The Essential Drop from the Ocean of Personal Instructions on the the Glorious Guhyasamāja Tantra

༄། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མན་ངག་གི་རྒྱ་མཚོ་ཐིགས་པ་བཞུགས། ༄༅། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་རྫོགས་པ་དང་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཕྱེད་ཡན་ཆད་བཀའ་སྩལ་པ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་དགོངས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ལ་གཞག་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པ་དང་། རྩ་བའི་རྒྱུད་གསུངས་པ་དེ་ལ་འཁོར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མ་ཆོད་པ་རྣམས་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་འོག་ཟློས་སུ་ཞུ་བར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་མགོ་མཇུག་ཏུ་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཁོ་ནས་སྟོན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྟོགས་ཤིང་ཆོས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ངག་གིས་རང་གི་རྟོགས་ཚད་ངེས་པའི་དོན་གསོལ་ཞིང་བསྟོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དགྱེས་ནས་གནང་བ་བྱིན་པ་དང་། རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་བཤད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྗོད་ཅིང་བཤད་པར་གནང་བ་བྱིན་པའི་སྐབས་ཕྱེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མ་ཆོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་རྐང་ཐོན་དུ་ཞུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལན་གསུངས་པས་ཐེ་ཚོམ་བཅད་པ་དང་།

The Drop from the Ocean of Pith Instructions on the Glorious Guhyasamāja Tantra. Homage to the Blessed One, Bodhicittavajra. When the Blessed One had taught the great root tantra up to the seventeenth chapter and the first half of the eighteenth, he intended to bring it to completion. He then remained in silence, resting in the equanimity of body, speech, and mind. At that time, the bodhisattvas in the retinue, perceiving that their doubts regarding the root tantra had not been resolved, intended to request clarification from the Tathāgatas of the retinue. Consequently, the eighteenth chapter was spoken, beginning with the words, "Then the bodhisattva mahāsattvas, Maitreya and the others..." This chapter is also taught through exactly fourteen topics from beginning to end. What are they? They are: (1) the bodhisattvas, who possess the realization of the Tathāgatas' qualities and the vision of the Dharma, express their own level of realization and offer praise in verse; (2) the Tathāgatas, being pleased, grant their permission; (3) the bodhisattvas request an explanation of the points in the root tantra that are difficult to understand; (4) the Tathāgatas provide the opportunity by speaking well and granting permission to explain; (5) the bodhisattvas pose their unresolved doubts one by one in detail; (6) the Tathāgatas resolve those doubts by speaking the answers to the questions.

ཐེ་ཚོམ་བཅད་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་ཚིག་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པར་དོགས་པའི་གེགས་བསལ་བར་ཞུས་པ་དང་། དེ་ལྟར་དེ་ཞུས་པའི་ཚིག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྔགས་ཤིང་འགལ་བ་མེད་པར་གེགས་བསལ་བ་དང་། དེ་ལ་འཁོར་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ནས་ལེགས་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་གཏང་རག་བཏང་བ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བས་མི་སྤང་བར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པས་དགའ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་དང་། འཁོར་དང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དང་། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མར་བཅས་པ་ལ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གིས་བསྟོད་པ་དང་། རྒྱུད་འདི་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་འབྱུང་ཞིང་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིར་འདུས་པས་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། དོན་དེ་དག་བཤད་ཅིང་མཉན་ནས་སྟོན་པ་དང་འཁོར་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཞུགས་ཏེ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པར་སྐབས་དང་སྦྱར་ན་རྒྱུད་འདིར་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་རྫོགས་མ་རྫོགས་དང་། ཆ་ལུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བླ་འོག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅིང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བའི་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་དག་ཀྱང་འོག་ནས་བླ་མ་ལ་ཞུ་བའི་རག་ལས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་ཅིང་།

Having cut through doubt, they remained in the state of equanimity and became silent. Then, they requested that the obstacles of suspicion regarding contradictions in the words used to praise through the gateway of great qualities and to cut through doubt be cleared away. The Tathāgatas then praised those words of request, cleared away the obstacles by showing they were without contradiction, and the retinue rejoiced, offering words of thanks. It was taught that the Vajra Master who has definitively realized the meaning of Secret Mantra is like the Teacher and should not be abandoned. Having been taught thus, the Bodhisattvas offered praise, and they praised the Teacher and the retinue, as well as the masters and disciples who uphold the meaning of the tantra and its continuum, with meaningful words. It was taught that since the secrets of all Tathāgatas arise from this tantra and all secrets are gathered herein, it is the King. Having explained and heard these points, the Teacher and the entire retinue entered into their respective bodies, speech, and minds; focusing on equanimity, they became silent. These points, when applied sequentially to the context, show that although there is no difference in the actual meaning between the principal and the retinue in this tantra, there are differences in terms of their names—such as whether their objects of knowledge are complete or not—and differences of superior and inferior in terms of their attire. Furthermore, it is shown that in future times, the dependence of masters and disciples on one another, such as the disciple’s reliance on the master for requests, will exist.

སྔགས་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་རྟོགས་ཚད་ངེས་པའི་དོན་གསོལ་ཞིང་བསྟོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་འཕྲལ་གྱི་དུས་མཁྱེན་པའི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟར་མོས་པའི་དོན་མཛད་པས་དགྱེས་ནས་གནང་བ་བྱིན་པ་བསྟན་ཏོ། ། གསང་བའི་ཐེག་པའི་དོན་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བས་ད་ལྟར་བཤད་པས་འཁོར་ཚིམ་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བའི་སྔགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཚིག་དང་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་བཤད་པར་ཞུས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཞུས་པ་དེ་ཉིད་དོན་གྱི་ཐོག་ཏུ་འབབ་པའི་དམིགས་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྗོད་ཅིང་བཤད་པར་སྐབས་ཕྱེ་བའི་གནང་བ་བྱིན་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཞུ་བ་པོ་ལ་ཕྱོགས་སུ་ཞུས་ན་བཤད་པ་དམིགས་སུ་འབབ་ཀྱང་ཕལ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་དཀའ་བས་ཞུ་བའི་དམིགས་རྣམས་རིམ་པར་ཞུས་ནས། ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་ཀུན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མ་ཆོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་རྐང་ཐོན་དུ་ཞུས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པའི་གནས་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་མ་ཆོད་པ་གཅོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལན་གསུངས་པས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་བསྟན་ཏོ། །

In order to express the greatness of mantra, the bodhisattvas requested and offered praises based on the definitive meaning of their own realization. It is shown that the Tathāgatas, through the power of their former aspirations and their immediate knowledge of the proper time, were pleased to grant their permission to act for the benefit of disciples according to their inclinations. Because the meaning of the Secret Vehicle is profound and vast, it is shown that they requested an explanation of the difficult points to satisfy the current assembly and to ensure that those who practice mantra in the future would enter the path through conviction in both the words and the meaning. Since that very request was the intended purpose for the teaching to descend upon the meaning, it is shown that the Tathāgatas praised them well and granted the opportunity to explain. If one were to request from a single direction, the explanation might reach its intended mark, but since it is difficult for ordinary beings to realize it, the bodhisattvas requested each of their remaining doubts individually and exhaustively, so that everyone of the present and future might easily comprehend them. It is shown that the Tathāgatas, whose activity consists in cutting through the doubts of those to be trained, resolved those doubts by speaking the answers to the questions with wisdom that is unimpeded regarding all that can be known.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་སྟོན་ཡང་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མི་གཡོ་བར་བཞུགས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་བཞུགས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ནི་ཚོགས་བསགས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པས། དེ་ལ་བསྟོད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཚིག་ལ་འགལ་བ་ཡོད་དུ་དོགས་པའི་གེགས་གཞན་ཡང་བསལ་བར་ཞུ་བར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཞུས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་འཁོར་རྣམས་ལ་འཕྲལ་དུ་ཕན་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྔགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཡུན་དུ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་དེ་ལ་ལེགས་པར་བསྔགས་ཤིང་འགལ་བ་མེད་པར་གེགས་བསལ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུར་བཀའ་སྩལ་པའི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་རེ་བའི་དོན་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་འབུལ་ཞིང་ལེགས་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་གཏང་རག་བཏང་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་དག་ད་ལྟར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རག་ལས་པ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ནི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་རག་ལས་པས། སློབ་དཔོན་ཉིད་རྒྱུད་འཆད་པའི་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་དགོས་པས་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་སྟོན་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བས་མི་སྤང་བར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་དང་།

Although the Tathāgatas demonstrate the performance of the welfare of beings through the four modes of conduct, they remain unmoving in the equality of the four times; thus, abiding in the state of equality, they demonstrated silence. Since those Tathāgatas, endowed with such great qualities, are the objects for accumulating merit and severing doubts, the request to praise them and to clear away any perceived contradictions in the words for severing doubts was taught. Having been requested in that way, because the meaning of the explanation serves as an immediate benefit for the present retinue and a means for the long-term happiness of future mantra practitioners, the Tathāgatas—considering it extremely precious—praised the retinue’s request well and demonstrated the clearing of obstacles without contradiction. The severing of doubts regarding the words and meaning of such an instruction fulfills the intentions of the Bodhisattvas and accomplishes their hopes and desires; therefore, it is taught that they offer rejoicing and express gratitude with words of praise. Since such a meaning depends upon the Tathāgata at present, but in the future depends upon the secret Vajra Master, the Master himself must be viewed as being like the Teacher who explains the Tantra; thus, it is taught that one must not abandon the Vajra Master who definitively reveals the meaning of the Secret Mantra, for he is like the Teacher. Such a Teacher and...

དེས་བསྟན་པའི་རྒྱུད་འདི་ནི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། དེ་སྒྲུབ་ཅིང་འཛིན་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་དེ་དང་དབྱེར་མེད་པས་ཀུན་གྱིས་མཆོད་ཅིང་བཀུར་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྟོན་པ་དང་། འཁོར་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དང་། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་དང་། སློབ་མར་བཅས་པ་ལ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གིས་བསྟོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱུད་འདི་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དམ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་དང་ལྡན་པས་ན་རྒྱུད་འདི་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་འབྱུང་ཞིང་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིར་འདུས་པས་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་ཙམ་དུ་དགོངས་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཚན་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པར་སྣང་ན་ཡང་དོན་དམ་པར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངང་ལ་བཞུགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་སྟོན་པ་དང་འཁོར་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཞུགས་ཏེ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ཚིག་དེ་དག་འབྲེལ་ཚིག་གིས་རིམ་པར་སྦྲེལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་འབྲེལ་ཏེ། དེ་ཡང་གང་གིས་ཞུས་ཤེ་ན། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་ཞུས་སོ། ། གང་ལ་ཞུས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུས་སོ། ། ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།

Since this tantra taught by him is the source of all great qualities, those who practice, uphold, and seek it are inseparable from it; therefore, as it is an object of worship and honor for all, the praise of the Teacher, the retinue, the meaning of the tantra, and the masters and disciples who uphold it is presented through meaningful words. Because this tantra possesses the meaning of all tantras or the entirety of the Vajrayāna, it is shown to be the "King," for the secrets of all the Tathāgatas emerge from it and all secrets are gathered within it. Furthermore, while it appears to perform the welfare of beings by manifesting in the form of the signs of body, speech, and mind—considering only the power of correct conventional truth—it is shown that in the ultimate sense, it does not waver from the state of the equality of body, speech, and mind, but abides in the state of the dharmakāya. To demonstrate this, it is shown that the Teacher and the entire retinue enter into their respective body, speech, and mind, and having focused on equality, they become silent. Now, in order to connect those words in sequence through transitional phrases, it says: "Then, the Bodhisattva Mahāsattva Maitreya and the others," and so forth, which connects to the meaning of "requested." If one asks who requested it: it was requested by the Bodhisattva Mahāsattva Maitreya and the others. If one asks to whom it was requested: it was requested of the Tathāgata. If one asks what kind of qualities that Tathāgata possesses:

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བའི་དབང་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསྟན་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ཏེ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་གྲངས་རབ་ཏུ་མང་པོར་བཞུགས་ན་རིགས་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གང་གི་ངོ་བོར་བཞུགས་ལ་མངའ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་ལྟ་བུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཏེ་བཞུགས་པ་རྣམས་སོ། ། འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་མི་མངའ་འམ་ཞེ་ན། ཆོས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ཞུ་བ་ཞུས་ཤེ་ན། ཀྱེ་མ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསོལ་ཞིང་བསྟོད་པའི་ཚུལ་དང་བཅས་པར་ཞུས་པའོ། ། ད་ནི་ཚིག་དེ་དག་རིམ་པར་འབྲུ་གཞོམ་ཞིང་བཤད་དེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཐ་ཁ་ལུ་ཁ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་དེས་གོང་མའི་མཇུག་བསྡུས་ནས་འོག་མའི་མགོ་འདྲེན་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་བར་མ་ཆད་པར་སྐབས་འབྲེལ་བར་བྱེད་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པར་མཚམས་འབྲེལ་བ་དེ་ཉིད་བཀྲ་ཤིས་པར་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་ཞིང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་སྟེ། མི་ཕམ་པ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་པའོ། །

They possess the qualities of having seen, heard, and realized the secret empowerment of all the tathāgatas, the revelation of the secrets of body, speech, and mind, and the samaya of all phenomena exactly as they are. If one asks: although the tathāgatas are present in vast numbers, in what essence of family, body, and wisdom do they abide? By the mention of "all those tathāgatas," it refers to those such as Vairocana and the rest, the retinue tathāgatas who abide filling the buddha-fields like a heap of sesame seeds. If one asks: do the bodhisattvas not possess such qualities? They possess the qualities described by the phrase "those who possess the vision of the dharma." If one asks: how did they make their request? They requested by means of the words beginning with "O Samantabhadra," together with the manner of offering praise. Now, to explain those words by analyzing the syllables in sequence: "Then" (atha) is a term that concludes the preceding section and introduces the following one; it connects the root tantra without interruption, establishing a seamless transition and also indicating auspiciousness. One who is both a bodhisattva and a mahāsattva is one who has been empowered as the future regent of the dharma and is hindered by only one birth; this is the tenth-ground bodhisattva Maitreya, also renowned as Ajita.

སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཡང་བསྡུའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དང་ཞེས་ཏེ། འོག་ནས། དབང་གི་རྣམ་པ་གསུམ་དག་ཏུ། ། རྒྱུད་འདི་ལས་ནི་ཀུན་དུ་བསྟན། ། བུམ་པའི་དབང་ནི་དང་པོ་སྟེ། ། གཉིས་པ་ལ་ནི་གསང་བའི་དབང་། ། གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བཞི་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པས། ། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་བསྡུས་ཏེ། ། ཕྱིའི་དབང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ། ནང་གི་དབང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་དང་། གསང་བའི་དབང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་ལ་འདིར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་སྨོས་པས་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བའི་སྒྲ་དང་། ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཀྱོ་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྐུ་ལ་བསྡུས་ནས། ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་གསང་བའི་མཁའ་ལ་འདུས་པས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། འཕྲོ་འདུ་དེ་ཉིད་ལྟ་བུ་ལུས་ལས་སླར་འཐོན་པ་ལྷ་མོའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་ཐོགས་ནས་མགོ་བོར་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་དབུ་རྒྱན་དུ་བྱས་པ་གཙོར་སྨོས་ཏེ། དེས་མཚོན་ནས་དབང་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་བསྐུར་བའི་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །

By the word "and so forth," one also includes other bodhisattvas as numerous as the atoms in unspeakably unspeakable buddhafields. The term "tathāgatas" refers to the tathāgatas of the retinue, such as Vairocana and others. Their qualities are indicated by the phrase "the empowerment of all tathāgatas." As it is said below: "The three types of empowerment are fully taught in this tantra: The first is the vase empowerment; The second is the secret empowerment; The third is the wisdom-gnosis empowerment; And likewise, the fourth is as such." Thus, the three—outer, inner, and secret—are subsumed. The outer empowerment consists of the vase and so forth; the inner empowerment consists of method and insight and so forth; and the secret empowerment is the bodhicitta of the father and mother. Here, by the mention of "all tathāgatas," the sound of the non-dual bliss of the father and mother as method and insight, and the hook of the light rays of the superior bodhicitta, gather all the buddhas of the ten directions, fathers, mothers, and sons, into the body. They melt into the essence of the superior bodhicitta and gather in the secret space, whereby the empowerment is conferred. Furthermore, from that very process of radiating and reabsorbing, they emerge from the body and become a host of goddesses. Holding vases of nectar, they confer empowerment upon the crown of the head, and the lord of one's own family is placed as a crown ornament; this is the primary explanation. By way of this illustration, it possesses the meaning of conferring all empowerments in their entirety.

སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སླད་དུ་སྔར་གསུངས་པའམ། འོག་འདི་ནས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གསང་བ་དང་། ཐུན་མོང་དང་ཟབ་མོར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཕོ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་ལ། དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་འདུས་པ་ལས། དེའི་དོན་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའོ། ། འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཕོ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཆོས་དེ་དག་འདུས་པ་ལས་གཞན་གྱིས་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའོ། ། རྒྱུ་འབྲས་རོ་གཅིག་པའི་དབང་དུ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གསང་བ་བཞིར་འདུས་ལ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བར་འདུས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞིར་འདུས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་སྟོན་པས་བསྟན་པ་ཐོས་ཤིང་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་འདའ་བའི་དམ་ཚིག་འདི་ལྟར་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཚན་མར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་། སྒྲར་གྲག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གསུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐོས།

Regarding the title The Teaching on the Secrets of Body, Speech, and Mind: in the context of the Root Tantra, as previously explained or as will be explained below, all phenomena appearing as male, female, and so forth—whether categorized as outer, inner, secret, common, or profound—are established as the essence of the three: body, speech, and mind. From the gathering of the Tathāgata’s vajra body, speech, and mind, their meaning cannot be realized by others. From the perspective of the result, the meaning of those phenomena appearing as male, female, and so forth, which are the gathering of the Tathāgata’s vajra body, speech, and mind, cannot be realized by others. From the perspective of the single taste of cause and result, all phenomena are subsumed within the four secrets, and those are subsumed within the secrets of the Tathāgata’s body, speech, and mind. Since this teaching demonstrates how those secrets of the Tathāgata’s body, speech, and mind are subsumed within the four mudrās, it possesses the qualities of being taught, heard, and known. Regarding the "samaya of all things": this refers to the empowerment of all Tathāgatas, the teaching on the secrets of body, speech, and mind, and the perception of the defining characteristics of all such taught things as the samaya that is not to be transgressed. How is this so? All that appears as signs is seen exactly as the body; all that resounds as sound is heard exactly as the speech.

མཚན་མ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་གཉིས་སུ་ན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་དང་བཟའ་བ་དང་བསྲུང་བས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྲུངས་ཤིང་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱན་དུ་སྣང་བས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མིག་གིས་མཐོང་། ཚིག་གི་གསུང་ཕན་པ་སྟོན་པས་སོ་སོར་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣ་བས་ཐོས། དོན་གྱི་གསུང་བདེན་པ་མཚོན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཟབ་པ་སེམས་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་དང་། རང་རྒྱལ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གི་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་ཆགས་མེད་པ་མི་དམིགས་པར་མཐོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་།

"All signless phenomena are realized just as they are in the mind" means that, in a second sense, because the samayas of all things—comprised of the general, the particular, the root, the branches, the enjoyments, and the observances—have been guarded and accomplished just as they are, the result has become manifest. Thus, the body, adorned with the ornaments of liberation and qualities, is seen by the eyes such that one can never look upon it enough. The speech of words, which teaches benefit, is heard by the ears as the vast Dharma endowed with the four types of perfect knowledge. The speech of meaning, which indicates the truth, is realized by the mind as the nature of wisdom that does not waver from the state of the mind itself and does not move from the state of the equality of the enlightened mind. Having realized this, the Bodhisattvas Mahāsattvas such as Maitreya and others, who possess the vision of the Dharma, make this request to all those Tathāgatas such as Vairocana and the rest. In this context, "possessing the vision of the Dharma" means that the Bodhisattvas see all phenomena—those objects realized by the minds and wisdoms of the non-Buddhists, the Śrāvakas, and the Pratyekabuddhas—without obstruction or conceptualization. Furthermore, they see all the objects to be known by Bodhisattvas, as well as all the aggregates, elements, and sense bases, as being free from the aspects of subject and object, and see all conventional appearances as being like illusions, mirages, and so forth.

ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཤིང་མཁྱེན་པ་ལ་ནི་ཆོས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི་མིག་གི་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བ་ཟེར་བ་ལ་ནི་མི་བཟུང་ངོ་། ། འོ་ན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་ནི་གླེང་གཞིའི་སྐབས་སུ་ནི་དམ་ཚིག་གི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་པོར་སྨོས་པ་ལས། ལེའུ་འདིའི་སྐབས་སུ་བྱམས་པ་དང་པོར་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་ཞིང་གསལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ། རྡོ་རྗེའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་དཔའ་ཡིན་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྟོག་པ་མི་མངའ་ལ། བྱམས་པ་ནི་རྒྱུད་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་རྒྱུད་སྦྱངས་ཤིང་། ས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེན་པར་མ་སྦྱངས་པས། རྒྱུད་འདིའི་དོན་ཐོས་ཀྱང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པ་དག་བསལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདིར་སྨོས་ཤིང་ཞུ་བ་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ན་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཀྱང་རྒྱུད་འདིའི་དོན་མ་རྟོགས་ན་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པས། ཕལ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་གསང་བར་བསྟན་པ་དང་། གང་ཞིག་འདི་ལ་འཇུག་ཅིང་སྤྱོད་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། བརྩོན་པ་དྲག་པོས་ནན་ཏན་དུ་འབད་ཅིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྲི་ཞུ་གོམས་པར་བྱ་སྟེ།

All those phenomena that are to be realized from the first ground through to the tenth, when realized and known in their proper sequence, are said to be "possessing the vision of the Dharma." This is a designation for what is realized through primordial wisdom (jñāna); it should not be understood as seeing with the eye faculty and its consciousness. Now, if one asks: "In the Root Tantra, during the introductory setting, Samayavajra and others were mentioned first, yet in this chapter, Maitreya is mentioned first. Why is that?" It is said: Samayavajra and the others are bodhisattvas of the fruition who have arisen from primordial wisdom and are born of clarity; they are the bodhisattvas of the purified vajra sense bases (āyatana) and thus possess no conceptual doubts. Maitreya, however, is a bodhisattva of a purified continuum who has trained in the causal vehicle of characteristics (lakṣaṇayāna). Although he has manifested the primordial wisdom of the ten grounds, because he has not yet trained in the liberation of the resultant Vajrayāna, he may harbor doubts that have not been directly realized even upon hearing the meaning of this tantra. It is to clear away such doubts that he is mentioned here and presented as the requester. Otherwise, if even Maitreya, a bodhisattva of the ten grounds, had not realized the meaning of this tantra, what need is there to mention others? Since it is not the domain of ordinary beings, it is taught as being utterly secret. Furthermore, those who have the fortune to enter and practice this should strive with intense diligence and repeatedly cultivate respectful service.

ཚིག་དང་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མེད་པར་བསལ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བྱམས་པས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་རང་གི་འཁོར་དམ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ངས་སྔོན་ཆོས་འདི་ལྟ་བུར་འབྱུང་བར་དཀོན་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལས་ཐོས་ཏེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞུས་ཤིང་ནན་ཏན་བྱས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྔགས་སྤྱོད་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་གསང་བའི་མན་ངག་ཐོབ་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཏུད་ཅིང་ཞུས་ཏེ་མན་ངག་ནོད་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་དང་པོར་སྨོས་ཤིང་དེས་ཞུ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་པ་རིག་པར་བྱའོ། ། ཞུ་བའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཀྱེ་མ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡི། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡི། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལ་ཀུན་དུ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་རྣམ་བཞུགས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་གྱུར་པས་ངོམ་པ་སྟེ། ཚིག་དང་དོན་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་དགོངས་ནས་སྨོས་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ཡང་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུར་ངེས། སྒྲར་གྲག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གསུང་དུ་ངེས།

This also demonstrates the necessity of eliminating doubt regarding both the words and the meaning. Furthermore, although Maitreya had already realized [the teachings] without doubt, [the text] shows the greatness of the mantra by way of demonstrating that in the future, when he himself attains manifest, complete enlightenment, he will say to those who have become his sublime retinue: "In the past, I heard that such a Dharma is rare and difficult to realize, and I requested it and applied myself to it again and again." It also demonstrates that those in the future who possess the fortune to practice mantra must repeatedly bow to and request the Vajra Master who has obtained the secret pith instructions, and thereby receive those instructions. For such reasons, one should understand that Maitreya is mentioned first and that he is shown to be the one who makes the request. To demonstrate the actual subject matter of the request, it says: "O, the certainty of the body, speech, and mind of Samantabhadra; the three vajras are ever-present within the three vajras," and so forth. The word "O" (kyema) expresses wonder and amazement; it is a term spoken with the intention of the words, the meaning, the cause, and the result. Generally speaking, if explained in a common way, all phenomena abide at all times and in all circumstances as the nature of Samantabhadra. Why is this? It is because of the phrase: "The certainty of body, speech, and mind." This means that all that appears as form is certain to be the Body; all that resounds as sound is certain to be the Speech.

སྣང་བ་དང་གྲག་པ་དབྱེར་མེད་པའི་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབྱེར་མེད་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་ལ་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་གསུམ་གནས་ཤིང་། སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་ལས་འབྱུང་བས་ན་རྣམ་པར་བཞུགས་ཞེས་བྱའོ། ། དེར་ཡང་མ་ཟད་སེམས་ཅན་དུས་གསུམ་འབྱུང་བ་ཞེས་ཏེ། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཐོབ་པ་དེ་ལས། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། ། ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཟབ་མོ་ལྟར་བཤད་ན། སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ནི་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་བཟང་པོར་གནས་ཀྱི་ནམ་ཡང་ངན་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞུགས་པར་ངེས་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དུ་ལྡན་པ་མཚན་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བས་ངེས་ཚིག་གི་གསུང་རྒྱ་ཆེ་བ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་ཕན་པའི་དོན་སྟོན་པར་ངེས། དོན་གྱི་གསུང་ཟབ་པ་བདེན་པ་མཚོན་པས་བརྗོད་པ་མི་མངའ་བའི་ངང་ལ་བཞུགས་པར་ངེས།

Because all thoughts and perceptions, in which appearance and sound are inseparable, are certain to be the nature of the enlightened mind (thugs), they are said to abide as the nature of Samantabhadra. Since they possess the meaning of being inseparable and unconditioned, they are also called the "three vajras." In their nature, the three vajras of the tathāgata’s body, speech, and mind abide at all times and in all circumstances; and since arising and emergence also occur from them, they are said to "dwell" (rnam par bzhugs). Furthermore, regarding the phrase "the emergence of sentient beings in the three times," all sentient beings without exception abide as the very essence of those vajras of body, speech, and mind. This is called "attaining the state of the vajra of awakening by one's own nature." From the attainment of that vajra-like state of realization, it is in this sense that the statement "the Buddha, the great miraculous vajra" arises. To explain according to the profound, specific perspective: the Teacher, the Vajra of Bodhicitta, abides as Samantabhadra at all times and in all circumstances, never becoming anything other than excellent. Therefore, he is given the synonymous name "Samantabhadra." The nature of his body, speech, and mind possesses the definitive characteristics: it is certain that he has entered as the pervasive identity of the dharmakāya in all things; it is certain that he appears in the form of the rūpakāya endowed with the major and minor marks, manifesting in the aspect of signs; and it is certain that he teaches the vast speech of definitive terminology, showing the meaning of benefit to beings according to how they are to be tamed. It is certain that he abides in the state of the profound ultimate speech, which indicates the truth and is beyond verbal expression.

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ལ་འཇལ་བར་ངེས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་མི་གཡོ་བར་གནས་པར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་སྒོ་གསུམ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་ཤིང་མི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་འདུས་མ་བྱས་པ། གསུང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་གཞན་དུ་མི་འགྱུར། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ག་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་ཅིང་མཚན་མར་མི་འགྱུར། གཉེན་པོས་མི་ཤིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་རྣམ་བཞུགས་ཏེ། ། ཞེས་ཏེ་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་ཤིང་ཕྱོགས་བཅུར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་བཞུགས་ཤིང་གནས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བཞུགས་པའི་གནས་དང་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་སུ་ན་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པར་མཚན་མ་མེད་པར་ངེས་ལ། ཡང་དག་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཚན་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་ངེས་ལ། མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་དབྱེར་མེད་པས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དུ་ཡང་སྣང་ཞིང་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་བཞུགས་ཏེ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །

The omniscient mind is certain to measure the limits of all objects of knowledge. It is characterized by abiding immovably in the state of non-conceptual equanimity; it does not abide with the characteristics of being uncertain or unstable, like the three doors of other beings. Such body, speech, and mind are called the "three vajras": the body is like a vajra, being unconditioned; the speech is like a vajra, being unchanging; and the mind is like a vajra, being endowed with the five primordial wisdoms. All three—body, speech, and mind—are indivisible within the vajra-like nature itself and do not become signs. They are indestructible by any antidote. Regarding this, it is said: "The three vajras abide at all times and in all circumstances." Thus, the three vajras of body, speech, and mind of all the buddhas who have gone in the three times and reside in the ten directions also abide and remain; they are the locus where all buddhas reside and the cause from which they arise. Alternatively, the nature of the body, speech, and mind of the Teacher, the Bodhicitta Vajra Samantabhadra, is certain to be signless in the ultimate sense, yet certain to appear in the form of signs in the correct conventional sense. Because signs and the signless are indivisible, he abides as the essence of the three vajras. At all times and in all circumstances, he appears and manifests as the three vajras of body, speech, and mind of the buddhas of the ten directions and three times. Abiding in such a manner, he acts for the benefit of those to be trained.

འོ་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དུས་གསུམ་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་ཏེ་དུས་གསུམ་དུ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི། རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན། སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་པར་གནས་ཏེ། རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྣང་དུ་རུང་བས་ན། དེའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐོབ་པ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་ཡང་སྣང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡང་འབྱུང་བས་ན། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པ་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། དེ་ནི་སྟོན་པ་དེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན། ཨེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་འདི། ། ཨེ་མའོ་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཞི། ། ཨེ་མའོ་འཁོར་བ་དག་གི་རྒྱུན། ། ཨེ་མའོ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་འདིར་ཡང་ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་ནི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས། ཨེ་མའོ་ཞེས་ངོམ་ཞིང་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པའི་ཚིག་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

If one asks, "In that case, how do sentient beings, who are comprised of name and form, come to be?" it is said that sentient beings arise in the three times. All sentient beings who arise in the three times merely appear as sentient beings at the time when they have not realized the meaning of the nature of phenomena (dharmatā) as it is; however, at the time of realization, they are all called the "vajra essence." Having the characteristic of vajra-like wisdom, they abide inseparably as the essence of the Teacher, Bodhicitta-Vajra. Because they abide as the cause, the essence of the heart of awakening (bodhigarbha), and are capable of appearing as the result, the Great Seal (mahāmudrā) of the Tathāgata, it is therefore said: "Having attained the state of Bodhicitta-Vajra." From that, they appear as sentient beings, and the stream of the Form Body (rūpakāya) also arises without interruption; thus, it is said: "The Buddha, the great miraculous power of Vajra." Having thus shown that the Teacher is Bodhicitta-Vajra, who possesses such a meaning, in order to express the meaning of the Dharma spoken by that Teacher, it is said: "O, how marvelous is this! O, how peaceful are the faculties! O, the stream of cyclic existence! O, supreme nirvāṇa!" Here, in terms of the common perspective, the word "O" (emaho) is an expression of wonder and a phrase that gives rise to great amazement regarding the actual meaning. Why is this? It is because the characteristics of these phenomena, comprised of cyclic existence and nirvāṇa, are neither one nor different—this is what is called "greatly marvelous." Why is that?

ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཁོར་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ནི་འདུས་བྱས་ཤིང་ཟག་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པས་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཟག་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཟག་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་སྣང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་འཁོར་བ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བའམ། སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་རང་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་ལས་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བས་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་བྱ། ཨེ་མའོ་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཞི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་ངོམ་ཞིང་ངོ་མཚར་བ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པས་རིག་པར་མི་ནུས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུའམ་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་ཕྲ་སྟེ། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་སྒྲ་ཉན་པ་དང་། སྣས་དྲི་བསྣམས་པ་དང་། ལྕེས་རོ་མྱོང་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རེག་པའམ།

In terms of correct conventional reality, saṃsāra abides as the characteristic of total affliction, while nirvāṇa abides as the characteristic of complete purification. Sentient beings of saṃsāra abide as the characteristic of being conditioned and with outflows, whereas the Tathāgata abides as the characteristic of being unconditioned and without outflows; thus, they are not one. Yet, when the actual meaning of the nature of phenomena (dharmatā) of sentient beings is realized, saṃsāra itself is nirvāṇa. The very sentient beings who are conditioned and with outflows appear as the unconditioned, outflow-free body of a Buddha. Since the Buddha’s body and wisdom have become the nature that pervades all things—the environment and its inhabitants—whether they appear as the objects of experience of those in saṃsāra, or as sentient beings whose domain is saṃsāra, the characteristic of nirvāṇa is spontaneously present within them. Thus, sentient beings are established as Buddhas, and the Buddha himself appears as sentient beings; this is called "wonderful," being neither one nor different. "Ema! The faculties are utterly peaceful" means that this very meaning is difficult to realize, and it is expressed with pride and wonder. The fact that the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are neither one nor different is not within the domain of the sensory faculties; it cannot be known by consciousness. Why is that? Because it is utterly or supremely peaceful and subtle. It is not like the eye seeing form, the ear hearing sound, the nose smelling odor, the tongue tasting flavor, or the body feeling touch.

ཡིད་ཀྱིས་གསལ་བར་དཔྱད་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་མངོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་བཞིན་མི་བཏུབ་པའམ། འདི་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་ཞི་ཞིང་ཕྲ་ཡང་འཁོར་བ་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་རགས་པར་སྣང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཨེ་མའོ་འཁོར་བ་དག་གི་རྒྱུན། ། ཨེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ། ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་མི་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བར་རིག་ན་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་བས་ན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་ཞེས་བྱ། གཉིས་སུ་ན་གོང་མའི་དོན་ལ་བསྙེགས་ཏེ། ཨེ་མའོ་འཁོར་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྒྱུན་ལ་གནས་པས་ཡུལ་སེམས་ཐ་དད་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་དེ་སེམས་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བས་མཚན་མར་མཐོང་ཡང་། སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ན་ཡུལ་མཚན་མར་མ་གྲུབ་པས་ན། ཡུལ་སེམས་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། ཟབ་མོའི་དབང་དུ་བྱ་སྟེ་བཤད་ན། ཨེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེའོ། ། གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་མེད་པར་སྟོན་པའི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཞེའོ། །

Because objects such as those clearly analyzed by the mind are not established as manifest, they cannot be taken as the domain of experience in the way they appear; or, because all such domains of experience are absent here, it is taught that [the ultimate] transcends the senses. If one asks: since the nature of nirvāṇa is non-existent, it is peaceful and subtle, yet why is it that the coarse appearances of saṃsāra, characterized by signs, are said to transcend the domain of the senses? It is said: "O, the stream of saṃsāra! O, the utterly transcendent nirvāṇa!" Thus it is taught. The five appropriated aggregates of saṃsāra exist as an impermanent stream by the power of the gathering of causes and conditions of dependent origination. Although they have a nature that is pleasant when unexamined, they are not established as having any primary reality. If one recognizes that it is delusion itself that appears in that way, then that very [delusion] is the essence of nirvāṇa; therefore, it is taught to be the nature of all the kāyas and wisdoms, and for that reason it is said to transcend the domain of the senses. Alternatively, following the previous meaning: "O, saṃsāra abides as the stream of dependent origination." The appearance of object and mind as separate—subject and object—is the deluded mind appearing as an object, and thus it is seen as a sign. However, if one realizes that the mind lacks inherent existence, the object is not established as a sign. Therefore, the very state of object and mind being free from subject and object is nirvāṇa; this is taught to be a great wonder. Explaining from the perspective of the profound: "O, how truly wondrous!" What is it? It is this Guhyasamāja Tantra, which teaches that all phenomena are nothing other than the nature of the Body, Speech, and Mind.

ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ངོ་མཚར་སྐྱེ་ཞེ་ན། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བབ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལྷ་མོ་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རིག་ན་དེས་མི་འཆིང་ཞིང་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་གྲོལ་བར་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་ན་ཤིན་ཏུ་ཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་ཞི་ཞིང་ཕྲ་བར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་སྟོན་པའམ། དོན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། ། འོ་ན་ལམ་དང་གཉེན་པོ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་ཅིང་མ་བཅོས་པས་དེ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རམ། འགྱུར་ན་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་ཕྱིར། ཨེ་མའོ་འཁོར་བ་དག་གི་རྒྱུན། ། ཨེ་མའོ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ནུས་པར་བསྟན་པ་ལ་ངོམ་ཞིང་ངོ་མཚར་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་རྐྱེན་བཞི་ཚོགས་པའི་དུས་ན་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀྱང་ཡུལ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞིང་བསྐྱེད་ལ། ཡུལ་རྣམས་དང་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་འདེབས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་ཆོས་འབྱུང་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།

Why is it said that wonder arises in this regard? It is called "the senses being utterly pacified." When all objects of the five senses—form and so forth—which appear as the three grades of desirable qualities (superior, middling, and inferior), are recognized as being the essence of the goddesses of the desirable qualities, such as Rūpavajrā, whose nature is the three vajras of body, speech, and mind, one is not bound by them; rather, they are brought under control and liberation is achieved. Therefore, it is called "utterly pacified." Coarse afflictions do not arise, and it becomes the wisdom of awareness that is utterly pacified and subtle. Because it teaches such a meaning or is the cause for possessing such a meaning, it is said to be "greatly wondrous." One might then ask: "Will it be accomplished in that way by meditating without contrivance, having been established by other paths and antidotes? If it is so accomplished, what kind of practitioner should accomplish it in that manner?" To address this, it is said: Emao! The stream of saṃsāra! Emao! The supreme nirvāṇa! The exclamation "Emao!" expresses a sense of wonder and amazement at the demonstration that by meditating in this way, all the faults of saṃsāra can be eliminated. Why is this? Because when the four conditions for cognition assemble, the senses and consciousness perceive and produce objects as being of the nature of the three afflictions. Furthermore, by the power of the objects and the senses depositing habitual tendencies into the ālaya (all-basis) that produce the three afflictions from consciousness, the phenomena of saṃsāra arise and increase.

འཁོར་བ་དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མི་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། གོང་མ་ལྟ་བུར་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལྷ་མོ་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རིག་པར་བྱས་ན་བདག་གིས་བདག་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་མི་འཆིང་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ནས་དུག་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐུ་གསུམ་དུ་གྲུབ་པས་བག་ཆགས་ངན་པ་བསལ་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་རྒྱུན་བཅད་དེ། འཁོར་བ་རྒྱུན་བཅད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཕགས་པའི་ས་པ་གཉེན་རིས་སུ་དང་པོ་ནས་བཅད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་ཆོས་ཅན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ན་ཡིད་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བས་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་འདི་ཉིད་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་ཚིག་ཕྱི་མ་འདིས་ཀྱང་རྩ་བའི་ཚིག་གཉིས་ལ་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ཐ་མ་འདིས་ནི་དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྟོན་པའམ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་འདིས་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ། །

Furthermore, that saṃsāra arises through dependent origination, where effects emerge from the nature of a continuous stream of impermanent causes and conditions. As mentioned above, everything that becomes an object of the senses generates the three afflictions; and by recognizing everything that causes such birth as the three vajras of body, speech, and mind, and by perceiving the goddesses of the qualities of desire—such as Rūpavajrā and the others—as their very essence, one is offering to oneself. Those afflictions will then not bind one to saṃsāra or the lower realms, but will become the cause of complete liberation. Since the three poisons are purified and established as the three kāyas, negative habitual tendencies are cleared away, the stream of dependent origination is severed, and saṃsāra is cut off, becoming the nature of nirvāṇa. As for the meditation on this, it is something that has been severed from the very beginning within the lineage of the noble ones. Among sentient beings who abide in the causes of the dependent origination of saṃsāric phenomena, the human beings of Jambudvīpa are predominant in their mental faculty; therefore, by meditating in this way, it is accomplished accordingly. This latter phrase should also be applied sequentially to the two root verses. Thus, the final exclamation "Emaho!" indicates that saṃsāra itself is shown to be the nature of nirvāṇa, or that this tantra, possessing such a meaning, is wondrous and marvelous. Immediately after the Bodhisattvas Maitreya and the others had spoken thus:

དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ལ་ཞུས་པའི་ལན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སྤྱིར་བོས་ནས། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་རྒྱུད་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་དོན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡིན་ཏེ། མ་ནོར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇལ་སྟངས་རྩིང་རིམ་ཙམ་དུ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་ཞུས་པ་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཚད་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་མ་ནོར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བར་ཅིས་ཀྱང་མ་ཆོད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་འདུས་ཏེ་བྱོན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་རྩིང་རིམ་དུ་ཞུས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་ཞུ་བར་འདོད་པའི་ཚིག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཞུ་བར་འདོད་པའི་དམིགས་མཐུན་པ་དང་། ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངག་མཐུན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་མཐུན་པའོ། ། བྱོན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་བ་ན་འདུག་པའི་འཁོར་ནི་ཉེ་བར་འདུས་ལ།

Then, all those Tathāgatas, such as Vairocana and the rest, spoke these words as a response to the questions posed by the Bodhisattva Mahāsattvas, Maitreya and the others, as follows: Addressing them generally as "Bodhisattvas," he said, "It is so." This means that the nature of all the Tathāgatas, such as the Teacher Bodhicittavajra, and of all sentient beings, has been shown to be exactly as it is, without error. "O Mahāsattvas," he said, "the nature of all phenomena and the qualities of this tantra that you have described is indeed exactly as that; it is without error." This is the meaning of what was spoken. Thus, in response to their general inquiry regarding the nature of the Teacher, the nature of sentient beings, and the way of evaluating the characteristics of all phenomena, he declared, "The extent of your realization through insight is exactly so; it is without error." Immediately thereafter, without any interruption, those Bodhisattvas also gathered and approached, and so forth, which connects to the phrase "they addressed [the Buddha] as follows." The word "again" (yang) is used to indicate the desire to request a more detailed meaning beyond the general nature previously inquired about. "Gathered" (’dus te) refers to the commonality of their objective in wishing to request the meaning, the commonality of the speech to be uttered, and the commonality of the conduct to generate physical respect. "Having approached" (byon nas) means that the retinue who were staying at a distance gathered nearby.

ཉེ་བ་ན་འཁོད་པའི་འཁོར་ནི་ཞབས་དྲུང་དུ་གཏུགས་པའོ། ། ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མཐུན་པར་བཏུད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་གསང་བ་མཆོག་གི་མཆོད་པས་ཡང་དག་པར་མཆོད་དེ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པས་བསྡུས་པ་ལས་འདི་ནི་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསང་བའི་མཆོད་པ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་བདེ་བའི་སྒྲ་དང་། འོད་ཟེར་གྱི་འཕྲོ་འདུ་དང་། ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡིན་ལ། སྤྱན་དང་སྒེག་མོ་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་དང་། མཆོད་པའི་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། རིགས་དང་། གཟུགས་དང་། དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མང་པོ་སྤྲོས་པས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྟིམས་ཤིང་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ། སྒོ་གསུམ་ནས་གུས་པ་བསྐྱེད་དེ་ཐུན་མོང་དང་ཟབ་མོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདུད་པས་ཕྱག་འཚལ་ནས། ཚིག་མཐུན་པར་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་ཁོ་ན་སྐད་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་ཞུས་ཤེ་ན། ཨེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་འདི། ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། ། རྒྱུད་རྣམས་ཕྱི་མའི་ཕྱི་མ་ཡིས། ། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་གསུངས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསོལ་ཞིང་མཆིས་ཞེས་ཞུས་པའོ། །

The retinue seated nearby refers to those who have approached the presence of the Teacher. The word "then" (nas) signifies that they bowed in accordance with that shared intention. If one asks what they did: it means that they perfectly made offerings and paid homage to all those Tathāgatas, such as Vairocana and the rest, with the supreme secret offering. Among the outer, inner, and secret offerings, this is the unsurpassed, uncommon secret offering, as it is not within the sphere of ordinary experience. It consists of the sound of bliss from the union of method and wisdom, the radiation and reabsorption of light rays, and the clouds of the extraordinary bodhicitta. By emanating many diverse forms—goddesses such as Locanā, Lāsyā, and Rūpavajrā, as well as various specific offering substances, families, shapes, forms, and colors—they dissolved these into the continuum of the [Buddhas'] body, speech, and mind, pleasing them through such offerings. Having generated devotion through the three doors and bowed by means of both the common and the profound, they requested in unison with a single voice, which is the meaning of the phrase "requested thus." If one asks what exactly they requested and petitioned: it is as follows: "O, how marvelous! This means for achieving enlightenment, so difficult to attain, the Guhyasamāja Tantra, which is the most secret of all subsequent tantras, was spoken." This is the meaning of "requested and remained."

དེ་ལ་ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་འདི་ལྟ་བུ་བདག་ཅག་གིས་ཞུ་ཞིང་ཐོས་པར་ནུས་པ་ན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞིང་བདག་ཅག་སྐལ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ངོམ་ཞིང་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་གསུམ་ནས་དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་ཅིང་། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་འབད་ཀྱང་རྙེད་ཅིང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་དོན་གོང་དུ་བསྟན་པ་དང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ཞེས་བྱ། གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའོ། ། ཐབས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོ་ག་བཞི་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཡང་གང་ལས་འབྱུང་ཞིང་སྟོན་ན། ། རྒྱུད་རྣམས་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མ་ཡིས། ། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་གསུངས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་སྟོན་ཏེ་རྒྱུད་གསང་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མ་ཞེས་དབུ་ལས་གསུངས་ལ། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ཁ་ཏོན་བྱས་པ་ཞབས་ནས་འབྱུང་བར་མངོན་ནོ། །

Regarding that, "Ema!" (How marvelous!) expresses the sense of wonder and pride, thinking: "Since we are able to request and hear such a meaning as this—the Guhyasamāja Tantra, the method for accomplishing enlightenment that is extremely difficult to attain—we are fortunate and the Teacher is most compassionate." "Extremely difficult to attain" refers to the meaning previously taught and to be explained below: that which cannot be found or attained even by practicing various hardships through the three doors and striving for incalculable eons. What is it? It is "the method for accomplishing enlightenment." Enlightenment is the inexhaustible and unarisen. "Accomplishing" has the sense of a cause; it is the meditation on the three doors of body, speech, and mind as the nature of the three vajras: body, speech, and mind. "Method" refers to the four vajra rituals, the four branches of approach and accomplishment, and so forth. From where does this arise and where is it taught? It is taught by the following: "By the Uttarottara-tantra of the tantras, the Guhyasamāja Tantra was spoken." This indicates that among the secret tantras, this Guhyasamāja Tantra is the Uttarottara (the "later of the later"). Furthermore, there are two types of "later": the "later of what was spoken" is the Vairocana-māyājāla. How is this evident? It is stated at the beginning, "the later of the later of all tantras," and it is evident from the conclusion that the recitation of the Guhyasamāja, which arises from the teaching on the greatness of the Vajra Master and the secret empowerment, is the source.

དོན་གྱི་ཕྱི་མ་ནི་སྔར་གསུངས་པའི་རྒྱུད་དུ་མ་འདུས་པའི་དོན་འདིར་སྟོན་ཅིང་འདིའི་དོན་ནི་རྒྱུད་གཞན་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དབུ་ལས་མཚན་གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཞབས་འདིར་རྒྱུད་རྣམས་ཕྱི་མའི་ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་མངོན་ནོ། ། དེ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། སྔར་མ་གསུངས་པ་སྟོན་པ་དང་། སྔར་གསུངས་པ་ཁ་བསྐང་བ་དང་། སྔར་གསུངས་པའི་ཐེ་ཚོམ་མ་ཆོད་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་གསུམ་ལས། འདི་ནི་སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་ཐེ་ཚོམ་མ་ཆོད་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་གསང་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལེའུ་ཕྱེད་དང་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ཡན་ཆད་དོ། ། དེའི་ཡང་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱེད་པ་འདི་ལ་བྱ་སྟེ། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་གསུངས་པ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཞུས་ནས་གསུངས་པའི་ལེའུ་འདི་ལ་བྱའོ། ། རྟོགས་དཀའ་དེ་ཉིད་ཆུད་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུད་འདིའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྦས་པ་གསུམ་གྱིས་སྦས་ཤིང་། རྒྱུད་དཀྲུགས། ལུང་གཅུས། མན་ངག་སྦས་པས་དྲང་ཐད་དུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་འདོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། ། དོན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཞུས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པར་གསུངས་པ་ཡང་ཐེག་པ་འོག་མ་པ་ལྟར་བདག་འབའ་ཞིག་གི་རང་ཕན་དང་སྒོས་བདེ་མ་ཡིན་པས་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བྱའི་ཕྱིར། །

The meaning of "the latter" is that it teaches here meanings not included in the tantras previously taught, and because its meaning was not taught in other tantras. How is this evident? It is evident from the title "Guhyasamāja" mentioned at the beginning and from the phrase "the latter of the tantras" mentioned here at the end. Furthermore, there are three reasons it was taught: to teach what was not previously taught, to supplement what was previously taught, and to resolve doubts that remained unresolved in what was previously taught. This [tantra] was taught to resolve doubts that remained unresolved in the Root Tantra. Thus, that which constitutes the "latter" of the meaning of all secret tantras is the teaching of the Guhyasamāja Tantra up to the seventeen and a half chapters. The "latter" of even that is this half of the eighteenth chapter; it refers to this chapter taught after the retinue, such as Vairocana and others, requested it from the Tathāgatas. Regarding the phrase "one should realize that very reality which is difficult to realize," the characteristic of this tantra is that it is hidden by the three types of concealment; because the tantra is scrambled, the scriptural citations are twisted, and the pith instructions are hidden, it is difficult to realize directly. Thus, it means one desires to realize and internalize that very reality. Since that meaning was requested again and again by the Bodhisattvas and taught sequentially by the Tathāgatas, it is not, as in the lower vehicles, for the sake of one's own benefit and personal happiness alone; therefore, it says: "for the sake of benefiting sentient beings."

ཞེས་བྱའོ་དེས་ནི་ཞུ་བ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་མཐུན་པར་གྲུབ་པ་དང་། ཆོས་འདི་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། ། འོ་ན་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ནི་སྔར་རིམ་པར་ཕྱེ་ནས་རྒྱས་པར་གསུངས་ཟིན་ན། དེ་ཡང་ཞུ་བ་དེ་སྔ་མ་ནོར་བར་གསུངས་པའམ། དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོན་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡང་དག་གསུངས་པའི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚིག་དང་དོན་གོང་དུ་སྔར་གསུངས་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་ཅིང་ཡང་དག་པར་མ་ནོར་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་དམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དག་གི་ཚིག་དོན་དང་མི་འཇལ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཆོད་པ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། (ཆུང་,ཅུང་)ཟད་ལུས་པ་མཆིས་པ་བཤད་པར་མགོན་པོ་ཁྱེད་ལ་གསོལ་ཞིང་མཆིས་ཏེ་ཞུ་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཞུས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞུ་བ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ལ་ལན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། གང་ཞེ་ན། གང་ཞིག་རྒྱུད་འདི་རྟོགས་དཀའ་བ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞུ་འདོད་པ། ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་བྱང་ཆུབ་ཆེ། ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཡོན་ཏན་གནས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཕོ་མོ་གང་ཞིག་སུ་ཡང་རུང་བས་ཚིག་དང་དོན་གང་ཞིག་རྒྱུད་འདིའི་ནང་ནས་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་ཀུན་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།

Thus it is said. This establishes that the petitioners, the bodhisattvas, are appropriately designated by the term "mahāsattva" (great beings), and it demonstrates that this Dharma is also the Mahāyāna. One might wonder: "Since the Guhyasamāja Tantra has already been taught extensively through its previous systematic divisions, is this petition not a repetition, or is it not purposeless?" To address this, the text says, "that which was perfectly taught." This means that because the words and meanings of the root tantra were previously taught without error and in a perfectly unerring manner, it is endowed with the excellence of sublime qualities. Nevertheless, for those who have not measured the words and meanings, or whose doubts have not been severed, the purpose is to clear away those obstacles and to request the Protector to explain whatever slight remainder may still exist. Immediately after this request was made, all the Tathāgatas of the retinue, such as Vairocana and the rest, without exception, addressed the following response to those petitioning bodhisattvas: "Whosoever finds this tantra difficult to realize, And desires to request [its meaning] in its entirety— Excellent, excellent, O Great Awakening! Excellent, excellent, O Abode of Qualities!" Thus it was said. This means that any sons or daughters of noble family, whoever they may be, in order to realize and comprehend without exception all those words and meanings within this tantra that are difficult to understand and master—

ཞུ་བ་དང་ཞུ་བར་འདོད་པ་ལ་ཡང་ལེགས་པ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ལྟ་བུས་ཞུས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ལེགས་པའོ་ཞེས་དགྱེས་ཤིང་ཞུ་བར་གནང་བ་བྱིན་ཅིང་སྐབས་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱེད་རྣམས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་གསང་བའི་རྒྱུད་ལ་མོས་པ་སྐྱེ་ཞིང་འཇུག་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྔོན་ནས་སྦྱངས་པས་འབྲེལ་པའི་འཕྲོ་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ། ། ལེགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་པ་ནི་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ཡང་ལེགས་སོ་ཞེས་ཏེ། དེས་ནི་སྔགས་ལ་རྣམ་པར་སྦྱངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ། ། ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དེ་དག་བསལ་བའི་དོན་ཞུ་བ་ཡང་ལེགས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེས་ནི་སྔགས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ། ། ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་ཡང་ལེགས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཐེག་པ་འོག་མ་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་གི་སྒོ་ནས་སྤྱིར་བོས་པའི་ཚིག་གོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་ཏོ། ། ཡོན་ཏན་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཞུས་ནས་ངེད་ཀྱིས་བཤད་པའི་རྒྱུད་དམ། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ལ།

"If it is excellent even to ask or to wish to ask, then it is most excellent that you, such great bodhisattvas, have made this request." Thus, he was pleased and granted the permission to ask, opening the opportunity. Regarding that, the first "Excellent!" means: "It is excellent that you bodhisattvas have developed devotion for and entered the secret tantras of the Vajrayāna." This demonstrates that there is a continuity of connection due to prior training. The second "Excellent!" means: "It is excellent even that the conceptualization of doubt regarding what was heard has arisen." This demonstrates that there exists an uncommon insight that has thoroughly trained in the mantras. The third "Excellent!" means: "It is excellent that you have requested the purpose of clearing away those doubts." This demonstrates that there is the fortune to attain the definitive emergence of the mantra. The fourth "Excellent!" means: "It is excellent that you have requested for the sake of benefiting sentient beings." This demonstrates the distinction from those of the lower vehicles. "Great enlightenment" is a general term of address for the bodhisattvas. It is the meaning of the expression "bodhisattva mahāsattva." Regarding the phrase "abode of qualities," it is taught that this tantra or the meaning of the tantra, which you have requested and we shall explain, is the source of all the great qualities residing in the body, speech, and mind of the tathāgatas, both mundane and supramundane.

ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་འདི་འབྱུང་བའི་གནས་ནི་ཁྱེད་ཞུ་བ་པོ་དང་། ངེད་སྟོན་པ་པོ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཞུས་པའི་ཆེད་དུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཞིང་གནང་བ་བྱིན་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་དེའི་རྟགས་སྔོན་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཤིང་སྤྱད་པ་ལས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་སྤྱན་པདྨའི་འདབ་མ་རངས་པ་ལྟ་བུ་ཟམ་ཟིམ་ཙམ་དུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ལེགས་པར་གདངས་ཏེ་མིག་མི་འཛུམས་པར་འབད་ནས་ཞལ་དུ་བལྟ་བ་ནི་སྤྱན་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བལྟས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པའི་དོན་ཏེ། ལན་གསུམ་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ལ་སྔ་མ་ལས་མི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའི་དུས་ན་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཕྱག་འཚལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་གུས་པ་དང་། ངག་སྲི་ཞུ་དང་། སེམས་དད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་དུ་ན་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཟབ་མོའི་སྒོ་ནས་མི་གཉིས་པའི་འདུད་པ་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་དོན་རྣམས་རིམ་པར་ཞུས་ལ། དེ་ནས་གསང་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས། ། བཀའ་ནི་ཇི་ལྟར་སྩལ་བར་བགྱི། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གོང་དུ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལེའུ་ཕྱེད་དང་བཅོ་བརྒྱད་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བསྙགས་པའི་ཚིག་སྟེ།

It is taught that the source from which this tantra, endowed with such great qualities, arises is both you, the requester, and I, the teacher; therefore, I shall explain it for the sake of your request. Immediately after the Tathāgatas had spoken thus and granted permission, the Bodhisattva Mahāsattvas, Maitreya and the rest, all experienced supreme joy. As a sign of this, their eyes—resulting from the fruit of having previously and perfectly trained in and practiced [the path]—were not merely half-open like the petals of a lotus, but were wide open and gazed at the Teacher’s face without blinking or effort; this is called "expanded eyes." The phrase "repeatedly" indicates an addition, meaning they prostrated three times. This demonstrates a characteristic different from the previous [prostration], showing that at the time of prostrating with the body, one also prostrates through the doors of speech and mind; that is, generating physical reverence, verbal service, and mental faith. Alternatively, it is taught that through the common, uncommon, and profound gateways, one generates the non-dual bow. Having prostrated in that way, they requested the points regarding which they had doubts in succession. Then, from the words "How is the secret?" and so forth, up to "How should the yogi of all maṇḍalas issue the command?", fifty-six questions appear. In that context, the word "therein" (de la) is a connective term referring back to the eighteen and a half chapters of the Root Tantra previously spoken.

གསང་བ་ཞེས་བྱ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས་ནི། རང་བཞིན་དང་། གབ་པ་དང་། སྦས་པ་དང་། མི་བསྟན་པའི་གསང་བ་ཞེས་འབྱུང་། གསང་བའི་གཞུང་གཞན་ལས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གསང་བ་དང་། རྒྱུད་མ་འདྲེས་པས་གསང་བ་དང་། ལུང་མེད་པས་གསང་བ་དང་། སྣོད་མ་ཡིན་པས་གསང་བ་ཞེས་འབྱུང་། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ལས་ནི་ལཱ་སྱ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་ལ་གསང་བ་ཞེས་བཤད། གདན་བཞི་པ་ལས་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་གསང་བ་ཞེས་བཤད་པ་མཆིས་ན། རྒྱུད་འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་གང་ལ་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་དང་པོའོ། ། འདུས་པ་ཡང་ཚིག་འདུས་པ་དང་། དོན་འདུས་པ་དང་། རང་བཞིན་འདུས་པ་ཞེས་བཤད་པ་མཆིས་ན་འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་ན་ནི་འདུས་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། ། གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་དཀྲུགས། ། ལུང་གཅུས། མན་ངག་སྦས་ཞེས་གསུངས་ན་འདིའི་སྐབས་སུ་དཀྱུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲང་ཐད་དུ་རིམ་པར་སྟོན་པ་ལགས་སམ། རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དཀྲུགས་ཏེ་འདུག་པའི་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་མན་ངག་གིས་རིམ་པར་སྦྲེལ་ནས་སྟོན་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བམ། ཡེ་ཤེས་ཙམ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་སྦྱོར་བ་ཞེས་མཆི་བ་མཆིས་ན་རྒྱུད་འདིའི་བཞེད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་པའོ། ། རྒྱུད་ཅེས་བགྱི་བ་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་དཀྲུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལས་རྒྱུད་ཅེས་བགྱི་བར་བཤད། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་རྒྱུད་མ་ཆད་པ་ལས་རྒྱུད་ཅེས་བཤད།

Regarding the question, "What is meant by 'secret'?" the Māyājāla states that there are the secrets of nature, concealment, hiding, and non-revelation. Other secret texts speak of the secret of nature, the secret of unmixed tantras, the secret of lacking oral transmission, and the secret of being unsuitable vessels. The Yogatantra explains the secret as the four goddesses, Lāsyā and so forth. The Catuḥpīṭha explains the secret as method and insight. Thus, the first question is: in the context of this tantra, what is it that is called "secret"? Regarding the second question: the Guhyasamāja is explained as the assembly of words, the assembly of meaning, and the assembly of nature. In this context, how is it that they are called an "assembly"? Regarding the third question: it is said that "all Secret Mantra tantras are scrambled, the oral transmissions are twisted, and the pith instructions are hidden." In this context, is it taught by showing the sequence directly and straightforwardly according to the original order, or is it taught by connecting the scrambled characteristics of the tantra's meaning through the sequence of pith instructions? Regarding the fourth question: it is said that "application" (yoga) refers to entering into meditative equipoise upon calm abiding and special insight, signs and signlessness, method and insight, or mere primordial wisdom (jñāna). According to the system of this tantra, what is the meaning of "application"? Regarding the fifth question: some explain "tantra" (tantra) as having the characteristic of being scrambled, while others explain "tantra" as being an uninterrupted continuum. What is the intended meaning here?

ཁ་ཅིག་ལས་ནི་བརྒྱུད་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུད་ཅེས་བཤད་པ་མཆིས་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དང་། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་ལྔ་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་སཾ་གྲ་ཧ་ལས་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། བཅུ་དྲུག་དང་། བཞི་དང་། གསུམ་དང་། གཉིས་ཁོ་ནར་བཤད། གསང་བ་སྙིང་པོ་ལས་ནི་གསུམ་དུ་འབྱུང་། ། སྣང་མཛད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས་ནི་བཅུར་བཤད། ཟླ་གསང་ལས་ནི་བདག་དང་ལྷ་དང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བཤད་ན། རྒྱུད་འདི་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་དྲུག་པའོ། ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ལས་དམ་ཚིག་ལས་གསང་བར་བཤད། ཐེག་པ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཞལ་སྦྱོར་བ་དང་རྡོ་རྗེ་པདྨ་ལས་གཞག་པ་ལ་ཡང་གསང་བ་ཞེས་བཤད། ཐེག་པ་སྤྱིའི་ལུགས་ལས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལའང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཞེས་བཤད་ན་དེ་འདི་ལས་གསང་བ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པར་བཞེད། གང་ཁོ་ན་ལ་གསང་བ་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བདུན་པའོ། ། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ལས་ནི་རབ་ཏུ་གསང་བ་ཞེས་མཆོད་པ་བཞི་དང་བཅུ་དྲུག་ལ་མཆི་བ་མཆིས། ཐེག་པ་འདིའི་གཞུང་ལས་ཡང་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད། རྒྱུད་འདི་གསང་བ་དང་། གསང་ཆེན་དང་། དམ་པ་གསུམ་དུ་གླེང་བའི་འབྲས་བུ་འདུས་པའི་ཆོས་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ན། འདི་ལས་གསང་བ་དུ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ། ། གསང་བ་ཞེས་བཤད་པའི་སྒྲ་ཡང་མང་དུ་གསུངས་ན། གསང་ཆེན་ཞེས་བཤད་པ་གསང་བ་དང་ཁྱད་པར་མཆིས་སམ་མ་མཆིས་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཤད་པའོ། ། དམ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་མཆོག་ལ་བགྱི་སྟེ།

Regarding the fifth point: although some explain that it is called a "tantra" (rgyud) because it is a continuum, what is the meaning of "tantra" in this context, and what is its definition? Regarding the sixth point: the Samputa-yoga-tantra explains suchness (de kho na nyid) as being of thirty-seven, sixteen, four, three, and two types. The Guhyagarbha explains it as threefold. The Vairocana-mayajala explains it as ten. The Candraguhyatilaka explains it as self, deity, mantra, and mudra. Thus, the question is: how many aspects of suchness are taught in this tantra? Regarding the seventh point: as for the term "secret" (gsang ba), the Yoga-tantra explains it as being secret from the samaya. According to the system of this vehicle, it is also explained as "secret" in the sense of the union of method and insight, or the placement of the vajra and lotus. In the general system of vehicles, the "secrets of body, speech, and mind" are also explained. Thus, the question is: how many types of secrets are asserted in this [tantra], and to whom are they secret? Regarding the eighth point: in the Yoga-tantra, the "most secret" refers to the four and sixteen offerings. In the texts of this vehicle, it is explained as the "great secret." If it is said that this tantra is a Dharma that gathers the results of the three—secret, great secret, and sublime—then the question is: how many secrets are shown in this [tantra]? Regarding the explanation: although many terms for "secret" have been spoken, is there a difference between what is explained as "great secret" and "secret," or is there not? How is it? Furthermore, "sublime" (dam pa) refers to the supreme.

འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གཉི་ག་ལ་མཆི་ན་འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་གང་ལ་འཚལ་བ་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་དགུ་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་། གསང་བའི་ས་བོན་གསུམ་ལ་ཁྱད་པར་མཆིས་སམ་མ་མཆིས། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའམ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མཆི་ན་གང་ལ་བགྱི། འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཅུ་པའོ། ། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལས་འཁྲུངས་ཤིང་འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་ཕོ་མོ་ཀུན་ལ་ཡང་བགྱི་ན་འདིའི་ལེའུ་དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་ཞེས་གསུངས་ན། འདི་དག་གཅིག་གམ་སོ་སོ་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་ཤེས་པར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། ལེའུ་དང་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པ་ལས་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྐབས་སུ་སྔགས་བཛྲ་དྷྲྀཀ་ཅེས་བརྗོད་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཛི་ན་ཛིཀ་གིས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གདོན་པ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། རཏྣ་དྷྲྀཀ་གིས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་སྤྱན་དྲང་བ་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། ། ཨཱ་རོ་ལྀཀ་གིས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སྤྱན་དྲང་བ་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ། ། པྲཛྙཱ་དྷྲྀཀ་གིས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྤྱན་དྲང་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་པའོ། ། སྔགས་འདི་རྣམས་མ་བརྗོད་པར་སྤྱན་དྲང་བ་དང་། བརྗོད་ནས་སྤྱན་དྲང་བ་ལ་ཁྱད་པར་དང་བྱེ་བྲག་མཆིས་སམ་མ་མཆིས།

The ninth question is: "If it pertains to both the mundane and the supramundane, in this context, what should be understood by it?" The tenth question is: "Is there a distinction between the three—the ultimate, the conventional, and the secret seeds—regarding bodhicitta? Furthermore, if the term 'bodhisattva' is applied to Samayavajra, Maitreya, and so forth, to what does it refer? What is the meaning of this?" The eleventh question is: "Regarding the term 'vidyāpuruṣa' (knowledge-being), it is applied to all Buddhas and Bodhisattvas who are born and arise from wisdom, as well as to all male and female deities. Since the first chapter, in the section on the maṇḍala of meditative absorption, speaks of the 'form of the vidyāpuruṣa of the body, speech, and mind of all Tathāgatas,' are these one and the same or distinct? How should their meaning be understood?" The twelfth question is: "In the first chapter, during the explanation of the maṇḍala of meditative absorption, when inviting [the deities] from the secret maṇḍala to the outer maṇḍala, what is the meaning of reciting the mantra vajradhṛk?" The thirteenth question is: "Likewise, what is the meaning of invoking Vairocana with jinajik?" The fourteenth question is: "What is the meaning of inviting Ratnasambhava with ratnadhṛk?" The fifteenth question is: "What is the meaning of inviting Amitābha with ārolik?" The sixteenth question is: "What is the meaning of inviting Amoghasiddhi with prajñādhṛk?" The seventeenth question is: "Is there a difference or distinction between inviting [the deities] without reciting these mantras and inviting them after reciting them?"

སྤྱན་དྲང་བ་དང་བཟླས་པ་གཉི་གའི་སྔགས་དང་སྙིང་པོ་ལགས་སམ་མ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཅུ་དྲུག་པའོ། ། བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་ནི། མགྲིན་པ་དང་། སྙིང་ག་དང་། རྐེད་པ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་རིགས་ཞེས་མཆི། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ལས་ནི་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བཤད་ན། ཐེག་པ་འདིའི་གཞུང་གིས་ནི་རིགས་ལྔའི་ཞེས་བཤད་ན་རྒྱུད་འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་རིགས་ནི་རྣམ་པ་དུར་བཞེད། རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དངོས་སུ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཅུ་བདུན་པའོ། ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པའམ། ཆོས་སྤྱིའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་གཏི་མུག་ཅེས་བགྱི་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རྨོངས་ཤིང་མི་ཤེས་པ་ལ་བགྱི་ན་འདིའི་སྐབས་སུ་གཏི་མུག་ཅེས་བགྱི་བ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། ། ཞེ་སྡང་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགུ་དང་ལྡན་པས་ཕ་རོལ་ལ་སེམས་ཐོགས་པ་ལ་བགྱི་ན་འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཅུ་དགུ་པའོ། ། ང་རྒྱལ་ཞེས་བགྱི་བ་འཇིག་ཚོགས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་ང་རྒྱལ་བདུན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་ཏེ། ཆུང་ངུ་བས་བདག་ཆེ་ལ་ཆེ་བ་དང་བདག་མཚུངས་པའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བགྱི་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་པའོ། ། འདོད་ཆགས་ཞེས་བགྱི་བ་འདོད་པ་དང་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་ལ་བགྱི་ན།

The sixteenth question asks whether the mantras and heart-mantras (hṛdaya) are for both the invitation and the recitation. Regarding the Action Tantras (kriyā-tantra), it is said that those arising from the throat, the heart, and the waist are the "families" (kula). Regarding the Yoga Tantras (yoga-tantra), it is explained that whatever arises from the heart-mantra of a Tathāgata is the "Tathāgata family," and so forth. If the texts of this vehicle explain there are five families, how many types of families are asserted in the context of this tantra? The seventeenth question asks what the actual essence of a family is. The eighteenth question asks: according to the Vehicle of Characteristics (lakṣaṇa-yāna) or the general system of the Dharma, "delusion" (moha) refers to being ignorant and confused regarding the causes, effects, and the meaning of suchness (tathatā) within the desire realm; in this context, what is meant by "delusion"? The nineteenth question asks: "hatred" (dveṣa) refers to a mind that is obstructed toward others due to possessing the nine bases of malice; in this context, what is it? The twentieth question asks: "pride" (māna) refers to the mind being inflated based on the view of a self and "mine" regarding the transitory collection (satkāya-dṛṣṭi), abiding in the nature of the seven types of pride, such as thinking "I am greater than the small," "I am equal to the great," and so forth; in this context, what is it? The [twenty-first] question asks: "attachment" (rāga) refers to the generation of desire and longing, being attached to the bodies and enjoyments of the three realms; in this context, what is it?

འདིའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའོ། ། ཕྲག་དོག་ཅེས་བགྱི་བ་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་བདག་ལ་ཡོད་ལ། གཞན་ལ་མེད་པའམ་ཡང་ན་མཉམ་པར་གྱུར་ན་སྙམ་ནས་སེམས་འཁྲུགས་པ་ལ་བགྱི་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་སྔགས་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དང་། དེ་བསྐྱེད་པའི་སྔགས་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་པའམ། ། གཉིས་སུ་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལས་སྐྱེས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་དང་བཟླས་པའི་སྔགས་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའོ། ། གཞུང་གཞན་ལས་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་མཆི། འདི་ལས་ནི་ཞེ་སྡང་དགའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡང་གསུངས་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་དགའ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི་པའོ། ། རྒྱུད་ཡོངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གླེང་གཞི་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་མཆི། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་དང་དཔལ་དང་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་འཇུག། འདིར་ལེའུ་དང་པོ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཙུན་མོའི་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་གསུངས་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའོ། ། འདི་ལ་ཁྲོ་བ་ཆེན་པོ་བཅུ་འབྱུང་བ་ལ་ལེའུ་དང་པོར་ཁྲོ་བོ་བཞི་སྨོས་པའི་མཚན་གཤིན་རྗེ་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་པའི་དོན། ཅིའི་ཕྱིར་གཤིན་རྗེ་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་དྲུག་པའོ། །

The twenty-first question is: "In this context, what is meant by [jealousy]?" If "jealousy" refers to the agitation of the mind when one thinks, "I possess the excellences of others, whereas others do not," or "May I become equal to them," then what is meant in this context? The twenty-second question is: "In this context, what is meant by [jealousy]?" The twenty-third question is: "What is the vajra mantra?" This asks what the vajras of body, speech, and mind are, and what the mantras for generating them are; or alternatively, what are the mantras for generating and reciting these deities of the maṇḍala who are born from the vajras of body, speech, mind, and wisdom? The twenty-fourth question is: "In other texts, 'joy' is said to be the absence of regret. In this [text], however, it is also spoken of as 'the consort of hatred' and so forth. In this context, what is the meaning of the term 'consort'?" The twenty-fifth question is: "According to the general characteristics of the tantras, the introduction is called 'perfection.' Likewise, the terms 'perfection' are applied to lineage, glory, wealth, and so forth. Since the first chapter here also speaks of 'the perfection of the supreme consort of the Tathāgata,' in this context, how is 'perfection' explained?" The twenty-sixth question is: "Regarding the emergence of the ten great wrathful deities, four wrathful ones are mentioned in the first chapter. What is the meaning of the name 'Yamāntaka' (End of Yama)? Why is he called 'Yamāntaka'?"

ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་བདུན་པའོ། ། རྟ་མགྲིན་ལ་པདྨ་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་བརྒྱད་པའོ། ། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ལ་བགེགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་དགུ་པའོ། ། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་མགོན་པོ་ཀུན་གྱིས་སམ། དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་མགོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་དང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་སུམ་ཅུ་པའོ། ། སྔགས་སྤྱོད་པའམ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་ཐོགས་ནས་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྤྱོད་པས་སྒྲུབ་ཅེས་མཆི་ན་སྒོ་གསུམ་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟར་བགྱིས་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་སུམ་ཅུ་གཅིག་པའོ། ། བཟླས་བརྗོད་བགྱི་བའི་ཐབས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བྱ་ཞེས་ཀྱང་མཆི། རིགས་བཞིའི་བཟླས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་གསུང་ན་ཐབས་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་སོ་གཉིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཕྱག་རྒྱ་ལ་རྒྱས་འདེབས་པ་ཞེས་མཆི་བ་མཆིས་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་འདེབས་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་སོ་གསུམ་པའོ། ། གཞུང་གཞན་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་མཆི། ནམ་མཁའ་དང་། གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། གསང་བའི་མཁའ་དབྱིངས་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་མཆི་ན། འདིའི་སྐབས་གང་ལ་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་སོ་བཞི་པའོ། ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་སྡོམ་པ་ཞེས་མཆི་ལ།

The twenty-seventh question is: "What is the meaning of the term 'Perfection of Insight'?" The twenty-eighth question is: "What is the meaning of the term 'Padma Perfection' as applied to Hayagrīva?" The twenty-ninth question is: "What is the meaning of the term 'Perfection of Obstructors' as applied to Amṛtakuṇḍalī?" The thirtieth question is: "In what manner and form do the Protectors of the ten directions and four times, or the Protectors of this maṇḍala, act for the benefit of wandering beings at all times and in all circumstances?" The thirty-first question is: "Regarding the statement that one accomplishes through wrathful conduct while wearing the ornaments of the charnel ground in the practice of mantra, how should one engage in the application of the three doors?" The thirty-second question is: "Regarding the statement that the method for recitation should be exclusively vajra-recitation, yet also mentions the recitation of the four families and so forth, how should one understand the method?" The word "etcetera" refers to the statement that there is "sealing with the mudrā"; the thirty-third question is: "In this context, how should one understand the meaning of 'sealing'?" The thirty-fourth question is: "In other texts, the dharmadhātu and the Tathāgata himself are called the 'source of phenomena' (dharmodaya). Since space, the celestial mansion, and the secret expanse are also called the 'source of phenomena,' to which of these does it refer in this context?" The [thirty-fifth] question is: "In the Vehicle of Characteristics, it is called 'vow' (saṃvara)..." (The text continues with the next question).

སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་དམ་ཚིག་ཅེས་བཤད་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་སྡོམ་པ་ཞེས་བཤད་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་སོ་ལྔ་པའོ། ། དུག་གསུམ་མ་སྤངས་པས་ནི་བདག་གཞན་ལ་གནོད་ཅིང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་ལགས་ན། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་གིས་དུག་གསུམ་སྤྱད་པས་འགྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ཞེས་མཆི་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་དོན་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་སོ་དྲུག་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གཞུང་གཞན་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་མཆི། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་། རྡུལ་ཚོན་དུ་བྲིས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་མཆི། ཟླ་གསང་ལས་ནི། བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་མཉམ་གཞག་དང་། ། དེ་བཞིན་ལྷ་ཡི་དེ་ཉིད་དང་། ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་དེ་ཉིད་ནི། ། དེ་ཡིས་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས། ། སྦྱོར་བ་ལས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། བླ་ན་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། ། རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་། ། དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་སྙིང་པོར་གསུངས། ། ཞེས་གསུངས་ན་འདིའི་སྐབས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་སོ་བདུན་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལའང་མཆིས། ། སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ལུས་ལ་དགོད་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དགོད་པ་དང་། ཡུམ་ལ་དགོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ལ་བཀོད་ནས་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་མང་པོར་འབྱུང་བ་མཆིས་ན་འདིའི་སྐབས་སུ་གང་ལ་བགྱི། ཇི་ལྟར་དགོད་ཅེས་ཞུས་པ་ནི་སོ་བརྒྱད་པའོ། ། མེ་ཏོག་ཀྱང་གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་ཆུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཐང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་།

The thirty-fifth question is: If the Mantra Vehicle explains the term samaya (vow/pledge), what is the meaning of what is explained here as saṃvara (vow/restraint)? The thirty-sixth question is: Since the three poisons, if not abandoned, are the cause of harming oneself and others and falling into the lower realms, how should one understand the meaning of the Secret Mantra scriptures which state that by engaging with the three poisons, one achieves accomplishment and acts for the benefit of sentient beings? The thirty-seventh question is: Regarding the maṇḍala, other texts speak of the dharmakāya, the rūpakāya, the colored powder [maṇḍala], and that which is meditated upon by the yogi. The Guhyacandraguhyatilaka states: "The reality of oneself in meditative equipoise, likewise the reality of the deity, and the reality of the mantra and mudrā—by these, the supreme maṇḍala is formed." Furthermore, the Yogaratnamālā states: "The bodhicitta of all Buddhas is realized as unsurpassed; that wisdom spoken of by the Victors is taught to be the essence of the maṇḍala." In this context, what is the meaning of the term maṇḍala? The thirty-eighth question is: Mudrā (seal/sign) is also used for worldly kings and so forth. In the Mantra Tantras, many methods appear, such as placing mudrās on the body, placing them on the maṇḍala, placing them on the consort, and using them as a means of protection by placing them on the body of another. In this context, what is [mudrā], and how should it be placed? Regarding flowers, some texts mention those grown in water and those grown on land.

རི་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཨུཏྤལ་དང་། པདྨ་དང་། ཀུ་མུ་ད་ལ་སོགས་པ། མིང་དང་གཟུགས་དང་དྲི་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མཆི། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཁྲག་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་ཅེས་མཆི། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་ཅེས་མཆི་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་སོ་དགུ་པའོ། ། མཆོད་རྟེན་ཡང་། མདོ་སྡེ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པའི་གནས་ལ་ཡང་མཆི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་མཆི། དགེ་བ་བཅུ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ལམ་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན། གདན་དང་། ཁྲི་དང་། འཕང་དང་། བུམ་རྟེན་དང་། བུམ་པ་དང་། ཁ་ཁྱེར་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། གདུགས་དང་། ཏོག་གིས་བརྒྱན་པ་ལ་ཡང་མཆི། གདན་བཞི་པ་ལས་ནི་སྒྲོགས་པ་དྲུག་གི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ། ཟུར་བཅུ་གཉིས་བང་རིམ་བཞི་འཁོར་ལོ་བཅུ་བདུན་ཡོད་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་མཆོད་གནས་ཐམས་ཅད་བཞུགས་པར་ཡང་རྟག་པར་འབྱུང་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་ཤེས་པར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་པའོ། ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས་ནི། གཞི་ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསལ་བ་ལ་ཞེས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་གཞི་ལ་བཤད། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་མཆི། འཇམ་དཔལ་ལས་ནི་ཤེས་རབ་འཁོར་ལོ་ཞེས་མཆི་སྟེ་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་ཡང་བགྱི། གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ལྷའི་ཐུགས་ཀར་སྒོམ་པ་ལ་བགྱི་བ་ལ་འབྱུང་། གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད། ། དེ་ཉིད་དམ་ཚིག་ཡིན་པར་བཤད། ། ཅེས་ཀྱང་འབྱུང་།

Regarding the term "flower" (puṣpa): it refers to those born on mountains, such as the utpala, padma, kumuda, and so forth, as well as their names, forms, scents, colors, and the like. In some contexts, even blood is called a "flower," and in others, even a mudrā is called a "flower." When asked, "In this context, how should the meaning be understood?"—this is the thirty-ninth [question]. Regarding the "stūpa" (caitya): in the sūtras, it refers to the place where many buddhas assemble together. It also refers to the images of the body, speech, and mind. It refers to the dharmakāya, the essence adorned with the causes, results, and paths of the buddha-qualities, such as the ten virtues and the factors of enlightenment. It also refers to that which is adorned with the seat, the throne, the height, the kumbha-base, the kumbha, the molding, the wheel, the parasol, and the pinnacle. In the Catuḥpīṭha, it is called the "stūpa of the six proclamations," which has twelve corners, four tiers, and seventeen wheels; it is the image of the three realms where all objects of worship reside. When asked, "In this context, how should the meaning be understood?"—this is the fortieth [question]. Regarding the "maṇḍala" (maṇḍala): in the Guhyagarbha, it is explained as the base of the celestial palace, saying, "the clear wheel of immeasurable primordial wisdom" (jñāna). It also refers to the deities of the maṇḍala. In the Mañjuśrī-nāma-saṃgīti, it is called the "wheel of insight" (prajñā-cakra), which also refers to the celestial palace. In certain contexts, it refers to the meditation upon the heart of a deity. Some texts also state: "The maṇḍala is explained as the maṇḍala; that itself is explained as the samaya."

འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ན་འདིའི་སྐབས་སུ་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་ཤེས་པར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱང་རྣམ་པ་མང་པོར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་མཆིས་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་སྤྱན་དྲང་བ་ལ་སོགས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཐབས་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། དབྱིངས་ནས་བསྐུལ་བ་དང་། གནས་ནས་བསྐུལ་བ་དང་། གདུལ་བྱའི་དོན་ལ་ཐུགས་དམ་བསྐུལ་བའི་བྱེ་བྲག་མང་དུ་མཆིས་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་མགོན་པོ་བསྐུལ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས་པར་འཚལ་བར་བགྱི། ། ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། སྤྲུལ་པ་བཏང་བ་དང་། ཕྱག་བརྙན་ཕོ་ཉ་བཏང་བ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་བཏང་བའི་སྒྲ་ཡང་མང་དུ་མཆིས་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་གཏོང་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་བཞི་པའོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ལ་བརྡ་ཚིག་གམ་དྲང་ཐད་དུ་ཐ་སྙད་ཇི་སྐད་བཏགས་ནས་འབོད་ཅེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་ལྔ་པའོ། ། སྤྱན་དྲང་བའམ། བསྐུལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་འདི་དག་གི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་དྲུག་པའོ། ། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་སཾ་གྲ་ཧ་ལས་ནི། དབང་རྣམ་པ་བཞི་འབྱུང་། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས་ནི་ལྔ་ཞེས་འབྱུང་། མཉམ་སྦྱོར་ལས་ནི་རིགས་དྲུག་གི་དབུ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་དབང་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་བདུན་པའོ། །

The forty-first question is: "If it is explained as the wheel of saṃsāra, the wheel of afflictions, and the wheel of phenomena, what is the meaning to be understood in this context?" The forty-second question is: "Since there are many classifications of mantras taught, such as those generated by meditative absorption and the invitation of the wisdom-being (jñānasattva), what is the method of mantra for the invitation and so forth in this context?" The forty-third question is: "Since there are many distinctions in exhorting from the expanse, exhorting from the abode, and exhorting the heart-pledge for the sake of those to be trained, how should one understand the exhortation of the Protector in this context?" The forty-fourth question is: "Since there are many terms for 'sending forth,' such as sending emanations, sending attendants and messengers, and the radiation and reabsorption of emanations and recitation, what is the meaning of 'sending' in this context?" The forty-fifth question is: "Regarding those teachings, what terminology or direct designations are used to call them?" The forty-sixth question is: "What is the meaning of these teachings on the invitation, the exhortation, and so forth?" The forty-seventh question is: "In the Saṃgraha-yoga-tantra, four empowerments are mentioned; in the Guhyagarbha, five are mentioned; and in the Samayoga, the crown ornaments of the six families and so forth are mentioned. What is the nature of empowerment in this context?"

རྒྱུད་སོ་སོ་ལ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་འབྱུང་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་པའོ། ། རྒྱུད་སོ་སོ་ལས་ཁ་ཟས་བསྟན་པའི་ཐབས་མང་པོར་གསུངས་པ་ཡང་མཆིས་ན། གསང་བའི་རྒྱུད་ཐེག་པ་ལས་བཟའ་བ་དང་བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞེས་བཤད་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་བདུད་རྩི་རྣམ་ལྔ་ཇི་ལྟར་བཟའ་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་བཞི་བཅུ་དགུ་པའོ། ། བདུད་རྩི་ལྔའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དབང་པོ་ལྔ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཟའ་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ལྔ་བཅུ་པའོ། ། རྒྱུད་གཞན་ལས་ཐུན་མོང་ནི་དངོས་གྲུབ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་དངོས་གྲུབ་ཐུན་མོང་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ལྔ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། ཐུན་མོང་ལས་དཔགས་པའི་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བགྱི་བར་ནི་གསལ་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ལྔ་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་དུ་མཆིས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ལྔ་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། ཐབས་དུ་མཆིས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ལྔ་བཅུ་བཞི་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཞུ་བ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞིའི་དོན་གོང་དུ་ཞུས་པ་དང་། འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་ལགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་བདག་པོ་དང་།

Regarding the question: "Since many different types of ascetic observances (vrata) appear in the various tantras, what is the 'observance of awareness' (vidyā-vrata) in this context?"—this is the forty-eighth [question]. Regarding the question: "Since many methods for teaching food are also spoken of in the various tantras, and it is explained in the Secret Vehicle (guhyayāna) tantras that one should partake of the five nectars (pañcāmṛta) and the five sense organs as the samaya of eating and guarding, how should the five nectars be consumed in this context?"—this is the forty-ninth [question]. Regarding the question: "How should the five sense organs, which serve as the conditions for the five nectars, be consumed?"—this is the fiftieth [question]. Regarding the question: "Since the common accomplishments (sādhāraṇa-siddhi), such as the eight common siddhis, appear in other tantras, what are the common accomplishments in this context?"—this is the fifty-first [question]. Regarding the question: "Since it is clear that the supreme accomplishment (anuttara-siddhi) beyond the common is the great non-abiding nirvāṇa, what is the supreme accomplishment in this context?"—this is the fifty-second [question]. Regarding the question: "What are the two types of accomplishments?" and the subsequent question: "How many types of means for accomplishment (sādhana) are there?"—this is the fifty-third [question]. Regarding the question: "How many means are there?" and the subsequent question: "What is the nature of the object to be accomplished by those means—the nature of the means (upāya-vastu)—and how is it?"—this is the fifty-fourth [question]. Thus, the meaning of these fifty-four questions asked above, as well as the meaning of those that follow below, are all subsumed within the three maṇḍalas by the Lord of all without exception.

གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཅག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་བཀའ་ཇི་ལྟར་སྩལ་བར་མཛད་ཅེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་བདག་པོའམ་གཙོ་བོ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རང་གི་སློབ་མ་ལ་བཀའ་ཇི་ལྟར་སྩལ་བར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ལྔ་བཅུ་ལྔ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཆ་ཕྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་ནི་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། ། ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་དེའི་དོན་དེ་རྣམས་ཞུས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ཚིག་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་དག་ཉེ་བར་གསན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐུགས་གཞན་ལ་མི་དགོངས་པར་ཞུ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དགོངས་ནས། ཞུས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་གྱིས་མྱུར་བར་གསན་ནས་གསལ་བར་ཐོས་ཏེ། དོན་ཐུགས་ལ་མངའ་བར་གསུང་བའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ལ་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་བྱ་མོད་ཀྱི།

The fifty-fifth [question] is the request: "O Tathāgatas, you who are the primary ones of the great natural yoga, how should you grant instructions to us Bodhisattvas and other disciples?" Likewise, the fifty-sixth and final [question] is the request: "In the future, how should that yogin who is the lord or chief of all maṇḍalas grant instructions to his own disciples?" Similarly, the request: "How should one perform the various subtle activities such as pacification and so forth?" is the fifty-sixth. Then, regarding the passage beginning with "Then all those Tathāgatas," immediately after the great Bodhisattvas had requested the meaning of those words, all those Tathāgatas, such as Vairocana and the others, "closely heard" the fifty-six words requested by those great Bodhisattvas. This means that without directing their minds elsewhere, they focused their attention on the requesting Bodhisattvas; having quickly heard the sounds of the requested words and perceived them clearly, they took the meaning to heart and spoke. Regarding the phrase "focusing on the Bodhisattva Vajradhara," this refers to the Great Vajradhara who possesses the five aspects of vajra-like wisdom, who is the self-nature of all phenomena, and who abides as the essence of all bodies and wisdoms. Although this is the case, [the text continues...]

འོན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཞུ་བ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་སྐུར་སྣང་བར་མཛད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་དེ་ལ་དམིགས་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་སོ་སོར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ལ་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་བཤད་ན། ད་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་བཙུན་པར་བྱ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྔགས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་གི་སློབ་དཔོན་སྔགས་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་པ་ལ་འདུད་ཅིང་ནན་ཏན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཅང་མི་གསུང་བ་དང་། དོན་གྱི་གསུང་བདེན་པ་མཚོན་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་བསྟན་པས་ཞུ་བ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་སེམས་དགའ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཅི་ཡང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དགོངས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གནང་བ་མཛད་པར་རིག་སྟེ་རབ་ཏུ་དགའ་ནས།

However, in this context, because he manifested in the form of the Bodhisattva Vajrapāṇi within the sphere of experience of those requesting Bodhisattvas, he is so designated. Regarding the phrase "focusing upon that, he remained silent for a moment," this means that in order to cause the meaning of those words—which reside within the wisdom-continuum of the Great Vajradhara—to appear clearly and individually in the minds of the Tathāgatas of the retinue through the blessing of focusing upon him, he focused upon the Bodhisattva Vajrapāṇi. Furthermore, to explain that very meaning to those Bodhisattvas, and to ensure the sublime Dharma is honored in the present and for future yogins seeking the mantra to develop devotion and diligence toward a master skilled in the meaning of mantra, he remained silent to fulfill their request. By teaching the Dharma in the manner of the inexpressible, through the profound, unconditioned, and vajra-like door that symbolizes the truth of the meaningful speech, he caused the minds of those requesting Bodhisattvas to rejoice and generated in them the liberation of clear wisdom; thus, for a moment, he remained silent. Then, all those Bodhisattvas, the Great Beings such as Maitreya and the rest, perceiving that the Tathāgatas had intended such a meaning and granted their silence, were filled with supreme joy.

ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གཙོ་བོ་ལྔ་པོའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ་དག་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྐུལ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ལ་ཅང་མི་གསུང་བ་དེ་ཡང་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། རྒྱུད་གཞན་ལས་ཆོས་གང་འཆད་པར་བཞེད་པ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དང་པོ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གདོད་ཆོས་འཆད་པར་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཞུ་ཞིང་བསྐུལ་ནས་འཆད་པ་ཡིན་པས་འདིར་ཡང་ཅང་མི་གསུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བསྐུལ་དགོས་པར་བསྟན་ཏེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་གསུང་ལ་བཞུགས་པ་དེ་ཚིག་གི་གསུང་གི་སྒྲ་བསྒྲག་པར་ཞུ་བ་དང་། ཞུ་དོན་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་རྣམས་རིམ་པར་བཤད་པར་ཞུ་བ་གསོལ་བའི་ཕྱིར་ལན་གྲངས་དུ་མར་བསྐུལ་བའོ། ། དེ་ལྟར་བསྐུལ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། གང་ཞེ་ན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ། ། བཞག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབང་པོ། ། རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་རབ་ཏུ་ཉོན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞུ་བ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངའ་བའི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་།

All the great qualities, without exception, were perfectly complete in the five principal Sugatas, such as the Tathāgata Vairocana and the others, who are the very embodiment of compassion. Although they remained in silence, they were exhorted again and again. Regarding that silence, it is for the sake of the meaning previously explained: in other tantras, when a Buddha intends to teach a particular dharma, he first enters into the meditative absorption of that dharma and only then teaches. At that time, the retinue requests and exhorts him to speak. Therefore, it is shown here that an exhortation is necessary for the Buddha to remain in silence. The phrase "again and again" means that while he remains in the speech of ultimate meaning, they request him to proclaim the sound of the speech of words, and they pray that he explain the fifty-six points of the request in their proper order, thus exhorting him many times. Immediately after being exhorted in that way, all those Tathāgatas, Vairocana and the others, then spoke these instructions to the Bodhisattvas, Maitreya and the rest: "Having placed the vajras of body, speech, and mind Upon the vajras of body, speech, and mind, O Bodhisattvas, lords of the faculties, Listen thoroughly to that which is vast!" Thus it was said. "O Bodhisattvas who are the petitioners, you must [listen to] the three vajras of body, speech, and mind of the ultimate and conventional truth, which are possessed by the Tathāgatas, as well as the ultimate and conventional..."

དོན་དམ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མཉམ་ཞིང་དབྱེར་མེད་པར་བཞག་ནས་གུས་པར་རྣ་བ་ལྷོགས་ལ་ཉོན་ཅིག་དང་། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ཚིག་དང་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་དག་བསྟན་པར་བྱ་ཡིས་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། འདིར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཆོག་མོད། ལུས་དང་ངག་མཉམ་པར་གཞག་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་དོན་སྒོ་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བཞག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོ་གསུམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉམ་ཞིང་དབྱེར་མེད་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་ཞུ་བ་དང་ཉན་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དོན་དམ་པར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་བས་རྟོགས་ཚབ་ཆེ་ཆུང་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་གྲགས་ཤིང་དེ་དག་གིས་ཤེས་པའི་རྒྱུད་མ་བྱང་བ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཇུག་པའི་སྒོ་མི་མཐུན་པ་དག་གི་རྒྱུད་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །

"Settle in equanimity and inseparability within the three vajra aspects of the ultimate body, speech, and mind, and listen with devotion. I shall teach these vast words and meanings that you have requested," he said. Here, one might ask: "While it is sufficient to settle the mind in meditative equipoise, why is it necessary to settle the body and speech in equipoise?" This is taught to show that all phenomena are subsumed within the three vajra aspects of body, speech, and mind; the purpose is to realize this by settling the three doors in the state of equality. Furthermore, one might ask: "Why must the three doors of a bodhisattva be settled in equipoise within the three doors of a tathāgata?" This is taught to show that they are not distinct and are inseparable. If cyclic existence and nirvāṇa, or sentient beings and buddhas, are not distinct and are inseparable, then what need is there to mention that bodhisattvas and tathāgatas are equal and inseparable? If that is so, one might ask: "Why then do bodhisattvas request and listen to the Dharma from a tathāgata?" Although this is the case in the ultimate sense, conventionally there is a great difference between insight (prajñā) and primordial wisdom (jñāna), and thus a difference in the degree of realization. Furthermore, although there is no difference between insight and primordial wisdom in the ultimate sense, there are reasons for this teaching as previously explained: to purify the mental continuums of other beings in the future who are not yet purified, and to purify the mental continuums of those who have entered the various gateways of the bodhisattva's liberation. Therefore, there is no contradiction in teaching it in this way.

མདོར་ན་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ངང་ལ་གནས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་བསྟན་ནས་མ་རྟོགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོད་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཡང་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་འདི་ཉིད་དོ། ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབང་པོ་ཞེས་སྨོས་པའང་དཔེར་ན། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་དགུའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་འདྲ་བར། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོས་པ་འདི་དག་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨོས་སོ། ། རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས་པའི་དོན་སྟོན་པ་ནི་རྒྱུད་འདི་ཡིན་པས་སམ། གཉིས་སུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དོན་སྟོན་པས་ཚིག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། གསུམ་དུ་ནི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞུས་པས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་དོན་ཞུས་པས་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས་པའི་དོན་ཞུས་པས་རྟོགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཞུས་པས་རང་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཚེ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་པའི་ཐབས་ཞུས་པས་དུས་མྱུར་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་མི་གཡོ་བར་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཞུས་པས་འཇུག་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་།

In brief, by abiding in the state of the manifest realization of equality, the meaning of equality as it is has been shown; this is taught as the method to establish those disciples who have not yet realized it in that very equality. Furthermore, the meaning of what is taught as equality is this very Vajrayāna. Here, the mention of the "Lord of Bodhisattvas" is, for example, similar to how the term "Indra" is used for the foremost among beings such as gods and humans; likewise, these mentioned bodhisattvas, such as Maitreya and others, are the leaders of the inexpressibly inexpressible number of bodhisattvas, and are thus referred to in this way. Regarding the term "Extensive": it is called "Extensive" because this tantra teaches the meaning of how all phenomena are subsumed within the three vajras of body, speech, and mind; or secondly, because it teaches an extremely profound meaning, it is "Extensive" in its words; or thirdly, it is "Extensive" in its seven aspects of meaning: (1) the extensiveness of intention, because the request was made out of a desire to benefit all sentient beings; (2) the extensiveness of the accumulation, because the request was made with a non-conceptual mind that does not apprehend [dualistic objects]; (3) the extensiveness of realization, because the request was made regarding the meaning of how all phenomena are subsumed within the three vajras of body, speech, and mind; (4) the extensiveness of nature, because the request was made for the sake of attaining non-abiding nirvāṇa; (5) the extensiveness of speed, because the request was made for the method to attain buddhahood in a single lifetime; and (6) the extensiveness of engagement, because the request was made for the method to accomplish the five afflictions and the five sensory qualities without wavering.

རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འགྲུབ་པ་ཞུས་པས་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པའོ། ། དེ་ནས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ། དེ་ལྟར་བཀའི་གནང་བ་བྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ཐུགས་རྗེས་བཟུང་ཞིང་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པའི་ཚིག་གི་གདམས་ངག་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ། དེ་ལ་དགའ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལེགས་སོ་དང་པོ་ནི། ཆོས་བཤད་པར་གནང་བ་བྱིན་ཅིང་ཉན་པའི་ཚུལ་དང་། རིམ་པ་བསྟན་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་པའོ། ། ལེགས་སོ་གཉིས་པ་ནི་ཇི་སྐད་ཞུས་པ་དེའི་དོན་བཤད་པར་མཛད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་པའོ། ། ལེགས་སོ་ཞེས་པ་གསུམ་པ་ནི། ། འདིའི་བཤད་པས་བདག་ཅག་ལ་ཕན་ཞིང་དགའ་བར་མ་ཟད། མ་འོངས་པའི་འགྲོ་བ་སྔགས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་ཞིང་དགའ་བ་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་བས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་བའོ། ། ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། དེ་སྐད་གསོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་རང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་དམིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་དེས་མཁྱེན་པའི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བར་རང་རང་གིས་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དམིགས་སུ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དང་།

"Since the accomplishment of the body, speech, and mind, which are the nature of the five families and the five wisdoms, is requested, it possesses a vast result; therefore, listen to such a meaning," he commanded. Then, those bodhisattvas, Maitreya and the others, [received] the words called "the words of the subsequent care" of all those tathāgatas, Vairocana and the rest. Following the granting of such permission, he spoke these words of instruction that care for and benefit them. Delighted by that, they said to the Blessed One, "Excellent, excellent! Sugata, excellent, excellent!" The first "excellent" is an expression of delight at the granting of permission to explain the dharma and the manner of listening, and at the presentation of the stages. The second "excellent" is an expression of delight at his having explained the meaning of what was requested. The third "excellent" is an expression of delight because this explanation will not only benefit and gladden them, but will also benefit and give rise to delight for future beings who possess the fortune of certain deliverance through mantra. The particle "te" is a connective particle; having spoken thus, [they focused] on the vajra body, speech, and mind of the bodhisattva mahāsattva Vajradhara, and so forth. This means that by focusing on their own respective vajra body, speech, and mind, they desired to personally realize what is present in the continuum of his knowledge through the blessing of that focus, and in order to look toward the meaning of equality.

ཞུ་བ་དང་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་འདུས་ལ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སོ་སོར་སྣང་ཡང་དོན་དམ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པར་རྟོག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་རང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། ། ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་གཡེང་བ་མེད་ཅིང་བག་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་གནས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཅང་མི་གསུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ཐུགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་ཞུ་བ་ཡིན་པའི་སློབ་མར་དགོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་གདུལ་བྱ་གཞན་ཡང་ཕན་ཐོགས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པ་མངོན་དུ་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ལ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་སྟོན་པར་ངེས་པ་ལས་མི་འདའ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསུང་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་དང་།

The meaning of the request and the response is also subsumed within body, speech, and mind. Although these appear individually as the correct conventional [truth], they are inseparable in the essence of the ultimate body, speech, and mind. When the realization that they are not distinct and are indivisible becomes manifest, one truly realizes and makes manifest the identity that is inseparable from the body, speech, and mind of the Great Vajradhara and the body, speech, and mind of each of the bodhisattvas. "They became silent" means that, in order to listen to the Dharma, they remained without distraction and with mindfulness. Then, "those Tathāgatas" refers to the fact that immediately after the bodhisattvas became silent, all those Tathāgatas of the retinue, such as Vairocana and the others, from the essence of their own non-conceptual wisdom, generated the pure mundane wisdom. They then bestowed their blessings by manifesting the great compassion that thought, "These bodhisattvas are disciples who have made a perfect request," and "This will also be beneficial for other disciples of the present and future." This is what is meant by "having blessed them," which is the certainty of not failing to teach the Dharma. Therefore, the passage beginning with "to all those bodhisattvas, the great beings" is mentioned. "With a single voice" means that all those Tathāgatas shared the same intention.

གསུང་གི་སྒྲ་དབྱངས་དང་ཚིག་མཐུན་པར་གཅིག་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཞུས་ལན་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཇི་སྐད་ཞུས་པ་དེའི་ལན་ངེས་པར་ལུང་བསྟན་པ་མཛད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཐེག་པ་འདིས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུད་འདི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐོས་ཤིང་གོ་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་གང་ལ་མོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་ཤིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། དཔག་ཅིང་གཞལ་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་ཞུས་ལན་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་དེ་དག་རིམ་པར་བཤད་དེ། དང་པོ། ། གསང་བ་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་ནི། གསང་བ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཐེག་པ་དང་རྒྱུད་གཞན་ལས་གསང་བའི་སྒྲ་མང་པོར་བསྟན་པ་ཡོད་ན་ཡང་འོ་སྐོལ་ཅག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེས་བཀའ་སྩལ་པའི་རྒྱུད་འདིའི་བཞེད་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་ལ་མི་བྱའི། གང་ལ་ཞེ་ན། སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་ན་ཐུན་མོང་གི་གསང་བ་བཞི་དང་། ཟབ་མོའི་གསང་བ་གསུམ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཐུན་མོང་གི་གསང་བ་བཞི་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གསང་བ་དང་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་གསང་བའོ། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གསང་བ་ནི། ། རྒྱུ་མི་གཙང་བར་ལྟ་བ་ནི་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལས་སངས་རྒྱས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་བསྐྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་། དུག་ལྔ་ལས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་དང་རིགས་ལྔར་འགྲུབ་པ་དང་།

In accordance with the melodic resonance of his speech and the phrasing of the questions, he gave definitive prophecies in response to those fifty-six questions exactly as they were asked. Although this is so, those to be trained by this vehicle hear and understand this tantra exactly as it is; however, for those to be trained by other vehicles, they hear and realize it in accordance with their own inclinations. Why is this? Because the miraculous powers, emanations, and liberations of the Tathāgata are infinite, transcending all measure and calculation. Now, these fifty-six questions and answers will be explained in sequence. First, in response to the question, "What is the meaning of 'secret'?" it is said: "The teaching on 'secret' refers to the three aspects of body, speech, and mind." Although the term "secret" is taught in many ways in other vehicles and tantras, according to the intent of this tantra spoken by the Teacher, the Bodhisattva Vajrasattva, to all the Buddhas and Bodhisattvas, it does not refer to those. Rather, if explained extensively in a general sense, it refers to the four common secrets and the three profound secrets. Regarding the four common secrets, they are the secrets of cause and result, and the secrets of view and conduct. As for the secrets of cause and result: viewing the cause as impure refers to the generation of the bodies and mudrās of Buddhas and Bodhisattvas from the semen and blood of the parents; and the result of the three poisons and five poisons being accomplished as the three bodies and five families.

ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཟག་པ་མེད་པས་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། རྡོ་སོལ་དང་ལིག་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལས་ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་འགྲུབ་པ་དང་། གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། ། ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་གསང་བ་ནི། ཕོ་མོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམས་ནས་དེའི་འབྱུང་བ་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་པ་དང་། ལུས་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་མ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡུམ་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། དེ་དག་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་བདག་གིས་རོལ་ཅིང་གཞན་ལ་མཆོད་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུ་ཚེ་དང་ནད་མེད་བདེ་མཆོག་དར་ལ་བབ་པ་དང་། འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པའོ། ། ཟབ་མོའི་གསང་བ་གསུམ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསང་བ་གསུམ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱ་སྟེ་དེ་ཡང་བཤད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ནི་སྐུ། དེ་ཉིད་མཚན་མའི་རྣམ་པས་དབེན་པ་ནི་གསུང་། མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཐུགས། དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་དོན་མ་གསང་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་གསང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེར་འདུས་པས་ན་འདུས་པའོ། ། ནང་གི་དབང་དུ་བྱ་སྟེ་བཤད་ན། ལུས་ཀྱི་བསྒུལ་བསྐྱོད་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱར་སྣང་བ་ནི་སྐུའི་གསང་བ། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད་ཐམས་ཅད་སྔགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་གསུང་གི་གསང་བ། སེམས་ཀྱི་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མཁྱེན་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའོ། །

The contaminated aggregates, elements, and sense bases are established as the maṇḍala of gods and goddesses through the uncontaminated. Furthermore, the two types of accomplishments—the common and the supreme—are achieved from substances such as charcoal and collyrium, and these serve as the means for such achievement. Regarding the secret view and conduct: having meditated on the male and female as method and insight, one realizes their elemental emissions as the nature of the superior bodhicitta. By blessing the five impurities arising from the body as the five nectars, and blessing the five hooks as the five consorts, if one enjoys them as the essence of the wisdom nectar and offers them to others, one will achieve the body, longevity, and health of Vajrasattva, the peak of bliss in the prime of youth, and the ability to come and go according to one's wishes. The three profound secrets refer to the three secrets of the vajra body, speech, and mind. To explain them in terms of the outer: the appearance of all phenomena in their various forms is the body; that very appearance being devoid of conceptual signs is the speech; and the non-duality of signs and signlessness is the mind. The fact that this meaning, while not being hidden, does not become an object of perception for others is the secret. Because all phenomena are gathered therein, it is called the "Gathering" (Guhyasamāja). To explain them in terms of the inner: all movements of the body appearing as mudrās is the secret of the body; all speech and utterances becoming mantra is the secret of the speech; and the knowing of all mental recollections and thoughts as meditative absorption is the secret of the mind.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་དེར་འདུས་པ་དེའི་དོན་རྒྱུད་འདིར་འདུས་པར་བསྟན་པའོ། ། གསང་བའི་དབང་དུ་བཤད་པ་ནི། སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ཡབ་ཡུམ་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ། ཉན་ཐོས་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཆགས་པ་རང་དགར་སྤྱོད་པ་གཉི་གའི་དོན་བྱེད་ནུས་ཀྱང་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྐུའི་གསང་བ། དེའི་དུས་ན་ཡབ་ཡུམ་སོ་སོའི་སྦྱོར་བའི་བརྡ་དང་གསང་བའི་སེ་གོལ་གྱིས་བདེ་བའི་སྒྲ་དང་། ལྷག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ལས་གསུང་ཡིག་འབྲུའི་སྔགས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་འབྱུང་བ་ནི་གསུང་གི་གསང་བ། དེ་ལྟར་རོལ་པ་མཛད་པ་ལས་ཡབ་ཀྱི་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ས་བོན་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་འཁྱིལ་པ་དང་། ཡུམ་གྱི་གསང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཚལ་དང་བ་བཅག་པའི་ཁུ་བ་ལྟ་བུར་འབར་བ་གཉིས་འདྲེས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་ཞིང་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ལ། མ་རེག་པ་ཉེར་ཐོགས་སུ་གནས་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའོ། ། འབྲིང་དུ་ཕྱེ་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མ་མེད་པའི་ངང་ལ་བཞུགས་ན་ཡང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བས་འགྲོ་བ་གང་ལ་མོས་པའི་སྐུར་སྟོན་པ་དང་། གསང་བའི་ཐེག་པས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཡུམ་གྱི་བྷ་ག་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ་ནི་སྐུའི་གསང་བ། གསུང་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བཞིན་སྒྲ་ཐ་དད་པས་ཐེག་པ་སོ་སོ་གང་གིས་འདུལ་བའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་།

All the activities of the Tathāgata are subsumed therein; this is taught as the meaning of their inclusion within this tantra. Regarding the explanation according to the secret empowerment: the Teacher, Bodhicitta-Vajra, abides in the manner of non-duality with the consort, endowed with the four mudrās. Although he is able to act for the benefit of both the Śrāvakas who have abandoned attachment and the worldly beings who indulge in attachment as they please, he does not become an object of their sensory domain; this is the secret of the body. At that time, through the symbolic union of the father and mother and the secret snapping of fingers, the sound of bliss arises, and from the light rays of the superior bodhicitta, the emanation and reabsorption of the mantra syllables of speech occur; this is the secret of speech. Through such play, the superior bodhicitta of the father swirls like a seed-moon, and the secret bodhicitta of the mother blazes like liquid vermilion or melted butter; from the merging of these two, light rays of the five wisdoms radiate and the secret maṇḍala is generated. Abiding in a state of non-contact and immediate proximity is the secret of the mind. If explained by dividing it into the intermediate level and applying it to the meaning of the tantra: although the dharmakāya abides in the state of signlessness, the rūpakāya appears in various distinct forms, manifesting in whatever body is appropriate for the inclinations of beings. For those to be tamed by the secret vehicle, abiding in the manner of non-duality within the bhaga of the consort is the secret of the body. While remaining unmoving within the state of inexpressible speech, teaching the Dharma through various sounds to tame beings according to their respective vehicles is the secret of speech.

གསང་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་རྒྱུད་འདིའི་དོན་འཆད་པར་མཛད་པ་ནི་གསུང་གི་གསང་བ། ཐུགས་རྣམས་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཐ་དད་པར་སྟོན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་རྒྱུད་འདིའི་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་འཐོན་པར་མཛད་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའོ། ། དེར་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གཉི་ག་འདུས་པས་ནི་འདུས་པའོ། ། འོ་ན་གོང་དུ་ཐུན་མོང་དང་ཟབ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པའི་གསང་བའི་སྒྲ་དེ་དག་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདུས་ཤེ་ན། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞིར་འདུས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྐུའི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་འདུས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐུའི་སྤྱོད་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེའི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདུས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་སོ། ། གསུང་གི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་འདུས་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གྱི་གསུང་ཟབ་པ་དང་། ཚིག་གི་གསུང་རྒྱ་ཆེ་བར་གཉི་ག་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་འདུས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་མཚོན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟགས་ཀྱང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་འདུས་ཏེ།

To explain the meaning of this tantra to disciples who are destined for the secret emergence is the secret of speech. Although the mind does not waver from the state of non-conceptuality, it enters into many doors of meditative absorption (samādhi), displays various miracles and emanations, and enters into meditative absorptions such as the "mode of great passion" and so forth, thereby causing the deities and maṇḍalas of this tantra to emerge; this is the secret of mind. Because the appearances of the correct conventional and the ultimate body, speech, and mind are both gathered therein, it is called "Gathering" (Guhyasamāja). If one asks, "How are those terms for 'secret' explained above in terms of the common and profound [tantras] gathered here?" the meaning of what was thus taught is gathered within the four mudrās. How so? All secrets of the body are gathered in the Great Mudrā of the Body (kāya-mahāmudrā). Why? Because all the various appearances of bodily conduct arise from its specific qualities and are thus gathered within that very state. All secrets of speech are gathered in the Dharma Mudrā (dharma-mudrā). Why? Because both the profound speech of meaning and the extensive speech of words are the essence of the Dharma Mudrā of speech. All secrets of mind are gathered in the Samaya Mudrā (samaya-mudrā). Why? Because the Samaya Mudrā itself symbolizes the distinctions of meditative absorption, and the signs of meditative absorption also appear as the Samaya Mudrā. All secrets of both view and conduct are gathered in the Action Mudrā (karma-mudrā).

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྲིན་ལས་ལ་དམིགས་ནས་ནི་ལྟ་བ་འབྱུང་ལ། ལྟ་བ་ལ་དམིགས་ནས་ནི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་ལྟ་སྤྱོད་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཅིང་ཡ་ཆར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལ་ལ་ན་རེ། སྐུའི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེ་བས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་འདུས་ལ། གསུང་གི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་འདུས་པའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱོ་བས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་འདུས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། འོ་ན་ཐུན་མོང་གི་གསང་བ་བཞི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེ་ན། ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཐུགས་སུ་བསྡུ། དུག་གསུམ་དང་དུག་ལྔ་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཐུགས་སུ་བསྡུ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། རྡོ་སོལ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་རྫས་སུ་བརྗོད་པ་རྣམས་སྐུར་བསྡུ། བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི་གསུང་དུ་བསྡུ། གཟུགས་སྒྲ་དབྱེར་མེད་པའམ། གཟུགས་མེད་པ་ནི་ཐུགས་སུ་བསྡུ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད། ཟག་པ་མེད་པ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པའི་བསྡུ་ཐབས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཚིག་ཉུང་ཞིང་དོན་གསལ་བ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཐེག་པའི་སྤྱི་ལུགས་ལ་དགོངས་ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་ན། ཕྱིའི་ཚུལ་དུ་ན་སྐུའི་གསང་བ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད། གསུང་གི་གསང་བ་ནི་དབྱངས་ཐ་དད་པ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་འབུམ་ཕྲག་ཐ་དད་པ་སྟེ།

Why is that? Because the view arises by focusing on enlightened activity (karma), and conduct is engaged by focusing on the view. This is because all the enlightened activities of the Tathāgata are the union of view and conduct, never becoming one-sided. Some say: "All the secrets of the Body arise from the wisdom of the Mind, and are thus subsumed within the samaya-mudrā. All the secrets of the Speech arise in dependence upon the Body, and are thus subsumed within the mahāmudrā. All the secrets of the Mind arise through the power of enlightened activity, and are thus subsumed within the karmamudrā." If one asks, "How then are the four common secrets subsumed within Body, Speech, and Mind?" [The answer is:] The two types of superior bodhicitta are subsumed in the Mind. Since the three poisons and the five poisons also arise from the mind, they are subsumed in the Mind. The five aggregates and the substances for accomplishment, such as charcoal and so forth, are subsumed in the Body. The sounds of expression are subsumed in the Speech. Form and sound are inseparable, or that which is formless is subsumed in the Mind. One should understand that the method of subsuming the contaminated aggregates, elements, and sense bases, as well as the uncontaminated ones meditated upon as the maṇḍala, follows that same principle. For the benefit of those who prefer concise words and clear meaning, if one explains in brief according to the general system of the vehicle: In terms of the external aspect, the secret of the Body consists of the major and minor marks; the secret of the Speech consists of the various melodic tones; and the secret of the Mind consists of the various hundreds of thousands of gateways of meditative absorption (samādhi).

དེ་དག་འགྲོ་བ་ཐ་དད་པའི་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལས་མ་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་དོན་གོ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་སྐུར་འདུས་སྒྲར་གྲག་པ་ཐམས་ཅད་གསུང་དུ་འདུས། སེམས་ཀྱི་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་འདུས་ཏེ། རྒྱུད་དབུ་ཞབས་ཀྱི་སྤྱིའི་དོན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། ནང་གི་ཚུལ་དུ་གསང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྣང་བའི་ཕོ་མོར་གྲགས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་མི་བསྐྱོད་པ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དབྱེར་མེད་པ་ལ་བྱའོ། ། འདུས་པ་ནི་དེ་ཡང་ས་བོན་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་འདུས་པ་ལ་བྱའོ། ། གསང་བའི་ཚུལ་ནི། གསང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་སྟེ་ས་བོན་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ལ་བྱ། འདུས་པ་ནི། དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་འདུས་པའོ། ། འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གོང་མ་དང་མཐུན། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་སྦྱར་བ་དང་། ཡབ་ཡུམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཀར་དམར་འདྲེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཚུལ་གོང་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ལ་བྱའོ། ། སྤྱིར་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་ལུགས་ཀྱི་གསང་བ་ནི། ཡབ་ཡུམ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འདུས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཀར་དམར་རྣམ་གཉིས་གསང་བའི་མཁའ་ལ་འདྲེས་པའི་ངང་དུ་ལྷ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། གསང་བ་ནི་ཡུམ་གྱི་བྷ་ག་འདུས་པ་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་དེར་འདུས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །

Although these are taught for the sake of various types of beings, because those disciples with impure karma are unable to understand the meaning even though they see and hear them, they are called "naturally secret." As for "Gathering" (Guhyasamāja): all appearances are gathered into the Body, all sounds resounded are gathered into the Speech, and all mental recollections and thoughts are gathered into the Mind. The general meaning of the tantra from beginning to end should be understood in that same way. Regarding the "inner secret": it refers to the inseparability of the Body, Speech, and Mind of Akṣobhya and Consort with the body, speech, and mind renowned in the world as male and female. "Gathering" refers to their being gathered within the state of the seed-syllable, which is like a moon. Regarding the "secret mode": "secret" refers to the vajra essence of the Body, Speech, and Mind of all the Tathāgatas, which is the seed-syllable like a moon; "gathering" refers to the gathering of the qualities of the greatness of the Body, Speech, and Mind of all Buddhas from that. If one asks how this is applied in the context of the yogi: it is the same as above. It refers to the application of the three—body, speech, and mind—to the Body, Speech, and Mind, and to the union of the white and red bodhicitta of the Father and Mother; it is to be applied according to the aforementioned mode. Generally, in the system of Mahāyoga, "secret" refers to the gathering of the Body, Speech, and Mind of all deities, such as the Father and Mother, into the state of the union of the two types of bodhicitta, white and red, within the secret space; therein, all deities are gathered. Others say: "Secret" is the bhaga of the Mother, and "gathering" is the gathering of all deities therein.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མཁྱེན་ཅིང་རིག་པས་ཁམས་གསུམ་དང་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གསང་བ་དང་འདུས་པ་གཉི་གའི་དོན་བཤད་ཟིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཞུས་ཚིག་གི་གྲངས་བགྲང་བ་དང་། འབྲུ་གཉེར་གྱི་དོན་ལ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་ཚིག་གཉིས་པ་ལ་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ། འདུས་པ་ཞེས་བྱ་འདུ་བར་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བཤད་པ་དང་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་དེ། དེ་ལ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པའམ། རྩ་བ་སེམས་དང་སེམས་སྣང་བས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་སོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཀར་དམར་གཉིས་སུ་འདུས་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཀར་དམར་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་ལ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་མི་རྟོགས་པས་ན། འདུས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་གསང་བའི་དོན་ཚང་ལ། གསང་བའི་དོན་ཡང་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ཚང་བས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་གནས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ཡང་གང་ཟག་འགའ་ཡིས་རང་བཟོའམ། སངས་རྒྱས་གཅིག་ཙམ་གྱིས་རང་འདོད་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན།

All the Tathāgatas, through such knowledge and awareness, are completely liberated from the three realms and saṃsāra; sentient beings, however, because they have not realized it in that way, wander in the cycle of the three realms. Although the meaning of both the Guhyasamāja and the Guhyagarbha has thus been explained, in order to enumerate the number of the requested terms and to clarify the meaning of the word-by-word analysis, the second requested term, samāja (assembly), shall also be explained: "The teaching of all the Buddhas is called 'assembly' (samāja), for it is taught as a gathering." This is explained in terms of both the Teacher and the teaching. Regarding the explanation in terms of the Teacher: all phenomena established within the continuums of Buddhas and sentient beings, or comprised of the root mind and mental appearances, are gathered within the three aspects of body, speech, and mind. Furthermore, these three aspects of body, speech, and mind are gathered into the indivisible nature of the Teacher, Bodhicittavajra’s vajra body, speech, and mind. Those three—body, speech, and mind—are also gathered into the two aspects of the white and red bodhicitta, or the white and red bodhicitta are gathered into the three aspects of body, speech, and mind. Because they have become one in essence, all are gathered; yet because others do not realize it in that way, the meaning of "secret" is complete within the "assembly" itself, and the nature of the "assembly" is complete within the "secret" meaning. Thus, they abide as one in essence. Such an explanation is not a fabrication by some individual, nor was it spoken according to the personal whim of a single Buddha.

དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་ཤིང་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ། དེར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདུས་པ་མེད་པས་འདུ་བར་གསུངས་ཞེས་བྱའོ། ། བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱིས་བསྟན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པས་བསྡུས་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་སྟོན་ཅིང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་། ཟག་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འགྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་འདིའི་ནང་དུ་འདུས་ལ། འདིའི་དོན་ནི་དེ་དག་ཏུ་མ་འདུས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་དག་པར་སྣང་བའི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དྲི་མ་ཅན་དུ་གནས་ལ། དེ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རྟོག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་ན་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དེར་དབང་བསྐུར་བ་དང་། དེ་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་སྦྱང་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་། ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རྒྱུད་འདི་ལས་ཞིབ་ཏུ་སྟོན་ལ། གཞན་ལས་ནི་ཕྱོགས་འགའ་ཙམ་སྟོན་པར་ཟད་ཀྱི།

It is that which is expressed and taught in words from the mouths of all the buddhas who have gone through the three times and reside in the ten directions. That which is taught in such a manner is also designated by the term "Gathering" (Guhyasamāja); because there is nothing among all phenomena that is not gathered therein, it is called "the teaching of the gathering." If explained in terms of the teaching, the entirety of the teachings of all the buddhas of the ten directions and three times, subsumed within the causal and resultant vehicles, which demonstrate the meaning of saṃsāra and nirvāṇa, and which comment upon the characteristics of all phenomena subsumed within the conditioned and the unconditioned, the contaminated and the uncontaminated—all of these are gathered within this Secret Gathering Tantra. However, the meaning of this tantra is not gathered within those others. Why is that? Because all the phenomena of saṃsāra that appear as impure remain as the stains of body, speech, and mind due to the power of non-realization. When these are purified and conceptualization is brought to its ultimate limit, they become the three vajras of the Tathāgata’s body, speech, and mind, free from stain. Thus, this tantra extensively and in detail teaches the maṇḍala of the three aspects of body, speech, and mind that demonstrate the characteristics of attaining perfect qualities through such ultimate conceptualization, as well as the empowerment therein, the meditative absorption of its cultivation, the training of the mind through that absorption, the many forms of the methods to be accomplished, the characteristics of the common and supreme siddhis, and the qualities of their attainment. In other [teachings], only a mere portion is shown.

འདི་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་སྟོན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་འདུས་པས་ན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། འདུ་བར་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོ་དང་ཆུ་(བྲན་,ཕྲན་)ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འདུ་ཞིང་འུབ་པ་དང་འདྲ་བར་འདིར་མ་འདུས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། ། དེ་ཡང་རེས་འདུ་རེས་མི་འདུ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྔོན་ཡང་འདུས་ད་ལྟར་ཡང་འདུས་ཕྱིས་ཀྱང་འདུས་པར་འགྱུར། དུས་གསུམ་མམ་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་གཙོ་བོ་དབང་པོ་ཆེ་ཞིག་གམ་མང་པོ་འདུས་པའི་མཐུས་ནན་བཅིངས་སུ་བསྡུས་པ་མ་ཡིན། རང་གི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་བར་བསྟན་པས་ན། འདུས་པ་ཞེས་བྱ་འདུ་བར་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་འདུ་བའམ་འུབ་པར་གསུངས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། གཞན་གྱི་དོན་ནི་འདུས་པ་ལ་རྒྱུད་འདིའི་དོན་ནི་གཞན་དུ་མ་འདུས་ཏེ། དེ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་རྩ་བའི་རྒྱུད་བཤད་པའི་སླད་དུ་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པར་བཀྲལ་ཟིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཐོས་ཤིང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་གླེགས་བམ་མཐོང་བའི་སྐལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདི་ཐོས་པ་དང་། འདིའི་རྣམ་པར་དགྲོལ་ཞིང་བཤད་པའི་ཡི་གེ་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱས་པར་བཀྲོལ་བ་དག་ལ་ཚིག་དོན་མི་གསལ་བ་དག་རྟོགས་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།

Since it does not teach in such an extensive manner, all the teachings of the Teacher of all Buddhas without exception are gathered within this Guhyasamāja Tantra; therefore, it is called "Gathering" (samāja). Regarding the expression "gathered as taught," it is like all rivers and streams gathering and converging into the great ocean; there is not the slightest thing that is not gathered here. Furthermore, it is not the case that they gather at some times and do not gather at others. They gathered in the past, they gather now, and they will gather in the future. One should understand them to be thus in the equality of the three times or the four times. Moreover, this is not a forced collection gathered by the power of worldly beings or many great worldly lords; rather, it is shown that it has become so through the reasoning of its own nature, the dharmatā. Thus, it is said: "Gathered, it is taught as gathering." The meaning of "Gathering" is also taught as "converging" or "collecting." Why is this? For the benefit of others, the meaning of this tantra is not gathered elsewhere. Although the logical reasons for this have already been explained in detail and extensively in the commentary on the Root Tantra, for those who lack the fortune to hear the Root Tantra or to see the volumes compiled by the great commentaries, I have established the intention to benefit those who hear this Explanatory Tantra and these written words that clarify and explain it, and to make the words and meanings of those points previously explained extensively in the Root Tantra easy to understand where they were unclear.

སྐབས་འདིར་ཡང་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་ཞིང་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་གསུམ་པ། རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་ནི། ལྔ་པ་དགུ་པ་ཉིད་དང་ཡང་། ། བཅུ་བདུན་པ་དང་བཅུ་གསུམ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དག་སྟེ། འདི་དག་གི་དོན་ཡང་། ཁ་ཅིག་གིས་ལྷའི་གྲངས་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡང་ཡོད་ན། ། དེ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དང་། ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདིར་སྦྱར་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་བསལ་མ་ཤེས། དྲང་ཐད་དུ་བརྟགས་ནས་ནན་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་བཤད་པར་ཟད་དོ། ། དེ་ལ་འདིར་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་ལྔ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ལས་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་ཅིང་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བར་བཤད་པའི་རིགས་ངན་སྨེ་ཤ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གསོད་པ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་སྤྱོད་པའི་ཤན་པ་དང་། སྨད་འཚོང་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུད་འདིའི་ལུགས་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ན་ཆོས་བདག་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དུག་གསུམ་དངོས་སུ་སྤྱད་ཅིང་མ་སྤངས་པར་གྲོལ་ཞིང་ཐར་བར་འགྱུར་གྱི། སློབ་དཔོན་སྨོད་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གིས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། དགུ་པ་ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་དགུ་པ་སྟེ། དེ་ལས་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་དམ་ཚིག་དང་། དེ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ལྔའི་དམ་ཚིག་དང་། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་བསལ་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་སྟོན་ཏེ། ལེའུ་དེ་གཉིས་འབྲེལ་ཏོ། །

In this context as well, I have provided a brief explanation and classification. Now, regarding the third question: "What is the connection of the tantra?" The response is as follows: "The fifth and the ninth, The seventeenth and the thirteenth, These are taught as the great accomplishment Of the buddhas and bodhisattvas." Regarding these words and so forth, although some have explained them as referring to the number of deities, that is not the case. If one applies the meaning of the Root Tantra to this Subsequent Tantra, one will not be able to clear away doubts. Therefore, I have explained this by examining the text directly and applying it with diligence. In this context, "the fifth" refers to the fifth chapter. It teaches that beings such as those of low caste or butchers—who are described in other vehicles as never achieving accomplishment and being unfit vessels for the teachings, and who are solely devoted to the act of killing—will, if they practice according to the system of this tantra, realize the meaning of the selflessness of phenomena and achieve accomplishment. It further teaches that even butchers, prostitutes, and the like, who engage in and do not abandon the three poisons, will be liberated and freed; however, a person who disparages the master will not achieve accomplishment. " The ninth" refers to the ninth chapter. It teaches the samaya of realizing the ultimate truth, the samayas of the five families that arise from that realization, and how the bodhisattvas, having their doubts cleared away, were filled with wonder. These two chapters are thus connected.

ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེའུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པའི་གདུལ་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་འདིའི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་སྐྱེས་ནས། སེམས་དེའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འདའ་བ་ནི་ལེའུ་དགུ་པ་ལས་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པའི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པ་ཉིད་ལེའུ་ལྔ་པ་ལས་ཆོས་བདག་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན། དོན་དམ་པའི་དམ་ཚིག་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ལྔའི་དམ་ཚིག་བསྲུངས་ན་དུག་གསུམ་དང་དུག་ལྔ་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དང་། རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངང་དུ་རྣམ་པར་དག་པས་དུག་གསུམ་མ་སྤངས་པར་དངོས་སུ་སྤྱད་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་གཉིས་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་བས་ན་ཐེག་པ་འདིའི་བཞེད་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ནི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་རག་ལས་པས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་འདྲ་བས་ཐུགས་དང་འགལ་བར་བྱས་ན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་གསུངས་ཀྱི་རིགས་ངན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྔར་མི་དགེ་བ་སྤྱད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཆོས་འདིའི་གཞུང་ལས་དད་པ་གཏིང་ནས་གཡོས་ནས་འཇུག་ན་འགྲུབ་པར་ངེས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྒྱུད་འདི་ཐབས་རྒྱ་ཆེ་ལ་སྒོ་ཡངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་དེ་གཉིས་དང་། བཅུ་བདུན་པ་དང་བཅུ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་དང་།

Why is this so? Although the disciples described in the fifth chapter possess such characteristics, the fact that they develop a mind of conviction in the meaning of this teaching on the equality of all phenomena and abide in the essence of that mind without wavering is what is meant in the ninth chapter by "abiding in the samaya of ultimate realization." Furthermore, the definition of "attaining accomplishment after realizing the meaning of the selflessness of phenomena" in the fifth chapter is precisely that: the repeated cultivation of this very state. If one maintains the samayas of the five families that arise from the ultimate samaya, the three poisons and the five poisons themselves are purified within the state of the vajra body, speech, and mind, and the five families and five wisdoms. Thus, by directly engaging with the three poisons without abandoning them, accomplishment is attained; therefore, these two are connected. Consequently, according to the system of this vehicle, all accomplishments depend upon the secret Vajra Master. Since the Vajra Master is identical to Vajrasattva, it is taught that if one acts in contradiction to his heart-mind, accomplishment will not occur and one will fall into the lower realms. However, it is also taught that even those of low caste and so forth, though they may have previously engaged in non-virtue, will certainly attain accomplishment if they enter this Dharma with faith that has been stirred from the depths of their being. This demonstrates that this Secret Mantra Vajrayana Tantra is vast in its methods and wide in its gateways. These two chapters, along with the seventeenth and the thirteenth, are connected here. Why? Because the seventeenth chapter speaks of the vajra samayas of the body, speech, and mind of all the Buddhas, and...

རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། ཚངས་པ་དང་། མ་ཧཱ་དེ་བ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། གནོད་སྦྱིན་མོ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལུས་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་ནས། དེ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་གནས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཁ་ཟས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་མཆོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་པ་གསང་བ་དང་། བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཉམ་ཆུང་ན་གཟི་བྱིན་བསྐྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ་དང་། སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཨ་ཛ་ན་དང་ཁྲག་དྲང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། ལེའུ་ལྔ་པར་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། ལེའུ་དགུ་པ་ལས་གསུངས་པའི་རིགས་ལྔའི་དམ་ཚིག་བསྲུང་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་པ་རྟོག་པའི་ཐེ་ཚོམ་བཅད་ནས་དུག་གསུམ་མ་སྤངས་པར་སྤྱད་པས་འགྲུབ་པར་ལྟ་བ་དེའི་ནང་དུ། ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་བཞིའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའང་འདུས་ལ། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིགས་ལྔའི་དམ་ཚིག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་རྩ་བ་དང་། ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པས་ཁ་ཟས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་བདག་གིས་བཟའ་བ་དང་། གཞན་ལ་མཆོད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ཞིང་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། ལས་དང་གྲུབ་པ་གང་འདོད་པ་བརྩམ་པ་དང་། དེའི་དུས་ན་ཉམ་ཆུང་ན་གཟི་བྱིན་བསྐྱེད་དགོས་པས་ན།

Having explained the commitments of the pratyekabuddhas, śrāvakas, Brahmā, Mahādeva, Śakra, yakṣas, yakṣiṇīs, and so forth, as well as the conduct of the tathāgatas, the vows of body and mind, the vows of all practices, and the qualities of the vajra master; and having shown how the siddhis of body, speech, and mind abide therein; and having presented the blessing of food, the vajra offerings of body, speech, and mind, the secret offering to all the tathāgatas, and the generation of brilliance when one is weak during the time of performing the four branches of approach and accomplishment; and the generation of the maṇḍala of meditative absorption, the empowerment of disciples, and the extraction of ājana and blood, and so forth; then, a yogin possessing the characteristics taught in the fifth chapter, while guarding the commitments of the five families taught in the ninth chapter and abiding in the commitment of suchness, cuts through the doubts of conceptual thought and views that accomplishment is achieved by engaging with the three poisons without abandoning them. Within that context, the commitments of the śrāvakas and pratyekabuddhas from the seventeenth chapter, as well as the vows of the four branches of approach and so forth, are also included. Since all commitments and vows are branches of the commitments of the five families, one who possesses the root and branch commitments should bless the food, eat it oneself, offer it to others, meditate on meditative absorption, empower disciples, and undertake whatever activities or accomplishments are desired. At that time, if one is weak, it is necessary to generate brilliance. Thus:

དེའི་ཕྱིར་དགུ་པ་དང་བཅུ་བདུན་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། བཅུ་བདུན་པ་དེ་དང་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་དེར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅུ་གསུམ་པ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བཟླས་པ་དང་། རིགས་ལྔའི་བཟླས་པ་དང་། ཁྲོ་བོའི་བཟླས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་གསུམ་དང་། གཏི་མུག་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་གི་བཟླས་པ་དང་། མ་ནིང་གི་བཟླས་པ་དང་། དེའི་དུས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ལས་རྣམ་བཞི་དང་། དེའི་ལྷ་དང་། དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་། བདག་གཞན་བསྲུང་བ་དང་། ཆུའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། རྒྱ་མཚོ་རྐང་པས་གནོན་པ་དང་། ཕ་རོལ་རྒོལ་བའི་དཔུང་ཐམས་ཅད་གནོན་པ་དང་། དགྲ་རྨོངས་པར་བྱ་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནད་བསལ་བ་དང་། འགྲོ་བ་འདུལ་ཐབས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཁྲོ་བོ་བཅུའི་ཆ་ལུགས་རྣམས་སྟོན་ཏེ། ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་སྡོམ་པ་དང་། དམ་ཚིག་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ཞིང་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། ལས་དང་སྒྲུབ་པ་གང་འདོད་པ་བརྩམ་པ་དང་བཟའ་བ་དེ་ཡང་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་ནས་འབྱུང་བའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཐབས་དང་། གཟུངས་དང་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ལས་བཞིའི་ཐབ་དང་། ལྷ་དང་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ན་གང་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲུབ་ལ། དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལས་གསལ་བར་སྟོན་ལ། རིགས་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་དང་། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཐབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ན་དུག་གསུམ་མ་སྤངས་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་།

Therefore, the ninth and seventeenth chapters are connected. The seventeenth is connected to the thirteenth chapter. Why is that? Because the thirteenth chapter teaches the recitation of body, speech, and mind; the recitation of the five families; the recitation of the wrathful deities; and likewise the recitation of the three families, of delusion, attachment, and aversion; the recitation of the neuter; the dhāraṇīs for those times; the distinctions of the maṇḍalas of the five families; the four activities; their respective deities; the visualization for wrathful activities; the protection of oneself and others; the miraculous power of water; treading upon the ocean with one's feet; subduing all the armies of adversaries; bewildering enemies; clearing away diseases in cities; the samādhi of the means for taming beings; the protection wheel; and the appearances of the ten wrathful deities. Furthermore, the summary of the seventeenth chapter teaches the meditation on the samādhi of abiding in the samaya and the conferring of empowerment upon disciples. Whatever activities or accomplishments one desires to undertake, and whatever food is to be consumed, these depend upon understanding the methods for recitation arising from the thirteenth chapter, as well as the dhāraṇīs, the distinctions of the maṇḍalas of the five families, the hearths for the four activities, the deities, the visualization for wrathful activities, and so forth. By relying on these, all the various accomplishments of whatever one desires will be achieved. The methods for achieving these are also clearly shown in that very chapter. If one possesses such meanings as the samayas of the individual families, the methods of recitation, and the samādhis, then even without abandoning the three poisons, one becomes the body, speech, and mind.

དུག་ལྔའམ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལས་སྤྱད་པ་རིགས་དང་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་པས་དེ་ཉིད་གནས་སུ་དག་པ་ཁྲོ་བོ་བཅུར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ལེའུ་ལྔ་པ་དང་དགུ་པར་འབྲེལ། དགུ་པ་དང་བཅུ་བདུན་པར་འབྲེལ། བཅུ་བདུན་པ་དང་བཅུ་གསུམ་པའི་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེས་འོ་སྐོལ་འཁོར་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གང་དང་གང་སྒྲུབ་པ་དེའི་རྒྱུའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ། བཞི་པ་དང་ནི་བཅུ་དྲུག་དང་། ། བརྒྱད་པ་དེ་བཞིན་བཅུ་གཉིས་དང་། ། བརྟུལ་ཞུགས་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། ། སློབ་དཔོན་སྤྱི་ཡི་ལས་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སྨོས་ཏེ་དེ་ལ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེའུ་བཞི་པ་ལས་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པར་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚད་དང་། ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚད་དང་། དབྱིབས་སུ་ལྡན་པར་ཐིག་བཏབ་ནས་ལྷ་དགོད་པ་དང་། དེར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་ལ་མཆོད་པ་དང་། སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བ་འབྱུང་སྟེ། ལེའུ་ལྔ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པའོ། ། ལེའུ་དགུའི་རིགས་ལྔའི་དམ་ཚིག་དང་། ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཡན་ལག་དང་། སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཚང་བར་བསྲུང་བ་དེས་ལས་བཞི་བརྩམ་པ་དང་།

It is taught that by engaging in the five poisons or the five crimes of immediate retribution, and by practicing the ten non-virtues, these very [actions] are purified in their natural state and accomplished as the ten wrathful deities; therefore, the connection is established in that way. Thus, the fifth chapter is connected to the ninth, the ninth to the seventeenth, and the seventeenth is connected to the meaning of the thirteenth. One should understand that this is the Teacher, Bodhicittavajra, teaching the great accomplishment to us, the retinue of buddhas and bodhisattvas. In this context, "accomplishment" (sādhana) should be understood as the cause for whatever result is to be accomplished. Likewise, it is stated: "The fourth, the sixteenth, The eighth, and likewise the twelfth— The accomplishment of the ascetic vows Is the general activity of the master." Thus, the thirteenth chapter is connected to the fourth. Why is that? Because in the fourth chapter, after requesting the explanation of the mind maṇḍala, there occurs the measurement of the maṇḍala master, the measurement and shape of the mind maṇḍala, the laying of the lines, the arrangement of the deities, the invitation of the wisdom maṇḍala, the offerings, and the conferring of empowerment upon the disciples; this is the accomplishment possessing the characteristics of the fifth chapter. Furthermore, the samayas of the five families in the ninth chapter, the samayas of the vajra body, speech, and mind in the seventeenth chapter, the branches of the samaya, and the complete protection of the vows of all accomplishments, through which the four activities are undertaken—

དངོས་གྲུབ་ཆེ་ཕྲ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་ན་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་གནས་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བས། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ་དང་མཆོད་པ་དང་དབང་བསྐུར་བ་བྱས་ལ། གདོད་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། ལེའུ་བཞི་པ་དེ་དང་བཅུ་དྲུག་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅུ་དྲུག་པ་ལས་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་ཞིང་ལྷ་དགོད་པ་དང་། ཐིག་དང་ཚོན་རྩི་བྱིན་གྱིས་བརླ་བ་པ་དང་། མཆོད་པའི་དུས་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གཏོར་མ་བཤམ་པའི་ཐབས་དང་། སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་དང་། ལྷའི་བྱིན་རླབས་དབབ་ཅིང་སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པའི་ཆོ་ག་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་བུམ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། དམ་ཚིག་རྣམ་པ་བཞི་དཔོག་པ་དང་། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་དང་། གཟུངས་དང་བདུད་རྩི་རྣམ་པ་ལྔ་སྒྲུབ་ཅིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་གདུང་བ་བསལ་བ་དང་། མངག་གཞུག་སྒྲུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། ལྷ་མོ་སྐུལ་བྱེད་མ་དང་། ཛམྦྷ་ལ་དང་། གནོད་སྦྱིན་མོ་སྒྲུབ་པ་དང་། རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད་པའི་ཡུམ་དང་། ཁ་ཟས་དང་། སྡོམ་པ་དང་། ཡུམ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ལེའུ་བཞི་པ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། མཆོད་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཡང་།

If one is to accomplish all siddhis, whether great or small, the seventeenth chapter states: "The siddhis of body, speech, and mind abide in the Vajra Master." Since the qualities of the master also arise from that same chapter, one must first draw the maṇḍala, perform the offerings, and bestow the empowerments by means of a master possessing such characteristics, and only then accomplish whatever siddhi is desired; therefore, the connection is established in that way. The fourth chapter is connected with the sixteenth. Why is that? Because the sixteenth chapter teaches the drawing of the maṇḍala of speech and the arrangement of the deities; the blessing of the lines and the pigments; the timing of the offerings; the method for arranging the marvelous torma; the performance of the fire offering; the ritual for invoking the deity’s blessings and entering the disciples into the maṇḍala; the vases for the empowerment and the ritual methods for bestowing the empowerment; the conferral of the four types of samaya; the secret empowerment; the accomplishment and blessing of the dhāraṇīs and the five nectars; the removal of the torment of hunger and thirst at the time of entering the practice; the accomplishment of the servants; the subjugation of worldly and transcendent beings; the accomplishment of the goddess Tārā, Jambhala, and the yakṣiṇīs; the consort for practicing the vidyā-vow; the food, the vows, and the blessing of the consort, and so forth. Thus, just as in the fourth chapter, the drawing of the maṇḍala, the bestowing of empowerment, and the performance of offerings are taught.

ཐིག་ཚོན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་ལྷ་དགོད་པའི་ཐབས་ཤེས་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་བའི་དུས་ཤེས་པས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གཏོར་མ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་གིས་ལྷ་ཚིམ་པར་མཆོད་ལ། གདོད་སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་ལ་ལྷའི་བྱིན་རླབས་ཕབ་སྟེ། སྡོམ་པ་ཕོག་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་བསྐུར་བ་དང་། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་གཟུངས་དང་། རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད་པ་དང་། ཁ་ཟས་བདུད་རྩི་ལྔ་བསྟེན་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་སྔགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མངག་གཞུག་དང་། སྐུལ་བྱེད་མ་དང་། ཛམྦྷ་ལ་དང་། གནོད་སྦྱིན་མོ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་ཅིང་གང་དགོས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་གནོད་པས་མི་ཚུགས་པར་བྱས་ལ་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པས་དེ་དག་སྟོན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་དེ་དང་བརྒྱད་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལས་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སུ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་བཤམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཆོད་པའི་གཟུངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སློབ་མ་འཇུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་བ་དང་། མངག་གཞུག་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་ལ་གང་དགོས་པའི་བྱ་བ་བརྩམ་པ་དེ་ཡང་དང་པོར་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པས་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱས་ལ་གདོད་བརྩམས་ནས་གང་འདོད་པའི་དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། །

Knowing the method for blessing the lines and colors and for arranging the deities, and knowing the proper time for making offerings, one should satisfy the deities with marvelous torma offerings and fire rituals (homa). Then, having initiated the disciples into the maṇḍala and brought down the deities' blessings, one bestows the vows and confers the vase empowerment and so forth, as well as the dhāraṇī for the secret empowerment, the practice of the vidyā-vrata, and the consumption and enjoyment of the five nectars as food. Through such mantra observances, one accomplishes the service of messengers, the Cundī, Jambhala, yakṣiṇīs, and so on, performing whatever is necessary. Since these will be accomplished if one practices without being overcome by the afflictions of hunger and thirst during the time of accomplishment, these matters are taught; therefore, they are connected in this way. The sixteenth chapter is connected with the eighth. Why is that? Because in the eighth chapter, the specific arrangements for the feast offering (gaṇacakra) in the place of the assembly, the meditative absorptions (samādhi), and the various dhāraṇīs of offering arise as blessings. A yogin abiding in the observances of the sixteenth chapter must first please the deities with feast offerings in the center of the gaṇacakra maṇḍala before initiating disciples into the maṇḍala and conferring empowerments. Having accomplished the service of messengers and so forth, one then undertakes whatever activities are required. By doing so, whatever is desired will be accomplished exactly as intended; therefore, they are connected in this way.

ལེའུ་བརྒྱད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་གཉིས་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅུ་གཉིས་པ་ལས་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གང་དུ་སྒྲུབ་པའི་གནས་དང་། ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་སྒྲུབ་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་རིལ་བུས་སྒྲུབ་པ་དང་། རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་རིག་འཛིན་རིལ་བུས་སྒྲུབ་པ་དང་། རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་རིག་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་། ཐམས་ཅད་དགུག་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དམ་རྫས་བླང་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་དང་། དེ་སྒྲུབ་པའི་གནས་དང་། དེའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད་པ་དང་། སྡོམ་པའི་ཡུལ་དང་། དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་ན་ཆད་པའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སྟོན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཚད་དང་ལྡན་པ་དང་། སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་ཏུ་བཅས་པའི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པས་བཟའི་དམ་ཚིག་དང་། བཀྲེས་སྐོམ་བསལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ལྡན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སློབ་མ་འཇུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་ཏེ། ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་ཚང་བར་བསྒོམས་ནས་སྒྲུབ་དགོས་ལ། བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་ཚང་བར་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རིལ་བུ་དང་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབས་ན་རིག་འཛིན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྔགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། སྡོམ་པ་དང་།

The eighth chapter is thus connected to the twelfth. Why is this? The twelfth chapter teaches the signless samādhi for accomplishing siddhis; the place where one practices; the practice of the noble Mañjuśrī; the practice of the Mañjuśrī pill; the method for accomplishing vidyādhara through the samaya-mudrās of each of the five families; the application of the methods for summoning all; the distinctions of accomplishment through the five types of hooks; the samādhi of the method for taking the samaya substances; the four branches of approach and accomplishment; the place for that practice; the observance of the ascetic conduct; the objects of the vows; and the states of rebirth as punishment if siddhis are not granted. It also teaches the qualifications of the master and the characteristics of the disciple. A yogin who abides by the root and branch samayas and vows, possessing the samaya of food and the samādhi that dispels hunger and thirst, should initiate the disciple into the maṇḍala and confer empowerment. For the purpose of accomplishing siddhis such as those of the messengers, one must meditate on the four branches of approach and accomplishment in their entirety to please the deities through the feast offering. When a yogin who has meditated on the four branches of approach and accomplishment in their entirety relies on pills, hand symbols, and so forth to practice, they will accomplish vidyādhara status, clairvoyance, and the like; therefore, they are connected in that way. Such are the mantra ascetic conduct and vows.

སྒྲུབ་པ་ཆེ་ཕྲ་བསྟན་པ་དེ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་ཞིང་དེར་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཆེ་ཕྲ་ཐམས་ཅད་ཤོམ་པར་འདོད་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་ཕྲིན་ལས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དྲུག་པ་དང་ནི་གཉིས་པ་དང་། ། བཅོ་ལྔ་དང་ནི་བཅུ་བཞི་དང་། ། དྲག་ཤུལ་རྗེས་སུ་མཉེས་པ་ཡིས། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའང་སྡོམ་པའོ། ། ཞེས་སྨོས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་པ་དང་དྲུག་པ་འབྲེལ་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེའུ་དྲུག་པ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་དང་། དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་དུས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ནས་སྤྱན་དྲངས་ལ་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་སྒོམ་པའི་ཐབས་དང་། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། བཅུ་བཞི་པ་ལས་འཇམ་དཔལ་དང་། རིལ་བུ་དང་། རིག་འཛིན་སྒྲུབ་པ་དང་། བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་བསྒོམས་པའི་ངང་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྐྱེད་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་སྦྱང་བ་བྱས་ནས་བསྒོམས་ན་སེམས་ཀྱི་གཟའ་གཏད་བསལ་ཞིང་ཡན་ལག་བཞི་ཚང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གང་འདོད་པ་དེ་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། དྲུག་པ་དང་གཉིས་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལས་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་བསྐྱེད་པ་དང་།

The teaching on the great and small practices is presented as the general, common activity for disciples who wish to draw the maṇḍala of body, speech, and mind, to confer empowerment upon disciples therein, and to arrange all the great and small practices. For that very reason, it is stated: "The sixth and the second, the fifteenth and the fourteenth, through fierce and pleasing [means], are also the commitments of near-attainment." Thus, the twelfth and the sixth are connected. Why is this? Because the sixth chapter teaches the mantras for blessing the body, speech, and mind; the method of inviting [deities] from their spontaneously present abodes at the time of such blessing and pleasing them with offerings; the method of meditating on the Mahāmudrā as method and insight by balancing śamatha and vipaśyanā within the state of non-conceptuality; and the meditation on the samādhi of the subtle vajra, and so forth. Furthermore, the four types of approach and accomplishment—Mañjuśrī, the pill, the vidyādhara, and the general approach and accomplishment—arise in the fourteenth chapter. These also involve generating the Mahāmudrā in the form of the father and mother from within the state of non-conceptual meditation, blessing them as body, speech, and mind, and then training the mind through the samādhi of the subtle vajra. If one meditates in this way, the mental fixations are cleared away, the four branches are completed, and whatever is desired will be accomplished; therefore, they are connected in that manner. The sixth and the second are also connected. Why is this? Because the second chapter teaches the generation of the three—body, speech, and mind—as the single essence of one another.

རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འབྱུང་སྟེ། ལེའུ་དྲུག་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་སྒོམ་ཞིང་འགྲུབ་པ་དེ་ཡང་དང་པོར་ཆོས་བདག་མེད་པ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒོམས་ལ། དེའི་ངང་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། གཉིས་པ་དང་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོ་ལྔ་པ་ལས་གཟུངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཅིང་སྦྱོར་བའི་ཐབས་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་བུ་མོ་དགུག་པ་དང་། ལས་རྣམ་བཞི་བརྩམ་པ་དང་། དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་དུ་མ་བསྟན་པས་སྡང་བ་ཅན་གཞན་ཚར་བཅད་ཅིང་བརླག་པ་དང་། མི་སྣང་བ་བཅུ་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་། ཡན་ལག་བཞིའི་བསྒོམ་པའི་གསང་སྔགས་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། རླུང་དང་ཁ་ཆར་བཅད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་འདྲ་ཞིང་ལུས་དང་ངག་སེམས་བདག་མེད་པར་བསྟན་པར་འབྱུང་སྟེ། ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་བསྐྱེད་ཅིང་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་པ་དང་། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་སྦྱངས་པ་དེས་བདག་ཉིད་གང་ལྟར་མོས་པའི་སྐུར་བསྐྱེད་ཅིང་། ཡུམ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པས་འཕགས་པ་མཆོད་ཅིང་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལས་རྣམ་བཞི་བརྩམ་པ་དང་། ཞི་བས་མི་འདུལ་བའི་སྡང་བ་ཅན་རྣམས་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མང་པོས་ཚར་བཅད་པ་དང་། འགྲོ་བ་དབང་བསྐུར་བ་དང་།

The bodhicitta of each of the five families arises; as it occurs in the sixth chapter, one meditates and accomplishes it. First, one meditates on the selflessness of phenomena as the great emptiness, the essence of bodhicitta. From within that state, having generated the Mahāmudrā, if one meditates on the three vajras of body, speech, and mind as inseparable, accomplishment will be attained; therefore, it is connected in that way. Second, it is connected with the fifteenth chapter. Why? Because in the fifteenth chapter, the characteristics of the dhāraṇī are explained, along with the methods of application, the summoning of maidens through the application of Yamāntaka, the undertaking of the four activities, and the teaching of many varieties of wrathful activities. It teaches the methods for accomplishing the eleven types of invisibility, the pleasing of the secret mantra through the meditation on the four limbs, the stopping of wind, hail, and rain, and the teaching that all phenomena are like dreams and that body, speech, and mind are selfless. In the second chapter, body, speech, and mind are generated as the essence of one another and meditated upon as inseparable. By training the mind in the state of the great emptiness of bodhicitta, one generates oneself in whatever form one is devoted to. Possessing the consort of the samaya-mudrā, one makes offerings to the Noble Ones and performs the four activities for the benefit of beings. Thus, for those who cannot be tamed by peaceful means, one subdues hostile beings through many doors of liberation in the form of wrathful activities, and one empowers beings.

དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་རྡུལ་ཚོན་འདྲི་ན་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཁ་ཆར་དང་རླུང་བསལ་བ་དང་། མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་གཞན་གྱི་དོན་སྤྱད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞིའི་སྔགས་ཀྱིས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱས་ནས། བརྩམ་པ་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། དྲག་པོ་དང་བརླང་བར་སྣང་བའི་ལས་བྱས་ཀྱང་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་སུ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཇི་ལྟར་བཤམས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། བཅོ་ལྔ་པ་དང་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅུ་བཞི་པ་ལས་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་དང་། ཁྲོ་བའི་སྔགས་དང་། དགུག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དགུག་པའི་ཐབས་དང་། དྲག་པོའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་དང་། གནས་དང་། གདུལ་བྱ་བསྐྲད་པ་དང་། སྐམ་པ་དང་། ཕུར་བུ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་དང་། ལྷ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་འབྱུང་སྟེ། བཅོ་ལྔ་པ་ལས། ལས་བཞི་དང་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མང་པོ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་པས། ཁྲོ་བོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པས་སྔགས་བཟླས་ཏེ། ལས་ཀྱི་དམིགས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལས་དང་མཐུན་པའི་གནས་སུ་འདུག་སྟེ། དགུག་པའི་ལས་ཀྱིས་དགུག་པ་དང་། ཕུར་བུས་བཏབ་ལ་བཅད་པ་དང་། བསྐྲད་པ་དང་། སྐམ་པ་དང་། གང་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། །

In order to enter the maṇḍala, if one is drawing with colored powders, one must clear away the rain, snow, and wind that act as obstacles. For the sake of accomplishing the siddhi of invisibility, one practices for the benefit of oneself and others. Having pleased the deity through the mantras of the four branches of approach and accomplishment, one begins the work. By realizing that all phenomena are selfless and like a dream, even if one performs actions that appear fierce or harsh, they will not become habitual tendencies of obscuration. Since all activities as they are arranged become the accumulation of primordial wisdom (jñāna-saṃbhāra), it is for that reason that they are thus connected. The fifteenth [chapter] is connected with the fourteenth. Why is that? Because from the fourteenth, the consorts of the families, the mantras of the wrathful ones, the eight specific methods of summoning, the means of summoning, the focal points for all fierce activities, the ascetic observances (vrata), the locations, the expulsion of those to be subdued, the drying up, the general and specific causes of the ritual stake (kīla), and the mantras for blessing the deities arise. From the fifteenth, many distinctions of the four activities and fierce activities arise. Furthermore, a mantra practitioner endowed with ascetic observances, having meditated on the great mudrā of the wrathful one and recited the mantra, should understand the focal points of the activity and remain in a location concordant with that activity. If one performs the summoning through the activity of summoning, the piercing and cutting with the stake, the expulsion, the drying up, and acts according to whatever is desired, it will be accomplished; therefore, it is for that reason that they are thus connected.

དེ་ལྟར་ལེའུ་བཞི་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་འབྲེལ་ཚིག་མན་ངག་གིས་བསྣོར་མཚམས་ཀྱི་འཕེན་སྡུད་སྦྱར་བ་དེ་ནི་དྲག་ཤུལ་གྱི་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་སུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷའམ། ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་མཉེས་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་ལས་བརྒྱུད་ཅིང་གོ་འཕང་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་སྡོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། སྔ་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འོད་ཟེར་གྱི་ཀྱོ་བས་སྤྱན་དྲངས་ནས་མཆོད་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ལས་བཞི་དང་། དྲག་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྡོམ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པར་དབང་པོ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་འབའ་ཞིག་པ་ནི་མི་གཟུང་བའོ། ། བདུན་པ་གཅིག་པ་གསུམ་པ་དང་། ། བཅུ་པ་བཅུ་གཅིག་ལྔ་པ་སྟེ། ། དངོས་གྲུབ་ཞིང་གི་མཚན་མ་ནི། ། བསྙེན་པ་སྒྲུབ་པའི་སྡོམ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་བཅུ་བཞི་པ་དང་ལེའུ་བདུན་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདུན་པ་ལས་སྒྲུབ་པ་པོས་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབྱུང་སྟེ། སྒོ་གསུམ་སྡོམ་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་བྱས་པའི་སྤྱོད་པས་མི་འགྲུབ་ཀྱི། ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་བསྟེན་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་སྒོམ་པའི་ཐབས་དང་། དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། ལེའུ་བཅུ་བཞི་པར་ལས་དགུག་པ་དང་། ལས་བཞི་དང་། དྲག་པོའི་ལས་དང་།

Thus, from the fourth chapter through the tenth, the application of the connecting words and the instructions for the transitions of the "projecting and gathering" is taught as the sādhana for wrathful activities. Because this is taught as the method for proceeding from bliss through the propitiation of the deities of the maṇḍala or the male and female wrathful deities, and for joining one to the great state, it is called the "vow of near-attainment." This refers to the aforementioned blessing of the vajra body, speech, and mind; the invitation of the spontaneously present vajra body, speech, and mind of the past by means of the hook of light rays and the presentation of offerings; and the various dhāraṇīs, applications, the four activities, wrathful rites, and so forth. These are taught as the "vow of near-attainment," and it should not be understood as referring solely to the blessing of the sense faculties. "Seventh, first, and third; tenth, eleventh, and fifth: the signs of the field of accomplishments are the vow of approach and accomplishment." This connects the fourteenth chapter with the seventh. Why is this? Because in the seventh chapter, the vow of Secret Mantra arises for the practitioner to maintain. It is not accomplished through the restraint of the three doors or through ascetic conduct; rather, it is accomplished by blessing and relying upon the five sensory qualities within the gaṇacakra maṇḍala, through the method of meditating on the sixteen recollections, and by demonstrating the qualities of offering after such meditation. In the fourteenth chapter, the activities of summoning, the four activities, and wrathful activities are taught.

ཕུར་བུས་གདབ་པའི་གཏན་ཚིགས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་འདོད་པ་ལྔའི་མཆོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་བསྒོམས་པའི་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱས་ནས། གདོད་ལས་གང་འདོད་པ་བརྩམས་ན་འགྲུབ་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། བདུན་པ་དང་གཅིག་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞིའི་ལེའུ་དང་པོ་སྟེ། དེ་ལས་གསང་བ་འདུས་པའི་ལྷ་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་དུ་བཅས་པར་བསྐྱེད་ཅིང་གདོན་པ་འབྱུང་བས། ལེའུ་བདུན་པའི་མཆོད་པ་དེ་ཡང་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་དང་། དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་གཟོད་དབུལ་བར་རིགས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། གཅིག་པ་དང་ལེའུ་གསུམ་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུམ་པ་ལས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་དང་། སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་ཞིང་སྐུ་མདོག་དང་། ཕྱག་མཚན་དང་། ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་ཞིང་། འཕྲོ་འདུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། གཅིག་པ་ལས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དང་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་མཚན་མ་སྦྱངས་ནས། ལེའུ་དང་པོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་གདོད་ལྷའི་སྐུར་བསྐྱེད་ལ་སོ་སོའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་གསལ་བར་བསྒོམ་པ་དང་། ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་དགོས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། གསུམ་པ་དང་བཅུ་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

Regarding the emergence of the reasoning for the ritual of striking with the kīla: a yogin who relies upon the qualities of sensory desire pleases the deities by making offerings of the five sensory pleasures and by radiating light rays from the meditation on the sixteen recollections. Once the deities are thus pleased, whatever activity one then undertakes will be accomplished; therefore, it is connected in that way. It is also connected with the seventh and the first. Why is that? The term "the first" refers to the first chapter, the Foundation. Since the generation and recitation of the principal deity and the retinue of the Guhyasamāja arise from that [chapter], it is logical that the offering in the seventh chapter should also be generated in accordance with what was taught in the first chapter, and then offered to the deities of the maṇḍala and those belonging to their respective families. Therefore, it is connected in that way. Furthermore, it is connected with the first and the third chapters. Why is this? In the third [chapter], there occurs the blessing of all phenomena as emptiness, the mantra for blessing them as the dharmadhātu, and the meditation on the maṇḍala of the body, including the body color, hand symbols, and the meditation on the subtle samādhi, as well as the emanation and reabsorption [of light] and so forth. Furthermore, regarding the method of generation that arises in the first [chapter], one first purifies the signs of substantiality with the mantras of emptiness and the dharmadhātu. Then, as taught in the first chapter, one generates the deity’s body and clearly meditates on its respective body color and hand symbols. Since one must stabilize the mind through the subtle samādhi, it is for that reason that they are connected in this way. The third and the tenth are also connected. Why is this?

བཅུ་པ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པ་མཚོན་པའི་ཚིག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་སྙིང་པོ་ཡི་གེ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་དང་། དེ་ཡང་ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང་། ཧཱུཾ་གིས་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྷ་སྤྱན་དྲང་ཞིང་དངོས་གྲུབ་གསོལ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་གསལ་བར་བསྟན་པ། ལེའུ་དང་པོས་ཚུལ་བཞིན་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་། རིགས་ལྔའི་སྙིང་པོ་དང་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔས་མཚོན་ཏེ། སོ་སོའི་སྙིང་པོ་འབྲུ་རེ་བ་ལས་བསྐྱེད་ལ། བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་སྔ་མ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྤྱན་དྲངས་ལ་མཆོད་ཅིང་བསྟིམས་ན་བྱིན་རླབས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕྲ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ཞིང་འཕྲོ་འདུ་བྱ་བ་ཡང་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་འབྲུ་གཅིག་པ་བསྒོམས་ལ་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། བཅུ་པ་དང་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅུ་གཅིག་པ་ལས་ཡི་གེ་བྷྲཱུཾ་གྱིས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡི་གེ་འབྲུ་ལྔས་རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་སྐུར་སྒོམ་ཐབས་དང་། ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཐབས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སྒོམ་པའི་ཐབས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། བཅུ་པ་ལྟར་ཡི་གེ་བྷྲཱུཾ་ལས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ནང་དུ་བཞུགས་ཤིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་།

From the tenth [chapter], there appear words indicating the generation of the Mahāmudrā from non-conceptual samādhi, the five seed-syllables of the five Tathāgatas, the meditation on the subtle samādhi, the method of generating the deity with the syllable HŪṂ, and the invitation of the maṇḍala and deities, the request for siddhis, and so forth. In the third chapter, the colors and hand-symbols of the deity maṇḍala are clearly taught. As for the proper generation taught in the first chapter, it is also illustrated by the essences of the five families and the five heroic seed-syllables; the generation is performed from each of their respective single seed-syllables. Furthermore, it is taught that if one invites the previously spontaneously present [deities], makes offerings, and dissolves them, they will possess blessings. Regarding the meditation on the subtle samādhi and the radiation and reabsorption, it is taught that one must meditate on the single seed-syllables of the respective deities, such as the five heroic seed-syllables and so forth; therefore, they are connected in that way. The tenth and eleventh chapters are connected. Why? Because in the eleventh chapter, there appear the method of generating the celestial palace with the syllable BHRŪṂ, the method of meditating on the bodies of the five families individually with the five seed-syllables, the method of blessing the body, speech, and mind as the three vajras with the three seed-syllables, the method of meditating on the five superknowledges, and so forth. Just as in the tenth chapter, that which is generated from the syllable BHRŪṂ also resides within the celestial palace and is blessed as the three vajras of body, speech, and mind.

ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡང་སྒྲུབ་དགོས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་ཏོ། ། རྒོལ་བ་འོ་ན་འདིར་བཅུ་གཅིག་པ་དང་ལྔ་པ་ཞེས་སྨོས་ལ། བཅུ་གཅིག་པའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ན། ལྔ་པ་དང་པོར་བསྟན་ཟིན་ཡང་ཐ་མར་བསྣན་ཏེ་བསྟན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ནི་ལེའུ་ལྔ་པ་དང་པོར་བསྟན་པ་ནས། ཐ་མ་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་པའི་བར་དུ་གསང་བ་འདུས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཤིང་ཚང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ལེའུ་ལྔ་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གུད་ན་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་ཡིན་ལ། གཉིས་སུ་ན་ལེའུ་བཅུ་པ་སྨོས་པས་མཇུག་བསྡུས་པའི་ལས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་ཐ་དད་པ་ཙམ་སྐྱེས་པའམ། ནུས་ཚད་དུ་སྤྱོད་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་ན་སྔར་མི་དགེ་བའི་ལས་ཇི་ལྟ་བུ་སྤྱད་ཀྱང་དེས་འཇུག་པའི་སྒོ་མི་འགག་ཅིང་གང་འདོད་པའི་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་(ཞེ་,ཞེས་)བསྟན་ཏེ། གསང་སྔགས་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐུ་ཆེ་བས་འདིའི་དོན་ལ་མོས་པ་སྐྱེས་ན་འཇུག་པའམ། ཞུགས་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ན། སྔར་སྡིག་པ་ཚན་པོ་ཆེ་སྤྱད་པ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ལ། བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བར་མྱུར་དུ་འཐོབ་བོ། ། སྔར་དད་པ་སྐྱེས་ཤིང་ཞུགས་པའམ།

One who possesses such meditative concentration must also accomplish the five superknowledges (abhijñā) in order to act for the benefit of beings; therefore, the connection is made in that way. An objection: "If the eleventh and the fifth are mentioned here, and the meaning of the eleventh has been shown in that manner, why is the fifth—which was already taught at the beginning—added at the end?" It is said in reply: From the teaching of the fifth chapter at the beginning until the teaching of the eleventh at the end, the entire meaning of the Guhyasamāja is complete and exhaustive. The mention of the fifth chapter serves as the definitive reason for this, signifying that there is nothing further to be expressed beyond what is taught in those chapters. Alternatively, by mentioning the tenth chapter, the concluding activities and the methods for accomplishing meditative concentration are summarized. If one possesses the noble intention of generating even a slight degree of distinct realization regarding such meanings, or of practicing and applying them to the full extent of one's capacity, then no matter what non-virtuous actions one has previously committed, they will not block the gateway to engagement. Whatever activities or accomplishments one desires will be achieved exactly as they were practiced. This is because Secret Mantra is extremely powerful; if one develops devotion to its meaning, or having entered, practices correctly, even previously committed grave sins will be overwhelmed, and the fruits of accomplishment will be swiftly attained without being lost. This is taught for those who have previously developed faith and entered the path.

ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་པའི་འཕྲོ་ལས་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་སེམས་འགྱུར་ཏེ་སྤངས་ན་ཡང་ཐེག་པ་གཞན་ལ་ཞུགས་པའི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ཁོ་ན་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའོ། ། དེ་བས་ན་ལེའུ་ལྔ་པ་དང་པོར་བྱས་ནས་དགུ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་ནས། ལྔ་པ་ལས་བསྟན་པའི་རིགས་ངན་སྨེ་ཤ་ཅན་དང་སྨད་འཚོང་མ་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་སྤྱོད་པ་དང་། དུག་གསུམ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་ངེས་ན། གཞན་གྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་འགྲུབ་ངེས་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཚིག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་དག་འགྲུབ་པ་ཡང་སྔགས་རང་བཞིན་གྱིས་མཐུ་དང་བྱིན་རླབས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས། སྔར་སྤྱད་པའི་སྡིག་པ་ལས་འགྱོད་པ་དྲག་པོ་སྐྱེས་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་མཚན་མར་གསལ་བ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ལྡན་པའི་ལས་དང་བྱ་བས་བདག་གི་རྒྱུད་སྦྱངས་ཤིང་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་སྟ་བས་དགེ་སྡིག་དང་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པར་བརྟགས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རླུང་ལ་རིག་པ་འབྱུང་བས། སྐུ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གནས་པའི་བཙན་ས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་ནས་བག་ཆགས་གསོག་ལེན་གྱི་ངོ་བོར་མི་འགྲུབ་པས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངན་པ་མི་ལེན་པ་ཡིན་ལ། འདིར་བསྟན་པའི་དོན་ལ་དཔྱོད་ཅིང་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་ན། སྡིག་པ་དེ་དག་ད་ལྟར་དངོས་སུ་སྤྱོད་ཀྱང་སྒྲིབ་ཅིང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

Even if one abandons the practice after having engaged in it correctly due to the influence of other conditions, it is not as if the virtuous deeds performed while entering other vehicles are entirely absent; rather, immediately upon changing that birth, one will be reborn in the three lower realms. Therefore, as taught from the fifth chapter through the ninth to the eleventh, if accomplishment is certain even for those of low caste, such as butchers, prostitutes, and those who commit the ten non-virtues, the five crimes of immediate retribution, or the three poisons, then what need is there to mention others? This should be understood as a statement of analytical certainty regarding accomplishment. Furthermore, the reason these are accomplished is that, through conviction in the qualities of the mantra’s natural power and blessings, one generates intense regret for previously committed sins. By purifying one’s own continuum through the activities and deeds of the clearly visualized mudrā and the signless samādhi, one benefits others. Through the power of realizing equality, one examines how virtue and non-virtue, as well as cause and effect, are not inherently observable. As awareness arises within the wind of equality, one attains in this very life the secure ground where the kāya abides as the cause and fruit of primordial wisdom. Since one is no longer established in the nature of accumulating or taking up habitual tendencies, one does not incur the negative ripening of future births. If one possesses the view that investigates and realizes the meaning taught here, then even if one currently engages in those very sins, they will not become obscurations or faults.

དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་སྨོས་པའི་ལྔ་པ་བཅུ་གཅིག་པའི་འཇུག་ཏུ་ཐ་མར་ཡང་བརྗོད་པས་ནི། བཅུ་གཅིག་པ་དང་ལྔ་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱའོ་དེ་ལ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། དངོས་གྲུབ་ཞིང་གི་མཚན་མ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྙེགས་པའོ། ། དེ་ལ་དངོས་གྲུབ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བ་དང་། བྱིན་རླབས་ལས་འབྱུང་བའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། ། ཞིང་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ་དེའི་རྒྱུད་ལ་འཕགས་པའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་གྲུབ་དང་དངོས་གྲུབ་ཞིང་གི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་མ་དང་རྟགས་ནི་དོན་གཅིག་སྟེ། བདུན་པ་ནས་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་པའམ། ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀུན་ལ་བྱའོ། ། གཉིས་སུ་ན་དངོས་གྲུབ་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་ཡན་ཆད་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་བྱ་ལ། དངོས་གྲུབ་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་ཞིང་ནི་ལེའུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་བྱའོ། ། དེའི་རྟགས་དང་མཚན་མ་ནི་ལེའུའི་འབྲེལ་བའི་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་དངོས་སུ་མིང་བསྙེན་པའི་སྒྲུབ་པའི་སྡོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་བསྒྲུབས་ཀྱང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གཞི་བཟུང་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་བསྙེན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷར་བསྒོམ་པ་དང་།

Therefore, because the fifth [chapter] mentioned first is also spoken of at the end of the eleventh, it is said: "the eleventh and the fifth." In this context, the word "te" (de la) is a connective particle; it refers back to the phrase, "the signs of the field of accomplishments." Here, "accomplishments" (siddhi) refers to the great qualities that arise from the blessings and reside within the mental continuums of the deities of the maṇḍala. "Field" refers to the yogi, in whose continuum the sublime qualities of the noble ones will arise. These "signs of the field of accomplishments"—where "signs" and "marks" are synonymous—refer to everything taught from the seventh chapter up to the fifth, or specifically to the fifth chapter and above. Alternatively, "accomplishments" refers to the meanings arising from the eleventh chapter onwards, while the "field" in which those accomplishments arise refers to the disciples possessing the characteristics described in the fifth chapter. The "signs and marks" of that refer to the connecting words and letters at the junctures of the chapters. Such teachings are explicitly called "the vows of the approach and accomplishment" (sevā-sādhana-saṃvara). Why is this? For example, just as the accomplishment of any of the noble dharmas depends on first establishing a foundation through the samaya and vows, and then accomplishing them based upon that, so too does the approach consist of meditating on the deity, the nature of bodhicitta.

སྒྲུབ་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལུས་ལ་འགོད་ན་དེ་ཡན་ཆད་དུ་བསྟན་པའམ་ཁྱད་པར་དུ་བདུན་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་དུ་བསྟེན་པའི་ཚིག་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་དེ་དག་སྔོན་དུ་གསལ་བར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་བསྟན་ཏེ། གཟོད་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། འདི་ནས་མར་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལེའུ་བཅུ་བདུན་གྱི་བསྣོར་མཚམས་ཀྱི་འཕེན་སྡུད་སྦྱར་བ་དེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། དུལ་བ་གདུལ་དཀའ་ཞི་བ་ཡི། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཞུག་པ་ལ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་ལས། ། ཚར་གཅོད་པ་དང་ཕན་འདོགས་ནུས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་འབྲེལ་བ་(རྣམ་,རྣམས་)ལ་བདུན་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་དུལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གདུལ་དཀའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞི་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དེ་ལྟ་བུ་དུལ་བ་གདུལ་དཀའ་ཞི་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་དང་། ཐ་མལ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གསང་བའི་ཐེག་པའི་དོན་ལ་གཟུད་པ་ལ་ནུས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་ན་གསང་བའི་ཐེག་པ་ལས་འཁྲུངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་ཕྲིན་ལས་ཏེ། དེས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཚར་གཅོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་དང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་སུ་འབྲེལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ་དང་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། བསྐྱེད་དང་རིམ་པར་འབྲེལ་བ་དང་། ། བསྙེན་དང་རྡོ་རྗེ་གོ་ཆ་བཞིན། །

If one is to place the vajra of body, speech, and mind—the sādhana—and the wisdom being (jñānasattva) within the body, one must first clearly bring to mind the connections of the words and meanings taught up to that point, or specifically those taught from the seventh to the eleventh chapters. This is because only then must one meditate on the actual meaning of the approach and accomplishment (sevāsādhana). From this point downward, in order to demonstrate the qualities of the structural arrangement and the thematic transitions of the seventeen chapters of the tantra, it is said: "To lead those who are disciplined, those difficult to discipline, and those who are peaceful, The activity of all the tathāgatas is capable of both subduing and benefiting." By such statements, the connections are shown to possess seven aspects. In this context, "the disciplined" refers to the bodhisattvas; "those difficult to discipline" refers to the great worldly deities; and "the peaceful" refers to the śrāvakas. For those disciples who possess such natures—disciplined, difficult to discipline, and peaceful—as well as for ordinary sentient beings, one becomes capable of leading them into the meaning of the Secret Vehicle. Thus, this is the enlightened activity (karma) of all the tathāgatas born from the Secret Vehicle. How so? Through the wrathful activity endowed with the four branches of approach and accomplishment, one is able to subdue the great deities and others, and to benefit those bodhisattvas, śrāvakas, and sentient beings. This demonstrates the connection between the realm of sentient beings and the enlightened activity of the tathāgatas, and is the first [point]. For that very reason, it is said: "The connection with the generation stage and the sequence, Like the approach and the vajra armor."

དངོས་གྲུབ་འབྲེལ་བ་ཐུན་མོང་སྟེ། ། དེ་བཞིན་གཞུང་ལས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཕྲ་བ་ལས་རགས་པར་ཕྲ་བ་བསྐྱེད་པས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འཕྲོ་འདུའི་རིམ་པས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པའོ། ། རིམ་པར་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པ་དེ་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞི་རིམ་པར་བསྒོམ་པ་དང་འབྲེལ་བའོ། ། བསྙེན་དང་རྡོ་རྗེ་ཆོ་ག་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་པ་ལྷ་སྒོམ་པ་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཆོ་ག་རྣམ་པ་བཞིས་བསྒོམ་སྟེ། བསྙེན་པས་མཚོན་ནས་ཡན་ལག་བཞི་ཀ་ཚང་བར་བསྟན་པ་དེ་དང་རྡོ་རྗེའི་ཆོ་ག་བཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྡན་པར་བསྒོམས་པས་དེ་ནི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་འབྲེལ་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་གྲུབ་འབྲེལ་བ་ཐུན་མོང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་དང་འབྲེལ་བར་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་གཞུང་ལས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་དང་། ཆོ་ག་རྣམ་པ་བཞི་དང་། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་འབྲེལ་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཞུང་གསང་བ་འདུས་པ་འདི་ཉིད་ལས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་འབྲེལ་པ་གཉིས་པ་སྟེ་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ལྷར་བསྐྱེད་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་བརྟུལ་ཞུགས་འབྲེལ་བ་དང་། ། གཞུང་དང་སློབ་དཔོན་ལྡན་པ་ཡི། ། བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ལམ་གྱིས། ། སློབ་མ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན། །

"Attainment is connected to the common; likewise, from the text, it becomes supreme." Thus it is said. In that regard, "generation" refers to generating the subtle from the coarse, which is the generation of the body as the Great Seal (mahāmudrā) through the stages of meditative absorption (samādhi) and the radiation and reabsorption of light. "Connected to the stages" means being connected to the sequential meditation on the four branches of approach and accomplishment (sevāsādhana) within that meditation on the Great Seal. Regarding the phrase "approach according to the vajra ritual," the meditation on the deity during the approach is also performed through the four vajra rituals. By using the approach as an illustration, all four branches are shown to be complete. By meditating in a manner that possesses the four vajra rituals exactly as they are, one is connected to the two types of attainment. Furthermore, "attainment is connected to the common" indicates a connection to the common attainments. "Likewise, from the text, it becomes supreme" indicates that just as the common attainments are connected to the four branches of approach and accomplishment and the four rituals, so too is this connected to the supreme attainment taught in this very text, the Guhyasamāja. This is the second connection: the generation of the deity endowed with the four branches of approach and accomplishment, and the connection to the two types of attainment. "The maṇḍala and the conduct are connected; through the mantra path of the gurus who possess the text and the master, the disciples are fully ripened."

ཞེས་བྱ་བས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མཎྜལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་མཎ་ནི་སྙིང་པོ་ལ་ཌལ་ནི་ལེན་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལེན་ཅིང་འཛིན་པས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། རྒྱུད་འདི་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་གསུམ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དེར་གསལ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཏུལ་ནས་རིག་མ་དང་ལྡན་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལྷ་མོ་རིག་མ་མོ། ། ཞེས་པ་དང་མི་འབྲེལ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བརྟུལ་ཞུགས་སུ་འབྲེལ་བར་བསྟན་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་བ་གསུམ་པའོ། ། གཞུང་དང་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་བའི་གཞུང་དང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གཉིས་གཅིག་གི་ཡོན་ཏན་གཅིག་གིས་མཚོན་པར་བྱེད་པས། གཞུང་དང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དུ་འབྲེལ་བར་བསྟན་ཏོ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་བཞི་པའོ། ། བླ་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་སྟོན་པར་ནུས་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཏེ། རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་ཐེབ་དང་སྐར་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་མ་ནོར་བར་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་གཞན་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་སྔགས་ལམ་གྱིས་ཞེས་བྱ། དེས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། སློབ་མ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་པ་དང་དམ་ཚིག་ཕོག་པ་དང་། ལུང་བྱིན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཆོས་བཤད་པས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སྤངས་ཤིང་། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལས་བརྒྱུད་ནས་རིག་འཛིན་གྱི་ས་དང་།

By this, "maṇḍala" is explained: the term maṇḍala consists of maṇ, meaning "essence," and ḍala, meaning "to take." Because it takes and holds the essence of unsurpassed enlightenment, it is called a maṇḍala. In this tantra, the three maṇḍalas of body, speech, and mind, together with their branches, are subsumed within the three categories of outer, inner, and secret. Having subdued the conduct of the śrāvakas, one enters into union with a consort; that very consort is the "goddess-consort," which is the meaning of the phrase "not unrelated." The teaching that such a maṇḍala is connected to the ascetic discipline (vrata) is the third relationship. Regarding "the text and the master": the text refers to the complete eighteen chapters of the Guhyasamāja Tantra, and the master refers to the Vajra Master. Since the qualities of one are illustrated by the other, the text and the Vajra Master are shown to be related; this is the fourth relationship. Regarding "the gurus": these are the Vajra Masters capable of definitively teaching the meaning of Secret Mantra. The plural "gurus" refers to kings, regents, stars, and so forth. Because the meaning of the Vajrayāna, as spoken from the mouths of such gurus, liberates others from saṃsāra without error, it is called the "mantra path." If one asks what it does, it is said: "The disciples are fully ripened." This means that by being introduced into the maṇḍala, being given the samaya vows, receiving the oral instructions, being empowered, and being taught the Dharma, they abandon the states of no-leisure and, passing beyond the pleasures of gods and humans, [attain] the level of a Vidyādhara.

རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་འབྲེལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། འབྲེལ་བ་ལྔ་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་བརྟུལ་ཞུགས་དབང་བསྐུར་བའི། ། སློབ་མ་བཟང་པོ་བདག་ཉིད་ཆེ། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། ། བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བ་ཡངས་ཤིང་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེ་བས་ཐེག་པ་འོག་མ་པ་ལ་མི་མོས་ཤིང་གསང་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་མོས་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤིན་ཏུ་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེ་བ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པས་དབང་བསྐུར་བའི་སྣོད་ཡིན་པས། བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང་དབང་བསྐུར་བར་འབྲེལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་འབྲེལ་བ་དྲུག་པའོ། ། ཐེག་པ་གཞན་ལ་དགའ་བ་དང་། འཇུངས་ཤིང་སེར་སྣ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་གསང་བའི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པའི་བློའི་ངེས་པ་ཐོབ་ཅིང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེར་ལྡན་པ་ནི་སློབ་མ་བཟང་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མན་ཆད་ལས་དཔག་པས་ཆེ་ཞེས་བྱ། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཚང་རྒྱ་བར་ལུང་བསྟན་པའམ། ཆོས་བསྟན་པས་ངན་སོང་དང་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་སྟེ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་བདུན་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལེའུ་བསྣོར་མཚམས་ཀྱི་འཕེན་སྡུད་སྦྱར་བས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལ་ལ་ན་རེ། དངོས་གྲུབ་ཞིང་ནི་ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལས་རི་རྩེ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།

Because it brings about the attainment of the state of nirvāṇa in the Vajrayāna, the relationship between the master and the disciple is taught; this is the fifth relationship. Regarding the verse: "The excellent disciple of great selfhood, who has received the empowerment of the most rigorous asceticism, is one who is completely liberated by the Buddhas and Bodhisattvas." This refers to one who possesses the fortune of having a vast view and expansive conduct, who does not find faith in the lower vehicles, and who is inclined to enter the secret meaning. Since such a person of great asceticism is a vessel for the empowerments of insight-wisdom and so forth, the relationship between the ascetic and the empowerment is taught; this is the sixth relationship. One who is free from faults such as delighting in other vehicles, stinginess, and avarice, who has attained certainty of mind through devotion to the secret vehicle, and who possesses insight and compassion, is an "excellent disciple." Because they have become the embodiment of non-conceptual wisdom, or the nature of insight and compassion, and are superior to those on the levels of the perfections and below, they are called "great." It is taught that one endowed with such characteristics will be prophesied by the Buddhas and Bodhisattvas to attain enlightenment, or will be completely liberated from the lower realms and saṃsāra through the teaching of the Dharma; this is the seventh relationship. Thus, by connecting the chapters of the tantra through the transitions of the introductory and concluding summaries, the possession of these qualities is demonstrated. Some say that the "field of accomplishments" is taught in the eighth chapter as being in places such as mountain peaks.

མཚན་མ་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་ལས་རྨི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལེའུ་དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་རི་རྩེ་ལ་སོགས་པར་བསྒོམས་ན་དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟ་བུ་འཐོབ་པར་རྨི་ལམ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། དུལ་བ་དང་གདུལ་དཀའ་བ་དང་ཞི་བ་ལ་ཕན་གདགས་པ་ནི་སྤྱིར་འབྱུང་། ཚར་གཅད་པ་ནི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའོ། ། བསྐྱེད་དང་རིམ་པར་འབྲེལ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོའོ། ། བསྙེན་པ་རྡོ་རྗེ་ཆོ་ག་བཞི་ནི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐུན་མོང་ནི་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ། ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་གྲུབ་ནི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་བརྟུལ་ཞུགས་འབྲེལ་བ་ནི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའོ། ། གཞུང་དང་སློབ་དཔོན་ནི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའོ། ། བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ལམ་གྱིས། སློབ་མ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དྲུག་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་བརྟུལ་ཞུགས་དབང་བསྐུར་བ། ། ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ནི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ། ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་དང་ལེའུ་དེ་དག་ཏུ་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ན་འགལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེའུ་རྣམས་ཚང་བའི་འབྲེལ་བ་སྔར་བསྟན་ནས། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་རྒྱུད་མགོ་གཞུག་གི་སྤྱིའི་དོན་དུ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི་ལེའུ་རེ་རེའི་འགྲེལ་པ་དང་ཚིག་རེ་རེའི་འགྲེལ་པར་བྱས་ནས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི་དབུ་ཞབས་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་ཚང་བ་དང་འབྲེལ་བར་སྟོན་པར་འོས་ལ། ལེའུ་རེ་རེའི་ནང་ནས་དོན་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་འབྱུང་བས་དེ་དག་ཚང་བར་སྟོན་པར་འོས་ན་མ་བསྟན་ལ།

The signs are taught in the fifteenth chapter as dreams. In the first chapter, it is shown that if one meditates on a mountain peak or similar location while possessing meditative concentration (samādhi), what kind of accomplishments (siddhi) will arise in dreams. Generally, the benefiting of those who are disciplined, those who are difficult to discipline, and those who are peaceful occurs [therein]. The subduing [of the wicked] is in the fourteenth chapter. The connection to the generation stage (utpattikrama) is in the first chapter. The four vajra rituals of the approach (sevā) are in the twelfth chapter. The common accomplishments are in the eighth chapter. The supreme accomplishment is in the eleventh chapter. The connection to the maṇḍala and the ascetic conduct (vrata) is in the fourteenth chapter. The text and the master are in the seventeenth chapter. The statement, "By the mantra path of the gurus, the disciples are fully ripened," refers to the sixth chapter. The four lines beginning with "The empowerment of the most disciplined conduct" refer to the sixteenth chapter. If one were to say that these meanings of the words are connected to those specific chapters, it would be contradictory. Why? Because the connection of the chapters as a complete whole was already shown previously; that was merely shown as the general meaning of the tantra from beginning to end in terms of their qualities and summary, but it was not presented as a commentary on each individual chapter or each individual word. If that were the case, it would be appropriate to show the connection of the chapters from beginning to end as a complete whole. Since many different topics arise within each individual chapter, if it were appropriate to show them completely, they were not shown.

འདིར་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་དག་ཤས་ཆེར་ལེའུ་རེ་རེའི་ནང་ནས་ཀྱང་སྟོན་པ་ལས་འདིར་བསྟན་པའི་ཚིག་ཉུང་ཤས་དང་ལེའུ་དེ་རྣམས་སུ་སྦྱར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་འགལ་བར་མཐོང་བས་བདག་གིས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གོ་བ་འཐད་པར་མཐོང་ནས་དེ་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞུས་ཚིག་བཞི་པ། ། འདི་ཡི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་ནི། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པ། ། སྦྱོར་བ་ཞེས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། གང་ཞིག་དངོས་མེད་ཤེས་རབ་སྟེ། ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐབས་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཆ་མཉམ་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའམ། མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་འབྲེལ་པ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ཐོགས་ཆགས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡབ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་སྣང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་སྐུར་སྣང་བ་གཉིས་ཆ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའམ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་གནས་པ་ལ། ། སྦྱོར་བ་ཞེས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་ཏེ་དབྱེར་མེད་པའམ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་ཞིག་དངོས་མེད་ཤེས་རབ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་ལྷ་མོའི་ཆ་ལུགས་སུ་སྣང་ཡང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་འཇའ་ཚོན་གྱི་ཁ་དོག་ལྟར་གསལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ་མཚན་མའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་སྟེ། རྒྱུད་འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཁོད་པའི་ལྷ་མོ་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནས་སྒོ་སྲུང་གི་ཁྲོ་བོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོར་གྱུར་པའི་རིགས་དང་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་དང་།

The points expressed here are for the most part already taught within each individual chapter. Since it would be inappropriate to apply the few words taught here to those chapters, I have seen them as contradictory; therefore, having seen the previous understanding to be correct, I have explained it in that way. Regarding the fourth question: "How is the application of this?" the response is: "The union of method and insight is explained as 'application.' That which is non-substantial is insight; its own characteristic is method." This does not refer to the union of calm abiding and special insight in equal measure, nor to the union of the signless and the sign. Rather, it refers to the equal engagement or the abiding in union of two: the reflection of unimpeded wisdom appearing as the male consort, the mudrā of method; and the reflection of the nature of phenomena (dharmatā) free from conceptual elaboration appearing as the female consort, the embodiment of insight. This is what is explained as "application," meaning an inseparable or equal union. To clarify the meaning of that very point, it says: "That which is non-substantial is insight." Although appearing in the form of a goddess, she is like a reflection in a mirror or the colors of a rainbow—luminous yet without inherent nature, having abandoned the reality of signs. In this tantra, this refers to the goddesses such as Māmakī who are seated within the maṇḍala. From the central principal deity down to the wrathful gatekeepers, each is the gateway to liberation through their respective wisdom, appearing with their specific family, body color, and hand symbols.

རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་ནས་གསལ་ཞིང་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་འཛིན་པར་སྣང་བ་ནི་ཐབས་ཡིན་ནོ། ། ཡབ་ཡུམ་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་རྟགས་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱང་དབྱེར་མེད་པར་འཁྲིལ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཀུན་གྱིས་རིག་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་མཚན་མའི་ཤས་ཆེ་བར་བྱུང་བ་ནི་ཐབས་སོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་རང་གིས་རིག་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པ་ཤས་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། དེ་ཡང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཅིང་དབྱེར་མེད་དེ་གཅིག་གི་ངང་དུ་གཅིག་ཚང་བས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྤྱིའི་ལུགས་སུ་སྦྱར་ན། སོ་སོ་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་ནི་ཐབས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་ཐབས་མཚན་ཉིད་རེག་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དང་། ཐབས་མཚན་ཉིད་རེག་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ་དབྱེར་མེད་པར་རིག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ལྔ་པ། རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། དེ་ལ་རྒྱུད་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། གཞི་དང་རང་བཞིན་དག་དང་ནི། ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་བསྡུ་བར་བྱ། ། གཞི་དག་དང་ནི་ཐབས་དག་གིས། ། རྣམ་གསུམ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒྲུབས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ། དེ་ལ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བ་འདུས་པ་དབུ་ཞབས་ཚང་བ་སྤྱིའི་མིང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།

The appearance of the forms of the deities, clearly manifest with their respective ornaments, attire, and so forth, and endowed with the four branches of approach and accomplishment, is method. Furthermore, with the realization that the ultimate expanse and wisdom are inseparable, the symbolic father and mother, method and insight, are in union; this is called "union." If explained in application to the meaning of the tantra: that which is taught for the sake of others, which is recognized by all and becomes a collection of merit, arising predominantly with signs, is method. That which is the essence of the collection of wisdom—the nature of which is without intrinsic existence—and which is personally realized and predominantly demonstrates the signless, should be understood as insight. Moreover, because these two are joined and inseparable, with one being complete within the state of the other, it is explained as "union." If applied according to the general system: the appearance of possessing their respective individual characteristics is method; the realization that those very characteristics are without intrinsic existence is insight. Furthermore, from the insight that is without intrinsic existence, method appears as having characteristics; and the realization that the very appearance of method as having characteristics is without intrinsic existence, and the awareness of them as inseparable, is called "union." Now, for the fifth question: "What is the meaning of 'tantra'?" In response to this, it is said: "The tantra is of three types: The ground, the nature, and Specifically, the summary. Through the ground and the methods, The three types of tantra are established." Regarding this, "tantra" should be understood as the general name for the Guhyasamāja in its entirety, from beginning to end.

དེ་ནི་རྒྱུད་དཀྲུགས་ལུང་གཅུས་མན་ངག་སྦས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་ཆེ་ཕྲ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་དགོས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བྲེང་མ་ཆད་པར་སྟོན་པས་ན་རྒྱུད་དུ་གྲགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གོང་མ་ནི་རྒྱུད་དངོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱ་ལ། འོག་མ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ལུང་གཞན་ལས་ནི་ཞལ་ནས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གསུངས་པ་དང་། སྡུད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པར་བརྒྱུད་པ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྦྱར་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ཡང་དཔེ་ཐགས་དང་འདྲ་སྟེ། བྲེང་མ་ཆད་པ་དང་། དགོས་པ་ཚང་བ་དང་། ལྟག་འོག་དཀྲུགས་པ་དང་། གོས་སུ་དྲུབ་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། སྣལ་མ་བྲེང་མ་ཆད་པ་ལྟར་ཡི་གེ་བྲེང་མ་ཆད་པ་དང་། ཐགས་ཤིང་དགོས་པ་ཚང་བ་ལྟར་གང་ཟག་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་དང་། དམ་ཚིག་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དབང་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ལས་དང་མཆོད་པ་རྣམས་རྒྱུད་ལ་ཚང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྣས་ཁྱེར་བའི་འུལ་བུ་ལྟ་འོག་འཁྲུགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དཀྲུགས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐགས་ལ་སོགས་པའི་གོས་སུ་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ། ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་གིས་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ན། སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པ་དང་། བཞིར་ལྡན་པས་རྒྱུད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྒྱུད་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་དེ་ལ་རྒྱུད་མགོ་མཇུག་སྤྱིའི་དོན་ནམ་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། གཞི་དང་། རང་བཞིན་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྡུ་བར་བྱའོ།

This [tantra] is characterized by its scrambled tantras, twisted scriptures, and hidden pith instructions. Nevertheless, because it teaches all necessary points—such as the maṇḍala, the practice, and the great and small activities—in a continuous and uninterrupted sequence, it is known as a "tantra" (rgyud). The former [definition] refers to the actual definition of a tantra, while the latter refers to the actual entities of the meaning arising from it. Furthermore, in other scriptures, it is explained as "tantra" because it was spoken in a continuous stream from the [Buddha’s] own mouth, because it was transmitted sequentially by the compilers and others, and because it was taught for the sake of refining the mental continuums of migratory beings. Moreover, it is like a woven cloth: it is compared to being uninterrupted, complete in its purpose, having its upper and lower parts scrambled, and being sewn into a garment. Just as the threads are uninterrupted, the syllables are uninterrupted. Just as the loom is complete in its purpose, the individual’s requirements for accomplishment—namely, the samaya, the maṇḍala, the empowerment, the practice, the activities, and the offerings—are complete within the tantra. Just as the upper and lower parts are scrambled like the warp and weft of a cloth, the meaning of the tantra is taught in a scrambled manner. Just as a garment is completed from the loom and so forth, if one accomplishes through those requirements, one achieves Buddhahood; thus, because it possesses these four [features], it is called a "tantra." Regarding the statement, "In that regard, the tantra is threefold," the etymology of "tantra" has been shown. Within that, the general meaning or definition of the tantra from beginning to end should be understood as being threefold. What are they? They are to be summarized as the ground, the nature, and the specific [categories].

། དེ་ཡང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། གཞི་ནི་ལེའུ་དང་པོ་ལ་བྱ། རང་བཞིན་དག་ཅེས་པ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པ་ནས་རྫོགས་པའི་བར་ཏེ། རྒྱུད་འདི་མགོ་གཞུག་གི་དོན་མཐའ་དག་ལ་བྱའོ། ། བྱེ་བྲག་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ལེའུ་རེ་རེའི་ནང་ནས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དབང་དང་། ཕྲིན་ལས་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་མི་མཐུན་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་དུ་མར་སོ་སོར་སྟོན་པའོ། ། བསྡུ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མང་པོར་སྟོན་པ་དེ་དག་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དེ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའམ། གཉིས་སུ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་། གཞི་དག་དང་ནི་ཐབས་དག་གིས། ། རྣམ་གསུམ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དུ་སྒྲུབ། ། རང་བཞིན་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྒྱུ། ། དེ་བཞིན་འབྲས་བུ་བསྡུ་བ་མེད། ། ཅེས་གསུངས་པས། དང་པོར་རྒྱུ་ལས་ཕྱི་མ་འབྲས་བུར་བྱས་ནས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞི་དག་ཅེས་པ་ནི་ལེའུ་དང་པོས་རྒྱུ་བྱས་ནས་ནི་ལེའུ་གཉིས་པ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཚང་བར་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་གཞིའི་ལེའུ་དང་པོ་དག་དང་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཐབས་ཞེས་བརྗོད་དེ་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། ། གཞི་དག་དང་ནི་ཐབས་དག་གིས། ། རྒྱུ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། ། རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་སྟོན་པ་སྟེ། སྔར་ལེའུ་དང་པོ་ལས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལེའུ་གཉིས་པ་མན་ཆད་ལ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་དག་གི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་དང་།

Furthermore, to explain this in connection with the meaning of the tantra: "The ground" refers to the first chapter. "Pure by nature" refers to the section from the second chapter up to the conclusion; it refers to the entire meaning of this tantra from beginning to end. "Specific activities" refers to the various distinct types of maṇḍalas, empowerments, activities, and sādhanas taught individually within each chapter of the tantra. "Should be condensed" means that those many teachings should be condensed and shown as these three aspects, or else condensed into the two [aspects] that appear below. How so? As it is said: "By means of the ground and the methods, The meaning of the tantra is established in three ways. The nature and the cause without nature, Likewise, the result is without condensation." Thus, first taking the cause and making it the subsequent result, it is shown to be without inherent nature. How so? "The ground" refers to the first chapter acting as the cause, from which the tantra in its entirety—from the second chapter onwards—arises. Thus, the first chapter, the ground, and the second chapter and so forth, which are described as the "nature," are called by the synonymous term "method," which is the meaning of the cause. "By means of the ground and the methods," "Arising from what has been made the cause," "Is called the three aspects," which teaches the meaning of the three: body, speech, and mind. Previously, in the first chapter, it was called "the ground," and from the second chapter onwards, it was called "the nature." The teaching of the defining characteristics of their meaning is called "the specific activities."

དེ་གསུམ་གྱིས་རྒྱུ་བྱས་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ལས་བརྩམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རང་བཞིན་ཏེ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ནི་རྒྱུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འབྲས་བུར་གཞག་གོ། ། འོ་ན་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ནི་རང་བཞིན་མེད་ན་ཡང་བསྡུ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཁོ་ནར་བསྡུ་བར་སྣང་ན། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་བསྡུ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། ། དེ་བཞིན་འབྲས་བུ་བསྡུ་བ་མེད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐུན་ལ། རྒྱུད་ལ་བསྡུ་བ་ཡོད་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་བསྡུ་བ་མེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ལྷ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འབྱེད་ཅིང་སོ་སོར་གསལ་བར་སྟོན་དགོས་པས་བསྡུ་བ་ཡོད་ལ། འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་གཉི་ག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་ཞིང་དཔྱད་དུ་མེད་ཅེའོ། ། ལྷའི་རང་བཞིན་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས་དང་རྟེན་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ།

With those three as the cause, the drawing of the maṇḍala of body, speech, and mind, the conferring of empowerment, the practice, and the commencement of activities are taught in that manner; this is presented as the logical justification for establishing the meaning of the tantra. In that regard, the "nature," which is the meaning of the tantra, acts as the cause for accomplishing the non-abiding nirvāṇa of the Vajrayāna, which is without inherent nature. By means of the tantra’s meaning, the non-abiding nirvāṇa is established as the result. One might ask: "If the meaning of the tantra is without inherent nature, yet there is a summary, and it appears to be summarized solely within body, speech, and mind, is there a summary of the result in that attainment or not?" It is said: "Likewise, there is no summary of the result." Just as the meaning of the tantra is without inherent nature, nirvāṇa is likewise concordant in being without inherent nature. Although there is a summary within the tantra, there is no summary of the result in nirvāṇa. Why is that? Although the tantra lacks inherent nature, there is a summary because it is necessary to differentiate and clearly demonstrate the individual characteristics of all the deities, maṇḍalas, and enlightened activities. However, because the result—nirvāṇa—abides as the nature that pervades everything in every way, like the expanse of space, the nature and the result are both summarized and cannot be analyzed as separate entities. To explain this by applying it to the nature of the deity: the "ground" is the source and supporting basis from which all the great qualities of the non-duality of the expanse and wisdom arise.

རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའོ། ། རང་བཞིན་ནི་རྟགས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། ལྷ་ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། བྱེ་བྲག་ནི་དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནས་སྒོ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་མོ་དང་། སེམས་མ་དང་། ཁྲོ་བོ་དང་། ཁྲོ་མོའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་མི་མཐུན་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུད་འདིར་མདོར་བསྡུས་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེ་ན། གཞི་དག་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཐབས་དག་སྟེ་ཐབས་དེ་གཙོར་སྨོས་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་ཡང་སྟོན་ལ། དེ་ཉིད་རྒྱུར་ཡང་འདྲེན་པས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་དག་གིས་རྒྱུ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་གཞི་དང་། རང་བཞིན་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པས་རྒྱུ་བྱས་པ་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དུ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དང་དོན་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པ་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་སུ་ན་སྒྲུབ་ཅེས་པས་རྒྱུད་འདྲེན་ཏེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བའི་ལྷ་དེ་དག་ནི་རྒྱུད་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་གསུང་རྒྱུར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། རང་བཞིན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ།

The Great Vajra Holder. The nature is the union of the signs of method and insight; this is the general characteristic of all deities. The particulars are the distinct manifestations of the Buddhas, Bodhisattvas, goddesses, female consorts, male wrathful deities, and female wrathful deities, ranging from the central principal figure to the gatekeepers. These shall be taught here in this tantra in a condensed manner. How are they condensed? Through the "basis," which is the Great Vajra, and the "method," which is primarily mentioned as method; this also demonstrates the union of method and insight. Since that very [union] is also led as the cause, the result arising from the cause of the Great Vajra Holder and the union of method and insight is called the "threefold." This refers to the manifestations of the deities and goddesses subsumed within the three maṇḍalas of body, speech, and mind—the outer, inner, and secret. By taking the three previously taught—the basis, the nature, and the particulars—as the causes, and condensing the result into the three maṇḍalas of body, speech, and mind (outer, inner, and secret), this teaching is established as the meaning of the tantra. It is taught specifically to establish the etymology and the meaning of the tantra through logical reasoning. Alternatively, the term "established" (sgrub) also introduces the tantra itself. One should also apply it thus: those deities appearing as the maṇḍalas of body, speech, and mind abide as the objects to be taught for the purpose of the tantra's emergence. This is called "the cause of the lack of intrinsic nature."

ལྷའི་རང་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པར་གནས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལྟར་རྒྱུ་རང་བཞིན་མེད་པ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སྣང་བ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་དེ་གོང་བུ་ལྟ་བུར་མ་གྲུབ་པས་བསྡུ་བ་མེད་ཅེས་བྱའོ། ། གཉིས་སུ་ན་རྒྱུད་དང་ལྷ་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་འགྱུར་ཞིང་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གཅིག་གནས་ཏེ། རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ནུས་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ་གོང་བུ་ལྟ་བུར་བསྡུ་བ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་ཞིང་བརྗོད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་རྒྱུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྐྱེར་བཏུབ་བམ་ཞེ་ན། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། ། སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། ། སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་། སྔགས་ཀྱི་མཐུ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་དང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། འཕྲུལ་གྱི་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྐྱེར་རུང་བར་གསུངས་སོ། ། དོན་དང་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རྒྱུད་དེའི་ནང་དུ་ནི་རིགས་མང་ཉུང་དུ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། རིགས་ནི་དེ་བཞིན་ལྔ་དང་གསུམ། ། ངོ་བོ་གཅིག་དང་རིགས་བརྒྱ་སྟེ། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་བཅས་གསུངས་པ། དེ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་མར་འདོད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ།

The very nature of the deity abides as being without intrinsic nature, acting as the cause for generating all the deities of the maṇḍala. Just as the cause is without intrinsic nature, the appearance of the resultant deities of the maṇḍala is also without intrinsic nature; because they are not established as a solid mass, they are said to be "without reabsorption." Furthermore, the tantra and the deity are mutually the cause of one another and mutually abide as the result of one another. From the cause—which is without intrinsic nature yet possesses power and capacity—the result is accomplished. That too is without intrinsic nature; there is no reabsorption into a solid mass. Although they appear and can be expressed conventionally, they are taught to be inexpressible and unobservable in the ultimate sense. If one asks, "Can a result without intrinsic nature be produced from a cause without intrinsic nature?" the Māyājāla states: "Ema! How wondrous and marvelous is this dharma, the secret of all the perfect Buddhas! From the unborn, everything is born; yet in the very moment of being born, there is no birth." By the meaning of this, it is taught that such production is possible through the power of meditative absorption, the blessing of primordial wisdom (jñāna), the potency of mantra, the skill of insight (prajñā), the force of previous aspirations, and the power of miraculous compassion. To show that all the various enumerations of families taught within that tantra, which presents the meaning and characteristics in such a way, are subsumed therein, it is said: "The families are likewise five and three; in essence, they are one and a hundred. Together with the Vajra of Awakening, these are asserted as the supreme of tantras." Thus it was taught.

དེ་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཐེག་པ་འདིའི་གཞུང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་གནས་སུ་དག་པ་ལ་བཞེད་དེ། དེ་བཞིན་བཤད་པ་དེ་ལ། ལྔ་ནི་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། རིགས་གསུམ་ནི་དུག་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་རིགས་དང་། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་རིགས་གཉིས་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་བསྡུས་པ་དང་། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་གསུམ་མོ། ། ངོ་བོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་གསུམ་དང་། ལྔ་དང་། བརྒྱར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པ་མེད་པ་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་གཟུགས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ལས་ནི་རིགས་ཐམས་ཅད་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རིགས་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབྱེ་བའོ། ། དེ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབྱེ་ན། རྩ་བའི་རིགས་ལྔ་རེ་རེ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དང་བཅོ་ལྔ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔར་ཕྱེ་བ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ། རྩ་བའི་ཡབ་ལྔ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུམ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ཡུམ་ལྔ་དང་འཁྲིལ་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་སྤྱིར་བསྡུས་ན་བརྒྱ་ཐམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབྱེ་ན། རིགས་ལྔ་རེ་རེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔར་ཕྱེ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ།

Regarding that, as for the essential nature of what is called "family" (rigs), the scriptures of this vehicle maintain that it is the very afflictions (nyon mongs pa) purified in their natural state. In that explanation, the "five families" are categorized according to the five afflictions, such as ignorance and so forth. The "three families" are categorized according to the three poisons; the two families of the Wish-Fulfilling Jewel and the Samaya Vajra are subsumed within the Vajra family, making three: the families of Body, Speech, and Mind. As for the "single essence," the Root Tantra states: "The great ocean of all afflictions." This refers to the King or Chief of all families, who is without the distinctions of being divided into three, five, or a hundred families. He is the universal form of all Buddhas, the Great Vajradhara, the essence of the five wisdoms (ye shes). The Yoga Tantra states: "All families are the family of Vajrasattva." As for the "hundred families," they are divided according to Body, Speech, and Mind, according to Wisdom, and according to Qualities. To divide them according to Body, Speech, and Mind: each of the five root families is divided into the three of Body, Speech, and Mind, making fifteen. Each of those three—Body, Speech, and Mind—is divided into the five wisdoms, making seventy-five. The five root male deities are embraced by the five female consorts, who serve as the ornaments of their qualities; when these are generally summarized, they become one hundred. To divide them according to Wisdom: if each of the five families is divided into the five wisdoms, there are twenty-five.

དེ་རེ་རེ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ན་གསུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ། དེ་ལ་སྤྱིར་བརྩི་ན་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། ། ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་དབྱེ་ན་རིགས་ལྔ། དེ་རེ་རེ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔ་ལྔ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུམ་ལྷ་མོ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་སྤྱིར་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་མི་མཐུན་པར་བྱས་ནས་མིང་གསུམ་དུ་འདོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩ་བ་རིགས་ལྔ་ཡིན་པར་འདྲ་ན་ཡང་དེ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་ཕྱེ་བ་ལ་བཏགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གཙོར་བྱས་པའི་དབང་དུ་བཤད་པའོ། ། གཉིས་པ་རྩ་བའི་རིགས་ལྔ་རེ་རེ་ལས་ལྔ་ལྔར་ཕྱེ་བ་ན་ཡེ་ཤེས་གཙོར་བྱས་ནས་བཤད་པའོ། ། འདོད་པ་ལྔ་རིགས་ལྔར་བཤད་ནས་ལྷ་མོ་བཞིའི་ཚོམ་བུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་བསྐོར་བར་བསྟན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གཙོར་བྱས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་དབྱེ་བ་མི་མཐུན་པར་བྱས་ནས་མིང་གསུམ་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ན་རིགས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་བཅས་གསུངས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེས་རྒྱུད་དབུ་ཞབས་དགོས་པ་ཚང་བ་དོན་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ། རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དང་། འབྲས་བུ་བར་མི་འཆད་པར་སྟོན་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ལ།

If each of those is divided into the three of body, speech, and mind, there are twenty-five sets of three, which makes seventy-five. Calculating them generally, there are one hundred. If divided in terms of qualities, there are the five families. Each of those has five—body, speech, mind, qualities, and activity—making twenty-five. Each of those is accompanied by four goddesses who are the consorts of wisdom and who serve as the ornaments of the nature of phenomena (dharmatā) for the qualities of desire; thus, generally, there are one hundred. If one asks why three names are assigned after making such differing divisions: although the root is the same in being the five families, the first is explained in terms of emphasizing the body, speech, and mind as they are divided into those three. The second, when each of the five root families is divided into five, is explained in terms of emphasizing wisdom. The explanation of the five objects of desire as the five families, surrounded by the twenty-five clusters of the four goddesses, is in terms of emphasizing qualities. Therefore, the three names are assigned after making differing divisions. Generally, it is explained that because the Tathāgatas and their body, speech, mind, qualities, and activities are infinite, the families are also infinite. Regarding the phrase "Vajrabodhi and others spoke": this refers to the meaning of the tantra—the divisions of the families along with the characteristics of Vajrabodhi—or how Vajrabodhicitta spoke the tantra from beginning to end, complete in its purpose and meaning. The root tantra, which teaches the cause, nature, and result without interruption, is asserted to be the "Guru of Tantras."

གཉིས་སུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་དོན་དུ་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་འདི་ནི་རྒྱུད་བླ་མའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་མ་གསུངས་པས་གསང་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པར་སྣང་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་མཐུ་དང་བྱིན་རླབས་རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་ཕྱི་མར་བཅས་པ་བཤད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདི་ཡང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསང་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་། དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་དྲུག་པ། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་རྣམ་པ་དུ་གསུངས་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིགས་ལྔར་གསུངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་སོ་སོ་ན་གནས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་སོ་སོའི་བཞེད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱེད་ཅིང་སྟོན་པ་མང་དུ་ཡོད་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གནས་སུ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི་དྲི་མ་ཅན་དུ་བཅས་པས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་སོ་ན་གནས་ལ་དེ་ཉིད་གནས་སུ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི་རྣམ་པ་གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་མི་རྟོགས་པར་གནས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འཇོམས་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཆགས་པ་དང་།

Secondly, in order to sever the doubts of the bodhisattvas, the Tathāgatas of the retinue spoke this, which is the latter part of the Root Tantra of the Sublime Continuum (Uttaratantra). Thus, it is called the "Later Secret Tantra." Although it appears to be spoken by the Tathāgatas of the retinue, it is actually the power and blessing of Bodhicittavajra that appears to explain both the Root Tantra and its latter part. This latter tantra is also asserted to be the "Supreme of All Tantras." Why is that? Because it comments upon the meaning and the intent of all secret tantras. Now, for the answer to the sixth question: "In how many aspects is suchness (tattva) taught?" It is taught that suchness is of five families. "Suchness" refers to that which is unchanging and abides in its own state. While there are many ways of distinguishing and teaching it according to the various assertions of different tantras, in this context it refers to the five afflictions (kleśa). When that very [nature] is not realized as pure in its state and exists within the continuum of sentient beings, it is accompanied by stains and remains in its own state without changing from the essence that produces all the phenomena of saṃsāra. When that very [nature] is realized as pure in its state and exists within the continuum of a Tathāgata, it abides without being perceived as having any [afflicted] essence whatsoever. By that very [nature], the faults of subject and object and so forth are destroyed, the defects of the two extremes and so forth are overwhelmed, and there is attachment to the dharmadhātu and the welfare of sentient beings.

ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་སྦྱོར་བ་བདག་གཅིག་པུས་བྱ་བར་འདོད་པའི་ཕྲག་དོག་ཆེན་པོའི་སོ་ལ་གནས་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། རིགས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ཞུས་ཚིག་བདུན་པ། དེ་བཞིན་གསང་བ་རྣམ་པ་དུ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། གསང་བ་ཞེས་ནི་རིགས་གསུམ་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཉིད་གནས་སུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་རིགས་གསུམ་དུ་གྲགས་པའོ། ། ཞུས་ཚིག་བརྒྱད་པ། གསང་ཆེན་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། གསང་ཆེན་ཡང་ནི་རིགས་ཀྱི་ལྷ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཞི། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེ་ན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་ཡང་དངོས་གཞིར་གྱུར་པས་འདིའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་སྤྱོད་དེ། གསང་བ་དེ་དག་པས་ཀྱང་ཆེས་གསང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་གསང་ཆེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ལྷ། རིག་པའི་ལྷ་མོ་དང་ལྡན་པ་ལས་རིགས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའོ། ། ཞུས་ཚིག་དགུ་པ། དམ་པ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ།

Because the essence that gives rise to all the phenomena of nirvāṇa—such as the bodies and wisdoms—abides without changing into anything other than that which dwells upon the fangs of great envy, desiring to perform the application of benefiting all beings by oneself alone, it is called "suchness" (de kho na nyid). The nature of what is called "family" (rigs) and what is taught as the "five families" are also that very same thing, and their characteristics have been explained in detail previously. The seventh question: "In how many ways is there 'secret' (gsang ba)?" In response: "The 'secret' refers to the three families." This means that the five afflictions themselves, when purified in their natural state, are the three vajras of body, speech, and mind; these are renowned as the three families. The eighth question: "How is it that there is 'great secret' (gsang chen)?" In response: "The 'great secret' refers to the deity of the family." This refers to the Great Vajradhara, who is the basis of the three vajras of body, speech, and mind that pervade all phenomena, and who has become the universal form of all bodies and wisdoms. Why is it called that? Because it is the actual foundation of the secrets of body, speech, and mind, the nature of which is not even realized by all the surrounding Tathāgatas, such as Vairocana and the rest; because it is more secret than those secrets, it is called the "great secret." It is the deity established from the perfection of wisdom, and from its union with the goddesses of knowledge (rig pa'i lha mo), all families are born and arise. The ninth question: "How many types of 'sublime' (dam pa) are there?" In response:

དམ་པ་ཞེས་བྱ་རིགས་བརྒྱའོ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་རིགས་དང་། ཕྱི་མ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རིགས་ལས་དཔགས་ཤིང་དམ་པར་གྱུར་པས་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ། དངོས་རིགས་ལྔ་ལས་རིགས་བརྒྱར་འཕྲོས་པ་རྣམས་ལ་བྱའོ། ། ཞུས་ཚིག་བཅུ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཞི་བ་ཡི། ། དངོས་པོ་དངོས་མེད་མི་ཟད་གཙོ། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཐ་དད་མིན། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་ཐ་མར་འགག་པ་མེད་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ། སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྟག་པར་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ། འགག་པ་མེད་པས་ཆད་པར་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟག་ཆད་དང་སྐྱེ་འགག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཟད་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་བྱང་ཆུབ་ཆད་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རླན་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པས་ན། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཐ་དད་མིན། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གར་ཁྱབ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེས་ཁྱབ་ལ། ཐུགས་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པར་གནས་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཤད་ཅེས་བྱ་སྟེ།

"The so-called 'Sublime' refers to the hundred families." This means that, when compared to worldly families and those of the subsequent [vehicles], it is called a "distinguished family" because it has become sublime. This refers to those who have emanated from the five actual families into the hundred families. The tenth question is: "What is bodhicitta like?" In response: "Without arising or ceasing, peaceful, The essence and non-essence, the inexhaustible chief, Emptiness and compassion are not distinct— This is explained as 'Bodhisattva'." This means that because it is unarisen from the very beginning, it does not cease in the end. Its nature is the complete pacification of conceptual elaborations. Because it is unarisen, the "entity" of the view of permanence is not established. Because it does not cease, the "non-entity" of the view of nihilism is not established. The essence of the nature of phenomena, emptiness, is inexhaustible, transcending the extremes of permanence and nihilism, arising and ceasing. Whether a Buddha appears in the world or not, it abides as an essence naturally pure, and thus it is the identity or the chief of all phenomena. Furthermore, such a state is not a mere emptiness devoid of the moisture of great compassion. Therefore: "Emptiness and compassion are not distinct." This means that the nature of phenomena, emptiness, possesses the force of great compassion that is naturally non-referential. Thus, wherever the emptiness of the nature of phenomena pervades, it is pervaded by non-referential compassion. Since that very compassion also abides as the identity of emptiness, the state in which emptiness and compassion are not separate but abide inseparably is explained as "Bodhisattva."

བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་བཤད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དཔའ་བར་བཤད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། ། བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན། ། གང་ཞིག་དོན་དེ་ཐོབ་འདོད་པ། ། སེམས་དཔའ་ཞེས་ནི་དེ་ཕྱིར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བའི་དོན་མི་གཏོང་བ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་དཔའ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཅུ་གཅིག་པ། ། དེ་བཞིན་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཅི། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་རྡོ་རྗེ་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། རིག་པར་བཅས་པར་ལྡན་པ་ནི། ། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། རང་གི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངང་དུ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་སྟེ། དེ་དང་རིག་པར་བཅས་བྱ་བ། ། རང་གི་ཡུམ་རིག་པའི་ལྷ་མོ་ཤེས་རབ་མ་དང་བཅས་པར་གནས་ཤིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོལ་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་སུ་བཤད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རིག་པ་ནི་ཤེས་རབ་མ་སྟེ། ལྷ་མོ་དེའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པས་ན་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། ལྷ་ལ་སྦྱར་ན་རིགས་ལྔ་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཡུམ་དང་ལྡན་པ། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྦྱར་ན་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ལ་བྱའོ། ། ཞུས་ཚིག་བཅུ་གཉིས་པ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཅི།

That which is explained as bodhicitta is also that which is explained as a "hero" (vīra). Thus, the Abhisambodhi Tantra states: "Enlightenment has the characteristic of space; it is the abandonment of all conceptualization. One who desires to attain that reality is therefore called a 'Sattva'." Thus, emptiness is the ultimate bodhicitta, and the desire to attain it—by means of non-referential great compassion that does not forsake the welfare of beings—is the conventional bodhicitta; that itself is the hero. Now, in response to the eleventh question: "What is a 'vidyāpuruṣa' (knowledge-man)?" "One whose body, speech, and mind are of an indivisible nature with the vajra, and who is endowed with knowledge, is explained as a 'vidyāpuruṣa'." This means that the yogi’s body, speech, and mind abide in an indivisible nature with the three vajras—the body, speech, and mind of a Tathāgata or one’s own yidam deity. Furthermore, "endowed with knowledge" means abiding together with one’s consort, the vidyā-devī or wisdom goddess, possessing the bliss of non-dual play; such a one is explained as a "vidyāpuruṣa." "Knowledge" (vidyā) refers to the wisdom goddess; because he has become the "man" (puruṣa) of that goddess, he is called a "vidyāpuruṣa." If applied to the deities, it refers to each of the five families being endowed with their respective consorts. If applied to the yogi, it refers to the yogi abiding in the meditative absorption (samādhi) that practices in accordance with them, dwelling together with the consorts of those families. The twelfth question: "In that regard, what is a 'Vajradhara'?"

། ཞེས་པའི་ལན་ནི། རྒྱུད་ལྔ་དག་གི་སེམས་དག་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། ། གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་པར་བཤད། ། རྣམ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་འདས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ལམ་རྒྱུད་ལྔས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་རྟོགས་ནས་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མའི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཞེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། རྣམ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་འདས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཛིན་པར་འདས་ཞེས་སྒྲར་བརྗོད་པ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ནི། རྣམ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་འདས། ། ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། ལ་ལ་ན་རེ། གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་པར་འདས། ། ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པའི་སེམས་ཉིད་ཡུལ་ཡོད་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། སེམས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་ནི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་འཛིན་ཅིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་འདས་ཞེས་བྱ། ལ་ལ་ན་རེ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པས་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་བསལ།

The response to this is: "The minds of the five classes of beings are taught to be 'Vajra.' 'To be grasped' is explained as 'grasping.' Consciousness transcends the Vajra-grasper." This means that when one realizes that the minds of sentient beings, who are subsumed within the five classes of the path, are by nature unarisen, and the habitual tendencies of the stains of subject and object are completely purified, this is taught to be "Vajra." It is explained that this is the wisdom (jñāna) that is like a vajra. Therefore, the object, the nature of phenomena (dharmatā), is called "the grasped," and the wisdom that realizes it is explained as "the grasper." Thus, it is said: "Consciousness transcends the Vajra-grasper." This means that because consciousness has become purified wisdom like a vajra, it transcends grasping the meaning of the nature of phenomena; this is expressed in words as "consciousness transcends the Vajra-grasper." Regarding the non-duality of the expanse (dhātu) and wisdom, it is explained as "consciousness transcends the Vajra-grasper." Some say: "Regarding the phrase 'to be grasped is transcended by grasping,' the so-called external grasped object does not exist separately. It is the habitual tendency of the grasping mind itself to conceptualize an object that appears as an object. In reality, it is the grasping mind itself that appears in the form of the object. The lack of intrinsic nature in that is the expanse of phenomena (dharmadhātu). The fact that the mind is not established as a substantial entity is called the wisdom of awareness (vidyā-jñāna). To grasp such a meaning and to familiarize oneself with it again and again is what is meant by 'transcending.' Others say: in the ultimate sense, because there is no intrinsic nature, the extreme of superimposing existence is eliminated."

ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གསལ་བས་མེད་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་བསལ། དེ་ལྟར་གསལ་བ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས། མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པས་དབུ་མ་ཙམ་དུ་ཡང་མི་གནས་པས་འདས་ཞེས་བྱ། ཞུས་ཚིག་བཅུ་གསུམ་པ། ཛི་ན་ཛིཀ་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། ཡོད་མེད་དབུས་ལས་འདས་པས་ན། ། འབྱུང་དང་འབྱུང་ལས་གྱུར་པ་འབྱུང་། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་གཟུགས། ། སྐྱེས་པས་རྒྱལ་བ་ཛི་ན་ཛིཀ། ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟ་བུ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་ཡོད་པ་ལྟ་བ་དང་། མུ་སྟེགས་ཁ་ཅིག་བདག་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། སེམས་ཙམ་དེ་སེམས་ཞེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་བསལ་ཏེ། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གསལ་བས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་། མུ་སྟེགས་ཆད་པར་ལྟ་བས་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་བསལ་ཏེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གསལ་བ་ཙམ་ན་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས། ། མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ཙམ་དུ་ཡང་མི་གནས་པས་ན། ཡོད་མེད་དབུས་ལས་འདས་ཞེས་བྱ། །

In the authentic conventional, because the body, speech, and mind appear clearly in the aspect of being signless, the extreme of nihilistic denial is eliminated. That very clarity is empty of its own essence and does not waver from the state of signlessness. Because sign and signlessness are non-dual, it does not abide even as a mere middle, and is thus called "transcended." In response to the thirteenth question, "What is jinajik like?" it is said: "Because it transcends existence, non-existence, and the middle, The elements and that which is derived from the elements arise. The form of all sentient beings without exception— By being born, he is the Victor Jinajik." This means that in the ultimate sense, the lack of intrinsic nature is like the expanse of space. It eliminates the extreme of ordinary beings who view things as having substantial existence and signs, the extreme of certain non-Buddhists who view the self as permanent and eternal, the extreme of the Śrāvakas who view subtle particles as substantially existent, and the extreme of the Cittamātrins who view the mind as a momentary ultimate reality. Because it is not existent, yet appears clearly in the authentic conventional as the maṇḍala of the seals of body, speech, and mind, it eliminates the extreme of ordinary beings who hold a view of nihilism, and the extreme of non-Buddhist nihilists who view karma and its results, as well as this and future lives, as non-existent. Thus, it is not non-existent either. When there is mere clarity in that way, that very thing is empty of its own essence and does not waver from the state of signlessness. Because sign and signlessness are non-dual, it does not abide even as a mere middle between existence and non-existence; therefore, it is called "transcending existence, non-existence, and the middle."

དོན་དམ་པར་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་མི་གནས་པའི་ངང་ལས། འབྱུང་དང་འབྱུང་ལས་གྱུར་པ་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་རྒྱུར་བྱས་པའི་འབྱུང་བ་བཞི་འབྱུང་བས་ན་འབྱུང་ཞེས་བྱ། འབྱུང་བ་དེ་ལས་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུའི་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་འབྱུང་བར་གྱུར་པས་འབྱུང་ཞེས་བྱ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་ལ། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྣང་བ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོན་ཅིང་སྣང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོད་མེད་དང་རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བའི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་ངན་རྟོག་ལས་རྒྱལ་ཞིང་སྒྲོ་སྐུར་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་བ་ཛི་ན་ཛིཀ་ཅེས་བྱའོ། ། ཞུས་ཚིག་བཅུ་བཞི་པ། རིན་ཆེན་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ། ཐམས་ཅད་དོན་ཀུན་འབྱུང་བས་ན། ། རིན་ཆེན་སེམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཚོར་བ་ཡིས་ནི་ངེས་ཚོར་བས། ། ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འཛིན་པར་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། གོང་མ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་མེད་དབུ་མ་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་དུས་ན། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པའི་དོན་མ་ལུས་པར་བྱ་བ་བཙལ་མི་དགོས་པར་འབྱུང་བས་ན། དཔེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པའི་སེམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།

Although in the ultimate sense it abides as such an essence, from within the state of not abiding as any essence whatsoever in the correct conventional sense, it is said: "The elements and that which is derived from the elements arise." Because the four causal elements arise, they are called "elements" (bhūta). Because the eleven resultant forms arise from those elements, they are called "derived" (bhautika). It is established as the form of all sentient beings without exception. While it is naturally pure and does not waver from the ultimate dharmatā, it appears conventionally as the Great Seal (mahāmudrā) of the form body. Because it emerges and appears as the Great Seal established as the nature of the bodies and wisdoms, it is called "born from appearance." Because it triumphs over the extremes of viewing things as existent or non-existent, permanent or annihilated, and over the distorted conceptions of viewing beings as truly existent, and because it possesses the meaning of being free from the two types of superimposition and denial, it is called the Victorious One, Jina Jik. In response to the fourteenth question, "How is it the Holder of Jewels?": "Because all purposes arise from it, The mind is taught to be the Jewel. Because it is definitely felt by feeling, Feeling is said to be the Holder of Jewels." This means that when the mind—which, as described above, realizes all phenomena to be beyond existence, non-existence, and the Middle Way—abides as the nature of wisdom, all the necessary purposes of both the mundane and the supramundane arise without the need for effort. Therefore, like a precious gem, it is taught to be a mind that is equal and impartial toward all.

དངོས་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་འམ་མངའ་བ་ལ་བྱའོ། ། ཚོར་བ་ཡིས་ཆི་ངེས་ཚོར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཚོར་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་རང་གི་དོན་རིག་པ་སྟེ། ངེས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ནི། ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འཛིན་པར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་མི་བྱའི། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞུས་ཚིག་བཅོ་ལྔ་པ། ཨཱ་རོ་ལྀཀ་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པ་དང་། ། ཐམས་ཅད་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀུན། ། རྩེན་པའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པས་ན། ། ཨཱ་རོ་ལྀཀ་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆགས་པའི་རྟགས་ནི་ཆོས་ཉིད་དམ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡུམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཚང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆགས་པ་ལ་ནི་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ། གཉིས་སུ་ན་མཚན་ཉིད་དངོས་ལ་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གོང་མ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་ནས་གཞན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའམ། གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ལྷ་མོ་དེ་ལ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་རྩེན་ཅིང་མི་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ།

It refers to the attainment or possession of the wisdom of the equality of phenomena. Regarding the phrase, "That which is felt by feeling," "feeling" refers to the self-awareness of that wisdom of equality. "Definitively felt" means realizing it as being endowed with all aspects of enlightened qualities. One who possesses the meaning of such realization is described as, "Holding the jewel of feeling." This does not refer to the experience of the three types of worldly feelings, but rather to the holding of jewel-like qualities by means of the wisdom of equality. In response to the fifteenth question, "What is Ārolik like?" it is said: "Because it characterizes the nature of desire, And characterizes the nature of play In every way and in all things, It is explained as Ārolik." This means that the sign of being attached to the dharmadhātu through authentic great passion is the dharmatā itself, or the reflection of the dharmadhātu, the Mother Wisdom Goddess. When she possesses the characteristics of the five sensory qualities even in a single object, she is said to "possess the nature of desire." To be attached to her in a manner that is without attachment is called "characterizing." Alternatively, "characterizing" refers to the actual characteristics themselves; having characterized the qualities as described above, it makes them clear to others or causes others to see them. Such a goddess is characterized by playing with and never being separated from [the practitioner] at all times and in all ways.

དོན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཆགས་ཤིང་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་དབབ་པར་བྱའི་ཕྱིར་མཚོན་ཅིང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ནི། ཨཱ་རོ་ལིཀ་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་གནས་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་བས་འགྲོ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཛད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། སོ་སོ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པར་ཡང་མཁྱེན་པས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆགས་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པས་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཆགས་པའང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། ཞུས་ཚིག་བཅུ་དྲུག་པ། ། པྲཛྙཱ་དྷྲྀཀ་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། རྣམ་ཤེས་རབ་ཏུ་གསལ་བྱེད་པ། ། ཇི་བཞིན་ཤེས་རབ་ཞེས་སུ་བཤད། ། འདུ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས། ། ཤེས་རབ་འཛིན་པ་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་གསལ་བར་གཅོད་ནུས་པ་དེས་དམིགས་བྱའི་ཡུལ་བཅད་ཅིང་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ། ལ་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པ་དེས། ཡེ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཞེས་སུ་བཤད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ལ་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིང་ནས་བོས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། འདུ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས། །

In order to illustrate and demonstrate such a meaning, so that it may be clearly brought down into the sphere of experience of others, it is explained as Ārolik. By abiding in such a state, one arises in the nature of great compassion and acts for the benefit of beings exactly as it is. This is not like the mental engagement with the three types of worldly perceptions; rather, through the wisdom of individual discernment (pratyavekṣaṇā-jñāna), one knows the general characteristics of phenomena to be empty and selfless, and thus is attached to the wisdom of the dharmadhātu. Because one knows their specific characteristics without confusion, one is also attached to the benefit of beings through compassion; that is precisely what it is. Regarding the sixteenth question: "What is Prajñādhṛk?" In response, it is said: "That which makes consciousness extremely clear Is explained as 'wisdom' (prajñā) just as it is. Since it is the basis of the mind of formations, It is explained as 'upholding wisdom' (dhṛk)." Thus it is taught. Consciousness has the characteristic of being able to thoroughly differentiate all things; that which is able to clearly discern all objects individually, having determined the objects of observation and established their respective specific characteristics exactly as they are, is called "wisdom." Wisdom is that which serves as the cause of primordial wisdom (jñāna). Some say that when consciousness itself is purified into the primordial wisdom characterized by the ability to make things extremely clear, knowing the meaning of the way things have always been is explained as "wisdom." This is a case of calling the cause, wisdom, by the name of the result, primordial wisdom. "Since it is the basis of the mind of formations..." [as stated above].

ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཤེས་རབ་འཛིན་པར་ཞེས་བཤད་པར་མི་གཟུང་གི། ། གོང་མ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་བམ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པ་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སེམས་ཀྱི་གཞི་དང་བཅས་པ་དེ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཉེས་པ་དང་(བལ་,བྲལ་)ཞིང་མཚན་མར་མི་གཡོ་བས། ཤེས་རབ་འཛིན་པ་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཛིན་ལ། འགྲོ་བའི་དོན་མི་འདོར་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཞུས་ཚིག་བཅུ་བདུན་པ། དེ་བཞིན་རིགས་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། རིགས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་བསྟན་ཏེ། ། གཉིས་མེད་ཐོག་མ་ཞེས་བྱའོ། ། མི་སྐྱེ་མི་འཇིག་གང་ཡིན་པ། ། དེ་ནི་གཙོ་བོར་རབ་ཏུ་བཤད། ། ཅེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི། གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་གྱུར་ན་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་ཐོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གཅིག་པུར་ངེས་པས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཞེས་འདོགས་ཀྱང་གཅིག་པུར་ཟད་ཀྱི། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་དུ་མའི་རིགས་དང་མི་ལྡན་ལ་བྲམ་ཟེ་དང་། རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་འདོགས་པའང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་(གཅིས་,གཅིག་)པུར་མི་འགྲུབ་པའོ། །

Because this is the basis for the mental formations (saṃskāra) that arise from the mind, it should not be understood as "holding insight" in the literal sense. Rather, it is the wisdom or primordial wisdom (jñāna) of the aforementioned type—accompanied by the basis of the mind that performs the formative activity of benefiting others through compassion, love, and so forth—which is the "wisdom of accomplishment." Although one benefits others through such means, because one is free from the faults of subject-object grasping and is unmoving within signs, it is explained as "holding insight." This means that because one does not waver from the state of non-conceptuality, one holds the meaning of the nature of phenomena (dharmatā); and because one does not abandon the welfare of beings, one possesses the insight that holds the welfare of sentient beings; thus it is so called. The seventeenth question: "Likewise, what is the nature (gotra)?" In response to this, it is said: "The nature is taught as non-dual; Non-duality is called the beginning. That which is neither born nor destroyed Is explained as the primary [nature]." Regarding this, "nature" refers to that which is singular and certain. If there were many, such as two or three, the name "nature" would not be applied. For example, in the world, the "Brahmin caste" is designated as such because it is singular and certain; it is not because it possesses the many castes of the royal class and so forth. If one were to designate many things, such as "Brahmin" and "Royal," it would not establish the Brahmin caste as singular.

དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་གཅིག་པུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཞེས་འདོགས་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་པདྨའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པས་གཞན་དུ་མི་འདོགས་ལ། གལ་ཏེ་དུ་མ་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ན་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་མི་འགྲུབ་པོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ནི་ངེས་པ་ཅན་ལ་བྱ་ལ། ངེས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟད་པས་དེ་ལ་འདོགས་སུ་རུང་གི་དུ་མར་གྱུར་ན་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་པས་རིགས་སུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན། རིགས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་བསྟན་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་སུ་འདོགས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་རྡོ་རྗེ་རིགས་སུ་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་གཉིས་ཀ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱར་མི་བཏུབ་པས་ན། གཉིས་སུ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་ཐོགས་པའི་བཞི་འམ་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་སུ་ཐོགས་པའི་དང་པོའི་མུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འོ་ན་རིགས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལས་རེ་རེ་གནས་སུ་དག་པར་རྟོགས་པ་ལས་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། འདིར་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། མི་སྐྱེ་མི་འཇིག་གང་ཡིན་པ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པའི་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་གཉེན་པོ་མེད་པས་ནི་མི་སྐྱེ། གཉེན་པོ་བསྟེན་པས་མི་འཇིག་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པར་གནས་སུ་དག་པར་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོར་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་བྱ་སྟེ།

Likewise, here too, the designation "Vajra family" is applied solely to that which is definitively so; it is not designated as such because it possesses the jewel family, the lotus family, and so forth. If it were to possess many [families], it would not be established as the Vajra family. Why is that? Because a "family" (gotra) refers to that which is definitive, and since definitiveness is singular, it is appropriate to designate it as such. If it were manifold, it would not be established as a family because it would lack singular definitiveness. Therefore, it is said: "The family is taught to be non-dual." The designation of a family is like designating the Vajra family as definitively singular; since it cannot be said to be both the Vajra and Jewel families, it is said to be "taught as non-dual." That which is thus taught as non-dual is the "beginning" because it is the essence or the fourfold basis upon which the conventional term "family" is applied; the meaning is that it is the primary limit of what is designated as a family. Now, if a family is that which becomes a family through the realization of each of the five afflictions as being purified in their own place, what is it here? It is said: "That which is neither born nor destroyed." This refers to the realization that the five types of afflictions, when their individual characteristics are analyzed, are not distinct. When these are gathered into one and become indivisible, they are not "born" because they lack an antidote, and they are not "destroyed" because they are not dependent on an antidote. That which is the actualization of the realization of their natural state as being pure in equality is what is primarily explained as "the supreme."

རིགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ངོ་བོ་བས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོའང་ཡིན་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའང་ཡིན་ནོ། ། དངོས་སུ་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་བྱའོ། ། རིགས་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉོན་མོངས་པ་རེ་རེ་ནས་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ནི་རིགས་སུ་གྲུབ་ལ། ཕུང་པོ་རེ་རེ་གནས་སུ་དག་པ་ལས་ནི་སྐུར་གྲུབ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེ་རེ་གནས་སུ་དག་པ་ལས་ནི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲུབ་པས་རིགས་ལྔ་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལས་སོ་སོར་སྤྱན་དྲང་བའི་སྔགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་དང་། དེ་བཞི་ལ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་སྔར་བཤད་ནས། ད་ནི་མར་ནི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། སྐུའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཞུ་བའི་དུས་སུ་ནི་ཞུས་ཚིག་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་པོར། གཏི་མུག་ཅེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་ཞུས་ནས། བཅུ་དགུ་པ་ཞེ་སྡང་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ལས། ། ལན་ནི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཞུས་ཚིག་བཅུ་དགུ་པར། ཞེ་སྡང་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལན་དང་པོར་བཤད་དེ། དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཞེ་སྡང་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་གྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ་ཚོགས་བརྒྱད་ལ་བྱའོ། ། ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞེ་སྡང་མནར་སེམས་པ་དགུ་དང་ལྡན་པས་གཞན་འཇོམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་གྲགས། །

Because he is the essence in which all families and wisdoms are gathered, he is the lord of all deities and the primary sovereign. In actual fact, this refers to the Great Vajradhara. As for the subsequent families, they are established as families because the essence of each family is the transformation of each respective affliction into its natural state; they are established as bodies because each aggregate is purified into its natural state; and they are established as wisdoms because each consciousness is purified into its natural state. Thus, it is explained that the Victors of the five families possess the five families, the five bodies, and the five wisdoms. Having previously explained the mantras for individually inviting them, the meaning of wisdom, and the enlightened activities of those four, I shall now sequentially teach the characteristics of what constitutes the essence of the families and the essence of the bodies. Regarding that, at the time of the request, the first of the eighteen questions asked was: "What is that which is called 'delusion'?" Following that, the nineteenth question asked: "What is that which is called 'hatred'?" In response, the first answer given to the nineteenth question was: "What is that which is called 'hatred'?" In this context, consciousness is taught to be hatred. As for the line: "The cause is renowned as twofold," the term "consciousness" refers to the aggregate of consciousness, which consists of the eight collections of consciousness. The term "hatred" refers to the distorted mental factor of hatred characterized by the nine forms of malice that destroy and ruin others. Regarding that, it is said: "The cause is renowned as twofold."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གནས་སུ་དག་པ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་སྐུར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞེ་སྡང་གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པའི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཟག་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞེ་སྡང་གིས་གཞན་འཇོམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དེ་གནས་སུ་དག་པ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཡང་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཕར་ནི་འཇོམས་ཤིང་འཇིག་ལ། ཚུར་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སོ། ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཞེ་སྡང་གཉིས་སུ་གྲགས་ལ། དེ་གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སྐུ་དང་རིགས་གཉིས་སུ་གྲགས་ཞེས་འབྲས་བུའི་མིང་དུ་མ་སྨོས་ཀྱང་ཟླས་དྲངས་པས་མངོན་ནོ། ། ཞུས་ཚིག་བཅོ་བརྒྱད་པ། གཏི་མུག་ཅེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། གཟུགས་ནི་གཏི་མུག་ཏུ་བསྟན་པ། ། གླེན་པས་བཅིངས་པའི་ངོ་བོའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་བཅོ་ལྔ་ལ་བྱ་ལ་དེ་ཡང་བེམས་པོ་ཤེས་པ་མེད་པས་གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།

This means that from the purification of the cause, the aggregate of consciousness, the result is established as the body of the Vajra family. The result of the purification of the cause, distorted hatred, into great authentic hatred is called the Vajra family. Why is that? Because when the contaminated aggregates become uncontaminated, they are established as the essence of the body of the Vajra family. Just as at the time of a sentient being, distorted hatred destroys and ruins others, when that [hatred] is purified and becomes the Vajra family, it destroys and ruins all conceptualizations and faults such as subject and object; yet, it cannot be harmed by anything. Because it possesses a nature that is as hard and stable as a vajra, unconditioned, and indivisible, it is called the Vajra family. Everything that arises and is born from that is the Vajra family. Therefore, the "cause" is known as the two: the aggregate of consciousness and the affliction of hatred; the "result" of their purification is known as the two: the body and the family. Although the names of the results are not explicitly mentioned, they are understood through the context of the pairs. The eighteenth question: "What is the nature of what is called 'delusion'?" In response, it is said: "Form is taught to be delusion; it is the essence bound by stupidity." Here, "form" refers to the aggregate of form, the fifteen types of material form. Because it is inanimate and lacks consciousness, it is taught to be of the nature of delusion.

དེ་གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སྐུ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། གླེན་པས་བཅིངས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་གཏི་མུག་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མིག་གི་སྒོ་གསུམ་གླེན་པས་བཅིངས་ནས་རྨོངས་པ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཏི་མུག་གིས་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའོ། ། དེ་གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངང་དུ་རྨོངས་ཏེ་གང་དུ་ཡང་མི་རྟོགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་པ། ང་རྒྱལ་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ཚོར་བ་འདོད་པས་མྱོས་བསྟན་པ། ། ང་རྒྱལ་གྱི་ནི་ངོ་བོའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བ་ནི་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་པས་ཆགས་ཤིང་དེའི་རོས་མྱོས་པར་ཕོངས་ཤིང་གཏོང་མི་ཕོད་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཚོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲད་ནས་བྲལ་བར་འདོད་ནས་ང་རྒྱལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་སྐུ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ་ཡང་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཚོར་བའི་ང་རྒྱལ་ཉིད་དང་མཚུངས་ཤིང་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དག་པའི་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།

The result of that being purified in its natural state is established as the essence of the manifest body of the Tathāgata family. Regarding the "essence bound by stupidity," this refers to the delusion of the afflictions; it is like being bound by the three doors of the eyes and being deluded, whereby the delusion of perversion obscures the vision of the authentic reality. The result of that being purified in its natural state is established as the essence of what is called the Tathāgata family. Having realized all phenomena as the nature of emptiness, one remains in a state of non-elaboration, deluded in the sense of not conceptualizing anything at all. In response to the twentieth question, "What is the nature of pride?" it is said: "Intoxicated by the desire for sensation is the essence of pride." Sensation refers to the aggregate of sensation comprised of the eighteen types of contact, such as the contact of the eye, which are subsumed under the three—pleasure, suffering, and equanimity. The essence of pride is the arrogance of being attached to and intoxicated by the taste of desiring to experience pleasure, being unable to let it go; and the pride of desiring to be separated from the suffering of sensation once it has been encountered. The result of that being purified in its natural state is established as the essence of the manifest body of the Ratna (Jewel) family. Furthermore, the pride of the afflictions, which possesses the seven types of pride, is identical and inseparable from the pride of sensation itself. The result of that being purified in its natural state as the great authentic pride is established as the essence of what is called the Ratna family.

ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་གཅིག་པ། འདོད་ཆགས་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། འདུ་ཤེས་འདོད་ཆགས་བདག་ཉིད་ནི། དངོས་པོ་ལ་ནི་ཆགས་པའི་མཚན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་རྒྱ་ཆུང་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཚད་མེད་པ་སྟེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་མངོན་རྟགས་སུ་བཟུང་ནས་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མཚུངས་ཤིང་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་སྐུ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདོད་ཆགས་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡང་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེས་ཆོས་ཉིད་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། དཔེ་པདྨ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་འབུམ་གྱི་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་གཉིས་པ། ཕྲག་དོག་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། འདུ་བྱེད་རྟག་ཏུ་ཕྲག་དོག་སྟེ། ། རྩེ་གཅིག་བདག་ཉིད་གཏོང་བའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་བཅུ་བཞིས་བསྡུས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ།

One who outshines others with all the qualities of greatness and possesses a pride that is superior regarding all phenomena is of the lineage that attains qualities such as those of a precious jewel. Now, in response to the twenty-first question, "What is that which is called 'attachment'?" it is said: "The nature of perception is attachment; its characteristic is clinging to things." In this context, perception is categorized as limited, vast, or immeasurable. The aggregate of perception has the characteristic of clinging to and being attached to an object by grasping at signs and secondary characteristics, such as white and so forth; thus, it is identical in characteristic and inseparable from the affliction of attachment itself. The result of purifying such an aggregate of perception is established as the essence of the actual manifestation of the body of the Lotus family. Furthermore, the result of purifying the nature of perverted attachment and clinging is established as the essence of what is called the Lotus family. Through wisdom and compassion, one is attached to the nature of phenomena (dharmatā) and to sentient beings; this is like the example of a lotus that, though born from mud, is unsullied by the defects of the mire. In response to the twenty-second question, "What is that which is called 'jealousy'?" it is said: "Formations are always jealousy; its nature is to relinquish one-pointedness." In this context, the aggregate of formations consists of the fifty-one mental factors associated with the mind and the fourteen not associated with the mind.

དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཕྲག་དོག་ཅེས་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་སེམས་པས་བསྐྱོད་ནས་ལྔ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་འགྲོགས་ཏེ་ལྔ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པར་ཡུལ་མ་འདྲེས་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་གཏོང་བས་འདུ་བྱེད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲག་དོག་མཚུངས་ཤིང་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གནས་སུ་དག་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་སྐུ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲག་དོག་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ། གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཕྲག་དོག་འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ལས་ཀུན་བདག་གཅིག་པོ་འབའ་ཞིག་གིས་བྱའི། གཞན་གྱིས་བྱར་མི་གཞུག་གོ་བསམ་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་སྟོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བར་བཤད་ལ། ཐེག་པའམ་རྒྱུད་འདིའི་བཞེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་སྐད་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་ན། སྤྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་མཚུངས་ཤིང་ཐ་མི་དད་པར་བཤད་དེ། དེའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདི་ལས་འདི་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱང་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་གཏི་མུག་གི་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ལ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། ། འདི་དག་ཀྱང་ལེའུ་དང་པོ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་འཐོན་པའི་སྐབས་སུ་གཏི་མུག་གི་རིགས་མཆོག་གི་ཡང་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་།

That which is called "constant envy" is stirred by the formative mental factor of volition and accompanies the five omnipresent [mental factors]. Because the five [specific] objects are determined individually without confusion, it directs itself one-pointedly toward them; thus, the formative factor and the affliction of envy are equal and inseparable. In that regard, the purification of the aggregate of formations is established as the essence of the manifest appearance of the Body of the Karma Family. The purification of the affliction of envy—which is the delusion regarding the excellence of others—is established as the essence of the Karma Family as the result. This is the state of thinking: "I alone shall perform all the activities of making offerings to the Noble Ones and acting for the benefit of sentient beings; I shall not allow others to do so." This is how it becomes. In that regard, the Vehicle of Characteristics (Lakṣaṇayāna) teaches the characteristics of the five aggregates and the afflictions separately, explaining that the afflictions are mental factors. While there are occasions in this vehicle or tantra where it is explained in that way, generally the five aggregates and the five afflictions are explained as being equal and inseparable. The reasoning for this is stated in this Subsequent Tantra: "Regarding the family in terms of the cause, it is called the 'family of delusion'; regarding the result in terms of complete purity, it is called the 'family of the Tathāgata'." Furthermore, in the first chapter, during the occasion of the emergence of the maṇḍala, it is called the "supreme of the supreme families of delusion," and—

དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་གཏི་མུག་གཅིག་པུ་གནས་སུ་དག་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་གཏི་མུག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་གཅིག་པུར་གྱུར་དུ་ཟད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་གཏི་མུག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་མའི་ངོ་བོར་གནས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་བ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ན། རིགས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་བསྟན་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་རིགས་ལྔ་ཀུན་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ལ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་གྲགས། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་རིགས་ལྔ་ཀུན་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། ། རྒྱུ་མ་དག་པ་གཉིས་དང་འབྲས་བུ་དག་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་ཡང་སྐུའི་རྒྱུ་དང་རིགས་ཀྱི་རྒྱུའོ། ། འབྲས་བུ་ཡང་སྐུའི་ངོ་བོ་དང་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་ལྷ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་རིགས་གསུམ་དང་ལྔ་ཚང་བར་གསུངས་ན། འདིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྡུ་བའི་དབང་དུ་བཤད་པའི་དུས་ན་རིགས་གཅིག་ལ་མང་པོ་ཚང་ཞིང་འདུ་བར་ཡང་བཤད་ལ། རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བཤད་ན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་རེ་རེར་བགྲངས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་སྐབས་སུ་རིགས་ལྔ་དང་། རིགས་ཀྱི་བདག་པོའམ། དང་པོ་རིགས་ཀྱི་ཁུངས་བྱ་བ་དེ་དང་དྲུག་ཏུ་བཞེད་པས་དེའི་གཞུང་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཏུ་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། གཞན་གྱི་སྐབས་སུ་བསྡུ་བ་དང་དབྱེ་བར་འདོད་པ་འབྱུང་བའི་ཚེ་ན་ཡང་གང་ལྟར་འདོད་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་བཀག་པ་མེད་དོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་གསུམ་པ། རྡོ་རྗེའི་སྔགས་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། །

Therefore, when the single affliction of delusion is purified in its natural state, it becomes solely the tathāgata family of authentic delusion. This is because the affliction of delusion does not exist in the nature of other afflictions such as attachment and so forth, nor is it established that the family purified of it becomes manifold. Thus, the meaning of the statement, "The families are taught to be non-dual," should be explained by applying it to all five families. Likewise, the meaning of the statement, "The causes are renowned as two," should also be explained by applying it to all five families. The two impure causes and the two pure results should be understood as follows: the causes are the cause of the body and the cause of the family; the results are the result established as the essence of the body and the essence of the family. Now, if it is taught that the three or five families are complete within the continuum of a single deity, why is it presented here in this way? It is because when explained from the perspective of inclusion, it is taught that many are complete and gathered within a single family; whereas when explained from the perspective of differentiation, they are taught by distinguishing the body, speech, mind, and so forth, and counting them individually. Thus, it is presented in this manner. In this context, the five families, the lord of the family, and the source of the family are asserted as six; therefore, it is presented thus to establish that system. In other contexts, when the desire for inclusion or differentiation arises, one should explain according to whichever is intended, as this is not prohibited. Now, the twenty-third question: "What is the vajra mantra?"

ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། སྲིད་པ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དུ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ལྡན་པ་ཡི། ། འདོད་པ་སེམས་སུ་གསུངས་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྲིད་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སྐྱེ་བར་སྲིད་པ་དང་གནས་པར་སྲིད་པ་དང་། འཆི་བར་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་དངོས་པོར་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་རིག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ལ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་བྱ་བ་འདོད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་ཏེ། བླང་ཞིང་ཞེན་ན། བླང་ཞིང་དབང་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་ནི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ལས་སོ། ། དགྲ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་འཇོམས་ཤིང་འཇིགས་པའམ་སྤང་བར་འདོད་པའི་སེམས་ནི་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཏེ་ལས་བཞི་དང་ཕྲ་མོ་ཐ་དད་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་བཟང་ངན་ལ་ཆགས་སྡང་རྣམ་པ་གཉིས་སྐྱེ་བ་བླང་དོར་གྱི་དབང་དུ་གསུངས་ཏེ། འདི་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པས་སྤོང་ལེན་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ལས་སྡང་བས་སེམས་སུ་གསུངས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དོན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་མི་མངའ་ལ་དེ་ཡང་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་གནས་པ་ལས་མི་འདའ་བ་དང་། དེའི་རྟགས་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་སྐུར་སྣང་བ་ལས་མི་འདའ་བས་ན་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ། སྣ་ཚོགས་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

In response to that request, it was said: "In all that arises within existence, the nature is the awakened mind (bodhicitta). That which possesses desire and aversion is taught to be the mind of desire," and so forth. Regarding that, "the arising of existence" refers to the five afflictions and the five aggregates. These arise and emerge as the entities of the three states of existence: the existence of birth, the existence of abiding, and the existence of death. To realize all of these within the state of the unborn nature of phenomena (dharmatā) is the nature of the awakened mind, abiding as the objective expanse of reality (dharmadhātu). As for "desire and aversion," this refers to being attached to and clinging to attractive objects such as the five sensory pleasures. If one desires to take them up and hold onto them, that desire to take them up and bring them under one's control is the activity of magnetizing. If one feels aversion toward unattractive objects such as enemies, desiring to destroy, overcome, or abandon them, that mind is the activity of wrathful sorcery. Thus, the many distinct subtle activities of the four rites are also taught as arising from the two types of attachment and aversion toward good and bad objects, governed by the impulse to accept or reject. Since these are subsumed within these two, the desire to accept or reject through a mind possessed of attachment and aversion is taught to be the "mind" [of desire] arising from the object; this should be realized as the nature of primordial wisdom (jñāna). Since the meaning of the expanse and primordial wisdom is thus, they do not exist as separate entities. Furthermore, because they do not transcend abiding as the single essence of one another, and because they do not transcend appearing as the bodies of the Father and Mother in the union of method and insight, they are called "samaya." As for the phrase "appearing as various [forms]":

ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་སྐུ་སྣང་ལ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྐྱེ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན། ཡབ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྣང་སྟེ། སེམས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་དོན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པར་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་ཤིང་རྟགས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་ན། མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ལས་སྐྱེས་འབྲས། ། ཞེས་ཏེ། དོན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྟགས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ལས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་བདག་གིར་བྱས་ནས་དང་དུ་ལེན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དྲག་པོའི་ལས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འཇོམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱས་ནས་སྤོང་ཞིང་དོར་དུ་ཡོད་པའི་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་མེད་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆགས་སྡང་སྤོང་ལེན་དུ་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།

The appearance of various objects is the reflection of the expanse of phenomena (dharmadhātu). The appearance of the body of the consort of insight, the mudrā of samaya, is the reflection of wisdom (jñāna). The arising of the various aspects of the mind appears as the great mudrā of the father, method; thus, the mind’s engagement with objects is the union of method and insight. In that way, since the ultimate expanse and wisdom are indistinguishable and similar, and the signs of method and insight are likewise similar and identical, if one possesses such conceptualization and meditative absorption (samādhi), it is said: "The fruit born from being oriented toward the ultimate." This means that the fruit born from being oriented toward the ultimate expanse and wisdom is the accomplishment of the signs of the union of method and insight. Through the power of a mind possessed of attachment, the fruit born from being oriented toward karma is the accomplishment of taking up and accepting what is attractive as one's own. Through a mind possessed of aversion, the fruit born from being oriented toward fierce karma is the accomplishment of the activity of destroying, ruining, and abandoning what is unattractive. Regarding the phrase "In the non-dual wisdom of phenomena," in that way, the views of method and insight as attachment and aversion, or as acceptance and rejection, are non-dual; because one does not waver from the state of the signless nature of phenomena (dharmatā), it becomes the wisdom of the expanse of phenomena.

དེའི་དུས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཆགས་སྡང་གི་དབང་གིས་ང་རྒྱལ་དུ་སྤྱད་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་མེད་པས་ཡུལ་སེམས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་རྟོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་མི་རྟོག་པས། ཆོས་ཉིད་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་རྨོངས་པས་ཡང་དག་པའི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་པོ་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡུལ་སེམས་མི་མཐུན་པ་ཐུག་པ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྲད་པ་སྟེ། དྲག་པོའི་ལས་རྩོམ་པ་ནི་ཡུལ་སེམས་སུ་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ལ་ཁྲོ་བས་དེ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ། ། ཞེ་སྡང་ཞེས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གྲུབ་པའོ། ། དབང་གི་ལས་བརྩམས་པའི་དུས་སུ་ཡུལ་སྡུག་པ་བདག་གིར་བྱ་བར་འདོད་ནས་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆགས་པས་དེའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ། མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀུན་ཞེས་པ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་གྲུབ་པའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།

At that time, although one may act with pride under the influence of attachment and aversion toward external objects, because there is no conceptualization of clinging, object and mind are realized as the expanse and wisdom. Since wisdom does not waver or conceptualize from the expanse of reality (dharmadhātu), it is called "great authentic ignorance" when one is deluded within the non-conceptual state of the nature of phenomena (dharmatā), and thus the dharmakāya is attained. During the time of wrathful activity, the encounter of object and mind in discord is the meeting of the expanse and wisdom. When initiating wrathful activity, one is angry at the signs of conceptualizing object and mind; this is conventionally taught as "hatred," yet it is established as the dharmakāya, the nature of great authentic hatred. When initiating the activity of magnetizing, the desire to take a beautiful object as one's own and the resulting attachment and clinging are, in fact, attachment to the expanse of wisdom. Because one does not waver from that state, it is conventionally called "the characteristic of all desire," and it is established as the nirmāṇakāya, the nature of great authentic desire. Why is that? It is said: "This wisdom is the vajra." Thus, all that appears as objects is the expanse of reality.

སེམས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེ་སྡང་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱིས་ཡུལ་སེམས་ཐུག་པ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཕྲད་པ་དྲག་པོའི་ལས་རྩོམ་པ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པས་མཚན་མའི་རྟོག་པ་ལ་ཁྲོ་བ་དབང་གི་ལས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སེམས་ཞེན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆགས་པས་དེའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བར་རིག་ཅིང་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་སྐུ་གསུམ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་གནོད་པ་གཞན་གྱིས་ཚུར་མི་ཚུགས་པས་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་སྔགས་ཀྱིས་དམིགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་མི་འཆིང་ཞིང་གྲོལ་བ་དང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་བཞི་པ། འདི་ཡི་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། བུད་མེད་ཡང་དག་བདེ་བའི་མཆོག། དགའ་བས་ཤིན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་གནས་སུ་དག་པ། ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླང་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལྷ་མོ་བཞིར་སྣང་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་བུ་མོ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་བུད་མེད་ཡང་དག་ཅེས་བྱ། དེ་དག་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཆགས་པ་སྤངས་པ་ལས་ལྟོས་ན་ནི་བདེ་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཆགས་པ་རང་དགར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྟོས་ན་ནི་མཆོག་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ནམ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ན་བདེ་བའི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། དེའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་སྦྱོར་བས་དོན་གྱི་དགའ་བ་དང་།

All grasping at the mind is the wisdom of awareness (vidyā-jñāna). When the object and mind meet through the activity of intense aversion, it is the meeting of the expanse (dhātu) and wisdom. Initiating the activity of intensity is the non-duality of the expanse and wisdom. When the mind clings to the object of the activity of wrath through the conceptualization of signs, it is attachment to the wisdom of the expanse of phenomena (dharmadhātu). By not wavering from that state, this wisdom of knowing and realizing is established as the essence inseparable from the three bodies (trikāya). Because it does not become a fault of the afflictions (kleśa) and cannot be harmed by others, it is called "Vajra." By focusing with the Vajra mantra and knowing it thus, one is not bound but becomes liberated and accomplished. Now, for the twenty-fourth question: "What is the joy of this?" In response, it is said: "The woman is the supreme bliss; through joy, the enjoyment is perfectly complete." This refers to the four elements purified in their natural state. Arising from the habitual tendencies of the meditative absorption (samādhi) cultivated through the four immeasurables, they are the reflections of the expanse of phenomena. Appearing as the four goddesses, the mudrās of samaya and the objects of wisdom, they are called "authentic women" because they are superior to the girls produced by worldly karma. Union with them in non-duality is "bliss" in comparison to the śrāvakas who have abandoned attachment, and "supreme" in comparison to ordinary beings who indulge in attachment at will. Because it is the nature of, or has become, nirvāṇa, it is called "supreme bliss." At that time, through the union of the nature of phenomena and wisdom, there is the joy of the ultimate meaning.

ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་འཕྲལ་དུ་དགའ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨོར་སྦྱོར་བས་ཉམས་དགའ་བའི་རོ་མྱང་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་པ་དང་། ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་ཤིང་ཚང་སྟེ། འཁོར་བར་འཆིང་བའི་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་སམ། དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་ན། དགའ་བས་ཤིན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡུམ་དགའ་བ་མ་བཞི་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་ཞིང་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ། ། གཉིས་སུ་ན་དོན་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྟགས། ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་དུས་ན། ཡབ་ཡུམ་གཅིག་ལ་གཅིག་འཁྱུད་པ་ནི་མོ་ཧ་ར་ཏི་སྟེ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱི་རང་བཞིན། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་སྦྱོར་བ་ནི་དྭེ་ཥ་ར་ཏི་སྟེ་མཱ་མ་ཀཱིའི་རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ་ལ་ཆགས་ནས་ཞལ་སྦྱོར་བ་ནི་རཱ་ག་ར་ཏི་སྟེ་གོས་དཀར་མོའི་རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཆགས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྦྱོར་དུ་གནས་པ་ནི་བཛྲ་ར་ཏི་སྟེ་སྒྲོལ་མའི་རང་བཞིན། བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཁའ་ལ་བབས་པའི་རོ་ལ་ཞེན་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་གོང་དུ་གསུངས་པའི་གཉིས་མེད་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་བ་ནི་མོ་ཧ་ར་ཏི། ཕན་ཚུན་ཐུག་པ་ནི་བྱ་བ་སྟེ་དྭེ་ཥ་ར་ཏི། མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་བྱ་བ་རཱ་ག་ར་ཏི།

Through the union of method and insight, there is immediate joy; through the union of the vajra and the lotus, one tastes the flavor of sublime delight. Within that, the outer, inner, and secret offerings, the stages and perfections, the accumulations of merit and wisdom, and so forth, are all perfected and complete without exception. Because one abides in the essence of non-abiding nirvāṇa, free from the faults that bind one to saṃsāra, or because one becomes of that very nature, it is said: "Through joy, the complete enjoyment is perfected." This means that by closely enjoying the four mothers of joy, all purposes are fulfilled and perfected. Alternatively, it is the sign of the non-duality of the ultimate expanse and wisdom. At the time of the non-dual union of the father and mother as method and insight: the father and mother embracing one another is Moharati, the nature of Buddhalocanā. The union of the vajra and lotus is Dveṣarati, the nature of Māmakī. Being attached to the flavor of great bliss while in union is Rāgarati, the nature of Pāṇḍaravāsinī. Abiding in the union of the Great Seal (Mahāmudrā) while attached to the characteristics of great bliss is Vajrarati, the nature of Tārā. This is the nature of being attached to the flavor of great bliss descending into space. In such a supramundane nature of phenomena (dharmatā), all the qualities of great joy are gathered. Some say that the non-dual wisdom of phenomena mentioned above is Moharati; their mutual contact is the activity, which is Dveṣarati; and the characteristic of desire is the activity, which is Rāgarati.

ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་བྱ་བ་བཛྲ་ར་ཏི་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ནི་སྔ་མའི་ཚིག་དོན་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་སྦྱོར་བ་འཐད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་བཤད། ། ཅེས་པའི་ལན་དུ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དག། རྟག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་དགའ་ལ་གནས། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐབས། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དེ་གསུང་གི་བདག་ཉིད་པདྨའི་རིགས་དང་། ཞེ་སྡང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་རིགས་དང་། གཏི་མུག་སྐུའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་མཚོན་ཅིང་དེས་བསྡུས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་རྟག་པར་དུས་བཞིར་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་དགའ་མ་བཞིའི་མཁའ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཕྱི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་རྣམ་པ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པའི་དཀྱིལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་ལ་ཕྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སུམ་རིམ་དུ་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བྷ་ག་ལ། རྟག་ཏུ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་པདྨ་ལ་གཞག་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་དགའ་བ་ལ་གནས་ཏེ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལེའུ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་བཞུགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅིང་དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོ་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་དང་།

If that wisdom is called vajrarati (Vajra Joy), then, according to the meaning of the preceding words, it is not seen as appropriate to join it with a goddess of the family. Now, in response to the twenty-fifth question, "How is perfection explained?", it is said: "Desire, hatred, and ignorance Always abide in vajra joy. These are the methods of the Buddhas; They are explained as Vajrapāṇi." Thus it is taught. Desire is the nature of speech, the Lotus family; hatred is the nature of mind, the Vajra family; and ignorance is the nature of body, the Tathāgata family. Represented and subsumed by these, all those Tathāgatas always, throughout the four times and four modes of conduct, abide in the bhaga—blessed as if in three tiers representing the essence of body, speech, and mind—within the center of the inseparable three spaces: the outer, inner, and secret sky. This is the pure expanse of reality (dharmadhātu), the nature of which is the celestial palace of wisdom, square in shape and established in the form of an external stūpa. Always placing the secret vajra within the secret lotus, they abide in the joy of non-dual union. As described in the first chapter of the Root Tantra, they dwell possessing many enumerations of qualities from the union of vajra and lotus. They gather all worldly bliss and, beyond that, experience the supreme, non-dual flavor of supramundane bliss.

འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རེག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་ན། ཡུམ་ཡང་སོ་སོའི་རིགས་དང་། ཁ་དོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་སོགས་པས་གཙོ་བོ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་བདེ་བ་མཆོག་གི་རོ་ཡབ་ཡུམ་གཉི་གས་ཐུན་མོང་དུ་མྱོང་བར་ནུས་པའི་རང་གི་ནུས་པའི་རྩལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའམ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟར་ལས་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་དང་། འཕྲལ་དུ་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དུས་མཁྱེན་པའི་ཐབས་མཁས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་བསྟན་ཅིང་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་གཞན་སྣང་ཞིང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་དྲུག་པ། གཤིན་རྗེ་མཐར་ཕྱིན་ཅི་ཡི་ཕྱིར། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། རྣམ་པར་མི་འཇིག་བདག་ཉིད་ཆོས། ། མི་སྐྱེ་བ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དམ་ཚིག་པས། ། དེས་ན་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་།

The very embodiment of the contact that is realized and experienced by the noble ones through their own self-cognizing wisdom is called "perfection." Why is it called perfection? Because the Mother, through her own lineage, color, principal [deity], and concordant qualities, as well as the eight branches of application and so forth, possesses the perfection of her own power—the capacity for both the Father and Mother to commonly experience the activity that pleases the Principal and the taste of supreme bliss. Such qualities, which are called the "skillful means" of the Buddhas, are not produced by karma like the sovereign perfections of a universal monarch or the great worldly gods. Rather, they are displayed and appear as the very liberation of the Tathāgatas' skillful means, which knows the proper time to tame beings in the immediate moment, through the miraculous manifestations of their wisdom and the power of their former aspirations. Thus it is said: "He is explained as Vajrapāṇi." This means that he does not appear or exist as something other than the wisdom of the Great Vajra-Holder himself and the sphere of that wisdom. Now, for the twenty-sixth question: "Why is he the one who brings Yama to an end?" In response, it is said: "The dharma whose nature is indestructible, Is the essence of the unborn. Because he is the samaya of all things, He is therefore the one who brings Yama to an end." For example, regarding the things of worldly beings:

མཚན་མ་སྐྱེ་འགག་ཅན་དུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྐྱེས་ཤིང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མ་རིག་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཤིན་རྗེས་ཕུང་པོ་བཤིག་ཅིང་ཚེ་སྲོག་བཅད་པ་མཐོང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པར་མི་འཇིག་བདག་ཉིད་ཆོས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ལུས་སེམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་མི་འཇིག་པར་གྱུར་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལས་མི་འདའ་བས། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དམ་ཚིག་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་དེས་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཤིན་རྗེས་ཕུང་པོ་བཤིག་ཅིང་ཚེ་སྲོག་གཅོད་པར་ལྟ་བ་དེའི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་འཇིག་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡ་མཱནྟ་ཀྲྀཏ་ཅེས་བྱ་བའི་སྙིང་པོ་དང་། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཁྲོ་བོ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་བདུན་པ། ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། རྣམ་པར་མི་ཤེས་བདག་ཉིད་ཆོས། ། ཡི་གེ་དམ་པ་རྣམ་པར་དག། ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་པས། ། དེས་ན་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད་རྒྱལ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པས་སེམས་ཀྱི་དྲན་རྟོག་ཚིག་གི་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱིས་མཚོན་ནས་རང་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་སྒྲའི་ཐ་དད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འབྱེད་ཅིང་སྟོན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རིག་པས་ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པས་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་དུ་མི་སྟེར་བ་ལས་བཟློག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན།

Arising and perishing occur through the power of conceptualizing signs as having birth and cessation. To show the reversal of seeing the King of Dharma, Yama, as destroying the aggregates and cutting off the life-force due to such ignorance, it is said: "The dharma whose nature is non-perishing." This means that when the appearances of body, mind, and so forth become non-perishing, one realizes the meaning of the unborn nature of reality (dharmatā); this is the essence of knowing all phenomena to be unborn, which has become a power. If one knows the nature of all things in that way, one does not transcend the state of being without birth or destruction. Therefore, it is said: "By the samaya of all things." By that reasoning, he is called Yamāntaka, the "End-maker of Yama," because he brings to an end the view of Yama destroying the aggregates and cutting off the life-force. Thus, possessing a nature free from birth and destruction, he is the essence known as Yamāntakṛt, and he is shown to be the nature of the wrathful deity endowed with that. Now, in response to the twenty-seventh question: "How is it that insight is perfected?" it is said: "The dharma whose nature is non-cognition, The supreme syllable, utterly pure; By the samaya of the mind of all, Therefore, the King, the End-maker of Insight." This is taught to reverse the worldly view that, by means of the mind's recollections and conceptual expressions, one distinguishes and teaches various distinct verbal categories to those of a similar kind. Because they do not realize that these lack inherent nature and thus fail to realize the meaning of the nature of reality (dharmatā) as it is, they are prevented from seeing the authentic reality. To reverse this, it is taught:

རྣམ་པར་མི་ཤེས་བདག་ཉིད་ཆོས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་འབྱེད་མི་ཤེས་པ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་མི་གཞིག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རིག་ནས་དེའི་ངང་ལས་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་ལ་ནི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཨཀྵ་ར་ཞེས་སྒྲས་དྲངས་ན་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ངང་དུ་གནས་ནས་ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་མི་རྟོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཏུ་མི་སྟེར་བའི་སྐྱོན་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱ། ། ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་སེམས་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་མི་ཕན་ཏེ། སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལས་མི་འདའ་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལས་མི་འདའ་བས་ན་དམ་ཚིག་པས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དེས་ན་པྲཛྙཱནྟ་ཀྲྀཏ་ནི་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡུལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་ཁྲོ་བོ་སྙིང་པོའི་དོན་དང་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ།

"Phenomena whose nature is non-cognition" means that those things comprised of name and form, which are incapable of discernment, are not analyzed by way of their own individual characteristics. Rather, by realizing all phenomena to be the essence of the emptiness of characteristics and remaining unchanging within that state, it is called a "syllable" (akṣara). Derived from the term akṣara, it means "unchanging." By remaining in the state that does not change into anything other than emptiness, the fault of not realizing the meaning of the nature of phenomena (dharmatā) as it is—which would prevent the attainment of nirvāṇa—is completely purified. "All are the samaya of the mind" means that since all phenomena appear as the mind, and since the mind itself lacks inherent existence, one should realize all phenomena appearing as objects to be empty and then abide in that state. The teaching that "one should abide in that state" is not helped by conceptualizing object and mind as separate. Once the mind is realized to be without inherent existence, all phenomena will also be realized to be without inherent existence. Since the sphere of activity of the mind does not transcend the appearance of all phenomena, and since the lack of inherent existence of the mind does not transcend the lack of inherent existence of all phenomena, it is called "the samaya." For that reason, Prajñāntakṛt is called the "King who has reached the culmination of insight." Because the insight that realizes the mind to be without inherent existence brings one to the culmination of realizing all objects of knowledge to be emptiness, and because it is the most supreme among all forms of insight, it is called the "King." Now, the meaning and nature of the Wrathful Essence (Krodhasāra) are shown.

། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་བརྒྱད་པ། པདྨ་མཐར་ཕྱིན་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཆོས། ། མིང་དང་གཟུགས་ལྡན་ངོ་བོ་མེད། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དམ་ཚིག་པས། ། དེས་ན་པདྨ་མཐར་ཕྱིན་གཙོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མི་རྟོགས་ཏེ། ཚིག་དང་མིང་དུ་མ་བརྗོད་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྡ་མི་ཕྲད་པས་ཚིག་དང་མིང་དུ་བརྗོད་ཅིང་མཚན་མའི་དངོས་པོར་འཛིན་པས་དམ་ཚིག་དང་མིང་ལ་ཐུག་པ་མེད་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་མི་འཐོབ་བོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མིང་དང་གཟུགས་སུ་ལྡན་པར་སྣང་ཡང་གཟུགས་འཛིན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པས། གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་མཚན་ཉིད་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལས་མི་འདའ། དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་དོན་ལ་ཚིག་གི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལས་མི་འདའ་བས་ན། དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དེས་ན། པད་མཱནྟ་ཀྲྀཏ་ནི་པདྨ་མཐར་ཕྱིན་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚིག་གི་གསུང་རྣམ་པར་འབྱེད་ཀྱང་། དོན་གྱི་གསུང་བརྗོད་པ་ལས་མི་གཡོ་བས་རྣམ་པར་དག་པའི་པདྨ་ལྟ་བུར་གསུང་གི་རིག་གི་ཉེས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། གསུང་རྣམ་པར་དག་པའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ཉི་ཤུ་དགུ་པ། བགེགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདག་ཉིད་ཆོས། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཞི་བའི་གཟུགས། །

Now, in response to the twenty-eighth question, "How is it that Padmāntaka is the ultimate?" it is said: "The dharma of an inexpressible nature, Possessing name and form, yet lacking essence. Because it is the samaya of all phenomena, He is therefore the Lord Padmāntaka." Worldly beings do not realize that all phenomena are inexpressible because they lack inherent existence. If things were not expressed through words and names, communication between one another would be impossible. Consequently, by expressing things in words and names, they grasp at them as entities possessing characteristics; thus, they never reach the samaya or the names, and they do not attain the meaning of nirvāṇa. The Tathāgata, however, through non-dual wisdom, knows all phenomena to be emptiness. Although all phenomena of his own nature appear to possess the aspects of name and form—which are the nature of the imputed—these are empty of the two aspects of grasping at form. Therefore, they are not established as having any essence whatsoever. The nature of all phenomena abides without ever departing from an essence that is free from the characteristics of name and form. Since this reality does not transcend being inexpressible by words, it is called "samaya." For that reason, Padmāntaka is called the "Victorious One who has Reached the Limit of the Lotus." Although he differentiates the speech of words, he does not waver from the expression of the ultimate meaning. Thus, like a pure lotus, he has reached the limit of being free from the faults of the speech of consciousness, and he has become the principal of pure speech. Now, in response to the twenty-ninth question, "How is it that Vighnāntaka is the ultimate?" it is said: "The dharma of a non-conceptual nature, A form that is peaceful by its very nature."

རྡོ་རྗེ་ཀུན་གྱི་དམ་ཚིག་པས། ། དེ་ནས་བགེགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་གཙོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་དུ་རྟོག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་བགེགས་ཡིན་པར་མི་ཤེས་ནས། གཟུང་འཛིན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྟོག་ཅིང་ཝ་དང་ནེའུ་ལེ་ཅན་དང་། རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་། སོ་གཅིག་པ་དང་། དེ་ལས་དགྱེས་པ་དང་། བི་ན་ཡ་ཀ་གླང་མགོ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདག་ཉིད་ཆོས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡུལ་སེམས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པར་རྟོགས་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་ཞེས་གདགས་ཏེ། མཚན་མའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པའམ། གཞིག་ཏུ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ཡིན་པར་མི་གཟུང་ངོ་། ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་དུ་གནས་པ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འདའ་བས་ན་དམ་ཚིག་པས་ཞེས་པ་དང་། ལམ་དང་། ཟད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཆོས་དང་། རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་སྤྱིར་བཏང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཅུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ། ཁྲོ་བོ་བཅུའོ་ཞེས་གཞན་དག་གླེང་ངོ་། ། འོ་ན་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་གདོན་པའི་སྔགས་ནི། བཞི་ལས་མ་གསུངས་ན། འདིར་བཅུ་ཚང་བར་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན།

"By the samaya of all vajras, then the Lord who has reached the end of obstructors," it is said. Worldly beings, through the fault of conceptualizing subject and object, do not recognize that obstructors are those who create hindrances to desired objects. To reverse the view that sees them as the two types of conceptualization of subject and object—such as the fox, the mongoose, the destroyer, the thirty-first, the one who delights in that, and Vināyaka with the elephant head—the text says, "The dharma whose nature is non-conceptual." This means that object and mind do not conceptualize in terms of subject and object; rather, one realizes that all phenomena abide as the essence of emptiness, naturally pure by their very nature. This is called "peace," and while the aspect of being free from all extremes of conceptual elaboration is conventionally designated as "form," one should not grasp it as a form established as a sign or as something that can be destroyed. Such a meaning is the nature of all wisdom, the inseparability of the unconditioned nature of phenomena and wisdom, like a vajra. Because it does not transcend abiding in the state of non-conceptual wisdom, it is called "by the samaya." Others explain that these are the ten wrathful deities, who are the essence of the ten wisdoms: the path, exhaustion, non-arising, dharma, subsequent dharma-knowledge, conventional, knowledge of others' minds, and the general wisdom of the literal meaning. Now, if only four mantras are spoken from the secret maṇḍala, why is it necessary to teach all ten here?

སྨྲས་པ་བཞི་དབྱུང་བའི་སྔགས་བསྟན་པ་ནི། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་སྲུང་དུ་དགོད་པར་གསུངས་ལ། འདིར་བཅུར་བསྟན་པ་ནི་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དགོད་པ་དང་། སོ་སོའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོར་གྱུར་པའི་ལས་དང་། སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་པ་རྩོམ་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་གཞན་གྱི་སྒོ་སྲུང་མི་རུང་ངམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཁྲོ་བོ་བཞི་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལྷ་ཡིན་པས། ཡན་ལག་བཞི་གནས་སུ་དག་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རིགས་མཐུན་པར་འབྲེལ་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་བསྒོམ་པ་དང་། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡང་སྒོ་སྲུང་བར་རིགས་ལ། ཁྲོ་བོ་ལྷག་མ་དྲུག་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལྷག་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་དུས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ནི་ལྷག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བསྐྱེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིའམ་བྱིན་རླབས་ལས་བྱུང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལྷ་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སྒོ་སྲུང་དུ་ནི་མི་དགོད་ལ། ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྤྱིར་དགོད་ཅིང་། ལས་དང་སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་པ་བྱ་བ་དག་བཅོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་རིགས་སོ། ། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཚང་བར་བཀོད་པ་ཡང་། རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་ཀ་ལས་གསུངས་ལ། སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་ལ། འདིར་ཞུས་ཚིག་མེད་པར་བཅུ་ཚང་བར་བསྟན་པ་ཡང་། ལེའུ་དང་པོར་ནི་བཞིར་བསྟན། འོག་ཏུ་ནི་བཅུར་བསྟན།

Regarding the explanation of the mantras for expelling the four: it is taught that they are to be arranged as gatekeepers of the secret maṇḍala and the outer maṇḍala. The reason they are presented as ten here is that they are to be arranged in the maṇḍala of the protection wheel and the outer maṇḍala, and because they are intended for the performance of distinct activities and accomplishments that serve as the doors to the individual doors of liberation. If one asks, "Is it not improper for others to be gatekeepers?" it is said: the four wrathful deities are the deities of the clear realization (abhisamaya). Because they arise from the purification of the four limbs into their respective locations, they are connected as being of a similar class. During the stage of meditative absorption (samādhi), they are meditated upon upon the limbs of the body; thus, it is appropriate for them to be gatekeepers in both the secret maṇḍala and the outer maṇḍala. The remaining six wrathful deities are the remaining deities of the clear realization. At the time of the cause, they are the nature of the mental formations (saṃskāra) arising from the mind; at the time of the result, although they are generated from the superior bodhicitta, they arise from wisdom or blessings. Since they are thus limbs of the deities of the clear realization, they are not to be arranged as gatekeepers. However, they are generally to be arranged in the outer maṇḍala, and it is appropriate to entrust them with and accomplish various distinct activities and accomplishments. Furthermore, the complete arrangement of the protection wheel within the maṇḍala is taught in both the Root Tantra and this Subsequent Tantra. The sequence of their body colors and so forth is taught in the Root Tantra. As for the presentation of the ten in their entirety here without a formal request, four were presented in the first chapter, and ten are presented below.

འདི་ཡང་དེ་དང་མི་མཐུན་པར་བསྟན་ཅིང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་གཞན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་དོགས་པ་བསལ་བ་དང་། གང་དུ་ཡང་བཅུ་ཀ་ཚང་བར་དགོས་པ་གྲངས་ཀྱི་ཁ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ཁྲོ་བོ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མུ་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་དེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལྷ་ནི་ཡིན་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་མ་ཡིན་པ་ནི་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གནས་སུ་དག་པ་ནི་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་དུ་གདོན་པའི་སྔགས་མ་གསུངས་པས་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྔགས་མ་གསུངས་ན། ཁྲོ་བོ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། དགུག་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་དྲུག། ཁྲོ་བོ་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་གྲགས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་འདིར་འགུགས་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ལྷག་མ་ལྔ་བསྡུས་པའི་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོན་པའི་སྔགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྲོ་བོ་ཡིན་པར་ངེས་ཞེས་པའི་དོན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་གཞན་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དག་དང་། ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་དམ་ཚིག་དྲུག། འབྱུང་དང་འབྱུང་ལས་གྱུར་བསྟན་པ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པར་གྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ལས། ས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྤང་བར་དཀའ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ།

This is also taught as being inconsistent with that [previous explanation], and the reason for this is to dispel the doubts of others in the future and to complete the count of ten where all are required. Although that is generally the case, in order to identify the specific distinctions among those wrathful deities (krodha), they are explained through four categories. Those who are deities of the clear realization (abhisamaya) but are not deities of the maṇḍala are to be understood as the six beginning with Kṣitigarbha. Why is this? Because while they are the purity of the natural state of the eyes and so forth, the mantras for their external invocation have not been taught. Thus, even if they are in the external maṇḍala, if their clear realization and mantras have not been taught, one might wonder whether they are wrathful deities or not. For that reason, it is said: "The six, such as the King of Summoning (Ākarṣaṇarāja), Are renowned as the wrathful deities." Since the very words spoken there are mentioned here as "summoning," the phrase "King of Desire" (Takkirāja) and so forth includes the remaining five. This is for the purpose of ascertaining that they are wrathful deities, even though they are the mantras for invoking them from the secret maṇḍala to the outside. Likewise, to show the others taught from elsewhere, it is said: "The five, such as Earth and the rest, And the six samayas, such as the Vajra and so forth, Taught as the elements and their derivatives, Are renowned as the Knowledge Kings (Vidyārāja)." Regarding that, "Earth and the rest" refers to the five beginning with "Earth is Vajrasattva," as stated in the Chapter on the Introduction (nidāna). "Vajra and the rest samayas" refers to the samaya-vajra, the bodhicitta that is difficult to abandon, which is like a vajra.

སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཞེན་ཅིང་དབྱི་བར་མི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་གནས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེན་ཅིང་རྣམ་པར་སྦྱངས་ནས། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པར་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་པར་བྱས་པས་དག་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་བདག་ཉིད་ཁྲོ་བོ་བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མར་སྣང་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་སྐུར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཁྲོ་བོ་བཞིའི་དོན་ཞུས་ནས་བཤད་པས་མཚོན་ནས་ཁྲོ་བོ་ཕྱི་མ་དྲུག་ཀྱང་མ་ཞུས་བཞིན་དུ་དེའི་ཞོར་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན། གཟུང་བ་དང་ནི་དགའ་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་ཚུལ་དང་མི་གཡོ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དང་ནི། ། དྲུག་པོ་ཐུགས་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུང་བ་ནི་ཡུལ་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་མ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའོ། ། དེའི་དོན་ལ་དགའ་བ་ནི་གཏོང་མི་ཕོད་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དབྱིག་པ་སྔོན་པོ་ཅན་ནོ། ། ཚུལ་ནི་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དེ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་སྟོབས་པོ་ཆེའོ། ། མི་གཡོ་བ་ནི་དོན་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ངང་ལ་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བ་སྟེ། མི་གཡོ་མགོན་པོའོ། །

For all sentient beings who possess a mental continuum characterized by attachment that cannot be severed, one purifies and cleanses the vajra of wisdom—the afflictions of oneself purified in their natural state—and thereby purifies the karma and afflictions of the three doors of all those sentient beings. By thus purifying the karma and afflictions of the three doors of all sentient beings, the fruit born from that purity is the accomplishment of one’s own appearance as the form of the wrathful Vighnāntaka, and one also generates that same form in others. Having thus requested and explained the meaning of the four wrathful deities, the six subsequent wrathful deities are also explained incidentally without being explicitly requested. Thus it is said: "Grasping and joy, Likewise, method and immovability, Cause and fruit— These six truly arise from the mind." Regarding this: "Grasping" refers to the realization of non-duality through the wisdom in which the grasping mind is not established, within the nature of phenomena (dharmatā) where the object is not established as a real entity; this is Rāgarāja. "Joy" in that meaning refers to the attachment of being unable to let go; this is Nīladaṇḍin. "Method" refers to engaging with that in accordance with it; this is Mahābala. "Immovability" refers to remaining in the state of having actualized that meaning without wavering elsewhere; this is Acala.

དེ་ལྟར་ཡུལ་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་རྒྱུད་པདྨ་ལྟ་བུར་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་དག་པ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང་བྱུང་བས་ན་རྒྱུ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའོ། ། ཉེས་པ་དག་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐུགས་སུ་གྲུབ་པས་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་གནོད་མཛེས་ཆེན་པོའོ། ། དྲུག་པོ་སེམས་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོ་དེ་དག་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་གནས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཟབ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན། གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ལག་པ་གཡས་པས་དཔུང་པ་ནས་བཟུང་བ་ལྕགས་ཀྱུའི་དོན་ཏེ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རང་བཞིན། གཡོན་པས་འཁྱུད་པ་ཞགས་པའི་དོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ། གསང་བའི་དབང་པོ་སྤྲད་པ་སྒྲོག་གི་དོན་ཏེ་རྟ་མགྲིན། རྡོ་རྗེ་བསྐྱོད་པ་དྲིལ་བུའི་དོན་ཏེ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ། ཡུམ་ཆགས་པའི་ཡུལ་དུ་བཟུང་བས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པོས་མི་གཏོང་བས་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆགས་པ་ཆེན་པོའི་བདེ་བའི་རོ་ལ་དབྱིག་སྔོན་ཅན། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དེ་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་ཆེན་པོ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངང་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བར་གནས་པས་མི་གཡོ་མགོན་པོའོ། ། དེ་ལ་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་སོ་སོའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་འཐོན་ལ་མ་ཐོགས་པ་ཉེར་བསྡོགས་སུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ནི་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་འབྱུང་བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི་གནོད་མཛེས་ཆེན་པོའོ།

Thus, the wisdom that realizes the non-duality of object and mind arises and is born from the purification of the defects of saṃsāra, which is like a lotus; therefore, the essence of that cause is Uṣṇīṣacakravartin. The result of the purification of defects is the accomplishment of the perfectly pure wisdom mind; therefore, the essence of such a result is Mahābala. Regarding the statement, "The six arise perfectly from the mind," one should understand that these wrathful deities are the characteristics of the dharmas arising from the mind, produced through the blessing of wisdom. To explain according to the profound [empowerment]: at the time of the non-dual union of the principal male and female deities as method and wisdom, the right hand grasping the shoulder is the meaning of the hook, the nature of Yamāntaka. The left hand embracing is the meaning of the noose, Aparājita. The joining of the secret organs is the meaning of the chain, Hayagrīva. The movement of the vajra is the meaning of the bell, Amṛtakuṇḍalī. Because the consort is held as the object of passion and is not released by the supreme samādhi, he is Takkirāja. Because of the taste of the bliss of great non-dual passion, he is Nīladaṇḍa. Because of possessing that non-dual mode, he is Mahābala. Because of abiding without wavering from the non-dual state, he is Acalanātha. In that regard, the essence of the deities of the secret maṇḍala abiding in the preparatory stage, emerging with their respective great qualities without obstruction, is Uṣṇīṣacakravartin. The essence of abiding as the actualization of the result is Mahābala.

། དྲུག་པོ་སེམས་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོ་དེ་དག་ཀྱང་གསང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་དང་དབྱེར་མེད་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་འཐོན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་སུ་མི་དགེ་བ་བཅུ་གནས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཡོན་ཏན་རྟགས་སུ་སྣང་བར་ཡང་བཤད་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་ལོངས་སྤྱད་ནས་གནས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞེ་སྡང་གི་ཉེས་པ་ཟད་ནས་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ། ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པས་ན་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ནི་མཐར་བྱེད་གྱུར་པས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་བཅས་པའི་སེམས་བདག་གཞན་དུ་རྟོག་པའི་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བ་གནས་སུ་དག་པའི་མཐར་ཕྱིན་པས་ཁྲོ་བོ་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་གྱི་སྐུ་མཚན་མར་གསལ་བར་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་ཉོན་མོངས་མཐར་ཕྱིན་གྱུར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་གཟུང་འཛིན་དང་བཅས་པའི་སེམས་བདག་གཞན་དུ་རྟོག་པའི་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པའོ། ། དེ་ནི་པདྨ་མཐར་བྱེད་ཀྱི་རིགས་དང་སྐུའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་ལོངས་སྤྱོད་པས། ། འདོད་ཆགས་ཟད་ཕྱིར་པད་མཐར་ཕྱིན། ། ཚིག་ནི་མཐར་ཕྱིན་གྱུར་པ་ན། ། སྙོམས་འཇུག་མཐར་ཕྱིན་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ།

"The six arise perfectly from the mind" means that those wrathful deities are shown to emerge and appear from the indivisibility of the ultimate bodhicitta, which is the nature of the secret, and the two aspects of conventional bodhicitta. It is also explained that the ten non-virtues, when purified in their natural state, appear as the signs of enlightened qualities. Furthermore, by enjoying suffering, the origin [of suffering], and great cessation within their natural state so as to purify them, the faults of distorted hatred are exhausted, and one becomes the essence of the Mind Family. Because one has reached the culmination of knowing the objects of knowledge without obstruction, this is called "the culmination of insight." Regarding "because the mind has become the end-maker": the mind, along with its subject-object duality, is the conceptualization of self and other that gives rise to attachment and aversion. Because this has been purified to its ultimate limit, the wrathful deity of the culmination of insight is established as a clearly manifest form. By that reasoning, it is said, "the afflictions have become the end-maker." This means that the afflictions—the arising of attachment and aversion through the conceptualization of self and other along with subject-object duality—have been brought to the ultimate limit of pure exhaustion. In order to show the meaning of the Lotus End-Maker family and its form, it is said: "By enjoying desire through desire, Desire is exhausted; thus, the Lotus End-Maker. When words have reached their culmination, So too is the culmination of meditative union."

ཡང་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཆགས་པས་ལོག་པའི་འདོད་ཆགས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་ཞེན་ཅིང་གཏོང་མི་ཕོད་པ། གཉེན་པོས་མ་སྤངས་པར་ཡང་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་ལོངས་སྤྱད་ནས། གནས་སུ་དག་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཟད་པར་བྱས་པས་ནི་པདྨ་མཐར་ཕྱིན་གྱི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པས། འདོད་ཆགས་ཟད་ཕྱིར་པད་མཐར་ཕྱིན། ། ཞེས་བྱའོ། ། ཚིག་ནི་མཐར་ཕྱིན་གྱུར་པས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཆགས་པའི་ངོ་བོར་བཞུགས་པས། སེམས་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པས་ཡུལ་མཚོན་པའི་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། ཚིག་གི་གསུང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་དོན་གྱི་གསུང་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པའི་རྟགས་སུ་པདྨ་མཐར་ཕྱིན་གྱི་སྐུ་མཚན་མར་གསལ་བ་གྲུབ་པས་ཚིག་གི་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ། གསུང་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པ་མེད་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། སྙོམས་འཇུག་མཐར་ཕྱིན་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཆགས་པའི་ངང་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ནི། ཁྲོ་བོ་པདྨ་མཐར་བྱེད་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མར་གསལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་སྐུའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པ་ཀུན་ཟད་ཡེ་ཤེས་པས། ། བགེགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཉོན་མོངས་རྡོ་རྗེ་ཞེན་སེམས་ཅན། ། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་རྣམ་དག་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Furthermore, because one is attached to the expanse of reality (dharmadhātu) and the welfare of sentient beings through authentic great passion (mahārāga)—which is wisdom and compassion—one does not abandon the affliction of passion by means of an antidote. Instead, by enjoying it within the state of authentic great passion, the faults of passion are exhausted through purification in their natural state. Thus, one becomes the essence of the Padma-kulīna (Lotus Family) lineage. This is why it is said: "To exhaust passion, one reaches the limit of the lotus." Regarding the phrase "because the words have reached the limit": because one abides in the essence of being attached to the expanse of reality, to sentient beings, and to wisdom and compassion, the mind does not engage with external objects. Consequently, the verbal expressions that characterize objects do not arise. Since the verbal speech of expression has reached its limit, one abides in the state of the ineffable ultimate speech. As a sign of this, the form of the Padma-kulīna deity is established as a clear symbolic manifestation; this is what is meant by "the limit of words." Just as the expression and non-expression of speech have reached their limit, so too is the "limit of meditative absorption." This means that the meditative stabilization (samādhi) of abiding in the state of attachment to the expanse of reality and the welfare of sentient beings through wisdom and compassion has also reached its limit. This is the establishment of the clear symbolic manifestation of the form of the wrathful deity Padmāntakṛt. Now, in order to show the essence and the meaning of the form of the Vighnāntakṛt (Obstacle-Ending) family, it is said: "Because all obscurations are exhausted through wisdom, He is explained as the 'Limit of Obstacles.' Those with the vajra-like mind of affliction Become completely purified from all [of them]." And so forth.

གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་དང་གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཉེན་པོས་མ་སྤངས་པར་དངོས་སུ་སྤྱད་པས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་རྣམ་པར་དག་པས། ཐར་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱས་ནས། ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པས་བགེགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པས། བགེགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་རྡོ་རྗེའི་ཞེན་སེམས་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་གྱུར་པར་མ་ཟད་ཉོན་མོངས་པ་ལམ་དང་གཉེན་པོས་གཞིག་ཅིང་བྱ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་བིགྣཱནྟ་ཀྲྀད་ལ། བགེགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་གཙོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པར་གསལ་ནུས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་གཙོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་དོན་དེ་དག་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། མི་འཇིག་རྣམ་པར་མི་ཤེས་དང་། ། བརྗོད་མེད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་འདི། ། ཤེས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པས་མི་འཇིག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། མཚན་མའི་དངོས་པོ་སྤངས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ། །

As explained above, by directly engaging with the primary and secondary afflictions, along with the grasping subject and object and their habitual tendencies, without abandoning them through antidotes, the natural state is purified. Having thereby exhausted all obscurations to liberation and to the knowable without exception, one understands the objects of knowledge exactly as they are, free from attachment or obstruction. By attaining the wisdom that realizes the lack of intrinsic nature, one becomes the essence of the lineage that has reached the end of obstacles; thus, one is described as "Vighnāntakṛt" (the One Who Has Reached the End of Obstacles). Regarding the phrase "possessing the vajra-like mind of affliction," it is not only that one becomes such a self, but the afflictions are also to be destroyed by the path and its antidotes. The reasoning for this is that vighnāntakṛt means "the Lord Who Has Reached the End of Obstacles." Through non-conceptual wisdom, one is able to exhaust and bring to an end the conceptualizations of subject and object, and because one has become the very nature of wisdom, one is called "Lord." Now, to demonstrate the qualities of having realized these points, it is said: "Indestructible, non-cognizing, Inexpressible, and non-conceptual— This wisdom of the Buddha’s enlightenment; By knowing this, wisdom is attained." Through realizing the unborn, it is "indestructible." Because one abides in the state of emptiness and does not change into anything else, it is "non-cognizing." Because it is free from the conventions of name and form, it is "inexpressible." Because it has abandoned the entities of signs, it is "non-conceptual." These four are both the enlightenment realized by the Buddha and the wisdom itself.

ཤེས་བྱ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། ཡེ་ཤེས་འདི་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ན་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་ངོ་བོ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ནི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་རང་བཞིན་དང་། སྤྱན་དྲངས་པའི་སྔགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པའོ། ། ད་ནི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། སྐུའི་དོན་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོ་གཤིན་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་སྐུའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གཏི་མུག་གཏི་མུག་ལོངས་སྤྱོད་པས། ། གཏི་མུག་ཟད་ཕྱིར་གཤིན་རྗེ་གཤེད། ། གཟུགས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་གྱུར་པས་ན། ། དེས་ན་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་རྨོངས་པ། ལོག་པའི་གཏི་མུག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་དེ་དག་གཉེན་པོས་མ་སྤོངས་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པས་རྨོངས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་ཟད་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནི་མཐར་ཕྱིན་གྱུར་པས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པ་ལས་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མར་སྣང་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན། གཏན་ཚིགས་དེས་ན་ཤེས་བྱ་མཐར་ཕྱིན་འགྱུར་ཞེས་བྱ་སྟེ།

The wisdom that knows all that can be known is also that very thing. It is taught that if one knows and realizes such a buddha-enlightenment and this wisdom, then through that realization, one will attain the general nature of all mundane and supramundane happiness, as well as the state of non-abiding nirvāṇa. This explains the individual nature of the wrathful deities and the meaning of the mantras for their invitation. Now, the nature of the families and the meaning of the kāyas are shown. First, in order to show the nature of the Yamāntaka family and the meaning of his kāya, it is said: "By enjoying delusion through delusion, For the sake of exhausting delusion, he is Yamāntaka. Because he has reached the limit of form, He therefore reaches the limit of insight." This means that by enjoying the state of non-conceptuality without abandoning—through an antidote—the great authentic delusion that is the state of non-conceptualization, and the false delusion that is ignorance regarding cause, effect, and the authentic meaning, one exhausts and brings to completion the delusion of knowing things erroneously. Thus, he is established in the essence of Yamāntaka. Regarding the phrase "because he has reached the limit of form": by knowing and bringing to completion the aggregate of form—which is contaminated, impermanent, suffering, empty, and selfless—one achieves the appearance of the sign of Yamāntaka’s kāya, the uncontaminated aggregate. For that reason, it is said, "he therefore reaches the limit of the knowable."

གཏི་མུག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པས་གཟུགས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ཆོས་སྤྱི་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའམ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་མཚན་མར་མི་རྟོག་པས། རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན། མི་ཤེས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པའོ། ། ད་ནི་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་དང་སྐུའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ཉེས་པས་ཉེས་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། ཉེས་ཟད་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་ཡིན། ། སེམས་ནི་མཐར་བྱེད་གྱུར་པས་ན། ། དེས་ན་ཉོན་མོངས་མཐར་ཕྱིན་གྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉེས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་མཐའ་གཉིས་ལ་ཁྲོ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞེ་སྡང་གཟུང་འཛིན་དུ་རྟོག་པས་མནར་སེམས་དགུ་དང་ལྡན་པ་གཉེན་པོས་མ་སྤངས་པར་ཡང་དག་པའི་ཞེ་སྡང་བ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གོ། ། དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ཡུམ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་གནས་སུ་དག་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་མ་གཏོགས་སོ། ། དེ་དག་ལ་ནི། རིག་པའི་རྒྱལ་པོར་རྣམ་པར་གྲགས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། གུ་གུ་ལ་མོའི་སྒྲ་ཡོད་པས་རིག་པ་ནི་ལྷ་མོ་ལ་བྱ། དེའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཡབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་པས་དེ་སྐད་གྲགས་ཞེས་བྱ། རྡོ་རྗེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དྲུག། རྡོ་རྗེ་བདག་པོ་ཞེས་སུ་བཤད། །

Because ignorance has been transformed into non-conceptual wisdom, one realizes that form lacks inherent existence. Thus, regarding the objects of knowledge—the general characteristics of phenomena and their specific characteristics, both in their mode of being and their multiplicity—one does not conceptualize them as signs. Since the perception of differentiation does not arise, the objects to be known are brought to completion; this is the culmination of the absence of ignorance. Now, in order to demonstrate the essence and the meaning of the body that cannot be overcome by others, it is said: "Because one enjoys faults as faults, Faults are exhausted and insight is perfected. Since the mind has reached its limit, Therefore, the afflictions are brought to their end." Thus it is taught. "Faults" refers to hatred. Within that, "authentic great hatred" is the state where, by being wrathful toward the two extremes, one does not abandon the nine forms of malice through antidotes, yet is free from the distorted hatred that conceptualizes subject and object. These are the six, such as the one called "Great Being" (Mahāsattva). Furthermore, those who are called "arisen" are the five purified elements, the Mothers such as Buddhalocanā and the rest. Those who are called "arisen from the elements" are taught to be the Bodhisattvas such as Samayavajra and the rest, with the exception of Samantabhadra, who is the awakening of the purified mind-abode. Regarding them, it is said: "They are renowned as the Kings of Knowledge." Because the word rig pa contains the feminine suffix gu gu la mo, "knowledge" (rig pa) refers to the goddesses. Since those who have become their "kings" are the Father Bodhisattvas, they are so renowned. "The six, such as Vajra Form and the rest, Are explained as the Vajra Lords."

ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་རྡོ་རྗེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། གཉིས་སུ་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་ཡབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་ལ་བྱ་ལ། དེའི་བདག་པོ་ནི་གསང་བའི་པདྨ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མ་རྣམས་ལ་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལས། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས། སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་དག་འབྱུང་ཞིང་འཐོན་པ་ཡིན་པས་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྐྱེད་ནས་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་དུས་ན་འདི་དག་ལ་རང་རང་གི་སྔགས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་དེ་དངོས་བརྗོད་པས་སྤྱན་དྲང་ལ་རང་སྔགས་གསལ་བར་མ་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུད་འཆད་པའི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཕྱུང་ལ་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སོ་སོའི་གནས་གང་ཡིན་པར་གཞག་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་པ། ། མགོན་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཅི། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ཤེས་རབ་ཐབས་ལས་ཕུང་པོ་འབྱུང་། ། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས། ། རྫོགས་དང་རིམ་པར་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། སྔགས་པ་རྣལ་འབྱོར་དབྱུང་བར་བྱ། །

This refers to the six goddesses of the qualities of desire, such as the Bodhisattva Mahāsattva Rūpavajrā and so forth. "Vajra" refers to the beings whose nature is primordial wisdom (jñāna), and those who are their masters are Rūpavajrā and the others; thus, they are so called. Alternatively, it is explained that "vajra" refers to the secret vajras of the male Bodhisattvas, and their "masters" are the female Bodhisattvas who possess the secret lotuses. Regarding the passage: "From the vajras of body, speech, and mind, the Great Beings arise," this means that from the vajras of body, speech, and mind of the Blessed One Bodhicittavajra, those male and female Bodhisattvas who abide as the union of method and wisdom arise and emerge. When generating them in the secret maṇḍala and inviting them into the outer maṇḍala, for those whose individual mantras are explicitly mentioned, they should be invited by reciting those very mantras. For those whose individual mantras are not clearly stated, they should be summoned by reciting the essence of the three vajras of body, speech, and mind of the Teacher Bodhicittavajra—namely, Oṃ Āḥ Hūṃ—and then placed in their respective locations within the outer maṇḍala. Now, in response to the thirtieth question: "O Protector, what is the conduct?" it is said: "From wisdom and method, the aggregates arise; The elements and sense bases constitute the form. Through the union of the completion and generation stages, The mantra practitioner should bring forth the yoga."

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ཤེས་རབ་ཐབས་ལས་ཕུང་པོ་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་ཐབས་མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་གནས་སུ་དག་པ་ཡབ་ལྔའི་སྐུ་དང་། འབྱུང་བ་ལྔ་གནས་སུ་དག་པ་ནི་ཡུམ་ལྔའི་སྣང་བའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡབ་ཡུམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མའི་གཟུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སེམས་དཔའ་དེས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ནི་སེམས་མ་སྟེ། རྒྱུའི་དུས་ན་ཡུལ་སེམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་དེ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་གནས་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་གྱིས་ནན་གྱིས་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རྫོགས་དང་རིམ་པར་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། སྔགས་པས་རྣལ་འབྱོར་དབྱུང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་མོ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། གཙོ་བོ་ནས་འཁོར་གྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་གཉི་གའི་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཞལ་སྦྱོར་བར་བཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་གང་གིས་ཤེ་ན། སྔགས་པས་རྣལ་འབྱོར་དབྱུང་བར་བྱ། ། ཞེས་ཏེ་གསང་བའི་ཐེག་པའམ།

Thus it is said, and so forth. Regarding that: "From insight and method, the aggregates arise." This means that from the union of insight, which is free from conceptual elaboration, and method, which is great compassion that is non-referential, the five aggregates purified in their natural state appear as the bodies of the five male deities, and the five elements purified in their natural state appear as the manifestations of the five female deities. The essence of the eighteen elements and twelve sense bases of those male and female deities appears as the great mudrā forms of the male and female bodhisattvas, the union of method and insight. Furthermore, the purification of the sense faculties and consciousnesses is the male bodhisattvas, and that which appears as the objects to be experienced by them is the female bodhisattvas. At the time of the cause, the connection between object and mind through the nature of phenomena (dharmatā) is such that, at the time of the result, they abide as the natural union of method and insight; it is not a connection forced by anything else. "Through the complete and gradual application, the mantrin should bring forth the yoga." This means that those goddesses also possess the complete major and minor limbs of the great mudrā. From the principal deity to the sequence of the retinue, one should understand that the male and female deities, in the non-dual union of method and insight, abide as the maṇḍala of gods and goddesses within the outer and inner sense bases of both, remaining in non-dual face-to-face union. If one asks by what means this is so, it is because of the statement: "The mantrin should bring forth the yoga," which refers to the Secret Vehicle.

རྒྱུད་འདིའི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་པའི་སྔགས་པས་རང་གི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣལ་འབྱོར་བཞི་དང་ལྡན་པར་དབྱུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་བཞི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོའོ། ། གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་རིགས་ལྔ་དང་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཡུམ་ལྔ་དང་སེམས་མ་རྣམས་སོ། ། གཉིས་སུ་ན་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་དང་། སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་གྱི་རིམ་པར་སྦྱོར་བར་བྱའོ། ། དམ་པ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་འཁོར་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡུམ་དུ་སྣང་བ་དང་། ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་སེམས་དཔའ་དང་། སེམས་མའི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པར་གནས་པར་བསྒོམ་པ་དང་། བློ་འབྲིང་གིས་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་སོ་སོར་གསལ་བའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསམ་མི་དགོས་པར་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པར་གནས་པར་བསྒོམ་མོ། ། སྦྱོར་བ་དེ་ལྷ་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱི་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པའམ། བློ་ཐ་མས་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པའི་འཕྲོ་འདུའི་རིམ་པས་བསྐྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སྔགས་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དབྱེར་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན་དཀྱུས་ལ་སྦྱར་ཐབས་ཙམ་ལས་དོན་སྔ་མ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། ། ཐམས་ཅད་དག་པར་མོས་པ་ཡིས།

A mantrin who abides by the samaya of this tantra should, through their own insight and meditative absorption, emanate such a maṇḍala endowed with the four yogas. Regarding those, the yoga of nature is the Great Vajradhara. The yoga of accomplishment consists of the five families and the bodhisattvas. The yoga of concordant engagement consists of the five consorts and the female bodhisattvas. Alternatively, one should apply the sequence of the union of male and female deities, such as the five families of fathers and mothers, along with the male and female bodhisattvas and so forth. The yoga of abiding in the sublime consists of all the other retinues. Some say that one should meditate on the five elements, which are the nature of insight, appearing as the mothers; the five aggregates, which are the nature of method, appearing as the fathers; and the forms of the constituents and sense bases, which abide eternally as the nature of the appearances of the male and female bodhisattvas. Those of middling intelligence should clearly visualize the male and female deities individually in a single instant of perfection, or meditate on them as abiding eternally in their nature without needing to deliberate through meditative absorption. That application should be meditated upon through the application of merely reciting the essence mantras of the individual deities. Those of lesser intelligence should meditate through the samādhi of generation by means of the sequence of the radiation and reabsorption of the individual essence mantras, hand symbols, and so forth. If it is said that the mantrin should emanate such a maṇḍala of deities as a yoga in which signs and the signless are inseparable, this is merely a method of application to the main text and does not differ from the previous meaning. Through the conviction that all is pure, ...

། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་སུ། ། དོགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། སྔགས་པ་སེང་གེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམས་པས། ཡུལ་སེམས་གཟུང་འཛིན་དུ་ལྟ་བའི་ཉེས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་དག་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ལ་གནས་པར་མོས་པའི་སྔགས་པ་ཡིས། ། དོགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། བྱ་བ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་མ་སྤངས་ཤིང་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དམ་རྫས་ལ་སྤྱོད། སྒོ་གསུམ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཀྱང་ཐབས་མཁས་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུས་རྟོག་པའི་རྩ་བ་བཅད་པས། དེས་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་འཇིགས་པ་སྤངས་ཤིང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྷུང་བའི་དོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་བསྲེག་པའི་བསྐལ་པ་བྱུང་ན་ཤིང་ཉིད་མེར་འགྱུར་བ་དང་། སྒྲོན་མེ་བཏེགས་ན་མུན་པ་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། རང་གི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་བྱས་པས་དེ་དག་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡེ་ཤེས་རོལ་ལྷ་ལ་ལྷ་ཐིམ་པ་ཡིན་པས་གནོད་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇིགས་པ་དང་དོགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། སྔགས་པ་སེང་གེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། གཅན་གཟན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་གནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུའམ་གང་དང་གང་དུ་བགྲོད་པར་འདོད་པའི་གནས་བསྙག་ཅིང་ལམ་ན་འགྲོ་ན་ཡང་སྐད་ཕྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་གཅན་གཟན་ཕྲ་མོ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད་ལ།

"Having abandoned all fears, with a mind free of doubt, the mantrika roams like a lion." This means that by meditating on one's own aggregates and sense bases as the maṇḍala of deities through such a samādhi, the mantrika—who aspires to abide in the state of non-conceptual wisdom once all stains of the fault of viewing objects and mind as subject and object have been purified without exception—acts with a mind free of doubt. Without abandoning the five sensory qualities, they enjoy the samaya substances such as the five nectars and the five hooks. No matter how the three doors act, because the root of conceptualization has been severed by such a view of skillful means, the fear of being bound in saṃsāra is abandoned and there is no doubt of falling into the three lower realms. Why is this? For example, just as wood itself becomes fire when the eon of conflagration occurs, and just as darkness itself becomes light when a lamp is raised, by taking one's own objects of experience as the domain of wisdom and samādhi, they are realized as the nature of the kāyas and wisdoms. Since wisdom plays within wisdom and deities dissolve into deities, they do not become objects of harm. With such a mind free of fear and doubt, "the mantrika roams like a lion." For example, when the lion, the king of beasts, travels from one place to another or seeks out any destination he desires, even as he walks along the path, by the mere sound of his roar, he overwhelms all lesser beasts and strikes them with terror.

རང་ལ་ཚུར་གནོད་པ་བྱེད་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་པ་གང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདེང་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་མེད་པས་སྒོ་གསུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མི་བཀག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། འདི་ལ་མི་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། ། དེ་བཞིན་མི་བཟའ་བ་ཡང་མེད། ། སྨྲ་བ་མི་བྱ་ཅུང་ཟད་མེད། ། རྟག་ཏུ་མི་བསམ་པ་ཡང་མེད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། གསང་བའི་ཐེག་པ་འདིའམ། ། རྒྱུད་འདིའི་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ལུས་ཀྱི་བསྒུལ་བསྐྱོད་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པས་ཅི་འང་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཅི་ཟོས་ཀྱང་དམ་རྫས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་པས་གང་འདོད་པ་བཟའ་བཏུང་བྱ། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད་ཅི་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་སྔགས་སུ་གྱུར་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་ངག་གིས་གང་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་སྨྲ། སེམས་ཀྱི་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་བཅོས་པར་དེ་བཞིན་དུ་བཏང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས། ཐམས་ཅད་བསམས་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྒོ་གསུམ་ལའམ། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་པས་མི་གོས་སོ། ། མཉམ་གཞག་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་གཞག། ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་གང་སྤྱོད་པ། ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནན་སྒྱུར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན།

One proceeds with the thought, "I am not being harmed by anything." Likewise, a practitioner of mantra who possesses the confidence of the insight and meditative absorption (samādhi) taught herein is free from the fear of saṃsāra and the lower realms; thus, they are said to "proceed" by acting through the three doors as they wish, without restraint. For this very reason, it is said: "There is nothing here that should not be done, Likewise, nothing that should not be eaten, Not the slightest thing that should not be spoken, And nothing that should not be constantly contemplated." For a yogi who has entered the meaning of this Secret Vehicle or this tantra, whatever movement of the body is performed is a mudrā, so one should do whatever one wishes. Likewise, whatever food, snacks, or drink is consumed is the samaya substance; since it is the inner fire offering that pleases all the outer and inner maṇḍalas, one should eat and drink whatever one desires. Since all speech and utterances of the voice are nothing other than mantra, one should speak whatever words one wishes. Since all recollections and thoughts of the mind, if left in their uncontrived state, are nothing other than samādhi, even if one thinks of everything and acts accordingly, one is not stained by the three doors or the faults of the three doors. "In the manner of non-equipoise, One is always in equipoise. Whatever is practiced from the mind, All is taught as conduct." This means that one does not practice by forcibly applying samādhi to something that is not as it was explained above.

ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱའི། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དུས་དང་གནས་སྐབས་རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པའི་དོན་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཅི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྤྱོད་པར་ཟད་དེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི། དེ་ནི་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་དབྱེར་མེད་པའམ་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་གཅིག་པ། དེ་བཞིན་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཅི། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། གང་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ། ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཡིན་པར་དགོངས། ། དེ་དགོངས་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱོབ་པའི་དོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞི་བཞིས་བསྐྱེད་དེ། གང་ཞེ་ན། རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་དབང་པོ། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཡུལ། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པའོ། ། དེ་ལ་འདིར། གང་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གང་དང་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་སོ་སོའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་བྱ་ལ། རྐྱེན་ནི་དེ་དག་གི་ཡུལ་རྣམས་སོ། ། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །

Since all phenomena abide in that very way by their own nature, the yogi should rest in meditative equipoise. By means of a non-conceptual mode, one should always remain in samādhi at all times and in all circumstances, so as to realize the meaning not yet realized and to manifest the meaning already realized. If one knows this, then whatever conduct of the three doors is performed is nothing other than the conduct of the particularities of one’s own mind. When any yogi conducts themselves in that manner within the mind, it is taught that at all times and in all circumstances, this is inseparable from or equal to the conduct of a Buddha. Now, for the thirty-first question: "Likewise, what is the conduct of mantra?" In response, it is said: "Those which arise from causes and conditions Are intended to be the objects and the faculties. This is taught as the universal intent. 'Tra' means the sense of protection," and so forth. In general, each of the six collections of consciousness is produced by four types of conditions. What are they? The causal condition is the ālaya-vijñāna (all-ground consciousness); the dominant condition is the sense faculty; the objective condition is the object; and the immediately preceding condition is the six [consciousnesses] that have just ceased. In this context, the phrase "those which arise from causes and conditions" refers to the internal and external sense bases—the six engaging consciousnesses. Whatever those may be, their respective causes are the faculties, and their conditions are the objects. From the gathering of those causes and conditions, the consciousnesses arise.

ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཡིན་པར་དགོངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་དྲུག་གོ། ། དབང་པོ་དྲུག་ནི་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་ཕོ་དྲུག་ཡིན་པར་བསམ་པ་ལ་ནི་དགོངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེ་དག་སོ་སོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་དགོངས་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བསམ་པ་དེ་ཡང་ལན་འགའ་ཙམ་མ་ཡིན། དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་བསམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཕྲད་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ནི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན། ཡུལ་སེམས་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འམ་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོར་གྱུར་པས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ལ་མཆོད་ཅིང་ཐིམ་པར་བསམ་མོ། ། ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱོབ་པའི་དོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་པས་སྒོ་གསུམ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་སྐྱོན་གྱི་ཉེས་པས་འཁོར་བར་འཆིང་ཞིང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་པས་བདག་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་སྐྱེས་ནས་དོན་མཛད་པ་ནི་གཞན་སྐྱོབ་པའི་དོན་ཏོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་གོང་དུ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་དབང་པོ་ནི་སེམས་དཔའ་སྟེ་སྐུ། རྐྱེན་ཡུམ་ནི་སེམས་མ་སྟེ་གསུང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཐུགས། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་མཐའ་གཉིས་ལ་སྐྱོབ་པ་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱོབ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན།

"Consider them as objects and faculties" means that the appearances of the six objects are the six goddesses, such as Rūpavajrā and the rest. The six faculties are to be visualized as the six male deities, such as the Bodhisattvas and the rest; this is what is meant by "consider." Consciousness is the nature of their respective wisdoms. "This is taught as the universal intent" means that such a visualization is not merely for a few moments, but is taught to be practiced at all times and in all circumstances. In brief, the meeting of object and faculty is the nature of method and insight. The arising of consciousness therein is the nature of the bodies and wisdoms. When attachment or aversion arises from any object or mind, one should visualize it as the male or female deities, such as the Vajras of Body, Speech, and Mind or Rūpavajrā and the rest, making offerings to and dissolving into the lord of their own family. "The syllable tra means protection" means that by knowing the objects and faculties in this way, no matter how the three doors are engaged, one will not be bound by the faults of defects or fall into the lower realms. Because one becomes liberated, it is "protection for oneself." Because compassion arises without a focal point for beings who have not realized this and one acts for their benefit, it is "protection for others." Some say that the cause, the faculty, is the male deity, the Body; the condition, the consort, is the female deity, the Speech; and the consciousness arising from them is wisdom, the Mind. Knowing it thus protects against the two extremes, and this is the meaning of tra as "protection." For that very reason:

སྡོམ་པ་ཀུན་ལས་གང་གསུངས་པ། ། འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ། ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པ་ནི། ། སྔགས་སྤྱོད་པར་ནི་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ངང་ལ་གནས་པའི་དུས་ན། ཉན་ཐོས་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཕྱི་མ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། དམ་ཚིག་མདོ་སྡེ་དང་། རྒྱུད་སོ་སོ་ཀུན་ལས་གང་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་དག་གིས་སྒོ་གསུམ་བསྲུང་ཞིང་བསྡམ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་དག་ལས་འགལ་བར་སྣང་བའི་ལས་སྤྱད་ཀྱང་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་ཕན་ཞིང་རང་ལ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན། འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་པས་ངེས་པར་གྲོལ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་སྤྱད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་སྐྱོང་བ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་སོ། ། དེས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ངམ་མཐའ་གཉིས་ལས་སྐྱོང་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་སེམས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱོང་ཞིང་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་སེམས་པ་ནི། སྔགས་སྤྱོད་པར་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་སྔགས་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་གཉིས་པ། བཟླས་བརྗོད་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། སོ་སོ་རང་གི་ངོ་བོ་དག། ཡིད་ཀྱིས་སྙིང་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། ། བཟླས་བརྗོད་འབྱིན་དང་བསྡུ་བ་ནི། ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་སྔགས་བརྗོད་དོ། །

"Whatever is taught in all the vows, One is definitely liberated from worldly conduct. The protection of all vajras Is explained as the practice of mantra." Thus it is said. When one abides in the state of such realization, there is no need to guard or restrain the three doors through the vows and samayas of the śrāvakas, pratyekabuddhas, bodhisattvas, or any others, as they are taught in their respective sūtras and tantras. Even if one engages in actions that appear to contradict those [vows], it benefits other beings and does not cause one's own [vows] to degenerate. Therefore, it is said: "One is definitely liberated from worldly conduct." This means that even if one engages in conduct that resembles worldly behavior, one will be liberated from the bonds of the mundane world; this is the meaning of "attaining enlightenment." Regarding "the protection of all vajras": "vajra" is the nature of primordial wisdom, the mind of the Tathāgatas. Just as that [wisdom] protects all beings from saṃsāra, the lower realms, or the two extremes, the yogi who possesses a compassionate mind inseparable from that [wisdom] protects all beings and intends their benefit and happiness. This is what is meant by "the practice of mantra." This teaching is the explanation of the mantra practice for yogis who engage in the practice of mantra. Now, in response to the thirty-second question: "How should one perform the recitation?" it is said: "The essence of each [deity] Should be practiced by the mind within the heart. The emission and absorption of the recitation Is specifically the recitation of the mantra."

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། སོ་སོ་རང་གི་ངོ་བོ་དག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚང་བའམ། རིགས་སོ་སོ་གང་ལ་མོས་པའི་དེའི་རང་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངོ་བོར་བསྒོམ་པར་འདོད་ན་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་སྒོམ་པའི་ཐབས་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱིས་སྙིང་ལ་དཔྱད་པར་བྱ། ། ཞེས་ཏེ་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་སོ་སོར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དུ་ཡང་ལུང་མ་བསྟན་མི་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་འཛིན་ཅིང་ལས་ཀྱི་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་དེ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྙིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དཔྱད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་དང་གང་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ནི་ཡིག་འབྲུ་དང་ཐུགས་མཚན་གྱི་འཕྲོ་འདུའི་རིམ་པའམ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གསལ་བས་བསྐྱེད་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བཟླས་བརྗོད་འབྱིན་དང་བསྡུ་བ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་ལྷ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་དང་སྙིང་པོ་ཡིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བཟླས་ཤིང་ངག་གིས་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དམ། སྔགས་དེས་འོད་ཟེར་བདག་ལས་འབྱིན་ཅིང་ཕར་འཕྲོ་བ་དང་སྤྲོས་པ་དེ་དག་བདག་ལ་ཚུར་བསྡུ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཐབས་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་སྔགས་བརྗོད་དོ། །

Thus it is said, and so forth. Regarding that, the phrase "the essence of each individual" means that if one wishes to meditate on the essence of the maṇḍala of the deity—the essence of the wisdom of individual self-knowing awareness—or if one wishes to meditate on the essence of whichever maṇḍala of whichever specific family one is devoted to, the method for meditating on any of those is as follows, as will be explained below. How is that so? It says: "One should examine the heart with the mind." The "mind" here is characterized by the mental consciousness that makes things clearly manifest and analyzes individual objects. The "appropriating consciousness" (ādāna-vijñāna) is that which abides as a continuous, neutral, and impermanent essence, yet holds all the seeds of virtue and non-virtue and is susceptible to being colored by the dyes of karma. Conventionally, this is called the "heart." To "examine" it means that when one wishes to meditate on whichever maṇḍala of gods and goddesses one desires, one should generate and meditate upon it by clearly manifesting the form of the Great Seal (mahāmudrā) through the stages of the radiation and reabsorption of syllables and heart-symbols, or through the yoga of completion. Regarding the phrase "the recitation, the emission, and the reabsorption": having meditated in that way, one should mentally recite the mantra and essence of that very deity clearly, or verbally utter the words and sounds of the mantra. If one wishes to emit rays of light from oneself and project them outward, or to reabsorb those emanations back into oneself, the method for that is: "Specifically, one should utter the mantra."

ཞེས་བྱ་སྟེ་ལྷ་གང་དང་གང་བསྒོམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ལ་འཕྲོ་འདུ་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་རང་སྙིང་ལ། ། ཡེ་ཤེས་ས་བོན་གྱིས་བསྡུ་བྱ། ། བྱང་ཆུབ་བདག་མེད་ས་བོན་གྱི། ། བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་བདག་མེད་གཟུང་། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་གྲམ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་འདུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའོ། ། དེ་བདག་གི་སྙིང་དང་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་སུ་བསྒོམ་མོ། ། ཡེ་ཤེས་ས་བོན་གྱིས་བསྡུ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཐུགས་ཀར་རང་ལྷ་གང་བསྒོམ་པ་དེའི་ཐུགས་མཚན་ནམ་ཟླ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོས་ལས་བསྐྱེད་དམ་བསམས་ན་ཡང་རུང་སྟེ་དེའི་དཀྱིལ་དུ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྔགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ངག་གི་ཚིག་ཏུ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། སྔགས་དང་འོད་ཟེར་ཕར་སྤྲོ་བ་དང་ཚུར་བསྡུ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཚད་ནི་རང་ལྷ་གང་སྒོམ་པའི་དེའི་མཐེ་བོའི་ཚད་དུའོ་ཞེས་ཟེར་ན། སཾ་པུ་ཊ་ལས། ཁ་ཡི་ཐད་ཀར་གདུད་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པས་དབུ་རྒྱན་གྱི་སྲོག་གམ་རལ་པའི་ཐོར་ཚུགས་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་གཙོ་བོ་ཁ་མཉམ་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་བདག་མེད་ས་བོན་གྱིས། །

Thus it is said: "In accordance with the specific deity one is meditating upon, one should recite their respective essence mantra and perform the radiation and reabsorption." Therefore, it is stated: "In the crossed vajra at one's own heart, One should gather [the deity] with the seed-syllable of wisdom. With the seed-syllable of selfless awakening, The practitioner of the vow should grasp selflessness." In this context, the "crossed vajra of wisdom" is a term for the "variegated" (viśva); it is the wisdom-being (jñānasattva) who has become the essence of the five gathered wisdoms. Having made that inseparable from one's own heart, one should meditate upon it in the space between the vajra of speech and the vajra of mind. Regarding the phrase "one should gather with the seed-syllable of wisdom": at the heart of that [wisdom-being], whether one generates or contemplates the activity of the heart-symbol or the moon of whichever deity one is meditating upon, one should contemplate the essence mantra of one's own family in its center. This is called the "seed-syllable of wisdom." Why? Because it is the mantra syllable that serves as the cause for the arising of wisdom. One should recite such a seed-syllable of wisdom with the words of speech, and perform the radiation of mantras and light rays outward and their reabsorption inward. Regarding the size of the wisdom-being, if it is asked whether it should be the size of the thumb of whichever deity one is meditating upon, the Saṃpuṭa states: "One should bow at the level of the mouth." Thus, the crown of the head—either the life-force of the crown ornament or the tip of the topknot of matted hair—is level with the mouth of the principal deity. "With the seed-syllable of selfless awakening..." [The passage continues:]

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་འབྲུ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ས་བོན་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་གིས་ཤེ་ན། བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་ཞེས་ཏེ། འདིའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་མེད་གཟུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོར་སྒོམ་པ་ལ་གཟུང་ཞེས་བྱའོ། ། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྲོ་ལ། བསྡུ་བ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྡུའོ། ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་བཞིན་གཟུགས་ནི་སྤྲོ་བྱ་སྟེ། ། ས་བོན་གསུམ་གྱིས་དེ་བཟླས་སོ། ། བཟླས་པར་བརྗོད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། གཟུགས་བཞིན་གཟུགས་ནི་སྤྲོ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་གང་དང་གང་སྒོམ་པ་དེའི་གཟུགས་དང་མཐུན་པར་འཕྲོ་འདུ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལུས་ཀྱི་གནས་གསུམ་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་འཕྲོ་འདུ་བྱེད་པར་འདོད་ན་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་པདྨ་དང་ཟླ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་བུམ་པ་ཧཱུཾ་གིས་མཚན་པ་བསམ་པ་དང་། མགྲིན་པར་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་ཨཱཿབསམ། སྤྱི་བོར་འཁོར་ལོ་ལ་ཨོཾ་བསམ། དེ་ནས་སྤྲོ་བ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་མཚན་དང་། ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྐུའི་ཕྲ་མོ་གསུམ་ཀ་ཚང་བའམ། ཡང་ན་རེ་རེ་སྤྲོ་ཡང་རུང་།

Regarding the phrase "the syllables of the mantra," these are the causes that generate within the mental continuum the realization of the nature of selfless awakening. With such seed-mantras, one should meditate on the three—body, speech, and mind—as the three vajras of body, speech, and mind. If one asks by what means, it is by the "one possessing the ascetic discipline," meaning one who engages in the discipline of entering into this meaning. If one asks how, it is by "grasping selflessness," which refers to meditating on the essence of the selflessness of phenomena and persons. Furthermore, the radiation and reabsorption of the recitation should be performed in the manner of being without intrinsic nature, and the reabsorption should also be performed in the manner of being without intrinsic nature. For that very reason, it is said: "Just as a reflection, the form is to be radiated; It is recited by means of the three seed-syllables. This is taught as the recitation; Everything is called 'mantra'." Regarding that, "Just as a reflection, the form is to be radiated" means that the radiation and reabsorption should be performed in accordance with the form of whichever deity one is meditating upon. Furthermore, having meditated on oneself as the Great Seal (Mahāmudrā), if one wishes to perform the radiation and reabsorption from the meditation on the three vajras of body, speech, and mind at the three places of the body, one should visualize a lotus and moon at the heart of the wisdom-being (jñānasattva), who is inseparable from the mind-vajra, marked by a vajra-flask and the syllable HŪṂ. At the throat, one should visualize the syllable ĀḤ at the center of a lotus. At the crown, one should visualize the syllable OṂ upon a wheel. Then, as for the radiation: it may be the mind-vajra marked [by the syllable], or the three subtle forms of the mind-vajra, body, and speech all together, or it is also acceptable to radiate them individually.

གསུང་དང་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། རིམ་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རེ་རེ་ནས་རིམ་པར་སྤྲོ་བའམ། ཡང་ན་གསུམ་ཀ་ལས་ཅིག་ཅར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤྲོ་བ་ཡང་རུང་ངོ་། ། དེ་སོ་སོ་ལས་རང་རང་གི་སྐུ་ཕྲ་མོ་ཁོ་ན་སྤྲོས་ན་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ་གང་ལྟར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་ནས་ཀླད་རྒྱས་སུ་སྐུའི་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ཀར་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བར་ཨོཾ་སེར་པོ་བསྒོམ། མགྲིན་པར་གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ཀར་པདྨའི་དཀྱིལ་དུ་ཨཱཿདམར་པོ་བསྒོམ། ཐུགས་ཀར་ཧཱུཾ་མཐིང་ནག་བསྒོམ། གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་ཟླ་བ་ལ་གཙོ་བོ་གང་སྒོམ་པའི་སྙིང་པོའམ། ཡིག་འབྲུ་དགོད་ལ། ཨོཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྤྲོ་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། རིགས་སོ་སོའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་སྙིང་གར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ། དེའི་ཐུགས་ཀར་པདྨ་དང་ཟླ་བ་ལ་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་ལ་ཨོཾ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་བརྗོད་པ་ལས་ཨོཾ་དང་འཁོར་ལོ་དང་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་སྤྲོ་བར་བྱ་ཞིང་སླར་ཡང་བསྡུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་རང་རང་གི་ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེའི་ཐུགས་ཀར་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཨོཾ་དང་ཧཱུཾ་བསམས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་འཕྲོ་འདུ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྲོ་བ་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་སེམས་གདོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།

The vajras of speech and body should also be emanated in that same manner. As for the sequence, one may emanate the vajras of body, speech, and mind individually one by one, or it is also acceptable to emanate all three simultaneously at once. There is no contradiction even if one emanates only the respective subtle forms of each; it is just as in the previous cases. Having meditated on that very Mahāmudrā as possessing the four mudrās, one should meditate on a yellow OṂ at the center of a wheel in the heart of the Body Vajra at the crown of the head. At the throat, one should meditate on a red ĀḤ in the center of a lotus in the heart of the Speech Vajra. At the heart, one should meditate on a dark blue HŪṂ. Between the Speech and Mind Vajras, on the moon in the heart of the Jñānasattva, one should place the essence mantra or the seed syllable of whichever principal deity one is meditating upon. By uttering "OṂ," the Body Vajra is emanated; the Speech and Mind Vajras should be understood in the same way. With respect to the yogins of the individual families: for a yogin of the Body Vajra, one should place the Jñānasattva at one's own heart. At his heart, upon a lotus and moon, is an OṂ at the center of a wheel. By reciting that very mantra, the OṂ, the wheel, and the Body Vajras are emanated and then reabsorbed. Similarly, a yogin of the Speech Vajra should also visualize the Jñānasattva at his own heart, and at his heart, upon a lotus and moon, visualize an OṂ and a HŪṂ, and perform the emanation and reabsorption as before. Furthermore, that emanation should be understood as the wisdom of the yogin’s body and mind, free from materiality and like an illusion.

དེ་ལྟར་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། སྔགས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བཟླས་པ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་གསུམ་གྱི་མཚན། ། རྡོ་རྗེ་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱིས་མཐར། ། བཀོད་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ས་བོན་གསུམ་གྱིས་དེ་བཟླས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་བོན་གསུམ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྔགས་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་བཟླས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་གང་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པ་དེའི་སྙིང་པོ་སྟེ། ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་གཞི་བྱས་པ་དཀྱིལ་དུ་བཅུག་ནས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྙིང་པོ་ཐ་མི་དད་པས་མཐའ་མ་གཉིས་སུ་བཅར་ལ་གཟོད་སྙིང་པོ་དེ་འཕྲོ་འདུ་བྱ་ཞིང་བཟླ་བའོ། ། དེ་ཡང་རང་གི་སྙིང་པོ་ལས་ནི་རང་གི་ཡིག་འབྲུ་དང་ཐུགས་མཚན་དང་། སྐུ་ཕྲ་མོ་གསུམ་ཀའང་རེ་རེའམ། ། ཡང་ན་སྐུ་ཕྲ་མོ་ཁོ་ན་སྤྲོའི། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་ལས་རིགས་ལྔ་ཆར་ཚང་བར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། གཉིས་སུ་ན་རིགས་དང་མཐུན་པར་སྤྲོའོ། ། བཟླས་པར་བརྗོད་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བཟླས་པ་དང་ཚིག་ཏུ་བཟླས་པ་བྱ་བ་ཁོ་ན་ངག་གི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྤྲུལ་པ་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་བྱ། དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་དང་སྔགས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་སྟེ། འོད་ཟེར་དང་སྤྲུལ་པ་སླར་བསྡུ་བར་བྱ། གྲངས་ཀྱི་ཡུན་ཇི་ཙམ་བཟླ་བ་ནི་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཇི་ཙམ་ནུས་པའི་བར་དུའོ། ། དེ་ལྟར་བཟླས་པ་བྱས་པའི་སྟེང་ལ་ལྷ་མོ་རྣམས་སྤྲོས་པས་མཆོད་པར་བྱ་སྟེ།

Thus, the Root Tantra states: "The recitation of the entire meaning of the mantra Is the sign of the three indivisible vajras. Through the three divisions of the vajra, It is arranged and called the 'three vajras.'" Regarding the phrase "recite it with the three seed syllables": the three seed syllables are the mantras of body, speech, and mind—OṂ ĀḤ HŪṂ. "Recite it" means that the essence of whichever deity one is meditating upon and accomplishing is placed in the center, using the three syllables as a foundation. Since the essence of one's own family and the essence of the wisdom-being (jñānasattva) are inseparable, they are joined at the two ends, and then that essence is projected and reabsorbed while being recited. Furthermore, from one's own essence, one may emanate one's own syllables, the heart symbols, and the subtle forms of the body—either individually or all three—or one may emanate only the subtle forms. Since the wisdom-being is the essence of the five gathered wisdoms, one should emanate all five families from the essence. Alternatively, one may emanate them in accordance with the specific family. Regarding the instruction to "express the recitation": this teaches that one should perform both mental recitation and verbal recitation through the gateway of speech. Furthermore, as the breath is exhaled, one should hold the mantra and emanate the projections outward; as the breath is inhaled, one should conclude the mantra and withdraw the light rays and projections back in. As for the duration of the number of recitations, it should be from one hundred, a thousand, or countless times, up to however many one is able. Having performed the recitation in that manner, one should then make offerings by emanating goddesses.

སྐུའི་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་སྤྲོའོ། ། གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ནི་ན་བཟའ་དཀར་མོ་དང་རོའི་རྡོ་རྗེ་མ་སྤྲོའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ནི་ལྷ་མོ་ཕྱི་མ་དྲུག་སྤྲོའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མཆོད་པ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་དང་། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་མཆོད་པར་དམིགས་ལ་མཆོད་པར་བསམ་མོ། ། སྤྲོ་བའི་ཚད་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱིས་གར་ཁྱབ་པའི་ཚད་དུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན། རྡོ་རྗེ་གསུང་གི་ཐུགས་འདྲར་གྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཐམས་ཅད་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྔགས་བཟླ་བ་དང་། འཕྲོ་འདུའི་ཐབས་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཚང་བས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་མིང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྔགས་ནི་རྒྱུད་ཅེས་གསུངས་པ་ན། ། དེ་ཁོ་ན་ཡིས་བསྐུལ་ཏེ་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་ལྟར་སྟོན་པའི་སྔགས་ཀྱི་དོན་དེ་ཡང་ཕར་འཕྲོ་བ་དང་། ཚུར་འདུ་བ་དང་། བཟླས་བརྗོད་བྱ་བར་མཚམས་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་པས་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་གསུངས་པས། ཚུལ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བྱས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་བསྐུལ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གཉིས་སུ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་ལ་བསྐུལ་ཞིང་བདག་གིས་སྒོམ་ན། དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་སླུ་བའོ། །

From the heart of the Vajra Body, Buddhalocanā and Rūpavajrā are emanated. From the heart of the Vajra Speech, Pāṇḍaravāsinī and Rasavajrā are emanated. From the heart of the Vajra Mind, the remaining six goddesses are emanated. One should visualize and contemplate these emanations as offerings, comprising the surpassable, the unsurpassable, and the three types of outer, inner, and secret offerings. The extent of these emanations is as far as the expanse of space pervades. Therefore, it is said: "Becoming like the mind of Vajra Speech." Regarding the phrase "all is mantra": because all these aspects—the aforementioned meditative absorption, the recitation of mantra, and the methods of radiating and reabsorbing—are complete without exception, they are taught to be called "mantra" because they bring about the awakening of all. As for the statement: "Mantra is taught as the continuum; meditate by being exhorted by that very [mantra]," this means that the meaning of the mantra taught above is characterized by an uninterrupted and continuous flow of radiating outward, reabsorbing inward, and performing the recitation. Because it is taught as a synonym for "continuum" (tantra), one should meditate while thus exhorting the hearts of the deities of the maṇḍala. Alternatively, "that very" (tattva) means "unchanging." If one exhorts others and meditates oneself in such a manner, it will be accomplished accordingly and will be unfailing.

འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ་བཟླས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་གྲངས་སུ་ཕྱེད་པ་ནི་སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ནོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་གསུམ་པ། ཇི་ལྟར་རྒྱས་འདེབས་འཚལ་བར་བགྱི། ། ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། ཇི་ལྟར་སྙིང་གར་བྱིན་བརླབས་པ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་ནས། ། ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་མཆོད་པ་དང་། ། གང་ཞིག་རིག་པ་ཡོད་པ་རུ། ། སྦྱོར་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སྟེ། ། དེ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་བཞིར་ཤེས་ནས། ། དང་པོ་དེ་བཞིན་རང་བྱིན་བརླབས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར་བཟླས་བརྗོད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་དང་པོར་བདག་ཉིད་ལྷ་གང་ལ་དད་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་དེའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པའི་ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྒོམ་པ་དང་། དེའི་ཐུགས་ཀར་རང་གི་ཐུགས་མཚན་ནམ་ཟླ་བ་བསྐྱེད་དམ་བསམས་པ་དེའི་དཀྱིལ་དུ་ཡང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསམ་པས་རང་གི་སྙིང་གར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱས་འདེབས་པའི་དོན་སྒོམ་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱ་དགོས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ཚང་བའམ་ལྷ་གཅིག་བསྒོམས་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་དང་གང་བསྒོམས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོར་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་གང་ཡིན་པས་ཀྱང་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་མཆོད་པ་དང་། ། ཞེས་པ་སྟེ་སྔ་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་།

Here, this is a summary; the detailed classification of the various types of recitation has already been extensively taught in the Root Tantra. Now, in response to the thirty-third question: "How should one perform the sealing?" it is said: "Just as the blessing is performed at the heart, So too is the meditative absorption. Having conferred empowerment upon their crowns, All are likewise to be offered to. Whoever possesses the knowledge Is the Vajra-holder of the application. Having understood his four enjoyments, First, the self-blessing is likewise performed." And so forth. Just as previously, during the explanation of recitation, one first meditates on oneself as the great mudrā of whichever deity one has faith in and is practicing, and then meditates on the wisdom-being (jñānasattva) at one's heart; and at the heart of that, one generates or visualizes one's own heart-symbol or a moon, in the center of which one contemplates the essence-mantra (hṛdaya) of one's own family—thus blessing one's own heart—likewise, at this stage of meditating on the sealing, the yogi must also make the meditative absorption clear in that same way. Therefore, it says: "So too is the meditative absorption." Whether one meditates on the complete maṇḍala or on a single deity, whichever one meditates upon, the empowerment must be conferred upon the crown of each of those deities by whichever is the lord of their respective family. If one asks what is accomplished by conferring empowerment in that way, it says: "All are likewise to be offered to." This means that previously, they were spontaneously present, and...

རང་གིས་བསྐྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་མཆོད་པ་དང་། གང་ཞིག་རིག་པ་ཡོད་པ་རུ། ། ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རིག་པ་ནི་ལྷ་མོ་ཡོད་པ་ནི། ལྷ་མོ་དེ་དང་ལྡན་པ་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པ་མཛད་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་འཛིན་པའམ། གཉིས་སུ་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འམ་མི་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུའི་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་གཟུགས་དང་ལྡན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པས་འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། ལས་བཞི་བརྩམ་པ་དང་། བདག་གཞན་དབང་བསྐུར་བའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་འཛིན་པའམ། ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཛིན་པར་འདོད་ན་ཡང་རྒྱས་གདབ་པའི་དོན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་གང་བྱེད་ཀྱང་རྒྱས་གདབ་པར་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཉིས་སུ་ན་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་སྟོན་པའི་མགོ་འདྲེན་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ལོངས་སྤྱོད་བཞིར་ཤེས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཞིའམ། བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞིའམ། བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་བཞིར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དང་པོར་སྦྱོར་བ་བཞིའམ། བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་ཚང་བར་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ནས་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱས་གདབ་པར་བྱའོ། །

To all the deities of the maṇḍala generated by oneself, one should also perform offerings here just as previously explained. Regarding the phrase "whichever possesses knowledge": "whichever" refers to the yogin; "knowledge" refers to the goddess. To "possess" that goddess is to engage in non-dual play. "Vajra-holder" refers to one who holds the meaning of the wisdom vajra, or alternatively, one who holds the meaning of Vajrasattva or Akṣobhya. If a yogin, possessing a form, desires to hold the meaning of the wisdom vajra of the Tathāgata or the Mahāmudrā established as the essence of the Mind Family through non-dual play, by making offerings to the Noble Ones, undertaking the four activities, and conferring empowerment upon oneself and others, then if one practices after performing the empowerment for the purpose of sealing, accomplishment will be attained. The particle "te" (and/then) means that whatever one does, it must be performed with the sealing. Alternatively, it is an introductory particle for the meaning that follows, as in: "Having known the four enjoyments of that." This connects to the four modes of union, or the four stages of approach and accomplishment. Since the four stages of approach and accomplishment are the objects to be enjoyed through insight and meditative concentration, the yogin should know them as the "four enjoyments." Having first completed the four unions or the four stages of approach and accomplishment, and having meditated accordingly, one should perform the sealing through self-consecration and empowerment.

དེ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པའི་བྱེ་བྲག་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། དཔའ་བོ་རིགས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་རྣམས། ། སྤྱི་བོ་རེ་རེ་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། ། སྙིང་པོ་ཕྱག་རྒྱ་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས། ། རང་གི་རིག་པར་རྒྱས་གདབ་བོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དཔའ་བོའི་རིགས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཁོར་བ་ལས་རྒྱལ་བས་ན་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གཉེན་པོ་བསྟེན་པས་སམ། མི་དམིགས་པར་བྱས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་བརྟགས་པས་སྤངས་ནས་རྒྱལ་བ་མ་ཡིན། མ་བཀག་པར་སྤྱོད་པས་མ་ཆགས་པར་གནས་སུ་དག་སྟེ། དབང་དུ་བྱ་བ་དང་གྲོལ་བ་དང་གྲུབ་པར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བར་བྱས་པས་ན་དཔའ་བོའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གསང་བའི་ཐེག་པ་འདིའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམས་ཏེ། དངོས་གང་ཞེ་ན། སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་སངས་རྒྱས་ལྔའོ། ། སྤྱི་བོར་རེ་རེ་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་དེ་དག་སོ་སོའི་དབུ་རྒྱན་ལ་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རེ་རེས་བརྒྱན་ཅིང་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའམ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོས་དབང་བསྐུར་ཐབས་ནི་སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་ལས་བཀྲལ་བའི་སྐབས་སུ་བྲིས་ཟིན་ཏེ། ཟློས་བུའི་བྱ་བ་དགོས་པ་མེད་དོ། ། སྙིང་པོ་ཕྱག་རྒྱ་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས། །

In order to clearly demonstrate the specific stages of that very [process], it is said: "The heroes of the families, the Vajras, Should each be placed upon the crown; By means of the essence, mudrās, and mantras, One should seal them with their own awareness." Regarding this, "the heroes of the families, the Vajras" refers to those called "heroes" because they have triumphed over the afflictions and cyclic existence. This victory is not achieved by abandoning them through relying on antidotes or by analyzing them as lacking inherent existence and rendering them non-referential. Rather, by engaging with them without obstruction, they are purified in their natural state without attachment. Because they have been made victorious through the means of mastery, liberation, and accomplishment, they are called "the families of heroes." These are those who have attained manifest enlightenment through the gateway of this Secret Vehicle. What are they? They are the Bodhisattvas such as Kṣitigarbha and others, the wrathful deities such as Yamāntaka and others, and the goddesses such as Buddhalocanā and Vajrarūpā and others. "The Vajras" refers to the five Buddhas, the lords of the families. "Should each be placed upon the crown" means that each of those male and female deities should be adorned and empowered by the lord of their respective family upon their crown. The method of how they are empowered or how the lords of the families confer empowerment has already been explained in the context of the commentary on the fifteenth chapter of the Root Tantra, so there is no need for repetition here. "By means of the essence, mudrās, and mantras..." [The passage continues:]

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་གང་གིས་དབང་བསྐུར་བ་དེའི་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་རྣམས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ནི་སྙིང་པོ་དེའི་ཆ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་བསྐྱེད་པའོ། ། སྔགས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས། རང་རིག་རིམ་པར་རྒྱས་གདབ་བོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིག་པའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་ལ་ལྷའི་རིམ་པར་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱས་གདབ་པར་བྱའོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱས་གདབ་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བཀུག་ནས་བདག་ལ་ཐིམ་པ་སླར་འཐོན་ཏེ་ལྷ་མོར་འཕྲོས་པས་ནམ་མཁའ་གང་བས་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་ཐོགས་ཏེ། དབང་བསྐུར་ནས་དེ་ཉིད་འོད་དུ་ཞུ་བས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པས་དབུ་ལ་བརྒྱན་པ་དང་། དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ལྷག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། རང་རང་གི་རིག་ཀྱི་བདག་པོ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ལྷག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། དེ་ཡང་ལྕེ་ལ་བསྟིམ་པ་དང་མགོ་ལ་བསྟིམ་པ་ལས་རང་གི་ལུས་ལ་ཁྱབ་ཅིང་རིགས་ཀྱི་བདག་པོས་རང་རང་གི་དབུ་ལ་བརྒྱན་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "the essences": these are the respective essences of the three vajras of body, speech, and mind, the wisdom beings (jñānasattva), and whichever lord of the family performs the empowerment. Regarding the "seals" (mudrā): from the portions of those essences, the respective body-seals of the three vajras of body, speech, and mind, and the wisdom beings, are generated. Regarding the "mantras": these are the mantras for the blessing of the body, speech, and mind, and so forth. By means of these, it says: "One should seal the stages of one's own awareness." This means that having generated the specific qualities of one's own awareness, one should perform the sealing by means of the stages of the deities' empowerment. Others say that it is the sealing of the male and female bodhisattvas and so forth of one's own respective family by the lord of that family. In that regard, there are three methods for the empowerment: first, light rays radiate from the wisdom being at the heart of the principal deity, summoning all the Buddhas of the ten directions. These dissolve into oneself and then emerge again, radiating as goddesses who fill the sky. Holding vases of nectar, they confer empowerment. That very [empowerment] melts into light, and having become the lord of one's own family, they adorn the crown of the head. Second, there is the empowerment by means of the superior bodhicitta of the non-dual union of the central principal male and female deities. Third, there is the empowerment by means of the superior bodhicitta of the non-dual union of the male and female lords of one's own respective family. Furthermore, through the dissolution into the tongue and the dissolution into the head, it pervades one's own body, and the lord of the family should adorn the crown of each respective [deity].

གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོས་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མའི་མགོ་ལ་དབང་བསྐུར་དུ་མ་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚང་བའམ། ཡང་ན་ལྷ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཙམ་ཁོ་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་སྒོམ་པའམ། རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པ་མཛད་པས་ཕོའི་དབུ་ལ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་བསྒོམ་ལ། མོའི་དབུ་ལ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་བསྒོམ་མོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་པས། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་སྨིན་ཅིང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་མོ་ཡིན་པས་གཟུངས་མཉེས་པར་འགྱུར་ཞིང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པས་མ་གོས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རལ་པའི་དབུ་རྒྱན་ནང་དུ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་བསྒོམ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་དང་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་གཙོ་བོ་དང་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཡིན་པས། དེ་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དབུ་རྒྱན་ལ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུས་རྒྱས་གདབ་ཅིང་། ། འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རྒྱུས་རྒྱས་གདབ། ། བསམ་མེད་གཞན་གྱི་དངོས་གྲུབ་ནི། ། བསྐལ་པ་བྱེ་བར་ཡོད་མི་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱོད་པས་རྒྱས་གདབ་ཅིང་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་ཡང་རྒྱས་གདབ་སྟེ། གཅིག་གི་དབུ་རྒྱན་ལ་གཅིག་བཞུགས་སུ་གསོལ་བས་དབང་བསྐུར་བའོ། ། ལ་ལ་ན་རེ།

Even if the lords of their respective families are unable to confer empowerment upon the heads of the male and female bodhisattvas in that manner, the yogi may meditate on the complete maṇḍala deities, or otherwise meditate on only the male and female deities. By engaging in the non-dual play of male and female yoga, one should meditate on Ratnasambhava on the head of the male and Amitābha on the head of the female. Why is this? Because Ratnasambhava is the nature of perfect qualities, he ripens the continuums of the yogi and sentient beings and overpowers the positions of others. Because Amitābha is the nature of great passion and the principal of all goddesses, he pleases the dhāraṇīs and demonstrates that one is unstained by the faults of passion. Some say that one should meditate on Ratnasambhava within the crown of the hair of the wrathful kings, and that when Vajrarūpā, Buddhalocanā, and the others are in union with their respective lords, since Amitābha is the principal of great passion, he should be meditated upon as the crown ornament of the goddesses. "The cause is sealed by the result, And the result is also sealed by the cause. Without such inconceivable sealing, Accomplishment will not occur even in ten million eons." This means that the cause, the Great Vajradhara, is sealed by the result, Akṣobhya, and the result, Akṣobhya, is also sealed by the cause. By requesting one to reside upon the crown of the other, empowerment is conferred. Some say:

རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱས་གདབ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་ཕྱག་རྒྱར་བསྐྱེད་ལ་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་གདབ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་མཚན་མར་བསྐྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པར་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ངང་དུ་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱའོ། ། དེས་ནི་དབང་བསྐུར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དོན་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བསམ་པ་མེད་པ་དག་གིས་རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་འཆོལ་བར་དབུ་རྒྱན་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་ཐབས་གཞན་གྱིས་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ན་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བའི་བར་དུ་ཡང་འགྲུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་བཞི་པ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། བཞི་ཆར་མཉམ་པར་ལྡན་པ་ནི། ། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། ། གྲུ་གསུམ་ལ་ནི་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་འདི་ཡང་། སློབ་དཔོན་དག་སོ་སོ་ནས་བཞེད་མི་མཐུན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་བཞད་པ་ན་རེ། བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་བཟང་མོ་དང་ལྡན་པར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འདུག་པར་བསམ་པ་དང་གཅིག། དེ་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡབ་ཡུམ་སྲས་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ལུས་ལ་ཞུགས་ཏེ་རོལ་པ་མཛད་པ་ལས་ཡབ་ཡུམ་གཉི་ག་ཞུ་བའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་དང་གཉིས།

The cause, the nature of phenomena (dharmatā), is sealed by the result, wisdom (jñāna); one generates the nature of phenomena as the mudrā and seals the result, wisdom, with the cause, the nature of phenomena. Although one generates the mudrā as a sign, one must not waver from the nature of phenomena. Thus, within the state of the two truths, one should reach the culmination of both the sign and the signless. This is said to be the concise teaching on the meaning of all empowerments. Since this is how the meaning should be understood, it is taught that if those who lack such realization desire to achieve accomplishments through other methods—such as confusing the family and the lord of the family in the empowerment of the crown—success will not be attained even in ten million eons. Now, in response to the thirty-fourth question: "What is the source of phenomena (dharmodaya)?" it is said: "The fourfold union is the Vajra-holder, the person of awareness; Through the distinctions of body, speech, and mind, One should meditate upon the triangle." Regarding this method for generating the source of phenomena, the masters have differing assertions. Vajrahasa says: First, one should visualize oneself as the Great Vajra-holder, Samantabhadra, together with [Samantabhadrī], seated upon a moon maṇḍala. Second, light rays radiate from the pores of one's own body, inviting the Tathāgatas of the ten directions, together with their consorts and heirs; they enter the bodies of oneself as the father and mother, and through their union, both father and mother melt into a moon maṇḍala. Second... [continues].

ཟླ་བ་དེ་ལས་ཨ་ནས་ཀྵ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་ཡི་གེ་མགོ་གྱེན་དུ་འགྲེང་བ་འོད་ཟེར་དང་བཅས་པ་སྲོག་དང་དབུགས་སུ་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་ལ། ཨ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུམ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད། ཀ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཡབ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པར་བསྒོམ་པ་དང་གསུམ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་པདྨ་དང་ཟླ་བ་ལ་རང་གི་ས་བོན་ལས་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་དུ་སོ་སོའི་ས་བོན་གྱིས་མཚན་པར་གྱུར་པ་ལས་རིགས་སོ་སོའི་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པའི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ནས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀར་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་བཞི་ལ་ནི། བཞི་ཆར་མཉམ་པར་ལྡན་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་ལ་དེ་ནས་ཡབ་ཡུམ་དེ་དག་ཆ་ཕྲུགས་པར་བཞུགས་པ་ནི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ནས་ཡབ་ཡུམ་དེ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོལ་པ་མཛད་པ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་བདེ་བའི་མེས་ཞུ་བ་ལས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དབྱིབས་གྲུ་གསུམ་དུ་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ། དེ་ནས་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་པའི་དུས་ན་ནི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་པའི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཅུང་ཟད་སེར་བའི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པ་དེའི་དབུས་སུ་སྒོམ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་བཅུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

Upon that moon, one should arrange the letters from A to Kṣa, standing upright with their heads facing upward, accompanied by light rays, and endowed with the vital breath and the life-force. From A and the others, the consorts of insight, such as Buddhalocanā and the rest, are generated. From Ka and the others, the fathers of method, such as Vairocana and the rest, are meditated upon; this is the third. At their hearts, upon lotuses and moons, their respective seed-syllables transform into the family hand-symbols, the centers of which are marked by their individual seed-syllables. From these, light rays radiate in colors corresponding to their respective families, inviting the wisdom beings (jñānasattva) of one's own family from the ten directions. These enter individually into the hearts of the respective samaya beings (samayasattva) of one's own family; this is the fourth. Regarding the phrase "endowed with all four in equal measure," the father and mother then abide in union, which is called the "knowledge-person (vidyāpuruṣa) endowed with the vajra." This possesses the meaning of the vajra-like body, speech, and mind. Then, through the play of non-duality of those father and mother, they melt by the fire of the bliss of great passion. One should meditate that they become the source of phenomena (dharmodaya), abiding in a triangular shape according to the distinctions of body, speech, and mind. Then, at the time of meditating on the maṇḍala of the protection wheel, one should meditate on the ten great wrathful deities, who are the nature of the ten great wisdoms, in the center of that which possesses the sequence of a ten-spoked wheel and is slightly yellow in color.

ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དེའི་ནང་དུ་མི་འཁྲུགས་པ་དང་མཱ་མ་ཀཱིའི་རོལ་པ་མཛད་ནས་ཞུ་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་དབའ་རླབས་འཁྲུག་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གྱུར། དེའི་སྟེང་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་སྦྱོར་བ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་གསེར་གྱི་ས་གཞིར་གྱུར། དེའི་སྟེང་དུ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཡབ་ཡུམ་སྦྱོར་བ་ཞུ་བ་ལས། དེ་ཉིད་རྒྱས་ཤིང་གང་བར་གྱུར་པ་དེའི་སྟེང་དུ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལ་ན་བཟའ་དཀར་མོ་དང་སྦྱོར་བ་ཞུ་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་མེ་དཔུང་འབར་བའི་ཕྲེང་བ་འཁྲུག་པར་གྱུར། དེའི་སྟེང་དུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྒྲོལ་མ་དང་སྦྱོར་བ་ཞུ་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ས་སྟེགས་གྲུ་བཞི་པར་གྱུར། དེའི་དབུས་སུ་བྷཱུཾ་སེར་པོའི་འཕྲོ་འདུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཐིམ་པ་ལས་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པར་གྱུར། དེའི་ལྟེ་བ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དབྱིངས་ཕྱུག་མ་དང་སྦྱོར་བ་ཞུ་བ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་དཔག་ཚད་བྱེ་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དང་ལྡན་པ་འོད་ཟེར་གྱི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྒོམ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཧཱུཾ་ལས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱིས་སའི་འོག་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེའི་ལྟེ་བ་ལ་བྷཱུཾ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་གྲུ་བཞི་པ་ལ་སྒོ་བཞི་པ་ཏྭ་ར་ཎ་བཞི་དང་དྲིལ་བུ་དང་དར་དཔྱངས་དང་འཕན་ལ་སོགས་པས་བརྒྱུས་པ་དཀྱུས་དང་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་ཞེས་ཟེར། ཉ་ན་པ་ཏ་བ་རེ་ནི་དང་པོར་ཡཾ་དུད་ཁ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དབྱིབས་ཟླ་གམ།

When meditating on the maṇḍala of the deities, within that source of phenomena (dharmodaya), Akṣobhya and Māmakī engage in union and melt, becoming a great ocean agitated by waves of wisdom. Upon that, Vairocana and Buddhalocanā engage in union and melt, becoming a golden ground. Upon that, Ratnasambhava and his consort engage in union and melt, becoming a vast and full expanse. Upon that, Amitābha and Pāṇḍaravāsinī engage in union and melt, becoming a swirling garland of blazing wisdom fire. Upon that, Amoghasiddhi and Tārā engage in union and melt, becoming a square wisdom maṇḍala platform. In its center, from the radiation and reabsorption of a yellow BHRŪṂ, all the Tathāgatas are invited and dissolve, becoming an eight-spoked wheel. At its hub, Vairocana and Dhātviśvarī engage in union and melt, and one should meditate on a celestial palace adorned with garlands of light rays, a stūpa made of the four kinds of precious gems, with a base spanning ten million yojanas. Below that, one should meditate on a crossed vajra generated from HŪṂ, pervading the entire subterranean realm. At its hub, from BHRŪṂ, one meditates on a square celestial palace with four doors, adorned with four archways (toraṇa), bells, silk streamers, banners, and so forth, according to the sequence of the visualization. Regarding the sequence of the ocean: first, from a smoke-colored YAṂ, there is a semi-circular wind maṇḍala.

དེའི་སྟེང་དུ་རཾ་དམར་པོ་ལས་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབྱིབས་ཟུར་གསུམ། དེའི་སྟེང་དུ་ལཾ་སེར་པོ་ལས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་སེར་པོ་དབྱིབས་གྲུ་བཞི། དེའི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་མཐིང་ནག་ལས་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ནག་པོའི་ས་གཞིས་གཡོགས་པ། དེའི་སྟེང་དུ་བཾ་དཀར་པོ་ལས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ། དེའི་སྟེང་དུ་འཁོར་ལོ་སེར་པོ་རྩིབས་བཅུ་པ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་བཅུའི་རང་བཞིན་ཁྲོ་བོ་བཅུ་བསྐྱེད་ནས་བགེགས་མཚམས་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། ། དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བསྒོམ་སྟེ། དཀྱུས་ལ་སྦྱར་ན། བཞི་ཆ་མཉམ་པར་ལྡན་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ཆར་མཉམ་པར་ལྡན་པའོ། ། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་མོ། ། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཨེ་གྲུ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་གང་དུ་ཞེ་ན། རྩིབས་བཅུ་རིམ་པ་བཅུར་སེར་བའི། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ། བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་བཅུ་པོ་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ཁྲོ་བོ་བཅུའི་བཞུགས་གནས་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་དག་གང་དུའང་འགལ་བ་མེད་ན་ཡང་བདག་གི་འོད་ཀྱི་གཞི་ཆ་མཉམ་པར་ལྡན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་གནས་སུ་དག་པ་ཡུམ་བཞིའི་རང་བཞིན། ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླང་ནས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་མཉམ་པར་བཞུགས་པའོ། །

Above that, from a red RAṂ, arises a triangular fire maṇḍala. Above that, from a yellow LAṂ, arises a yellow square earth maṇḍala. Above that, from a dark blue HŪṂ, the ground is covered by a black crossed-vajra. Above that, from a white BAṂ, arises a white circular water maṇḍala. Above that is a yellow ten-spoked wheel; within it, the ten wrathful deities, who are the nature of the ten wisdoms, are generated to sever the boundaries of obstructing spirits. At its center, one meditates on the source of phenomena (dharmodaya). To apply this to the main text: "Possessing the four parts in equal measure" means that all four elements are present in equal measure. "The Vajra-holder, the person of knowledge" refers to Vajrasattva and his consort. Through their non-dual union, they melt into light, and one meditates that from the distinctions of body, speech, and mind, the triangular E, the source of phenomena, is formed. If one asks where that is, it is said: "In the center of that which is yellow with ten successive spokes, one should meditate." If one asks what the purpose of that wheel is, it is said: "The ten wisdoms arise from oneself," meaning it is the maṇḍala of the protection wheel, the abode of the ten wrathful deities. While there is no contradiction in any of these explanations, "possessing the four parts in equal measure" refers to the four elements purified in their natural state, the nature of the four consorts. Aroused by the habitual tendencies of meditating on the four immeasurables, they abide equally from the four directions.

རིག་པའི་རང་བཞིན་ལྷ་མོ་དེ་བཞིའི་སྐྱེས་བུ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོའོ། ། དེ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་བ་མཛད་པ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེས་ཞུ་བ་ལས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན། གྲུ་གསུམ་པ་ནི་རྣམ་པར་བསམས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཨེ་གྲུ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་མོ། ། གནས་གང་དུ་བསྒོམ་ཞེ་ན། རྩིབས་བཅུ་རིམ་པ་ཅུང་སེར་བ། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་ཏེ། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྩིབས་བཅུ་པ་ཁ་དོག་གི་རིམ་པ་ཅུང་ཟད་སེར་བར་འདུག་པ་དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཕྲ་ཕྱོགས་བསྟན་ནས། སྦོམ་ཕྱོགས་གྱེན་དུ་འགྲེང་བ་བསྒོམ་མོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ། བདག་ཉིད་བཅུ་པོ་འབྱུང་བ་ནི། ། རྩིབས་རྣམས་ལ་ནི་ཁྲོ་བོ་བཅུ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་བཅུའི་བདག་ཉིད། ། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་བཅུའི་བཞུགས་གནས། ། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཁྲོ་བོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འཐོན་ཞེ་ན། རྫོགས་པའི་མཆོག་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ཞེས་ཏེ། སྐུ་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དང་། ཁྲོ་རྟགས་དང་། རྒྱན་དང་། ཆ་ལུགས་རྫོགས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་ཅན་ལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། ། ལ་ལ་ན་རེ། བཅུ་ཀ་ཚང་བར་རྫོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ལས་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མ་ངེས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ལ་ལའི་བཞེད་ཀྱིས་རིམ་པར་བསྐྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒོམ་པར་ཡང་སྣང་ལ།

The person of those four goddesses, who are the nature of awareness, is called the "Vajra-Holder," the Great Vajradhara. Their non-dual play, through melting by the fire of great passion, is manifested through the distinctions of body, speech, and mind. One should visualize the triangle, which is the nature of the body, speech, and mind of the Blessed One, the Great Vajradhara. Thus it is said: "Meditate on the triangle as the source of phenomena (dharmodaya)." If one asks where to meditate: "In the center of that, which is slightly yellow and has ten spokes, one should meditate." This means that in the center of the ten-spoked maṇḍala of the protection wheel, which is slightly yellow in its sequence of colors, one should meditate on the narrow end pointing downward and the broad end standing upright. If one asks what the purpose of that wheel is: "The ten lords arise; the ten wrathful deities are upon the spokes." This means it is the nature of the ten great wisdoms and the dwelling place of the ten great wrathful deities; it is the maṇḍala of the protection wheel. If one asks how those wrathful deities emerge: "They are supremely beautiful in their perfection." This means that their bodies, major and minor limbs, wrathful signs, ornaments, and attire are complete; they possess the manner of worldly wrathful deities, yet are supreme and endowed with an exceedingly beautiful disposition. Some say that they are called "perfected" because they are generated by the samādhi in which all ten are complete. However, that is not certain, for according to the assertions of some masters, they also appear to be meditated upon through the samādhi of sequential generation.

བདག་དངོས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རིགས་པར་མཐོང་ངོ་། ། ཁྲོ་བོ་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོམ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་འགོག་པ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལས་དང་དངོས་གྲུབ་ལ་བར་གཅོད་པའི་བདུད་བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གཉིས་སུ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་དེ་དག་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་གཞན་བཀག་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མེ་ལྟ་བུར་ནི་འགྲོ་བ་ཡིས། ། རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་སྤྲིན་ལྟར་འཕྲོ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་མེ་ལྟ་བུར་འབར་བ་དང་ཚ་བ་དང་། གསལ་བ་དང་། འཕྲོ་བ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་སྤྲིན་ལྟ་བུར་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་འཕྲོས་པས་གཞན་ལ་གཅོད་ཅིང་འབིགས་པ་དང་། བསྲེག་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ནི། ། དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཞི་བའོ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཁ་དོག་དཀར་བ། ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ལྡན་པས་རྩ་བ་དམར་བ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མེད་ཅིང་གསང་བའི་མཁའ་དབྱིངས་དང་ཐ་མི་དད་པ། ནང་སྟོང་པར་གྱུར་པའི་ཚད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐའ་དང་མཉམ་ཞིང་།

I myself also see it as logical in that way. If one asks why those wrathful deities are to be meditated upon, it is said: "One should meditate on the vajra-obstruction." They are to be meditated upon in order to obstruct all māras, obstructors, and misleading spirits who create hindrances to activities and accomplishments. Alternatively, for that purpose, one should meditate with a one-pointed samādhi, having ceased other movements of the mind. If one asks what their characteristics are, it is said: "Like fire, they move; they radiate like clouds of blazing vajras." This means they have the characteristics of being like fire—blazing, hot, clear, radiating, and unimpeded—and like clouds of blazing vajras that pervade space, they are capable of cutting, piercing, burning, and destroying others. If one asks what the characteristics of the source of phenomena (dharmodaya) are, it is said: "The source of phenomena, the nature of wisdom, is stainless and peaceful." This means its nature is the wisdom completely purified of the stains of subject and object, in which all conceptual elaborations are pacified. It is white in color, being the nature of insight and possessing the three doors of liberation. It is red at its base, being the nature of method and possessing the body, speech, and mind. With various rays of light that are the union of method and insight radiating in the ten directions, it is the essence of the palace of the expanse of reality (dharmadhātu), inseparable from the expanse of space and non-different from the secret expanse of space. Its internal emptiness is equal in extent to the limits of the expanse of space.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཞུགས་གནས་དང་ཕོ་བྲང་དུ་གྱུར་པའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་གཞན་དག་ན་རེ། འབྱུང་བཞི་རིམ་པར་བསྒོམས་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བསྒོམ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་ཟླ་བ་ལ་འདུག་པར་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་བསྒོམ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། འདིར་དེ་དག་གི་རིམ་པ་མ་སྨོས་པར་ཡུམ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་དག་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་ལས་བསྐྱེད་པ་དང་། རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་ལས་བསྐྱེད་པ་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་དེ་ལྟར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་གཞི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་ལ། འབྱུང་བ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཐབས་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡང་རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པའི་མན་ངག་མཐོང་བའི་ཁུངས་མི་མཐུན་པ་ལས་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཁྱབ་ལ། དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་ཤོང་བས་འགལ་བ་མེད་ལ། དེ་དག་གིས་དེ་རྣམས་བསྟན་པ་ཡང་གསང་བ་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚང་བར་བསྒོམ་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པའི་དབང་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་ལ།

It is the dwelling place and palace of all the tathāgatas. An opponent asks: "Well then, others say that one should meditate on the four elements in succession, and upon them, meditate on the source of phenomena (dharmodaya) arising from the melting into light of the Great Vajradhara in union with his consort. Others also say that one should meditate on the source of phenomena arising from the melting into light of the five families in union with their consorts, through a sequence such as visualizing oneself as the Great Vajradhara in union with his consort seated upon a moon disk. Why is it that the sequence of these is not mentioned here, and why is it explained that the source of phenomena arises from the melting into light of Vajrasattva together with the four consorts? These appear to be inconsistent." It is replied: The appearance of inconsistency between generating the source of phenomena from the Great Vajradhara in union with his consort and generating it from the five families in union with their consorts is merely a matter of perspective regarding cause and effect; it is not a case of different bases, and thus there is no contradiction. As for the appearance of inconsistency in the methods of generating the maṇḍalas of the four elements, this arises from differing sources of the oral instructions (upadeśa) taught by one's own masters. Furthermore, there is no contradiction because the source of phenomena pervades the maṇḍala of the great powerful one (mahendra), and the maṇḍala of the great powerful one is contained within the source of phenomena. These teachings were spoken in terms of generating the celestial palace for meditating on the complete maṇḍala of the Guhyasamāja. Thus, they are taught in that way.

བདག་གིས་ནི་རྒྱུད་ལྷག་མའི་དཀྱུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་དང་སྦྱར་ནས་འཚམ་པར་བཤད་པར་ཟད་དེ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཡུམ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་པའི་ནང་དུ་ཡང་དབང་ཆེན་ཚང་ལ། དབང་ཆེན་རིམ་པར་བརྩེགས་པ་ཡང་ཡུམ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ་དངོས་དབང་ཆེན་རིམ་པར་བརྩེགས་པའི་གནས་སུ་དག་པར་བརྟགས་ཡུམ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། འོ་ན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞུས་པའི་སྐབས་སུ་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་དབང་ཆེན་བསྒོམ་པ་ཡང་ཡོད། མི་བསྒོམ་པ་ཡང་ཡོད་དེ་གང་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་ན་རྒྱུད་འདིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚང་བར་བསྒོམ་ན། བགེགས་བསལ་བའི་ཁྲོ་བོ་བསྒོམ་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཕྱི་མ་བསྒོམ་པ་འབྲེལ་ལ། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁྲོ་བོའི་བཞུགས་གནས་བསྐྱེད་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་པར་ཡང་འབྲེལ་པས་གཅིག་གིས་གཅིག་མཚོན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང་། འཁོར་ལོ་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ། བསྒོམས་པས་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་ནི། ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དོན་གོང་མ་ལྟར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་ན་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མ་ཐོགས་མ་ཆགས་པར་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རང་བཞིན་བསྒོམས་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་རིགས་པས་མ་མཐོང་ངོ་།

I have merely explained this in accordance with the meaning of the main body of the tantra’s remaining sections. Within the meditation on the Great Vajra Holder together with the four consorts, the Great Powerful One (Mahendra) is also complete; and since the successive stacking of the Great Powerful One is also the nature of the four consorts, there is no fault even if one teaches that the four consorts are present in the purified state of the actual successive stacking of the Great Powerful One. If one asks: "In the context of the request concerning the Source of Phenomena (dharmodaya), why is the protection wheel taught?" It is said: Regarding the maṇḍala of the protection wheel alone, there are traditions where the Great Powerful One is meditated upon and traditions where he is not; thus, there is no contradiction in either case. However, if one meditates on the complete deities of the maṇḍala of this tantra, then meditating on the wrathful deities who clear away obstacles is connected to meditating on the subsequent deities of the maṇḍala. Furthermore, generating the maṇḍala of the protection wheel as the dwelling place of the wrathful deities is connected to the celestial palace where the subsequent deities of the maṇḍala are generated. Since they represent one another, there is no contradiction in teaching it in this way. Others say: "The qualities of meditating on the Source of Phenomena and the wheel in that manner are described as: 'By meditating, in a single instant, the Buddha-eye is thoroughly generated.' If one meditates one-pointedly on the meaning of the wheel of phenomena and the protection wheel as explained above, the Buddha-eye—which perceives all objects of knowledge without obstruction or attachment—is generated in a single instant." If they say this, it is not seen to be logical that such a result occurs simply by meditating on the nature of the celestial palace.

། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་ལྔ་པ། དེ་བཞིན་སྡོམ་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། བསྒོམས་པས་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་ནི། ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད། ། གཉིས་ཀྱི་རིམ་པར་ཉེར་གནས་པ། ། དེ་ལ་ལྷ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་འདིའི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ལས། སྐུའི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྔར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་བསྒོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས། དེའི་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་ནི། ཡུམ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ཡང་མྱུ་གུ་དང་གྲིབ་མའི་ཚུལ་དུ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྐྱེད་ལ། ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་ཉེ་བར་གནས་པར་གནས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ལྷ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བསྒོམ་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ལ། ལྷ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའམ། ཐུགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། དེ་བསྒོམས་ན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་དང་པོ་གཙོ་བོའི་སྐུ་བསྐྱེད་ལ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡུམ་ཡང་བསྐྱེད་དེ། བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་གཅིག་གམ། དཀྱིལ་འཁོར་ཚང་བར་སྒོམ་ན་ཡང་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཁོ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་རིམ་པར་བཅས་འཇུག་པ། ། དེ་ལྟར་རིམ་པར་བཅས་ཏེ་འབྱུང་། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ།

Now, in response to the thirty-fifth question, "Likewise, what is the vow like?", it is said: "Through meditation, in a single instant, the Buddha-eye is thoroughly generated. Abiding in the sequence of the two, the deity is the Vajra-holder," and so forth. For a yogi practicing the meaning of this tantra, if one practices by way of the Body family from among the three—Body, Speech, and Mind—one should meditate on the Buddha Vairocana according to the previously explained sequence of samādhi. Having meditated in that way, in that very instant, one should clearly generate the consort Buddhalocanā in the manner of a sprout and its shadow. One should then meditate on the Father and Mother abiding in the union of the sequence of the two: method and insight. Regarding the phrase "the deity is the Vajra-holder," this refers to the meditation on Vairocana as taught. Alternatively, "the deity is the Vajra-holder" refers to the Great Vajradhara, the lord of the tantra and the maṇḍala, or Akṣobhya of the Mind family. If one meditates on him, one should first generate the body of the principal deity according to the sequence of samādhi, and immediately thereafter generate the consort as well, performing the four branches of approach and accomplishment. Likewise, whether meditating on a single deity or the complete maṇḍala, one should meditate using that very same method. If one asks why one should meditate in that way, it is said: "Just as one enters with a sequence, so too does one arise with a sequence."

ཇི་ལྟར་རྒྱུ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རིམ་པར་བཅས་པས་བསྒོམས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་འགྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡང་བསྒོམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལྷ་དེ་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རིམ་པར་བཅས་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསང་བ་འདུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དོན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས། རྟགས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་གསང་བའི་དབང་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་དབྱེར་མེད་པར་ཉེ་བར་བསྒོམས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཅིང་གྲུབ་ལ། འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲུབ་པ་དང་ནི་ནན་ཏན་དང་། ། དེ་བཞིན་དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་ལ། ། དེ་ཀུན་སྔོན་དུ་རྒྱས་པ་དག། བྱེ་བྲག་རིམ་པ་སོ་སོ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་ཐབས་ཐ་དད་པ་མང་པོ་དང་། དེ་དག་ཤེས་རབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་འདའ་བར་བསྲུང་བའི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་དང་། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་དང་། ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ཀུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་ལུས་པར་སྔོན་དུ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཟིན། དེ་དག་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པའི་རིམ་པ་ནི་སོ་སོ་ནས་མ་འདྲེས་པར་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། འདིར་ནི་དེ་དག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་འདོད་པ་ལ། ། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་འབྱུང་། །

Just as at the time of accomplishing the cause, one enters by means of meditating on the sequence of the union of method and wisdom as father and mother, so too, the result that is accomplished through such meditation arises as that very deity in the sequence of the union of method and wisdom as father and mother. Therefore, it is taught that the yogi of the Guhyasamāja should enter and accomplish by way of meditating closely on the inseparable sequence of the ultimate expanse and wisdom, and the signs of method and wisdom—the mudrās, the marked and the unmarked, and the secret faculties of the vajra and lotus—and thereby attain the result in that same way. Regarding the lines: "Accomplishment and earnest application, Likewise, the samayas and vows— All of these were previously explained in detail, Each in their own distinct sequence." This means that the many different sādhanas, the earnest application of those through wisdom and meditative concentration, and likewise the root and branch samayas to be guarded without transgression, the general and specific samayas, and the abiding in the vows of body and speech—all of these were previously taught in great detail, having been categorized without exception in the great Root Tantra. Since these were taught individually without confusion in their distinct, differing sequences, one must understand and guard them accordingly; the meaning here is that they are presented in a condensed form. For that very reason: "From forms, sounds, and so forth, among the objects of desire, Pleasure and suffering arise as its nature."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་ཡུལ་གཟུགས་དང་། རྣ་བའི་ཡུལ་སྒྲ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་སྣའི་ཡུལ་དྲི་དང་། ལྕེའི་ཡུལ་རོ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡུལ་རེག་བྱ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེ། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ནི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ། ཡུལ་དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་སྐྱེ་སྟེ། ཡུལ་ལྔ་བྱེ་བྲག་གསུམ་དུ་གྱུར་པ་ལས། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། རྟག་ཏུ་སྙིང་ལས་སྐྱེ་བ་ནི། ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མུན་པ་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གཏི་མུག་སྐྱེ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དབང་པོ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། གྲོལ་བ་དང་། གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་དངོས་རྡོ་རྗེ། ། རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་རིན་ཆེན་འབྱུང་། ། རིན་ཆེན་བཞིན་དུ་དམ་ཚིག་ཤེས། ། འདོད་པའི་བུད་མེད་དམ་ཚིག་འདྲ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕྲད་ནས་ཚོར་བ་བདེ་བ་མྱོང་སྟེ།

Regarding the phrase "and so forth," this includes the object of the eye, form; the object of the ear, sound; and by the word "and so forth," the object of the nose, smell; the object of the tongue, taste; and the object of the body, touch. These five qualities of desire are divided into three categories: from encountering an attractive object, a pleasant feeling arises; from encountering an unattractive object, a painful feeling arises; and from an object that is neither of those, a neutral feeling arises. Thus, from the threefold division of the five objects, the nature of the three types of feeling emerges. For that very reason, it is said: "Always arising from the heart, Desire, hatred, and darkness emerge." This means that from pleasant feeling, the affliction of desire arises; from painful feeling, the affliction of hatred arises; and from neutral feeling, the affliction of delusion arises. "Always" means that at all times, without interruption, when the sense faculties encounter their objects, consciousness arises and one experiences the three types of feeling, whereby the three types of afflictions arise and emerge. Even though they arise in this way, in order to master, liberate, and accomplish them, it is said: "Desire is the actual vajra of desire; Like the vajra, the Jewel arises. Like the Jewel, know the samaya; Desirable women are like the samaya." Regarding that, "the actual desire" refers to encountering an attractive object and experiencing a pleasant feeling.

ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདོད་ཆགས་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐྱེས་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ལ། དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆོས་ཉིད་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པ་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་པར་རིག་ན། ཉོན་མོངས་པ་དབང་དུ་འདུས་ཤིང་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་མི་འཆིང་བས་གྲོལ་ལ། དེ་གོམས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ན་པདྨའི་རིགས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཕྲད་ནས་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོས་གཞིག་ཅིང་སྤང་དཀའ་ལ་ཕ་རོལ་འཇོམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐྱེས་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ལ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་ཉེས་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་པར་རིག་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དབང་དུ་འདུས་པ་དང་། གྲོལ་བ་དང་། གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དོན་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། ། འདིར་གཏི་མུག་མ་སྨོས་པས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་དོན་གྱིས་འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་ནས་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཏི་མུག་སྐྱེས་ཏེ། བཟང་ངན་ལེགས་ཉེས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པའི་རིག་པ་མེད་པར་རྨོངས་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་རྨོངས་ཏེ།

If the characteristic of inverted attachment and clinging arises, then in the very next moment immediately following its birth, if one recognizes that very state as the actual Buddha of the Lotus family—the great authentic passion that is wisdom, compassion, the nature of phenomena (dharmatā), and attachment to sentient beings—the afflictions will be brought under control, and one will be liberated from being bound by saṃsāra and the lower realms. Through habituation, when this becomes manifest, one is established as Amitābha of the Lotus family. Regarding "Vajra": when encountering an unpleasant object and experiencing the feeling of suffering, if the characteristic of the Vajra-like state arises—which is difficult to suppress or abandon through the antidote to inverted aversion, yet destroys and annihilates the adversary—if one recognizes that very state in the very next moment immediately following its birth as the actual Buddha of the Vajra family—the great authentic aversion that destroys and annihilates all conceptualizations of the faults of subject and object—then, as before, aversion is brought under control, one is liberated, and accomplishment is attained. The same principle should be applied to the subsequent cases as well. Although ignorance is not explicitly mentioned here, it should be explained based on the meaning previously taught: when encountering an object that is neither [pleasant nor unpleasant] and abiding in the feeling of equanimity, inverted ignorance arises. If one is deluded, lacking the awareness that distinguishes between good and bad or excellence and deficiency, then immediately, that very state is the great authentic ignorance—the nature of the expanse of phenomena (dharmadhātu)—deluded in the state of non-conceptuality regarding all signs of conceptualization.

དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་གྲོལ་བ་དང་གྲུབ་པ་སྟེ། རིགས་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་གསུངས་པའོ། ། གོང་དུ་མ་བསྟན་ཡང་དེའི་ཞོར་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་ལྔའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆར་གཏོགས་པའི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་བདག་མཐོ་བར་དགའ་ཞིང་ཕ་རོལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་འདོད་པའི་ངང་དུ་སྲན་ཚུགས་པའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་དེ་ཉིད་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་སྲན་ཚུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་རིག་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཉོན་མོངས་པ་བདག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་ཕྲག་དོག་པའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་བདག་གི་དགེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སྡིག་པ་འདྲེས་པར་མི་བྱ་ཞིང་། འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་བསམས་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཤོལ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། འབད་རྩོལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གང་ལྟར་བཞེད་པའི་དགོངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བས་ན་ལས་ཀྱི་རིགས་སུ་ཕྲག་དོག་ལ་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། ། འདོད་པའི་བུད་མེད་དམ་ཚིག་འདྲ། །

If one realizes that one abides in the ultimate truth, which is free from conceptual elaboration, one will be established in the Tathāgata family of Vairocana, just as before. This refers to the mastery, liberation, and accomplishment of the three afflictions, and is taught in terms of the three families. Although not explicitly taught above, in connection with that, in order to demonstrate the meaning of the five families in terms of the five afflictions, there is the one called Ratnasambhava. If one realizes that the Buddha of the Jewel family is one who, having given rise to a persistent mind that desires to be high-minded and to overwhelm others through the quality of greatness arising from persistence in the state of non-conceptuality, thereby overwhelms others—then one will be established in that way. Regarding "samaya" (commitment): if one thinks of the Buddha of the Action family as being of the nature of performing all offerings to the Noble Ones and the welfare of beings oneself, without mixing one's own virtues with the misdeeds of others, having given rise to a mind of envy toward the application of the self toward perverted afflictions—then one will be established in that way. Because one possesses the wisdom that does not deviate from the accomplishment of whatever intention is desired through unflagging diligence and effortless activity, envy is called "samaya" in the Action family. Desire and the consort are like samaya.

ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོའི་རང་བཞིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་རང་གི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་སེམས་མི་འབྲལ་བར་གནས་ཏེ། དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འདའ། ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་ལ་དམིགས་པའི་དབང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་སྐྱེས་པ་ལས་མི་འདའ་བས་ན་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ། འདྲ་བ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་གོང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་རིགས་ལྔར་བསྒོམས་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང་། འདིར་ཡང་འདྲ་ཞེས་བྱ། གཉིས་སུ་ན་ཡུལ་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་སྐྱེས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱས་ནས་མཆོད་པའི་ཐབས་སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་བྱས་ན། ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་འདིའི་སྡོམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ངང་དུ་གནས་པ་ལ་བྱའི་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་བསྲུང་བ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་དྲུག་པ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཆེས། ། སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་མཛད། ། ཅེས་པའི་ལན་དུ། རྣམ་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་ཡིན། ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡིག་གསུམ་བདག། བྱ་བ་དང་ནི་བཟློག་པ་ཡང་། ། ཉིད་ཀྱིས་བཟླས་ཤིང་སྤྲོ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Thus, these five objects of desire, such as form and so forth, are the nature of the goddesses, such as Rūpavajrā and the rest. The sense faculties, the objects, and the consciousnesses abide inseparably as object and mind by virtue of their own nature or the nature of phenomena (dharmatā). The sense faculties and consciousnesses do not deviate from their respective objects of observation, and the objects do not deviate from acting as the support for the sense faculties and consciousnesses that observe them; therefore, they are called samaya. "Similar" means that just as it was previously taught that if one meditates on the five afflictions as the five families, they are accomplished accordingly, here too it is said to be "similar." Alternatively, when the three afflictions arise through the power of the three objects, one should observe them as Rūpavajrā and the rest, recognize them as the three vajras of body, speech, and mind, and perform the method of offering as previously taught in the Root Tantra; the meaning is that a result corresponding to one's intention will arise. The vow (saṃvara) of this Secret Mantra Tantra refers to abiding in such a state of meaning, and it does not refer to the observance of the Prātimokṣa, Bodhisattva, meditative concentration, or uncontaminated vows. Now, in response to the thirty-sixth question: "How do you act for the benefit of sentient beings while possessing great desire, hatred, and delusion?" it is said: "The aspectless is the aspect; all limbs are the essence of the three syllables. Both the performance and the reversal should be recited and emanated by oneself," and so forth.

དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མ་མེད་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་གནས་པ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་མའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡབ་ཡུམ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་གྱིས་གནས་གསུམ་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་སྙིང་པོ་ཡི་གེ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བཟླས་ཤིང་། གང་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་དང་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བརྩམས་ཏེ། དངོས་ཇི་ལྟ་བུ་བྱ་ཞེ་ན། བྱ་བ་དང་ནི་ཟློག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཞེ་སྡང་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ལས་ཆེ་ཕྲ་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་དང་། དགྲ་གཞན་གྱིས་རྒོལ་བ་དང་། བདུད་དང་། བགེགས་དང་། ལོག་འདྲེན་གྱིས་གནོན་ཅིང་འཚེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་རིག་སྔགས་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་སླར་ལོག་ཅིང་མི་ཚུགས་པར་བྱའོ། ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་དང་བྱ་བ་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་ཐབས་གཞན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་གྱི་ཉིད་ཀྱིས་བཟླས་ཤིང་སྤྲོ་བར་བྱ་ཞེས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་དང་བཅས་པར་བཟླས་ཤིང་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བའི་སྦྱོར་བ་ལས་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར།

Ultimately, to abide without wavering from the state of the signless dharmakāya is called "formless." In terms of the correct conventional, to clearly meditate on the forms of the signs of the mudrās—the male and female forms of the rūpakāya in the union of method and insight—is called "with form." "All the limbs" refers to the body, speech, and mind of the male and female deities meditated in that way. Within that, by means of the three syllables OṂ ĀḤ HŪṂ, the three vajras of body, speech, and mind are generated at the three places, and the body, speech, and mind are blessed as the nature of the three vajras. A yogi endowed with such one-pointed samādhi should recite the three syllables of their own essence mantra and undertake whatever activities or tasks are desired. If one asks what those actual activities are, they are called "performing and averting." Thus, all activities, great and small, taught in such passages as "the yogi’s mode of hatred," are to be performed; and when one is oppressed or harmed by the attacks of enemies, māras, obstructors, or misleading spirits, or by the evil mantras of others and so forth, these are to be averted and rendered ineffective. The word "also" indicates that such activities and tasks are not to be undertaken through other means, but rather by the yogi themselves through recitation and radiation. Even the meditation on the Great Mudrā in the union of male and female should be undertaken by reciting the three syllables of the essence mantra of body, speech, and mind, and by engaging in the application of radiating light rays. In that way:

འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། ། སྐུ་གསུམ་དུ་ནི་བསྐྱེད་བྱ་ཞིང་། ། ཀུན་དུ་རྒྱས་གདབ་དངོས་གྲུབ་གསང་། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་དོན་བྱེད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བདག་གཞན་གང་གི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་ན་ཡང་དེ་དག་སྐུ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་། ལས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་ལས་བརྩམས་ན་དངོས་གྲུབ་གསང་བ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པའམ། འཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོའམ། མི་བསྐྱོད་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བག་ཆགས་ངན་པ་མེད་ཅིང་མཐོ་རིས་དང་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་བསྒོམས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ཞེ་སྡང་ཚུལ། ། ཞེ་སྡང་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོས་བཅོས་ནས་སུ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་བསྡུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ཞེ་སྡང་ཚུལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱི་གནས་དང་མཐུན་པར་བདུད་རྩི་རྣམ་པ་ལྔས་བྱུགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱས་ལ། བདག་ཉིད་སྟན་འཇམ་པ་ལ་འདུག་སྟེ།

"Desire, hatred, and delusion are to be generated as the three bodies; by sealing them everywhere, the secret siddhi is accomplished, and the Vajra-holder acts for the benefit of beings." This means that according to the characteristics previously explained, if the mind endowed with desire, hatred, and delusion arises in the continuum of oneself or another, these should be generated as the nature of the three bodies: the dharmakāya, the saṃbhogakāya, and the nirmāṇakāya. If one seals and undertakes activity upon the body, speech, and mind—the three to be accomplished which serve as the locus of action—at all times and in all circumstances, one will either attain or become the cause for attaining the secret siddhi, which is uncommon to all. "The Vajra-holder acts for the benefit of beings" means that it is like the Great Vajra-holder or Akṣobhya acting for the benefit of migratory beings; the meaning is that negative habitual tendencies are eliminated and the higher realms and enlightenment are achieved. Now, in order to act for the benefit of sentient beings by meditating on the Vajra family, it is said: "The yogi, in the manner of hatred, should generate the wheel of hatred; having been transformed by Vajracaṇḍa, he is gathered by the Wisdom Vajra-holder," and so forth. Regarding that, "the yogi, in the manner of hatred" means that in accordance with the locus of wrathful activity, one should prepare a maṇḍala smeared with the five nectars and sit upon a soft cushion.

མི་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྔར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་གཞལ་མེད་ཁང་བསྐྱེད་པའི་ནང་དུ། བསྐྱེད་རྫོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ། སྦྱོར་བ་རྣམ་བཞིས་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་དང་། ཀུན་དུ་བཟང་མོར་བསྒོམས་པའི་ངང་དང་ལྡན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པ་མཛད་པ་ལྷག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསང་བའི་མཁའ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུར་འཁྱིལ་བ། བཛྲ་དྷྲྀཀ་ཅེས་བྱ་བའི་སྔགས་བསམས་པ་ལས། མི་འཁྲུགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་རྩེ་ལྔ་པ་བསྣམས་པ་བསྐྱེད་ལ། ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། བཛྲ་དྷྲྀཀ་ཅེས་བརྗོད་པས་ཕྱིར་ཕྱུང་ནས་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་པས་ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བཏུལ་ནས། སླར་བྱོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་ཐིམ་པ་ལས་རང་བཞིན་བསྒྱུར་ཏེ། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་སྐུ་མདོག་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལྟ་བུའི་འོད་དང་ལྡན་པ། ཞལ་གདངས་ཤིང་མཆེ་བ་གཙིགས་པས་གཞན་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ། ཞལ་གསུམ་པ། དབུས་དྲག་པོ། ། སྤྱན་དམར་བ། ཉི་མ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་འོད་དང་ལྡན་པའི་སྤྱན་བགྲད་པ། གཡས་ཞི་བ། གཡོན་ཆགས་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་དང་ལྡན་པ། དབུ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་དབང་བསྐུར་བས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་འཁྲུགས་པར་ནུས་པ། ཕྱག་དྲུག་གིས་ཨུཏྤལ་མཐིང་གའི་མདོག་འདྲ་བའི་རལ་གྲི་དང་། སངས་རྒྱས་མང་པོའི་སྤྲིན་འཁྲིགས་ཤིང་འཕྲོ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་པ་ཕྱག་ན་བསྣམས་པ། ཕྱག་མཚན་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་མཐུན་པ།

Through the four immeasurables, such as non-referential great compassion, one generates the mind of non-abandonment toward sentient beings. Within the celestial palace generated inside the previously explained source of phenomena, one meditates upon the great Vajradhara and Samantabhadrī, endowed with the samādhis of the two stages of generation and completion, or the four applications of the four branches of approach and accomplishment. In the state of their non-dual play, the superior bodhicitta swirls like a moon maṇḍala in the secret space. By contemplating the mantra vajradhṛk, one generates Akṣobhya Vajrapāṇi, blazing and holding a five-pronged vajra. Having blessed it with the three syllables and recited vajradhṛk, he is emanated outward and radiates into the ten directions, subduing all sentient beings possessed of hatred. Returning, he dissolves back into that very [deity], transforming the nature [of the practitioner]. He becomes Dveṣavajra, with a body possessing the luster of sapphire, his mouth agape and fangs bared to inspire terror in others. He has three faces: the central one is wrathful with wide-open eyes red like the rising of a hundred billion suns; the right face is peaceful; and the left face is one of great passion. His head is consecrated by Vajrasattva, enabling him to shake all the world realms. With his six arms, he holds a sword the color of a dark blue utpala, a nine-pronged vajra from which clouds of many buddhas gather and radiate, and the remaining implements are the same as those of Akṣobhya.

རྒྱན་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རང་གི་དམ་ཚིག་མ་དང་ལྡན་པའི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་པར་བསྒོམས་པ་ལ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ཞེ་སྡང་ཚུལ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣོད་དང་བཅུད་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེ་སྡང་འཁོར་ལོ་སྟེ། ཁྲོ་བོ་དང་ཁྲོ་མོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོ་བཅོམ་ནས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ལས་སྤྲུལ་པ་དང་ཡང་སྤྲུལ་ཤིན་ཏུ་ཁྲོ་ཞིང་གཏུམ་པ། མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པ་སྤྲོས་པས་ལོག་པའི་ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་རྒྱུད་བཅོམ་པར་བསམས་ནས་སུ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་བསྡུ། ། ཞེས་བྱ་བ་དེའི་སེམས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ལྕགས་ཀྱུས་གསང་བའི་མཁའ་ལ་བསྡུས་ཏེ། ལྷགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྫོགས་སྤྲོས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་བྱང་ཆུབ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་རེག་པས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་བསྐྱོད་པའི་སྐུར་གྱུར་ཏེ། སླར་འདུས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ། ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་ནི། དེ་ནས་སླར་ཡང་བསྡུ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡཾ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་ལ་ཕཊ་ཀྱིས་མངོན་དགའ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འཕངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ། །

Adorned with all ornaments, one should meditate on [the deity] seated upon a sun maṇḍala together with one’s own samaya-consort. Regarding this, it is said: "The yogin [should visualize] in the manner of hatred." This means that the entire world, including the environment and its inhabitants, should be generated as a maṇḍala of the nature of wrathful male and female deities, such a wheel of hatred. Regarding the phrase "having destroyed the fierce Vajra," one should imagine that from those wrathful female maṇḍalas, emanations and further emanations—extremely fierce and wrathful, brandishing various weapons—are projected, thereby destroying the mental continuums of those with perverse hatred. Then, regarding the phrase "gathered by the Wisdom-Vajra-holder," one should gather their minds into the secret space with the hook of the Wisdom-Vajra-like mind, making them inseparable from the bodhicitta that has arrived, and then consecrate them with the syllable HŪṂ. Regarding the phrase "then, having emanated the perfect enlightenment," in order to bring that object of accomplishment to perfect enlightenment, light rays radiate from it and touch all the Buddhas of the ten directions. All of them become the body of Akṣobhya, and through their re-gathering, they become the Great Seal (mahāmudrā) of the body of Akṣobhya. Regarding the consecration by the three syllables, it is said: "Then, one should gather them once again." Then, having placed [the object] upon a wind maṇḍala generated from YAṂ, one should cast them into the world of Abhirati and so forth with the syllable PHAṬ, and cause them to perform the activities of a Buddha.

གཉིས་སུ་ན་ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྤྲུལ་པ་དང་ཡང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོས་བཅོམ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་བཀུག་སྟེ། གསང་བའི་མཁའ་ལ་བསྡུས་ནས་ལྷགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་དུ་གྱུར་པར་བརྟག་གོ། ། ཡང་བདག་གི་ཐུགས་ཀའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བསྡུས་ནས་བསྟིམས་པས་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཧཱུཾ་དེ་ཉིད་ཡཾ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞུ་བཀང་བ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་བཞག་ལ། ཕཊ་ཀྱིས་མངོན་དགའ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་མཚམས་སུ་འཕངས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྲས་སུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བ་གོམས་པ་བསྟེན་བྱས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་ནས། དེ་ལྟ་བུ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ། ། བདག་ཉིད་ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་བརྩམས་ནས་འཕྲལ་དུ་ཡང་། ། གསད་པ་དང་ནི་གསོ་བ་དང་། ། ཁམས་གསུམ་དུ་ནི་ཁྱད་པར་དུ། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། ། གསལ་བར་ནུས་པ་གདོན་མི་ཟ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བསྒོམས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་གཏི་མུག་ཚུལ། ། གཏི་མུག་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ། གང་ཞིག་ཅུང་ཟད་རྒྱན་ལ་སོགས། ། དེ་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

Alternatively, those sentient beings who possess hatred are destroyed by the emanations and re-emanations of Vajracanda. Their consciousness is summoned by the wisdom-vajra hook, gathered into the secret space, and made inseparable from the bodhicitta; one should then visualize it as transforming into the syllable HŪṂ. Furthermore, light rays radiate from the wisdom-being (jñānasattva) in one’s heart and other locations of the body, gathering and absorbing the Tathāgatas of the ten directions. Having brought them under control, that very HŪṂ is placed upon a wind mandala arising from YAṂ, shaped like a drawn bow. With the syllable PHAṬ, it is launched into the union of the Father and Mother Akṣobhya and his consort—who have attained buddhahood in the Abhirati world and other realms through the purification of hatred—and one should generate it as their son. Regarding the phrase, "If one relies on the cultivation of the application," this means that after repeatedly familiarizing oneself with such an application of meditative concentration (samādhi), the result of having done so is stated as: "One will become the Vajra of Hatred oneself." It is said: "If one undertakes such an activity, then immediately, the acts of killing and reviving, and especially within the three realms, will be accomplished in a single instant; there is no doubt that one will be able to do so clearly." Now, in order to show how to act for the benefit of sentient beings by meditating on the Tathāgata family, it is said: "The yogi should generate the mode of delusion and the wheel of delusion. Whatever ornaments and so forth there may be, those should always be abandoned," and so forth.

གཏི་མུག་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་པས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་བྱས་ནས། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་གཞལ་མེད་ཁང་བསྐྱེད་པར་འཇུག་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་དང་། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོར་བསྒོམས་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ལ་ཛི་ན་ཛིཀ་ཅེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞི་བའི་ཆ་ལུགས་དང་ལྡན་པ། སྐུ་མདོག་སྟོན་ཀའི་འདམ་བུའི་འོད་འདྲ་བ། འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་ཕྱོགས་བཅུར་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པ། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཞལ་གསུམ་པ་དབུས་དཀར་གཡས་དམར་གཡོན་ནག་པོ། ཕྱག་དྲུག་པ་གཡས་པ་གསུམ་གྱིས་རིམ་བཞིན་དུ། འཁོར་ལོ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། པདྨ་དཀར་པོ་བསྣམས་པ། གཡོན་གསུམ་གྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ། དྲིལ་བུ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། རལ་གྲི་བསྣམས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་གཏི་མུག་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ། སྣོད་དང་བཅུད་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམས་པ་ལ་ནི། གཏི་མུག་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱའོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཡང་། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་ཅིང་ལྷ་རྫས་ཀྱི་རྒྱན་ཁྱད་པར་ཅན་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དམ་པ་རྒྱན་དུ་སྣང་བས་བརྒྱན་པ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཞིག་གསེར་དངུལ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཐ་ན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྒྱན་དང་། སོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མན་ཆད་ལ་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་བྱས་པའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ།

Regarding the "Method of Delusion," the yogi of the Vajra Body, having actualized the application taught above, enters into the generation of the celestial palace within the source of phenomena (dharmodaya). Possessing the divine pride of meditating as the Great Vajra Holder and Samantabhadra as before, he generates Vairocana from the moon of bodhicitta by means of the mantra Jina Jik. Vairocana is white in color, possessing a peaceful appearance, with a complexion like the light of autumnal reeds, his various rays of light pervading all ten directions, and adorned with diverse ornaments. He has three faces—the central white, the right red, and the left black—and six arms. The three right hands hold, in sequence, a wheel, a vajra, and a white lotus; the three left hands hold, in sequence, a bell, a jewel, and a sword. This is the yogi’s "Method of Delusion." To meditate on the entire universe and its inhabitants as such a maṇḍala of Vairocana is what is meant by the statement: "One should generate the wheel of delusion." Furthermore, that maṇḍala of Vairocana is adorned with the thirty-two major marks and eighty minor marks, both common and uncommon, and is further embellished by the appearance of supreme qualities like extraordinary divine ornaments. It encompasses all the various types of ornaments found in the world, from gold, silver, and jewels down to even the slightest trinkets, as well as all the diverse ornaments distinguished by the word "and so forth."

གང་ཞིག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པས་ལུས་ལ་བརྒྱན་པ་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་སྐར་ཟླ་མནན་པའམ། འཛམ་བུ་ཆུ་བོ་གསེར་གྱི་དྲུང་ན་ལྕགས་ནག་པོའི་ཀ་བ་གཅིག་པ་ལྷམ་མེ་ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས། དེ་རྣམས་སོ་སོ་རང་རང་གི་རྒྱན་ལ་རྟག་ཏུ་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་དེ་དག་གི་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འགོག་པའི་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་མུར་ལྷུང་བ་རྣམས་ལ་རེག་པར་བྱས་པས་དེ་དག་སོ་སོ་ནས་བསླང་བ་ལ་སྐུ་བསྟན་པས་རང་རང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་སྤངས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རིན་ཆེན་ཀུན་གྱིས་གང་བ་ཡི། ། གཏི་མུག་སེམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བསྒོམ། ། གཏི་མུག་འཁོར་ལོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། ། སྦྱིན་པའི་ཆར་ནི་དབབ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ངོ་བོ་ལྷ་རྫས་དམ་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྫས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་གང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་པའི། གཏི་མུག་སེམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་དེ་དག་ཡོད་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་དེ།

One should meditate on overwhelming all the various ornaments that adorn the body, just as the light of the sun overwhelms the stars and moon, or as a single pillar of black iron fails to shine, gleam, or glow in the presence of gold from the Jambu River. Having done so, one should meditate on constantly becoming weary of those respective ornaments and striving to abandon them. Furthermore, one should meditate on the rays of light emitted from the bodies of the deities of the maṇḍala touching those who have entered the meditative absorption of non-perception, the state of non-perception, the state of neither-perception-nor-non-perception, the meditative absorption of cessation, and the śrāvakas who have fallen into the one-sided extreme of the peace of cessation. By manifesting their bodies to rouse them from those states, one should meditate on their becoming weary of their respective meditative concentrations, abandoning them, and generating enthusiasm to enter the meaning of the actualization of Mahāmudrā. "One should meditate on the ocean of the deluded mind, filled with all kinds of jewels. Those who possess the wheel of delusion should cause a rain of generosity to fall." This means that one should manifest the meditative concentration in which the entire expanse of space is completely filled with the appearance of various sublime divine substances, the essence of which are the precious qualities arising from wisdom. Thus, "one should meditate on the ocean of the deluded mind" refers to meditating on the existence of those [qualities] like an ocean of precious jewels through the meditative concentration of Vairocana, the Great Authentic Delusion. Having meditated in that way:

གཏི་མུག་འཁོར་ལོ་ཅན་ཀུན་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་གཏི་མུག་གི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་དེ་དག་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་རང་གི་རྒྱན་ལ་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་ལ་མངོན་པར་དད་པ་སྐྱེས་པ་དང་། ཕོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ། སྦྱིན་པའི་ཆར་ནི་དབབ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། རྫས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ། ། རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་དགའ་འགྱུར་ཏེ། ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བརྟེན་གྱུར་ན། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རིན་ཆེན་ཀུན་གྱིས་ནམ་མཁའ་གང་བའི་རྫས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་རབ་ཏུ་བྱིན་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ལྟར་བརྟན་ཞིང་མི་ཤིགས་མི་འགྱུར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན། དེའི་མཐུ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་གྱིས་གང་དང་གང་ལྟར་བཞེད་པ་དེ་འགྲུབ་ཅིང་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་པདྨའི་རིགས་སུ་བསྒོམས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་འདོད་ཆགས་ཚུལ། ། འདོད་ཆགས་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ། ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་ཕྲོགས་ནས་སུ། ། འདོད་པའི་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་སྤྱོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སྐུ་མདོག་དམར་བ་ཞལ་གསུམ་ལ་གཡས་མཐིང་། གཡོན་དཀར་བ། ཕྱག་དྲུག་ལ་གཡོན་དང་པོ་འགྱིང་བག་དཀུར་བསྟེན་ནས། པདྨའི་སྡོང་པོ་དྲིལ་བུ་དང་བཅས་པ་འཛིན་པ། ། གཡས་ཀྱི་ཕྱག་དང་པོས་ཐུགས་ཀར་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ། གཡས་བར་མ་ན་རྡོ་རྗེ། ཐ་མ་ན་འཁོར་ལོ།

"By all those who possess the wheel of delusion," it is said; this refers to all those deities without exception who belong to the maṇḍala of the delusion family. Becoming weary of their own ornaments and generating intense faith in the body of Vairocana, [the practitioner should think:] "Upon all sentient beings who are destitute and so forth, I shall let fall a rain of gifts." "By giving all substances in a special way, they will become joyful; if they rely upon the Vajra of Mind, they will accomplish [their aims] in an instant." By giving all such substances that fill the sky to sentient beings in a special and excellent manner, those beings will become joyful. If they attain such a samādhi of the Mind that is as stable, indestructible, and unchanging as a vajra, then by its power, whatever they desire will be accomplished and they will be able to act in a single instant. Now, in order to show how to act for the benefit of sentient beings by meditating on the Lotus family, it is said: "The yogi should generate the wheel of passion in the manner of passion; having captivated all the goddesses, he should enjoy the union of desire," and so forth. According to the previously explained method, the Blessed One Amitābha is red in color, with three faces—the right blue and the left white—and six arms. The first left hand rests proudly at the hip, holding a lotus stalk together with a bell. The first right hand opens a lotus at the heart; the middle right hand holds a vajra, and the last holds a wheel.

གཡོན་བར་མ་ན་རིན་པོ་ཆེ། ཐ་མ་ན་རལ་གྲི་བསྣམས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་། འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་བསྐྱེད་པ་ནི། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་འདོད་ཆགས་ཚུལ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྣོད་དང་བཅུད་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་། ཡང་སྤྲུལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི། ། འདོད་ཆགས་འཁོར་ལོ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ། དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་དབང་མེད་པར་མངོན་དོན་དུ་འཕྲོག་ནས་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་རྩེན་ཅིང་ཇི་ཙམ་འདོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་བར་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ནུས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དགའ་སྡུག་བདེ་བའི་སྤྲོས་པ་ཡིས། ། རྣམ་པར་སྤྲུལ་པས་འདོད་པ་རྩེན། ། འཁོར་ལོ་ཡི་ནི་ལྷ་མོ་ཀུན། ། དེ་ནས་མཇུག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྦྱིན། ། ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཆུང་མ་དགའ་སྡུག་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མ་ཧཱ་དེ་བའི་ཆུང་མ་བདེ་བའི་དབང་ཕྱུག་མ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་དགའ་ཞིང་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྡུག་པ་དང་། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། ཕན་ཚུན་སྤྲོས་པའི་སྦྱོར་བས་བཀུག་ནས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་འདོད་པ་རྩེན་པར་བྱེད་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་འཇུག་འཁོར་ལོ་ནག་པོའི་ཆུང་མ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་བཀུག་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྱད་ཅིང་དེ་ནས་མཇུག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། ཁམས་གསུམ་པ་རུ་སྐྱེས་པ་ཡི། ། ལྷ་ཡི་བཙུན་མོ་ཉིད་དག་ཀྱང་། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་འདོད་སྤྱོད་ན། །

In the middle left hand, he holds a jewel, and in the lowest, a sword. Visualizing him as performing the welfare of sentient beings possessed by desire, it is said: "The yogin’s way of desire." This refers to meditating on the entire environment and its inhabitants as the emanations and further emanations of Amitābha within the maṇḍala. Regarding this, it is said: "One should generate the wheel of desire." Through the power of insight and meditative absorption, all worldly and transcendent goddesses are involuntarily and directly captivated; one is then able to sport in the union of desire and engage in it for as long as one wishes. What are they? It is said: "Through the elaborations of joy, sorrow, and bliss, They sport in desire through various emanations. All the goddesses of the wheel Are then bestowed at the conclusion." These are the goddesses: Rati, the wife of Śakra, and Śacī, the wife of Mahādeva. Having summoned them through the union of mutual elaborations—where the mind is joyful, the objects of experience are beautiful, and the sensations are blissful—one should sport in desire through miraculous transformations. Likewise, all the wives of Viṣṇu and Kṛṣṇa, without exception, are involuntarily summoned and enjoyed by oneself as much as desired; then, at the conclusion, they are bestowed upon other yogins as well. "Even the queens of the gods born within the three realms, If one enjoys desire with them in a single instant..."

མི་ཡི་བུ་མོ་སྨོས་ཅི་དགོས། ། ཞེས་བྱ་བ་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པའི་ལྷའི་བཙུན་མོ་རྣམས་ཀྱང་འདོད་ན་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་འགུགས་ཤིང་འདོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ནུས་ན། གླིང་བཞིའམ་འཛམ་བུ་གླིང་ན་གནས་པའི་མི་དང་མིའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བུ་མོ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་འགུགས་ཤིང་མངོན་དུ་སྤྱོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ། གཉིས་སུ་ན་སྔར་གསུངས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་རང་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ཚུལ་དུ་ལྷ་བསྐྱེད་ལ་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་བདུན་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དང་ནི་དབང་བསྐུར་ལ། ། ལས་མཆོག་གིས་ནི་ཁྱད་པར་དུ། ། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱ་བ་ནི། ། གྲུབ་པའི་གནས་ནི་གཞན་འགྱུར་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ། རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་མཆོད་པ་དང་། དེར་སློབ་མ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱི་དབང་བསྐུར་བ་དང་། ལས་ཀྱི་མཆོག་རབ་འབྱམས་སམ། ཆེ་ཕྲ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཕན་གདགས་པའི་ཆེད་དུ་ལས་ཀྱི་གནས་གོ་མ་ནོར་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་རྫས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བརླབ་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་ནི་རིགས་གསུམ་དང་ནི་རིགས་ལྔའི་སོ་སོའི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་གཟུངས་མ་བཙལ་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པའི་གནས་སུ་གྱུར་གྱི།

"What need is there to mention human maidens?" means that if one is able to summon and engage in desire even the divine consorts born in the three realms in a mere instant, then what need is there to mention summoning and manifestly engaging with the maidens, wives, and so forth of humans and human kings who dwell in the four continents or Jambudvīpa? Alternatively, it refers to performing the welfare of those to be trained by generating the deities in the manner of the respective principal figures of the maṇḍalas, using the previously mentioned three vajras of body, speech, and mind. Now, in response to the thirty-seventh question: "What is the nature of what is called a 'maṇḍala'?" it is said: "The maṇḍala and the empowerment, Through the excellence of the activity, Are to be performed by means of blessings; The place of accomplishment is not otherwise." This and so forth is taught. The sequence of drawing the colored-powder maṇḍala, generating the samādhi and the secret maṇḍala, inviting and making offerings to the natural maṇḍala, blessing the disciples therein and conferring the three empowerments—outer, inner, and secret—and performing the activities of the infinite or various great and small supreme rites without error in order to pervade and benefit the continuum of the object of accomplishment, and the stages of blessing the object of accomplishment and the ritual substances, are all accomplished by relying on the search for and the blessing of a dhāraṇī consort who accords with the respective family of the three or five families. It is through this that the place of accomplishment is established.

དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱས་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ། དཀྱིལ་འཁོར་བྷ་གར་བསྟེན་པ་སྟེ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལས་སུ་གསུངས་པ་ཡང་། ། བུད་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་བརྟག། ཅེས་གསུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པའི་སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས། ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་ནས་བ་སྤུའི་བུ་གར་ཞུགས་ཏེ་ལུས་ལ་འདུས་པ་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཞུ་ནས་རྡོ་རྗེའི་ལམ་དུ་བྱུང་སྟེ། ཡུམ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་གསང་བའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ། དེ་ལས་ལྷ་མོ་སོ་སོའི་ཡིག་འབྲུ་རང་འཐོན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པས་བསམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ། དེ་གར་གནས་ནས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ། དཀྱིལ་འཁོར་བྷ་གར་བསྟེན་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱའོ། ། བྷ་གའི་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། གསལ་བ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྒྱས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་བ་དང་། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁྲུགས་པ་དང་། གསལ་བའི་གདན་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི་གདན་དང་ལྡན་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟ་བུས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བ་དང་།

It is taught that accomplishment will not be achieved through other methods, such as those of the outer tantras and so forth. To clarify that very point, it is said: "The maṇḍala of bodhicitta Is the maṇḍala relied upon in the bhaga; That which is taught as the activity of the maṇḍala Is analyzed as the maṇḍala of the woman." Thus, from the body of oneself meditated as the Mahāmudrā, rays of wisdom light radiate, summoning all the Tathāgatas of the ten directions. These enter the pores of the skin and gather within the body, melting into the superior bodhicitta. Emerging through the vajra path, they dissolve into the consort; this is called the "secret seed." From that, the individual seed-syllables of the respective goddesses emerge naturally; the yogin’s contemplation of these is called the "wisdom seed." From these, the assembly of gods and goddesses is born, and this is called the "maṇḍala of bodhicitta." If one asks where this resides and how it becomes so, it is said: "The maṇḍala is relied upon in the bhaga." The qualities of that bhaga are sixfold: it is radiant; it is enriched by the qualities of desire such as form and so forth; it is filled with Buddhas and Bodhisattvas; it is agitated by a maṇḍala of light; it possesses a radiant seat such as a moon seat; and it serves as the dwelling place of the deities. This includes the Bodhicittavajra and other Tathāgatas, who completely fill the expanse of space like a pod of sesame seeds.

བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་ཀྱི་བཞུགས་གནས་སུ་གྱུར་ཀྱང་ཡངས་དོག་མེད་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཚད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐའ་དང་མཉམ་པའོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ལུས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་། བུད་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་བརྟག། ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྐབས་ན་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེའི་བཙུན་མོ་བྷ་ག་ལ་ཞེས་གསུངས་ལ། རྣལ་འབྱོར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རང་གི་ལྷ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཟུགས་མཚན་དང་ལྡན་པ་ལ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་ལུས་ལ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། གསལ་ལྡན་མའམ་བྱིན་བརླབས་ཏེ། ། ཞེས་གསུངས་པས། རང་གིས་རང་ལྷར་བསྒོམ་ཞིང་བྱིན་གྱིས་རློབ་ནུས་ན་ལེགས། དེ་ལྟར་མི་ནུས་ན་གཙོ་བོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་བྱས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བུད་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་བརྒྱད་པ། ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། ། ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། ། དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱས་རྒྱས་བཏབ་པས། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་བསྟན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་གཅིག་གམ་ཚང་བར་སྒོམ་ཡང་རུང་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བ་དང་།

Even though the Buddha-fields, which are beyond expression and beyond the reach of expression, serve as the dwelling places of as many atoms as there are, they are without expansion or contraction, being of a nature inseparable from the expanse of space, the expanse of phenomena (dharmadhātu), and the source of phenomena. Their measure is equal to the limits of the expanse of space. Therefore, the maṇḍala is said to be the body. Furthermore, it is said: "One should examine the woman as the maṇḍala." In the context of the natural maṇḍala, this refers to the bhaga of the Vajra Consort, the essence of body, speech, and mind. In the context of the practitioner, it refers to a woman who possesses the physical form and marks concordant with one's own deity. As taught in the Root Tantra and the sādhanas, she is blessed and the maṇḍala of deities is arranged upon her body. As it is said in the Māyājāla: "Whether she is naturally radiant or blessed..." Thus, it is best if one is able to meditate on oneself as the deity and bless her. If one is not able to do so, the principal deity blesses her, and she is relied upon as the nature of the woman's maṇḍala, having been made into the samaya-mudrā. This is what is taught. Now, in response to the thirty-eighth question: "How are the mudrās to be arranged?" it is said: "Upon the aggregates, elements, and sense bases, Everything is sealed with mudrās. Then, by being sealed with mudrās, It is clearly taught as the 'maṇḍala'." And so forth. Whether the practitioner meditates on a single deity of the maṇḍala or the complete assembly, it is appropriate. Regarding the five aggregates: the aggregate of form, feeling, and...

འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས། ཨོཾ་སྭ་ཨ་ཧ་ཧཱུཾ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་རྣམས་སུ་བརྟག་གོ། ། ཕྱི་ནང་གི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔ་ལ། མོ་ཧ་ར་ཏི། དྭེ་ཥ་ར་ཏི། རཱ་ག་ར་ཏི། བཛྲ་ར་ཏི། ཧཱུཾ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དང་། མཱ་མ་ཀཱི་དང་། གོས་དཀར་མོ་དང་། སྒྲོལ་མ་དང་། ཀུན་དུ་བཟང་མོ་རྣམས་བརྟག་གོ། ། ཡང་ན་ལཾ་དང་། བཾ་དང་། མཾ་དང་། པཾ་དང་། ཏཾ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་རྣམས། ཐླིཾ་ཨོཾ་ཨོཾ་ཨོཾ་ཧ་ཨོཾ་རྣམས་ཀྱིས་སའི་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་དང་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བརྟག་གོ། ། ཡང་ན་ཤྲཱི་དང་ཛྲིཾ་དང་། ཁཾ་དང་། གཾ་དང་། ཀཾ་དང་། སཾ་རྣམས་ལས་སོ། ། ཡུལ་དྲུག་པོ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས། ཛཿདང་། ཧཱུཾ་དང་། བཾ་དང་། ཧོཿདང་། ཁཾ་དང་། རྃ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་དང་། སྒྲའི་རྡོ་རྗེ་མ་དང་། དྲིའི་རྡོ་རྗེ་མ་དང་། རོའི་རྡོ་རྗེ་མ་དང་། རེག་གི་རྡོ་རྗེ་མ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་རྣམས་སུ་བརྟག་གོ། ། ལག་པ་གཡས་པ་དང་། གཡོན་པ་དང་། གསང་བའི་དབང་པོ་རྣམས། ཡ་མཱནྟ་ཀྲྀཏ། པྲཛྙཱ་ན་ཏ་ཀྲྀཏ། པད་མཱནྟ་ཀྲྀཏ། བིགྷ་ནཱན་ཏ་ཀྲྀཏ། རྣམས་ཀྱིས་ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དང་། གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་དང་། རྟ་མགྲིན་དང་།

The aggregates of perception, mental formations, and consciousness are to be visualized as Vairocana, Ratnasambhava, Amitābha, Amoghasiddhi, and Akṣobhya, arising from Oṃ, Svā, A, Ha, and Hūṃ. Regarding the five external and internal elements of earth, water, fire, wind, and space, one visualizes Buddhalocanā, Māmakī, Pāṇḍaravāsinī, Tārā, and Samantabhadrī, arising from Moharati, Dveṣarati, Rāgarati, Vajrarati, and Hūṃ. Alternatively, they arise from Laṃ, Vaṃ, Maṃ, Paṃ, and Taṃ. The eyes, ears, nose, tongue, body, and mind are to be visualized as having the nature of Kṣitigarbha, Vajrapāṇi, Ākāśagarbha, Lokeśvara, Sarvanīvaraṇaviṣkambhin, and Samantabhadra, arising from Ṭhīṃ, Oṃ, Oṃ, Oṃ, Ha, and Oṃ. Alternatively, they arise from Śrī, Jriṃ, Khaṃ, Gaṃ, Kaṃ, and Saṃ. The six objects—form, sound, smell, taste, touch, and phenomena—are to be visualized as Rūpavajrā, Śabdavajrā, Gandhavajrā, Rasavajrā, Sparśavajrā, and Dharmavajrā, arising from Jaḥ, Hūṃ, Vaṃ, Hoḥ, Khaṃ, and Raṃ. The right hand, the left hand, and the secret organ are to be visualized as the wrathful deities Yamāntaka, Aparājita, Hayagrīva, and Vighnāntaka, arising from Yamāntakṛt, Prajñāntakṛt, Padmāntakṛt, and Vighnāntakṛt.

བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་རྣམས་སུ་བརྟག་གོ། ། རྣམ་པ་དེས་ནི་དཔེར་ན་མུན་པའི་ནང་དུ་སྒྲོན་མེ་བྱུང་བས་མུན་པ་ཉིད་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་བརྟན་གཡོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་སྤྱི་བོར་ཟླ་བ་ལ་ཨོཾ་ལས་སྐུའི་རྡོ་རྗེ། མགྲིན་པར་པདྨ་ལ་ཨཱཿལས་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ། སྙིང་གར་ཉི་མ་ལ་ཧཱུཾ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་སྟེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བགྲང་ན་ནི་དབང་པོ་དྲུག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དབྱེར་མེད་པས་དྲུག་ཏུ་བགྲངས་ལ། ཡུལ་དྲུག་པོ་སོ་སོར་བགྲང་བར་བྱའོ། ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་བགྲང་ན་ནི་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་བགྲང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྒོམས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱའི་རྒྱུད་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱས་རྒྱས་བཏབ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡང་དགོད་པར་བྱ་སྟེ།

One should visualize them as the Amṛtakuṇḍalis. In that manner, just as when a lamp is brought into the darkness, the darkness itself ceases to appear, so too should one realize that the contaminated aggregates, elements, sense bases, and so forth, as well as all internal and external stable and moving phenomena, are of the nature of Vairocana and the other deities. Furthermore, by meditating on the Vajra Body from OṂ upon a moon at the crown, the Vajra Speech from ĀḤ upon a lotus at the throat, and the Vajra Mind from HŪṂ upon a sun at the heart, the body, speech, and mind are blessed as the three vajras of body, speech, and mind. If one enumerates the eighteen constituents, the six faculties and the six consciousnesses are counted as six because they are inseparable, while the six objects are counted individually. If one enumerates the twelve sense bases, one counts the twelve internal and external sense bases. Thus, the contaminated aggregates, elements, and sense bases are sealed with the mudrā of meditating on the nature of all uncontaminated deities. Then, the word "thereupon" means immediately following that; immediately after meditating on the maṇḍala of deities upon the aggregates, elements, and sense bases, the continuum of the practitioner is sealed with the mudrā of the deities. Having thus conceptualized it as the nature of the maṇḍala and blessed it, it becomes so. Just as those aggregates, elements, and sense bases were conceptualized, they should likewise be arranged in the external maṇḍala.

ཇི་ལྟར་སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ལྕགས་ཀྱུ་དབྱུག་པ་གསལ་ཤིང་དང་། རལ་གྲི་གྲྭ་རུ་རྣམ་པར་དགོད། ། དགུག་དང་དབྱུག་པ་སྟོབས་མི་གཡོ། གནོད་མཛེས་འཁོར་ལོ་སྟེང་དང་འོག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ལྕགས་ཀྱུ་ནི་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་མཚན་ཏེ་མེའི་ཕྱོགས་སུ་དགོད་པའོ། ། དབྱུག་པ་ནི་ནཱི་ལ་དཎྜའི་ཕྱག་མཚན་ཏེ། བདེན་བྲལ་ཕྱོགས་སུ་དགོད་པའོ། ། གསལ་ཤིང་ནི་ཏྲི་ཤཱུལ་ལ་བྱ་སྟེ། སྟོབས་པོ་ཆེའི་ཕྱག་མཚན་རླུང་ལྷའི་ཕྱོགས་སུ་དགོད་པའོ། ། རལ་གྲི་ནི་མི་གཡོ་མགོན་པོའི་ཕྱག་མཚན་རྡོ་རྗེ་རལ་གྲི་སྟེ་དབང་ལྡན་ཕྱོགས་སུ་དགོད་པའོ། ། གྲྭ་རུ་རྣམ་པར་དགོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་བཞིར་དེ་ལྟར་དགོད་པའོ། ། ཕྱོགས་བཞི་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པས་གྲྭ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱག་མཚན་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཁྲོ་བོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དགུག་དང་དབྱུག་པ་སྟོབས་མི་གཡོ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་། ནཱི་ལ་དཎྜ་དང་། སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་། མི་གཡོ་མགོན་པོའི་ཞེས་ཁྲོ་བོ་བཞིའི་ཕྱག་མཚན་བསྟན་པའོ། ། གནོད་མཛེས་འཁོར་ལོ་སྟེང་དང་འོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་མཛེས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་སྟེ་སྟེང་གི་ཕྱོགས་སུའོ། ། འཁོར་ལོ་ནི་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ཕྱག་མཚན་ཏེ་འོག་གི་ཕྱོགས་སུ་དགོད་པའོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་གནོད་མཛེས་རྣམས། ། འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག།

One should understand this exactly as it was previously taught in the Root Tantra. Now, in order to show the method for arranging the mudrās in the maṇḍala of the wrathful deities, it is said: "Place the hook, the staff, the trident, and the sword in the corners. Ākarṣaṇa, Daṇḍa, Balin, Acala, Sumbharāja, and the wheel above and below." Regarding this: the "hook" is the hand-symbol of Takkirāja, to be placed in the direction of fire. The "staff" is the hand-symbol of Nīladaṇḍa, to be placed in the direction of the nairṛta (southwest). The "trident" refers to the triśūla, the hand-symbol of Mahābala, to be placed in the direction of the wind deity (northwest). The "sword" is the vajra-sword, the hand-symbol of Acalanātha, to be placed in the direction of īśāna (northeast). The phrase "place in the corners" means they are to be placed in the four intermediate directions. They are called "corners" because they are distinguished from the four cardinal directions. These four hand-symbols thus taught are the nature of the four wrathful deities, as indicated by: "Ākarṣaṇa, Daṇḍa, Balin, Acala." This teaches the hand-symbols of the four wrathful deities: Takkirāja, Nīladaṇḍa, Mahābala, and Acalanātha. Regarding "Sumbharāja, the wheel, above and below": the hand-symbols of Sumbharāja are the vajra and bell, which are in the upper direction. The "wheel" is the hand-symbol of the Great Uṣṇīṣa Cakravartin, to be placed in the lower direction. "The vidyārājas, the Sumbhas, the six mudrās that turn the wheel."

ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་དེ་དག་གིས་མཇུག་བསྡུས་པའོ། ། འོ་ན་གོང་དུ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ། ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་དྲུག་ལ་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། འདིར་ནི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རིག་པ་ནི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ལ་བྱ་ལ། དེའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཏེ་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། གཉིས་སུ་ན་རིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་ལ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲོ་བོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནོད་མཛེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཚུལ་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་དཀྱིལ་འཁོར་སྲུང་ཞིང་། བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་བགེགས་འགོག་པའི་ལས་བྱེད་པ། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་བཞི་མ་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་རིམ་པར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་ཕྱོགས་བཞིར་དགོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པའོ། ། སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས། ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རྒྱུད་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་སྨོས་ན་ཡང་།

These words conclude the section. Now, one might ask: previously, the five elements such as earth and the six samayas such as the vajra were called "kings of knowledge" (vidyārāja), whereas here they are called "wrathful ones" (krodha). Why is this? Just as with the Samayavajra and the others, here too "knowledge" (vidyā) refers to the wrathful ones, and those who have become their kings are the wrathful ones; thus they are called "kings of knowledge." Alternatively, "knowledge" (vidyā) refers to primordial wisdom (jñāna), and because they are the kings of those wrathful ones who are of that nature but appear in the manner of worldly wrathful deities, they are called "kings of knowledge." This means that deities such as Sumbharāja act as the protectors of the maṇḍala in an unimpeded manner, like the turning of a wheel, performing the activity of warding off obstructing demons and hindrances; they are the deities of the protective wheel maṇḍala, and their six mudrās are the hook and so forth. Now, one might ask: why are the four directional wrathful ones not mentioned? They are not mentioned here because they were already taught in sequence in the Root Tantra (mūlatantra). Their mudrās should also be arranged in the four directions; this was taught here in terms of the protective wheel maṇḍala. "The bodhisattvas' earth and so forth are their own mudrā maṇḍalas." Although in this tantra the number of bodhisattvas is stated to be as many as the atoms in a buddha-field,

དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་མེ་ལོང་རལ་གྲི་པི་ཝང་དང་། ། དེ་བཞིན་སྣོད་དང་སྣ་ཚོགས་རས། ། རྡོ་རྗེ་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་ཡི། ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག། ཅེས་གསུངས་པས། སེམས་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགོད་པར་བྱ་སྟེ། ཤར་དུ་སའི་སྙིང་པོའི་འཁོར་ལོ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མའི་མེ་ལོང་དགོད། བྱམས་པའི་ཀླུ་ཤིང་མེ་ཏོག་དང་བཅས་པ་དགོད། ལྷོར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་རྡོ་རྗེ་དང་སྒྲའི་རྡོ་རྗེ་མའི་པི་ཝང་དགོད། ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་དྲིའི་རྡོ་རྗེ་མའི་རལ་གྲི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཏིཀྵྞ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྣའི་དབང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་ལ་གཅོད་པར་རྣོ་ཞིང་ཡུལ་ཡང་དབང་པོ་ཞེན་པར་མགྱོགས་པས་རྣོ་བའི་དོན་ལ་རལ་གྲི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུང་ཕོར་དྲིས་བཀང་བ་དགོད། ། ནུབ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་པདྨ་དང་། རོའི་རྡོ་རྗེ་མའི་ཀ་པཱ་ལ་རཀྟ་ཆེན་པོས་བཀང་བ་དགོད། ། འཇམ་དཔལ་གྱི་རལ་གྲི་དང་། འཇམ་དཔལ་མའི་རལ་གྲི་དགོད་དོ། ། བྱང་དུ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཞུ་བའི་ཕྱག་རྒྱའམ་རལ་གྲི་དང་། རེག་གི་རྡོ་རྗེ་མའི་ལག་ན་འཇམ་པའི་ན་བཟའ་ཀ་ལིན་ཏེ་ཀ་ལྟ་བུ་མཐའ་གཉིས་རྡོ་རྗེས་མཚན་པ་དགོད། རྡོ་རྗེ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའམ།

Among those, the respective mudrās of Kṣitigarbha and the others should be arranged in the maṇḍala exactly as they are. As it is said: "The mirror, sword, lute, likewise the vessel, the multicolored cloth, the vajra, the lord, and the vajra—these are the six mudrās of the source of phenomena (dharmodaya)." Thus, they should be arranged together with the mudrās of the female bodhisattvas. In the east, one should arrange the wheel of Kṣitigarbha and the mirror of Rūpavajrā. One should arrange the nāga-tree flower of Maitreya. In the south, one should arrange the vajra of Vajrapāṇi and the lute of Śabdavajrā. Regarding the jewel of Ākāśagarbha and the sword of Gandhavajrā: the term tiṣṇa (sword) refers to the sense of smell and consciousness, which are sharp in cutting objects and swift in clinging to objects; thus, it is called a "sword" in the sense of being sharp. One should arrange a conch bowl filled with fragrance. In the west, one should arrange the lotus of Lokeśvara and the kapāla filled with great rakta of Rasavajrā. One should arrange the sword of Mañjuśrī and the sword of Mañjuśrī-mātṛ. In the north, one should arrange the melting mudrā or sword of Sarvanīvaraṇaviṣkambhin, and the soft garment like kālindeka held in the hand of Sparśavajrā, marked at both ends with vajras. Vajra is Samantabhadra, born from primordial wisdom (jñāna).

ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་དོན་བདག་པོའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ། དེའི་ཕྱག་མཚན་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཨེ་གྲུ་གསུམ་དགོད། ལ་ལ་ན་རེ་རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེའི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན། སེམས་མ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དྲུག་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མར་རྣམ་པར་དག་པའི་གྲངས་ངེས་པར་བཅས་པའོ། ། འོ་ན་བྱམས་པ་དང་འཇམ་དཔལ་ཡབ་ཡུམ་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཆོག་ནི་བྱམས་པ། དེའི་ཡུལ་ནི་བྱམས་མ། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཆོག་ནི་འཇམ་དཔལ། དེའི་ཡུལ་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་འཇམ་དཔལ་མ་སྟེ། སྤྱིར་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་བགྲང་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་ལ། འདིར་ནི་དགོད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་རེ་རེར་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པར་ཆ་མཉམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ། ཁྲོ་རྒྱལ་ཕྱག་རྒྱ་ལྔས་རྒྱས་གདབ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་དཔའ་བོ་གཅིག། རིགས་ཀྱི་ཁ་དོག་གིས་ནི་བརྟག། ཅེས་གསུངས་ཏེ། གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་སོ་སོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་དཔའ་དང་། སེམས་མ་དང་།

The object of the wisdom known as the Lord of Wisdom, the Vajra, is the nature of phenomena (dharmatā) or the expanse of phenomena (dharmadhātu), which is the unconditioned nature of the Vajra-like expanse of phenomena, the Vajradhātvīśvarī. Her hand symbol is the triangular source of phenomena (dharmodaya), the letter E. Some say that "the Lord of the Vajra, the Vajra" refers to the Bodhisattvas, who are the lords of the vajras. If one asks why it is so called: the male beings (sattvas) have a nature like the vajra of wisdom, and the female beings (sattvīs) have a nature like the vajra of the nature of phenomena; thus, one should arrange such mudrās. The six points are the fixed number of the sense faculties, objects, male beings, and female beings, which are completely pure. If one asks why Maitreya and Mañjuśrī, along with their consorts, are mentioned: Maitreya is the supreme purity of hatred, and his object is Maitreyī. Mañjuśrī is the supreme purity of insight, and his object is Mañjuśrī, whose nature is the purity of compassion. Generally, they are included in the count of the thirty-six deities of the maṇḍala. Here, however, they are mentioned by the term "arrange" in order to ensure an equal distribution of the mudrās of the male and female beings, father and mother pairs, in each direction such as the east. Therefore, it is said: "Seal the Buddhas, Bodhisattvas, And the wrathful kings with the five mudrās. Furthermore, the solitary heroes Should be examined by the colors of their families." Thus, the principal Buddhas and the male and female beings belonging to their respective families, and—

ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་དང་། རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྔས་ཀྱང་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་ཡུམ་དང་བཅས་པར་དགོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གནས་སུ་རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་འབར་བའི་རྩིབས་བརྒྱད་པའོ། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་རིན་པོ་ཆེ་ཉི་མ་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་སྟུག་པོ་འཕྲོ་བ་དགོད་དོ། ། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་གནས་སུ་པདྨ་འོད་ཟེར་དང་ལྡན་པ་དགོད་དོ། ། དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་གནས་སུ་རལ་གྲི་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་ལྟ་བུ་དགོད། ཡུམ་བཞི་ཡང་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ཀྱི་གྲྭ་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་སྤྲིན་དཔུང་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའི་སྤྱན་དང་། འབར་བའི་སྤྱན་རྡོ་རྗེ་མཐིང་ག་དང་། པདྨ་འབར་བ་སྡོང་བུ་དང་བཅས་པ་དང་། ཨུཏྤལ་འབར་བ་མཐིང་ག་རྣམས་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་དཔའ་བོ་གཅིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པ་དེའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དཔའ་བོ་གཅིག་བྱ་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་བདག་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གནས་སུ་དག་ནས། སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོ་བས་དཔའ་བོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱག་མཚན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལྟ་བུའི་བསྐལ་པའི་མེ་ལྟར་འབར་ཞིང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དབུས་སུ་དགོད་པར་བྱའོ། ། རིགས་ཀྱི་ཁ་དོག་གིས་ནི་བརྟག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་ཀྱང་རིགས་སོ་སོའི་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱ་ཞིང་བསམ་པ་ལ་ནི་བརྟག་ཅེས་བྱའོ། །

It is taught that one should also apply the five mudrās of the five Buddhas, the lords of the families, together with the wrathful kings and queens. In that regard, the mudrās of the five Buddhas should be arranged together with their consorts: at the position of Vairocana, a white, blazing eight-spoked vajra-wheel; at the position of Ratnasambhava, a jewel emitting dense rays of light like the sun; at the position of Amitābha, a lotus endowed with light rays; and at the position of Amoghasiddhi, a sword like the petal of an utpala flower. The four consorts should also be arranged in the intermediate corners starting from the southeast, in sequence: Locanā, emitting rays of light like a mass of clouds; Vajradhātvīśvarī, a blazing blue vajra; Pāṇḍaravāsinī, a blazing lotus with its stalk; and Tārā, a blazing blue utpala flower. Furthermore, regarding the phrase "the solitary hero," just as the mudrās of the five Buddhas and their consorts are arranged, one should likewise act as the solitary hero. Because the lord of the maṇḍala has purified all afflictions into their natural state and is the essence of buddhahood, he is called the "solitary hero," which signifies being without rival. His hand symbol, a five-pronged vajra like an indranīla gem, blazing like the fire at the end of an eon and terrifying, should be placed in the center. Regarding the phrase "examine by the color of the family," those mudrās should also be made and visualized in accordance with the respective colors of their families; this is what is meant by "examining."

འོ་ན་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ནས་འཁོར་ཕྱི་ནས་མི་བཤད་པར་དང་པོར་འཁོར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་ཐབས་བཤད་ནས། གཙོ་བོ་ཕྱི་ན་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུད་དཀྲུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་པས་རྒྱུད་(ལེས་,ལས་)དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱང་དོན་གྱིས་གཙོ་བོ་དང་པོར་བྱས་པའི་རིམ་བཞིན་དུ་དགོད་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་ཁྲོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མ་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྲོ་མོ་རྣམས་ནི་བགེགས་འགོག་པའི་ཕྲིན་ལས་ལ་རྟག་པར་གནས་པའི་སྐུ་ལ་འཁྲིལ་ཅིང་ཡབ་ལ་འཁྱུད་ནས་གནས་པར་ཟད་ཀྱི། ལྷག་པར་འདི་དག་གི་ཕྱག་རྒྱ་འདིའོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨོས་སོ། ། འོ་ན་ཁྲོ་བོ་གཞན་གྱི་ཁྲོ་མོ་ནི་སྨོས་ནས་འདིའི་སྐབས་སུ་མ་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྲོ་བོ་གཞན་ནི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སོ་སོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བག་ཡངས་སུ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་བསྒོམ་ཞིང་དགོད་ན་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་གྲངས་ངེས་པ་ཅན་དུ་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་གྱི་ཕྱག་མཚན་ཡང་སྨོས་ལ། འདིར་ནི་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བགེགས་འགོགས་ཤིང་མ་རུངས་པས་བར་དུ་གཅོད་པ་བསྲུང་བའི་ཕྲིན་ལས་གཙོར་མཛད་པས། ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཚང་བར་བསྒོམ་ཞིང་དགོད་པའི་གྲངས་ངེས་པར་འཛིན་པར་ཟད། ཡུམ་རྣམས་ནི་ཟླས་ཡོད་པར་མངོན་གྱི་དེ་དག་གི་ཐུགས་མཚན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལྷག་པར་ཆེད་མི་ཆེ་བས་འདི་ཞེས་བརྗོད་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་དགོད་པའི་གནས་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་དང་པོ་ལས། གསལ་བ་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྡན། །

Now, one might ask: why are the mudrās of the retinue explained first, rather than following the sequence of the principal deities from the outside inward? To this it is replied: while that is true, because the tantra is characterized by a scrambled arrangement, although it is taught in that manner, in actual fact one should arrange them according to the sequence beginning with the principal deity. Furthermore, one might ask: why are the mudrās of the wrathful goddesses not mentioned? It is because the wrathful goddesses are merely those who remain embracing the bodies of the male deities and clinging to the fathers, constantly abiding in the activity of warding off obstacles; thus, the learned have not specifically mentioned their mudrās, saying, "This is the mudrā of these." Again, one might ask: why are the wrathful goddesses of other wrathful deities mentioned, yet not mentioned in this context? Other wrathful deities abide freely within the natural maṇḍala according to their respective modes of liberation; therefore, when meditating on and arranging them, one must fix the number of male and female deities, and for that reason their female consorts' hand symbols are also mentioned. Here, however, the primary activity is to ward off obstacles within the maṇḍala of the protection wheel and to guard against the interference of malevolent forces. Consequently, one merely fixes the number of wrathful deities to be meditated upon and arranged in their entirety. Since the female consorts are understood to be present by implication, their symbolic heart-mudrās are not particularly significant, and thus they are not specifically identified. Regarding the locations for arranging such mudrās, the first chapter of the Root Tantra states: "Possessing the maṇḍalas of Clarity and so forth..."

ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པ་གྲུ་བཞི་པ་སྒོ་བཞི་པ་ཏྭ་ར་ན་བཞིས་བརྒྱན་ཅིང་རྟ་བབས་བཞི་དང་ལྡན་པ། སྒོ་དང་སྒོ་ཁང་ལ་ཆུ་སྲིན་གྱི་རྒྱལ་མཚན་དང་། གཙུག་ཏོར་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། དར་དཔྱང་དང་། འཕན་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ། གྲྭ་དང་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ་རྡོ་རྗེ་དང་རིན་པོ་ཆེས་སྤྲས་པ། རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བ་དང་། ཆུན་འཕྱང་དང་། ཤར་བུ་དང་། དྲ་བ་དང་། དྲ་བ་ཕྱེད་དང་། ཉི་ཟླ་དང་། དོ་ཤལ་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་དང་། འཕན་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། རྔ་མ་དང་། དར་དཔྱང་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་དང་། བླ་རེ་དང་། ན་བཟའ་དང་། ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ། ཐིག་བཞི་བཏབ་པས་ཀ་བ་མཆོག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ། དབུས་ཟླུམ་པོ་ལ་རེའུ་མིག་དགུ་དང་ལྡན་པ། དབུས་མཐིང་། ཤར་དཀར། ལྷོ་སེར། ནུབ་དམར། བྱང་ལྗང་བ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྷའི་སྣམ་བུ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་མུ་ཁྱུད་དང་། སྒོ་དང་། སྒོ་ཁང་དུ་ལྡན་པ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་གྲུབ་ཅིང་འོད་ཟེར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཕྲོ་བར་བསྒོམས་ལ། ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་བཞུགས་གནས་སུ་ཧྲཱིཿལས་བསྐྱེད་པའི་པདྨ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པར་གྱུར་པའི་གེ་སར་ལ། ཉི་ཟླ་པདྨའི་གདན་སུམ་བརྩེགས། ལྷོར་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་བརྒྱད་པ། ནུབ་ཏུ་པདྨ། བྱང་དུ་ཟུར་གསུམ་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་འབར་བ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ཡུམ་མཱ་མ་ཀཱི་དང་། ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉི་མའི་གདན། སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟླ་བའི་གདན་ནོ། །

By the meaning of what was thus spoken, within the source of phenomena (dharmodaya) taught above, one should meditate on the generation of the celestial mansion: square, with four doors, adorned with four tāraṇa arches and four pediments (toraṇa). The doors and porticos are adorned with makara banners, uṣṇīṣas, bells, silk pendants, streamers, and so forth. All corners and intermediate points are embellished with vajras and jewels. It is adorned with various ornaments such as vajra garlands, hanging tassels, śarbu cornices, lattices, half-lattices, suns and moons, necklaces, flower garlands, streamers, bells, yak-tail whisks, and silk pendants fluttering in the wind, as well as canopies, garments, and wreaths. With four lines drawn, it possesses eight supreme pillars. The center is circular and contains nine squares: the center is blue, the east white, the south yellow, the west red, and the north green. Outside of that is the deity platform, and outside of that is the perimeter, doors, and porticos, composed of the seven types of precious gems such as sapphire (indranīla) and radiating various rays of light. In the respective seats of those deities, from the syllable hrīḥ, there arise multi-colored lotuses. Upon their filaments are the triple-layered seats of sun, moon, and lotus. In the south is an eight-sided jewel; in the west, a lotus; and in the north, a three-sided flower-like seat, all intensely blazing with various rays of light. For Vajrapāṇi, the consort Māmakī, and the wrathful deities, there are sun seats. For the subsequent male and female bodhisattvas, there are moon seats.

ལ་ལ་ན་རེ་དབུས་སུ་ཉི་ཟླ་པདྨའི་གདན་སུམ་བརྩེགས་ཤར་དུ་ཟླ་བ་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་དང་གསུམ་དུ་ཉི་མ། མཚམས་བཞིར་ཟླ་བ། ལྷའི་སྣམ་བུའི་གྲྭ་བཞི་དང་། ཤར་སྒོའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཏེ་དྲུག་ཏུ་ཟླ་བ། སྒོ་བཞིར་ཉི་མའོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ནི་ལྷ་བཅུ་དགུའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། ལ་ལར་སུམ་ཅུ་དྲུག་གི་གདན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པ་དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་སོ་སོའི་ལུང་གི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་འདོད་པར་ཟད་དེ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་གདན་གྱི་དབུས་སུ། ལྷ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་ཁམས་ལས་བྱུང་བའམ། སྲོག་དང་རྩ་བའི་དངོས་པོ་ལ་བླུགས་པ་དང་། བརྡུངས་པ་དང་། བརྐོས་པ་དང་། བྲིས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་བྱས་ཏེ། བཛྲ་ངྷྲྀཀ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་སོ་སོའི་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བརྗོད་དེ། སྔ་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་ལ་བཞུགས་པ་དང་། ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པ་དང་དབྱེར་མེད་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སོའི་གནས་གནས་སུ་དགོད་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་སུམ་ཅུ་དགུ་པ། མེ་ཏོག་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། འདི་ནི་མེ་ཏོག་ཅེས་བརྗོད་པ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་བུད་མེད་དོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། ། རིགས་ཀྱི་རིམ་པ་དགོད་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་འདི་ལས་མེ་ཏོག་ཅེས་བརྗོད་པའི་དོན་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་ན་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བར་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་ཐམས་ཅད་བྷུ་ཏ་ལས་ནི། ཁྲག་ནི་མེ་ཏོག་ཡིན་པར་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་ན།

Some say that in the center there is a triple-layered seat of sun, moon, and lotus; in the east, a moon; in the south, west, and north, suns; in the four intermediate directions, moons; and in the four corners of the divine platform, as well as the right and left of the eastern gate—making six moons—and in the four gates, suns. If one says this, it is in reference to a maṇḍala of nineteen deities. In other cases, one should understand there to be thirty-six seats; this is in reference to the great maṇḍala. Even those slight discrepancies are merely due to the assertions of individual masters based on their respective oral transmissions, and thus there is no contradiction. In the center of such a seat, one should fashion the hand-symbols (mudrās) of the respective deities from the elements, or by casting, forging, carving, or painting them. Then, reciting the heart-mantras of the respective deities, such as vajradhṛk and so forth, one should make them inseparable from the deities who were previously spontaneously present in the expanse of space and from the hand-symbols and so forth that were meditated upon, and then arrange them in their respective places. Now, for the thirty-ninth question: "How should the flowers be understood?" In response, it is said: "What is called 'flower' here Is the woman of the expanse of space. Through the distinctions of body, speech, and mind, The sequence of the families should be arranged." Thus it is taught. In this tantra, the meaning of what is called "flower" is explained as referring to all women existing from the desire realm up to the limits of the space realm. If one asks: "But in the Sarvabuddhasamāyoga, it is said: 'Blood is explained to be the flower'?"

དེ་གཉིས་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མི་མཐུན་པར་བཤད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རཀྟ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཁྲག་དང་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཞེན་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། མེ་ཏོག་ཀྱང་ཁ་དོག་སྡུག་ཅིང་གཞན་ཆགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཆ་ལུགས་དང་། བྱད་བཞིན་དང་། ལག་བྱད་བཟང་པོ་ལ་ཡང་གཞན་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་ཁྲག་དང་མེ་ཏོག་ཆོས་མཐུན་ཏེ། དར་ལ་བབ་པའི་ན་སོ་དང་དེའི་གསང་བ་ལས་བྱུང་བའི་པདྨ་རཀྟ་གཉི་ག་ཡང་མེ་ཏོག་དང་ཁྲག་དང་མཐུན་ཞིང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྱད་པའི་ཐབས་ནི་རྒྱུད་འདི་དང་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བས་བཀུག་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། ། ཞེས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་གསུམ་ལས་གང་བསྒོམ་པའི་ལྷ་དེ་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི། རིགས་ཀྱི་རིམ་པ་དགོད་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པས། གཙོ་བོ་དེ་དང་མཐུན་པའི་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་དུ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་ལུས་ལ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དགོད་ཅིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། ། དེའི་རིམ་པ་ཡང་འོག་ནས་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ལྷ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་གིས་ལུས་ལ་རྡུལ་ཚོན་དགྱེ་ཞིང་། གསང་གནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་པ། མཆོད་རྟེན་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། མཆོད་རྟེན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཕོ་བྲང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ།

If one asks why these two are explained as being inconsistent, it is said: The term rakta refers to blood and the color red, which are characterized by attachment. Flowers, too, are characterized by beautiful colors and being objects of others' attachment. Furthermore, the form, attire, facial features, and excellent physical proportions of a woman are also sites of others' attachment and longing. Thus, blood and flowers share common characteristics. Since both the padmarakta (lotus-blood) arising from the secret place of a woman in the prime of her youth and the flower are concordant and similar to blood and flowers, there is no inconsistency in that teaching. Regarding the method for the yogi to utilize these, they are summoned through the application of meditative absorption (samādhi) as taught in this and other tantras. As it says: "By the distinction of body, speech, and mind," one should arrange the sequence of the families according to whichever deity—one of the three lords of the vajra body, speech, and mind—is being meditated upon. As this is stated, one should arrange the maṇḍala of deities upon the body and perform the consecration and utilization through the sequence of meditating on the consort of the family that accords with that principal deity. The sequence for this is as explained below in the section teaching the "great accomplishment" (mahāsādhana): one should apply the colored powders to the body according to the distinctions of the twenty-five deities, consecrate the secret place, and utilize her as a companion for accomplishment as desired. Now, in response to the fortieth question: "What is meant by 'stūpa'?" it is said: "The stūpa is the palace and abode of all the Buddhas." Thus it is taught.

གོང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་འཕྲོས་པས། དཀྱིལ་འཁོར་གྲྭ་བཞི་པར་གྱུར་པའི་དབུས་སུ། བྷྲཱུཾ་སེར་པོའི་འཕྲོ་འདུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། བྷྲཱུཾ་བཞི་པོ་ལ་ཐིམ་པ་ལས་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པར་གྱུར་པའི་ལྟེ་བ་ལ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དབྱིངས་ཕྱུག་མ་དང་སྦྱོར་བ་ཞུ་བ་ལས། ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལས་གསུངས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་དཔག་ཚད་བྱེ་བ་ཙམ་གྱི་ཁྱོན་དང་ལྡན་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྒོམ་པ་སྟེ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་། རྩེ་མོ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་འཁྱིལ་བའི་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ནང་དུ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཁྲི་འཕང་དུ་བཅས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྟགས་སུ་སྲོག་ཤིང་དང་འཁོར་ལོར་བཅས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་སེལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྟགས་སུ་གདུགས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་ཁབ་དང་བཅས་པ་སྟེ། མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འཕགས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བསྟན་པའོ། ། དེ་ནས་དེའི་ནང་དུ་ཧ་ལས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་བསྒོམ་པའི་ལྟེ་བར། གྲུ་བཞི་པ་ལ་སྒོ་བཞི་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་དང་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་ནང་དུ་ལྷ་སོ་སོའི་གདན་ཡང་བཤམས་པའོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པའི་དོན་ལ་བསྙེགས་ཏེ་འཕྲོ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

As a continuation of the explanation of the meaning of the source of phenomena (dharmodaya) given above, in the center of the four-cornered maṇḍala, through the radiation and reabsorption of a yellow bhrūṃ, all the tathāgatas are invited and dissolve into the four bhrūṃs. From this, an eight-spoked wheel is formed, the hub of which is the melting union of Vairocana and Dhātveśvarī. Within this, one meditates on the celestial palace (vimāna), adorned with garlands of light rays, possessing a dimension of ten million yojanas, and composed of the four kinds of precious gems as described in the eighth chapter. According to the meaning of the Guhyagarbha: "The summit is the swirling wisdom that is not separate from, but is of one essence with, the entire maṇḍala of the Buddhas of the ten directions and four times without exception," the palace is equipped with a tiered throne because the Vajrayāna subsumes all vehicles. It is equipped with a central life-pillar and wheels as signs of the Buddha having reached the culmination of the ten grounds. It is equipped with a precious parasol and a rain-guard as signs that the dharmakāya pervades all and serves as the cause for dispelling the torment of the afflictions. In short, this is shown to be the celestial palace of the noble ones, the mudrā of the dharmadhātu. Then, within that, one meditates on a crossed vajra (viśvavajra) generated from ha, pervading all the seed-syllables. In its center, one should connect the previous explanation by recalling the meaning of the passage beginning, "Square with four doors," and so forth, which describes the shape, colors, and ornaments, as well as the arrangement of the individual seats for the deities within.

ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་གཅིག་པ། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔས་གང་རེག་པ། ། རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚང་བའམ་གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གང་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་དེའི་སྐུ་ཕྱག་མཚན་རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་རིགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་གྲུབ་རང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནན་ཏན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཅིང་དོན་དམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བསྒོམ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷ་དེ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཅིང་དབང་དང་དངོས་གྲུབ་རག་ལས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གང་རེག་པ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དག་ན་རེ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཚད་འདི་ཙམ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མ་བཅད་དེ། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། རྡུལ་གཅིག་སྟེང་ན་རྡུལ་སྙེད་སངས་རྒྱས་རྣམས། ། ཞེས་གསུངས་ལ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྣ་ཚོགས་པར་ཀུན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་གསུངས་ལ།

Now, in response to the forty-first question, "What is the wisdom maṇḍala like?", it is said: "That which is touched by the wisdom being is explained as the vajra wisdom." This means that whether it be the complete assembly of deities of a maṇḍala or even just a single one as taught in any given tantra, the "touching" refers to whatever wisdom being the yogi meditates upon. Why is this? It is because one experiences through the reasoning of meditative concentration the very form, hand-symbols, ornaments, and attire of that deity exactly as they are; and because, although the accomplishments arise from the diligent application of one's own meditative concentration and are ultimately meditated upon as being free from conceptual thought, in terms of the correct conventional truth, that very deity becomes the object of focus for the meditative concentration and serves as the basis upon which empowerments and accomplishments depend. Therefore, it is said, "That which is touched by the wisdom being." This is explained as the wisdom maṇḍala possessing a nature inseparable from the five wisdoms and the three vajras of body, speech, and mind. Others say that the maṇḍala of the nature of the wisdom being is not restricted to a single, fixed dimension; for the sūtras state, "Upon a single atom are as many buddhas as there are atoms," and the Guhyagarbha also states, "In all inconceivable ways, the various aspects of body, speech, and mind appear everywhere."

རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟ་བུས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པས་རང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེ་ཆུང་གིས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལས་དཔག་ཚད་བྱེ་བ་བརྒྱའི་ཁྱོན་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས་འོག་མིན་གྱི་གནས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ན་གཞི་ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསལ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་རྒྱ་ཕྱོགས་བཅུར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པར་ཞེས་གསུངས་པའམ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ནང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་མཐའ་ཡས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོའམ། ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟ་བུས་གང་བར་བཞུགས་པར་རིག་ན་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱི་ཉམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྲིང་གིས་རྒྱུད་གང་དང་གང་ཡིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་བསྒོམས་པ་དེའི་ཚད་ཙམ་མམ། དེ་ལ་སྤྲུལ་པ་དང་ཡང་སྤྲུལ་ལམ། རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཇི་ཙམ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྒོམ་ན་ཡང་འཚམ་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱི་ཉམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཆུང་ངུས། ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཙམ་བསྒོམ་ཞིང་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དེ་ཙམ་མམ། ཡང་ན་རང་གི་ཐུགས་ཀ་ན་གནས་པ་ཁོ་ན་འཕྲོ་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དུ་གང་ལྕོགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་རེག་ཅེས་བྱ།

This very tantra also states: "The entire expanse of space is completely filled, like a pod of sesame seeds." Thus, one should understand the maṇḍala of the deity in accordance with the experience of one's own meditative absorption (samādhi) and the degree of one's mental capacity. From this very text, it is said that the distinction of mind and samādhi can be as vast as a hundred million yojanas. Furthermore, the Guhyagarbha states: "In the abode of Akaniṣṭha, which has no center or periphery, the wheel of immeasurable primordial wisdom (jñāna) is vivid; within it is a celestial palace (vimāna) of blazing precious wisdom, its extent unconfined in the ten directions." Or, it is also appropriate to understand that within a celestial palace equal to the limits of the expanse of space, infinite Tathāgatas of the various families reside, filling it like the atoms of all worlds or like a pod of sesame seeds. With a middling degree of mental experience and samādhi, it is suitable to meditate on the wisdom being (jñānasattva) to the extent of the maṇḍala of whichever tantra is being practiced, or to the extent of its emanations and re-emanations, or the various distinctions of the families. With a lesser degree of mental experience and samādhi, one may meditate on and accomplish the maṇḍala of the wisdom being as merely the two deities, the father and mother, or even if they emanate only from within one's own heart, there is no fault. Regarding the maṇḍala of the wisdom being, it is said that one should meditate to whatever extent the yogi's own mind is capable of managing.

ཇི་ཙམ་དུ་སྔགས་བཟླས་པའི་འཕྲོ་འདུའི་འོད་ཟེར་དང་། མཆོད་པའི་སྤྲིན་སྤྲོས་པས་རེག་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་བསམས་པ་ལ་གང་རེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་གཉིས་པ། སྔགས་ཀྱི་ཐབས་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ཡི་གེ་ས་བོན་ཚིག་ཏུ་གསུངས། རྡོ་རྗེ་ཡི་གེ་གསུམ་བསྐུལ་བ། ། དེ་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་གསུངས། ། ཞེས་ཏེ་དབུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནས་སྒོ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་སོ་སོའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་སྐུ་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ཏུ་གསུངས་པས་རྒྱུའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་འདིའི་དབང་དུ་བཤད་ནས། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཞེས་པས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་སྭ་ཨ་ཧ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། ། ཡང་ན་བྷྲཱུཾ་དང་། ཨཱྃ་དང་། ཛྲཱིཾ་དང་། ཁཾ་དང་། ཧཱུཾ་རྣམས་ལས་སོ། ། མོ་ཧ་ར་ཏི། དྭེ་ཥ་ར་ཏི། རཱ་ག་ར་ཏི། བཛྲ་ར་ཏི། ཧཱུཾ་རྣམས་ལས་ཡུམ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། ། ཡང་ན་ལཾ་དང་། མཾ་དང་། པཾ་དང་། ཏཾ་དང་། ཧཱུཾ་རྣམས་ལས་སོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔར་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ཡང་སྦྱར་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། །

To the extent that one contemplates the place to be touched by the radiating and reabsorbing light rays of the mantra recitation and the emanation of clouds of offerings, that is called "touching." Regarding this, it is said: "It is explained as the Wisdom Vajra." This means it is explained as the maṇḍala of the wisdom-being (jñānasattva), which possesses a nature inseparable from the five types of wisdom and the vajra-like body, speech, and mind. Now, in response to the forty-second question: "What is the method of mantra?" it is said: "The seed-syllables are spoken as words; The three vajra syllables are the exhortation; That itself is spoken as body, speech, and mind." This means that the individual mantra syllables, from the central principal deity down to the gatekeepers, are spoken as the words of the seed-syllables that generate the bodies; thus, they should be understood as the causal meaning. Furthermore, explaining according to this tantra: by "Oṃ Āḥ Hūṃ," the Great Vajradhara is generated. Likewise, "Oṃ Svā A Ha Hūṃ" serves as the cause for generating Vairocana, Ratnasambhava, Amitābha, Amoghasiddhi, and Akṣobhya. Alternatively, they arise from Bhrūṃ, Āṃ, Jhrīṃ, Khaṃ, and Hūṃ. "Moharati," "Dveṣarati," "Rāgarati," "Vajrarati," and "Hūṃ" serve as the causes for generating the consorts. Alternatively, they arise from Laṃ, Maṃ, Paṃ, Taṃ, and Hūṃ. The remaining ones were shown previously in the section on arranging the mudrās; they should be applied and explained here as well.

རྡོ་རྗེ་ཡི་གེ་གསུམ་བསྐུལ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བསྐུལ་བའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་བསྐུལ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་བསྒོམས་ཤིང་བཟླས་པས་ལྷའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སམ། གཉིས་སུ་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་འགྲུབ་པར་བསྐུལ་བའི་སྔགས་སུ་གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བསྐུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བསྐུལ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བཞེངས་སུ་གསོལ་བ་དང་། གཟུགས་སྐུ་ལ་བསྐུལ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པར་བསྐུལ་བའི་སྔགས་ཡིན་ཏེ། གོང་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཐབས་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཞུས་པ་སྐད་ཟེར་ཡང་ཐབས་བྱ་བ་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་པས་དེའི་གཉེར་དུ་བྱས་ཏེ། ལན་དུ་ས་བོན་གྱི་སྔགས་དང་བསྐུལ་བའི་སྔགས་རྣམ་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྒྱུའི་སྔགས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང་ས་བོན་དང་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་སྔགས་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་གསུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་གསུམ་པ། མགོན་པོ་བསྐུལ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་དུ། ། འོད་ཟེར་སྤྲོ་དང་བསྡུ་བ་ཡིས། ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་སྙན་མནན་ཏེ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་གི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལྷ་གང་སྒྲུབ་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ལ་རང་གི་སྙིང་གར་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་བསམས་ནས། ལག་པ་གཉིས་སྙིམ་པར་སྦྱར་བ་དེ་མེ་ཏོག་གིས་གང་བ་གཏོར་ལ།

Regarding the phrase "the vajra three-syllable invocation": the three syllables of the vajra body, speech, and mind—OṂ, ĀḤ, and HŪṂ—are called the "invocation mantras." What is being invoked? By meditating upon and reciting them, one invokes the accomplishment of the deity’s body, speech, and mind within one’s own continuum, or alternatively, the three maṇḍalas of body, speech, and mind. Furthermore, "invocation" refers to the mantra that requests the dharmakāya to arise as the rūpakāya, and the mantra that requests the rūpakāya to act for the benefit of sentient beings. Although it is said that the preceding question, "What is the method of mantra?" was an inquiry into the definition of all mantras, the term "method" (thabs) here refers to the "cause" (rgyu). Taking that as the focus, the response teaches two types: seed mantras and invocation mantras. Both of these are shown to be causal mantras. One should understand that "cause," "seed," and "method" are essentially synonymous; thus, it should be understood that no further differentiation of the definitions of other mantras was taught. Now, in response to the forty-third question, "How is the Protector invoked?", it is said: "By emitting and withdrawing rays of light Throughout all the world systems of the ten directions, All vajras are pressed upon the ears." This means that through the samādhi of one’s own mind in meditative equipoise, one should meditate on the nature of whichever deity is being accomplished. Having visualized a crossed vajra at one’s heart and joined the two palms together, one should scatter them filled with flowers.

དེ་ནས་ལག་པ་གཉིས་ཁུར་ཚུར་སོ་སོར་བཅངས་ནས། མཐེ་བོང་གཉིས་ལག་པ་གཡས་གཡོན་སོ་སོའི་སྲིན་ལག་དང་། མཐེའུ་ཆུང་གི་བར་གྱི་རྩར་བཅུག་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་ཞེས་བྱ། དེ་ནས་ལག་པ་གར་བསྒྱུར་ཏེ་མཁྲིག་མ་གཡས་པ་སྟེང་དུ་ཕྱུང་ནས་བསྣོལ་ལ་སེ་གོལ་ལན་གསུམ་བརྡབ། གཡོན་པའི་མཁྲིག་མ་སྟེང་དུ་ཕྱུང་ལ་སེ་གོལ་ལན་གསུམ་བརྡབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྡབས་པའི་རྡོ་རྗེའི་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཐུགས་ཀའི་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཀུན་དུ་ཁྱབ་སྟེ། ཞིང་ཁམས་དེ་དག་ན་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གསལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་དལ་གྱི་དལ་གྱིས་བསླང་བར་བྱ་ཞིང་། བཛྲ་ས་དུ་ས་མཱན་ཛཿཧཱུཾ་ཞེས་པས་སྙན་མནན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་བྱོན་ལ་མ་རེག་པར་ཉེར་བསྡོགས་སུ་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་སྙན་མནན་ཏེ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་སརྦ་བྷཱུ་ཏ་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བདག་སྦྱོར་བས། ། ལག་གཉིས་རྡོ་རྗེ་བཅིངས་པ་ལས། ། རྡོ་རྗེ་སེ་གོལ་བརྡབས་པ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བར་བྱ། ། དེ་ཡི་བཀའ་སྩལ་གྱིས་སྐྲག་ནས། ། འཁོར་དང་འཁོར་ལོར་བཅས་པ་ཡི། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་ཀྱང་འདུས་གྱུར་ན། ། གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་བཞི་པ། དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཇི་སྐད་འབོད། ། ཅེས་པའི་ལན་དུ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ནས། ། ཐམས་ཅད་མ་ལུས་མཆོད་པར་བྱ། །

Then, clench both hands into separate fists and insert the two thumbs into the space between the ring fingers and the little fingers of the right and left hands respectively; this is called the "vajra fist." Next, move the hands in a dance-like gesture, bringing the right wrist upward and crossing them to snap the fingers three times. Then, bring the left wrist upward and snap the fingers three times. Through the sound of these vajra finger-snaps, light rays radiate from the three syllables at the hearts of the three vajras—Body, Speech, and Mind—pervading all the world systems of the ten directions without exception. All the buddhas residing in those realms, who abide in the signless state of the dharmakāya, are slowly roused from that state into the form of the Great Seal (mahāmudrā), clearly manifesting in the form of the rūpakāya. By reciting vajrasamāja hūṃ, one summons them; they gather from all directions and arrive, remaining in a state of preparation without yet touching one another. This is called "summoning all the vajras." As it is said in the Sarvabhūta: "By uniting oneself with Vajrasattva, and binding the two hands in the vajra gesture, through the snapping of the vajra fingers, all the buddhas are summoned. When all the buddhas, together with their retinues and mandalas, gather out of fear of that command, what need is there to mention others?" Now, for the forty-fourth question: "How are they addressed?" the reply is: "Having summoned all the vajras, one should make offerings to them all without exception."

ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་ལག་པ་གར་བསྒྱུར་ཞིང་སེ་གོལ་བརྡབས་པའི་རྗེས་ལ་ལག་པ་གཡས་གཡོན་གྱི་མཐེ་བོང་དང་སྲིན་ལག་གི་བྲེ་གལ་ཉི་ཟླ་བསམས་ནས་སྦྱར་བའི་བར་དུ་ཡི་གེ་ཛཿབསམས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཁུ་ཚུར་བཅངས་པའི་མཛུབ་མོ་གཉིས་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་བྱ་སྟེ། ལག་ངར་གཉིས་བྲང་དུ་བསྣོལ་ལ་དཔུང་མགོ་གཡས་གཡོན་དུ་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ལས། མཐེབ་སྲིན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་མཚམས་ནས་ལྷ་མོ་ལྕགས་ཀྱུ་ཐོགས་པ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གནས་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་བསྐུལ་ཞིང་སྤྱན་དྲངས་པར་བྱའོ། ། དེའི་དུས་སུ་སྔགས་ཨེ་ཧྱེ་ཧི་བྷ་ག་བཱན། མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་དྲྀ་ཤྱ་ཧོཿས་མ་ཡ་ཧོ། ། ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་ཞེས་བརྗོད་པས་སྤྱན་དྲང་ཞིང་ཞབས་བསིལ་དང་མཆོད་ཡོན་དབུལ་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པས་བསྡུས་པས་ལྷ་ལ་ལྷ་ཐིམ་པའམ། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་ཚུལ་དུ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་ལྔ་པ། གཏོང་བ་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། འོད་ཟེར་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཀུན། ། ཐབས་དེས་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཀུན་བསྡུས་གོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སུ། ། བཅིངས་པས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བསླང་ཞིང་།

Thus it is said. Possessing the meditative absorption (samādhi) taught above, after performing hand gestures and snapping the fingers, one should visualize the sun and moon at the tips of the thumbs and ring fingers of the right and left hands. Joining them, one visualizes the syllable jaḥ between them and forms the vajra fists, with the two index fingers acting as hooks. Crossing the two forearms at the chest and snapping the fingers at the right and left shoulders, from the point of union of the thumb and ring finger—the non-duality of method and wisdom—countless goddesses holding hooks emanate. From the three syllables at the locations of the body, speech, and mind, light rays radiate; with these hooks, one should invoke and invite all the maṇḍalas of the tathāgatas from their hearts. At that time, by reciting the mantra Ehyehi bhagavān mahākāruṇika dṛśya hoḥ samaya hoḥ samaya stvam, one invites them. Then, one should offer the water for the feet and the drinking water, prostrate, and request them to remain. One should make offerings to the deities in the manner of "deity dissolving into deity" or "wisdom playing with wisdom," using the outer, inner, and secret offerings, both those with and without superior objects. Now, in response to the forty-fifth question, "What is meant by 'releasing'?", it is said: "By means of light rays, all vajras Are gathered together by that method; In the manner of a single mass, Binding them is called 'binding'." Thus it is said. In the manner taught above, the dharmakāya is aroused as the rūpakāya.

ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྙན་མནན་བྱས་ཤིང་ཐུགས་ཀ་ནས་བསྐུལ་བའི་རྗེས་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་གཙོ་བོ་གཟུངས་ཀྱི་གསང་གནས་ཀྱང་གསང་བའི་སེ་གོལ་གྱི་བདེ་བའི་སྒྲ་བྱུང་ནས་བསྐུལ་ཞིང་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་སྒྲོག་དང་། དྲིལ་བུ་ཅན་གྱི་ཚོགས་སྤྲོ་བ་དང་། ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་ལྕགས་སྒྲོག་དྲིལ་བུ་བཅིངས་ལ་ལྷ་སོ་སོའི་མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་རྟིང་ལ་ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿཞེས་བརྗོད་ཅིང་། འོད་ཟེར་གྱིས་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་བསྐུལ་ཞིང་། ཐབས་ཚུལ་དེས་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྡུས་ལ། གོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འཇའ་ཚོན་གྱི་དྲུ་བུ་ལྟར་ཕུང་པོ་གཅིག་ལ་ནང་མ་འདྲེས་པས་སྐུ་དང་ཁ་དོག་སོ་སོ་ན་གསལ་བར་གནས་པ་དེ་དག་ལྕགས་ཀྱུས་དགུག། ཞགས་པས་བཅུམ། ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས། དྲིལ་བུས་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་བཅིང་པས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བཅིངས་པས་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་པ་ལ་ནི་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱན་དྲངས་པའི་དུས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འཕྲོ་འདུ་འགྱེད་པ་ལ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའི། ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གྲངས་བཞི་བཅུ་ལྔ་པ་གོང་དུ་ཕྱུང་ནས་བཞི་པ་འོག་ཏུ་སྨོས་པ་ནི་གོང་དུ་ཞུས་ཚིག་བྱུང་བའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་དྲུག་པ། འདིའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། །

Having gathered them to one side and performed the pressing of the ears, and after exhorting them from the heart, the secret place of the dhāraṇī—the principal union of non-dual method and insight—also produces the sound of bliss from the secret snapping of fingers, thereby exhorting them. Then, the hosts of gods and goddesses holding the hook, the noose, the chain, and the bell are emanated. Binding the hand mudrās of the hook, noose, chain, and bell, one recites "jaḥ hūṃ baṃ hoḥ" at the end of the mantras of each deity's name. With light rays, the entire vajra maṇḍala is exhorted, and by that method, the entire vajra maṇḍala without exception is gathered together. In the manner of a single mass, like a lattice of rainbows, they abide clearly with their respective bodies and colors unmixed within a single aggregate. These are then summoned with the hook, bound with the noose, fettered with the chain, and made to rejoice with the bell; this is called "binding by binding." It is taught that by binding the four mudrās, such as the hook and so forth, the natural maṇḍala of the assembly of wisdom beings and the samādhi maṇḍala of the samaya beings are made inseparable; this is called "binding." Thus, at the time of invitation, the emission and reabsorption of the samādhi is called "sending," and nothing else. Regarding the forty-fifth [point], which was extracted above and the fourth mentioned below, this is done according to the sequence in which the questions were asked above. Now, for the forty-sixth question: "What is the meaning of this?"

ཞེས་པའི་ལན་དུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། རི་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟག་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་དབྱེར་མེད་པར་བཞུགས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམས་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས། ལྷ་སོ་སོའི་རིགས་དང་། ཁ་དོག་དང་། རྒྱན་དང་། ཆ་ལུགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམས་ཏེ། དཔེར་ན་འབྱོར་པ་རབ་དང་ལྡན་པས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་རྡུལ་ཚོན་རི་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་པར་འདོད་པ་འོད་དང་ཁ་དོག་གསལ་ཞིང་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོ་ན་མཛེས་པར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། མཐིང་ག་དཀར་པོ་སེར་ལེ་བརྒན། ལྗང་གུ་ལ་སོགས་སྣ་ཚོགས་འཆར། ། གསལ་འཚེར་ལྷུན་སྡུག་གཟི་བརྗིད་འཕྲོ། ། འབར་བའི་ཕྲེང་བས་འཁྱིལ་བ་ཡི། ། མཐའ་དབུས་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ། ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་བདུན་པ། དབང་བསྐུར་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ། དབང་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དག་ཏུ། ། རྒྱུད་འདི་ལས་ནི་རབ་ཏུ་བརྟག། བུམ་པའི་དབང་ནི་དང་པོ་སྟེ། ། གཉིས་པ་ལ་ནི་གསང་བའི་དབང་། ། གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བཞི་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

In response to that, it is said: "With the vajra of body, speech, and mind, within the maṇḍala of body, speech, and mind, sealed with body, speech, and mind, one should examine the maṇḍala of painted lines." Thus, because the maṇḍala of the nature of the invited wisdom beings (jñānasattva) abides inseparably as the essence of the three vajras of body, speech, and mind, they are sealed with body, speech, and mind within the continuum of the yogi who has meditated on the maṇḍala of the samaya being (samayasattva) through meditative absorption (samādhi). Having made them inseparable, like water and milk mixed together, one should meditate on the individual deities' families, colors, ornaments, attire, and so forth, as being vivid yet lacking inherent existence. For example, just as a person of great wealth who wishes to construct a maṇḍala of colored powders from various types of precious gems would see them appearing individually, beautiful, with distinct and clear light and colors, so too should one examine it. As it is said in the Māyājāla: "Blue, white, yellow, crimson, green, and so forth, various colors arise; clear, radiant, magnificent, and emitting splendor, swirling with garlands of flames, spontaneously accomplished without center or periphery." One should understand it in accordance with this. Now, for the forty-seventh question: "How should the empowerment be requested?" In response, it is said: "The empowerments are to be examined in this tantra as being of three types: the first is the vase empowerment; the second is the secret empowerment; the third is the wisdom-gnosis (prajñājñāna) empowerment; and likewise the fourth." And so forth.

རྒྱུད་སོ་སོའི་བཞེད་ཀྱིས་དབང་གི་རྣམ་གྲངས་མཐུན་མི་མཐུན་དང་། མང་ཉུང་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་ན་ཡང་། རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་འདི་ལས་ཀྱང་དབང་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་བཤད་པ་ཡང་ཡོད་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། བུམ་པའི་དབང་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་གསེར་དངུལ་དང་། ཟངས་ལ་སོགས་པའི་བུམ་པ་ནག་ནོག་མེད་ཅིང་གསུས་པ་ཆེ་བ་མགྲིན་པ་ཕྲ་བ། རིང་བ་མཆུ་དང་ལྟེ་བ་ལེགས་པ། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་རས་ཁ་ཚར་མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ན་བཟའ་མཛེས་པས་མགུལ་པ་བཅིངས་ཤིང་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པ། འབྲས་བུ་དང་འོ་མར་ལྡན་པའི་ཤིང་ངམ་ལྡུམ་བུ་མཛེས་པས་ཁ་བརྒྱན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔ་དང་། སྨན་ལྔ་དང་། འབྲུ་ལྔ་དང་། སྙིང་པོ་ལྔ་དང་། དྲི་ལྔ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་། དྲི་ཆུ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔར་སྦྱར་བ་སྔགས་བཛྲ་དྷྲྀཀ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་པ་བླུགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པས་གཟུང་སྟེ། འོག་ནས་དབང་བསྐུར་བ་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཞུགས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སློབ་མ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་མོ། ། གཉིས་པ་ལ་ནི་གསང་བའི་དབང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལྷག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱི་མ་མན་ཆད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གསུམ་མོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བགྲངས་ན་བཞི་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

Although the enumerations of empowerments and their specific quantities vary according to the assertions of the individual tantras, and even within this Guhyasamāja Tantra there are many different explanations, they should be understood, in brief, as being of three types. What are they? They are the vase empowerment and so forth. Regarding that, the vase empowerment involves a vase made of gold, silver, copper, or the like—stainless, with a large belly, a narrow neck, long, and with a fine rim and base. Its neck is bound with a beautiful cloth such as a garland of flowers or unfrayed cotton, and it is adorned with flower garlands. The mouth is decorated with beautiful branches or stalks of fruit and milk-bearing trees. It is filled with the five precious gems, the five medicines, the five grains, the five essences, the five scents, the five nectars, and fragrant water, all mixed together. Having recited the mantra vajradhṛk and others one hundred and eight times, it is poured in. One should visualize that it melts into the essence of bodhicitta and is held by Buddhalocanā and the other goddesses; then, entering through the pores of the skin during the subsequent conferral of empowerment, all the Buddhas dissolve into the disciple. Second is the "secret empowerment." This refers to the conferral of empowerment by means of the non-dual, superior bodhicitta. It is called "secret" because it is not common to the later [stages] and below. Third is the "wisdom-gnosis empowerment." This refers to the empowerment of method and wisdom. Thus, it is taught that there are three; however, if one distinguishes the wisdom-gnosis empowerment into two, it should be understood that there are four.

དེ་ལ་གསང་བའི་དབང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། སྔགས་ལ་དབང་བའི་མིག་རིང་མོ། ། མེ་ཏོག་བཅས་པའི་ཁུ་འབྱུང་བ། ། གསང་བའི་དབང་གི་གསང་གནས་སུ། ། སྔགས་པས་སློབ་མ་སྦྱིན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ལྷའི་རིགས་དང་མཐུན་པར་སྔགས་ལ་གོམས་ཤིང་གསང་བའི་རྒྱུད་གང་ཡང་རུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་ལྡན་པ་དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་དོན་གྱི་རིག་པ་ཡོད་པ། ན་ཚོད་གཞོན་ཞིང་བཞིན་བཟང་ལ་མིག་གི་དཀྱུས་རིང་བ། མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པའི་ཁུ་བ་པདྨ་རཀྟ་འབྱུང་བ། དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལུས་ལ་ཚོགས་པ་བཙལ་ནས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་གཟུངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་གྱི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བཞག་ནས། ཐབས་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་མཆོད་ལ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། སློབ་དཔོན་ལ་ཞུ་བ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཆེན་བདེ་བ་ཆེན་པོས་རྒྱུ་འབྲས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་། ཆོ་ག་བླ་ན་མེད་པས་འགྲོ་བ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། མགོན་མེད་པའི་འགྲོ་བ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པར་མཛད་པ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བདག་ལ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དོན་བསྟན་པ་དང་གསང་བའི་དབང་མཆོག་དམ་པ་བསྐུར་བ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུ་བར་གསོལ་བར་བྱའོ། ། གསང་བའི་དབང་གིས་གསང་ནས་སུ། ། སྔགས་པས་སློབ་མ་སྦྱིན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཞུས་པ་དང་།

In that regard, to demonstrate the secret empowerment, it is said: "The mantra-empowered woman with long eyes, possessing flowers and emitting fluid, the practitioner should bestow upon the disciple in the secret place of the secret empowerment," and so forth. One should seek out a woman who is of a lineage compatible with one's own deity, who is skilled in mantra, capable of entering the maṇḍala of any secret tantra, possesses the ascetic conduct, is diligent in guarding the samaya, and possesses the knowledge of the ultimate meaning. She should be young in age, of beautiful countenance, with long eyes, and possessing a flower-like, great passion from which the fluid of red lotus (padmarakta) emerges. Having found one who is endowed with all the necessary qualities, she should be offered to the Vajra Master. Then, having placed her—the dhāraṇī—to the right of the master, and while they remain together, they should make offerings of various outer and inner substances such as incense and flowers. The disciple, placing her right knee on the ground and joining her palms, should request the master: "Just as the Blessed One, the Great Glorious One of Great Bliss, taught the Dharma of the complete purity of cause and effect, and conferred the unsurpassed empowerment upon beings through the ritual, thereby liberating protectorless beings from the suffering of the lower realms, so too, Vajra Master, please teach me the meaning of the Vajrayāna, confer the supreme, holy secret empowerment, and liberate all beings from the suffering of the lower realms." Thus should the request be made. "In the secret place of the secret empowerment, the practitioner should bestow [her] upon the disciple." Having requested in that manner,

དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་བྱམས་པའི་ཐུགས་བརྩེ་བར་དགོངས་ཏེ། གསང་བའི་དབང་གིས་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདུད་རྩི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། གསང་བའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་རྒྱུད་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ལ་ནི་གསང་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་པས། སྔགས་པས་སློབ་མ་སྦྱིན་པར་བྱ། ། ཞེས་ཏེ། དང་པོ་དམ་ཚིག་སྦྱིན་ཏེ་སློབ་མ་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་རིང་ཕྱིན་ཆད་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས། ། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་གསད་པར་བྱ། ། རྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་སྨྲ་བར་བྱ། ། མ་བྱིན་པར་ཡང་བླང་བར་བྱ། ། བུད་མེད་ཐམས་ཅད་སྤྱད་པར་བྱ། ། བཟང་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྲུང་བྱ་བ། ། སྡོམ་པའི་མཆོག་ནི་འདི་བཞིའོ། ། གཤང་དང་གཅི་དང་ཁུ་ཁྲག་དང་། ། ལྔ་པ་སེམས་ཉིད་འབྱུང་བ་སྟེ། ། ཁྱི་རྟ་གླང་པོ་བ་ལང་ཤ། ། ཆོ་ག་དག་པར་བྱས་ལ་སོགས། ། རྟག་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཟའ་བར་བྱ། ། འདི་ནི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའོ། ། ཞེས་བརྗོད་དོ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་རྐང་ཁྲག་ཏུ་ལྡན་པའི་དམ་རྫས་ཀྱང་བྱིན་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་ཏེ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་འདུ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་དབུས་སུ་སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོའི་ངང་དང་ལྡན་པ་མ་གནས་པ་ལ་ནི། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་ཏེ། དེ་ནས་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ།

Then, the master, regarding the disciple with a heart of loving-kindness and compassion, in order to confer the secret empowerment upon the disciple’s continuum, purifies the continuum by radiating light rays from the secret heart. This is referred to as the "secret place." Having done so, it is said: "The mantra practitioner should bestow [the disciple]." First, the samaya is given, and the disciple should be addressed as follows: "From this day forward, my son, you must kill all living beings, speak words of falsehood, take what is not given, and enjoy all women. O noble one, these four are the supreme vows you must maintain. Excrement, urine, semen, blood, and the fifth, the arising of the nature of mind, as well as the meat of dogs, horses, elephants, and oxen—having purified them through the ritual, you must always consume them. This is the great samaya." Thus he speaks. He also gives the samaya substances consisting of the five nectars and human blood so that they may be utilized. "Abiding in the center of the expanse of space, by way of the vajra and lotus, all vajras should be gathered." As previously explained, this means that within the source of phenomena (dharmodaya), in the center of the generated maṇḍala deities, the master himself abides in the state of the Great Vajradhara. Abiding thus in the center of the expanse of space, he then proceeds to confer the empowerment upon the disciple.

བདག་ཉིད་གཟུངས་དེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་གསང་བའི་མཁའ་ལ་དབབ་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནས་གསང་བའི་མཁའི་ལས་བདག་ཉིད་བསྒོམ་ཞིང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ལྷ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱུང་ལ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ནས་སླར་འདུས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྔ་མ་ལས་གནས་གྱུར་ཏེ་ལྷ་དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་འདུ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། དེ་ཀུན་སྙིང་ལས་བསྐུལ་བྱ་ཞིང་། ། རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཕྱུང་ནས་སུ། ། སློབ་མའི་ཁ་རུ་དབབ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་སློབ་མ་ཡང་ལྷ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། བདག་དང་སློབ་མར་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་བྱས་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གཟུངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་པས། བདག་ཉིད་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་སྟུག་པོའི་ལྕགས་ཀྱུས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ན་གནས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། བདག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཀུན་སྙིང་པོས་བསྐུལ་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོལ་པ་ལ་གནས་ཤིང་ལྷ་སོ་སོའི་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྐུལ་བས། བདེ་བ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཕྱུང་ནས། གསང་བའི་མཁའ་ལས་བབས་པ་དེ།

The descent of the superior bodhicitta into the secret space, arising from the application of oneself as non-dual with that dhāraṇī, is expressed as: "By way of the mode of Vajrasattva." Then, for one who wishes to meditate upon and accomplish oneself from the secret space, that deity is emanated and radiated into the ten directions to act for the benefit of beings, and then reabsorbed into one's own body. Having undergone a transformation of state from the former, one generates oneself as the mahāmudrā of that deity, which is expressed as: "All vajras should be gathered." For that very reason, it is said: "By means of the vajras of body, speech, and mind, one should stimulate them all from the heart; having emitted them through the vajra path, one should cause them to descend into the mouth of the disciple." Then, the disciple is also blessed with the nature of that deity, and the aggregates and so forth of both oneself and the disciple are blessed. This is expressed as: "By means of the vajras of body, speech, and mind." Having been blessed in that way and abiding non-dually with the dhāraṇī, the thick hooks of light rays emerging from the pores of one's own body pervade the entire expanse of space. All the tathāgatas residing there are gathered and caused to enter the continuum of one's own body, speech, and mind. "One should stimulate them all from the heart" means that, abiding then in the play of non-duality, one stimulates the heart-essence (hṛdaya) of each respective deity. This melts into the essence of the bodhicitta of great bliss, which is emitted through the vajra path and descends from the secret space.

སློབ་མའི་ཁ་རུ་དབབ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་དུས་སུ་ཨེ་མའོ་བདེ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དྲང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ད་ནི་དབང་བསྐུར་བ་དེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདིར་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། དབང་བསྐུར་བ་ཡི་གནས་མཆོག་གོ། ། ཐམས་ཅད་སྔགས་ནི་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ། ། གནས་མཆོག་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྐབས་འདིར་སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་གནས་མཆོག་ཏུ་དགོངས་ནས་བསྐུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བས་སྔགས་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དབང་ཐོབ་པ་དེ་ལས་ཆེ་ཕྲ་གང་དང་གང་རྩོམ་ནའང་མཆོག་ཏུའམ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་གསང་བའི་དབང་ངོ་། ། ད་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་དད་ཆེན་ཤེས་རབ་ཅན། ། གཟུགས་བཟང་སྒྲུབ་ལ་དགའ་བ་དང་། ། སྦྱོར་བ་གཅིག་ཏུ་གོམས་བྱས་པ། ། དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་དམ་ཚིག་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསང་བའི་ཐེག་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་། གསང་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རིག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། བྱད་གཟུགས་བཟང་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བའམ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་གསང་བའི་མཁའ་ལ་ལས་བཞི་ཚང་བར་སྦྱོར་བས་འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་དང་།

"It should be placed in the mouth of the disciple," it is said. At that time, one should exclaim, "Emaho! How blissful!" and draw forth the mental factors. Now, in order to demonstrate the qualities of that empowerment, it is said: "Here, by all the Vajras, this is the supreme place of empowerment. All mantras will be accomplished, and this supreme place will become most distinguished." Thus, the empowerment bestowed upon the disciple in this context is bestowed with the intention that it is the supreme place of empowerment for all Tathāgatas without exception, who possess vajra-like primordial wisdom. By being empowered in such a way, the entire meaning of the mantras will be accomplished without exception. It is said that whatever great or small tasks one undertakes after obtaining such an empowerment, they will become supreme or exceptionally exalted. This is the secret empowerment. Now, in order to bestow the wisdom-gnosis empowerment, it is said: "One with great faith and wisdom, of beautiful form, who delights in accomplishment, who has practiced the union single-mindedly, and who possesses the supreme samaya of the samaya-holder," and so forth. This refers to one who possesses irreversible faith in the meaning of the Secret Vehicle and the wisdom that realizes the secret meaning exactly as it is; one who is of handsome appearance and delights in accomplishment; and one who, through the yoga of meditative concentration on the maṇḍala of body, speech, and mind, or through the yoga of the non-dual union of method and wisdom in the secret space, performs the four activities completely, thereby making offerings to the Noble Ones and acting for the benefit of beings.

སྐལ་བ་ཅན་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྲིན་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་གོམས་པ་ཀློང་དུ་གྱུར་པ། རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གམ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པ་པོའོ། ། གསང་བའི་དམ་ཚིག་གི་མཆོག་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ནོད་ཅིང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེས། བླ་མ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོས། ། ཡོན་ནི་རབ་ཏུ་དབུལ་བར་བྱ། ། དེ་ལ་བླ་མས་བྱིན་བརླབས་ནས། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབང་བསྐུར་བའི་སློབ་དཔོན་བླ་མ་དེ་ལ་དབང་ནོད་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་དེས་བདག་གཞན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་རང་ལ་གང་ཡོད་པ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱ་ཞིང་། ཇི་ཙམ་འབྱོར་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་ཡོན་རབ་ཏུ་དཔགས་ཤིང་ཆེ་བ་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡོན་ཕུལ་བའི་འོག་ཏུ་གཟུངས་དེ་ལ་བླ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟ་བུར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཏི་མུག་དགའ་དང་ལྡན་པ་རུ། ། རྟོགས་དཀའ་རྨོངས་བདག་སྦྱོར་བ་སྟེ། ། གཏི་མུག་རྒྱུན་གྱིས་དབང་བསྐུར་ན། ། གཏི་མུག་རྡོ་རྗེར་བདག་ཉིད་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་གཏི་མུག་གི་རིགས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་འདོད་ན། སློབ་དཔོན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས། དེའི་ཡུམ་མོ་ཧ་ར་ཏི་སྟེ་གཏི་མུག་དགའ་མ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས། རྟོགས་དཀའ་རྨོངས་བདག་སྦྱོར་བ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡུམ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་གནས་པས་རྨོངས་ཞེས་བྱ་སྟེ།

The practitioner who possesses the root and branch, or general and specific samayas, and who has mastered the application of the ritual activity of conferring empowerment upon the fortunate ones through one-pointed meditative absorption, is the one who desires to receive and attain the supreme secret samaya, the empowerment of wisdom-gnosis. Regarding this, it is said: "The practitioner should offer a supreme gift to the guru. Having been blessed by the guru in that regard, It should be bestowed upon the practitioner." Thus, the practitioner receiving the empowerment from the guru, the master of the initiation, should not be stingy with whatever they possess—whether children, spouse, body, wealth, or the like—that is pleasing to themselves or others. Without attachment to their resources, they should offer a gift that is vast and magnificent. Following the offering of the gift, the guru should bless that dhāraṇī and bestow it upon the practitioner. If one asks how it is to be blessed, for that very reason it is said: "In union with the Joy of Delusion, The application of the one difficult to realize, the deluded self; When empowered by the stream of delusion, One becomes the nature of Mohavajra." And so forth. If one desires the empowerment of the delusion family, the master should perform the meditative absorption of Vairocana as previously explained. Then, having joined with his consort Moharati, the Joy of Delusion, it is said: "The application of the one difficult to realize, the deluded self." This means that the consort herself is difficult for others to realize, and because she abides in a state of non-conceptuality, she is called "deluded."

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་མཉམ་པར་སྦྱོར་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་གཏི་མུག་རྒྱུན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལ་བབས་པ་དང་དེ་ལ་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་དང་། སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནས་མཁའ་གང་བའི་སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཤ་སྟག་སྤྲོས་པ་དེ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདེ་བའི་མེས་ཞུ་ནས། ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་སློབ་མའི་མགོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལུས་ལ་ཁྱབ་པའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་བསྟིམས་པས་སློབ་མའི་ལུས་བུམ་པ་མེ་མར་གྱིས་གང་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ། ལྷར་བསྐྱེད་པའི་སྐུ་དེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་བསམས་པ་ལ་ནི། གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་བདག་ཉིད་འགྱུར། ། ཞེས་བྱའོ། ། ཞེ་སྡང་རིགས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་ན། ། ཞེ་སྡང་དགའ་དང་ལྡན་པ་རུ། ། ཞེ་སྡང་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བྱ་ཞིང་། ། ཞེ་སྡང་རྒྱུན་གྱིས་དབང་བསྐུར་ན། ། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེར་བདག་ཉིད་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་བསྐྱོད་པའམ། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེར་བདག་བསྒོམས་ལ། དྭེ་ཥ་ར་ཏི་སྟེ་ཡུམ་ཞེ་སྡང་དགའ་མ་དང་ལྡན་པར་ཞེ་སྡང་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱ་ཞིང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལ་བབས་པ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་མཱ་མ་ཀཱི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་སྤྲིན་བཞིན་དུ་འཕྲོས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པར་མཛད་པས་འོད་དུ་ཞུ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཁ་དོག་མཐིང་ག་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་བསྟིམས་ཤིང་དབང་བསྐུར་བས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་སློབ་མ་དེ། །

Inseparable from the dharmadhātu, one joins in non-dual equality with the self. From that, the stream of bodhicitta arising from delusion descends into the space of the consort. From that, the Vajra Body and Buddhalocanā emanate as clouds filling the sky, exclusively white in color. These melt through the fire of non-dual passion into a stream of white-colored wisdom nectar. By absorbing this into the disciple, starting from the head and pervading the body through the pores of the skin, the disciple’s body becomes like a vase filled with a butter lamp. One should contemplate that the generated deity’s body becomes the nature of great bliss; this is what is meant by: "One becomes the identity of Mohavajra." To confer the empowerment of the Hatred family, it is said: "Endowed with the joy of hatred, One should join with the identity of hatred; If one confers empowerment through the stream of hatred, One becomes the identity of Dveṣavajra." Thus, one should meditate on oneself as Akṣobhya or Dveṣavajra, and join with the consort Dveṣarati (the Joy of Hatred) as the identity of hatred. From the descent of the non-dual, superior bodhicitta into the space of the consort, the Vajra Mind and Māmakī emanate like clouds pervading the sky. Through their non-dual play, they melt into light, and the great bliss bodhicitta, blue in color and the nature of wisdom nectar, is absorbed and the empowerment is conferred. Having become as before, the qualities of that are: "That disciple..."

ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། འདོད་ཆགས་རིགས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར། ། འདོད་ཆགས་དགའ་དང་ལྡན་པ་རུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་རཱ་ག་ར་ཏི་སྟེ་ཡུམ་འདོད་ཆགས་དགའ་མ་དང་ལྡན་པར་གནས་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆགས་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པར་ཡང་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་དབང་བསྐུར་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་ནི། འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་བདག་ཉིད་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ། རིགས་གསུམ་གྱིས་དབང་བསྐུར་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་རིགས་ལྷག་མ་གསུམ་གང་ཡང་རུང་བས་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། རྡོ་རྗེ་དགའ་དང་ལྡན་པ་རུ། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བདག་སྦྱོར་བ། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་གྱི་དབང་བསྐུར་ན། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་དགའ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཡེ་ཤེས། ། དགའ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུམ་ཏེ། རིགས་ཀྱི་ལྷག་མ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྒོམས་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ལྷག་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་ན་དེའི་ཡོན་ཏན། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་གང་གིས་དབང་བསྐུར་བའི་ཡབ་ཡུམ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ངོ་། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་པ། རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ།

"One becomes the nature of Hatred-Vajra," it is said. Regarding the empowerment of the Passion family, it is said: "Possessing the joy of passion," and so forth. Abiding in union with Amitābha and Rāgarati—the consort who possesses the joy of passion—one is empowered by the stream of the great bliss of passion, which arises from the application of the nature of authentic passion in a manner consistent with worldly attachment. As for its qualities, it is said: "One becomes the nature of Passion-Vajra." Thus, having shown the empowerment of the three families as the nature of body, speech, and mind, now, in order to show the meaning of the empowerment by any of the remaining three families, it is said: "Possessing the joy of the Vajra, Uniting with the nature of Wisdom-Gnosis, If empowered by the stream of Gnosis, One becomes the nature of Wisdom-Gnosis." In this context, "possessing the joy of the Vajra" means that the Vajra is Gnosis, and "possessing joy" is the consort of Gnosis. Having meditated on any of the remaining families as the father and mother in non-dual union, if one is empowered as before by the stream of the remaining bodhicitta-Gnosis, its quality is: "One becomes the nature of Wisdom-Gnosis." This means that one will be established in the nature of whichever father and mother deity performed the empowerment. This is the empowerment of Wisdom and Gnosis. Now, in response to the forty-eighth question: "What is the awareness-vow (vidyāvrata)?" it is said:

དེ་ཉིད་ལྷ་མོ་རིག་མ་སྟེ། ། བཟུང་ནས་སློབ་མ་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་བྱས་ནས། ། ལག་པར་ལག་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོང་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ལྷ་མོ་རིག་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བཟུང་ལ་འཁྱུད་ནས་སློབ་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཞུགས་པར་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱས་ལ། བདག་གིས་དེ་རིང་སློབ་མ་སྒྲུབ་པ་པོ་འདི་ལ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དོན་སྦྱིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པའོ། ། དེ་ནས། ལག་པར་ལག་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་སློབ་མའི་ལག་པར་གཟུངས་དེའི་ལག་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། སློབ་མའི་མགོ་བོར་ལག་པ་བཞག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གསང་བ་སྨྲ་བར་བྱ། ། ཐབས་གཞན་དག་གིས་འཚང་མི་རྒྱ། ། དེ་བས་འདི་ནི་རིག་མའི་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སློབ་མའི་ལག་པར་གཟུངས་བྱིན་ནས། ། ལག་པ་གཡས་པ་བརྐྱང་བ་སློབ་མའི་མགོ་བོར་བཞག་ནས་རྡོ་རྗེ་གསང་བ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གསང་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་ཆོས་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཐབས་གཞན་དག་གིས་འཚང་མི་རྒྱ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་མ་ཡན་ཆད་ལྟ་བུ་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཤིང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གདུངས་པས་ནི་རྒྱུད་འདིར་གསུངས་པ་ལས་ཐབས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེས་ནི་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །

"That very one is the goddess-consort; having taken her, the vajra-holder disciple, having manifested the Tathāgata, should place hand in hand." Thus it is said. One who possesses the characteristics described above is called the "goddess-consort." Having taken her and embraced her, the disciple is blessed into the wisdom-maṇḍala and is thus called the "vajra-holder." In order to bestow her upon him, it says: "Having manifested the Tathāgata." This means one should generate the conviction that all the Tathāgatas have entered into her directly, and say: "Today, by bestowing the meaning of great, perfect enlightenment upon this disciple-practitioner, may all the Tathāgatas grant their omniscience!" Then: "Place hand in hand." This means one should place the consort's hand into the disciple's hand. Placing one's hand upon the disciple's head, one should speak the "Vajra Secret": "By other means, one does not attain buddhahood; therefore, this is the supreme consort." Having thus given the consort into the disciple's hand, one extends the right hand and places it on the disciple's head to speak the "Vajra Secret." The "Vajra Secret" is the inexpressible; it is the word of wisdom that makes the nature of phenomena inseparable. What is that? It is said: "By other means, one does not attain buddhahood." This means that by means other than those taught in this tantra—such as being bound by vows or tormented by asceticism—one will not quickly attain buddhahood.

གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ལ་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་རིག་པའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཡུམ་དུ་སྣང་བ་འདི་ནི་རིག་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཆོས་ནི་གཉིས་མེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དོན་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདུས་ལ། དེའི་རྟགས་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡབ་ཡུམ་དུ་སྣང་བ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དོན་རྟགས་གཅིག་གིས་གཅིག་མཚོན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་རུ་ཞེས་བྱ་བ། གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བས་ན་དུས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་མཐས་ཀླས་པ་ན་འཁོར་ཞིང་གནས་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུངས་འདི་དང་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྲོགས་ཏེ་ནམ་ཡང་འབྲལ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གདམས་སོ། ། དེའི་ཡོན་ཏན་ནི། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླ་ན་མེད། ། ཅེས་གསུངས་ལ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཡང་། བླུན་པོ་གང་ཞིག་འདའ་བྱེད་ན། ། དེ་ལ་དངོས་གྲུབ་མེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་བཞི་བཅུ་དགུ་པ། བདུད་རྩི་རྣམ་ལྔ་ཇི་ལྟར་བཟའ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། ལུས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས། ། དྲི་མ་ལྔ་ནི་འབབ་པར་འགྱུར། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་བྱིན་བརླབས་པས། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ཡི་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

For that reason, this gift given to you is called the supreme knowledge. This appearance of the consort as the samaya-mudrā, which is the reflection of the expanse of reality—the object of primordial wisdom—is the supreme among all objects of knowledge for the purpose of knowing and realizing. Why is that? Because it is said, "All phenomena are non-dual." The nature of all phenomena is subsumed within the non-duality of the ultimate expanse and primordial wisdom. Its sign is symbolized by the appearance of method and insight as the father and mother; one should understand that the meaning and the sign symbolize one another. Therefore, regarding the phrase "constantly in saṃsāra," for that reason, as long as one wanders and remains throughout the infinite reaches of saṃsāra, you must never be separated from this dhāraṇī, accompanying it like a body and its shadow. This is the instruction. As for its qualities, it is said: "This is the unsurpassed vidyā-vow of all the Buddhas." Regarding the fault of not doing so, it is said: "Any fool who transgresses this will find no siddhi." Now, in response to the forty-ninth question, "How should the five nectars be consumed?" it is said: "Within the phenomena of the body, five impurities naturally flow. Through the blessing of the five primordial wisdoms, they are explained as the five nectars," and so forth.

འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་འབབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་དྲི་མ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་ཞེ་ན། དྲི་ཆེན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་། པདྨ་རཀྟ་དང་། གུར་ཀུམ་དང་། མདངས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཟིན་པའི་མི་ཐ་མལ་པ་ལུད་པ་སྦྲིད་ཐབས་སུ་ལུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཁ་དོག་ཤེལ་ལྟ་བུར་དཀར་བྲུས་སེ་འདུག་པ་དེ་དང་ལྔ་ལ་བྱའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་ལེགས་པར་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་དེ་ནན་ཏན་གྱིས་བསག་ཅིང་བཅང་བར་བྱའོ། ། འོ་ན་ཤ་ཆེན་པོ་དང་ལྔའོ་ཞེས་ཟེར་ན་མི་བདེན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཤ་ཆེན་པོ་ལྔའི་གྲངས་སུ་བགྲང་བ་ཡོད་པ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུད་འདི་ལས། དྲི་མ་ལྔ་ནི་འབབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཤ་ཆེན་པོ་ནི་ཤི་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དྲི་མར་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤ་ལྔ་སེམས་དཔའི་ཡིག་འབྲུས་ལྕགས་ཀྱུ་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང་། ཤ་ལྔ་ཉིད་ཡུམ་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ཤ་ལྔ་ལས་ཡབ་ཡུམ་བཅུར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་དང་འགལ་བས་མདངས་ཆེན་པོ་བདུད་རྩི་ལྔར་བསྡུའོ། ། ཤ་ཆེན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔགས་ལ་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ལས་བབས་པའི་དྲི་མ་ལྔ་པོ་དེ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔར་བཀོད་པའི་འཕྲོ་འདུས་རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་མིང་བདུད་རྩི་ལྔ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།

Among all beings, the natural state of the individual bodies of humans is such that five types of impurities naturally flow forth. What are they? They are: feces, bodhicitta, padmarakta, saffron, and the "great luster." These five refer to the five substances that emerge from the coughing or sneezing of an ordinary person who is not afflicted by disease, which are white and translucent like crystal. These are the results produced from the proper examination of their causes, and they should be diligently collected and preserved. If one asks, "Is it not true that they are called the 'five great meats'?" the reply is: While it is true that they are counted among the five great meats, according to this tantra, it is said: "The five impurities flow forth." Furthermore, because the "great meat" (mahāmāṃsa) arises from a corpse, it is not included among the impurities. Moreover, the five meats are blessed by the seed-syllables of the male bodhisattvas as the five hooks, as taught in the second chapter, and are shown to be accomplished in that manner. Since it would contradict the teaching that the five meats themselves are blessed as the five female consorts, such that the ten deities—the five nectars and the five meats—arise as the union of father and mother, the "great luster" is subsumed within the five nectars. The masters learned in mantra have explained that the "great meat" is not [included here]. Thus, these five impurities descending from the body are blessed through the radiation and absorption of the five hero-syllables into the nature of the five families and the five wisdoms; therefore, they are explained by the name "five nectars" (pañcāmṛta). If one asks, "Why are they called 'nectar'?"

རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུད་ལྟ་བུ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྩི་ལྟ་བུས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། དུག་གསུམ་གྱི་ནད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་མཐར་འཆིང་བ་ལས་གསོ་ཞིང་སློང་བའི་ཕྱིར་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱའོ། ། ཚད་ཅི་ཙམ་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཤེ་ན། ། དྲོ་བ་དང་ནི་འབར་བ་དང་། ། འོད་ཟེར་འབྱུང་དང་གཟུགས་མཐོང་དང་། ། སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སུ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་པོ་བཟའ་བར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྟགས་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་དང་པོར་དྲོ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་མིག་རྣོན་དང་རྐང་མགྱོགས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པ་བདུད་རྩི་ལྔའི་རྫས་དེ་དག་འབར་བར་གྱུར་ན་མི་སྣང་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་དེ་དག་གམ་དེ་དག་ལས་འོད་ཟེར་འབྱུང་ན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་པ་ལྷའི་གཟུགས་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་ན་རིག་འཛིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྔ་པ་སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་མཐོང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུར་བརྟགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་གྱིས་བདུད་རྩི་ལྔ་བཟའ་ཞིང་ལོངས་(སྤྱད་,སྤྱོད་)པར་བྱའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ། བར་སྣང་གནས་སུ་འབྱུང་བ་རུ། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཤེས་པར་བྱ། ། པདྨོའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བ་རུ། ། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བསམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བར་སྣང་གནས་ནི་བདུད་རྩིའི་སྣོད་པདྨའི་བྷནྡྷའི་སྟེང་ལ་བྱའོ། ། འབྱུང་བ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཤེས་པར་བྱ། །

Conceptual thoughts, which are like demons, are benefited by wisdom, which is like an elixir. Because it heals and liberates one from the bondage of cyclic existence caused by the diseases of the three poisons, it is called "ambrosia" (amṛta). If one asks to what extent it should be accomplished, it is said: "Warmth, blazing, the emergence of light rays, Seeing forms, and in the manner of the mantra-form: One should consume the five ambrosias." Regarding these five signs: first, if it becomes warm, the powers of keen vision and swift-footedness will be accomplished. Second, if those substances of the five ambrosias blaze, the power of invisibility will be accomplished. Third, if light rays emerge from them or from those [substances], the power of traveling through space will be accomplished. Fourth, if any form of a deity is seen, the state of a Vidyādhara will be accomplished. Fifth, if the form of the mantra—that is, a form such as the Great Vajradhara—is seen, the state of that very [deity] will be accomplished. In such a manner, one should consume and enjoy the five ambrosias through the methods of examination and consecration. If one asks what the meditative absorption and the application are like, it is said: "In the space of the intermediate state, One should know Vajra Hūṃkāra. In the manner of a lotus, One should visualize him below that." In this context, "the space of the intermediate state" refers to the top of the lotus bhaṇḍa vessel of the ambrosia. "In the space" means that one should generate the Great Seal (mahāmudrā) of Vajra Hūṃkāra. Furthermore: "One should know Vajra Hūṃkāra."

ཞེས་སྨོས་པས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་འགྲེང་བུའམ་ཉལ་ཐབས་གང་ཡང་རུང་བའམ་ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཧཱུཾ་ལས་བསྐྱེད་པའི་བུམ་པའམ་ལྟེ་བ་ལ་ཧཱུཾ་མཛད་ཡབ་ཡུམ་བཞུགས་པར་བསྒོམས་པ་ལ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་སོ། ། བྷནྡྷ་དེ་ཡང་། པདྨའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བ་རུ། ། ཞེས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་པདྨོའི་ཐབས་སུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བསམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་ཧཱུཾ་མཛད་བསྒོམས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བྷནྡྷ་ཨ་ལས་བསྐྱེད་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། བདུད་རྩི་ཨོཾ་གྱིས་མཚན་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡི་གེ་ཨོཾ་གྱིས་བརྒྱན་པས། དེའི་རང་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་གཞག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་བྷནྡྷ་དེའི་ནང་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བྷནྡྷ་དེའི་འོག་ཏུ་རཾ་ལས་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་འོག་ཏུ་ཡཾ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨོ་མཉམ་སྦྱོར་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་དུ་གྱུར་པའམ། གཉིས་སུ་ན་ཨོཾ་གྱིས་མཚོན་ནས་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་བསྒོམ་པ་དང་། ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ལྔ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྔར་བསམ་པ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་དུ་གྱུར་པར་བསྒོམས་ལ། དེ་ནས་འོག་གི་རླུང་གིས་མེ་སྦར་བས་བྷནྡྷ་བསྲོས་ནས་བདུད་རྩི་བསྡུས་པའི་དྲོད་ཀྱིས་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་འདོད་ཆགས་གཡོས་པས། རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་རོལ་པ་མཛད་པ་ལས་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ལྷགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་དཀར་ལྟེམ་པར་ཞུ་བར་བརྟག་པའོ། །

By saying "thus," it should be understood that one may visualize either a five-pronged vajra, whether standing upright or lying flat, or alternatively a crossed vajra (viśvavajra). These are generated from the syllable HŪṂ, and one should meditate on the Vase or the hub as the residence of HŪṂKĀRA and consort. Regarding the bhaṇḍa (skull-cup), it says: "Arising in the manner of a lotus." This means it should be generated as a lotus, the method by which one is unstained by the faults of subject and object. "One should contemplate it below that" means that after meditating on the vajra and HŪṂKĀRA, one should contemplate the bhaṇḍa generated from the syllable A below them. "Marked by the nectar with OṂ" means that the five nectars are adorned with the syllable OṂ, which is the nature of the five primordial wisdoms, thereby making them inseparable from that nature. "One should place it in the center of that" means it should be placed inside that lotus bhaṇḍa. Then, below that bhaṇḍa, one should meditate on a fire maṇḍala from RAṂ, and below that, a wind maṇḍala from YAṂ. Regarding the phrase "from the union of the vajra and lotus": OṂ is the essence of the five primordial wisdoms, becoming the five families in union as father and mother; or alternatively, indicated by OṂ, one meditates on the five syllables of the heroes and the five nectars, and contemplates the five syllables of the path and so forth as the five hooks, meditating on them as the five families in union. Then, the fire is ignited by the wind below, heating the bhaṇḍa. By the warmth of the gathered nectar, the five families in union are stirred by desire, and through the play of the union of vajra and lotus, one should visualize them melting into the nature of bodhicitta, white and overflowing with great bliss.

རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་འབར་ཚིམ་བྱ། ། ཞེས་པ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་འོད་འབར་བར་མཐོང་བ་དང་། བདག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་རྒྱུད་ཚིམ་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། ། ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤེལ་དང་མཚུངས་པར་འབར་བ་ཡི། ། ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་འདྲ་བའི་མཆོག། ཅེས་བྱ་སྟེ། བདུད་རྩི་དེ་ཡང་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཉེས་པའི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པས་མདོག་ཤེལ་དང་མཚུངས་པར་གཙང་ཞིང་དངས་པ། ཁ་དོག་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་འོད་ཟེར་འབར་བའི་གཟུགས་ཅན་དེ་དངོས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉི་མ་དང་འདྲ་བའི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉི་མས་འགྲན་དུ་མེད་པས་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། བདུད་རྩི་དེའི་རླངས་པ་དང་དྲོད་ཀྱིས་སྟེང་གི་ཧཱུཾ་མཛད་ཡབ་ཡུམ་ལ་རེག་པས་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་གཡོས་པས་རོལ་པ་སྤྱད་པའི་བདེ་བའི་སྒྲ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་ཅིང་ལུས་ལ་བསྡུས་ཏེ། ལྷགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཞུ་བ་སྦྱོར་མཚམས་ནས་ཟགས་ཤིང་བདུད་རྩི་ལ་ཐིམ་སྟེ་དབྱེར་མེད་པར་བྱའོ། ། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་ནས། ། མཚོན་ཆ་མཆོག་གིས་དྲངས་པ་ཡི། ། བདུད་རྩི་དེ་ལ་གཞག་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་གསུངས་པས། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཧྲི་ཧཱུཾ་ཋཿ། ཞེས་གྲངས་ཅི་ནུས་སུ་བརྗོད་པའི་སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་ལྔའི་ལྕགས་ཀྱུས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་ཅིང་བསྡུས་ཏེ། བདུད་རྩི་ལ་བསྟིམ་པའམ།

"The yogi should perform the blazing and satisfying," it is said. This means that after the yogi has meditated in that way, they see [the nectar] blazing with light and partake of it so that their own continuum and the deities of the maṇḍala are satisfied. If one asks what its color is like: "Blazing like crystal, the supreme [nectar] is like the sun of wisdom." This means that because the nectar is completely purified of the stains of the faults of subject and object, its color is as clean and clear as crystal. Having the form of blazing light rays endowed with the five colors, it possesses the majesty of the actual nature of wisdom, which is like the sun; because it cannot be rivaled by the sun of the world, it is called "supreme." When the steam and warmth of that nectar touch the Hūṃkara father and mother above, they too are moved by great passion and engage in the sound of blissful play. Then, hooks of light rays emanated from the bodhisattvas summon all the Buddhas of the ten directions, fathers, mothers, and their sons, and draw them into the body. As they arrive, they melt into bodhicitta and drip from the point of union, dissolving into the nectar and becoming inseparable. If one asks how the radiation and absorption of the recitation should be performed, it is said: "From all the world systems of the ten directions, drawn by the supreme weapon, one should place [the Buddhas] into that nectar." Thus, one recites as many times as possible the mantra: OṂ ĀḤ HŪṂ SVĀHĀ AMṚTA HṚ HŪṂ ṬHAḤ. From this mantra, hooks of five-colored light rays summon and gather all the Buddhas of the ten directions, fathers, mothers, and their sons, and they are absorbed into the nectar. Or:

གཉིས་སུ་ན་སྔགས་བརྗོད་པ་ལ་བདུད་རྩི་ལ་བསྟིམས་པ་ལས་སྔགས་དང་བདུད་རྩི་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པ་ལས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་ལྔའམ། དེ་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་ལྔའི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པའི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་བཀུག་ཅིང་བསྡུ་བ་དང་བསྟིམ་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། དེ་ལ་འཕྲོ་འདུའི་རིམ་པ་ཡང་གསུང་ཡིག་འབྲུ་དང་། ཐུགས་ཕྱག་མཚན་དང་། སྐུ་ཕྱག་རྒྱའི་འཕྲོ་འདུ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གང་བྱེད་པ་དེའི་སྐབས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ལོངས་སྤྱད་ནས། གསུང་དང་ཐུགས་དང་སྐུའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལོངས་སྤྱད་ཅེ་ན། ། བཟའ་བའི་སྦྱོར་བས་བཟའ་བར་བྱ། ། ཞེས་ཏེ། རང་གི་ལྕེ་ལ་ཧཱུཾ་དཀར་པོ་ལས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའི་བུམ་པ་ལ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་བསྒོམས་ལ། བདུད་རྩི་ཨོཾ་དཀར་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་ཟོས་པས་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱའོ། ། གཉིས་སུ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཞགས་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ནང་གི་ཧོམ་གྱི་ཆོ་གར་རིག་པར་བྱའོ། ། གསུམ་དུ་ན་ཡ་རྐན་དང་མ་རྐན་དང་ལྕེ་ལ་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་བཀོད་ལ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། ཤ་དང་བཤང་གཅི་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འདི་ལྟར་འགྲུབ་པར་ཅིའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་དག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ཉི་ཚེ་ཡོད་ན། དེ་དག་ནུས་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་དག་ཀྱང་རྒྱུ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ཚུལ་བཞིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་འཕྲོ་འདུས་རྟགས་དང་མཚན་མ་བྱུང་བ་དང་། ལག་པ་དང་ཁ་ལྕེའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཏེ།

Alternatively, by dissolving the mantra into the nectar, the mantra and the nectar become inseparable. From this, light rays of five colors—or from each of those, twenty-five colors—radiate forth. One should then perform the summoning, gathering, and dissolving as before. Regarding the sequence of radiating and reabsorbing, one should perform the radiating and reabsorbing of the syllables of speech, the hand-symbols of the mind, and the mudrās of the body. At the time of performing whichever of these, the yogi partakes [of the nectar], and thereby the siddhis of speech, mind, and body will likewise be attained. If one asks, "In what manner should one partake?" it is said: "One should eat by means of the application of eating." One should meditate on Amitābha within the vase of a five-pronged vajra generated from a white HŪṂ on one's tongue. Having blessed the nectar as a white OṂ, by eating it, one should please the entire inner maṇḍala. Alternatively, one should act according to what is taught in the Thabs kyi zhags pa (Pāśakalpa); this should be understood as the ritual of the inner fire-offering (homa). Thirdly, one should place the three syllables on the upper palate, the lower palate, and the tongue, and then eat. An opponent might ask: "Since meat, excrement, and urine are taught [as offerings], why is it accomplished in this way? If that were so, and there were only a few sentient beings who partake of them, why is it that they appear to lack power?" To this it is replied: "These too, having been examined for their causes and so forth, are properly blessed. Once the signs and marks have arisen through the radiating and reabsorbing of the recitation, and the application of the hands, mouth, and tongue has been performed..."

བསྟེན་ཅིང་ཟོས་ན་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱི་ཐ་མལ་པར་ཟོས་པས་ནི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྒོལ་བ་ན་རེ། འོ་ན་འདི་དག་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་གྱི། བཟའ་བཏུང་དང་བཅའ་བ་གཞན་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བྱས་ན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་དག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དགོས་པ་ལ་ལའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁྱད་པར་དུ་སྤྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་དགོས་པར་བསྟན་ཅེ་ན། ཕྱི་པ་དང་ཉན་ཐོས་པ་དང་ཟས་ལ་གདམས་ངག་མེད་ཅིང་ཤ་ཆང་སྤངས་ནས་དཀར་གསུམ་གྱིས་འཚོ་ཞིང་བདུད་རྩི་ལྔ་ལྟ་བུ་མི་གཙང་བར་བལྟས་ནས་སྤོང་བར་བྱེད་པས་འགྲུབ་པར་ལྟ་བ་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་མི་སྟོད་རིམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཁ་ཅིག་ཟས་སྐོམ་ལ་བླང་དོར་དུ་བལྟ་བས་དཀར་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་། ཤ་ཟ་བར་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་ཤ་ལ་གཙང་སྨེར་འབྱེད་ཅིང་གདམས་ངག་མེད་པ་དང་། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་བདུད་རྩིས་འཚོ་བ་རྣམས་ཁམ་གྱི་ཟས་མི་གཙང་བར་ལྟ་བ་དག་རང་རང་གི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་གནས་དང་། རིགས་ཀྱི་རྟོགས་པས་དེ་ལྟར་ལྟ་བར་ཟད། ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་གཙང་བཙོག་རང་རྒྱུད་སོ་སོར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་དུ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱད་པས་དེ་དག་རང་རང་གི་རྟོག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པའི་སྒོར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་མཆོད་པ་དང་།

If one relies upon and consumes them, they will be accomplished in that way; however, by consuming other ordinary foods, they will not be accomplished. An opponent asks: "Well then, while this may be so for these [substances], if one were to treat other foods and drinks in the same way, would they not also be accomplished?" It is said: "While they would indeed be accomplished by consecrating other things as well, these are specifically taught to be used for certain purposes. Why is that? If one asks why these are specifically taught as necessary: it is because outsiders, Śrāvakas, and others lack the oral instructions regarding food; having abandoned meat and alcohol, they subsist on the 'three whites' and view the five nectars as impure, thus abandoning them. Furthermore, some of the higher castes, such as Brahmins, view food and drink in terms of acceptance and rejection, subsisting on the three whites. Some who desire to eat meat distinguish between pure and impure meat and lack the oral instructions. The gods of the desire realm who subsist on nectar view morsel food as impure. These views are merely the result of their respective births and the conceptualizations of their lineages. Since the nature of phenomena is unborn and pervades all, there is no inherent establishment of purity or impurity within individual continuums. For those who have not realized this, they are bound by such conceptualizations and will not be liberated. Therefore, by engaging in such practices, they are to be liberated from those one-sided conceptualizations, and through that very method, they are to be led to the gateway of being able to enter the meaning of equality. Thus, even for the Buddhas, there is the offering..."

བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བཟའ་ཞིང་བཏུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་པས་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ལེགས་པར་འགྲུབ་པ་དང་སྦྱར་ན་བདག་གི་རྟོག་པ་འདི་ནི་མི་བདེན་པར་ངེས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ནི་བདག་གིས་གདམས་ངག་བྱས་པ་ནི་ལྷག་པར་བཟང་ལེགས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། གཞན་གྱིས་གདམས་ངག་མེད་པར་སྤྱད་པས་ནི་ལྷག་པར་ཉེས་སྐྱོན་ཐོབ་པ་མེད་པ་དང་སྦྱར་ན་འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡང་ངེས་པར་འགྲུབ་པའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་བླང་དོར་འདི་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བ་དང་། འདི་དག་ལ་འདི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ན་མཚན་མ་འདི་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། ནུས་མཐུ་འདི་དག་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་ན་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་ཐོབ་པར་ངེས་ལ། འདི་དང་སྦྱར་ན་ཚུལ་གཞན་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་སོ། ། བསམ་པའི་རིགས་པ་འཇུག་ཅིང་སྒྲུབ་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་འདི་དག་དག་པའི་རིམ་གྱིས་རྟོག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་ཞིང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྟོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་མ་ནོར་བའི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་ངེས་པའི་ས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་ལ། སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་ཤ་ཟ་བ་དག་བདག་ཤ་འདི་ཟོས་པས་ཉམས་ཆགས་དང་མཐུ་སྟོབས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོག་ཅིང་། སྔོན་སྤྱད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུས་ཐོབ་པའི་མཐུ་སྟོབས་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པའི་དོན་དུ་ཤ་ཆེན་ལ་སོགས་པ་ཟ་བར་བསྟན་ཅིང་།

It is taught that one should also eat and drink [these things] oneself. When they see it in that way, one might wonder: "How is it that [this practice] does not become pleasing, and how can it be properly accomplished?" In connection with this, one's own conceptualization is certainly not true. On one hand, the instructions I have given do not result in obtaining anything particularly excellent or good; on the other hand, practicing without such instructions does not result in obtaining particularly great faults or defects. When compared in this way, such a realization is not a valid means of accomplishment, and thus a mind that wishes to abandon this [practice] regarding what to adopt or reject arises. Furthermore, if one considers that by blessing these [substances] in this way, such signs appear and these powers arise, then it is certain that other qualities will also be obtained. When compared with this, since it is accomplished in another manner, it is likewise certain. This is taught because it engages the reasoning of reflection, engages the purpose of accomplishment, and generates diligence. By purifying these subtle conceptualizations through a gradual process, one abandons great conceptualization and generates the mind that points toward equanimity. Because there is the quality of engaging in the unerring meaning and joining the stage of certainty, it is taught in this way. As for the rākṣasas and others who eat human flesh, they conceptualize, "By eating this human flesh, I possess decline and power." In order to show that they do not know this to be the power obtained through the results of previously performed karma, the eating of "great flesh" and so forth is taught.

དེ་དག་སྦྱང་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བྱས་པས་བྱིན་རླབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ནུས་མཐུ་སྐྱེས་པས་གཞན་གྱི་ཤ་ཟ་བ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ནུས་མཐུ་ལ་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ནུས་མཐུ་ལ་དད་པ་སྐྱེས་ནས། སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལེན་ཅིང་རྣལ་འབྱོར་པའི་གྲོགས་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡང་བཟའ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་གཙང་བཙོག་ཏུ་བལྟ་བའི་བླང་དོར་སྤང་བའི་ཕྱིར་ན་དངོས་སུ་སྤྱད་ལ་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མི་གོས་ཤིང་ནུས་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་། བདག་གཞན་ལ་མཆོད་པ་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་རྒྱས་པར་སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་བཀྲལ་བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། འདིས་དཀྱུས་ཀྱི་འབྲུ་གཉེར་བའི་དབང་གིས་རིམ་པ་གོང་འོག་འཁྲུགས་པར་འབྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པས་བདུད་རྩི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རིམ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱང་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏེ། འདིར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་དུ་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་འབྲུ་གཉེར་གྱིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བལྡབ་བུར་རྒྱས་པར་བསྟན་ན་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མང་པས་དགོས་པ་མེད་དོ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལྔ་བསྟེན་ཅིང་དང་དུ་བླང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྒྱུད་འདི་དང་གཞན་པ་ཀུན་ལ་གསལ་ལོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་པ། དཔའ་བོ་ལྔ་ཡང་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ཡི་གེ་གསུམ་དུ་བསྐྱེད་བྱ་ཞིང་། ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་རྣམ་བསྒོམས་ཏེ། ། དེ་བཞིན་དཔའ་བོ་ལྔ་ཟོས་ན། །

By purifying and consecrating these, extraordinary power and efficacy are generated. Consequently, even those who eat the flesh of others become disillusioned with their own power and develop faith in the yogi’s power. Seeing them as fellow practitioners, they adopt the conduct of Secret Mantra and become the yogi’s companions; for this reason, one should eat and display them. Furthermore, in order to abandon the acceptance and rejection of viewing things as pure or impure, one should actually consume them. To ensure one is not stained by the habitual tendencies of such acts and to generate extraordinary power, one should consecrate them and partake of them as an offering to oneself and others. These and other logical justifications have already been taught in detail during the previous explanation of the Root Tantra. Although the sequence may appear disordered due to the necessity of following the literal commentary of the main text, the method for the yogi to perform the stages of the samādhi for consecrating the nectar has also been explained extensively previously. Here, only a brief explanation is given by following the word-by-word commentary that distinguishes between the Root Tantra and the Subsequent Tantra; if it were taught extensively with repetition, it would be too wordy and serve no purpose. The qualities of partaking in and accepting the five nectars and the five hooks are clear in this and all other tantras. Now, in response to the fiftieth question: "What are the five heroes?" it is said: "Generate them as the three syllables, Visualize them as the object of accomplishment and the act of accomplishing; Likewise, if one eats the five heroes..."

དངོས་གྲུབ་སྦྱིན་པ་བཞིན་དུ་མིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ། གཞན་དག་ན་རེ་དཔའ་བོ་ལྔ་ལ་ནི་རིགས་ལྔའི་སྙིང་པོ་འབྲུ་ལྔ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་བདུད་རྩི་ལྔ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་ལྔ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན། ། དེ་དག་གང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དང་པོ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་ཡང་ཡི་གེ་ནི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཡིན། དབྱིབས་ཀྱིས་ནི་རིགས་ལྔའི་སྙིང་པོར་བཞག་ནས་མིང་ལྔས་ནི་རིགས་ལྔ་མཚོན་པར་ཟད་དེ། དབྱིབས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ལ་མིང་གློ་བུར་དུ་བླ་དྭགས་སུ་བཏགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་བརྟག་ཅིང་བརྗོད་པ་དང་གཞན་ལ་མཚོན་པར་བཏུབ་ཀྱི་བཟའ་ཞིང་བཏུང་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་དེས་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲི་མ་ལྔ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡི་གེ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ལུས་ལས་འབབ་པའི་དྲི་མ་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདུད་རྩིར་གྱུར་པའི་དོན་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན་དཔའ་བོ་ལྔ་མ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྔ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་དཔའ་ལྔའམ་ཡུམ་ལྔའི་ཡི་གེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་བྱ་ཞེས་བདུད་རྩིའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན་དཔའ་བོ་ལྔ་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་སྦྱར་བའི་ཆང་གི་རྣམ་གྲངས་ལྔ་ལ་ནི་དཔའ་བོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

"It is not like bestowing accomplishments," it is said. Regarding this, some say that the "five heroes" refers to the five seed-syllables of the essence of the five families. Others say it refers to the five nectars blessed by the five seed-syllables of the heroes. Some say that the "five seed-syllables of the heroes" refers to the five hooks. None of these are correct. Why is that? First, as for the five seed-syllables of the heroes, the letters are formations dissociated from mind. As for their shapes, they are established as the essences of the five families, and the five names merely symbolize the five families. Since their shapes are not fixed and the names are adventitiously applied as designations, they are merely things that yogis can examine, recite, and use to symbolize others; however, they cannot be observed as things to be eaten or drunk. Therefore, that is not it. Second, it is also not the case that they bless the five nectars. Why? Because it has already been explained that when the five impurities are blessed by the five seed-syllables of the heroes—the wisdom letters—the five impurities flowing from the body become the nectar of the five wisdoms. Therefore, they are not the five heroes. Third, they are also not the five hooks. Why? Because it has already been explained that they are blessed by the letters of the five male bodhisattvas or the five consorts, and that method and wisdom are to be joined in union, being gathered within the nectar. Therefore, they are not the five heroes. If one asks, "Then what are they?" the five varieties of alcohol mixed with the five nectars are called the "five heroes." Why is that? Because:

དེས་ནི་སྐྱེས་བུ་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བ་དང་། འདུ་བྱ་བའི་ལས་རྩོམ་པ་ལ་མྱུར་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྔ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ལྔར་ཕྱེ་བ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། སྒེག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ན་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རབ་ཏུ་མྱོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཅིག་པུ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་སརྦ་བུདྡྷ་ལས། སྒེག་མོ་དང་ནི་ན་ཆུང་དང་། ། མྱོས་དང་དེ་བཞིན་བདུད་རྩི་དང་། ། གཅིག་ཏུ་དཔའ་དང་འདོད་ཆགས་སྲ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འབྲས་ཆང་ལ་སྒེག་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཡང་ཕྱིའི་ཆང་ནི་ཡོངས་གྲགས་སུ་གྱུར་པའི་འབྲས་ཆང་ཉིད་ལ་བྱ་ལ། ནང་གི་ནི་རིགས་ངན་གྱི་བུ་མོ་བྱད་གཟུགས་བཟང་བ་དང་ལྡན་པ་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བསླབས་ཤིང་གསང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གོམས་པ་དང་། རོལ་པ་སྤྱད་པའི་མཆོད་པ་བཤམས་པའོ། ། གསང་བའི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཡབ་ཡུམ་ལ་བསྣོལ་མར་མཆོད་པ་སྤྲོ་ཞིང་བསྟིམ་པའོ། ། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཆང་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཕོ་མོ་དགའ་བས་ཚིམ་པ་དང་། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཅིང་མཆོད་པ་རྩོམ་པ་མྱུར་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ན་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱི་མོ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ཤིང་ཤུན་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་འབྲུ་ཐམས་ཅད་ཤིང་མ་དུ་རའི་ཤུན་པ་རྣམས་སྦྱར་བའི་ཆང་ལ་བྱ་སྟེ།

Because this transforms the perception that gives rise to pride in a person and serves as a swift condition for initiating the activities of application, it is called "the Hero." The five [names] are the synonyms and the fivefold classification of its characteristics. What are they? They are: the "Graceful Woman" (Lāsyā), the "Young Maiden" (Kumārī), the "Intoxicated" (Mada), the "Nectar" (Amṛta), and the "Solitary Hero" (Ekavīra). Thus, it is said in the Sarvabuddha: "The Graceful Woman, the Young Maiden, The Intoxicated, and likewise the Nectar, The Solitary Hero, and the Firm Passion." Regarding these, "Graceful Woman" refers to rice wine. As for that, the external [wine] refers to the rice wine that is commonly known. The internal [wine] refers to a daughter of low caste who possesses a beautiful form, has been well-trained in all the Vedas, is practiced in the secret conduct, and is prepared for the offering of playful enjoyment. From that secret [union], the bodhicitta of the Father and Mother is emanated as an interlaced offering and dissolved. Why is it called "wine"? Because it uplifts the yogi’s mind, satisfies the male and female yogis with joy, and serves as a swift condition for generating the secret maṇḍala and initiating the offerings. "Young Maiden" refers to wine made from various fruits such as viḍa and grapes, as well as many types of tree bark and all kinds of grains, combined with the bark of the madanī tree.

མ་ཏི་ར་ཞེས་ཀྱང་བྱ་དབང་པོ་རབ་ཏུ་མྱོས་ཞིམ་པས་ན་རབ་ཏུ་མྱོས་པ་སྦྲང་རྩིའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་ན་སོ་གཞོན་ཞིང་གཟུགས་བྱད་བཟང་བ་གསང་བའི་དོན་ལ་གོམས་པ་དང་། རིགས་ངན་གྱི་བུ་མོ་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། རོལ་པ་སྤྱད་པའི་མཆོད་པ་བརྩམ་པའོ། ། གསང་བའི་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་དང་ཁྲག་ཆེན་པོ་བསྲེས་པའོ། ། མྱོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་སཱ་ལའི་ཤུན་པ་དང་། ཤིང་མ་དུ་རའི་ཤུན་པ་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བར་སྦྱར་ནས་མནན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་འཐུངས་ན་རྨོངས་ཤིང་མྱོས་པར་བྱེད་ནུས་པས། ། བུ་རམ་ཆང་ལ་མྱོས་བྱེད་གསུངས། ། ཞེས་བྱའོ། ། ནང་གི་ནི་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལས་ཉམས་ནས་སྨད་འཚོང་དུ་གྱུར་པ་གསང་བའི་མཆོད་པ་ལ་གོམས་པས་གཏོར་མའི་དུས་སུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པའི་མཆོད་པ་བཤམས་པའོ། ། གསང་བའི་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷག་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒུན་འབྲུམ་ལས་གཞི་བླངས་ཏེ། ཏིལ་དང་ན་ལེ་ཤམ་དང་། ཤིང་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བའི་ཤུན་པ་དང་། ལི་ཤིའི་རྩ་བ་དང་། ཛཱ་ཏི་པ་ལ་དང་། ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་དང་། ཀུ་མུ་ཏའི་རྩ་བ་དང་། ཨ་མྲའི་ཐོག་བུ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་ནས་ཆང་དུ་བྱས་པ་ནི་བ་ཚ་ནས་བཅོས་པའི་ཆང་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུད་རྩི་དང་འདྲ་བར་རིན་ཐང་ཆེ་བས། ། རྒུན་ཆང་དག་ནི་བདུད་རྩི་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ནང་གི་བདུད་རྩི་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། ། གསང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

That which is also called madira is the "intoxicating honey" because it is extremely sweet and intoxicating; thus it is also said to be "intoxicating honey." The "inner" [offering] consists of a young yoginī with a beautiful form who is practiced in the secret meaning, or a girl of low caste with a beautiful form, to be employed in the offering of play. The "secret" [offering] is the mixture of the two types of bodhicitta arising from that and the great blood. Regarding "intoxicant" (mada): it refers to a preparation made by combining the bark of the sāla tree, the bark of the madura tree, and the juice of sugarcane, then pressing them together. Because drinking it causes one to become deluded and intoxicated, it is said: "Molasses wine is called the intoxicant." The "inner" [intoxicant] is a girl who has fallen from the status of a Brahmin or Kṣatriya and become a prostitute, who, through familiarity with the secret offering, prepares the offering of non-dual play at the time of the torma. The "secret" [intoxicant] is the specifically superior bodhicitta arising from that. Regarding "ambrosia" (amṛta): it is a wine made from a base of grapes, combined with sesame, black pepper, the bark of the root of long pepper (pippalī), the root of clove, jātīphala, the root of utpala, the root of kumuda, the fruit of the mango, and so forth. This is called "wine refined from salt" (vatsana), and because it is as precious as ambrosia, it is said: "Grape wine is ambrosia." The "inner ambrosia" is that which is comprised of the five [nectars]. The "secret" [ambrosia] should be understood as the two types of bodhicitta alone.

གཅིག་ཏུ་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་མ་བསླད་པའི་རྒུན་ཆང་ཆིག་རྐྱ་ཐུབ་པས་ན་གཅིག་ཏུ་དཔའ་ཞེས་བྱ་ལ། རྒུན་ཆང་སྦྲང་རྩི་མཆོག་ཏུ་དཔའ། ། ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། ནང་གི་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རོལ་པ་སྤྱོད་པའི་དགའ་བས་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། ། གསང་བའི་རྒུན་ཆང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཀར་དམར་རྣམ་པ་གཉིས་འདྲེས་པ་ལ་བྱ་ལ། སྦྲང་རྩི་ནི་ཁྲག་ཆེན་པོ་ལ་བྱ་ལ། དེ་གསུམ་ཀ་བསྲེས་པ་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། ། འདོད་ཆགས་སྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆང་ལས་ལན་ཚྭར་བསྒྱུར་བ་ལ་ཟེར་བས་ཆང་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་མི་གཏོགས་སོ། ། དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཆང་དེ་དག་ལྔ་ཆར་ཚང་བའམ། དེ་ལས་གཅིག་ཙམ་མམ་ཆང་ངོ་བོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཆང་དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་སུ་འདུས་སུ་བཏུབ་ལ། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཐབས་ཀྱང་རྒྱུད་སོ་སོའི་བཞེད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པའི་གྲངས་སུ་མ་གསུངས་པ་ཡོད་ན། འདིར། ཡི་གེ་གསུམ་དུ་བསྐྱེད་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་སྨོས་པས་ཆང་གི་གཟུགས་རགས་པར་སྣང་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་གྱིས་སྦྱངས་ལ། སྐུའི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ། རོ་ཁ་སྐྱུར་དང་། ར་རོ་བ་དང་། མྱོས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨཿ་ཡིས་སྦྱངས་ལ་བདུད་རྩིའི་བཅུད་བསྡུས་ཤིང་གསུང་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ། ཆང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས་སྦྱངས་ལ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ། གཉིས་སུ་ན་གཟུགས་ཧཱུཾ་གིས་སྦྱངས་པས་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ། རོ་ཨོཾ་གྱིས་སྦྱངས་ཏེ་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ།

Regarding the term "solely heroic" (gcig tu dpa’): because it is a grape wine that is self-sufficient and uncontaminated by others, it is called "solely heroic." It is also said: "Grape wine is the supreme heroic honey." Internally, this refers to the dissolution into the joy of engaging in the play of method and insight. Secretly, "grape wine" refers to the mixture of the two types of bodhicitta, white and red; "honey" refers to the great blood; and the blending of these three is called "solely heroic." As for the term "solidified passion" (’dod chags sra), this refers to wine that has been transformed into salt, and thus it is not included among the five types of wine. Regarding those wines thus described, whether all five are complete, or even just one of them, or any wine whatsoever, they may be included within the count of those types of wine. Furthermore, if there are differences in the methods for blessing and enjoying them according to the various assertions of the individual tantras, here it is stated: "One should generate them as the three syllables." Thus, the coarse appearance of the wine’s form is purified by the syllable OṂ and blessed as the nature of the Vajra Body. The bitter, sour, intoxicating, and stupefying tastes are purified by the syllable ĀḤ, the essence of nectar is gathered, and it is blessed as the nature of the Vajra Speech. The appearance of the wine’s essence is purified by the syllable HŪṂ and blessed as the nature of the Vajra Mind. Alternatively, by purifying the form with HŪṂ, it is blessed as the nature of the wisdom of the Mind; by purifying the taste with OṂ, it is blessed as the nature of nectar.

རང་གི་ངོ་བོ་ཨཾ་གིས་སྦྱངས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་བསྒོམས་ལ། དེ་ལྟར་བརྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རྣམ་གྲངས་སུ་དུ་མར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བསྒོམས་ཏེ། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱས་ནས་དཔའ་བོ་ལྔ་ཁ་ལྕེའི་སྦྱོར་བ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་ཟོས་ན། བདག་གི་རྒྱུད་ལ་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སྦྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་གྱུར་ནས་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་མི་སྲིད་པས་ན་མིན་ཞེས་བྱའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ་ཆང་ནི་བཏུང་བ་ཡིན་ན། ཟོས་པའི་སྒྲ་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བར་འགྱུར་བས་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཁ་རཾ་ཁཱ་ཧི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བཟའ་བ་དང་། བཅའ་བ་དང་། བཏུང་བ་གསུམ་ཀ་ལ་ཟོ་ཤིག་ཅེས་སྒྲ་མཐུན་པར་འགྱུར་བས་འདིར་ཆང་ལ་ཟོས་པའི་སྒྲར་གྱུར་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐ་མི་དད་པ་དཔའ་བོ་ལྔ་དང་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས། རྣལ་འབྱོར་པས་ལོངས་སྤྱད་པས་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བརྟག་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་སྒོམ་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་སྦྱིན་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པའང་དེ་ཉིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ཉིད་རིགས་པར་བཤད་པའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། རྒྱུད་འདིར་ཆང་གི་བཏུང་བར་ནི་མ་གསུངས་ལ།

Having purified its own essence with the syllable Aṃ and blessed it as the nature of the five wisdoms, one should generate and meditate upon it in the manner of the three vajras—body, speech, and mind—by means of the syllable Hūṃ. Having thus repeatedly familiarized and habituated oneself through various enumerations, one should understand that this visualization is the cause for accomplishing whichever deity is to be practiced. If one then consumes the five heroes (vīra) through the application of the tongue as previously taught, it is said that this "bestows" the siddhis desired within one's own continuum. Since it is impossible for them not to arise if one does not act otherwise, it is said that they "are not" [otherwise]. If an opponent asks: "If alcohol is a drink, does it not contradict the use of the term 'consumed' (za ba), which refers to food and snacks?" It is replied: The sound of the mantra kha raṃ khā hi is a common term for "consume" that applies to all three—food, snacks, and drinks. Therefore, there is no contradiction in using the term "consumed" for alcohol here. Others say: The three syllables abide as the nature of the three vajras—body, speech, and mind—and are inseparable from all the Buddhas of the three times and the five heroes. When the yogi enjoys them, the visualization of them becoming of one nature is the meditation that accomplishes the object of practice; the expression "bestowing siddhis" also refers to that very thing. If one says this, it is explained as being logical. An opponent asks: "In this tantra, alcohol is not mentioned as a drink."

རྒྱུད་གཞན་ལས་མཱཾ་ས་ལ་སོགས་པ་རོ་མཆོག་དཔའ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡོད་ན། འདིར་ཆང་རྣམ་པ་ལྔར་བརྗོད་པ་རིགས་སམ་ཞེ་ན། སྤྱིར་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོ་བཞེད་ཀྱིས་ཆང་མི་བཏུང་བ་དམ་རྫས་སུ་མེད་དུ་མི་རུང་བར་གསུངས་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བདུད་རྩི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཆང་གི་བཏུང་བ་གཉིས་ཀྱང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའམ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་ཚོགས་སུ་མི་རུང་བར་གསུངས་པ་ལས། འདིའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་བཏུང་བ་ཙམ་དུ་སྤྱིར་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། ཆང་གི་བཏུང་བ་ཞེས་ལྷག་པར་མིང་དུ་མ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། བདུད་རྩི་ལྔ་སྨོས་པའི་སྐབས་འདིར་ཆང་གི་བཏུང་བ་བརྗོད་པ་དེ་གཉིས་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བརྗོད་པར་རིགས་ལ། ལྕགས་ཀྱུ་ནི་སྔར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བརྗོད་ཅིང་བདུད་རྩིའི་ནང་དུ་འདུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཡང་བརྗོད་མི་དགོས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་གཅིག་པ། དངོས་གྲུབ་ཐུན་མོང་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། མི་སྣང་ལ་སོགས་དངོས་གྲུབ་དག། ཐུན་མོང་དུ་ནི་གྲགས་པ་སྟེ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་མི་སྣང་བ་དང་ལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་། དགུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཆེ་ཕྲ་འབྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་གྲགས་པ་སྟེ། དཀོན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་ནུས་པའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་གཉིས་པ། དེ་བཞིན་མཆོག་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི། ། སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ།

If it is asked: "In other tantras, māṃsa and so forth are called the 'supreme flavors of the heroes'; is it therefore appropriate to speak of the five types of alcohol here?" In general, according to the Mahāyoga, it is taught that alcohol is an indispensable samaya substance and is not to be consumed. In particular, it is taught that the five nectars and the drink of alcohol are inseparable, whether as the support and the supported or as the causal and conditional interdependence. While the root tantra merely mentions "drink" in general, it does not specifically name "the drink of alcohol." Therefore, since the mention of alcohol in this context of the five nectars is connected to those two, it is appropriate to mention it. Furthermore, since the "hook" has been mentioned repeatedly before and is shown to be included within the nectars, it should be understood that it need not be mentioned here. Now, in response to the fifty-first question: "What are the common accomplishments (siddhi)?" it is said: "The accomplishments such as invisibility and so forth are known as the common ones." This means that accomplishments such as invisibility—and by the word "and so forth," the five superknowledges (abhijñā) and various great and small practices such as summoning—are renowned as being common to worldly beings; they are not rare and do not lead to complete nirvāṇa. Now, in response to the fifty-second question: "Likewise, what is the supreme [accomplishment]?" it is said: "That which is taught as the supreme accomplishment is the realization of Buddhahood." This means:

འཇིག་རྟེན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་དེ་དེ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་གྲུབ་ནི། སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་དབང་པོ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེར་ལྡན་པ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་སངས་རྒྱས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་གསུམ་པ། དེ་ལ་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་དེ་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མཆིས་ཞེས་པའི་ལན་དུ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་རྟོགས་པ་ཡི། ། ཐབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དག་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། ། དམ་པ་ཡིས་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་ཤིང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་། དམ་པ་ཡིས་ནི་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་ཤིང་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བསྙེན་པའི་ཆོ་ག་དང་པོ་སྟེ། ། གཉིས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ། གསུམ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ། བཞི་པ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་ལས་ནི། བསྙེན་པའི་དམ་ཚིག་སྦྱོར་བ་དང་། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བ་དང་། ། སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱི་དམ་ཚིག་དང་། །

Regarding the mundane distinctions and common accomplishments, the accomplishment that is superior to those is the attainment of buddhahood. This refers to individuals of the highest faculties who possess insight and compassion and desire to attain the unsurpassed stage of buddhahood; through the methods for accomplishing buddhahood, they are established in the state of non-abiding nirvāṇa. Now, for the fifty-third question: "In that regard, how many types of methods are there?" In response to the question of how many types there are for accomplishing both the common and supreme accomplishments, it is said: "The methods for realizing the vajra of awakening Are of four types; In all Yoga Tantras, The Sublime Ones have highly praised them." And so forth. The Teacher, Bodhicittavajra, realized and understood the meaning of awakening, which is like the vajra of primordial wisdom (jñāna). To summarize the methods by which a yogi should realize that, one should know there are exactly four types. This point is also found in all the Mahāyoga Tantras; "the Sublime Ones" refers to all the Buddhas, who have highly praised and taught them. What are they? It is said: "The first is the ritual of approach (sevā); The second is the near-accomplishment (upasevā); The third is the accomplishment (sādhana); The fourth is the great accomplishment (mahāsādhana)." Furthermore, from the twelfth chapter of the Root Tantra: "The application of the samaya of approach, The arising of the near-accomplishment, The samaya of the meaning of accomplishment," and so on.

སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དག་དང་བཞི། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བསྙེན་ཅིང་འཁོར་བ་ལས་ཐག་བསྲིངས་པར་གྱུར་པ་ལས་མི་འདའ་བའོ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྫོགས་པས་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཉེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐུལ་བ་སྟེ། ལྷ་དང་ཡུམ་བསྐུལ་བས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉེས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་རྡོ་རྗེའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ལས་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་ལེའུ་འདི་ལས། ཐུན་མོང་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་གིས། ། ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་གྲངས་བཞི་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྤྱིའི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་དང་། དངོས་གྲུབ་ཐུན་མོང་གི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་དང་། མཆོག་གི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་དང་། གསང་བའི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་སྟེ། སོ་སོར་ཕྱེ་ན་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་དབྱེ་བའི་དོན་ཡང་རིག་པར་བྱས་ལ། དངོས་གྲུབ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་དང་གང་སྒྲུབ་ན་ཡང་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་རྒྱུད་འདིར་གསུངས་པའི་ལས་དང་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྒྲུབ་པ་ཕྲ་མོ་ཁ་ཅིག་ལ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་ཚང་བར་སྒོམ་མི་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་དེ།

"Great accomplishment, and the four." Thus it is said. Regarding that, "approach" (sevā) refers to approaching the nirvāṇa of the Vajrayāna, which is superior to other vehicles, and not transgressing the state of having distanced oneself from saṃsāra. "Near accomplishment" (upasādhana) refers to becoming a proximate cause for the accomplishment of the deity’s body, speech, and mind through the perfection of the deity’s meditative absorption (samādhi). "Accomplishment" (sādhana) refers to the invocation; by invoking the deity and consort, one’s own body, speech, and mind are established in that very nature. "Great accomplishment" (mahāsādhana) refers to the cause for generating delight and obtaining the empowerment of the great King of Dharma. In that very Root Tantra, regarding the "distinctions of the vajra," it says: "Then, the activities should be accomplished." And in this chapter, it says: "By the distinctions of the common and supreme." Thus, the four numbers taught therein are further divided into four types: the general four branches of approach and accomplishment, the four branches of approach and accomplishment for common siddhis, the four branches of approach and accomplishment for the supreme, and the four branches of approach and accomplishment for the secret. When divided individually, they become sixteen; one should understand the meaning of their classification into small, middling, and great. Whichever common or uncommon siddhi one seeks to accomplish, it should be accomplished by means of these, because the four branches of approach and accomplishment serve as the cause for all the activities and accomplishments taught in this tantra. Furthermore, there are some minor accomplishments for which it is not necessary to meditate on the four branches of approach and accomplishment in their entirety.

དེ་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་བཀྲལ་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཊཱི་ཀཱ་ཉིད་ལས་གསལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་དང་པོར་བསྟན་པའི་བཞི་པོ་འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཕྱེ་བ་ཀུན་གྱི་ལུས་ལྟ་བུ་ལས་སྤྱིའི་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དོན་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་ལས། བསྙེན་པའི་ཏིང་འཛིན་རབ་སྦྱོར་བ། ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་མཆོག་ལ། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དཔྱད། ། སྔགས་ཀྱི་བདག་པོ་བསྒོམས་པ་ཡིས། ། སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་བསྐུལ་བར་བཤད། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཚེ། ། རང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་གཟུགས། ། དབུ་རྒྱན་ལ་ནི་བདག་པོ་བསྒོམ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོར་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཙོར་མཛད་ནས། ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བརྗོད་ནས། ། ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་ནས། ཡུམ་ཡང་མྱུ་གུ་དང་གྲིབ་མའི་ཚུལ་དུའམ་གཉིས་སུ་ན་གདོལ་པའི་བུ་མོ་ཧཱུཾ་ལས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེས་རེག་པར་སྣང་བའི་ཕུང་པོ་བསལ་ནས། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྤྲོས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིག་མར་བསྐྱེད་ནས་ཡབ་ཡུམ་གསལ་བར་ཟུང་འབྲེལ་དུ་གནས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་བསྙེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེར་འབྲེལ་བའི་ངོ་བོ་ལས།

Furthermore, this should be understood clearly from the commentary (ṭīkā) itself during the occasion of explaining the Root Tantra. Regarding that, these four first taught are the body of all the various enumerations and are called the "four general stages of approach and accomplishment" (sevā-sādhana). To clarify their meaning, the twelfth chapter of the Root Tantra states: "When applying the samādhi of approach, One should meditate on supreme enlightenment. For the supreme accomplishment of the near-attainment, One analyzes the vajra sense bases. By meditating on the Lord of Mantras, It is explained that one should exhort at the time of accomplishment. When performing the great accomplishment, One should meditate on the Lord upon the crown Of the form of one's own mantra-holder. Thus, the wisdom vajra will be accomplished." Thus it is said. In that regard, first taking ultimate bodhicitta as the primary focus, one recites mantras such as oṃ śūnyatā and dharmadhātu. Then, through the sequence of the moon, the vajra, and so forth, one fully generates the great mudrā body of the glorious Great Vajradhara and so on. The consort is also generated either in the manner of a sprout and its shadow, or alternatively, as a low-caste girl generated from hūṃ. Having cleared away the aggregates that appear as the vajra through contact, one generates the wisdom consort (jñānamudrā) through light rays emanated from the heart of the wisdom being (jñānasattva). Meditating on the father and mother clearly abiding in union is the "application of the samādhi of approach." The "application of supreme enlightenment" is that such meditation is the essence of the union of insight and compassion.

ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྒོམས་ནས་སྙིང་རྗེས་ཐབས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྒོམས་ནས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་པར་བསྒོམ་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་མཆོག་ལ། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་མཆེད་རབ་ཏུ་དཔྱད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མཆོག་ཡིན་ལ། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གཞུག་པ་དང་། དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔས་ཕུང་པོ་ལྔ་རིགས་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ར་ཏི་ལྔས་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡུམ་ལྔར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། སེམས་དཔའི་ས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ཏ་ཀྲྀཏ་ཀྱི་སྔགས་བཞིས་ལག་པ་གཡས་གཡོན་དང་། ཁ་དང་གསང་བའི་མཚན་མ་རྣམས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དང་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་དང་། རྟ་མགྲིན་དང་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་དང་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་ནི་དཔྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་དཔེར་ན་མུན་པ་ཉིད་བསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་བསྒྲུབ་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་བདག་པོ་བསྒོམས་པ་ཡིས། ། སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་བསྐུལ་བར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལུས་ཀྱི་གནས་གསུམ་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་གསུམ་ལས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དུ་བསྐྱེད་ལ། དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སྐུ་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། ལེའུ་བཅུ་པ་ལས། སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ཕྲ་མོ་ཡི། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ནི་བསམ་པར་བྱ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་རྩེ་ལྔ་པ། །

Having meditated on the manifest awakening of emptiness through insight, and having meditated on the manifest awakening of the method of Mahāmudrā through compassion, one should practice the very meditation that unites method and insight. Regarding the phrase, "In the supreme accomplishment of the near-attainment, thoroughly analyze the vajra sense bases," the "supreme accomplishment" refers to the result, Mahāmudrā, being fully established through the cause of near-attainment. This involves: entering the wisdom-being into the heart; blessing the five aggregates as the five families by means of the five heroic seed-syllables; blessing the five elements as the five consorts by means of the five rati syllables; blessing the six [faculties] such as the eyes as the nature of the six bodhisattvas such as Kṣitigarbha by means of the seed-syllables of the beings; and blessing the right and left hands, the mouth, and the secret organ as the nature of the four—Yamāntaka, Aparājita, Hayagrīva, and Amṛtakuṇḍalī—by means of the four takkirīṭa mantras. This is what is meant by "analyzing." Just as darkness itself is dispelled, this accomplishes the transformation of the characteristics of saṃsāra into the nature of nirvāṇa. Regarding the phrase, "By meditating on the lord of mantras, it is explained that one should exhort at the time of accomplishment," one should generate the three vajras from the three syllables of body, speech, and mind at the three places of the body, and then exhort and supplicate with the words, "O glorious holder of the vajra body," and so forth. Furthermore, from the tenth chapter: "In the center of the heart, one should visualize the subtle maṇḍalas; the great five-pronged vajra..."

རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དེ་ལ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྐུལ་བའི་དོན་ཁ་བྲག་གཉིས་སུ་སྦྱར་ནས་བཀྲལ་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སྔགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་གང་བསྒོམས་པ་དེས་གཞན་ལ་བསྐུལ་བའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཚེ། ། རང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་གཟུགས། ། དབུ་རྒྱན་ལ་ནི་བདག་པོ་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་རིག་མ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའོ། ། དེའི་དུས་སུ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོའམ། གང་སྒྲུབ་ཅིང་བསྒོམ་པའི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་གང་ཡིན་པ། དེ་ལ་ནི་རང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་དབུ་རྒྱན་ལ་བདག་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་བསྒོམ་ན་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའམ། གཉིས་སུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡབ་ཡུམ་དེ་ཉིད་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མར་བསྒོམ་ན་དེ་དག་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་གང་ཡིན་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། སྒོམ་པའི་ཐབས་ནི་ཡབ་ཡུམ་རོལ་པ་མཛད་པའི་བདེ་བའི་སྒྲས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་ནས། བདག་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཐིམ་པར་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལ་བབས་པ། ཡུམ་གྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ལྷ་མོའི་ཚོགས་ལག་པ་ན་བུམ་པ་ཐོགས་པར་གྱུར་ཏེ། སླར་བྱུང་བས་བདག་གི་མགོ་བོར་དབང་བསྐུར་ཏེ་ཐིམ་པ་ལས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོས་དབུ་ལ་བརྒྱན་པའམ། གཉིས་སུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བསྒོམ་ན་གང་སྒོམ་པ་དེ་ཉིད་སེམས་དཔའ་སེམས་མར་བསྒོམ་ན།

"One should meditate through constant application," and so forth. Regarding these words, one should understand them by explaining them through two distinct applications: the non-duality of the father and mother, and the exhortation of the maṇḍala of deities. In that context, "the lord of mantra" refers to whichever deity one is meditating upon, such as the Great Vajradhara, who then exhorts the others. Regarding the passage: "At the time of performing the great accomplishment, one should meditate on the lord upon the crown of the form of one's own mantra-vajra," the "great accomplishment" refers to the blessing of the mind, the blessing of the consort, the offerings, and so forth. At that time, the "lord of one's own family" or whichever yidam deity one is practicing and meditating upon is called "one's own mantra-vajra." If one meditates on the lord of one's own family upon the crown of that deity, then light rays radiate from the heart of the wisdom being (jñānasattva). Alternatively, if one meditates on those very Tathāgatas, father and mother, as the male and female sattvas, one meditates on whichever is the lord of their family. As for the method of meditation: through the sound of bliss from the play of the father and mother, all the Tathāgatas of the ten directions are summoned. They dissolve through the pores of one's body and melt into the essence of the supreme bodhicitta, descending into the space of the consort. From the pores of the consort's body, a host of goddesses holding vases in their hands emerges and confers empowerment upon one's head. Through this dissolution, one is adorned on the crown by the lord of one's own family. Alternatively, if one meditates on the Tathāgatas, and meditates on whichever one is being visualized as the male and female sattvas:

རང་གི་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོའམ་ཡང་ན་མི་བསྐྱོད་པའམ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་གང་བསྒོམ་ན་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་བདག་ཉིད་ལ་དབང་བསྐུར་བར་བསྒོམ་པ་དེ་དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འདི་ལ་ཡང་སློབ་དཔོན་སོ་སོ་ནས་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དག་ཡོད་པ་ནི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་པས་ལེའུ་འདིར་ཟློས་བུར་མ་བྲིས་སོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་བཞི་པར། ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ལགས། ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། ཐུན་མོང་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་གིས། ། བསྙེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར། ། རྡོ་རྗེ་བཞི་པོ་ཐུན་མོང་སྟེ། ། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ཐུན་མོང་གི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་དང་། མཆོག་གི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞིའི་བྱེ་བྲག་རིམ་པར་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞིའོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་མི་གཅིག་པའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོ་ནས་ཡོད་པའི་དབང་གིས་བསྙེན་པའི་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་བ་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་བསྙེན་པས་མཚོན་ནས་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།

Whether one meditates on the principal deity of one’s own family, or Akṣobhya, or Vajrasattva in union with his consort, it is appropriate to meditate on conferring empowerment upon oneself through the stream of the superior bodhicitta of their non-dual union. If one does so, it is said: "The Vajra of Wisdom will be accomplished." This means that the yogi will be accomplished in the nature of the glorious Vajrasattva. Regarding this, there are differing assertions by various masters, which have already been explained in the context of the twelfth chapter, so they are not written here again. Now, in response to the fifty-fourth question: "What is the nature of the method?" it is said: "Through the distinctions of the common and supreme, The approach becomes twofold. The four vajras are the common; The nectar of wisdom is the supreme." By such statements, the distinctions of the four branches of approach and accomplishment for the common and the supreme are shown in sequence. Thus, regarding the general teaching that "there are four types of approach and accomplishment," although it is stated that there are four aspects of approach because there are distinct categories for accomplishing the two types of common siddhis, one should understand that, exemplified by approach, the four branches of approach and accomplishment are as follows: the four vajras serve as the causes and conditions for accomplishing the common siddhis.

མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་བསྙེན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡན་ལག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་བཞི་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་སྟོང་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ། གཉིས་པ་ས་བོན་བསྡུས་པ་ཡིན། ། གསུམ་པ་གཟུགས་ནི་རྫོགས་པ་སྟེ། ། བཞི་པ་ཡི་གེ་དགོད་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་སློབ་དཔོན་སོ་སོའི་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་ན་ཡང་མཐོང་ཚད་ཀྱི་ལུང་གི་ཁུངས་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། ། འདིར་བཤད་པའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་དབུ་ཞབས་ཚང་བ་ལ་དགོངས་ནས་སྤྱིར་སྦྱར་བ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱི་མཆོག་གི་རྒྱལ་པོ་ལ་དགོངས་ནས་འཁོར་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་དབང་དུ་སྦྱར་བ་གཉིས་སོ། ། དེ་ལ་སྤྱིར་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། ཞེས་བརྗོད་པས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་དག་པར་བསྒོམས་པའི་ངང་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་ཤིང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཇེ་རགས་ཇེ་རགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་བོན་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་དང་པོ་སྟོང་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་མཚོན་པ་ཡིན་པས། ཟླ་བས་ནི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བསྙེན་པ་དང་སྦྱར་རོ། ། གཉིས་པས་ས་བོན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་དེའི་སྟེང་དུ་གསུང་ཡིག་འབྲུ་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་ལ་བྱ་སྟེ།

The approach for accomplishing the supreme siddhi is called the "Nectar of Wisdom" and refers to its application as a branch. Regarding that, what is the essential nature of the four vajras taught in common? It is said: "First is the awakening of emptiness; second is the gathering of the seed-syllable; third is the perfection of the form; fourth is the arrangement of the syllables." Although various masters express differing views, this should be understood as being due to the discrepancies in the scriptural sources they have encountered. The method explained here is twofold: the general application, intended for the complete structure of the great maṇḍala from beginning to end, and the specific application, intended for the supreme king of maṇḍalas in terms of generating the retinue. To explain the general application: by reciting oṃ śūnyatā-jñāna-vajra-svabhāva-ātmako ’haṃ, one meditates on all phenomena appearing as external and internal entities as being pure in the nature of emptiness. Within that state, through the cultivation of meditative concentration, the distinctions of realization become increasingly coarse. The seed of the pure bodhicitta, which becomes like a moon, is called "first, the awakening of emptiness." Since "emptiness" symbolizes the ultimate nature of insight (prajñā), and the "moon" symbolizes the conventional nature of compassion (karuṇā), this is applied to the approach stage. Second, "the arising of the seed-syllable" refers to meditating on the speech-syllables, such as hūṃ, upon that moon.

དེ་ནི་ཉེ་བའི་བསྙེན་སྒྲུབ་དང་པོར་སྦྱར་རོ། ། ཡི་གེ་དེའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་དང་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི། གསུམ་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་རྫོགས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་དང་སྦྱར་རོ། ། དེ་ནས་ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁྲོ་བོ་བཞི་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པ་དང་། རིག་མ་དང་སྦྱར་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་པདྨ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་གཏོང་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་བརྗོད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་བཏོན་ཅིང་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་ཏེ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱས་ནས་སླར་བྱོན་པ་རང་རང་གི་བཞུགས་གནས་སུ་དགོད་ཅིང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་ནི། བཞི་པ་ལ་ནི་ཡི་གེ་དགོད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱར་རོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་གི་རྒྱལ་པོ་ལ་དགོངས་ནས་འཁོར་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྦྱར་བ་ནི་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པ་མཛད་པའི་བདེ་བའི་སྒྲ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའི་ཀྱོ་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀུག་ནས་བདག་ལ་ཐིམ་པ་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཞུ་བ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལ་བབས་པ་ལས་ཡུམ་གྱི་གསང་གནས་སུ་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ནས། སོ་སོའི་བཞུགས་གནས་སུ་ཉི་ཟླ་དང་པདྨའི་གདན་བསམས་པ་ལ་ནི། དང་པོ་སྟོང་པའི་(བྱབ་,བྱང་)ཆུབ་སེམས། །

That is to be applied to the first, the near-approach and accomplishment. From the radiation and reabsorption of those syllables, the moon and vajra become inseparable; by maintaining the divine pride of the vajra and the deity, one becomes the Great Vajra Holder. This is the third stage, which is said to be "the completion of the form," and is applied to the accomplishment. Then, one meditates on the wisdom being (jñānasattva) at the heart, the aggregates, the elements, the internal and external sense bases (āyatana), the four wrathful deities, and the vajras of body, speech, and mind. One unites with the consort, blesses the vajra and lotus, performs the subsequent emission, makes offerings, and from the bodhicitta, generates the maṇḍala. By reciting the respective mantras, they are projected outward and emanated into the ten directions to act for the benefit of beings, then return and are placed in their respective seats, endowed with the four seals (mudrā). This is the fourth stage, which is said to be "the arrangement of the syllables," and is applied to the great accomplishment. With the supreme king of maṇḍalas in mind, the generation of the retinue is as follows: through the sound of bliss from the non-dual play of the father and mother as method and wisdom, light rays radiate from the heart of the wisdom being. With the hook of light, the maṇḍalas of the ten directions are summoned and dissolve into oneself. Melting into the superior bodhicitta, it descends into the space of the consort. From this, the external maṇḍala is generated exactly as it is in the consort’s secret place. Then, at their respective seats, one visualizes sun, moon, and lotus seats. This is the first: "the bodhicitta of emptiness."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་སོ་སོའི་གདན་ཐོག་ཏུ་ལྷ་རང་རང་གི་ས་བོན་ཡི་གེ་འབྲུ་རེ་རེ་རྣམས་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་བཞིན་དུ་འཐོན་ཅིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསམ་ཞིང་ངག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་ཅིང་གསལ་བར་བརྟགས་པ་ལ་ནི། གཉིས་པ་ས་བོན་འབྱུང་བ་དང་། ། ཞེས་བྱའོ། ། ས་བོན་དེ་རྣམས་ལས་སོ་སོའི་ཕྱག་མཚན་དུ་གྱུར། ཕྱག་མཚན་དེ་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བཀུག་ནས་ཐིམ་སྟེ་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་ནི། གསུམ་པ་ལ་ནི་གཟུགས་རྫོགས་ཏེ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ཧཱུཾ་བཛྲ་དྷྲྀཀ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་རང་རང་གི་སྔགས་བརྗོད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་བཏོན་ཅིང་ཕྱོགས་བཅུར་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་སྤྲོས་ནས་སླར་བྱོན་པ་སོ་སོའི་བཞུགས་གནས་སུ་བཞག་པ་ནི། བཞི་པ་ལ་ནི་ཡིག་འབྲུ་དགོད། ། ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྡོ་རྗེ་ཆོ་ག་བཞི་པོ་འདི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱི་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི་འཁོར་ལ་སྦྱར་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། སྨྲས་པ། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བས་མགོ་མཇུག་གི་དོན་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྒོས་སུ་བསལ་བར་མ་ཁྱབ་པས་བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པར་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་སྦྱར་བ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྡོ་རྗེའི་ཆོ་ག་བཞི་པོ་འདི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་གི་རྒྱལ་པོའི་སྐབས་སུ་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི། སྤྱིར་སྦྱར་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

Regarding this: then, from each of their respective seats, the seed-syllables of the individual deities emerge like bursting bubbles. To contemplate them with meditative concentration, to recite them verbally, and to clearly visualize them is called "the second: the emergence of the seed-syllables." From those seed-syllables, the respective hand-symbols arise; from those hand-symbols, light rays radiate, performing the benefit of beings in the ten directions. Having summoned all the buddhas, they dissolve and become indivisible, whereby they transform into the respective great mudrās of the deities' bodies. This is called "the third: the perfection of the form." Then, having blessed them with the three syllables, one recites the individual mantras of the deities, such as "HŪṂ VAJRA DHṚK" and so forth. By reciting these, they are projected outward, emanated to benefit beings in the ten directions, and then return to be placed in their respective seats. This is called "the fourth: the arrangement of the syllables." Regarding this, some may say: "These four vajra rituals are to be applied to the maṇḍala as a whole, as in the previous case, but it is not appropriate to apply them to the retinue." To this it is said: "That is true; however, although applying them as before covers the maṇḍala in general by summarizing the meaning from beginning to end, it does not specifically and clearly cover the King of Maṇḍalas. Therefore, there is no contradiction in applying them to both in order to dispel doubts about the lack of distinction." Others may say: "These four vajra rituals are appropriate to be performed during the occasion of the Supreme King of Maṇḍalas, but it is not appropriate to apply them in general." To this it is said:

འདིར་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་བཞི་ཐུན་མོང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པས། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཆོ་ག་བཞི་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་པས་སྒྲུབ་ལ། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ནི་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཆོ་ག་བཞི་དང་པོར་བསྒོམས་ནས་ཡན་ལག་དྲུག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཁ་བསྐང་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་དགོས་པས་ན་ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་གཉི་ག་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་ཆོ་ག་བཞི་དགོས་ཤིང་སྤྱི་ལ་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་གི་རྒྱལ་པོ་འབའ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་སྦྱར་བས། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལ་མ་ཁྱབ་ལ་དེ་ལྟར་ནི་དེས་ནི་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་ཏུ་མི་བཏུབ་ན། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་གྲོགས་བྱེད་ནུས་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་བས་ན་མགོ་མཇུག་གི་དོན་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་སྦྱར་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་གི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་གཅིག་པུ་ལ་སྦྱར་བས་ནི་མི་འཚམ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ལས་སྦྱར་བས་གང་དུའང་འགལ་བ་མེད་དོ། ། ལ་ལ་ན་རེ། སྤྱིར་སྦྱར་བ་ལ་བསྙེགས་ཏེ་བཤད་པའི་དང་པོ་སྟོང་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་པ་ས་བོན་འབྱུང་བ་དང་། གསུམ་པ་གཟུགས་རྫོགས་པའི་ཡི་གེའོ། ། བཞི་པ་ལ་ཡི་གེ་དགོད་པ་ནི་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་དེ། བསྙེན་པའི་དམ་ཚིག་སྦྱོར་བ་བསྟན་པས་སྦྱོར་བ་མ་ལུས་པ་བསྡུས་ཏེ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །

Regarding the statement, "Here, the four vajra rituals are common," when accomplishing common siddhis, one accomplishes them by meditating solely on the four vajra rituals. However, when accomplishing supreme siddhis, one must first meditate on the four vajra rituals and then supplement them with the application of the six branches and so forth; thus, the four vajra rituals are required for the accomplishment of both common and supreme siddhis. This is taught as being common to the general [practice]. If that were the case, applying them only to the context of the "supreme king of maṇḍalas" would not encompass the great maṇḍala. If that were so, since they would not even be able to accomplish common siddhis, how could they possibly be able to assist in accomplishing supreme siddhis? Therefore, it is logical to apply them to the great maṇḍala which summarizes the meaning from beginning to end. It is inappropriate to apply them to the "supreme king of maṇḍalas" alone; by applying them to both, there is no contradiction anywhere. Some say: "In the general application, the first is the emptiness and the bodhicitta; the second is the arising of the seed-syllable; the third is the completion of the form-syllable; and the fourth is the arrangement of the syllables, which includes all the remaining parts. By teaching the application of the samaya of approach, all applications are subsumed, and thus the great siddhis of near-accomplishment and so forth would be absent." They say this.

ལན་དུ་བསྙེན་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཡབ་ཡུམ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་བསྐྱེད་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པ་དེའི་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡིན་པས་གཞན་སྒྲིབ་ཅིང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་རྣམ་བཞི་འདི་དག་ནི། ། བསྙེན་པའི་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་བསྙེན་པའི་བདག་ཉིད་དང་སྒྲུབ་པ་གཉི་ག་ཉིད་ཡིན་ནོ་བར་བཤད་ན་ཡང་། འདིའི་སྐབས་སུ་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་ཀའི་དོན་ཚང་བར་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ཡིས། ། ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དབྱེར་མེད་པ་ནི་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་བསྙེན་པ་ནི་དངོས་སུ་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན། བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་དྲུག་ཚུལ་དུ། ། བྱས་པས་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། ། གཞན་དུ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་ནི་འབྱུང་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་དྲུག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པས་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི།

In response, it is simply that the male and female deities are generated clearly as the great mudrās from the two types of bodhicitta, which are the nature of insight and compassion. Since the blessing of the sense bases of those thus generated is what is being accomplished, other [obstructions] are obscured and become non-existent. Regarding the statement, "These four vajras are the accomplishment of the nature of approach," although it is explained that these four vajras thus taught are both the nature of approach and the accomplishment itself when accomplishing common siddhis, in this context it has already been shown above that the meaning of all four branches of approach and accomplishment is complete. Now, in order to teach the four branches of the supreme siddhi, it is said: "With the nectar of supreme wisdom, one should apply the six branches," and so forth. The result of having mastered the cultivation of non-conceptual samādhi is the dharmakāya, which is inseparable from the nature of bodhicitta-vajra—the essence of the Vajrayāna nirvāṇa. This is what is called the "nectar of supreme wisdom." Its approach is to be applied directly through the six branches. Therefore, it is said: "By practicing in the manner of the six branches of approach, the accomplishment becomes supreme. If one practices otherwise, the supreme siddhi will not arise." Thus, by practicing in the manner of the six branches of approach, the accomplishment becomes supreme; otherwise, it is not.

ཡན་ལག་དྲུག་སྤངས་ནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུའམ། མཆོག་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་སྡུད་དང་བསམ་གཏན་དང་། ། སྲོག་རྩོལ་དེ་བཞིན་འཛིན་པ་དང་། ། རྗེས་སུ་དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་ཏེ། (སྦྱོ་,སྦྱོར་)བ་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སོ་སོར་སྤང་བ་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་གི་རྒྱུན་དུ་གཅིག་གྱུར་པས་མི་འཆིང་ཞིང་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན། དབང་པོ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། ། རང་གི་འཇུག་གནས་ཐམས་ཅད་དུ། ། འདོད་པ་སོ་སོར་སྡུད་པས་ན། ། སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། ། འདོད་པ་ལྔ་ནི་བསྡུས་ནས་སུ། ། སངས་རྒྱས་ལྔར་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ལུས་ལྷའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བཞུགས་སམ་སོ་སོ་ན་བཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་ཡུལ་གང་དང་གང་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ཡང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྷ་མོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡུལ་ལྷ་མོ་ལྔ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱོད་ལ། འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་དངོས་སུ་སྤྱད་པས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་འཆིང་བ་སྟེ། སོ་སོར་སྤོང་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

If one were to abandon the six branches and practice otherwise, the supreme siddhi or the attainment of the supreme would not occur. Therefore, the meaning is that one must possess the six branches. What is that which was thus taught? Withdrawal, meditative concentration, Vital effort, and likewise retention, Recollection, and meditative absorption— These are explained as the six branches of yoga. Regarding these, withdrawal is the nature of phenomena as they engage with the objects of the senses; because one is unified in a single continuum, one is neither bound nor liberated. Therefore: Since the ten faculties, In all their respective modes of engagement, Withdraw their respective desires, It is explained as "withdrawal." Having withdrawn the five desires, They are perfectly applied as the five buddhas. Thus it is said. Whether the yogi and consort, who possess the complete essence of the deity in their own bodies, abide in union as method and wisdom or abide separately, whenever any external object such as form is seen by the five faculties such as the eyes, one should understand at all times and in all ways that all those objects abide as nothing other than the nature of the goddesses. The nature of the five faculties engages with the five goddesses as objects through the mode of method and wisdom by the power of their own nature. To actually indulge in the qualities of the five desires is what binds one to saṃsāra and the lower realms; this is what is meant by "withdrawal." Why is that? Because:

རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དབང་པོ་ལྔས་མཚན་མར་བཟུང་ནས་དངོས་སུ་སྤྱོད་པ་དེས་སོ་སོར་སྤོང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན། འདོད་པ་ལྔ་ནི་བསྡུས་ནས་སུ། ། སངས་རྒྱས་ལྔར་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ལྔ་དབང་པོ་སོ་སོའི་ཡུལ་དུ་འབབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཕན་ཚུན་དུ་བསྡུས་པ་ནི་ཡུམ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དབང་པོ་ལྔ་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་འགོག་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྱོད་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལ་ལར་སོ་སོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྣང་ན་སྤོང་བ་དང་དོན་མཐུན་ཏེ། མཚན་མར་བཟུང་ནས་དངོས་སུ་སྤྱོད་པས་སོ་སོར་སྤོང་སྟེ། ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པའི་ཚུལ་དུ་སོ་སོར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྟག་པ་བསམ་གཏན་ཞེས་བཤད་དེ། བསམ་གཏན་དེ་ནི་རྣམ་ལྔར་འགྱུར། ། རྟོག་དང་སྤྱོད་དང་དགའ་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་བདེ་བ་ཉིད་དང་ཡང་། ། སེམས་ཀྱི་རྩེ་གཅིག་ཉིད་དག་སྟེ། ། ལྔ་པོ་དེར་ནི་བསམ་གཏན་བསྡུ། ། ཞེས་གསུངས་པས། བསམ་གཏན་ལ་ཡང་དབྱེ་ན་ཡན་ལག་ལྔར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ལྔའི་དང་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། ། གསང་བ་གསུམ་འབྱུང་རྟོག་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གསང་བ་གསུམ་འབྱུང་བར་རྟོག་པ་སྟེ། གསུང་ཡིག་འབྲུ་དང་། ཐུགས་ཕྱག་མཚན་དང་། སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་འབྱུང་བར་རྟོག་པ་སྟེ།

By establishing them as the nature of liberation, one individually abandons the actual engagement with the five sensory qualities by grasping them as signs through the five faculties. Therefore, it is said: "Having gathered the five desires, one thoroughly applies them to the five buddhas." This means that whatever five desires descend as the objects of the respective faculties, their mutual gathering should be understood as the five consorts (mātṛkā). The five faculties should be understood as the nature of the five buddhas. Engaging with these without one obstructing the other is to be known as engaging in the manner of the non-duality of method and insight; this is called "thorough application" (pratisaṃyoga). In some Indian manuscripts, it also appears as "individual engagement" (pratisaṃcara), which is consistent in meaning with "abandoning," because one abandons them by engaging with them as signs. The meaning is that one engages individually in the manner of the non-dual play of the male and female deities. As for why it is called "meditative concentration" (dhyāna): "Investigation is explained as meditative concentration; that concentration becomes fivefold: conceptualization, discernment, joy, likewise bliss itself, and one-pointedness of mind. These five are the summary of meditative concentration." As it is thus stated, one should know that meditative concentration is also divided into five branches. What is the first of these five, conceptualization? "Conceptualization is the arising of the three secrets," it is said. This means that by meditating on the secrets of body, speech, and mind, one conceptualizes the arising of the three secrets of the Great Seal (mahāmudrā); that is, the conceptualization of the arising of the three: the speech as the seed-syllable, the mind as the hand-symbol (cihna), and the body as the seal (mudrā).

དེའི་རིམ་པ་ཡང་དང་པོར་ཡིག་འབྲུ། ། དེ་ལས་ཐུགས་ཕྱག་མཚན། དེ་ལས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་རྟོག་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་འབྱུང་བར་རྟོག་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་བ་དང་ཡུམ་ཡང་མྱུ་གུ་དང་གྲིབ་མའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་དུས་ན་ཡབ་ནི་སྐུ། ཡུམ་ནི་གསུང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཐུགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་འབྱུང་བར་རྟོག་པའོ། ། གཉིས་པ་སྤྱོད་པ་ནི། དེའི་ལོངས་སྤྱོད་དཔྱད་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་བརྟགས་ཤིང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང་། དེའི་དོན་དུ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་དང་། པདྨོ་ཡང་སྦྱར་ཞིང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔྱད་པའོ། ། དགའ་བ་ནི། དགའ་དང་འདྲ་བ་གསུམ་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡབ་ཡུམ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཆགས་ཤིང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོལ་པ་རྩོམ་པ་ནི་དགའ་བའོ། ། བདེ་བ་ནི། བདེ་བ་བསྡུས་པ་བཞི་པའོ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དགའ་བའི་བསྒུལ་བསྐྱོད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྡུས་ནས་གསང་བའི་མཁའ་ལ་བབ་པ་དེའི་དུས་སུ་ཐེག་པ་འོག་མའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འདུས་པར་འགྱུར་བའོ། ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི། ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་བྱུང་ཟད་པའི། ། རང་སེམས་ལྔ་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ།

Regarding the stages: first, the syllable; from that, the heart-hand symbol; and from that, the emergence of the great mudrā of the body. To conceptualize this is the conceptualization of the emergence of the secrets of body, speech, and mind. Thus, when the great mudrā is clear and the consort arises in the manner of a sprout and its shadow, at the time when method and insight are joined in union, the father is the body, the mother is the speech, and the bodhicitta is the mind. To conceptualize the emergence of these three secrets of body, speech, and mind in such a way is the first stage. Second, regarding conduct: "It is the examination of its enjoyment." This means that having analyzed [the consort] as body, speech, and mind, one joins with her inseparably in their nature. For that purpose, the secret vajra and lotus are joined, and one engages in mutual enjoyment; this is "examination." Regarding joy: "Joy is the third, which is like [the previous] joy." This means that when the father and mother are attached to one another and initiate the play of the non-duality of method and insight, that is "joy." Regarding bliss: "The fourth is the gathering of bliss." This means that through the movement of joy, the great bliss—the superior bodhicitta—is gathered from all parts of the body and descends into the secret space. At that time, by expressing the qualities of greatness of the lower vehicles, all are naturally gathered. Regarding one-pointedness of mind: "When the knower and the known have ceased, one's own mind should be known as the fifth." This means:

དེ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་གནས་པ་ནི་རང་གི་སེམས་ཇི་བཞིན་པའི་ངང་དུ་དོན་ཤེས་པས་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་མང་ཞིང་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཟད་ཅིང་བྱང་ནས་སྣང་བ་མེད་ཅིང་མཐོང་བ་མེད་པའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། དེའི་ངང་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་འདུས་པས་དེ་ལྟར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་རང་གི་སེམས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི་ཡབ་སངས་རྒྱས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཡུམ་ཤེས་བྱ་འབྱུང་བ་ལྔའི་བག་ཆགས་ཟད་པ་ནི་ཡུམ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་གཞི། ། ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལ་ནི། ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གནས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གནས་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་འབྱུང་ཡང་དེ་ལས་འབྱུང་སྟེ། རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་གྲོལ་བ་དང་འཆིང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། ལ་ལ་ན་རེ། གསང་གསུམ་བྱུང་བ་རྟོག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་དོན་ནི་སྒོ་གསུམ་ཡིག་འབྲུ་དང་། ཐུགས་མཚན་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིམ་པས་སམ་ཅིག་ཅར་དུ་ལྷ་གང་ལ་དད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བསྒོམ་པ་ནི་རྟོག་པ་དེ་དང་བདག་ཏུ་དབྱེར་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་དཔྱོད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་རོ་མྱོང་བ་ནི་དགའ་བ། དེའི་ངང་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་ནི་བདེ་བ། དོན་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་རང་གི་སེམས་ཤེས་པ། དེའི་དུས་ན་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ན།

Abiding in such a state with one-pointed mind, one understands the nature of one’s own mind as it is. Consequently, all habitual tendencies for the objects of knowledge—the five elements and so forth—to appear as numerous and diverse are exhausted and purified. Thus, the reality that is without appearance and without seeing is manifested. Within that state, the five primordial wisdoms are gathered; thus, great bliss, the bodhicitta, and one’s own mind-nature abide inseparably as the essence of the five primordial wisdoms. This is the nature of the five male buddhas (yab). The exhaustion of the habitual tendencies of the five elements of the objects of knowledge appears as the nature of the five female consorts (yum). Regarding such a state, it is said: "The ground, the reality of all buddhas," and: "All desires are perfectly established therein." Although all the five sensory qualities of the world and all the sublime qualities of the transcendent abide therein, and arise from therein, they appear as liberation or bondage depending on the distinction of whether they are realized or not. Some say: "The arising of the three secrets is conceptualization." The meaning of these words is as follows: through the stages of the three doors as syllables, the heart-marks, and the great mudrās, or simultaneously, one meditates on the body, speech, and mind of whichever deity one has faith in. To join that conceptualization inseparably with oneself is "investigation." To savor the flavor of that meditative absorption (samādhi) is "joy." To abide without wavering from that state is "bliss." To be one-pointed toward that reality is "knowing one’s own mind." At that time, when the so-called "mind" engages with other objects, [the text continues].

རྟོག་པ་ཕྲ་རགས་འབྱུང་བ་ཟད་ཅིང་འགགས་ནས་མཐོང་བ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མེད་པའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞིའམ་ངོ་བོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལ་བྱུང་བས་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། འགལ་བ་ནི་མེད་ན་ཡང་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོའི་ལུས་ལས་གཡེལ་བར་བསྙད་དོ། ། སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་གསུམ་པ་དབུགས་དགག་པ་དང་གཏོང་བ་ནི་དབུགས་དགག་པ་ནི་མི་སྤྲོ་བའོ། ། གཏོང་བ་ནི་སྤྲོ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན། དབུགས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དངོས། ། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན། ། གོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བྱུང་ནས་སུ། ། སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་བརྟག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབུགས་ནི་རླུང་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་རིགས། ཆུ་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་པདྨའི་རིགས། མེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས། རླུང་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཀྱི་རིགས། ནམ་མཁའ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་ཟེར་ན། སྤྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་དེ་ལྟར་མི་སྦྱོར་རོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དབུགས་རླུང་གི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་ལྔ་ཚང་བ་དང་ལྡན་པས་སྣོད་བཅུད་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ལ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།

When coarse and subtle conceptualizations have been exhausted and ceased, the realization of the meaning that is without seeing and without appearance is called jñāna (wisdom). This is the actual basis or essence of all buddhas. Since all the great qualities of the mundane and supramundane without exception abide in it and arise from it, it is said to abide as the nature of all that is desired. If one says this, there is no contradiction; however, it is described as being diverted from the body of the "Great Application" (mahāyoga). Regarding the third of the six branches of application, the retention and release of the breath: retention of the breath is non-emission; release is emission. Therefore, it is said: "The breath is the actuality of the five wisdoms, Possessing the nature of the five elements. Having arisen in the manner of a sphere, One should examine it at the tip of the nose." And so forth. The breath is wind, and because it possesses the five elements, it is the essence of the five wisdoms. Some say: earth is the mirror-like wisdom of the Vajra family; water is the discerning wisdom of the Padma family; fire is the wisdom of equality of the Ratna family; wind is the all-accomplishing wisdom of the Karma family; and space is the wisdom of the expanse of phenomena (dharmadhātu) of the Tathāgata family. Although there are scriptural sources that explain it in that way, in this context, one should not apply it in that manner. If one asks, "Then how is it?" the breath is wind by nature and possesses the five elements in their entirety, thereby encompassing the entire environment and its inhabitants without exception. Since the purity of those very elements is the nature of wisdom, it is described in that way.

ཡེ་ཤེས་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་ལྡན་ལ་འབྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས། དོན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་རྟགས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་སྣང་ལ། དེ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དབུགས། ། ཞེས་པ་ནི་དབུགས་དེ་ཉིད་ཁ་དོག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་མཚན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་མམ། ཡིག་འབྲུ་ལྔའམ་ཡང་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ལ་བྱའོ། ། བྱུང་ནས་སུ་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བ་སྣའི་རྩེ་མོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་སྣའི་རྩེ་མོ་ལས་ཀྱང་པདྨ་སྣའི་རྩེ་མོ་ལ་བསམ་མོ། ། ཁ་དོག་ལྔའི་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་དབུགས་ཡིག་འབྲུའམ་ཐུགས་མཚན་དུ་བསམ་པ་དེ་ལ་བྱའོ། ། དབུགས་དགག་གཏོང་བ་ཞེས་སུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་ཉིད་དུ་བསམས་ཏེ་གཞན་དུ་མི་སྤྲོ་ལ། སྤྲོ་བ་ནི་གཞན་དུ་གཏོང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་ནས་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་བསྟན་པའི་གསུམ་པ་དབུགས་དགག་པ་ནི། རང་སྔགས་སྙིང་ལ་བསྒོམས་ནས་སུ། ། འགོག་པ་ཡི་ནི་གནས་སུ་དགོད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། དབུགས་ནི་རིགས་སོ་སོའི་ལྷ་གང་བསྒོམ་པ་དེའི་ཐུགས་མཚན་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རང་གི་སྙིང་ག་ལ་བསྒོམས་ནས་དབུགས་དགག་པའི་གནས་ཡབ་ཡུམ་གང་ཡིན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་སྣའི་རྩེ་མོ་ལ་ཡིག་འབྲུའམ་ཐུགས་མཚན་དུ་བསམ་པ་ནི་དགོད་པའོ། ། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་བཞི་པ། གཟུང་བ་ནི་མཚན་མ་མ་བྱུང་གི་བར་དུའམ་སེམས་རྟས་ཤིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་མ་ཐོབ་བར་དུ་གོང་མ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་དབང་པོ་བཀག་ནས་ནི། ། རིན་ཆེན་གཟུང་བར་རབ་ཏུ་བཤད། །

Wisdom is endowed with the five elements, and the elements are endowed with wisdom; thus, the ultimate expanse and wisdom appear as the signs of method and insight, and they abide in a manner that is non-dual. Regarding the phrase, "The breath is the nature of the five wisdoms," this refers to visualizing the breath itself as a hand-symbol the size of a mustard seed possessing five colors, or as the five syllables, or as any suitable form. "Having emerged" means that once it has emerged from one's own heart, it should be visualized at the tip of the nose; one should also visualize a lotus at the tip of the nose, whether from the perspective of the outer or the inner. "The jewel of five colors" refers to visualizing the breath as a syllable or a heart-symbol. "The breath is explained as being restrained and released": if one wishes to restrain it, one visualizes it right there and does not radiate it elsewhere; "releasing" is explained as sending it elsewhere. Having thus given the general teaching, the third of the six branches of application, the restraint of the breath, is as follows: "Having meditated on one's own mantra in the heart, one should place it in the place of restraint." This means that after meditating on the heart-symbol—the samaya-mudrā—of whichever deity of the respective family one is meditating upon in one's own heart, one "places" it by visualizing the syllable or heart-symbol at the outer or inner tip of the nose, which is the place of breath restraint for whichever father or mother deity is involved. The fourth of the six branches of application, "holding," is to remain in the state of meditating as described above until the signs arise, or until the mind is strengthened and mastery over meditative concentration is attained: "Having restrained one's own faculties, it is explained that the jewel is to be held."

ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་དགག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་དབང་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པར་བཀག་ནས་སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་མི་འཕྲོ་བར་བྱ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་ཡིག་འབྲུ་དང་ཐུགས་མཚན་ཁ་དོག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སེམས་བསྡུས་ཏེ་བསམ་པ་ལ་ནི་གཟུང་བར་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དབུགས་གཟུང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། རྡོ་རྗེ་འགོག་པར་བསམས་པ་ཡིས། ། མཚན་མར་འཛིན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དབུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིག་འབྲུ་དང་ཐུགས་མཚན་དུ་བརྟགས་པ་ལ་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཏད་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒོམས་ལ། སེམས་གཞན་དུ་མི་རྒྱུ་བར་རྡོ་རྗེ་འགོག་པ་བསམ་པ་དེ་ཡིས་ནི་ཡིག་འབྲུ་དང་། ཕྱག་མཚན་གང་བསྒོམས་པའི་མཚན་མ་དེ་ཡིད་ལ་གསལ་ཞིང་བརྟན་པར་འཛིན་པར་ནུས་པའི་རྟགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། གཏོང་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པ་ཡིས། ། མཚན་མ་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུས་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པས། དོན་དེ་ལྟ་བུ་བསྒོམས་པ་ཡིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་རྟགས་མཚན་མ་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་ཞིང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དང་པོ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བ་དང་། ། གཉིས་པ་ལ་ནི་དུ་བའི་ཚུལ། ། གསུམ་པ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འདྲ། ། བཞི་པ་མར་མེ་བཞིན་དུ་འབར། ། ལྔ་པ་རྟག་ཏུ་སྣང་བ་ནི། ། སྤྲིན་མེད་པ་ཡི་ནམ་མཁའ་བཞིན། ། བརྟན་ནས་རྡོ་རྗེ་ལམ་ནས་ནི། །

Regarding the phrase "as for the restraint of the breath": just as the breath is restrained, one should restrain one's own sense faculties together with their consciousnesses so that they do not scatter toward their respective objects. To collect the mind and contemplate it as being of the nature of a jewel-like syllable and a heart-symbol endowed with five colors is what is explained as "grasping." As for the qualities of grasping the breath in that way: "By contemplating the vajra-restraint, The grasping of signs will arise." This means that by focusing the sense faculties and consciousness upon the syllable and heart-symbol imputed as the nature of the breath, and meditating on them as non-dual, one contemplates the vajra-restraint. Through that, the sign of being able to hold the sign of whichever syllable or hand-symbol one is meditating upon—whether it be the syllable or the hand-symbol—will arise as something clear and stable in the mind. As for "releasing": "By meditating on the vajra of awakening, The five types of signs will arise." This means that possessing the six branches of application is both the nature of the vajra-mind of awakening realized through the vajra-like wisdom of the Vajrayāna, and the cause for its accomplishment. By meditating on such a meaning, the five types of signs that are the marks of attaining mastery over meditative concentration will arise and be seen. What are they? "First, like a mirage; Second, in the manner of smoke; Third, like fireflies; Fourth, blazing like a lamp; Fifth, the constant appearance Is like a cloudless sky." Once stabilized, through the vajra path...

ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀུན་སྤྲོ་བར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལོ་ཟླ་མང་པོར་འབད་པ་དང་། ཡིག་འབྲུ་དང་། ཕྱག་མཚན་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་མཚན་མ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡང་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དང་། གསང་བའི་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཕྱུང་ལ་ཡུམ་གྱི་གསང་བའི་མཁའ་དབྱིངས་གང་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ། གཏོང་བ་དང་སྦྱར་རོ། ། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། དེ་ལྟར་མཚན་མ་ལྔ་བྱུང་ནས་སྤྲོ་བའི་ཚེ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་སྤྲོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་སོ་སོར་སྣང་གྱུར་ན། ། རྗེས་སུ་དྲན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་སེམས་དང་དབང་པོའི་ངོ་བོ་གང་ལ། རིགས་གང་དང་གང་ཡིན་པའི་ཡིག་འབྲུ་དང་ཐུགས་མཚན་ནམ་སྐུ་སྣང་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་སྤྲོས་ཏེ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལེའུ་བདུན་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་དོན་གསུམ་སྟེ། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡུམ་དང་། དེའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་བསྒོམ་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡུམ་ནི། ། ལེའུ་དེ་ཉིད་ལས། བུད་མེད་གཟུགས་བཟང་མདངས་ལྡན་པ། ། ལོ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་ནི། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་ནི། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་གནས་གསུམ་གྱིས་བྱ་བ་ནས། ཡིད་དུ་འོང་བ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་བར་གྱིས་བསྟན།

"Radiate throughout the entire expanse of space," it is said. Thus, through exertion over many years and months, the syllables, hand-symbols, and the meditative absorptions of body, speech, and mind will appear as these five types of signs. When those appearances have become stable, one should emit them through the secret vajra path, filling the secret expanse of the consort and radiating them to pervade the external expanse of space; this is to be applied to the "emission." Regarding the fifth of the six branches of yoga, the teaching on recollection: when the five signs have arisen and one radiates them, one does so while possessing recollection. Therefore, it is said: "When they appear individually, one should know them as recollection." For the yogi who meditates in that way, whatever the nature of their mind and faculties, when the syllables, heart-symbols, or bodies of whichever family appear, at that time one radiates while possessing the sixteen recollections. These sixteen recollections appear in the seventh chapter of the Root Tantra. There are three points therein: the consort of recollection, the blessing and meditation upon her, and the meditation on the sixteen recollections. Regarding the consort of recollection, that same chapter states: "A woman of beautiful form and radiant complexion, twelve years of age." As for the blessing and the performance of the union, it is taught from the section on the three places of blessing up to: "One should meditate on the delightful one."

རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ནི། ། ཡུམ་གྱི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་དེ་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྒོམས་པའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཀུན་ནས་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་སྤྲོ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རིགས་དང་། རིགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཁྲོ་བོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ། ལྔ་པ་ཡང་ཚུལ་གོང་མ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བ་བྱའོ། ། དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། བདག་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཁུ་བས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཆོད་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། ཡབ་ཀྱི་ཁུ་བ་ཕྱུང་སྟེ། ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླུམ་པོར་བསྒོམས་ཏེ། ལྷ་རྣམས་བསྒོམ་པའོ། ། སྐུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་བསྒོམ་པ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཚུར་བསྡུས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བདག་ཡིན་པར་བསྒོམ་པའོ། ། དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ནི། ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཁུ་བ་བཏུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་སྤྲོ་བ་གཉིས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ། ཟག་པ་མེད་པ། བྱང་ཆུབ་མེད་པ།

Regarding the meditation on the recollections: it is the meditation within the expanse of the consort’s space. As for how to meditate on the recollection of the Buddha, it is the emanation of the Buddhas in union from every pore of the Buddha Vairocana visualized in union with his consort. Likewise, for the recollections of the Dharma, the Vajra, the Family, and the Family Lord—namely, the recollections of the Jewel and the Wrathful Ones—one should emanate them in the same manner as above. How is the recollection of the samaya to be meditated upon? It is the offering of the bodhicitta of oneself in union to Vajrasattva. How is the recollection of the maṇḍala to be meditated upon? Having emitted the bodhicitta of the father, one visualizes the maṇḍala as a circle within the space of the father and mother, and then visualizes the deities. The recollection of the body is the visualization of oneself as the body of a Buddha. The recollections of the body, speech, and mind should also be performed in that same manner. Regarding the recollection of sentient beings: it is the gathering of the minds of all sentient beings and blessing them with the body, speech, and mind. How is the recollection of the body, speech, and mind of all mantras to be meditated upon? It is the visualization that whatever constitutes the body, speech, and mind of all vajra mantras is oneself. The meditation on the recollection of the samaya consists of two parts: drinking the bodhicitta of the father and mother, and emanating the retinue of the Tathāgatas. The meditation on the recollection of the Perfection of Wisdom is the realization by oneself that all phenomena are unborn, uncontaminated, and without awakening.

རྟོག་པ་མེད་པ། ཁམས་མེད་པ། འབྱུང་བ་མེད་པ། རྗེས་སུ་དྲན་པ། མ་སྐྱེས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་བསྒོམ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་མི་འགྱུར་བ་གཉིས་སུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ། ཞི་བ་དྲི་མ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། ། ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ནི། བུད་མེད་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་ལ་རིགས་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བདག་གི་ཁུ་བས་མཆོད་པར་བྱ་བའོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་དང་ཕྲ་མོ་ཀུན་འགྲུབ་སྟེ། འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གང་གཞན་ཕྲ་མོ་བཤད་པ་རྣམས། ། རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་གསུམ་བསྒོམས་ཏེ། བཟླས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་འགྲུབ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་དེ་ཉིད་ནས་འབྱུང་ངོ་། ། ད་ནི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་ཅིང་། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་སུ། ། ཀུན་བསྡུས་གོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། གཟུགས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཡེ་ཤེས་ཡུད་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་པ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཀུན་བསྡུས་ནས་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པའི་བ་སྤུའི་བུ་གར་བཅུག་ཅིང་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བསྒོམས་ཏེ། གོང་བུ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དུས་སུ་སྤྲོ་བ་ཀུན་ཡང་བདག་ཡབ་ཡུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བསྡུས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་ནས་ཡུད་ཙམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའོ། །

Non-conceptual, without elements, without arising, it is the recollection of the unborn. To meditate on this recollection is by nature signless, unchanging, non-dual, and not non-existent; it is peaceful, stainless, and like space. Regarding the meditation on the recollection of offerings for the family of hatred and so forth: one should apply a twelve-year-old woman according to the proper method of the family and make an offering with one’s own seminal fluid. The qualities of this recollection are the attainment of all supreme and subtle siddhis. Thus it is said: "By meditating on the three indivisible vajras, whatever other subtle [attainments] have been explained, they will be accomplished by mere recitation," and so forth; this appears in detail in that very chapter of the Root Tantra. Now, for the final branch of the sixfold yoga, meditative absorption (samādhi), it is said: "Through the union of method and insight, Having gathered all phenomena, In the manner of a condensed mass, One should meditate within the form. Wisdom perfected in an instant— This is called meditative absorption." Having gathered all internal and external phenomena into a single mass of light, one places them within the pores of oneself meditated as method and insight, and meditates in the expanse of space. At the time of recollecting the mass, all emanations are also gathered into the bodhicitta of oneself as the father and mother; having become the essence of wisdom, one meditates on the samādhi in which the five wisdoms are perfected in an instant.

ད་ནི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོར་སྤོང་བ་སྙོམས་འཇུག་ན། ། ཐམས་ཅད་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར། ། བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་སྙོམས་འཇུག་ན། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་འཐོབ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ། སོ་སོར་སྤོང་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཚུར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཕར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། བསམ་གཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ན། དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ཐོབ་ཅིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་ནས་འགྲོ་བ་འདུལ་ཞིང་ཚོགས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དབུགས་དགག་གཏོང་བར་ངེས་པ་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟིགས་པར་འགྱུར། ། རྟག་ཏུ་གཟུང་བ་སྡོམ་ལྡན་དེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་འཇུག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་དགག་པ་དང་གཏོང་བ་ངེས་པར་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་ལ་གཟིགས་ཤིང་ཕན་འདོགས་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་ཕར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། རྟག་ཏུ་གཟུང་བ་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་གཉིས་སམ་བཞི་ཐོབ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་པར་འཇུག་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། རྗེས་སུ་ཤིན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས། ། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བར་བྱ། ། ཏིང་འཛིན་དབང་དུ་གྱུར་ཙམ་གྱིས། ། སྒྲིབ་པ་མེད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །

Now, in order to demonstrate the qualities of meditating on the six branches of yoga, it is said: "When one enters the meditative absorption of withdrawal, All [buddhas] will grant their blessings. When one enters the meditative absorption of the wisdom of dhyāna, The five superknowledges will be attained." Regarding this: when one enters the meditative absorption of withdrawal, its quality is that all buddhas will grant blessings to oneself, and one will also be able to grant blessings to all needs as being of the nature of the buddhas. When one enters the meditative absorption of the wisdom of dhyāna, its quality is that one attains the four meditative absorptions and the five superknowledges, thereby taming beings and completing the accumulations. "When the certainty of arresting and releasing the breath Is attained, the bodhisattvas will behold one. One who always possesses the vow of retention Will truly enter into Vajrasattva." Regarding this: when the certainty of arresting and releasing the breath is actualized, its quality is that the bodhisattvas will behold and benefit oneself, and one will also behold them in return. The quality of meditating on the constant retention is that, having attained the two or four powers of the nature of phenomena and the power of wisdom, one will be able to enter into a single sphere of activity with Vajrasattva. "From the subsequent intense application, The maṇḍala of light will arise. By merely gaining mastery over samādhi, One will come to possess the absence of obscurations."

ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་འཕྲོས་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོར་ཁྱབ་པ་དང་བསྡུས་ན་འདོམ་གང་བ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བྱང་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ། ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་རབ་སྦྱོར་བས། ། སེམས་དེ་སྙིང་ལ་བརྟག་པར་བྱ། ། མཚོན་ཆ་མཆོག་གིས་དྲངས་ནས་སུ། ། སེམས་ནི་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དོན་བཞི་སྟེ་སེམས་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བྱ་བ་དང་། རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྗོད་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་བསྒོམ་པ་དང་། སེམས་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྒྱུར་བ་བཞི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་སྔོན་དུ་སྨོས་ཀྱང་དང་པོར་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བྱས་པ་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་གདོད་དེའི་སྙིང་གར་བདག་ཉིད་ལྷར་བསྒོམས་པའི་སྙིང་གར་པདྨ་ཟླ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་ནས་སེམས་དེ་སྙིང་ལ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་ཏེ། བདག་གི་སེམས་དང་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་ལྕགས་ཀྱུའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་ཤིང་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་གང་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྐུར་གྱུར་པའམ། དངོས་སུ་ཡང་རུང་སྤྱན་དྲངས་ནས་བདག་གི་སྙིང་གའི་རྡོ་རྗེ་ལ་བསྡུས་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒོམས་ལ།

By meditating on the samādhi that applies the nature of the sixteen recollections, light radiates from the nature of the tathāgata, pervading the great trichiliocosm; when withdrawn, it becomes possessed of a radiance like that of a fathom. The quality of mastering the meditation of samādhi is that all accumulations of obscurations are purified without exception, and one will attain buddhahood. Now, in order to teach the near-attainment, it is said: "By the excellent union of the moon and vajra, One should examine that mind in the heart. Having drawn it forth with the supreme weapon, One should make the mind the essence of mantra." Regarding this, there are four points: making the mind the essence of mantra, reciting the verse of one's own awakening, meditating on the ritual of union, and transforming the mind into wisdom. Although the moon and vajra were mentioned previously, one must first meditate on making [the mind] the essence of mantra. Furthermore, having first meditated on oneself as the deity in the heart, one meditates on a lotus and moon in the heart, and upon that, the wisdom being (jñānasattva). In the heart of that, one meditates on a vajra upon a moon, and thus "examines that mind in the heart," meaning one meditates on it as inseparable from one's own mind. Then, forming the hook mudrā, immeasurable vajra hooks radiate forth. One invites all the Buddhas of the ten directions—whether as the bodies of the wisdom beings (jñānasattva) of whatever [deity] one is accomplishing, or in actuality—and gathers them into the vajra at one's own heart, meditating on them as non-dual.

བདག་གི་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བྱ། རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཚིགས་བཅད་བརྗོད་པ་ནི། ། སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཚིགས་བཅད་བརྗོད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། གོང་དུ་སྔགས་ཀྱི་ངོར་བྱས་པ་དེའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམས་ལ། རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཚིགས་བཅད་འདི་བརྗོད་དོ། ། བདག་གི་སྐལ་ལྡན་ཆེ་གེ་མོ། ། ཁྱོད་ནི་སྒྲུབ་པར་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཁྱོད་ལ་གུས། ། བསྲུང་དང་མཆོད་ལ་སོགས་པར་གནས། ། རང་གི་དངོས་གྲུབ་བདག་ལ་སྩོལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་བརྗོད་ཅིང་། བདག་ཉིད་དང་ལྷ་མངོན་དུ་དབྱེར་མེད་པར་བྱའོ། ། ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་ནི། ། རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འདུག་ནས། ། ཆོ་ག་ཡང་དག་སྦྱོར་བ་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་རིགས་ཀྱི་ལྷར་བསྒོམས་ལ། ། ཆོ་ག་ནི་ཡང་དག་པ་སྟེ། ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པའི་འོད་ཟེར་རྡོ་རྗེར་འཕྲོས་པས་ཐུགས་ཀར་བརྡེག་ཅིང་བསྐུལ་ལ། ལྕགས་ཀྱུས་དགུག་ཅིང་བདག་ལ་བསྟིམ་མོ། ། སེམས་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི། སེམས་དེ་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར། ། སྒོམ་པ་ནི་ཉེ་བའི་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ལྷ་བཀུག་ཅིང་ཐིམ་པ་དང་གསུམ་དབྱེར་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་ལ་དེའི་ངང་དུ་བསྒོམས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོར་བྱའོ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་སྦྱོར་བ་རྫོགས་ཤིང་དེ་དང་ཉེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན།

One should make oneself the essence of the mantra. Regarding the recitation of the verse of one's own awakening: "In the manner of the form of the mantra, one should recite the verse of one's own awakening." This means that having meditated in the manner previously established as the essence of the mantra, one recites this verse of one's own awakening: "O fortunate one, [Name], you are the one who abides in the practice. Thus, I shall always be devoted to you, remaining in the state of guarding, making offerings, and so forth. Grant me your own siddhi." Reciting such verses, one should make oneself and the deity manifest as inseparable. Regarding the meditation on the application of the ritual: "Seated within one's own maṇḍala, one meditates on the perfect application of the ritual." This means that having meditated on oneself as the deity of one's own family, the ritual is "perfect" in that one meditates on the application of the non-dual union of the father and mother, method and insight. Light rays radiate as vajras, striking and exhorting the heart, then summoning with a hook and dissolving into oneself. Regarding the transformation of the mind into wisdom: "That mind is transformed into the form of wisdom; meditation is the 'near-attainment'." This means that the mind of oneself meditated as the father and mother deities, the bodhicitta of that deity, and the summoned and dissolved deity—these three being inseparable—are transformed into the form of the wisdom-being (jñānasattva). Meditating in that state, one should make it the essence endowed with the five wisdoms. It is called "near-attainment" because the deity's application is perfected and it serves as the proximate cause for that. Now, in order to show the "attainment" (sādhana):

ཇི་སྲིད་རྣམ་གཉིས་མཐོང་བ་རུ། ། དེ་སྲིད་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་བསྒོམ། ། འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལོངས་སྤྱད་དེ། ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོང་མ་ལྟ་བུར་བསྙེན་པས་སེམས་སྦྱངས་ཤིང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པས་བསྒྲུབས་ཏེ་རྟགས་བྱུང་གྲུབ་ནའང་ལེགས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་དགོས། གལ་ཏེ་རྟགས་མ་བྱུང་ཞིང་མ་གྲུབ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་རང་རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ཡུམ་བཙལ་ལ་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་གདོན་ཅིང་རང་ཉིད་ལྷའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་བསྒོམ་ཞིང་གང་འདོད་པའི་ལྷ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དུས་ཇི་སྲིད་རྣམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་དུས་ཇི་སྲིད་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་རྣམ་གཉིས་སམ། ཕྱག་རྒྱ་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་བཞུགས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དབང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་ཞིང་མཐོང་བར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དེ་སྲིད་དུ་ཡུན་རིང་ན་ཟླ་བ་དྲུག་གི་བར་དུ་ཡང་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དྲུག་གསུམ་གཉིས་གཅིག་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་དྲུག་བསྒྲུབ་ཅིང་འདོད་པའི་ཡུལ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་བཀག་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། གང་སྤྱོད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྦྱར་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཟླ་བ་དྲུག་གིས་ནི། ། གང་གསུངས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ན། ། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་ལྟར། ། དེ་ནི་ལན་གསུམ་རབ་ཏུ་བརྩམ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཟླ་བ་དྲུག་གིས་ཀྱང་གང་སྒྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ལྷ་དེ་ཡིད་དང་།

"As long as the two are not seen, Meditate for six months. Enjoying all desires, Always apply yourself to everything." Thus it is said. Having trained the mind through the approach stage (sevā) as described above and accomplished it through the near-attainment (upāsana), it is excellent if the signs arise and the practice is successful; nevertheless, one must still engage in the actual accomplishment (sādhana). Even if the signs do not arise and it is not yet accomplished, one must continue to practice. To do so, one should seek a consort (mudrā) who accords with one's own family (kula), and from the bodhicitta joined with her, emanate the maṇḍala. Meditating on oneself as the body, speech, and mind of the deity, one should accomplish whichever deity is desired. Regarding the phrase "as long as the two": this refers to the duration until the two—the male and female deities, or the two aspects of the mudrā, the sign (nimitta) and the signless (animitta)—abide in the essence of non-duality. Until they appear and are seen directly by the senses and the mind, one should meditate and practice for a long period, even up to six months. Furthermore, one should practice for six, three, two, or one month, or even for five and a half months. Without obstructing any of the qualities of the objects of desire that are to be enjoyed, one should enjoy them all, always applying whatever is suitable for practice to one's own sphere of experience. "If, in six months, One does not see what was taught, Then, according to the ritual as taught, One should thoroughly undertake it three times." Thus it is said. If, even in six months, one does not see the deity that was taught to be accomplished, then according to the ritual as taught, one should undertake it three times. If, even in six months, one does not see the deity that was taught to be accomplished with the mind and...

དབང་པོས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་ཞིང་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ན། འདི་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་སྔར་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་ལས་འབྱུང་བའི་སྤོགས་པའི་ཆོ་ག་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ་དེ་ནི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷ་དེ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྒྲུབ་པ་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ལན་དུ་མར་སྤོགས་པའི། ཆོ་ག་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་པོས། མཐོང་བ་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅིང་། གང་ཚེ་བྱང་ཆུབ་མ་གྲུབ་ན། ། དྲག་ཤུལ་གྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། དེ་ལྟར་དྲུག་ཚན་ཕྱི་མཐའི་བར་དུ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ཅིང་སྒྲུབ་པ་པོས་ལྷའི་གཟུགས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཅིང་། གང་གི་ཚེ་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་མ་རྟོགས་ཏེ་མ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དྲག་ཤུལ་གྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཐབས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དང་པོར་སྙན་པའི་ཚིག་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་། བསྡིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཆད་པས་བཅད་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སྙན་པའི་ཚིག་གིས་སྒྲུབ་པ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཇི་བཞིན་པའི་ནང་ན་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མ་གཏོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་ནས། བདག་ཉིད་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ལྷ་མོའི་ཚོགས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་སངས་རྒྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མངོན་དགའི་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་།

If the deity does not appear and is not seen directly by the senses, one should perform the practice as previously taught in the root tantra of this very [deity] and in accordance with the enhancement rituals found in the sādhana. One should then undertake the practice of that deity to be accomplished for up to three times. If, despite performing the enhancement rituals in that manner many times, the practitioner still does not see [the deity] and enlightenment is not attained, one should practice through forceful means (abhicāra). Thus, if one practices until the end of the sixth cycle and still does not succeed, and the practitioner does not see the form of the deity and fails to realize—that is, to attain—the enlightenment that is the object of contemplation, then one should practice through forceful means. This means that the siddhi should be accomplished through forceful rites. There are three methods for this: first, accomplishing through pleasant words; second, accomplishing through the manner of threatening; and third, accomplishing through the rite of inflicting punishment. Regarding accomplishing through pleasant words: within a celestial palace (vimāna) exactly as described, one should meditate in the center of one’s own maṇḍala in union with any deity of the Vajra family, with the exception of the glorious Vajrasattva. Then, from the pores of one’s own body, hosts of goddesses emerge and present unsurpassed offerings to the wisdom deities of the Vajra family who have attained buddhahood and reside in the world-realm of Abhirati, whose hatred is completely purified.

བླ་ན་མེད་པ་ཕྱི་ནང་གསང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པས་མཆོད་ནས། སྙན་ཅིང་མཛེས་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པར་ནུས་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཏེ། སྲི་ཞུ་དེ་ལྟ་བུས་སྤྱན་དྲངས་ནས། བདག་གི་ལུས་ལ་ཞུགས་ཏེ། དེ་དང་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པར་བསམས་ན་ཞག་བདུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་བསྡིགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེའི་བུམ་པ་ལ་ཧཱུཾ་གིས་མཚན་པ་ལས་བསྐྱེད་པའི་སུམྦྷ་ར་ཙ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་བསྣམས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ། ཡཾ་ལས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ། རཾ་ལས་བསྐྱེད་པའི་གྲུ་གསུམ་མེ་འདྲ་བའི་དབུས་སུ་གནས་པ་ཉི་མའམ་བསྐལ་པའི་མེ་ལྟར་འབར་བ། མདུན་དུ་བཀའ་ནོད་པར་གྱུར་པར་བསམས་ལ་དེའི་ལག་པའི་འབར་བ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་སྙིང་གར་བཏབ་ཅིང་། བདག་ནི་སྐལ་ལྡན་ཆེ་གེ་མོ། ། ཞེས་སྔར་གསུངས་པའི་ཚིག་གིས་བསྐུལ་ན་ཞག་བདུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་ན། དེའི་དུས་སུ་ཆད་པས་བཅད་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། རིག་མའི་པདྨའི་ནང་དུ་ཧ་ལས་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བསྐྱེད་པའི་སྟེང་དུ། ཧཱུཾ་ལས་བསྐྱེད་པའི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཉི་མ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་འོད་དང་ལྡན་པ།

Having made offerings comprised of the three types—unsurpassed, outer, inner, and secret—and having exhorted [the deity] with a melody that is melodious, beautiful, and captivating, one should invite [the deity] with such service. If one then visualizes [the deity] entering one’s own body and becoming inseparable from it, accomplishment will be achieved in seven days. If even by that means it is not accomplished, one should practice through the method of intimidation. Visualize that from the hūṃ marking the vajra-vase atop the lotus and moon at the heart of one’s own wisdom-being (jñānasattva), there emerges from one’s own mouth a Vajrapāṇi generated from the sumbharāja syllables, blessed by the three syllables and holding an iron hook. He stands upon a wind maṇḍala generated from yaṃ, in the center of a triangular fire-like shape generated from raṃ, blazing like the sun or the fire at the end of an eon. Visualize that he stands before you awaiting your command. With the blazing vajra-hook in his hand, he strikes [the deity] at the heart. If one then exhorts him with the previously mentioned words, "I am the fortunate one, [Name]," accomplishment will be achieved in seven days. If, even by doing so, the siddhi is not granted, one should practice at that time through the rite of punishment. Within the lotus of the consort, visualize a crossed vajra generated from ha. Upon that, visualize a sun maṇḍala generated from hūṃ, possessing a radiance like a hundred billion worldly suns rising simultaneously.

དེའི་སྟེང་དུ་རཾ་ལས་བསྐྱེད་པའི་ཟུར་གསུམ་མེ་འདྲ་བའི་ཡི་གེ་རས་མཚོན་པ་བསྐལ་པའི་མེ་ལྟར་འབར་བ་བསམས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་ལས་བསྐྱེད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། འདོད་ཆགས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཁ་དོག་དཀར་ལ་དམར་བ། འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྲེང་བ་འབྱུང་བ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བ་ལྟ་བུ་རིག་མའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པར་བྱེད་པ། སྤྱི་བོ་ཨོཾ་གྱིས་མཚོན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གསང་བའི་པདྨ་དེ་ལ་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྦྱོར་མཚམས་ནས། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་འཕྲོས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གར་བཙུགས་ནས་དྲངས་ཏེ། ལྷ་མོའི་པདྨ་སྣ་རྩེའི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེ་རྣམས་བསྲེགས་པའི་མེ་དཔུང་འཕྲོ་བའི་རྡོ་རྗེ་པདྨར་ཞུགས་པ་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསྒུལ་བསྐྱོད་དང་། སྔགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་འཕྲོ་འདུ་དང་། ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འབར་བ་ཐོག་དང་སེར་བ་ལྟ་བུ་ལྷ་དེ་དག་གི་ལུས་ལ་ལྷུང་ཞིང་བབ་པས་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་བརླག་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་ལྷ་དེ་དག་གི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་མར་མེ་ལྟ་བུའི་ཧཱུཾ་གི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ། དེ་ལས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུར་བསྐྱེད་པ་བདག་གི་ལུས་ལ་ཞུགས་ཏེ། བདག་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒོམས་ནས། ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་ལས་འདའ་བར་དོགས་ན་ཞག་བདུན་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། སྔར་ཉེ་བའི་བསྙེན་པའི་སྐབས་སུ་ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་རབ་སྦྱོར་བ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྐུལ་བ་དང་།

Above that, one should visualize a triangular syllable RAṂ, arising from RAṂ, resembling fire and marked by the syllable RAṂ, blazing like the fire at the end of an eon. From one’s own secret vajra, one should generate the consort—who is the nature of great compassion and the complete purity of passion, white in color with a reddish tint, emitting garlands of various rays of light, and like a blazing precious jewel that arouses passion in all the hosts of vidyās. Having blessed her crown with the syllable OṂ, she should be placed upon that secret lotus. Then, from the junction of the vajra and lotus, vajra hooks and nooses radiate forth, piercing the hearts of the wisdom deities and drawing them in. They should be placed upon the maṇḍala of fire at the tip of the nose within the lotus of the goddess. Then, as those goddesses enter the vajra-lotus emitting masses of burning fire, through the movement of method and insight, the radiation and reabsorption of mantra light rays, and the blazing stream of superior bodhicitta—falling and descending upon the bodies of those deities like thunder and hail—one should visualize them being destroyed like ashes. Then, the wisdom of those deities is transformed into the form of the syllable HŪṂ, like a butter lamp. From that, the body of glorious Vajrasattva is generated and enters one’s own body. Having meditated on oneself as being non-dual with him, if one fears transgressing the samaya spoken by him, one will certainly achieve accomplishment within seven days. An opponent says: "Previously, during the stage of the near-approach (upasthāna), it was stated that one should 'thoroughly join the moon and vajra' to perform the invocation."

རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འདུག་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་སེམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་བས་གསུངས་པ་སྔར་ཡང་བསྟན་ཟིན་ན། དེ་ལས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་འདིར་ཡང་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བསྙེན་པ་དང་། ཉེ་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་སྦྱང་བའི་དོན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཀྱུས་མར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སེམས་སྦྱངས་ནས་གྲུབ་པ་ནི་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་བར་གྱུར་ན། དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་བརྩམས་ལ་ནན་གྱིས་དངོས་གྲུབ་བླང་བར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷའི་དགོངས་ཚད་སྲ་སྙི་དང་། ལས་དྲག་དལ་གྱི་ཚད་རྣམ་པ་གསུམ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ལ་བྱའོ་བར་བསྟན་པའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། སྒྲིབ་པ་ཟད་པ་ཉིད་དངོས་གྲུབ་དུ་འགྱུར་བའམ་སྒྲིབ་པ་ཟད་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན། སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུད་ལེགས་པར་མ་སྦྱངས་ན་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་ནན་གྱིས་ལྷའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་དགའ་བས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྦྱང་བ་དང་། མཚན་མ་ལ་དགའ་བས་མཚན་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོར་བྱས་པས་སྦྱང་བ་དང་གཉིས་ལས། འདི་ནི་མཚན་མ་ལ་དགའ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མཚན་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོར་བྱས་པས་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པ་དུ་མར་བསྟན་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རྣམ་པ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་སེམས་སྦྱང་བའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ།

Regarding the statement, "Abiding in one's own maṇḍala," since it has already been explained that this refers to transforming the mind into the form of wisdom, one might ask: why is this taught again here in the context of the stage of accomplishment, which is inconsistent with that? The response is: That is true; however, the stages of approach and near-accomplishment are performed as ordinary meditative absorptions (samādhi) for the purpose of training the mind. Once the mind has been so trained and accomplishment is reached, there is the meditative absorption that actualizes the specific siddhi one desires. If, at the time of such accomplishment, the siddhi is not granted, it is taught that one should initiate forceful activities and insistently take the siddhi. Furthermore, this teaches that one should act by sequentially applying the three measures: the firmness or softness of the deity’s intention, and the intensity or gentleness of the activity. An opponent might ask: If the exhaustion of obscurations itself constitutes the siddhi, or if the siddhi is obtained through the exhaustion of obscurations, then if one has not properly purified one's own continuum to exhaust those obscurations, will the siddhi of the deity be obtained through forceful application? The response is: There are two ways of purification: for those who delight in the signless, purification is done through signless samādhi; for those who delight in signs, purification is done primarily through samādhi with signs. This teaching is a method for purifying obscurations for a yogi who delights in signs and primarily employs samādhi with signs. The presentation of many diverse types of activities is also taught as a method for training the mind through various means, again and again.

སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་གཉེན་པོའི་ཐབས་སུ་གཅིག་ན་ཡང་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པ་དུ་མར་བསྟན་པ་ནི་རྒྱལ་བས་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་རིམ་པར་ཕྱེ་ནས་གསུངས་པའི་མཚམས་ཕྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དུ་མར་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུགས་ན། སེམས་སྐྱོ་བ་མེད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོ་མ་བརྩེགས་པས་ངལ་དུབ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་དགའ་བས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྦྱང་བའི་ཐབས་ཀྱང་འདིའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལྟ་བའི་དབང་དུ་གསུངས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཕལ་དུ་གཞུང་གཞན་ལས་གསུངས་པ་ཡང་མང་བས་འདིར་མི་སྨོས་ཏེ། གསང་སྔགས་ནི་དོན་རྟགས་ཀྱིས་འཇུག་པས་འདིར་སྤྱོད་པ་གཙོར་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་སྒྲུབ་ཐབས་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ལན་ཅིག་ཙམ་འབད་ནས་བསྒྲུབས་པ་དང་ལས་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཐབས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ལན་དུ་མར་འབད་ནས་བསྒྲུབ་ན་འགྲུབ་པར་ངེས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་འབད་རྩོལ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་དང་། འཕགས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་གདུལ་བྱ་ལ་དགོངས་ཏེ་སྨྲེལ་ཞིར་གྱུར་ནས་མི་ཕྲད་པ་མི་སྲིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། འགྲུབ་པ་ངེས་པར་ཉེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲག་ཤུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷའི་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་དེ་ངེས་པར་མྱུར་དུ་འགྲུབ་ཅིང་། རྟགས་དང་མཚན་མ་འབྱུང་ཞིང་འཁོར་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །

Although there is only one method as an antidote to exhaust the obscurations, the fact that many different varieties are taught is for the purpose of distinguishing the boundaries of the sequential terminology spoken by the Victorious One. Furthermore, if one enters into practice by transforming it into many forms through the practitioner’s various meditative absorptions (samādhi) and stages of activity, one will achieve accomplishment swiftly by means of an untiring mind and an unflagging, fresh meditative absorption. The methods for purification through the signless (animitta) meditative absorption, which are taught in the context of the view in the Root Tantra, are also included here; however, since they are frequently taught in other texts, they are not mentioned here. One should understand that in Secret Mantra, because one enters by way of both the meaning and the signs, the conduct is primarily taught here. This teaching is such that even if a yogi strives and practices through a single sādhana only once and the activity is not accomplished, if they then strive many times through various other methods, accomplishment is certain. This is the meaning of the statement: "The yogi’s mind that generates effort and the Noble One’s compassion for those to be trained are so intertwined that it is impossible for them not to meet." Why is that? It is because it is said: "At that time, his wisdom will certainly be near to accomplishment." This means that when one practices in that way through the three types of forceful methods, whatever siddhi of the wisdom deity is desired will certainly be swiftly accomplished; signs and marks will arise, and one will definitely emerge from saṃsāra.

ད་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བས་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་ཕུར་བུ་གདབ། ། དེ་ནས་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། ། སྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་བསྙེན་པ་དང་། ཉེ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་བྱང་བ་དང་། དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ལྷའི་སྐུར་སྣང་ཞིང་། ཡུམ་གྱི་མཁའ་དབྱིངས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གདོན་པ་ཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེད་ནུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པའི་སོ་སོའི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གཟུངས་བཙལ་ཐབས་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གསང་གནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། གསང་བའི་པདྨ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པས་གདབ་པར་བྱ་ཞིང་། དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ་དང་། གང་འདོད་པའི་ལས་བརྩམ་པ་དང་། གཉིས་སུ་ན་སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཞིན་དུ་ལས་རྣམ་བཞི་བརྩམ་ཞིང་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་གཟུགས་ལ་རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུ་གདབ་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དབང་དུ་འདུ་བར་འདོད་ཅིང་མི་འཇུར་བ་དག་བདག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། ནད་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་། གདོན་གྱིས་གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་དང་། གནོད་ཅིང་འཚེ་བར་དོགས་པ་དག་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡང་། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཡུམ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་བའམ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཡུམ་དང་ལྡན་པས་ལས་དང་བྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་རིམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས། །

Now, in order to demonstrate the meaning of the great accomplishment (mahāsādhana), it is said: "By means of the application of the divisions of the families, one should strike with the vajra-kīla. Then, one should also perform the application of magnetizing and protection." Having repeatedly performed the approach (sevā) and near-accomplishment (upasādhana), the mind is purified. Having accomplished in that way, one attains the state of accomplishment, appearing as the deity's body of the great accomplishment itself. From the expanse of the consort's space (dharmadhātu), one is able to emanate the maṇḍala and perform various activities. Furthermore, according to the specific desires of the various distinct families, one seeks the dhāraṇī and blesses the secret place through the samādhi of that very method. One should strike the secret lotus with the vajra-kīla, generate the maṇḍala, and undertake whatever activity is desired. Alternatively, according to the specific divisions of the respective families, one undertakes the four activities and, by that very method, strikes the forms of those to be trained with the vajra-kīla. Those whom one wishes to bring under control but who do not submit are brought under one's power. Furthermore, the protection of the sick, children, those harmed or afflicted by spirits, and those feared to be harmed or afflicted, is also accomplished through the application of the great accomplishment. Therefore, such activities should be applied in the manner of the great accomplishment joined with the consort, or all those activities and deeds should be applied sequentially through the methods of the great accomplishment joined with the consort. For that very reason, it says: "By the very manner of great passion..."

ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ཅན་རྣམས་བསྡུས། ། ལྷ་མོ་དགུ་ནི་སྤྲོས་ནས་སུ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་ལ་དགོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཀོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་བསྡུས་ནས་བདག་གི་ལུས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་བུད་མེད་རྣམ་པ་དགུར་གྱུར་པ་ཕྱིར་ཕྱུང་། ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོས་ནས་ཀྱང་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱི་སོ་ལ་གཞག་པའམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དོན་མཛད་ནས་སླར་བྱོན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་ལ་དགོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་གཟུངས་རིག་མའི་ལུས་ལ་གཞུག་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་དགོད་པར་བྱ་ཞེས་སྨོས་སོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་གྱུར་ལས་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི། ། དཀྱིལ་འཁོར་དེར་ནི་བརྟག་པར་བྱ། ། བདག་ཉིད་དབུས་སུ་གནས་བྱས་ནས། ། འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་གཟུངས་རིག་མ་དེའི་ལུས་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ཡུམ་བཞི་ཕྱིར་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཡུམ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་གྲུ་བཞི་པའི་ཚུལ་དུ་བསྐོར་བར་བརྟག་གོ། ། ལེའུ་དང་པོ་ལས་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞི་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་དོན་དེ་ཉིད་དོ། ། བདག་ཉིད་དབུས་སུ་གནས་བྱས་ལ། །

"Having gathered the wisdom-wheels, the nine goddesses are emanated and placed upon the body of the one to be accomplished." Thus it is said. Regarding this, the yogi who engages in the purpose of the great accomplishment, through the meditative absorption of the manner of great passion, gathers the entire array of the wisdom-wheels of the five families of Tathāgatas, such as Vairocana and the rest, without exception, and they enter his own body. Then, the nine forms of women, such as Buddhalocanā and the rest, are emanated and sent forth. This does not mean they are merely stationed in the ten directions; rather, the meaning is that they perform the welfare of all sentient beings who engage in passion. Having thus performed that welfare, they return and "are to be placed upon the body of the one to be accomplished." The phrase "to be placed" refers to their entry into the body of the consort, the dhāraṇī-consort. If one asks what occurs from doing so: "From the complete transformation, the maṇḍala of the four mudrās should be visualized there. Having established oneself in the center, all the wheels should be gathered." Thus it is said. Then, from the body of that dhāraṇī-consort, the four consorts, Buddhalocanā and the rest—known as the "maṇḍala of the four mudrās"—emerge. One should visualize them surrounding that consort in a completely square manner. This is the very meaning of what was stated in the first chapter: "The samaya-maṇḍala is blessed as a square." "Having established oneself in the center," and so forth.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཡུམ་བཞིར་བསྐོར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་རང་གི་རིག་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྲིན་ལས་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས། འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རོལ་པ་སྤྱོད་པའི་བདེ་བའི་སྒྲ་དང་། ལྷག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་སྤྲོ་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲས་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀུག་ཅིང་ལུས་ལ་བསྡུས་ཏེ། བདག་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཞུགས་ཏེ་ལུས་ལ་ཐིམ་པར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་དངོས་བྱས་ལ། ། དེ་འོག་བྱང་ཆུབ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཐིམ་པ་དང་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞུ་ནས། ཡུམ་གྱི་གསང་བའི་མཁའ་ལ་བབས་པ་ནི་གསང་བའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ཧོ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཧོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་དཀར་བ་དང་། དམར་བ་དང་། མཐིང་ག་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཧོ་དམར་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟེན་པ་འཐོན་པ་ཡང་བསམ། བདག་གིས་བརྗོད་ཅིང་དེ་ལ་བསྟིམ་པ་དང་དེ་ལྟར་གསལ་བར་ཡང་བསམ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་དངོས་བྱས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུར་བསྡུ་བ་བྱས་ཤིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡི་གེ་ཧོ་དམར་པོ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེས་ཡི་གེ་གསུམ་དང་ཡབ་ཡུམ་གསང་གནས་སུ་བཅས་པ་ཞུ་སྟེ། འོད་ཀྱི་གོང་བུར་གྱུར་པའམ་དེ་གཉིས་སུ་ན་ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོལ་པ་མཛད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོས་མྱོས་ཏེ།

Regarding the phrase "one should abide in the activity of union, non-dual with one's own consort, in the center of the maṇḍala of the four mudrās surrounded by the four consorts," one should gather all the wheels. This means that through the sound of the bliss of non-dual play and, in particular, by the radiation of the light rays of bodhicitta, one summons the wisdom maṇḍalas of the Tathāgatas and their heirs from the ten directions, gathers them into one's body, and causes them to enter through the pores of one's skin and dissolve into the body. Regarding the phrase "having made everything into the vajra substance, one should subsequently meditate on awakening," once they have dissolved in that way and melted into the essence of the superior bodhicitta, their descent into the secret space of the consort is called the "secret seed." One should also visualize that from it emerge the white, red, and blue syllables of the wisdom seed—HOḤ, OṂ, ĀḤ, HŪṂ, and HOḤ—supported by two red HOḤ syllables at the ends. Reciting these oneself and dissolving them into that, while visualizing them clearly in that manner, is what is meant by "having made everything into the vajra substance." One should meditate on gathering everything into that which possesses the meaning of the vajra-like wisdom and is the very substance of all Buddhas. Then, the red syllable HOḤ, through the fire of great passion, melts the three syllables along with the secret places of the father and mother. It becomes a mass of light, or alternatively, one becomes intoxicated by the great bliss of the non-dual play of the father and mother as method and wisdom.

རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་སྣང་བ་མེད་ཅིང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལ་ནི། དེ་འོག་བྱང་ཆུབ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་གྱུར་པ་མཐའ་བཞག་པའི་ཧོས་བཞུས་པ་དེའི་ཚེ་འོད་ཀྱི་གོང་བུར་གྱུར་པའམ། དེ་ཉིད་ཀྱང་སྣང་མཐོང་མེད་པ་མི་རྟོག་པར་གྱུར་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས། དངོས་པོ་མེད་པ་སྒོམ་པ་མེད། ། སྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཉིད། ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་དེ། ། བསྒོམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་འདི་ཉིད་དེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མཆོག་གི་བསྙེན་པ་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་ནི་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་མཚན་མར་ལྟ་བའི་རྣམ་རྟོག་གི་བདུད་འཇོམས་པའི་རྩི། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པའི་བག་ཆགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར་བ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ནི་ཐལ། ད་དུང་ཕྱི་མ་ནི་མ་བླངས། ལེན་ལ་ཁད་པར་ཉེར་བསྡོགས་སུ་གནས་པའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་སྨྲའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་གནས་ན་རང་གི་ལྷ་མོ་མཉེས་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བ་མི་འགྲུབ་པས་དེ་ལས་བསླང་ཞིང་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། བསྐུལ་བའི་གླུ་དབྱངས་བཞི་ཡིས་ནི། ། ལྷ་མོས་སྙིང་པོ་བསྐུལ་བ་ཡིས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ།

Regarding the state of remaining in non-conceptuality, which is deluded, without appearance and without seeing, it is said: "Thereafter, one should meditate on awakening." At that time, when the superior bodhicitta has become the three syllables and is melted by the hoḥ at the end, it becomes a mass of light; or, that very state becomes non-conceptual, without appearance or seeing, which is called "awakening." To meditate by repeatedly familiarizing oneself with such a state is called "thorough meditation." This is the meaning of what is taught in the second chapter of the Root Tantra: "There is no meditation on non-existence; meditation itself is not meditation. Thus, existence and non-existence are such that meditation is non-referential." This is also known by the synonymous name "Supreme Approach: the Nectar of Wisdom." Why is this? Because it is the elixir that conquers the demons of conceptualization—the grasping at permanence and the viewing of signs—and because the habitual tendencies of meditating on emptiness, the essence of the five wisdoms, are close to the dharmakāya. Furthermore, other masters say that at the stage of a sentient being, the previous life has already passed, like a gandharva in the intermediate state approaching rebirth, and the future life has not yet been taken; one remains in the immediate preparation just about to take it. If one remains in such a state, the pleasing of one's own goddess and the accomplishment of the welfare of beings will not occur; therefore, to rouse oneself from that and engage in the welfare of beings, it is said: "By the four songs of exhortation, the goddesses exhort the essence."

ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྒོམས་པའི་བག་ཆགས་རྟས་པ་དང་། འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བཞི་གནས་སུ་དག་ཅིང་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ལྷ་མོ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་བཞི་གྲྭ་བཞིའི་མཚམས་ན་བཞུགས་པར་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྙིང་ལ་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་ནི། གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་བསྐུལ་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལས་བསླང་བའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་པ་ལས་གསུངས་པའི་དབྱངས་བཞིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྐུལ་བའོ། ། གཉིས་སུ་ན་ལྷ་མོ་འདིས་དབྱངས་ཀྱིས་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་བསྐུལ་བའོ། ། དེ་ལྟར་བསྐུལ་བ་དེའི་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུར་ལུས་བསྒོམ་མོ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུར་དགོངས་ཤིང་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ། གཉིས་སུ་ན་ཡེ་ཤེས་གང་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུར་ལུས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ། གཉིས་སུ་ན་ཡེ་ཤེས་གང་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུར་ལུས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེའི་རིམ་པ་ཡང་འོད་ཀྱི་གོང་བུའམ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའམ། རིགས་གང་ཡིན་པའི་ཡིག་འབྲུར་གྱུར། དེ་ལས་ཐུགས་མཚན་ཡིག་འབྲུའི་མཚན་མར་གྱུར། དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་ཤིང་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་ཅིང་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། སླར་འདུས་པ་ཐུགས་མཚན་ཡིག་འབྲུར་བཅས་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཐིམ་པ་ལས་གང་ལྟར་འདོད་ཅིང་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ལྷ་དེའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པར་བརྟག་པའོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ། །

The habitual tendencies of having meditated for a long time on the four immeasurables have been fully developed. One should constantly bring to mind and hold without forgetting in the heart the four goddesses—Locanā and the others—who are the nature of the four elements purified in their natural state and awakened. These reside in the four intermediate directions of the corners. This is the primary [practice]. To exhort the principal deity and rouse them from the state of non-conceptuality, one exhorts them in sequence with the four melodies taught in the tenth chapter of the Root Tantra. Alternatively, the exhortation is the goddesses invoking the principal deity’s mind with these melodies. If one asks what the result of such an exhortation is: "One should meditate on the body as being like wisdom." This means that just as one intends and focuses upon the specific qualities of wisdom, the body is perfected as the Great Seal (Mahāmudrā). Alternatively, the body is generated as the Great Seal in the very essence of whichever wisdom one abides in. The sequence for this is as follows: it becomes a sphere of light, or non-conceptuality, or the seed-syllable of whichever family it belongs to. From that, it becomes the symbolic mark of the mind, the seed-syllable. From that, light radiates out, summoning and inviting all the Buddhas of the ten directions and three times, together with their consorts, sons, and retinues. These then dissolve and merge back into the symbolic mark of the mind and the seed-syllable. One should then visualize that it has become the form of whichever deity one desires and has meditated upon. Immediately upon becoming so:

དུས་གསུམ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་སེམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དངོས་པོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དྲེགས་པས་ཁ་དོག་རྣམ་པར་དབྱེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལྔའམ་ལས་བཞིའི་གང་འདོད་པར་བསྒོམ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྐུའི་ཁ་དོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་བསྒོམ་མོ། ། དེ་བཞིན་ཉམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པས་དེ་གོམས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི་རོ་ཡི་སྙིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་མི་གཉིས་པར་བསྟན་པའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡེ་ཤེས་ནི། ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་དང་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། དབང་བསྐུར་བས་ནི་རང་གི་རྒྱུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོས་དབུ་ལ་བརྒྱན་པའོ། ། གཉིས་སུ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་དུ་དབང་བསྐུར་བས་གཅིག་གི་དབུ་རྒྱན་དུ་གཅིག་གྱུར་པའོ། ། བཞི་ཡིས་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་བཞིའི་བྱེ་བྲག་མི་མཐུན་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོའི་གནས་བཞིན་རང་རང་གི་སྐུ་བཞུགས་པར་སྣང་བའོ། །

Regarding the phrase "the mind, the nature of the vajra of the three times," one should meditate on one's own body, speech, and mind as the actual entities of the three vajras—body, speech, and mind—of all the buddhas of the three times. Regarding the phrase "distinguish the colors by pride," one should meditate on whichever of the five families or four activities is desired; through that meditative absorption (samādhi), one should also meditate on the body's color becoming accordingly. Regarding the phrase "likewise, the essence of experience," this teaches that by meditating on the causal and conditional meditative absorption, the result of that familiarization is accomplished accordingly; this is called the "essence of flavor." It is the characteristic of experiencing the flavor of meditative absorption, shown to be non-dual with the dharmakāya, the nature of which is inseparable from the tathāgatas' wisdom mind. As it is said: "The wisdom of Vairocana abides in the mind of the Sugata." Regarding the phrase "by empowerment, one's own cause," this refers to the empowerment of the superior bodhicitta of the great bliss of the non-dual father and mother; its result is the crowning of the head by the lord of one's own family. Alternatively, through empowerment in the manner of cause and result, one becomes the crown ornament of the other. Regarding the phrase "by four, the great result," this means that the result of meditating on the distinct aspects of the three vajras of body, speech, and mind together with the wisdom being (jñānasattva)—these four—is that they appear as their respective bodies abiding in their own respective places.

སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་བྱེད་འགྱུར་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཏྲའི་སྒྲས་ལྷ་ཕོའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པ་སྟེ། ཡབ་ཀྱི་གསང་གནས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རྩེ་ལྔ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། རིག་པའམ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་སྔགས་ནི་བིདྱཱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ལྷ་མོའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུམ་རིག་མ་མྱུ་གུ་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པའི་གསང་གནས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པར་བསྐྱེད་པའོ། ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དྲུག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་སྣང་བའོ། ། གཙུག་ཏོར་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་གྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ཏོར་རམ་དབལ་སོ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང་སྣང་བའོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་བཞི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བཞིར་གྱུར་ཅིང་སྣང་བའོ། ། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱར་གྲགས། །

Regarding the phrase "the mantra-dharma is the agent": the term mantra (gsang sngags) characterizes the nature of the male deity; it is the blessing of the father’s secret place as a five-pronged vajra, the indivisible nature of the dharma of great passion. "By means of knowledge or the dharma-mudrā" (vidyā): the term vidyā (rig sngags) characterizes the nature of the female deity; it is the generation of the secret place of the wisdom consort, the mother, who is like a sprout and its shadow, as the dharma-mudrā of the eight-petalled lotus, purified of great passion. "The six universal monarchs" refers to the six bodhisattvas, such as Kṣitigarbha and the rest, who appear as the eyes and so forth, characterized by the uninterrupted engagement of the faculties and consciousnesses with their objects, just as a wheel turns without ceasing. "Renowned as the uṣṇīṣa" refers to the uṣṇīṣa or the crown protrusion, which is exceptionally sublime and overpowers others. Those with such characteristics are the five tathāgatas, such as Vairocana and the rest; the five contaminated aggregates appear in that very form. "The four enjoyments of great miraculous power" refers to the four great elements, which possess the great miraculous power that gives rise to the enjoyments of all sentient beings. Their characteristics appear as the four goddesses, such as Buddhalocanā and the rest. "Renowned as the King of Knowledge" (vidyārāja)—

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་གཡས་གཡོན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་བཞིར་གྱུར་ཅིང་སྣང་བའོ། ། དེ་བཞིན་རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཡུལ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྡོ་རྗེའི་བདག་པོ་སྟེ། སེམས་དཔའ་དྲུག་ལ་དབང་བྱེད་པ། གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་སྣང་བའོ། ། འདི་དག་གི་རིམ་པ་ཐོད་རྒལ་དུ་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུད་དཀྲུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་པས་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། ལྷ་འདི་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་འདི་ལྟར་མངོན་དུ་འགྲུབ་ཅིང་འཁོར་དུ་འཁོད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་བསྒོམ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་རིག་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་བསྐོར་བའི་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེས་ཞུ་བ་ལ། ལྷ་མོ་བཞིའི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་སྐུར་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་རྒྱུད་འཆད་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་བསྐྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ་དེ་འདིས་མཚོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། རྣལ་འབྱོར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་བདག་གང་ལ་མོས་ཤིང་སྒྲུབ་པའི་ལྷ་དེ་དང་པོར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པ་འོད་དུ་ཞུ་བའམ། མི་རྟོག་པར་བྱས་པ་ལས་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ལ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདིས་ནི་སྙེན་སྒྲུབ་བཞིའི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་མཚོན་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "the characteristics of the right and left hands and so forth," these appear as the four [deities] such as Yamāntaka and the rest. Likewise, the phrase "the lords of the vajras" means that, just as previously explained, all six objects of desire, such as form and so forth, are the lords of the vajras; they exercise mastery over the six sattvas and appear as the six goddesses, such as Vajrarūpā and the rest. The fact that their sequence occurs in a "leap-over" (thod rgal) manner is characterized by the disordered arrangement of the tantra; therefore, they should be understood according to the sequence of the sādhana. These deities, by their very nature, are manifested and appear as the retinue during the stage of the perfected result maṇḍala, and they are the objects of awareness to be meditated upon and examined by the yogi. As for the principal Vajrasattva, surrounded by the four mudrās, melting through the fire of great passion and then being exhorted by the melodies of the four goddesses to arise in bodily form: this should be understood as illustrating the logical reason taught in the context of the Root Tantra for generating the body of the Teacher who explains the tantra of the maṇḍala lord from the Great Vajradhara. In the context of the yogi, this refers to the stage of generation where one first meditates on whichever deity one is devoted to as the Great Vajradhara, and then either melts into light or is rendered non-conceptual. Regarding the teaching on this stage of generation, one should understand that these eighteen chapters of the Explanatory Tantra (uttaratantra) illustrate and teach the "great accomplishment" (mahāsādhana) of the four branches of approach and accomplishment.

དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། བསམ་གཏན་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ལ། ། དབང་བསྐུར་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས། ། ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི། ། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ལུས་མཉམ་མོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་ཞིང་དེའི་དོན་དུ་བྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གི་རྒྱུད་ལ་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་ཞེན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པར་མཛད་པ་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོ་ག་འདི་ལྟ་བུའི་དོན་ཚང་བར་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ཡེ་ཤེས་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་གི་སེམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མཉམ་ལ། བདག་གི་ལུས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་མཉམ་སྟེ། དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པའམ་གཉིས་སུ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་དམིགས་པ་དང་། མཉམ་པའི་ལུས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཐབས་མདོར་བསྡུས་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། གཉིས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་པ། ། ཞེས་བསྟན་ཏེ། བདག་དང་ལྷ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ལ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དངོས་གྲུབ་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་། ལྷའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་མེད་པར་བསྒོམས་ཏེ། ཐ་མི་དད་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ། ། འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།

To demonstrate the qualities of meditating in that way, it is said: "Empowerment is highly praised for all vajra meditative concentrations. By means of this ritual application, wisdom and the body are equal." Thus, for any yogi whose continuum is established in and becomes attached to these stages of practice—the meditation on the maṇḍala of one-pointed meditative concentration (samādhi) as taught—this constitutes the meaning of empowerment. Such a person is praised and extolled by all the buddhas. By way of completing the meaning of a ritual such as this, which abides as one with one's own object and method, it is said: "Wisdom together with the body." This means that one's own mind is equal to the wisdom of the tathāgata, and one's own body is equal to the body of the tathāgata; they become inseparable. Alternatively, it is taught that through the wisdom of meditative concentration, one will attain a body equal to how one has meditated and visualized. The method for this, in brief, is taught as: "Accomplishing non-duality through the vajras of body, speech, and mind." This does not mean that the self and the deity are separate entities such that one grants siddhi to the other. Rather, one should accomplish it by meditating on the inseparability of one's own body, speech, and mind with the deity's body, speech, and mind, thereby making them indistinguishable. This demonstrates the specific distinction of the Yoga Tantra. If one asks why this is called "great accomplishment" (mahāsādhana):

དེའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། སྔར་བཤད་པ་ཡི་རིམ་གྱིས་ནི། ། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། བདག་དང་འདྲ་བར་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་མ་དང་ལྡན་པའི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་དག་གིས་རྩ་བའི་རྒྱུད་བཞིའི་ལེའུ་དང་པོ་ལས་སྨོས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་ཅིང་འབྱིན་པ་དང་། དེ་དང་འདྲ་བར་འབྱིན་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའམ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། བསྙེན་པའི་དུས་སུ་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་སྦྱར་རོ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ནི། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་བ་ཡི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བསྙེན་པའི་དུས་སུ་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཙོར་བྱས་ནས། ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བརྗོད་ནས་ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གཙུག་ཏོར་རམ་དབལ་ལྟ་བུར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་། གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྟོབས་དང་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་སྟེ།

To demonstrate its meaning, it is said: "By the sequence previously explained, the Vidyāpuruṣa, the Vajra-holder, generates a maṇḍala identical to himself; this is explained as 'Great Accomplishment' (mahāsādhana)." Thus, by means of the very sequence of meditative absorption (samādhi) mentioned above, one generates the Vidyāpuruṣa, endowed with a consort and possessing the vajra body, speech, and mind. Then, through the vajra bodhicitta, one generates and emanates the maṇḍala according to the sequence described in the first chapter of the four root tantras. The meditative absorption capable of emanating in that manner, or the yogin endowed with that absorption, is called "Great Accomplishment" or "one endowed with Great Accomplishment." To summarize the meaning of these points: during the stage of approach (sevā), one should apply the visualization of the form of the Great Uṣṇīṣa itself. Regarding the stage of near-accomplishment (upasādhana), it is said: "The form of Amṛtakuṇḍalī," and so forth. In that context, during the stage of approach, one primarily emphasizes the ultimate bodhicitta. Having recited mantras such as "oṃ śūnyatā" and "dharmadhātu," one generates the great mudrā of the body of the glorious Great Vajradhara and so forth, through the sequence of the moon, the vajra, and so on. This is called "the form of the Great Uṣṇīṣa" because it is preeminent like a crown protuberance (uṣṇīṣa) or a crest, possessing the power and qualities that overwhelm others.

དེ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་ཞིང་ཡུམ་དང་ཡང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་ལས། ། བསྙེན་པའི་ཏིང་འཛིན་རབ་སྦྱོར་བ། ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བསྙེན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་ཟེར་ན། འདིར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པར་གསུང་པ་མི་མཐུན་པ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་འདིར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེར་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྒོམས་ནས་སྙིང་རྗེས་ཐབས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བསྒོམ་པ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ཡང་མངོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་ནི་བསྙེན་པ་བསྐྱེད་པའི་ལྷ་དེའི་ཐུགས་ཀར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་ཏེ། ཡན་ལག་བཞི་ལ་ཁྲོ་བོ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ཐ་མར་སྨོས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་གསལ་བར་བསྒོམ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་རྒྱས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གསང་བའི་མཚན་མ་ལ་ཁྲོ་བོ་བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་བའི་གཟུགས་བསྒོམ་ཞེས་འདྲེས་ཀྱི་རིམ་པའི་མཐའ་གཟུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་ལས། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་གྲུབ་མཆོག་ལ། ། རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་བརྟག།

One should meditate through the application of the samādhi that perceives that very clarity and also be endowed with the Mother. Now, if one asks: "How should one understand the apparent contradiction here, given that the twelfth chapter states, 'One should meditate on supreme enlightenment through the excellent application of the samādhi of approach,' while some masters claim that 'approach' is the meditation on emptiness, whereas here it is taught that one generates the Mahāmudrā?" It is said in response: The term "supreme enlightenment" mentioned here refers to the essence of the union of insight and compassion. Having meditated on the manifest enlightenment of emptiness through insight, one meditates on the manifest enlightenment of the method, the Mahāmudrā, through compassion. Thus, the term "approach" also encompasses the meditation on emptiness; the reasons for this have already been explained in detail. At the time of meditating on the "near-attainment," one should clearly meditate on the four branches, beginning with the abiding of the wisdom-being (jñānasattva) in the heart of the deity generated during the approach, and continuing until the mention of Amṛtakuṇḍalī at the end, including the meditation on the four wrathful deities. The meaning of this should also be understood in detail as previously explained; one should understand that the sequence concludes with the meditation on the form of the wrathful Amṛtakuṇḍalī at the secret mark. Now, if one asks: "How should one understand the twelfth chapter stating, 'For the supreme accomplishment of near-attainment, one should thoroughly examine the vajra sense bases'?"

ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སེམས་དཔའ་དྲུག་བསྒོམ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འབྱུང་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་སྐད་མགོ་སྨོས་པས་མཚོན་ནས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེར་ནི་འདྲེས་ཀྱིས་རིམ་པའི་མགོ་སྨོས་ལ། འདིར་བསྟན་པས་མཇུག་བསྡུས་པས་ལྷ་ཚང་བར་བསྒོམ་དགོས་པར་མངོན་ཏེ་འགལ་བ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ནི། ། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་བར། ། སྔགས་པ་ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཡིས། ། སྒྲུབ་པ་རང་ལྷའི་སྦྱོར་བས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་རང་གི་ལྷ་སྔར་གང་བསྒོམས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དབྱེར་མེད་པར་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དུས་སུ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་གནས་གསུམ་དུ་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྐྱེད་ལ། དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སྐུ་འཆང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བསྐུལ་བ་དང་། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྐུལ་བའི་དོན་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་ལས། སྒྲུབ་པའི་དུས་ན་བསྐུལ་བར་གསུངས། ། སྔགས་ཀྱི་བདག་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཚེ། ། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་གཟུགས། ། དབུ་རྒྱན་ལ་ནི་བདག་པོ་བསྒོམ། ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཚིག་ལ་ཁ་བྲག་གཉིས་སུ་སྦྱར་ནས་བཤད་པའི་དོན་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱ་སྟེ།

Regarding the meaning of what was thus spoken: if it were taught that one should meditate on the six beings solely upon the six sense bases, how should one understand this teaching? It is said: by using that [previous] brief mention as an illustration, it is taught that one should meditate up to Amṛtakuṇḍalin. Thus, that [previous passage] mentions the beginning of the sequence, while this [current] teaching concludes it; therefore, it is evident that one must meditate on the complete assembly of deities, and this should be understood as being without contradiction. "At the time of the near-attainment, the practitioner who knows the ritual should perform the practice through the yoga of their own deity, up to the form of Amṛtakuṇḍalin." This means that at the time of the practice, one should meditate on the yoga of inseparability through samādhi, in the nature of whichever deity one previously meditated upon, such as the Great Vajradhara. "At the time of the great attainment," means that one should generate the three vajras of body, speech, and mind from the three syllables at the three places. Then, one should exhort and supplicate with the words, "Glorious holder of the vajra body," and so forth; exhort the non-dual union of the father and mother; and exhort the maṇḍala of deities. Regarding this meaning, the twelfth chapter states: "At the time of attainment, it is taught that one should exhort; one should meditate on the Lord of Mantras. When performing the great attainment, one should meditate on the Lord upon the crown of the form of the Vajra-holder of Secret Mantra. Thus, the Wisdom Vajra will be accomplished." One should apply these words in two ways and explain the meaning in detail as previously taught.

ལྷ་དེ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་གཞན་བསྐུལ་ཞིང་རོལ་པའམ་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བསྐུལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལུས་ངག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་དང་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདིར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་བསྐུལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཡང་མངའ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོའམ། རྒྱུད་འཆད་པའི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྔར་གང་བསྒོམས་པའི་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའམ། ཡབ་ཡུམ་རོལ་པ་མཛད་པའི་བདེ་བའི་སྒྲས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་ནས། བདག་གི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཐིམ་པ་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལ་བབས་པས། ཡུམ་གྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ལྷ་མོ་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་ཐོགས་པར་གྱུར་ཏེ། སླར་བྱུང་བས་བདག་གི་མགོ་བོར་དབང་བསྐུར་ཏེ། ཐིམ་པ་ལས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོས་དབུ་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ཡང་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའི་ཐབས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། འོ་ན། གོང་དུ་སྨོས་པའི་རིམ་གྱིས་ནི། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། བདག་དང་འདྲ་བར་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དང་མི་མཐུན་པས་འགལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་པ། དང་པོར་བསྙེན་པས་ལྷ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ།

One should invoke that deity and that meditative absorption, and then engage in the play or the commencement of the rite. Now, some say it is only the invocation; others say it is the blessing of the body and speech. If one asks why this is taught differently from those views, it is said: because here it is necessary to invoke the vajra body, speech, and mind, it is taught in this way. At the time of meditating on the great accomplishment, although the Great Vajra Holder—the lord of all buddhas and sovereign of the maṇḍala—or the Teacher who explains the tantra, Bodhicittavajra, is the actual subject, nevertheless, from the heart of the wisdom being of whichever deity was previously meditated upon, light rays radiate, or through the sound of bliss from the union of the father and mother, all the Tathāgatas of the ten directions are summoned. They dissolve into my pores and melt into the essence of the superior bodhicitta, descending into the space of the consort. From the pores of the consort’s body, goddesses holding vases of nectar emerge and confer empowerment upon my head. Through their dissolution, the head is adorned by the lord of one’s own family. The meaning of this should be understood in detail from what was previously taught. The method for conferring empowerment upon all the deities of the maṇḍala is also as previously explained. Now, if one objects: "Does this not contradict the statement made above in the sequence: 'The Vidyāpuruṣa, the Vajra-holder, generates the maṇḍala similar to himself; this is explained as the great accomplishment'?" To this it is said: from the initial generation of the deity through the stage of approach, and so forth...

ཐ་མར་དབུ་རྒྱན་ལ་བདག་པོ་བསྒོམས་པས་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བསྒོམས་ནས། གདོད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོལ་པ་སྤྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་དང་། ས་བོན་རྣམ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་ལས་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཅིང་ཕྱི་རོལ་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་རྡུལ་ཚོན་དུ་དགོད་དགོས་པས་ན་མི་མཐུན་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། འོ་ན་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་ཡན་ལག་ཚང་བར་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སོ་སོར་དགོས་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་ཚང་བར་བསྒོམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་དགོས་པ་དེ་དག་ཀུན་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་ཚང་བར་བྱ་དགོས་ལ། བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཚང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། ད་ནི་དེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བདག་པོའི་སྐུ། ། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཀུན་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་མཆོག་གི་གསང་བ་ཆེ། ། དེ་ལྟའི་རྣམ་ཕྱེས་ཤེས་བྱས་ནས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དང་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་འདི་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་གྱི། ། ཕལ་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་གསང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་པས་འགྲུབ་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།

Finally, having meditated from the visualization of the lord upon the crown ornament up until the conferral of empowerment, one must then generate the secret maṇḍala from the inseparability of the two types of bodhicitta—the play of non-duality—and the two types of seed-syllables, and then invite [the deities] externally to be arranged in the colored powders; therefore, there is no contradiction or inconsistency. If one asks: "Why is it said that the requirements for each of the individual stages of meditating on the four branches of approach and accomplishment are to be meditated upon in their entirety during the stage of great accomplishment?" It is because all those requirements necessary during the stages of meditating on approach and so forth must be fulfilled in their entirety during the stage of great accomplishment. Since the three [branches] of approach and so forth do not individually contain the complete meaning of the stage of great accomplishment, there is no fault of contradiction in teaching it in this way. Now, to demonstrate its qualities, it is said: "The body of the Lord Buddha, the Principal, Is that of all the Vajra-holders; It is the great secret of supreme yoga. Having understood it through such distinctions," Thus it is taught. This teaching and the meaning that follows are the domain of all Buddhas without exception, who possess the wisdom of the indivisible vajra-like body, speech, and mind. Because it is difficult for ordinary beings to realize, it is called the "Great Secret." Furthermore, this teaching is not something that can be accomplished by meditating on only a single Buddha to the exclusion of others; rather, it is accomplished through [the realization of] all.

སངས་རྒྱས་རིགས་སོ་སོ་གང་ཡིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་དེ་དང་དེའི་སྤྱིའི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ཞི་བ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ནི། ། གཞན་དག་གིས་ནི་མི་འགྱུར་རོ། ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་གསང་བའི་ཐེག་པའི་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་དམ་པ་དེ་ནི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་ཕྲུགས་ཤིང་མ་ནོར་བར་བསྒོམ་པའི་ཐབས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འབད་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཐབས་དག་གིས་ནི་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལ་ལ་ན་རེ། བསྙེན་དུས་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་ལས། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་དང་། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ནི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིས་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་བདག་བསྒོམ་པ་དང་། མཚམས་བཅད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན། ལན་དུ་དེ་ལྟ་ན་ནི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་རེ་རེའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྷ་རེ་རེ་བསྒོམ་ན་ནི་ལྷ་གཅིག་ལ་བཞི་ཆར་མ་ཚང་ལ། འདི་བཞི་ཁོ་ན་བསྒོམ་ན་ནི་ལྷ་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་ཞིང་དེའི་སྐབས་སུ་བགེགས་བསྐྲད་ཅིང་མཚམས་བཅད་དགོས་ན་ཡང་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལྟར་རྟོག་པ་ཅན་དུའང་འགྱུར་ལ། ལྷ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བཅད་པས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས་མི་རིགས་སོ། །

It is taught that by meditating in that manner on the meditative absorption (samādhi) of whichever specific buddha family one belongs to, one should accomplish the supreme siddhi unique to that particular family, which is not shared with others. Regarding the supreme siddhi of supreme peace: "It is not attained by others; one should accomplish the supreme siddhi." This means that the supreme, sublime siddhi of the non-abiding nirvāṇa of the Vajrayāna—the manifest enlightenment of the buddhas through the path of the Secret Vehicle—is accomplished by striving in such methods as meditating without error on the four branches of approach and accomplishment. It is said that if one strives through methods other than these, one will not succeed even if one practices. Some say: "At the time of approach, according to the Mahoṣṇīṣa, Amṛtakuṇḍalī, the yidam deity, and Bodhicittavajra are called the 'deities of approach and accomplishment.' During the time of meditating on the four branches of approach and accomplishment, one should apply these four to both the meditation on oneself and the sealing of the boundary." In response: if that were the case, if one meditated on a different deity for each of the four branches of approach and accomplishment, then a single deity would not possess all four branches. If one meditated on only these four, they would be disconnected from other deities; furthermore, if it were necessary to expel obstructors and seal the boundary at those times, one would become conceptual in the manner of the Action Tantras (Kriyātantra). Since definitively restricting it to a single deity would contradict the meaning of the tantras, that is incorrect.

ད་ནི་སྦྱར་བའི་བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་མཉམ་སྦྱོར་ལས། བསྐལ་པ་བྱེ་བར་མི་འགྲུབ་པ། ། དེ་འདིར་མྱུར་བར་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ། ། ཅེས་གསུངས། འདིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱས་པས་འབྲས་བུ་བསྙེན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་གཉིས་མི་མཐུན་པ་ནི་ལན་རྒྱུད་སོ་སོ་ཉིད་ལས་གསལ་ལོ། ། གཞན་དུ་བསྐལ་པ་བྱེ་བས་ནི། ། སངས་རྒྱས་སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ། དངོས་གྲུབ་མཆོག་ནི་ཞི་བ་དག། ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་གི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་གྲུབ་པ་བསྙེན་པའི་ཕྱིར་ན། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་ཡང་དག་སྦྱོར། ། གང་ཡིན་དེ་ནི་བསྙེན་པར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་བདག་ཡབ་ཡུམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེར་འགྲུབ་པར་བྱས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་བསྙེན་པ་ཞེས་སུ་གསུངས། དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྙིང་རྗེས་ཐབས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བསྒོམ་པ་ནི་བསྙེན་པའོ། ། ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་རྟོགས་པས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡབ་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨར་སྦྱོར་བ་ལ་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་སྦྱོར་བ། །

Now, in order to demonstrate the four branches of the application of approach and accomplishment, the Samayoga states: "That which is not accomplished in ten million eons will be accomplished here if practiced swiftly." Here, it is taught that the "approach" is the result of the Buddhas having familiarized themselves with the application of the two types of bodhicitta for thousands of millions of eons. The difference between these two is clear from the respective tantras themselves. Furthermore, it is said: "Even by the Buddhas, the Protectors, for ten million eons, the supreme siddhi of peace will certainly not arise." Thus, because the Buddhas of the ten directions and three times have familiarized themselves with the application of the two types of bodhicitta for thousands of millions of eons in order to accomplish the "approach" of the Vajra Bodhicitta, it is said: "The authentic application of the object to be accomplished is explained as the approach." If one has accomplished oneself as the Father and Mother in the form of Vajra Bodhicitta, then the application toward accomplishing the two types of bodhicitta as unborn is called the "approach" from which the siddhi of Vajra Bodhicitta arises. The approach consists of meditating on ultimate bodhicitta as emptiness through insight, and meditating on conventional bodhicitta as the Mahāmudrā of skillful means through compassion. As for the "near approach," this refers to the union of the Father and Mother as the vajra and lotus by way of meditating on the body as the Mahāmudrā through the realization of the two types of bodhicitta in that manner: "The equal union of vajra and lotus..."

ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། སྒྲུབ་པ་ནི། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་དང་ཕཊ་ལྡན་པ། ། བསྐྱོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བཤད་པ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཧཱུཾ་གིས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་བསྐྱེད། ཕཊ་ཀྱིས་གསང་ལམ་རྣམས་གཉིས་སྦྱང་ཞིང་པདྨོ་ཁ་ཕྱེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཡན་ལག་བསྐྱོད་པ་སྟེ། ཧཱུཾ་ཕཊ་བསྐྱོད་པ་དང་གསུམ་དུ་ལྡན་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཞི་བདེ་བ། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་གསང་བའི་མཁའ་ལ་བབས་ནས་ཡབ་ཡུམ་ཡང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་མྱོས་ཏེ། དེའི་ངང་དུ་མཚུངས་པར་གྱུར་པའོ། ། རྒོལ་བ་པ་ན་རེ་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་མིང་དང་གྲངས་མཐུན་པ་ལ་ཚིག་མི་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་དང་། ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་ཅིང་རིགས་ལ་གཉིས་སུ་ན་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་བ་དེ་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་སྦྱོར་ཞིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོལ་པ་བརྩམ་པའི་དུས་ན། གནས་སྐབས་དེར་ཡན་ལག་བཞི་ཚང་བར་གསུངས་པ་ཡང་རིགས་པ་སྟེ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། ད་ནི་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་དང་། ཡོན་ཏན་དུ་བཅས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག། རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཆེན་པོའི་གནས། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐབས་ལས་བྱུང་། ། དེ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།

It is said, "This is explained as the near-attainment." Regarding attainment: "Possessing the syllables HŪṂ and PHAṬ, the movement is explained as attainment." This means that with HŪṂ, the vajra and lotus are generated; with PHAṬ, the two secret paths are purified and the lotus is opened. Possessing the four mudrās, the limbs are moved; thus, it is endowed with the three: HŪṂ, PHAṬ, and movement. Regarding great attainment: "The essence is peaceful bliss; this is explained as great attainment." This means that through the very nature of the bodhicitta, which is peaceful and utterly pure, it descends into the secret space, and the father and mother are intoxicated by great bliss, becoming equal in that state. As for the objection: "Why are the names and numbers of the four stages of approach and attainment the same, yet the terminology is shown to be different?" It is replied: There is no contradiction in teaching it in that way for the sake of the distinction between the common and the supreme, or for those who delight in the view and the conduct. Alternatively, according to the system of the Great Union, the stages of meditating on samādhi are divided into four branches. At the time when the father and mother join face-to-face and engage in non-dual play, it is also logical and without contradiction to say that the four branches are complete in that particular state. Now, in order to show the nature and qualities of the four stages of approach and attainment, it is said: "The glorious lord of all buddhas, the abode of the great Vajradhara, arisen from the skillful means of all buddhas, that itself is the dharmatā of all phenomena," and so forth.

བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་པ་འདི་ནི་བདག་གཞན་གྱི་དཔལ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་དང་། གཤེགས་ཤུལ་དང་བཞུགས་པར་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུས་གསུམ་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་ཡང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའམ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐབས་མཁས་པའི་མཛད་སྤྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྐལ་བ་ཡོད་པས་སྒྲུབ་པ་དང་། སྐལ་བ་མེད་པར་ཡང་དེའི་སྒོ་ནས་སམ་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་དང་། གྲུ་གཟིངས་སམ་བཞོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། ལས་དང་རྗེས་མཐུན་གང་གང་གིས། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་སྦྱོར་བ་དམིགས། ། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དང་དེ་བསྐྱེད་ན། ། དམ་ཚིག་མི་ཟད་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྷ་གང་དང་གང་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པའམ། ལས་གང་དང་གང་བརྩམ་པར་འདོད་ན་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དམིགས་ཤིང་བསྒོམ་པའམ། བརྩམ་པར་བྱས་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཐབས་ཀྱང་དང་པོར་ལྷ་གང་བསྒོམ་པ་དང་། ལྷ་གང་བརྩམ་པའི་ལྷ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བསྐྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བསྒོམས་ནས། དམ་ཚིག་མི་ཟད་བསྒོམ་པར་བྱ། །

This presentation of the four branches of approach and accomplishment is the nature of the bodies of all buddhas without exception, who possess the perfect excellence of profound and vast glory for themselves and others. It is the source of all the Vajradharas of the ten directions and three times, the path traversed and the place where they abide, and it is inseparable from the unconditioned nature of all phenomena throughout the three times. It is the cause that generates the bodies and wisdoms of all the buddhas of the ten directions and three times without exception; it is the path and the boat or vehicle that, through the skillful activities of all the buddhas, liberates fortunate beings from the three realms of cyclic existence through accomplishment, and even those without fortune through that very means or by their blessings. For that very reason, it is said: "Whichever activity one desires to undertake, Whatever yoga the practitioner focuses upon, If one generates the respective maṇḍala, One should meditate on the inexhaustible samaya." Thus, whether one wishes to meditate on and accomplish whichever deity, or to undertake whichever activity, that practitioner who desires it should focus upon and meditate on, or undertake, the application of meditative concentration and activity in accordance with that object. Through this, accomplishment will be attained. As for the method: first, one must generate and clearly meditate upon the entire maṇḍala of whichever deity is to be meditated upon or undertaken, and then "meditate on the inexhaustible samaya."

ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་བསྲུངས་ན་དེ་བཞིན་དུ་གང་འདོད་པ་འགྲུབ་པས་ན་མི་ཟད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐེག་པ་འོག་མ་པ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་གཙོར་བྱས་ནས་བསྲུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་གཙོར་བྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྲུང་དགོས་པས་ན་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་པོ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཅིང་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་དེའི་ཚེ་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་གསུངས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡི། ། དམ་ཚིག་དང་པོ་བསྲུང་བར་བྱ། ། དེ་ནས་གཙུག་ཏོར་དམ་ཚིག་ནི། ། ཆོ་ག་ཇི་སྐད་གསུངས་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སྔོན་རོལ་ནས་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དམ་ཚིག་གམ། ཡང་ན་གཙུག་ཏོར་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ལ་སྨྲ་བའི་སྒྲ་ཡིན་པས། གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའམ། རིགས་ལྔའི་དམ་ཚིག་སྒོ་གསུམ་མམ། སེམས་ཉིད་ལེགས་པར་སྦྱངས་ལ་འདི་ཉིད་ལས་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། ལས་དང་གང་གང་རྗེས་མཐུན་པས། ། རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འབར་ཚིམ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པ་དང་། གང་བརྩམ་པར་འདོད་པ་དེའི་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བདག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བར་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་པ། རྣལ་འབྱོར་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཀུན་གྱིས། ། བཀའ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བགྱི། ། ཞེས་པའི་ལན་ནི་འདི་ཡན་ཆད་དུ་གསུངས་པ་དང་།

If one maintains the samaya of that very [state], then whatever is desired will be accomplished accordingly; therefore, it is called "inexhaustible." Furthermore, this is not a matter of maintaining [the samaya] by prioritizing body and speech as in the lower vehicles, but rather, because one must maintain it through meditative absorption (samādhi) by prioritizing the mind, it is said, "one should meditate." Regarding how the samaya is to be maintained at the time of generating the maṇḍala and meditating on the application of those four branches of approach and accomplishment (sevā-sādhana) thus taught: for that very reason, it is said: "One should maintain the first samaya of the Vajra Body, Speech, and Mind. Then, the samaya of the uṣṇīṣa arises from the ritual as it was taught," and so forth. The samaya must be maintained prior to entering the meditative absorption of the four branches of approach and accomplishment. This refers to the samaya of the three aspects of Body, Speech, and Mind, or alternatively, since the term uṣṇīṣa is a sound spoken to the Buddha, it refers to the samaya of the principal Bodhicitta-Vajra or the five families, or the samaya of the three doors. Having thoroughly purified the nature of mind, one should act according to the ritual as taught in this very [text]: "According to whatever activity is appropriate, one should cause one's own maṇḍala to blaze and be satisfied." This means that in accordance with the activity of whatever one is meditating upon and accomplishing, or whatever one intends to undertake, one should clearly generate one's own maṇḍala and meditate on it as being non-dual with that [deity]. Now, the answer to the fifty-fifth question, "How should the command of all the Vajra-yogins be meditated upon?" is that which has been taught up to this point.

འདི་མན་ཆད་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་པས་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། སྟོན་པར་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དོན་འདི་བཞིན་དུ་རང་གི་སློབ་མ་དང་སྔགས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་བཀའ་སྩལ་པར་བྱའོ། ། ཞེས་སྤྱིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ལ་ལ་ན་རེ། བསྙེན་པའི་ཏིང་འཛིན་རབ་སྦྱོར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྔགས་དང་དེ་ཉིད་དངོས་གྲུབ་པའོ། ། ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་བཞིས་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་མཇུག་བསྡུས་པ་བཞིན་དུ་བཀའ་སྩལ་པར་བྱའོ། ། ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་འགལ་བ་ནི་མེད་ན་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་རིགས་པར་སྣང་ངོ་། ། ད་ནི་(ཞས་,ཞེས་)ཚིག་ལྔ་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ་ཐ་མ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཆ་ཕྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བགྱི་ཞེས་པའི་ལན་དུ། བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་ངག་ཡིན་པ་ལའང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས་སུ། ། དེ་ཡི་ལུས་གནས་འཁོར་ལོ་ལ། ། དེ་ཡི་ཉེས་པ་བསྒྲག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། གནོད་པར་བྱ་བ་གཉི་གའི་ཐབས་ཁ་བྲག་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་དང་པོར་ཕན་གདགས་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ། ཡམས་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཀུན། ། ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡང་རུང་བ་གང་ཞིག་གི་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གདོན་འབྱུང་པོས་ཟིན་ཏམ། ནད་ཀྱིས་བཏབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ལུས་ལ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡི་ཉེས་པ་བསྒྲག་པར་བྱ། །

From this point onward, as it is taught, the yogi who meditates on the nature of the three maṇḍalas should teach this very meaning, just as the Teacher spoke it, to disciples and those to be trained who possess the fortune of certain emergence through mantra. This is how it should be applied in general. Some say: "From the verse beginning, 'The application of the samādhi of approach,' up to 'mantra and the reality of the siddhi,' these three and a half verses conclude the four branches of approach and accomplishment; in this manner, it should be taught." If that is said, there is no contradiction, yet what was previously explained appears to be more logical. Now, as the answer to the question, "How should the various subtle activities, such as the final pacifying and so forth, be performed?"—which is the fifty-sixth verse—it is said: "Having meditated upon the maṇḍala of the body, speech, and mind of the object of accomplishment, one should proclaim their faults within the wheel residing in their body." Thus it is taught. Two distinct methods are explained: the means to benefit and the means to harm other beings to be trained. First, the method for benefiting is shown: "All epidemics and harms..." This refers to any object of accomplishment whose body or mental continuum is seized by malevolent spirits or afflicted by disease. For such a person, one should manifest this application of samādhi upon their body, and "proclaim their faults."

ཞེས་པ་སྔར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རིགས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་འཁོར་ལོ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་རྒྱུད་ལ་གནོད་པའི་བགེགས་སམ་ནད་ཀྱི་གནོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གནས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་རྣམས་དེས་བཅོམ་ནས། ། བྱུང་བར་གྱུར་པར་རབ་བསྒོམས་ནས། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་དྲངས་ནས་ཀྱང་། ། རང་གི་འཁོར་ལོ་ཕུར་བུས་གདབ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་མར་ཁོལ་བ་དང་ཆུ་ལྷན་ཅིག་ན་གནས་པར་མི་བཏུབ་པ་བཞིན་དུ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ནད་བགེགས་ཀྱི་ཉེས་པས་གནོད་པ་བྱེད་པའང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་མི་རུང་སྟེ། གཅིག་གནས་ན་གཅིག་འགག་པའམ་གཅིག་གིས་གཅིག་སྤོང་བར་བྱེད་པར་བསྟན་ཏེ། གོང་མ་ལྟ་བུར་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་སྔགས་མཁན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་བགེགས་སམ། ནད་ཀྱི་གནོད་པ་དེ་ནི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་པ་དེས་བཅོམ་ཞིང་བསལ་ཏེ། གདོན་ནམ་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་ལུས་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱུང་བར་བསྒོམས་ནས་གདོན་དང་ནད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་ཐམས་ཅད་ལྕགས་ཀྱུས་དྲངས་པ་དང་། ཞགས་པས་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཞགས་པས་དྲངས་པ་ཙམ་གྱི་སར་གཞག་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཕུར་བུས་གདབ། ། ཅེས་ཏེ། རང་གི་མཐུས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམས་པ་ལ་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕུར་བུས་བགེགས་སམ་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་དེ་དག་ལ་གདབ་བོ། །

As previously explained, one should meditate on the five aggregates and so forth, from the five families up to Amṛtakuṇḍalī, in the form of the maṇḍala of deities. One should then meditate that the wheel which abides as the nature of the body of the object of accomplishment is the locus where the obstructing spirits or the faults of disease that harm that person's continuum reside. Then: "Having thoroughly meditated that these are destroyed by that, and that they have emerged, having drawn in all the siddhis, one should strike one's own wheel with the kīla." This means that just as boiling butter and water cannot coexist, the maṇḍala of deities and the harm caused by the faults of disease and obstructing spirits cannot coexist. It is taught that if one is present, the other is blocked or one must abandon the other. The mantra practitioner who meditates in the manner described above destroys and clears away those obstructing spirits or the harm of disease through the meditation on the maṇḍala of deities. Having meditated that the faults of the spirits or the disease emerge from the body of the object of accomplishment to the outside, one should use a hook to draw in all those entities of spirits and disease without exception, and bind them with a noose and so forth. It is not enough merely to draw them in with a noose and leave them there. If one asks, "How then should it be done?" it says: "One should strike them with the kīla." The "wheel" refers to the maṇḍala of body, speech, and mind meditated upon through one's own power; with the kīla of that, one strikes those faults of obstructing spirits or disease.

གཉིས་སུ་ན་བགེགས་སམ་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་དུ་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཕུར་བུས་གདབ་པར་བྱ་བའོ། ། ཁ་བྲག་གཉིས་པ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱ་བ་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ནི། བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་ངག་ཡིན་པ་ལའང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས་སུ། ། དེ་ཡི་ལུས་གནས་འཁོར་ལོ་ལ། ། དེ་ཡི་ཉེས་པ་བསྒྲག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བར་གང་ཞིག་ལ་གནོད་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་ན་བདག་ཉིད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་ལུས་ལ་ཡང་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས། དེའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཡི་སྒོ་གསུམ་ནས་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཅི་དང་ཅི་བྱས་པའི་ཉེས་པ་དེ་དག་ཡང་བག་ཆགས་སྟུག་པོ་དབྱིབས་མི་མཐུན་པར་གནས་ཤིང་ཆགས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་རྣམས་དེས་བཅོམ་ནས། ། བྱུང་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་མཁན་པོ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་སྡིག་ཅན་གྱི་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་བདག་གིས་བསྒོམས་པ་དང་དེ་རང་གི་རྒྱུད་ལས་བསྒོམས་པ་དེས་བཅོམ་སྟེ། དེའི་སེམས་ཉེས་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བར་རབ་ཏུ་བསྒོམས་ནས། སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལུས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལྕགས་ཀྱུས་བཀུག་ཅིང་ཞགས་པས་བཅིངས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམས་པའི་འཁོར་ལོ་ཕུར་བུས་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ཆོ་ག་དེ་ལས་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར།

Secondly, the obstacle or the fault of illness is called a "wheel" (cakra) because it is distinct from its own essential nature; it is to be struck with the ritual dagger (kīla). Regarding the second alternative, the teaching on the method for inflicting harm upon others: "Even in the body and speech of the object of accomplishment, Having visualized the maṇḍala, Upon the wheel residing in that body, One should proclaim their faults." This means that if there is an object of accomplishment whom one wishes to harm, one should visualize oneself as the maṇḍala of the deity and also visualize the maṇḍala of the deity in the body of that object of accomplishment. That which abides as the essence of their body and mind is conventionally called a "wheel." One should then visualize the faults—whatever harm they have committed against others through their three doors—as dense habitual tendencies (vāsanā) abiding and clinging in a discordant shape. "Then, having been destroyed by that, Visualize them as having emerged." This means that the sinful continuum of the body and mind of that object, along with its faults, is destroyed by the practitioner—the abbot (upādhyāya)—through the visualization of oneself and the visualization from their own continuum. Having visualized that the mind, together with the habitual tendencies of its faults, emerges from the pores of the body, one should use a hook to summon and a noose to bind the entire entity of the mind along with the body without exception, and then strike the wheel visualized as the maṇḍala of the deity within one's own continuum with the ritual dagger. To show another ritual from that [practice]:

ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས། ། དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ནས་ནི། ཁྲོས་པས་ཁྱབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། རྐང་པས་མཚན་མ་མནན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྫས་གྲོག་མཁར་གྱི་ས་དང་། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བ་དང་། རྐང་རྗེས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བསགས་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་བྱ་སྟེ། ཁྲོ་བོ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཚན་མའི་གཟུགས་ཀྱི་ལིང་ག་དེ་བདག་གི་རྐང་པས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པར་མནན་ནས། དེ་ནས་བཀའ་མནོས་ཁྲོ་བོ་ནི། ། སྣ་ཚོགས་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་རྣམས། ། སྒྲུབ་པ་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་ནི། ། བསྒྲུབ་བྱ་གསང་ཕྱིར་གཏང་བར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་བདག་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྦྱོར་མཚམས་ནས་ཕྱུང་བ་དང་། འོད་ཟེར་གྱི་ཀྱོ་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བདག་གི་དྲུང་དུ་ལྷགས་ནས་ཁྲོ་བོས་བདག་ལ་བཀའ་ནོད་ཅིང་ཅི་བགྱི་ཞེས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བའི་འཁོར་ཁྲོ་བོ་དང་ཁྲོ་མོ་དང་། མགོ་བརྙན་དང་། ཕོ་ཉ་དང་། མགོ་བརྙན་མོ་དང་། གཅན་གཟན་ཕོ་དང་། གཅན་གཟན་མོ་དང་། འདབ་ཆགས་ཕོ་མོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཐ་དད་ཅིང་ཆ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་པ་འཇིགས་ཤིང་སྐྱི་བུང་བར་བྱེད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་བསྐོར་བ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་དེས་བསྐོར་ནས། ། དེ་ནི་བཅིང་ཞིང་བརྡེག་པ་དང་། ། དེ་ནས་བརྡུངས་ཤིང་སྐྲག་གྱུར་པ། ། སྒྲུབ་པ་པོས་ནི་དགུག་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ།

"Having fashioned an image of that [person] with the substances as they have been described, one should press the sign with the foot with a mind pervaded by wrath." Thus it is said. One should collect the substances previously described in the Root Tantra, such as earth from an anthill, charcoal from a charnel ground, and earth from a footprint, and fashion an image of whichever person is to be accomplished. With a mind meditating in the samādhi of any wrathful deity whatsoever, one should press the linga—the image of the sign—with one's own foot, pervading it entirely. Then it is said: "The wrathful ones who have received the command, Surrounded by various hosts, The practitioner, the Vajra-holder, Should dispatch them to seize the object of accomplishment." Furthermore, from the Root Tantra: Having emerged from the point of union of myself, the father and mother, and having invited the entire assembly of the ten directions with the hook of light rays, they arrive before me. The wrathful ones receive the command from me and ask, "What shall we do?" The retinue of Amṛtakuṇḍalin consists of wrathful males and females, animal-headed ones, male and female messengers, male and female beasts of prey, male and female birds, and so forth. With their diverse forms and various terrifying, hair-raising appearances, they surround me. For that very reason, it is said: "Surrounded by that king of wrathful ones, He is bound and beaten; Then, having been struck and terrified, The practitioner should summon him."

དེ་ནས་ཁྲོ་བོ་དང་ཁྲོ་མོའི་ཚོགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ནི་ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་སྒྲོག་ལ་སོགས་པས་ལུས་བཅིངས་ཤིང་ཐོ་བ་དང་གཏུན་ཤིང་ལ་སོགས་པས་དྲག་པར་བརྡེགས་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་དུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་གྱུར་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་འཕྲོ་འདུས་བསྒྲུབ་བྱ་བཀུག་ཅིང་དྲང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་ནི། ། དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཕབ་ནས། ། སྔགས་པས་རྡོ་རྗེ་དག་གིས་ནི། ། སྤྱི་བོ་མགྲིན་པ་སྙིང་ག་རུ། ། ཕུར་བུའི་སྔགས་ཀྱིས་ཕུར་བུ་གདབ། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཕབ་ནས་ཞགས་པ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་ཀྱིས་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས་ངག་གི་གནས་མགུལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་གནས་སྙིང་ག་དང་། ལུས་ཀྱི་གནས་སྤྱི་བོ་གསུམ་དུ་སྔགས་ཀྱི་ཕུར་བུས་བཏབ་ལ་སྒོ་གསུམ་གྱི་རྟེན་མེད་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟ་བུར་བསྒོམས་པའི་ཕུར་བུས་བཏབ་ཅེ་ན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྒོམས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕུར་བུས་གདབ་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གནོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། ཡུལ་སོ་སོ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་མ་ཡིན་པས་གནོད་པ་བསལ་ཅིང་། སྙིང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ན། ཡམས་ནད་ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་། ། ཡུལ་དུ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཀུན། ། གཟུགས་དེ་ལ་ནི་གདབ་བྱ་ཞིང་། ། དེ་རྣམས་རང་གི་ཕུར་བུས་གདབ། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། རིམས་ཚ་གྲང་གི་ཡམས་དང་།

Then, those hosts of male and female wrathful deities bind the body of the target with nooses, iron shackles, and so forth, and strike it violently with hammers, pestles, and the like. As the continuum of their body and mind becomes utterly terrified and panicked, one must immediately summon and draw in the target through the radiation and reabsorption of the hook and other implements. If one asks what is to be done with them: "By means of the mantras of the three vajras, Having projected [the deity] onto the image, The mantra practitioner, with vajras, At the crown, throat, and heart, Should strike with the kīla-mantra." Thus it is said. Having projected [the deity] onto the previously explained image and made it inseparable through the mudrās and mantras of the noose, hook, and so forth, one should strike the three locations—the throat, which is the seat of speech; likewise the heart, the seat of mind; and the crown, the seat of the body—with the kīla-mantra, thereby rendering the supports of the three doors baseless. If one asks with what kind of visualized kīla one should strike: one should strike with kīlas that have been meditated upon and blessed as the three vajras of body, speech, and mind. Furthermore, in order to repeatedly inflict harm upon the target, to eliminate harm from non-human spirits to the sentient beings dwelling in various regions, and to benefit them with great compassion, it is said: "Plagues, afflictions, and all Various occurrences in the land— These should be struck upon that image, And struck with one's own kīla." Thus it is said. This refers to the plagues of heat and cold fevers, and so forth.

རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་། ཡུལ་དུ་དེ་ལྟ་བུའམ་འཁྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བ་ཀུན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འཕྲོ་འདུ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེའི་སྔགས་ཀྱིས་དྲངས་ཤིང་བཀུག་ནས་སྔར་བཤད་པའི་གཟུགས་དེ་ལ་གདབ་ཅིང་དབྱེར་མེད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ཕུར་བུས་གདབ་པར་བྱ་བ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ཕུར་བུས་སམ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཀཱི་ལ་ཡ་བཅུ་གཉིས་པའི་རྒྱུད་སོ་སོའི་འདུལ་ཐབས་དང་མཐུན་པའི་ཕུར་བུ་གསུངས་པ་དེ་དག་གིས་གདབ་པར་བྱའོ། ། ལས་ཕྲ་མོ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ནས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི། ། ཆོ་ག་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན། ། ཐབས་དང་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས། ། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པ་སྟེ། གང་དུ་གསུངས་པའི་ལས་དེ་དག་བརྩམས་པའི་དེ་མ་ཐག་གམ། རྗེས་ཐོགས་སུ་ལས་ཆེ་ཕྲའི་སྦྱོར་བ་གང་དང་གང་བརྩམ་པར་འདོད་ན་ཡང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྩམ་པའི་ཐབས་ནི། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དམ་སྒྲུབ་ཐབས་གཞན་ལས་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐབས་དང་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལས་ཇི་ལྟ་བུར་བརྩམ་ཞིང་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་གང་ལ་དམིགས་པའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསམ་རྒྱུད་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་དམ་རྫས་དང་། ཡོ་བྱད་གཏོར་མ་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བུར་བསགས་པ་དག་བསྡུས་ཏེ།

Sentient beings are afflicted by diseases arising from the combination of wind, bile, and phlegm, and various faults such as disturbances and strife occur in the land. All of these are to be drawn in and summoned by the radiation and absorption of meditative concentration (samādhi), by the hook mudrā and so forth, and by their respective mantras; having thus drawn them in, they are to be struck into the previously described forms and made inseparable. These are to be struck with one's own kīla, either with the kīlas of the vajra body, speech, and mind, or alternatively, with the kīlas taught in the twelve Kīlaya tantras according to their respective methods of subduing. In order to show the methods for other minor activities, it is said: "Then, all applications Should be applied according to the specific activities In the tantras of methods and applications, and so forth, Just as the rituals were taught." The word "then" refers to the immediate context: immediately after or following the commencement of the activities previously taught, whatever major or minor applications one wishes to undertake, the method for undertaking all of them is as follows: "Just as the rituals were taught in the root tantra or other sādhana texts," it says, "in the tantras of methods and applications, and so forth." This includes the mental continuum of the meditative concentration (samādhi) applied for the purpose of the activity to be undertaken and accomplished, as well as, by the word "and so forth," the sacred substances, the ritual implements, and the colors of the offering cakes (bali) to be gathered.

དེ་དག་གི་རིགས་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཆེ་ཕྲ་གང་བརྩམས་པ་དེ་ནི་བཞེད་བཞིན་དུ་སྦྱར་ལ་བཤམ་པར་བྱའོ། ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། མཚན་མ་མནན་ནས་བཟླས་པའམ། ། སྦྱིན་སྲེག་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ། ། གདུག་པའི་སེམས་ཅན་བསམ་གཏན་གྱིས། ། བཟའ་བ་རུ་ནི་བརྟག་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རོ་དཀྲིས་པའི་རས་སམ་གྲོ་གའམ། ཤོག་ཤོག་གམ། ཤིང་ནིམ་པའི་ལོ་མའམ་ཏཱ་ལའི་ལོ་མ་ལྟ་བུ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལྟ་བུའམ་མིང་རུས་བྲིས་པའམ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བའམ་གྲོག་མཁར་གྱི་སའམ་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མའི་ལིང་ག་བྱས་ལ། དེའི་ལུས་དང་ཡན་ལག་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྐང་པའམ། ཕྱག་མཚན་གྱིས་མནན་ནས་དགུག་ཅིང་གཟིར་བ་དང་། གསང་བའི་སྔགས་བཟླས་པ་བྱ་བའམ་བྱ་བའི་སྒྲས་དེ་གཅིག་པུར་ཡང་མ་ཟད་ཐབས་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་ཞིང་། མཆོད་རྫས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་གཟུགས་སུ་བཅས་པའི་བསྲེག་པའི་ལས་བྱས་པའམ། དམ་ཚིག་ལ་སྡང་ཞིང་སེམས་ཅན་ལ་གདུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྦྱོར་བའི་བསམ་གཏན་གྱིས་དགུག་ཅིང་བསད་ལ། ཤ་ཁྲག་བཟའ་བ་བརྟག་པ་ཡང་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་སྦྱར་ལ་བྱའོ། ། ལས་རྣམ་བཞི་གང་རྩོམ་ཡང་གོ་མ་ནོར་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན། ཞི་བ་ལ་ནི་ཞི་བའི་སེམས། ། རྒྱས་པ་ལ་ཡང་རྒྱས་པ་སྟེ། ། དབང་ལ་ཆགས་པའི་ཡིད་བྱ་ཞིང་། ཁྲོ་ལ་གཏུམ་པའི་ཡི་གེས་བསྒྲུབ། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཞི་བའི་ལས་བརྩམས་པ་ལ་ནི་རྫས་དང་ཡོ་བྱད་དཀར་པོ་དང་།

Regarding their families, whatever specific activities—whether great or small—such as pacifying and so forth are undertaken, they should be applied and prepared according to the intended purpose. For that very reason, it is said: "By pressing down the sign and reciting the mantra, Or through the fire offering of the wrathful maṇḍala, Or by means of meditative concentration on a malevolent being, One should visualize them as food to be consumed." This means that on a cloth used for wrapping a corpse, birch bark, paper, a neem leaf, or a palm leaf, one should write the physical sign or the name and clan of the target. Alternatively, one should fashion a liṅga (effigy) from charnel ground charcoal, anthill earth, soil from a footprint, or similar materials. Having pressed down the limbs and body of that effigy with the yogi’s foot or a hand-symbol (mudrā), one performs the summoning and suppression. The phrase "reciting the secret mantra" indicates that this is not the only method, but that there are other means as well. What are they? One may perform a fire offering in a wrathful maṇḍala, carrying out the rite of burning along with the offering substances and the form of the target. Or, through the meditative concentration (samādhi) of applying a malevolent intent toward sentient beings who are hostile to the samaya, one summons and slays them. The visualization of consuming their flesh and blood should also be performed in accordance with the specific activity. Furthermore, because one must ensure there is no confusion when undertaking any of the four activities, it is said: "For pacifying, the mind should be peaceful; For enriching, likewise, it should be expansive; For magnetizing, the mind should be passionate; For wrathful deeds, accomplish them with fierce syllables." This means that when undertaking a pacifying activity, the substances and requisites should be white, and...

མངར་གསུམ་བསགས་ནས་ཞི་བའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་བདག་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་འཁྲུག་པ་དང་། ནད་ཡམས་ལངས་པ་ལྟ་བུ་དང་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱའོ། ། རྒྱས་པའི་ལས་བརྩམ་པ་ལ་ནི་རྫས་དང་ཡོ་བྱད་སེར་པོ་བསགས་ལ་རྒྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་། ཚེ་དང་དཔལ་དང་དབང་ཐང་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། འབྱོར་པ་དང་། ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱའོ། ། དབང་གི་ལས་བརྩམ་པ་ལ་ནི་རྫས་དང་ཡོ་བྱད་དམར་པོ་བསགས་ལ། ཆགས་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱའོ། ། བདག་ལ་མི་འཚེ་བ་དང་། གནོད་པ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ཀླུ་གདུག་པ་ཅན་ལྟ་བུ་དབང་དུ་བྱས་ལ་དམ་ཚིག་སྦྱིན་ནོ། དྲག་པོའི་ལས་བརྩམ་པ་ལ་ནི་རྫས་དང་ཡོ་བྱད་ནག་པོ་བསགས་ལ། ཁྲོ་ལ་གཏུམ་པའི་ཡི་གེས་བསྒྲུབ། ། ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲ་ལ་ཨཀྵར་ཟེར་ན་ཡི་གེར་ཡང་འགྱུར་ལ། མི་འགྱུར་བ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཁྲོ་ལ་གཏུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱས་ལ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དེ་ལྟ་བུས་གང་འདོད་པའི་ལས་བསྒྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ལན་དང་བཅས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཁོར་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མ་ཆོད་པ་ཞུས་པ་རྣམས་བཅད་ནས།

Having gathered the three sweets, one should possess the meditative concentration of a peaceful mind and pacify all harm to oneself and others, civil strife in the realm, the outbreak of epidemics, and all the sufferings and afflictions of the three lower realms. To undertake the activity of enrichment, one should gather yellow substances and requisites and, possessing the meditative concentration of enrichment, cause the Buddha's teachings, longevity, glory, influence, enjoyments, wealth, and all excellent qualities to increase and flourish. To undertake the activity of power, one should gather red substances and requisites and manifest the meditative concentration of a mind endowed with attachment. One should bring under control those who do not harm oneself, as well as asuras and fierce nāgas, and then grant them the samaya. To undertake the activity of wrath, one should gather black substances and requisites and accomplish it with the syllables of fierce and violent wrath. Regarding the term akṣara, which is the Indian word for "syllable," it is also said to mean "unchanging." This means that by remaining in the meditative concentration of fierce and violent wrath without changing into anything else, one accomplishes whatever activity is desired through such one-pointedness of mind. Up to this point, the fifty-six questions along with their answers have been explained. Then, the passage beginning with "Then all those Blessed Ones, the Tathāgatas," refers to all those Blessed Ones and Tathāgatas of the retinue, such as Vairocana, having resolved the doubts raised by the bodhisattvas of the retinue, such as Maitreya.

ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་པ། སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་ཞུགས་ཏེ། རིགས་ལྔ་དེ་དག་སོ་སོ་ནས་སྟོན་པ་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་རང་རང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དབྱེར་མེད་པར་དམིགས་ནས་ཅི་ཡང་མི་གསུང་བར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟོད་པའི་ནང་ན་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འདིས་བསྟོད་དོ། ། གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་སྐུ་ཁྱོད་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། སངས་རྒྱས་གསུང་ཁྱོད་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། སངས་རྒྱས་ཐུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཐམས་ཅད་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྐུས་ཁྱབ་པ། ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ཡང་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐུའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཁྱོད་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཟབ་མོའི་སྒོ་ནས་མི་གཉིས་པ་འདུད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ལ་གསུང་གིས་ཁྱབ་པ་དང་། གསུང་ཉིད་སྒྲ་སྐད་དང་དབྱེར་མེད་པར་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་གསུང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་དང་། དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང་།

Vairocana, who cuts through all doubts, and the others, abide as the very essence of the body, speech, and mind. They enter the vajra body, speech, and mind of the Teacher, Bodhicittavajra. Each of those five families, perceiving their own body, speech, and mind to be inseparable from the body, speech, and mind of that Teacher, remains in the state of meditative equipoise without uttering a word. Immediately after they had thus remained, all those bodhisattva mahāsattvas, such as Maitreya and the rest, without exception, praised all those tathāgatas without exception with this praise, which is like a king among praises: "Homage to you, the Buddha’s body! Homage to you, the Buddha’s speech! Homage to the Buddha’s mind! Homage to the one who performs all deeds!" And so forth. All appearances of material form are pervaded by your body; and since your body is also inseparable from the nature of all appearing material forms, you are the manifestation of all material forms as the identity of the body. Thus, we prostrate to you, who are non-dual through both the common and the profound gates. Likewise, all sounds and voices are pervaded by your speech, and speech itself is inseparable from sounds and voices, such that all sounds and voices resound as the identity of speech. All recollections and thoughts are pervaded by your mind...

ཐུགས་ཉིད་དྲན་རྟོག་དང་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པས་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དང་བྱ་རྩོལ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་ཉིད་བྱ་རྩོལ་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པས་བྱ་རྩོལ་ཐམས་ཅད་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་སུ་སྣང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུད་ཅེས་བྱའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས། ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཐོབ་གྱུར་ནས། སེམས་ནི་མི་མཉམ་མཉམ་སངས་རྒྱས། ། གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བཞུགས་པ་རྣམས་ནི་བྱ་རྩོལ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབས་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྲུབ་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་གྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ནི་འཁོར་བར་སྣང་ལ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་སྣང་བས་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གང་ཞིག་གིས་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞིའི་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། སྒྲུབ་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དབང་། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གསོད་པ་ཡིས། ། དེ་ལྟར་སྡིག་པས་མི་གོས་ཏེ། ། གལ་ཏེ་གོས་ནི་ཇི་ལྟར་འབྲས། ། ཞེས་པ་སྒྲུབ་པ་ཚུལ་བཞིན་བྱས་པ་ལ།

Because the enlightened mind itself and discursive thoughts are inseparable in nature, all thoughts appear as the very essence of the enlightened mind. Since all activities involving effort are pervaded by enlightened activity, and enlightened activity itself has become inseparable from activities involving effort, all such efforts appear as the enlightened activity of accomplishment. To all of these, one pays homage and bows. Regarding the passage: "Having attained the vajras of body, speech, and mind, the mind becomes the Buddha, equalizing the unequaled. Whatever is to be accomplished and whatever is the means of accomplishment," this refers to the Tathāgatas who, having realized the meaning of equality and reached the ultimate fruition free from effort, abide as the vajra-like body, speech, and mind of all without exception. If these are accomplished through the body, speech, and mind of sentient beings who possess effort, they are established as the nature of the vajra body, speech, and mind, and the meaning of equality is realized and attained. Since sentient beings do not realize equality, they appear in saṃsāra; whereas by realizing equality, they appear as Buddhas. Therefore, for any yogi who desires to accomplish the Great Seal (Mahāmudrā) of the Buddha’s body through the methods of the four branches of approach and accomplishment, it is said: "By the power of the great self-accomplishment, Through the slaying of all Buddhas, One is not stained by such sin; If one were stained, how could there be a result?" This refers to the practice of accomplishment performed according to the proper method.

བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་དག་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་དུ་ཟིན་ན། སྤོགས་པའི་བྲིད་པ་དང་སྡིགས་པ་བྱས་ལ་བསྒྲུབ། དེས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ན་དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཆད་པས་བཅད་དེ་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་པས་གསོད་པའི་ལས་དང་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པ་ཡིས། གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་སྡིག་པས་མི་གོས་ཏེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རྒྱ་ལ་གོས་པར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན་ནི་དེས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་དེའི་ལན་གསུང་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སྟེ་དེ་ལྟར་ཞུས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་སྐད་ཞུས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་ཅེ་ན། ལེགས་སོ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་བདག། ལེགས་སོ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས། ། ལེགས་སོ་བྱང་ཆུབ་ཆེ་བས་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐད་བྱིན་ཏེ། དེ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཐོས་པའི་ཐེ་ཚོམ་མ་ཆོད་པ་རྣམས་གཅོད་པར་ཞུས་པ་ཡང་ལེགས་ཏེ། བསམ་པ་ཆེན་པོས་མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གེགས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། ། ལེགས་སོ་གཉིས་པ་ནི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་བསྒྲུབས་ན། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་དོན་རིག་པའང་ལེགས་ཏེ།

"If those great beings' bodies, the great mudrās, are not accomplished through one's own power, one should perform the practices of enticement and intimidation to achieve them. If they are still not accomplished, it is said that one should execute and slay all those Buddhas without exception who do not grant the siddhis. If a yogi undertakes the ritual application and the act of killing all those Buddhas, how is it that they are not stained by sin and yet achieve accomplishment? If they were indeed stained by sin, how could they obtain the result?" In order to answer this request, the text says "Then," and so forth. Immediately after that request was made, all those Tathāgatas without exception gave their approval to the Bodhisattva Mahāsattvas, Maitreya and the others, who had made that request. How was it given? It was said: "Excellent, O Lord of Great Enlightenment! Excellent, O Expanse of Great Enlightenment! Excellent, O Greatness of Great Enlightenment!" and so forth. Regarding that, the first "Excellent" is because it is excellent that you, Bodhisattvas, have requested to resolve the doubts you have regarding the Root Tantra; with such great intention, you are clearing away the obstacles of doubt for future yogis. The second "Excellent" is because it is excellent that you have understood the meaning of the teaching that if one practices according to the four branches of approach and accomplishment, one will obtain the siddhi of the Great Being.

དེས་ནི་མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། ། ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པ་ནི་མ་གྲུབ་ན་སྤོགས་པའི་ཆོ་ག་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གསད་པར་བསྟན་པ་དེའི་རྒྱུས་སྡིག་པས་གོས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་ཞུས་པའང་ལེགས་ཏེ། དེས་ནི་མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བྱ་རྩལ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་ཞིང་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། ། ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པས་ནི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་གསད་པས་སྡིག་པར་འགྱུར་ན་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པའང་ལེགས་ཏེ། སྡིག་པ་མེད་ལ་བསོད་ནམས་སྐྱེ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་གསུངས་པ་དེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནོར་བར་མི་གསུང་བས་འགལ་བར་སྣང་ཡང་ཉེས་པ་མེད་པ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒྲུབས་ན་མི་འགྲུབ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མེད་དོ། ། ཐེག་པ་འོག་མའི་ཆེ་བ་ལས་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་ཆེ་བར་བསྟན་པའོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱེད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་སྐུ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་ཏེ་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་སོ། ། རྒྱུ་ཆེ་བས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན།

By this, future yogins will come to understand the manner of the sādhana. Regarding the third "Excellent!" (sādhu): it is also excellent that the question was asked, "If the ritual for enhancement is not accomplished, and one teaches the 'killing of all Buddhas,' will one not be stained by sin?" This serves as a cause for future yogins who practice with effort to gain confidence and inspiration. Regarding the fourth "Excellent!": it is also excellent that the question was asked, "If killing the Buddhas in that way results in sin, what kind of result will arise?" By teaching that there is no sin, but rather merit is generated and enlightenment is achieved, it is shown that since the Tathāgata does not speak erroneously, there is no contradiction even if it appears so; thus, future yogins will have no doubt that the practice will not be accomplished. This demonstrates that the practice and the result are far superior to those of the lower vehicles. Others say: "Excellent, O Bodhisattva, for you possess the realization of the essence of the dharmakāya of the great Bodhisattvas. Excellent, for you possess the saṃbhogakāya, the nature of great enlightenment. Excellent, for you possess the nirmāṇakāya, which generates the expanse of great enlightenment within the continuums of beings. Excellent, for you possess the abhisambodhikāya, the great result produced by a vast cause." Thus they say.

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་སྐུ་བཞི་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་ཞུས་པ་ལ་ལན་གནང་བའི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐུ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཞུས་པ་ལ་ལེགས་པ་བྱིན་པ་དེ་དག་གི་དོན་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ནི། ། དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག། སྒྱུ་མ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ཀུན། ། འབྱིན་དང་བསྡུ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་སློབ་དཔོན་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐུགས་མངའ་བ་སྟེ། བདག་གཞན་གྱི་དཔལ་ཟབ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས། དེས་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཀུན་འབྱིན་ཅིང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། བསྡུ་ཞིང་མི་སྣང་བར་བྱེད་པའི་མཁན་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན། འབྱིན་དང་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་བཞིན་དུ་སྣང་སྣང་བཞིན་དུ་སྟོང་པར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ལྟ་བུར་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་འཇོམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཕྲ་བ་ལས་ནི་རགས་པ་བསྐྱེད་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་རགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་མི་གཡོ་བའི་དོན་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་དེ་ལ་སྡིག་པར་འགྱུར། ། བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། ། གང་ལ་བསོད་ནམས་སྡིག་མེད་ན། །

Although these bodhisattvas possess the four bodies, it appears that it would be inappropriate for the buddhas to praise them by saying, "The bodhisattvas possess the four bodies," at the time they are providing answers to the buddhas' questions. In order to clarify the meaning of those excellent responses given to such inquiries, it is said: "The bodhisattva-vajra master is the lord of all glorious buddhas; he is the one who emanates and reabsorbs all things that are like illusions." This and so forth is taught. A master who possesses the meaning of the "vajra of awakening" is one who holds the heart of insight-wisdom (prajñājñāna). Because he is the identity of all buddhas without exception, possessing the two types of glory—profound and vast—for both himself and others, he is like an abbot who emanates and reabsorbs all things without exception that appear in the form of the three maṇḍalas of body and wisdom, which are like illusions. He makes them appear and then reabsorbs them so they are no longer visible. Thus, he is called "the one who emanates and reabsorbs." This demonstrates that what does not exist appears, and what appears is empty. Furthermore, this is not like the "creator" of the non-Buddhists, who claims that what is non-existent becomes existent, or that existent things are destroyed into non-existence. Rather, in terms of the correct conventional truth, the coarse is produced from the subtle; and in terms of the ultimate truth, he clearly elucidates the meaning of the fact that the very appearance of the coarse is immovable from the lack of intrinsic nature. Then: "In that, there is sin; merit is likewise. For whom there is neither merit nor sin..."

དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་ལྟ་བུ་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་ལ་གསོད་མཁན་དང་གསད་བྱ་མི་དམིགས་པས་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་གུད་ན་མེད། ། དེ་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། ། གང་ལ་བསོད་ནམས་སྡིག་མེད་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་པོ་གང་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་བསོད་ནམས་སྐྱེ་ཞིང་སྡིག་པས་གོས་པ་མེད་ན། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ། བྱང་ཆུབ་བར་དུ་གྱུར་པར་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ཐེག་པ་འོག་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། མགོན་པོ་དེ་ཡི་བཀའ་ཡིས་ནི། ། འཇིགས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀུན་ཡང་། ། ངན་འགྲོ་རུ་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ། ། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གིས་ཉེན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཡིན་པས་མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་བཀས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ན། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལ་རོལ་ཅིང་མི་དགེ་བ་བཅུ་ཚང་བར་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོ་གསུམ་གྱིས་འཇིགས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཚང་བར་སྤྱད་ན་ཡང་། ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ཉིད་ཚོགས་རྫོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་མི་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

Regarding that, it is said: "Enlightenment is thoroughly taught." This means that by the aforementioned reasoning, since all phenomena appear like an illusion, neither the killer nor the victim is perceived; thus, one is not stained [by sin], and merit is likewise so. Therefore, it is said: "Merit also does not exist separately." Since it is the very realization of things as being like an illusion, that [realization] will be attained. "If for someone there is neither merit nor sin," refers to any practitioner who realizes it in that way; if for them merit does not arise and they are not stained by sin, then for that very realization, it is said: "It becomes enlightenment." This shows that one attains a state superior to the enlightenment of the lower vehicles. "By the command of that Protector, even all actions that would cause fear, one will not be born in the lower realms, and enlightenment is not difficult to attain." This means that because he is a Vajra Master who acts as a protector for beings oppressed by saṃsāra and the lower states, he is called "Protector." If, by his command, one possesses the realization that knows all phenomena to be like an illusion, then even if one were to fully engage in all such terrifying actions of the three doors—such as committing the five crimes of immediate retribution or fully practicing the ten non-virtues—one will not be born in the three lower realms. Since that very [realization] becomes the cause for completing the accumulations, enlightenment is not difficult to attain. Why is that?

སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གསོད་པའི་ལས་བརྩམས་ཀྱང་གསོད་མཁན་དང་གསད་བྱ་དབྱེར་མེད་པར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་སྡིག་པས་མི་གོས་ཤིང་ཚོགས་སུ་གྱུར་ནས། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་ན་སློབ་དཔོན་དེའི་བཀའ་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་དོགས་པས་འཇིགས་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་ཀུན་སྤྱད་ན་ཡང་ངན་འགྲོར་མི་སྐྱེ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་དཀའ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འོ་ན་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ན། སྔོན་དུ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་ནི། ། གལ་ཏེ་མི་བཟད་དམྱལ་བ་ན། ། སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། དམྱལ་བ་ཀུན་ནས་འབྲས་བུ་ཆེ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔོན་དུ་དགེ་བ་བྱས་པའི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ད་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སྒྲུབ་པ་པོའི་ལུས་བླངས་ཏེ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་ནི་མི་སྲིད་ན་ཡང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་དྲག་པོ་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་སྲིད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་། དམྱལ་སྲུང་གི་སྐྱེ་བོ་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་གཟུགས་རབ་ཏུ་འཇིགས་པར་སྣང་བ་དེ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམྱལ་བའི་གནས་དེ་ཀུན་ནའང་བཀུར་སྟི་དང་། ཕུ་དུད་དང་། རིམ་གྲོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་གཞན་དུ་མི་ཉམས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྒྱས་བཏབ་པས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཟུང་བའི་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དུ་རིག་པ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཡེ་ཤེས་སུ་རྟོགས་པའི་རྒྱས་བཏབ་པས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།

Even if one were to undertake the act of killing all the buddhas, because one realizes that the killer and the victim are indistinguishable and like an illusion, one is not stained by sin; rather, it becomes a collection of merit. If one attains supreme enlightenment, then what need is there to mention that even if one were to engage in all the non-virtuous actions of one who fears falling into saṃsāra or the lower realms due to the commands of that master, one will not be reborn in the lower realms and will find it no difficult matter to attain enlightenment? One might ask: "Will one not still be reborn in the lower realms through the ripening of other karmic actions?" To address this, it is said: "Even if, through previously committed karma, One is born in a most unbearable hell, Those beings there will, in every way, Treat one with great fruit." This means that although it is impossible for a practitioner of yoga to go to the lower realms after having taken a body in the present through the ripening of previously performed virtuous karma, if—by a hundredfold chance—one were to be born in a most unbearable hell due to the ripening of having committed intense non-virtuous sins, even then, the hell-guardians, who are beings produced by karma and appear in extremely terrifying forms, will treat one with honor, veneration, and service throughout that entire hellish realm. This is because the result is not otherwise diminished, but appears as the nature of the maṇḍala. Why is this? It is said: "Because it is sealed by primordial wisdom." This means that by sealing the perceived object as the nature of phenomena (dharmatā) with the realization of the perceiving mind as primordial wisdom (jñāna), the expanse (dhātu) and primordial wisdom become non-dual.

དེའི་རྟགས་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡང་སྣང་ལ། དོན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་གཡོ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་གཞག་པས་མཇུག་བསྡུས་ལ། འོག་གི་ཚིག་གི་མགོ་འདྲེན་དུ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྒྱས་བཏབ་པས། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་བསྒྲུབ་བྱ་འདི། ། དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་རྣལ་འབྱོར་པས། ། མཆོག་ཏུ་ཕན་འདོགས་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱས་བཏབ་པས། ཐམས་ཅད་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱིན་ཅིང་སྡུད་ནུས་པའི་སློབ་དཔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པས། བསྒྲུབ་བྱ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གསད་པའི་ཐབས་འདིས་བྱས་ན་ཞེའམ། གཉིས་སུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གསད་པའི་ཐབས་འདི་བཞིན་བརྩམས་པ་དེས་ནི་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ནམ། སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒྲུབ་བྱར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕན་འདོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་གྲུབ་སྦྱིན་ཅིང་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱས་བཏབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྡུད་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་འདི་བདག་གིས་བྱས་ཤིང་གཞན་ལ་བསྟན་ནས།

As for the signs of that: all phenomena of appearance and existence appear as the maṇḍala of gods and goddesses of method and insight, yet one realizes that they never waver from the ultimate expanse and wisdom, which are non-dual. Because of this, the conclusion is established by the reasoning taught above: "Sealed by wisdom, this object of accomplishment, the Vajra of Awakening— By means of that, the yogi of sentient beings Should know it to be supremely beneficial." Thus it is said. In the manner explained above, because the nature of phenomena is sealed by wisdom, one realizes that everything is the nature of the expanse and wisdom. Consequently, the master possesses the nature of the Bodhicitta-Vajra, capable of emanating and reabsorbing the maṇḍala of gods and goddesses of method and insight. Therefore, if one performs this method of "slaying" all the Buddhas who are the objects of accomplishment, or alternatively, if one undertakes this method of "slaying" all the Buddhas who are the objects of accomplishment and possess the nature of Bodhicitta-Vajra, then one should know that the Tathāgatas will benefit that sentient being or practitioner who desires accomplishment by means of the natural yoga. One should know with certainty that they will grant the supreme siddhi and provide benefit. Others say: "Because the nature of phenomena is sealed by wisdom, the yogi who knows how to gather all phenomena into the expanse and wisdom performs this method of accomplishing the meaning of the Vajra of Awakening, and having done so, teaches it to others."

དེའི་སེམས་ཅན་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ཡང་འགལ་བ་ནི་མེད་དོ། ། དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། ། ཚར་གཅོད་ཕན་འདོགས་པ་ཡི་ལས། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ཡིས་བྱེད། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་མཐའ་རུ་ཡང་། ། ལས་སུ་བྱ་བ་བརྩམ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་མ་ལྟ་བུས་བསྒྲུབས་ནས་མ་གྲུབ་ན་སྤོགས་པའི་ཆོ་ག་ཚར་གཅོད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གསད་པར་བརྩམས་ན། གདོད་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ལས་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་དེས་གང་འདོད་པའམ། གང་བསྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་མཐའ་རུ་ཡང་། ། ཞེས་སོ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སམ་མཐའ་རུ་ཡང་ལས་སུ་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་གསད་པར་བྱ་བ་འདི་བརྩམ་པར་བྱས་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་མ་རུངས་པ་ཚར་བཅད་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ལས་གང་ལ་གང་འཚམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ངང་དང་ལྡན་པ་དེས་བྱེད་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་སམ་མཐའ་རུ་འགྱུར་བ་ཡང་འདིར་གསུངས་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་གང་དང་གང་གསུངས་པ་དེ་དག་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

If it is argued that one should understand that by practicing the yoga of those sentient beings, they become supremely beneficial by way of the ultimate reality, there is no contradiction in that either. For that very reason, it is said: "The great being performs the activities of subduing and benefiting. Even at the conclusion of the great accomplishment, one should undertake the activities to be performed." This means that if, after practicing as described above, success is not achieved, and one then initiates the ritual of enhancement—the method of subduing by attempting to "slay" all the buddhas—only then will the activity of benefiting the practitioner be manifestly accomplished. That buddha, who has become the great identity of the kāya and wisdom, will then grant whatever is desired or whatever siddhi is to be accomplished. Why is that? Because of the line: "Even at the conclusion of the great accomplishment." When one wishes to manifest the goal of the great accomplishment, one should perform the activities at the very method or conclusion of its actualization. The meaning is that if one undertakes this "slaying of the buddhas," success will certainly be swift. Others say that if the practitioner, possessing the state of a great being, performs whatever activities are appropriate for subduing the wicked or benefiting the object of accomplishment, success will be achieved. Furthermore, the activities taught here to be undertaken serve as the method or conclusion for the swift accomplishment of the great accomplishment. Why is that? Because:

ད་ལྟར་བྱས་ན་སེམས་བྱང་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གོམས་པ་དེས་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚུལ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དབྱེར་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་དེ་དག་ནི་ཐུགས་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚུལ་འཐོབ་པ་སྟེ། རྟོགས་པའམ་འཐོབ་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཐོས་ཤིང་རྟོགས་ནས་མགུ་རབ་ཏུ་མགུ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དང་པོ་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཐོས་ནས་ནི་མགུ་དེ་ནས་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་རབ་ཏུ་མགུ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་བཀའ་སྩལ་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་གསོལ་ཞེ་ན། མགོན་པོ་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས། ། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས། ། ཆོས་ཆེན་པོ་ཡང་ལེགས་སོ་ལེགས། ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་མགོན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བོས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་བཞུགས་པ་ཡང་ལེགས་སོ། །

It is said that if one acts in this way, the mind will be purified and whatever one wishes to accomplish through whichever meditative concentration (samādhi) one has cultivated will be swiftly achieved. Regarding the phrase "Then," and so forth: immediately after all the tathāgatas had spoken those words, those great bodhisattvas attained the "dharma-method of the great vajra-mind of all vajras." This means that by way of the path of the Vajrayāna, they realized and internalized the unconditioned meaning of the vajra-like nature of phenomena (dharmatā), which is indivisible from vajra-like wisdom. The "Buddhas of all vajras" are those who have realized the dharma of the vajra-like nature, which is the purity of the mind of hatred; this is the attainment of the dharma-method of the great vajra-mind. The meaning is that of realization or attainment. Having heard and realized this, they were "delighted and exceedingly delighted." First, they were delighted upon hearing it with the faculty of the ear, and then, having realized it with the mind, they spoke to all the tathāgatas with a mind of great delight, saying, "Excellent!" If one asks what they said: "Excellent, excellent, Great Protector! Excellent, excellent, Great Sage! Excellent, excellent, Great Dharma! Excellent, excellent, Great Compassion!" And so forth. First, addressing them as "Great Protector" means it is excellent that they abide in the non-conceptual state of the dharmakāya.

དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲོ་བ་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གིས་འཇིགས་པའི་མགོན་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་འབྱུང་བ་ལེགས་སོ། ། གཉིས་པ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་འཕྲལ་དུ་དུས་མཁྱེན་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བསྟན་པའང་ལེགས་སོ། ། སྐུ་དེས་གང་ལ་མོས་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འདུལ་བའི་ཆ་ལུགས་བསྟན་ནས། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་ཉེས་པ་འགོག་པར་མཛད་པའང་ལེགས་སོ་ཞེས་པའོ། ། གསུམ་པ་ཆོས་ཆེན་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་མེད་པའི་དོན་གྱི་གསུང་ཟབ་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་ཡོད་པའི་ཚིག་གི་གསུང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའང་ལེགས་སོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསང་བ་གསུམ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་འདི་བསྟན་པ་དང་། བདག་ཅག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཅད་པར་མཛད་པས་ལེགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། བཞི་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ལ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་བསྟན། ལ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོད་པས་གྲོལ་བར་བསྟན་པའང་ལེགས་སོ། ། དེ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའང་ལེགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཞིང་ཞུས་ནས་དོན་བརྗོད་པ། ཨེ་མ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡི། ། ཐུགས་རྗེ་མཆོག་ཏུ་དྲི་མེད་པས། ། མི་བཟད་དགུག་པའི་ལས་རྣམས་ལའང་། ། སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་མཛད། ། ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ངོམ་ཞིང་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པ་སྟེ། གང་ལ་ཞེ་ན།

Even so, it is excellent that the qualities of becoming a protector and refuge for beings who are naturally terrified by saṃsāra and the lower realms arise. Second, regarding the term "Great Sage" (Mahāmuni): it is excellent that he manifested in a form body (rūpakāya) through the power of former aspirations and his immediate knowledge of the proper time. It is also excellent that, by means of that body, he displayed the appropriate attire to discipline those who have various inclinations, thereby acting to restrain the faults of the three doors of beings. Third, regarding the term "Great Dharma": it is excellent that he taught the profound, inexpressible speech of the ultimate meaning of all phenomena subsumed within cause and effect, by way of the vast speech of expressible words. It is excellent that he taught this tantra, which possesses the meaning of the three secrets of the vajra body, speech, and mind, and thereby severed our doubts. Fourth, regarding the term "Great Compassion" (Mahākaruṇā): it is excellent that such a teaching was given through the gateway of great compassion, showing some to be liberated by abandoning the afflictions (kleśa) and others to be liberated by engaging with the afflictions. It is also excellent that this is faultless and becomes the cause for attaining buddhahood. Having thus offered "Excellent!" and made the request, the meaning is expressed: "O, through the supremely stainless compassion of Samantabhadra, Even for the activities of the terrible summoning, He causes the fruit of buddhahood to ripen." Thus it was said. In this context, "O!" (Ema) expresses a sense of wonder and amazement. To what does it refer?

དུས་ནམ་ཡང་རང་བཞིན་དང་མཛད་སྤྱོད་ངན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ནི། ཐེག་པ་འོག་མ་པའི་ཐུགས་རྗེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཉེས་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་ཟས་བདུད་རྩི་རྣམ་པ་ལྔ་ཟ་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཕྲིན་ལས་ལ་གནས་ནས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ལ་རོལ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གསད་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མི་ཟད་ཅིང་རབ་ཏུ་གདུག་པར་གྱུར་པའི་ལས་ཆེ་ཕྲ་རྣམས་བསྟན་ཅིང་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལའང་སྡིག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་ཅིང་ཐོབ་པར་མཛད་པ་དེ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ་ངོ་མཚར་ཆེའོ། ། ཞེས་ངོམ་ཞིང་ངོ་མཚར་སྐྱེའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཁོར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བོས་ནས། གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཐུན་མོང་ལྟར་ན་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་འདི་ལས་བྱུང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པས་དབང་བསྐུར་བའི་སྔགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ། ཟབ་མོ་ལྟར་ན་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་། གསང་བའི་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བསྡུས་ནས་ཡབ་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཐིམ་སྟེ།

The compassion of the Tathāgata Samantabhadra, whose nature and conduct never become base at any time, is the supreme compassion of the lower vehicles. Being free from the stains of the faults of subject and object, he partakes of the five types of nectar-food and enjoys the five types of hooks. Abiding in the enlightened activity of the union of method and insight, he teaches the great and small deeds that are utterly inexhaustible and extremely fierce, such as sporting with the five crimes of immediate retribution and the practice of slaying all Buddhas. It is truly marvelous that even for those yogins who practice and engage in such teachings, they are not stained by the faults of sin, but are instead made to ripen and attain the fruit of Buddhahood. Thus they expressed their wonder and were filled with amazement. Then, immediately after the bodhisattvas of the retinue had requested this, all those Tathāgatas without exception addressed those great bodhisattvas, calling out, "Sons of noble family!" By that reasoning, according to the common perspective, a mantrin yogin is one who has been empowered by the stages of empowerment arising from this Guhyasamāja Tantra. According to the profound perspective, through the bliss of the non-dual father and mother and the sound of the secret finger-snap, the Buddhas of the ten directions are gathered and dissolve into the pores of the father.

བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཞུ་ནས་ཡུམ་གྱི་གསང་བའི་མཁའ་ལ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་སྔགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དབང་བསྐུར་བས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསང་བ་ལས་འཁྲུངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབང་བསྐུར་བ་འདིས་དབང་བསྐུར་བས། སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གཉིས་པའི་ཆ་གསང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཤིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་འཁོར་བར་འཁོར་དགོས་པས་འཇིགས་པར་མི་བྱའོ། ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྲག་པར་གྱུར་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་གཏན་ཚིགས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་ཆེ་ལ་སོགས། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ཡང་དག་འབྱུང་། ། སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ན། ། སྤང་བ་རུ་ནི་མི་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་དབང་བསྐུར་བ་འདིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞེ་སྡང་གནས་སུ་དག་ནས། ཡང་དག་པ་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་བཞི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སུ་དག་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་འགྲུབ་སྟེ། རིགས་ལྔར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ལས་འབྱུང་བའམ།

Having melted into bodhicitta and gathered within the secret space of the consort, the substance that arises from this is the empowerment conferred upon the mantrayāna yogin. This is called "being empowered by all the tathāgatas of the ten directions and three times without exception." Why is this? Because all the buddhas born from the secret are themselves empowered by this very empowerment, and thus they have attained buddhahood. Furthermore, the second aspect—the secret bodhicitta—subsumes all the tathāgatas of the ten directions and three times, and melts into the essence of bodhicitta; for these reasons, it is so called. Possessing the qualities of such an empowerment, one should not fear the necessity of wandering in saṃsāra, nor should one be terrified by the suffering of fearing a fall into the three lower realms. Why is this the case? It is because it is said: "Great Hatred Vajra and the rest, Perfectly arise as Bodhicitta Vajra. Since they are subsumed within the mantra tantras, They are not to be abandoned." This means that through this empowerment, distorted hatred is purified in its place, and one achieves the authentic Great Hatred Vajra. By the word "and the rest," the remaining four afflictions are likewise purified in their places and achieved as the authentic Great Pride and so forth. These become the five families, and from that empowerment arises the authentic, unerring wisdom of realization, together with the Bodhicitta Vajra.

གཉིས་སུ་ན་རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་དེ་དག་དབྱེར་མེད་པར་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་དེ་ལྟ་བུར་དབང་བསྐུར་བའི་སློབ་དཔོན་དེ་ལས་འབྱུང་བས་ན་དབང་བསྐུར་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་སློབ་དཔོན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡབ་ཡུམ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིག་དང་དོན་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་། མཚན་ཉིད་དུ་ལྡན་པ་ཡིན་པས་རྒྱུད་འདི་དང་འདི་ལས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དབང་བསྐུར་བའི་སློབ་དཔོན་དེ་གཉི་ག་ནམ་ཡང་སྤང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཚིག་མཐུན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྒྱུད་འདི་སྟོན་པ་དང་དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱུད་འདི་སྒྲུབ་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་བསྟོད་དོ། ། ཇི་སྐད་བསྟོད་ཅེ་ན། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། ། གང་གི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ཅེ་ན། ཚིག་དང་དོན་དུ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་དེ།

Secondly, the teacher of the tantra, Bodhicittavajra—the identity in which the five families and five wisdoms are inseparably unified—arises from such an empowered master in reality; therefore, he is the empowerment itself. Furthermore, that empowered master is the cause from which all Buddhas, together with their consorts and heirs, arise. Consequently, this mantra tantra possesses the quality of being like a compendium of all the words and meanings that appear in every tantra. Thus, it is taught that one must never abandon either this tantra or the master from whom the empowerment is received, exactly as they appear herein. Then, regarding the passage beginning with "the bodhisattvas," immediately after all the Tathāgatas had spoken those words, the bodhisattva mahāsattvas Maitreya and the rest all praised all the Tathāgatas, such as Vairocana and the others, without exception, with a single voice and in unison through the verses that follow. What is that praise? It is a praise of the teacher of this tantra, the entire maṇḍala of deities who constitute his retinue, and the six types of individuals who practice and embrace this tantra. How is it praised? It is praised through the words beginning with "Whoever..." By what means is it praised? It is praised by way of its possession of both words and meaning.

དེ་ལ་དང་པོར་རྒྱུད་འཆད་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ལ་བསྟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་གིས་དུས་གསུམ་རྡོ་རྗེ་འབྱུང་བ་སྲིད་ལས་ཐར་གྱུར་པ། ། སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པའི་དངོས་པོ་དག་ཞི་བ། ། དབང་ཕྱུག་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སངས་རྒྱས། ། དེ་ལ་ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བའི་ཚིག་གིས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བཤད་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བའམ་གང་ཞིག་གིས་ད་ལྟར་དང་ཕྱིས་བསྒྲུབས་ན་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། མངོན་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་མཉེས་ཤིང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ནས་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱུང་ཞིང་སྲིད་པ་གསུམ་ལས་གཏན་དུ་ཐར་པར་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་ཡང་མེད་པར་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་ཞིང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་མངའ་བས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་དབྱེར་མེད་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པ། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་རྒྱུད་འཆད་པའི་སྟོན་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་སྤྱི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ལུས་གུས་པ་དང་། ངག་གིས་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་།

In this regard, first, in order to show the praise of the Teacher, the Lord who explains the tantra, Bodhicittavajra, it is said: "To him by whom the three times arise as vajra, who has been liberated from existence, Who is unobscured, stainless, pure, and peaceful, The supreme lord, Bodhicittavajra, the Buddha of Buddhas— To him I prostrate with body, speech, and mind, with words of devotion." To explain this in terms of the common [approach]: any yogi whatsoever, or whoever practices now or in the future, will achieve accomplishment; and by practicing in the present, one will also achieve it. He is pleased by the vajra-like wisdom of the Buddhas of the three times, and having emerged from the path of the Vajrayāna, he has arisen exactly as it is. He has attained permanent liberation from the three realms of existence, is free from the obscurations of afflictions and the knowable, and is without the stains of subject and object. Being free from the entities of conceptual signs, he possesses a wisdom as pure as space, in which all extremes of elaboration are thoroughly pacified. He has attained mastery over the supreme mundane and supramundane lordships. His nature is the indivisible bodhicitta, like a vajra, consisting of insight and compassion, and he possesses the meaning of the unconditioned. He is the Buddha of all the Buddhas of the ten directions and three times, the Teacher who explains the tantra, and the Lord who is the universal form of the three maṇḍalas. To him, one prostrates with a respectful body and with speech that expresses his meaningful qualities.

ཡིད་ཀྱིས་དང་བའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བ་དང་། སྒོ་གསུམ་མི་གཉིས་པར་འདུད་པའི་ཚིག་གིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ། ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཟབ་མོའི་དབང་དུ་བཤད་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གང་ཞིག་གིས་རྒྱུའི་དུས་ན་བསྒྲུབས་ཤིང་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ལ་སྣང་བ་གསལ་བའི་ཐེག་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་བརྙེས་ཤིང་ཡབ་ཀྱི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཕྱུང་ཞིང་ཡུམ་གྱི་གསང་བའི་མཁའ་ལ་བབས་པ་ལས་སྔོན་དུ་བྱུང་ཞིང་ད་ལྟར་དང་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྐུ་འཁྲུངས་པ། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་དང་མཐུན་པར་སྣང་ཡང་འཁོར་བ་དང་སྲིད་པ་ལས་ཐར་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཡང་མེད་པས་མཚན་མར་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་ཞིང་། ཕོ་མོར་རྟོག་པའི་ཞེན་ཆགས་རྣམ་པར་དག་པས་གཏི་མུག་ཞེ་སྡང་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྲོས་པ་སྤང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡང་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། ཡེ་ཤེས་དང་གསང་བ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་དབང་ཕྱུག་འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡང་བརྙེས་པ། ཉེས་པར་ལྟ་བའི་སྐྱོན་གྱི་སྒྲིབ་པ་བྱང་ཞིང་ལེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་།

Through the mind’s gateway of clarity, one visualizes suchness and, by uttering words of praise while bowing with the three doors in non-duality, it is said, "I prostrate." To explain this in terms of the profound: any yogi whatsoever, having practiced during the causal stage, attains manifest, perfect enlightenment through the gateway of the vehicle that clarifies the appearance of the characteristics of the actualized fruit to others. Having attained the vajra-like body, speech, and mind, [the Buddha] emerged from the secret vajra path of the Father and descended into the secret space of the Mother. Thus, he was the first to be born, and he is the one who has been born and will continue to be born in the future. Although he appears in accordance with the sentient beings of saṃsāra, he possesses the qualities of liberation from saṃsāra and existence. He is free from the obscurations that lead to the extreme of nirvāṇa, and since he is devoid of the stains of afflictions such as attachment, he is free from the entities of viewing signs. Because the clinging of conceptualizing male and female is utterly pure, ignorance, hatred, pride, and jealousy are pacified. Having the characteristic of abandoning the elaborations of conceptual thought, he enjoys the mundane and supramundane bliss through the great non-dual bliss of great authentic passion and so forth. He has also attained the sovereignty of the Dharma King born from wisdom and the secret, becoming the supreme mundane lord. Thus, the obscurations of the faults of wrong views are purified, and there is the wisdom that becomes excellent.

ཡོན་ཏན་གྱིས་ཆུབ་པས་དེའི་ངང་ལས་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་དབྱེར་མེད་ཅིང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བརྙེས་པས་མཚན་ཉིད་ཐེག་པའི་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་པ་དེ་དག་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་གསང་བ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པའི་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་གསང་བའི་རྒྱུད་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་དང་བདག་པོར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྒོ་གསུམ་མི་གཉིས་པར་འདུད་པའི་དོན་དང་བཅས་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་བཤད་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་བརྙེས་ཤིང་། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་སུ་དག་པས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་ཏེ། སྲིད་པ་ལས་ཐར་པར་གྱུར་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་མེད་ཅེས་པས། བདག་གཞན་དུ་ལྟ་བའི་སྒྲིབ་པ་དང་མི་མཉམ་པར་འཛིན་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པ་དང་། དངོས་པོ་དག་ཞི་བ་ཞེས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་དག་ཅིང་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པ་དང་། ཆོས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པ་བཅོས་པར་མཁྱེན་ཅིང་དེ་ལ་ཆགས་སྡང་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་།

Because he is perfected in qualities, he is inseparable from the wisdom vajra-like being in a state of non-conceptuality. Having attained the unconditioned body, speech, and mind, he is purified through the gateway of the Causal Vehicle of Characteristics. Among all those who have become buddhas, he has attained manifest, complete enlightenment through the path of the Great Secret Vehicle and thus teaches the secret tantras. To him, who has become the sovereign and principal of the secret maṇḍala of body, speech, and mind, one pays homage with words accompanied by the meaning of bowing with the three doors without duality. If explained in terms of the mastery of wisdom: he has attained the vajra-like body of the buddhas of the three times. All those who have arisen in that way and will arise in the future have purified the ālaya-vijñāna into its natural state and attained the mirror-like wisdom. By being "liberated from existence" and "unobscured and stainless," he is free from the obscuration of viewing self and other and the stain of grasping at inequality, thereby attaining the wisdom of equality. By "the pacification of entities," the viewing of the mental consciousness as an entity and the grasping at signs are pacified, thereby attaining the wisdom of individual discernment. He knows the general characteristics of phenomena to be empty and selfless, and their specific characteristics to be unmixed and uncontrived, without grasping at attachment, aversion, or signs.

དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་རང་བྱོན་དུ་འཇུག་པས་རང་རང་གིས་སོ་སོའི་ཡུལ་དུ་ཞེན་པ་དང་ཆགས་པའི་དབང་གིས་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པའི་ཉེས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཉམ་ང་བ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐེག་པ་འོག་མ་པ་ལས་དམ་པར་གྱུར་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་བྱང་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཆུབ་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་བརྙེས་པ། སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཀུན་གྱི་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་ལུས་དང་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཚིག་དག་དང་། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་འདུད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་བཤད་དོ། ། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་དོ། ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། ། ཁམས་གསུམ་སྲིད་པ་གསུམ་ལུས་ཐར་བའི་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། དངོས་པོ་དག་ཅིང་མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་རང་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། ། དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་སྒོ་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་འདུད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་བཤད་དོ། ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བཤད་ན།

Regarding the phrase "Supreme Sovereign" (paramaiśvara): because the five sense consciousnesses engage their respective objects spontaneously, one is free from the faults of grasping at signs and the desire to enjoy them through the power of attachment and clinging to each respective object. Thus, one has attained the wisdom that accomplishes activities (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna) and, being without fear or weariness in acting for the benefit of all, has attained mastery over the Supreme Sovereignty of all phenomena that have become the sphere of experience—supreme over those of the lower vehicles. Having purified the defects of the eight consciousnesses and awakened into the five wisdoms, one has attained the vajra-like body. To that one who has become the Buddha of all Buddhas, however many there may be, I prostrate with a body free of signs, words free of expression, and a mind free of conceptualization. Thus it is said. This is explained by way of the perfection of qualities. The arising of all the great qualities of vajra-like wisdom in all the Buddhas of the three times is the perfection of wisdom. The absence of obscuration and the state of being stainless, having escaped the body of the three realms and three modes of existence, is the perfection of abandonment. The purity of entities and the pacification of signs is the perfection of nature. From the phrase "Supreme Sovereign" onwards is the perfection of qualities; to that which possesses such meaning, I prostrate with a bow in which the three doors are non-referential. Thus it is said. If explained in terms of the perfection of pure enlightened activity:

གང་གིས་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ལམ་ནས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ལམ་མཐུན་པར་སྦྱངས་པས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཕྱིན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བསྟན་པའོ། ། སྲིད་ལས་ཐར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལས་ཐར་ནས་སྒོ་བདེ་བ་མཛད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལས་ཐར་བར་མཛད་པའི་མགོན་དང་སྐྱབས་དམ་པར་བསྟན་པའོ། ། སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་། གཟུང་འཛིན་དུ་རྟོག་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་སྟེ། ས་ནས་ས་རིམ་པར་སྦྱོར་བ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་དང་། བདག་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་ལ་གཟུང་འཛིན་དུ་རྟོག་པའི་དྲི་མ་དག་ཅིང་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཞི་བ་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་མཐའ་བསལ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་རྒྱལ་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པར་བསྟན་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

Regarding the phrase "arisen from the path of the Victors of the three times," this teaches that by training in accordance with the path of all the Buddhas of the ten directions and three times, the state that brings all vehicles to their ultimate consummation is attained. Regarding the phrase "liberated from existence," this does not mean that he himself is merely liberated from cyclic existence and the lower realms to act for the sake of others; rather, it teaches that he is the supreme protector and refuge who liberates all sentient beings from cyclic existence and the lower realms. Regarding the phrase "unobscured and stainless," this refers to the teaching of the Dharma that is free from the stains of conceptualizing subject and object, having realized the selflessness of phenomena and persons; through this, bodhisattvas recognize all things as being like an illusion, and he performs the enlightened activity of leading them to engage in the gradual training from level to level. Regarding the phrase "peaceful for himself," this refers to the teaching of the selflessness of persons and the selflessness of a portion of the phenomena of the aggregate of form and the constituents; through this, he performs the enlightened activity of purifying the stains of subject-object conceptualization for śrāvakas and pratyekabuddhas, eliminating the extreme of a one-sided peace and nirvāṇa, and manifesting the state of a king who exercises mastery over the supreme sovereignty of all phenomena. Regarding the phrase "Buddha, the Vajra of Awakening," this refers to the realization in one's heart of unsurpassed awakening and the meaning of vajra-like primordial wisdom.

བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་དང་གཉི་ག་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པའི་དོན་བསྟན་པས་དེའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་མཛད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་དཔག་པས་གསང་བའི་གོ་འཕང་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པའོ། ། དེ་ལྟར་སོ་སོ་ནས་རང་གི་ལས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་དཔག་པས་ཟླ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་དོན་དང་ཕྲིན་ལས་སུ་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་གོང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་འཐོབ་པ་གང་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བཤད། སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐུན་མོང་དང་ཟབ་མོའི་དོན་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྲིན་ལས་མངའ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ནས། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་དག་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་བཅས་པ་དང་། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་དབང་པོ་དྲུག། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དག། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་འདྲ་བའི་རྒྱལ་ཆེན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུའི་དུས་ན་གང་ཟག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུའི་གཟུགས་བཞི་དང་། འབྲས་བུའི་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་ཞིང་དབྱེར་མེད་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྡུས་པ་གནས་སུ་དག་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་དང་། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་གསུམ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་ཞིང་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྡུས་ནས།

By teaching the meaning of the vehicles of the Action, Conduct, and Yoga Tantras, those who have become suitable vessels are led to manifest the fruit of those paths. From that, one can infer that he performs the enlightened activity of establishing them in the fruit of the great secret state. Thus, because he possesses the purpose and enlightened activity of causing others to attain the peerless state of Buddhahood—inferring this from the fruits accomplished by their own respective karma—he is called the "Buddha of Buddhas," demonstrating that there is no one above him who receives the name of Buddha. To him who possesses such perfect enlightened activity, I prostrate. Having thus praised the Teacher, Bodhicitta Vajra, by way of his possession of such common and profound meanings, wisdom, and enlightened activity, the praise of the deities subsumed within the three maṇḍalas is now presented: "To those who are like the Bodhicitta—the Great Kings of form, feeling, perception, and formations, along with consciousness, the six sense bases, and the six faculties; earth, water, fire, wind, and space—to those I prostrate." Thus it is said. At the time of the cause, any individual who has become a person—where the four causal forms of the aggregate of form and the eleven resultant forms are not differentiated but gathered into a single, indivisible essence, purified in their natural state as the nature of Vairocana; and where the three feelings of pleasure, pain, and equanimity are not differentiated but gathered into a single essence—

གནས་སུ་དག་པ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྒྱ་ཆུང་བ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཚད་མེད་པ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་ཞིང་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྡུས་པ་གནས་སུ་དག་པ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་བཅུ་བཞི་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་ཞིང་དབྱེར་མེད་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྡུས་པ་གནས་སུ་དག་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཕུང་པོ་ཚོགས་བརྒྱད་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་ཞིང་དབྱེར་མེད་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྡུས་པ་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གནས་སུ་དག་པ། གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་དྲུག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པ་དང་། ནང་གི་དབང་པོ་དྲུག་གནས་སུ་དག་པ་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཆ་ཤས་ལས་ཕྱེ་བ་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་བཞི་དེ་ལ་ནམ་མཁའ་བསྣན་པ་དང་ལྔ་གནས་སུ་དག་པ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པ། ཡུམ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་གོང་མ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །

The aggregate of form, purified in its natural state, is awakened as the nature of Ratnasambhava; the aggregate of perception, without differentiating between the limited, the vast, and the immeasurable, but condensed into a single essence, is awakened as the nature of Amitābha, purified in its natural state; the aggregate of formations, without differentiating the fifty-one mental formations and the fourteen formations dissociated from mind, but condensed into an indivisible single essence, is awakened as the nature of Amoghasiddhi, purified in its natural state; and the aggregate of consciousness, without differentiating the eight collections of consciousness but condensed into an indivisible single essence, is awakened as the nature of Akṣobhya. Thus, there are the five principal buddhas. Likewise, the six external sense bases, such as form and so forth, purified in their natural state, are awakened as the six goddesses, such as Vajrarūpā and so forth; the six internal sense faculties, purified in their natural state, are awakened as the six bodhisattvas, such as Kṣitigarbha and so forth; and the five elements—earth, water, fire, wind, and space—which are subsumed within the outer, inner, and secret aspects of the parts of the aggregate of form, purified in their natural state, are awakened as the nature of the five consorts, such as Buddhalocanā and so forth. These, just like the Vajra Bodhicitta itself, abide as the profound and vast identity of body, speech, and mind. To that which possesses such meaning, one pays homage in the manner described above.

ད་ནི་སྐུའི་ཆ་ཤས་ལས་ཕྱེ་བ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔར་བཅས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དག་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་དང་བཅས། ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རིགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དགའ་བས་དྲན་པ་མེད་པའི་དངོས་འགྱུར་བའི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འདྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གནས་དང་སྒོར་གྱུར་པའི་སྒོ་གསུམ་གནས་སུ་དག་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ངག་དང་བཅས་པ་གནས་སུ་དག་པ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་དང་བཅས་པ་བྱ་བའི་སྒྲས་ལུས་སེམས་གཉིས་བསྡུས་པ་སྟེ། སེམས་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་གནས་སུ་དག་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། ལུས་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་གནས་སུ་དག་པ་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རིགས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་དོན་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐུས་འདུལ་བའི་རིགས་པ་ལ་ནི་སྐུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་། གསུང་གིས་འདུལ་བའི་རིགས་པ་ལ་ནི་གསུང་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཐུགས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་རིགས་པ་ལ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟོན་ཏེ།

Now, in order to demonstrate the homage to the three vajras of body, speech, and mind, which are distinguished from the parts of the [Buddha’s] body, together with the wisdom being, it is said: "To those who, together with the dharmas of the vajras of desire, hatred, and delusion, Are the source of a reasoning that is forever uninterrupted, And who, through various forms of joy, become the reality of non-recollection— To those various [beings] who are like the mind of enlightenment, I prostrate." Thus it is taught. The three doors, which serve as the locus and gateway for the three types of afflictions, have become the nature of the three vajras of body, speech, and mind through purification. Specifically, desire together with speech, purified in its locus, is the Vajra of Speech together with the Dharma; the word "together with" includes both body and mind. The mind together with hatred, purified in its locus, is the Vajra of Mind, Akṣobhya. The body together with delusion, purified in its locus, is established as the nature of the Vajra of Body, Vairocana. Regarding the phrase "the source of a reasoning that is forever uninterrupted," this means that at all times, without interruption, they perform the purpose of the miracles and emanations of body, speech, and mind. Furthermore, for the purpose of taming through the body, they appear in the forms of one or many; for the purpose of taming through speech, they manifest speech both with and without verbal expression; and for the purpose of taming through the mind, they demonstrate the mundane pure [realms], the omniscient wisdom, non-conceptual wisdom, and the meditative absorption in inconceivable gateways of samādhi.

དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་དང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དེ་དག་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་མཐུན་པར་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་ཐབས་དང་། སྤྲུལ་པ་འདུལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་རིགས་པ་དང་མཐུན་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དེ་དག་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་སྟོན་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དགའ་བས་དྲན་པ་མེད་པའི་དངོས་གྱུར་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ནི་བག་ཆགས་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་འམ་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པས་བསྡུས་པས་མཆོད་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་མཉེས་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་མཉེས་པ་བསྐྱེད་ན། རྟོག་པ་མི་མངའ་བཞིན་དུ་དགྱེས་ཤིང་དགའ་བར་གྱུར་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དྲན་པ་མེད་པའི་དངོས་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དྲན་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དངོས་སུ་ན་སྣང་བ་མེད་ཅིང་མཐོང་བ་མེད་པའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འཐོབ་པའོ། ། འོ་ན་འགྲོ་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་མཛད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་འདྲ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ།

Such are the qualities possessed by which the miracles, emanations, and transformations of body, speech, and mind arise. Some say that these vajra body, speech, and mind act at all times without interruption in accordance with the principle of taming beings through skillful means and the nature of emanated taming. Why is this? It is because the vajra body, speech, and mind, in accordance with the principle of the nature of phenomena (dharmatā), manifest and arise with such power through their respective natures. Regarding the phrase, "Becoming the actual state of non-recollection through various delights," the wisdom being (jñānasattva) serves as the basis or locus for positive habitual tendencies and so forth. If one generates delight through various methods of pleasing—such as the outer, inner, and secret offerings, including those that are surpassable and unsurpassable, as well as the recitation of ignorance and so forth—the wisdom being becomes pleased and joyful despite being free from conceptual thought. The result of this is called "becoming the actual state of non-recollection." Non-recollection is the nature of non-conceptuality; in reality, it is the attainment of the manifest realization of the meaning of non-appearance and non-seeing. If one asks, "How then does it act for the benefit of beings?" it is said, "Like the bodhicitta." Just like the two types of bodhicitta, although it does not waver from the state of ultimate non-conceptual emptiness, it acts for the benefit of beings.

ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེས་གཡོ་བས་འགྲོ་བ་འདུལ་ཅིང་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོན་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་བཞི་དང་མི་དགེ་བ་བཅུ་གནས་སུ་དག་པའི་སྒོ་སྲུང་གི་ཁྲོ་བོ་བཞིའམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གཙོར་བྱས་པའི་ཁྲོ་བོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྲོ་བོ་བཅུ་ལ་བསྟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་དག་གཏི་མུག་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་སྒྲིབ་པའི་རྡོ་རྗེ་བཞིན། ། གཟུང་བ་དང་ནི་དགའ་དང་དེ་བཞིན་ཚུལ་དང་མི་གཡོ་དང་། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འོད་གསལ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཤེས་པ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཆེན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་དག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་དང་། གཉི་ག་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་གཞན་གྱིས་གཞིག་ཅིང་སྤང་བར་དཀའ་བས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་སྲ་ཞིང་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་དག་གནས་སུ་དག་པ་ཡང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཁྲོ་བོར་གྲུབ་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། གཏི་མུག་ནི་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད། ཞེ་སྡང་ནི་ཤེས་རབ་མཐར་བྱེད། འདོད་ཆགས་ནི་པདྨ་མཐར་བྱེད། ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ལ་སྒྲིབ་པ་བགེགས་མཐར་བྱེད་པའོ། ། གཟུང་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཡལ་བར་མི་འདོར་བ་སྟེ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའོ། ། དགའ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་འགྱོད་པ་སེལ་བའི་རང་བཞིན་དབྱུག་པ་སྔོན་པོ་ཅན་ནོ། །

Furthermore, through the movement of compassion that does not perceive [anything] in terms of the correct conventional, various methods for taming and ripening migratory beings are naturally displayed and arise. Thus, it is taught: "I prostrate to those vajra body, speech, and mind, and to those wisdom beings (jñānasattva) who possess such meaning." Now, in order to present the praise of the ten wrathful deities—the four gatekeepers who purify the four locations of the body and the ten non-virtues, or the three wrathful deities primarily representing body, speech, and mind, and so forth—it is said: "Those who, like the four vajras of ignorance, hatred, attachment, and obscuration, Are grasping, joy, likewise method, and immovability; Who know the bodhicitta of the nature of phenomena, the luminosity of cause and effect— To that great cause, which is like the bodhicitta, I prostrate." Thus it is stated. These three mental factors obscure both the higher realms and liberation; because they are difficult for others to destroy or abandon, they are like vajras—hard and characterized by an indivisible, single essence. Their purification into the state of wrathful deities is established as having a nature like the vajra of wisdom. What are they? Ignorance is Yamāntaka; hatred is Prajñāntaka; attachment is Padmāntaka; and the obscuration of other afflictions is Vighnāntaka. "Grasping" is the refusal to abandon migratory beings, which is Takkirāja. "Joy" is the nature that dispels the regret of migratory beings, which is Nīladaṇḍa.

ཚུལ་ནི་མ་ནོར་པའི་ཐབས་ཏེ་སྟོབས་པོ་ཆེའོ། ། མི་གཡོ་བ་ནི་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པར་བརྟན་པས་ཏེ་གནོད་མཛེས་སོ། ། རྒྱུ་ནི་ཧཱུཾ་མཛད་དོ། ། འབྲས་བུ་ནི་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་འོད་གསལ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་གཞན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྲོ་བོ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་སྟེ། དུ་མ་རྣམ་པ་མང་པོར་སྣང་བས་སམ། ཡེ་ཤེས་དང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བས་བརྒྱན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ཁྲོ་མོ་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་ཤེ་ན། ལུས་ཡོད་ན་གྲིབ་མ་ཡོད་པ་དང་། མེ་མར་ཡོད་ན་འོད་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་སྨོས་ན་ཡུམ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། གཉིས་སུ་ན་དེའི་ལན་སྔར་བཏབ་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་རྒྱུད་འདི་སྒྲུབ་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་བསྟོད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ། དང་པོ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་དག་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྣམ་དག་བསྒོམ་པ་ནི། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལས་ནི་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཡི། ། རྟག་ཏུ་གསང་བའི་དབང་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བརྟག་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །

The "method" is the unerring means, which is Mahābala. "Immovable" refers to being stable and unshakable by the winds of conceptual thought, which is Takkirāja. The "cause" is Hūṃkāra. The "result" is Uṣṇīṣacakravartin. These are also known as "knowing the bodhicitta of the luminous nature of phenomena." One should understand that they appear in such a way and are nothing other than this, through the specific distinction of knowing and realizing the nature of the mind—which is naturally luminous—as the nature of bodhicitta. Such wrathful deities are similar and equal to the Vajrabodhicitta; they are called "adorned with vast wisdom and qualities" because they appear in many diverse forms, or because they are embellished by extensive wisdom and qualities. Homage is paid to those who possess such a meaning. Thus it is taught. If one asks why the wrathful goddesses are not mentioned, it is because just as there is a shadow when there is a body, and light when there is a lamp, if the principal male deity is mentioned, the consort is naturally understood to be present. Alternatively, the answer to that has already been given previously. Now, the sequence of praise for the six types of individuals who practice and embrace this tantra is shown. These are divided into three: superior, middling, and inferior. To first demonstrate the superior: "Those who meditate on the primordial purity of the beginningless, Who are like that which arises from method and insight, And who always engage in the secret empowerment and ascetic conduct— Homage to them, who are considered like the Vajrabodhicitta." Thus it is said.

གང་དག་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བདག་གཞན་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འཁོར་བའི་ཉེས་སྐྱོན་རྣམ་པར་དག་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་ཐོན་པའི་དངོས་གྲུབ་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་ན་མེད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཟླ་མེད་པ་ཡིན་པས། རྟག་ཏུ་གསང་བའི་དབང་དང་བརྟུལ་ཞུགས་སྡོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ལས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་དང་གནས་སྐབས་རྟག་ཏུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལྷག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གསང་བའི་དབང་དང་རིག་པ་བརྟུལ་ཞུགས་དང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་འདྲ་བར་བརྟག་ཅིང་། དུས་རྟག་ཏུ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རབ་གཉིས་ལ་བསྟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་ཞིག་གིས་ནི་དངོས་གྲུབ་དམ་པའི་ཐབས་སུ་སྦྱོར་བྱེད་པ། ། བསྙེན་པའི་ཆོ་ག་དང་ཡང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་། ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་བློ་ནི་སྒྲུབ་པའི་དབང་པོ་ལ། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བརྟག་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ།

Those yogins who, from beginningless time, for the sake of purifying the continuums of themselves and others, meditate on the nature of the buddhas as the essence of the three maṇḍalas—the purification of the defects of saṃsāra—possess the union of method and insight. Since the siddhis that arise and emerge from that method and insight are peerless siddhis found nowhere else, it is said: "Always from the application of the secret empowerment and the vows of ascetic conduct." This means that the yogin who possesses the purpose of applying themselves at all times and in all circumstances to the secret empowerment of the superior bodhicitta, the ascetic conduct of awareness, and the mantra vows, should be regarded as equal to the Vajra of Bodhicitta; thus it is taught that one should always prostrate to them in the manner explained above. To show the praise for the two supreme ones, it is said: "To those who apply themselves to the means of the sublime siddhi, Through the rituals of approach, near-attainment, attainment, And the mind of great attainment, to the lords of accomplishment— I prostrate to them, regarding them as the Vajra of Bodhicitta." Thus it is stated.

རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གང་ཞིག་གིས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་དམ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འདི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དག་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞིའི་དོན་ལ་བློ་གཏད་ནས་རྒྱུའི་དུས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་དབང་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་པས་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བརྟག་ཅིང་བལྟ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་གསུམ་པ་འབྲིང་གི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་ཞིག་གིས་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་བཞི་ཡིས་སྒྲུབ་བྱེད་པ། ། འདི་ལ་རབ་མཆོག་མེད་པའི་དམན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་། ། བླ་མའི་དྲིན་ལན་འཇིགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡི། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བརྟག་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གང་ཞིག་ཐུན་མོང་གི་སྒྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆོ་ག་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་རང་གི་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་འདོད་པ་དག་འདི་ལ་རབ་མཆོག་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུད་འདི་ལ་རབ་བམ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བློ་དང་མི་ལྡན་པ་མེད་ཅེས་བྱ། དམན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཕལ་པ་འབྲིང་དང་ཐ་མར་གྱུར་པ་དག་བསྒྲུབས་ནས་གྲུབ་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་མ་གྲུབ་ཀྱང་རུང་བ་དེ་བླ་མའི་དྲིན་ལ་འཇིགས་པ་མེད་ཅེས་ཏེ།

Any yogi whatsoever who applies to their own continuum this method for accomplishing the sublime siddhi of the maṇḍala of deities of the glorious Guhyasamāja, and who, having focused their mind on the meaning of the four branches of approach and accomplishment, practices as a yogi during the causal stage, is capable of exercising mastery over the object to be accomplished; therefore, they are called "Indra" (the Powerful One). Furthermore, they should be examined and viewed as being like Bodhicittavajra, and to them one pays homage in the manner previously explained. Thus it is taught. Now, in order to show the third [category], the middling entity, it is said: "To whoever accomplishes by means of the four vajras of practice, Even the inferior siddhi that lacks the most supreme, Having realized the guru’s kindness without fear, I prostrate to that one who is examined as Bodhicittavajra." Thus it is said. Any yogi whatsoever who wishes to accomplish their desired siddhi through the four types of common vajra rituals of practice—regarding the phrase "lacking the most supreme," it means there is no one in this tantra who lacks the intention to accomplish the supreme or most excellent siddhi. "Inferior siddhi" refers to the accomplishment of ordinary, middling, or lowest siddhis, whether they are achieved or not; regarding these, one is "without fear" of the guru’s kindness.

གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་མཐའ་དག་གམ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདིའི་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བླ་མ་དེའི་མན་ངག་ཐོབ་པའི་དྲིན་ལ་གནས་པས་གཞན་གྱི་གཏམ་དང་། ། འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་མེད་པའམ་གཉིས་སུ་ན་གསང་བའི་དོན་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རང་གིས་རྟོགས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བལྟ་ཞིང་བརྟག་སྟེ་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་བཞི་པ་འབྲིང་གི་གཉིས་པ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་གིས་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉན་པ་དང་། ། ཁ་ཏོན་འདོན་དང་ཀློག་པ་དང་ནི་སེམས་པ་དང་། ། མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་ནི་འདྲི་བར་བྱེད་དང་འབྲིར་འཇུག་པ། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བརྟག་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་རྣ་བའི་དབང་པོ་སྐྱོན་མེད་པས་ཉན་པ་དང་། དཀྱུས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་བློ་ལ་བླངས་ནས་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་དང་། དཀྱུས་མ་ནོར་བར་ཀློག་པ་དང་། དོན་ཇི་ཙམ་གོ་བ་ཡིད་ལ་སེམས་པ་དང་། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པས་བསྡུས་པས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། བདག་གིས་གླེགས་བམ་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡི་གེར་འདྲིར་འཇུག་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ལྔ་པ་ཐ་མའི་དང་པོ་ལ་བསྟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་འདི་ཁ་ཏོན་འདོན་ན་མངོན་པར་བརྩོན་དང་སྒྲུབ་དབང་དེ། ། ཞི་བའི་ལས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། ། སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་ཐབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་བཏབ་པ་ལ། །

By virtue of having received the quintessential instructions of a Vajra Master, a Guru, who unerringly reveals the meaning of all the Secret Mantra Tantras or specifically this Glorious Guhyasamāja Tantra, one abides in the kindness of that [teacher]. To those who, being free from the fear of cyclic existence and the lower realms—or alternatively, being free from fear regarding the secret meaning—possess the intellect that realizes it for themselves, one should view and examine them as being like the Vajra of Awakening and pay homage to them; thus it is taught. Now, in order to show the second [point] of the intermediate [category], it is said: "To those who listen to this Guhyasamāja Tantra, Recite it, read it, and contemplate it, Who make offerings and cause it to be written, I prostrate to them, viewing them as the Vajra of Awakening." This means: to those who listen to this Guhyasamāja Tantra with unimpaired hearing faculties; who take the words and meaning of the text into their minds and recite them; who read the text without error; who contemplate the meaning as much as they understand it; who perform the outer, inner, and secret offerings, including both the surpassable and the unsurpassable; and who write it down in volumes themselves or cause others to write it down—to them, viewing them as the Vajra of Awakening, one pays homage. Thus it is taught. Now, in order to show the praise for the first [point] of the inferior [category], it is said: "To those who are intensely diligent in reciting this, And who possess the power of accomplishment, Who thoroughly examine the arising of activities such as pacification, And who likewise apply the seals through the methods arising from mantra..."

བྱང་ཆུབ་བཞིན་བརྟག་དེ་དག་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གང་ཞིག་གིས་ཞི་བའི་ལས་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་རྒྱས་པ་དང་དབང་དང་དྲག་པོ་དང་། ཕྲན་ཚེགས་ཡན་ལག་བསྡུས་ཏེ་རྒྱུད་འདི་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བལྟས་ཤིང་བརྟགས་ཏེ། ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ནས་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བསམ་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་སྲུང་བའི་ཆོ་ག་སྔགས་ལས་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གཞན་ལ་ཕན་པར་གྱིས་རྒྱུད་ལ་རྒྱས་བཏབ་པའམ། གཉིས་སུ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གའི་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྟག་པར་རྒྱས་བཏབ་པ་དེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་བལྟ་ཞིང་བརྟགས་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་དྲུག་པ་ཐ་མ་གཉིས་པ་ལ་བསྟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། གང་གིས་རྟག་ཏུ་ལྟ་བར་བྱེད་དང་རིག་དང་དྲན་བྱེད་དང་། ། མངའ་བདག་སྒྲུབ་པ་པོ་ཡི་མིང་ཙམ་ཐོས་ནས་ཀྱང་། ། ཀུན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་དང་ཕྱོགས་འགའ་ཙམ་ཡང་ཀློག་བྱེད་པ། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བརྟག་དེ་དག་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གང་ཞིག་གིས་རྒྱུད་འདི་ལ་མིག་གིས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལག་པས་གླེགས་བམ་ལ་རེག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུད་སྟོན་པའི་མངའ་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའམ་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་མངའ་བདག་རྣལ་འབྱོར་སྒྲུབ་པ་པོའི་མིང་ཙམ་ཐོས་སམ། ཐོས་ནས་ཀྱང་རྟག་པར་དུས་ཀུན་དུ་མི་བརྗེད་པར་ཡིད་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའམ།

"Those who examine them as being like awakening, to them I always prostrate," it is said. This means that any yogi whatsoever, having properly observed and examined the peaceful activities and—by the word "and so forth"—the enriching, magnetizing, wrathful, and minor branch activities as they appear in this tantra, and having gained conviction, thinks of benefiting themselves and others. Through the methods arising from the mantras, such as the rituals of blessing the body, speech, and mind, conferring empowerment, and protection, they act for the benefit of themselves and others just as they appear. Whether they have sealed their own continuum with such methods, or alternatively, have constantly sealed their own continuum with the nature of such ritual methods, they should be viewed and examined as being like the Vajra of Awakening; thus it is taught that "to them I prostrate." Now, in order to show the praise for the sixth and final second [section], it is said: "Those who always look, know, and remember, Who, upon merely hearing the name of the sovereign practitioner, Completely uphold [the teaching] and even read a mere portion— Examining them as being like the Vajra of Awakening, to them I always prostrate." This means that any yogi whatsoever who looks at this tantra with their eyes, touches the volume with their hands, or merely hears the name of the sovereign who teaches the tantra—such as the Vajra of Awakening—or the sovereign of the maṇḍala and the practitioner who accomplishes the sādhana; and having heard it, constantly and at all times remembers it in their mind without forgetting; or...

གཉིས་སུ་ན་མངའ་བདག་སྒྲུབ་པ་པོའི་ཞལ་ནས་རྒྱུད་འདིའམ་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ལྷའི་མིང་ཙམ་ཐོས་པའམ་ཐོས་ནས་ཀྱང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུད་འདིའི་དོན་ཚང་བར་ཀློག་མ་ནུས་ན་ཡང་ཕྱོགས་འགའ་ཙམ་ཡང་ཀློག་པ་ཡོད་ན་དེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་ཞིང་བརྟགས་ཏེ། དེ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། བསྟོད་ཚིག་བཞི་པ་འདི་ཡིས་ནི། ། འདྲེན་པ་པོ་ཀུན་བསྟོད་པ་ཡིས། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། ། མགོན་པོ་དེ་དག་ཡི་རང་ངོ་། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟོད་པའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ནི་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་པོ་རྒྱུད་འཆད་པའི་སྟོན་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་གྱི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་ལྷར་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུད་སྒྲུབ་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པ་དེས་ནི་རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། གསང་བ་ཆེན་པོའི་ལས་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་མགོན་པོ་བསྟོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དག་མཉེས་ཤིང་དགྱེས་ཏེ་ཡི་རང་ལ་འཁོར་དུ་འཁོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་གྱུར་ཏོ། ། རྒོལ་བ་མ་ན་རེ།

Furthermore, the Sovereign Practitioner stated: "If one hears even the mere name of this tantra or of whichever deity one wishes to accomplish, or having heard it, retains it; and if one is unable to read the entire meaning of this tantra but reads even a small portion of it—one should regard and examine such a person as being equal to Bodhicitta Vajra and always pay homage to them." Thus it was taught. Now, in order to demonstrate the qualities of that praise, it is said: "By these four lines of praise, All the Guides are praised; The Bodhisattvas, the Great Beings, And those Protectors rejoice." These words of praise serve to pacify the faults of contradictory defects. By praising the teachers who explain the tantra and lead all beings out of saṃsāra and the lower realms; the Buddhas and Bodhisattvas who appear as the deities of the three maṇḍalas—the sense faculties, consciousness, and objects—which are the spheres of the body; and the practitioners who accomplish and embrace the tantra: through this praise, those Bodhisattvas, Great Beings, and Protectors who have arisen from the causal perfections and from the wisdom born of the great secret activities, become pleased and delighted and rejoice. All the Bodhisattvas, Great Beings, and Buddhas present in the assembly also come to rejoice. An opponent says:

ལྷ་དང་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་བསྟོད་པར་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་བསྟོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུད་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་ལྷ་ལ་བསྟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ་གཉིས་སུ་ན་རྒྱུད་བསྒྲུབ་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པ་ཉིད་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་དུ་ན། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་རྒྱུད་འདི་ནི། ། ཐབས་དང་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་པོ་མཆོག། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གསང་། ། གསང་བ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་ངོ་། ། ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་པར་གཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དཔལ་གྱི་མགུར་ནས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོའམ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་བས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ལས་འབྱུང་ཞིང་འཐོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བདག་པོ་དང་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ནས་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟ་བུས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཏེ།

Why is it that one praises the deities and the practitioners, but does not praise the tantra itself? It is said: The tantra also represents the deities; because the maṇḍala of the deities appears as the very nature [of the tantra], the two abide inseparably as a single nature. Therefore, by praising the deities, one praises the tantra. Alternatively, praising the practitioners who accomplish and embrace the tantra is itself a praise of the qualities of the tantra. Thirdly, the very words: "This well-spoken tantra is the supreme lord of methods and tantras, The secret of all the Tathāgatas, Arisen from the Guhyasamāja," should be understood as a praise of the meaning of the tantra. This Guhyasamāja Tantra, well-spoken from the glorious throat of the Tathāgata, is the supreme lord or king of all tantras. Why? Because all the secrets of the body, speech, and mind of every Tathāgata without exception throughout the ten directions and three times arise and emerge from this Guhyasamāja Tantra; therefore, it is called the "lord" and the "supreme." Then, the retinue of Tathāgatas, such as Vairocana and the others, filled the expanse of space like a pod of sesame seeds.

བཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་མཉམ་པ་དེ་དག་བསྟོད་པའི་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ནས་རང་རང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་ལ་ཞུགས་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་འཆད་པའི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་བྱམས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་སོ་སོ་ནས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་དམིགས་ཏེ་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། ། གསང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་དང་གབ་པ་དང་སྦས་པ་དང་མི་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མི་རྟོགས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་མོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདིར་ནི་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་དེ་མངའ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཞེས་བྱའོ། ། ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྐལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲས་རྟོག་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། རྒྱུད་དང་ལེའུ་གཉི་ག་ལ་འགྲོ་བ་ལས་འདིར་བརྗོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པས་ན་རྟོག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །

All those who were present, as well as the retinue of bodhisattva mahāsattvas such as Samayavajra and Maitreya—countless, even beyond the count of the atoms in unspeakably many buddhafields—uttered these words of praise. Then, they entered into the three syllables of the body, speech, and mind of the Teacher who explains the tantra, Bodhicittavajra. Because they were to be unified with him, each of them focused upon their own body, speech, and mind, and having become indivisible, they attained a state of equality and remained silent. Regarding the title "The Eighteenth Chapter: The Vajra Blessing that Reveals All Secrets": although the secrets of body, speech, and mind and so forth are generally not realized or known by way of being natural, hidden, concealed, or untaught, in this context it refers specifically to the Teacher’s unerring revelation of all fifty-six questions. Furthermore, because it is the very blessing of the Tathāgatas who possess the vajra-like [wisdom] that appears in such a manner, it is called the "Vajra Blessing." The term "eighteenth chapter" signifies the conclusion. The word "kalpa" (rtog pa) is etymologically said to mean "conceptualization"; since it applies to both the tantra and the chapters, here it should be understood as the meaning of the tantra being expressed. Because this is the king of all tantras, it is called the "King of Kalpas" (Tantra).

རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཕྱེད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ཅིང་རྣམ་པར་བཤད་པ་མན་ངག་གི་རྒྱ་མཚོ་ཐིགས་པ་འཐོར་བས་ཀྱང་གཞན་དགའ་བ་དང་སྐྲག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་བི་ཤྭ་ན་མི་ཏྲས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་ངང་ལས་ཕྱག་རྒྱར་སྒོམ་བྱེད་གཉེར་ཡིན་ན། ། གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་ཤེས་དང་ལྡན་སློབ་མས་ཞུས་ཆེད་དུ། ། བདག་དང་སློབ་དཔོན་གྲོགས་བློས་རྒྱུད་འགྲེལ་སྒྲུབ་ཐབས་མན་ངག་བཅུད། ། བསྡུས་ནས་གསང་འདུས་ཚིག་དོན་རྒྱས་འགྲེལ་རྣམ་བཤད་ཆེན་པོ་བགྱིས། ། རྒྱུད་དོན་གཏིང་ཕྱུང་དཀྱུས་གཏུགས་གཤེགས་གསིལ་སྒོར་མཚམས་འཕེལ་སྡུད་སྦྱར། ། ཕྱི་ནང་གསང་བ་མཐུན་པ་ཆ་འཕྲུགས་སྦས་ཕྱུང་རྒོལ་བ་བཅོམ། ། རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་སྒྲུབ་བྱེད་ལམ་གྱུར་གོལ་ས་སྤངས། ། དོན་འཚོལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་འདོད་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་སྒྲོན་མ་བས། ། ལམ་འདིར་འཇུག་མོས་རྣམས་ལ་དགོས་ཆེད་སྐྱོན་མེད་འཐད་བསམ་ཡང་། ། དུས་མཐར་འགྱུར་བློས་མ་རྟོགས་སྒྲོ་སྐུར་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ལ་བཤགས། ། བདག་གིས་འབད་རྩོལ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་མཐུས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཀུན། ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་འགྲུབ་པར་ཤོག།

The Extensive Commentary and Explanation of the Words and Meaning of the Eighteenth Chapter and a Half of the Glorious Guhyasamāja, the King of Tantras, known as the Subsequent Tantra, entitled A Drop from the Ocean of Pith Instructions: Producing Joy and Fear in Others, composed by the master Viśvanimitra, is hereby complete. If one seeks to meditate on the mudrā from within the state of the nature of phenomena just as it is, and if one possesses the knowledge to accomplish the benefit of others, then for the sake of the request of such a disciple, I and my master and companions have condensed the essence of the tantric commentaries, sādhanas, and pith instructions to compose this great detailed explanation of the words and meaning of the Guhyasamāja. I have extracted the depths of the tantra’s meaning, aligned the text, clarified the transitions, and integrated the structural divisions. I have harmonized the outer, inner, and secret aspects, revealed the hidden points, and defeated opponents. By uniting the view and conduct of cause and effect into a path of accomplishment, I have avoided deviations. For those who seek the meaning and desire to attain the fruit, this is a lamp that illuminates the path. Although I believe this work is faultless and appropriate for those who wish to enter this path, I confess to the three maṇḍalas any exaggerations or denigrations arising from a mind that fails to realize the truth due to the changes of this final age. Through the power of the effort I have exerted, may all sentient beings without exception attain the state of the Vajra Holder, the very nature of the kāyas and primordial wisdom.