་གི་སྦྱོར་བ་འདིས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་གཟུགས་རྣམ་པར་བསྒོམས་ལ། ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་དང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རིག་པ་དང་བདག་ཏུ་ལྡན་པར་བསྐྱེད་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྔར་བཤད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་མཐར་ཐུག་པས་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ལ། བདག་དང་འདྲ་བར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བྱའོ། །

Those very six tathāgatas of the universal monarchs are explained by the term "uṣṇīṣa." As for the term "king," because they are exceedingly beautiful, that itself is the meaning of "king." The "four enjoyments" are the four [consorts] such as Locanā and so forth; they are explained as the "queens of knowledge" (vidyārājñī). The "lords of the vajra" are Rūpavajrā and so forth; it should be understood that they are expressed by the term "all desires." Now, in order to demonstrate that all empowerments of the body and so forth are to be performed by means of meditative concentration (dhyāna) itself and not by way of external methods, it is said: "By the wheel of all meditative concentration," and so forth. This shows that by means of this supreme application, which is the culmination of the empowerment, one should meditate on the forms of the deities of the body and so forth as one desires, and become non-dual with insight (prajñā). Regarding the phrase "by this application of the ritual," "by wisdom" refers to the vidyā. Thus, having generated oneself as possessing the vidyā according to the previously explained method, in order to demonstrate that the maṇḍala should be emanated, it is said: "The previously explained," and so forth. A person possessing the vidyā should thoroughly accomplish themselves through the stages from the blessing of the three vajras up to the culmination of passion, and then emanate the deities of the maṇḍala similar to oneself, performing the rites up to the culmination of the great accomplishment (mahāsādhana).

བདག་ཉིད་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྙེན་པའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཆོག་གི་བསྙེན་པའི་དུས་སུ་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སངས་རྒྱས་གང་ཡང་རུང་བའི་གཟུགས་སུ་དམིགས་སོ། ། སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་དང་པོའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་བསྙེན་པའི་རྒྱུ་མཆོག་གིས་བྱེད་པས་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་བྱས་པའོ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་བར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཡང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་བར་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོ་ག་ཤེས་པའི་སྔགས་པས་རང་གི་ལྷའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། ། དེ་ནས་དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དུས་སུ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུ་རྒྱན་ལ་རང་རང་གི་བདག་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྔགས་པས་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་ནས། ཕན་ཡོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

To stabilize oneself, it is said, "At the time of the approach," and so forth. At the time of the supreme approach, one should visualize the form of any buddha whatsoever, known as the Great Uṣṇīṣa. "Application" refers to performing the initial application that culminates in passion, following the sequence of the lesser, the middling, and the samādhi of concordant cause, and so on; it is produced by the supreme cause of the common approach, thereby producing the result of concordant cause. "Near-accomplishment" is the ripened result characterized by the blessing of the eyes and so forth of all the deities up to Amṛtakuṇḍalī. Likewise, "accomplishment" is the result of human effort; the mantrin who knows the ritual should perform the application of their own deity for all the deities of the maṇḍala up to Amṛtakuṇḍalī, such as the blessing of the mind. Then, the result of mastery is that at the time of the great accomplishment, the mantrin should place the bodies of their respective presiding buddhas upon the crowns of all the deities up to Amṛtakuṇḍalī according to the ritual. Having thus explained the distinctions of the nature of near-accomplishment and so forth, in order to demonstrate the benefits, it is said, "This is for the Vajra-holder," and so forth. The yogin, having understood such distinctions of method, should accomplish the supreme siddhi. This should be understood as "even for the Buddhas, the Protectors."

ད་ནི་མཆོག་གི་བསྙེན་པ་གཉིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དག་ནི་པདྨ་དང་། རྡོ་རྗེ་དག་ཡང་དག་པར་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་དབྱེ་བ་གཞན་དག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་རེག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོག་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་དེ་དག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་བསྐྱེད་པ་དག་རྣམ་པར་འབྱིན་པའི་ཡི་གེ་ཕཊ་ཁ་དོག་སེར་པོས་བཀག་ལ། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། འདིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྤྲོས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དེ། དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཀྱིས་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་ནས། ད་ནི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།

Now, in order to teach the two supreme approaches (sevā), it is said: "The object to be accomplished and the accomplishment..." and so forth. The union of the lotus and the vajra, which are the object to be accomplished and the means of accomplishment, is explained as "approach" (sevā), because it is the cause of supreme siddhi. Likewise, in order to teach the other divisions such as "near-accomplishment" (upasādhana) and so forth, it is said: "The vajra and the lotus..." and so forth. That which is the perfect contact following the entry of the vajra together with the lotus is called "near-accomplishment," because it is proximate to the "accomplishment" (sādhana) explained below. Furthermore, those very [elements] generated from the syllable HŪṂ are blocked by the yellow-colored syllable PHAṬ which is the letter of emission; the generation of the essence of the specific activity is explained as "accomplishment" (sādhana), because by this, great bliss is accomplished. Following that, the great bliss that arises—being by nature non-dual and free from conceptual elaborations—is explained as "great accomplishment" (mahāsādhana), because it is the very essence of the great siddhi. Having thus explained the four stages of approach and so forth by means of such methods, now, in order to provide the answer to the question "What is that which arises from the method?", it is said: "The glorious lord of all buddhas..." and so forth. That very Great Vajradhara, who possesses all perfections, is that which arises from the method of the buddhas.

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བཀའ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒོ་བར་བགྱི། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། ལས་དང་རྗེས་མཐུན་གང་གང་གིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ལས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཚོགས་རྣམས་ནི། ། སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་ལས་གང་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་གཉི་ག་ཡང་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཞུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བཅད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པས་བཞུགས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་རང་གི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་མཐུས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་གྱུར་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ལ། བསྟོད་པ་བྱེད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Why is that? Because the very essence that has realized the non-dual nature of phenomena (dharmatā) is explained as the Vajradhara. Therefore, the meaning is that he is the one to be accomplished. In order to provide an answer to the question, "How should the command be given?", it is said: "By whatever [means] that accords with the activity," and so forth. In order to provide an answer to the question, "How will the various collections of supreme activities be performed?", it is said: "Whichever activity is to be accomplished," and so forth. I have not explained both of these here. Having thus resolved the doubts of the bodhisattvas through these answers to all their questions, in order to show that the Blessed One remained silent, focusing upon the Vajradhara—who dwells as a single essence with the bodies and so forth of all the Tathāgatas—it is said: "Then the Blessed One," and so forth. The intention is that through the power of the Vajradhara, their wisdom is supreme, and therefore he remains focused upon that very reality. Then, in order to show that the bodhisattva mahāsattvas, having become joyful, offered praise to the Teacher who was manifesting the essence of the bodies and so forth of all those Tathāgatas as they dwelt in their true nature, it is said: "Then," and so forth.

ཐམས་ཅད་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མི་ཕྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེད་དེ། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཉིད་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉིད་མི་མཉམ་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་པོ་ཉིད་ནི་འགའ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཙམ་ལས་དེ་འཁྲུལ་བ་ཙམ་དུ་གཞག་པ་ཡིན་གྱིས། དངོས་སུ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ན། སྒྲུབ་པ་པོ་གང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱང་བཅོམ་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཅོམ་པ་དེས་གཏི་མུག་ཅན་འདི་སྡིག་པས་གོས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར། གལ་ཏེ་སྡིག་པས་གོས་པར་གྱུར་ན།

Regarding the phrase "performing all [actions]": the yogins who perform the previously explained actions such as taking life and so forth, perform various activities that are of the indivisible nature of the body and so on. Since the tathāgatas are the very nature of the body and so forth, they thus become performers of all actions. Therefore, it is said, "body, speech, and mind," and so on. Because the bodies and so forth of all sentient beings are pure, they attain the very nature of the body, speech, and mind of Vairocana and the others; thus, all sentient beings themselves are "unequaled," meaning they are equal to the uncommon state of buddhahood. As it is said: "The purity of ordinary beings and the purity of the tathāgatas are non-dual." In order to demonstrate this very intention of non-duality, it is said, "Whatever is to be accomplished," and so forth. The meaning of this is as follows: although there is no such thing as an object to be accomplished or a practitioner at all, these are merely established as such through the delusion of temporary circumstances. In reality, all sentient beings are of the very nature of the tathāgatas, such as Vairocana. If one abides in such a manner, then any practitioner who performs actions such as taking life has actually destroyed all the buddhas. If all the buddhas are thus destroyed, how could this deluded person not be stained by sin? If they were to be stained by sin, [the text continues].

དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་དགྱེས་པར་གྱུར་ནས། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིའི་ལན་དུ་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ཉིད་ནི་སློབ་དཔོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་སྟེ། དེའི་བདག་པོའོ། ། དེ་བས་ན་དཔལ་ལྡན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱིན་པ་དང་། སྡུད་པས་ན་ཐ་དད་པའི་བློས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ། ། རྒྱུ་དེས་ན་སློབ་དཔོན་དེའི་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་འདྲ་བར་བསོད་ནམས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པས་མི་གོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ལ་སྡིག་དང་བསོད་ནམས་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བས་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་སུ་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པས། དེའི་བྱང་ཆུབ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་མགོན་པོ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མགོན་པོ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་དེས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐ་མི་དད་པའི་བློས་སླུ་བ་ནི། འདུལ་བར་མཛད་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ།

At that time, when it was asked, "What is it that becomes the characteristic of the manifest awakening of the fruit?" those Tathāgatas first said, "Excellent," and having become joyful, they spoke the response beginning with "Then," and so forth. That very practitioner is the master (ācārya); "all Buddhas" refers to those included within the maṇḍala, and he is their lord. Therefore, he is "glorious." Because such a possessor of the Vajra of Awakening emits and withdraws all phenomena in the manner of an illusion, it is not by means of a dualistic mind. Consequently, he performs all activities in a manner similar to a dream. For that reason, no sin accrues to that master, nor does merit accrue in the same way. Therefore, to demonstrate that he is thus unstained by merit or sin, and that for that reason the fruit also becomes characterized by awakening, it is said: "In whom there is neither sin nor merit," and so forth. The intention is that because he is free from external views and lacks the conceit of sin or merit, his awakening will indeed be perfected. Therefore, it is said: "Thus, of that Protector," and so forth. "Of that Protector" means that the master deceives all embodied beings with a non-dual mind, which is to say, he disciplines them; furthermore, he may perform any kind of activity whatsoever.

དེས་སླུ་བ་ལ་སོགས་པས་མགོན་པོ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། སླར་ཞིང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བསླབས་པས་བྱང་ཆུབ་ཉིད་རྙེད་སླ་བར་འགྱུར་རོ། ། ལུས་ཅན་མ་རིག་པས་ལྡོངས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའི་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔོན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་སྡིག་ཅན་གྱི་ལས་བྱས་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ། དམྱལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བ་དང་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཞིན་དུ་གྱུར་པས་སྒྲུབ་པ་པོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚོགས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའི་སྡིག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ལེའུ་དགུ་པ་ལས་ཀྱང་། མི་བསྐྱོད་སངས་རྒྱས་ཞིང་དག་ཏུ། ། རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཆོ་ག་གང་གིས་ལུས་ཅན་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྦྱར་ནས་བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ནས།

Through such deceptions and the like, that protector, the yogi, will not be reborn in the lower realms nor will he incur sin; rather, by training further in the application of suchness, he will find enlightenment easily. To demonstrate that even those embodied beings blinded by ignorance will obtain the supreme, great fruit as described by that yogi, it is said: "In the past," and so forth. At the time when people were born into the sufferings of hell due to having committed extremely unbearable sinful actions in the past, if one asks whether even those in hell would experience a great fruit equal to that of hell, the answer is no. Rather, because he has become like them, the practitioner, endowed with great compassion, will experience the emergence of characteristics such as being free from the sins of the great fruit that destroys the accumulations exactly as they were taught. As it is said in the ninth chapter: "In the pure realm of the Buddha Akṣobhya, that son of the Victorious One will be born," and so forth. To show the very ritual by which embodied beings are to be accomplished, it is said: "Bodhi-vajra," and so forth. By the wisdom of non-dual nature, sealed and perfectly joined with mantras and so forth by the master called Bodhi-vajra, they will become fit to be accomplished. Having thus shown the essential nature of the branches of accomplishment,

སྒྲུབ་པ་པོའི་ཡན་ལག་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚར་གཅོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྦྱོར་བ་དེས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་བཏགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བ་འདི་ལྟ་བུས་ལུས་ཅན་འདི་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ཅི་རིགས་པར་ལས་རྣམས་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་གི་སྙིང་རྗེ་མ་ཉམས་པ། ། དེ་ཡིས་ལས་འདི་བྱ་བར་འོས། ། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་ཚར་གཅོད་པ་དང་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ལས་རྣམས་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྩོམ་པ་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མཆོག་གི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་ལས་རྣམས་བྱས་ལ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་གྱུར་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ལས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལས་རྣམས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ད་ནི་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཐོས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྩོལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནུས་པའོ། །

In order to also demonstrate the limbs of the practitioner, it is said, "Subduing," and so forth. One should understand that through such application, those sentient beings are supremely benefited. Having understood that "by means of such an application, this will become the supreme intention of these embodied beings," the yogis who perform the activities as appropriate are endowed with great compassion; this is the intended meaning. As it is said: "One whose compassion is undiminished is fit to perform this activity." Therefore, having understood it in that way, that great being should perform the activities of subduing and caring for others. If one asks, "What is the undertaking of all those yogis?" it is said, "The great accomplishment," and so forth. Beginning from the generation of the mind of compassion up to the culmination of the supreme great accomplishment, one performs the activities. Once the great accomplishment—the maṇḍala—is complete, thereafter, through the samādhi of the supreme activity, one should perform the activities as desired; this is the intended meaning. Now, in order to show how the Bodhisattvas, having heard the Dharma endowed with the manner of the great compassion of the Tathāgatas, preceded their speech with "Excellent!" and so forth, and then spoke in accordance with the meaning as it was taught, it is said, "Then," and so forth. "Bestow the fruit of Buddhahood itself" refers to the power of the perfect ritual as it has been explained.

ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལྔར་གྱུར་པ་ནི། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནས་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྡུས་པ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཞེ་སྡང་གི་ལས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ད་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་རྡོ་རྗེ་ཐུགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཡིན་པའོ། ། སྲིད་དང་ཐར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱས་པའོ། ། སྤྲོས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཕྱག་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྟན་ལ།

Now, having understood that the bodhisattvas have indeed entered into the very entities as they have been explained, the Tathāgatas, in order to teach that very reality, spoke the words beginning with "Then," and so forth. "Arisen from the Vajra of Awakening" refers to the five Vajradharas, who are the great beings such as Dveṣavajra and the others, whose essential nature is mere self-awareness. The intention is that the stream of mantras should not be abandoned or discarded; rather, all these, such as the activities of hatred and so forth, are purified by means of individual self-awareness itself. Now, in order to show the bodhisattvas' praise of the Tathāgatas by way of teaching the entire meaning of the tantra, the words beginning with "Then" are spoken. "The Vajra Mind of the Three Times" and so forth refers to the mind of the Buddhas. "Becoming existence and liberation" means having the nature of non-abiding nirvāṇa. "The essence of pure space" means like space that is without objective reference. Why is this so? The words beginning with "Buddha and so forth" are spoken; by this, the Blessed One Vajradhara is prostrated to in the manner of being free from conceptual elaboration (niṣprapañca) regarding the perfection of his own welfare. To show that prostration is also to be made from the perspective of the welfare of others through the nature of conceptual elaboration, the words beginning with "Whosoever, form and..." are spoken. Here, up to "consciousness," the five aggregates are taught.

སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ། ། དབང་པོ་དྲུག་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ས་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟོན་ཏོ། ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པ་སྟེ། སྤྲོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་དང་ངག་ཡིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱའོ། ། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ཕྱག་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཞེ་སྡང་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ལ་བྱ་བར་མངོན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། འདིར་ཁྲོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤྲོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པའོ། ། དགའ་བ་ནི་སྡུད་པའོ། ། རྣམ་པ་ནི་རང་གི་ལྷའི་རྣམ་པའོ། ། མི་འགྱུར་བ་ནི་བརྟན་པར་བྱའོ། ། རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་བྱེ་བྲག་ལ་སློབ་པའོ། །

The six sense bases extend up to the sense base of phenomena. The six faculties extend up to the mental faculty; by these, the twelve sense bases are taught. The phrase "earth, water," and so forth, indicates the five elements. The meaning of this is as follows: the five aggregates, such as form and so on, are the essence of Vairocana and the others. The twelve sense bases, such as the sense base of form and so on, are the essence of Rūpavajrā and the others. Earth and the other elements are the purity of Locanā and the others. All of these are as vast and expansive as the Vajra of Bodhicitta, up to the point of being "emanation." Therefore, one should always pay homage to all of them through the three types of activity consisting of body, speech, and mind. In order to show that homage should also be paid by way of the purity of ignorance and so forth, the words "ignorance," and so forth, are spoken. By the word "fault," hatred is expressed. It is said that "Vajradharmatā" is intended to refer to Vajradharma, the essence of the purity of desire. Here, one should also view the homage as being performed by way of the wrathful deities. In order to show it also by way of emanation and so forth, the words "emanation," and so forth, are spoken. "Emanation" refers to the act of projecting. "Joy" refers to the act of gathering. "Aspect" refers to the aspect of one's own deity. "Unchanging" means to be made stable. "Cause" refers to training in the specific aspects.

འབྲས་བུ་སྟེ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་གྱུར་པ་དང་། རང་བཞིན་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དང་། སེམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། སྒྲིབ་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པས་ན་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལ་སྔར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཐོག་མ་མེད་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཡན་ལག་བཞིའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དངོས་གྲུབ་མཆོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཐུན་བཞིར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཐུན་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཆོག་དང་དམན་བསྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་དང་ཐ་མ་གྲུབ་སྟེ། འདིས་ནི་རིག་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པ་པོས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །

The result is that very [nature] which has become manifest. Whatever phenomena belong to the [intrinsic] nature, whatever phenomena belong to the mind, and likewise ignorance, hatred, attachment, and the obscurations—the essence of all afflictions without exception—is purified; therefore, it is the "Vajra." Consequently, the meaning is: "I prostrate to him who is like the Vajra-holder." In this regard, in order to show that the meditation endowed with the secret empowerment—which was previously described as having the nature arising from insight and method—should also be performed as being like the Vajra-holder, it is said: "That which is the primordial entity," and so forth. In order to show that one should meditate by means of the four-limbed application itself, it is said: "That which is the supreme siddhi," and so forth. In order to show that one should practice in four sessions, it is said: "That which is the four sessions," and so forth. "Invisibility and so forth" refers to the gods and so on. "Accomplishing the supreme and the inferior" means accomplishing the supreme and the lowest siddhis; this demonstrates that even a practitioner who has accomplished [powers] such as a vidyādhara will gradually become a cause for the siddhi of buddhahood and so forth. In order to show that those who possess the hearing of the Guhyasamāja Tantra and so forth have properly obtained the seed of buddhahood and are thus worthy of prostration, it is said: "That which," and so forth.

གང་ཡང་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཐུས་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པས་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁྲུལ་འཁོར་ནི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་ལས་གསུངས་པས་སོ། ། སྔགས་བཤད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་གི་སྔགས་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སློབ་དཔོན་མཐོང་བ་དང་། མི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པར་འཇིག་པས་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་གིས་གཙོ་བོ་སྒྲུབ་པ་མཐོང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་པོ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མཆོད་གྱུར་ན། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་། ། མཆོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རྗེས་སུ་བཤད་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྟོད་པའི་ཚིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །

In order to demonstrate that even those masters of yoga who accomplish activities such as pacification through the use of yantras, mantras, and so forth, are worthy of prostration because they have become free from non-virtuous actions through the power of a spiritual friend, it is said: "Whosoever is the object of accomplishment..." and so on. Yantras are those taught in the fourteenth chapter. "By explaining the mantras" means that by means of the blessings of one's own mantras and so forth, these specific qualities indicate the various collections of activities such as pacification. Furthermore, in order to demonstrate that even those who merely see or hear of such a master, and who take great delight in them, are worthy of prostration because their non-virtuous actions are destroyed through the excellence of their faith, it is said: "Whoever sees the principal practitioner..." and so on. The "principal practitioner" refers to the master who possesses the non-dual union, as it is said: "Whoever possesses the vision and is honored in every way, has seen all the Buddhas and has performed the very act of worship." Thus, having shown the explanation of the tantra's meaning by way of praise through those ten verses, now, in order to demonstrate the benefits of teaching the great purpose through these very verses, it is said: "The words of praise..." and so forth.

གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདུས་པ་གསུངས་པ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལ་རང་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པར་བཞུགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པའོ། ། འདིར་ཡང་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱང་། ཚིག་གཅིག་པར་བྱས་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དབྱེར་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤྲོས་ནས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་གསང་བའོ། ། དེ་བས་ན་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ་གསང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་སོ་སོར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་སྟེ་དེ་རྫོགས་སོ། ། །

In order to demonstrate that this Guhyasamāja Tantra is the most supreme of all other tantras, it is said: "Arising from the speech of the Samāja," and so forth. In order to demonstrate that those Tathāgatas and the rest became silent in order to manifest the very meaning of what had been taught, it is said: "When he had spoken thus," and so forth. The meaning of this is as follows: "The vajra body, speech, and mind" refers to the vajra body of the Vajradhara and so forth; the Tathāgatas abide inseparably from those very bodies, speech, and minds as mere self-awareness. Thus, they focus upon those very Tathāgatas and the rest, and having generated them as being of a single essence, they became silent. Here, the use of the plural for the body and so forth, yet the formation of a single compound, is for the purpose of showing that these are mutually indivisible. Having emanated that suchness which is the non-dual essence of these bodies and so forth as mere self-awareness, its teaching is the definitive establishment of that very reality. That which is the nature of the body, speech, and mind of the essence of all Tathāgatas is the "secret." Therefore, this eighteenth chapter, which is the blessing and individual cognition by the vajra wisdom that reveals all secrets in the Guhyasamāja Tantra, is complete.

། དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་པའི་རྒྱུར་ནི་འདུས་པ་འདིའི། ། ཉུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་བཤད་བྱས་པས། ། བདག་གིས་དགེ་བ་ཟླ་བ་ལྟར་སྣང་གང་ཐོབ་པ། ། དེས་ནི་འགྲོ་བ་རྒྱལ་བའི་ལམ་མཆོག་ལ་གནས་ཤོག། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཐ་ག་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པའོ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨཱ་ཙཱརྱ་ཤྲདྡྷཱ་ཀ་ར་ཝརྨྨ་དང་། དྷརྨ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། ། ། །

By explaining even a few words of this Guhyasamāja assembly so that the faithful may remember it, whatever virtue I have gained, which appears like the moon, may all beings thereby abide upon the supreme path of the Victors. This commentary on the Śrī Guhyasamāja was composed by the master Thagana. It was edited, translated, and finalized by the Indian preceptors Ācārya Śraddhākaravarman and Dharmaśrībhadra, and the great editor-translator, the monk Rinchen Zangpo.