Toh 1812 · classical Tibetan · Tengyur edition

An Exposition called “Concise Personal Instructions on the Middle Stages”

Translated from the Tibetan by buddhist-nlp/mitra-qwen35-translate · machine-assisted

Edition 1.0 · 2026 · not a critical edition machine draft

Catalogue: Toh 1812
Genre: Instruction
Period: classical Tibetan
Edition: Tengyur vol. 035_རྒྱུད་འགྲེལ།_ངི.txt
Extent: 5 passages · 5,438 Tibetan characters · 1,097 English words
Translation: buddhist-nlp/mitra-qwen35-translate (English, machine-assisted)
Status: Edition 1.0 · 2026 · machine draft
Rights: Derge Kangyur/Tengyur e-text, Esukhia/Barom edition — public domain (mechanical reproduction)

This text serves as a technical manual for the application of vajra recitation, focusing on the transition between the generation and completion stages of tantric practice. The author argues that the practitioner must move beyond ritual service to accomplish activities through an illusion-like samādhi, effectively transforming the practitioner's identity into that of a gandharva or a vajra body. The work outlines a process of self-consecration where the mind is investigated as a definitive essence, characterized by illusory qualities such as mirages or reflections. By integrating the five Buddha families and the rays of light associated with Mahāmudrā, the text commits the reader to a path of non-dual realization. The ultimate goal is a state of definitive discernment that is liberated from the dichotomy of attachment and non-attachment, moving from the impure generation stage to the purified completion stage of union.

Provenance

About this text

An instruction on the application of the words of the six stages to one another, the Kramāntarbhāvopadeśanāmaprakaraṇa originates from the Indian tradition and is attributed to the author Nāgabuddhi. The work entered the Tibetan language through the efforts of the translators Alaṃkakalaśa and Bande Nyima Drak. It is preserved in the Tengyur, volume ངི, where it spans four pages and is situated within the canonical collection of the Guhyasamāja and Related Tantras. The text enacts a technical guide to vajra recitation, arguing that the practitioner must move beyond ritual service to accomplish activities through an illusion-like samādhi. It outlines a process of self-consecration and the definitive investigation of the mind, treating the mind as an essence characterized by illusory qualities such as mirages or reflections. A scholar or serious reader consults this work today to understand the transition between the generation and completion stages of tantric practice, specifically how the practitioner transforms their identity into a vajra body. By integrating the five Buddha families and the rays of light associated with Mahāmudrā, the text provides a path toward non-dual realization and a state of definitive discernment liberated from the dichotomy of attachment and non-attachment.

Sanskrit title: Kramāntarbhāvopadeśanāmaprakaraṇa
Indian author: Nāgabuddhi
Tibetan translators: Alaṃkakalaśa, bod kyi sgra sgyur gyi lo tsa ba ban+de nyi ma grags
Canonical collection: Guhyasamāja and Related Tantras
Genre: Instruction
Source edition: Tengyur, vol. ངི
Period: classical Tibetan

Read further

Catalogue

84000 catalogue entry

Bibliography

BDRC library search

Libraries

WorldCat

Sanskrit sources

Digital Sanskrit Buddhist Canon

Reference

Cite thisAnuvāda, “An Exposition called “Concise Personal Instructions on the Middle Stages”” (Toh 1812), machine draft, 2026.https://naxiai.com/tibetan/works/toh1812

Summary & commentary

Significance

The work is significant for its synthesis of illusory-body practices with the specific ritual framework of vajra recitation. It provides insight into how Indo-Tibetan tantra bridges the gap between formal deity yoga and the realization of the empty nature of mind.

Structure

Passages	Section	Description
1-2	Introduction and Ritual Foundation	Establishment of the text's titles and the initial requirement of performing ritual service to achieve illusion-like samādhi.
3-4	The Nature of the Mind and Self-Consecration	Analysis of the mind's essence as illusory and the process of transforming the practitioner into a vajra body through the five Buddha families.
5	Stages of Union	Distinction between the impure generation stage and the completion stage, leading to liberation from attachment and non-attachment.

Themes

Illusion-like Samādhi (2-3)
Vajra Body and Self-Consecration (3-4)
Generation and Completion Stages (5)
Non-duality (Attachment and Non-attachment) (5)

Summary, significance and provenance note generated by gemma4:31b from the translation and the catalogue record.

AnuvādaAn Exposition called “Concise Personal Instructions on the Middle Stages”·

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀྲ་མ་ཨནྟ་ར་བྷཱ་བ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་ནཱ་མ་པྲ་ཀ་ར་ཎཾ། བོད་སྐད་དུ། རིམ་པ་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། མཐའ་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཇིགས་མཛད་པ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། རིམ་པ་དྲུག་པའི་ཕན་ཚུན་ནི། ། དེ་ཚིག་རྣམས་དང་སྦྱར་བ་བརྗོད། ། མི་ཕམ་འཕགས་པས་སྦྱིན་སོགས་ལ། ། དབྱེ་བ་སུམ་ཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། ། ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་འདིར། ། རིམ་རྣམས་དབྱེ་གསལ་འདིར་བརྗོད་བྱ། ། དེ་ལ་དང་པོར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པར་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དུས་སུ་སྣའི་རྩེ་མོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའོ། ། རང་བཞིན་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དྲུག་གི་ནང་དུ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཆད་པ་ལས་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ། ། གཞན་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་མི། ། འགའ་ཞིག་སྦྱོར་བ་གསུམ་ལྡན་པས། ། སྤྱན་འདྲེན་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་བཞུགས་སུ་གསོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ལས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གསུངས་པའོ། ། རང་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའོ། ། རྣམ་ཤེས་ལས་ནི་འབྱུང་བའི་སྔགས། ། འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ལྡན་བཟླས་ནས་ནི། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་བྱས་ཏེ། ། ཟླ་བ་ཉ་ལ་དེ་འགྲུབ་འགྱུར།

In the language of India: Kramāntarabhāvanopadeśanāmaprakaraṇam. In the language of Tibet: Rim pa khongs su bsdu ba’i man ngag ces bya ba’i rab tu byed pa. Homage to the glorious Vajrasattva! Having prostrated to the Great Vajra who terrifies all extremes, I shall explain the application of the words of the six stages to one another. Just as the noble Ajita taught the thirty-six-fold divisions of generosity and the other perfections, so too shall the clear divisions of the stages be explained here. In that regard, first, during the time of the subtle yoga of the generation stage, the phrase "at the tip of the nose" and so forth refers to the vajra recitation of the generation stage. The phrase "natural appearance" refers to the ascertainment of the mind in the generation stage. Within the six suchnesses, it is the self-consecration of the generation stage. The phrase "ultimate truth" and so forth refers to the manifest enlightenment of the generation stage. From the explanation of the suchness of the completely pure deity, it is the union of the generation stage. Furthermore: "Some Vajra-holders, possessing the three applications, perform the invitation, the request to depart, and likewise the request to remain." By this, the generation stage is taught through vajra recitation. One is oneself the vajra recitation. "The mantra arising from consciousness, having recited it six hundred thousand times, and having prostrated to Vajrasattva, that will be accomplished on the full moon."

structureTitle block: the Sanskrit title is given as it is transmitted in Tibetan transliteration, not reconstructed from Sanskrit sources; the Tibetan title is translated after it.

definitionརྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ “Vajrasattva” — Used as a proper name, Vajrasattva is one of the principle deities of the esoteric Buddhist pantheon, regarded as both a source of the Buddhist tantras and the exemplar of the awakened state. As an adjective, the term va

definitionདེ་ཁོ་ན་ཉིད “suchness” — The ultimate nature of things, the way things are in reality as opposed to the way they appear to beings who have not awakened.

periodལྷ → “god”. Standard 84000 rendering is 'god'; 'deity' where the text contrasts classes of beings.

homonymལྷ is rendered “god” here; the glossary also records deva, divine being, God for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionལྷ “god” — In the most general sense the devas‍—the term is cognate with the English divine ‍—are a class of celestial beings who frequently appear in Buddhist texts, often at the head of the assemblies of nonhuman beings who atten

terminologyསྔགས → “mantra”. སྔགས་པ is a mantra-practitioner, not 'the mantric one'.

definitionསྔགས “mantra” — A formula of words or syllables that are recited aloud or mentally in order to bring about a magical or soteriological effect or result. The term has been interpretively etymologized to mean “that which protects ( trā )

periodཟླ་བ → “moon; month”. In calendrical and cosmological passages ཟླ་བ is 'month' (twelve months to a year) or 'moon', not the god Candra. Candra is the rendering only where the text addresses or names the deity — a sūtra listing the moon as a time unit is not naming a god.

homonymཟླ་བ is rendered “moon; month” here; the glossary also records Candrā, Candramas, Moon for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཟླ་བ “moon; month” — The deity of the moon, as well as the moon itself. In the Kāraṇḍavyūha , when Avalokiteśvara emanates Candra , it is the deity that is meant.

adherencePinned rendering paraphrased here: god

termརྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ → Vajrasattva

termཕྱག་འཚལ → homage

termདེ་ཁོ་ན་ཉིད → suchness

termདོན་དམ → ultimate

termལྷ → god

termསྔགས → mantra

། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་འདི་ཡིས་ནི། ། ཆོ་ག་ཇི་བཞིན་བསྙེན་བྱས་ནས། ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། ཡི་གེ་ཨས་བསྟན་ཡེ་ཤེས་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཐུགས་སུ་གྱུར། ། ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། མ་ནིང་གི་བཟླས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ལས་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ། ། ཤེས་རབ་རང་བཞིན་འདི་ཉིད་ནི། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བརྟག་སྟེ། ། རང་གི་སེམས་ནི་མཐོང་འགྱུར་ཏེ། ། རང་གི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཟླ་བ་ལ་དམིགས་ནས། ། རྡོ་རྗེའི་མཚན་མ་རབ་བརྟག་བྱ། ། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ། ། བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་གྱིས། ། ཐབས་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། ། ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་སོགས་སྦྱོར་བས། ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་འདུས་པ་སྟེ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་སྦྱོར་ལས། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཡིས་རྒྱས་བཏབ་ལ། ། སྔགས་པས་བསྐྱེད་རིམ་རྣལ་འབྱོར་དང་། ། ལྡན་པའི་ལྷ་ཡི་ང་རྒྱལ་ནི། ། འཆང་ཞིང་རྟག་ཏུ་རྒྱུ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའོ། ། རླུང་ནི་ཕྲ་བའི་ངོ་བོ་དང་། ། རྣམ་ཤེས་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་པ། ། དབང་པོའི་ལམ་ནས་བྱུང་ནས་ནི། ། ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར། ། གང་དང་གང་དུ་རླུང་གནས་པས། ། རང་བཞིན་དེ་དང་དེ་འབྱུང་བྱེད། ། རླུང་ནི་རྒྱུ་བ་དེ་སྲིད་དུ། ། སྣང་བ་གཡོ་མིན་མི་འགྱུར་རོ།

By this, one ascertains the mind of vajra recitation. "By means of this vajra recitation, having performed the service according to the ritual, one should accomplish all activities through the illusion-like samādhi." By this, one is blessed as the self of vajra recitation. "The wisdom indicated by the syllable A becomes the mind of the Buddha." By this, one attains the manifest enlightenment of vajra recitation. From the result of the neuter recitation comes the union of vajra recitation. "This very nature of insight is visualized as a moon maṇḍala; one's own mind is seen just like the form of one's own moon." Then, focusing on the moon, one should clearly visualize the vajra sign. This is the method taught by the yogis who have arisen from the vajra and so forth. "Through the union of the moon, vajra, and so forth, the mind and mental factors are gathered; from the equal union of method and insight, and being sealed by the four mudrās, the mantrin, possessing the yoga of the generation stage, should always maintain the divine pride and move about." By this, one performs the generation stage focused on the mind. "The wind, in its subtle essence, perfectly mixes with consciousness; having emerged through the path of the sense faculties, it focuses upon the objects. In whatever place the wind abides, it produces that very nature. As long as the wind moves, appearances will not be unmoving or unchanging."

terminologyཡེ་ཤེས → “wisdom”. Distinguish from ཤེས་རབ (prajñā, 'insight'): ཡེ་ཤེས is the buddhas' non-dual wisdom, ཤེས་རབ the discriminating faculty on the path.

homonymཡེ་ཤེས is rendered “wisdom” here; the glossary also records awareness, Wisdom, knowledge for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཡེ་ཤེས “wisdom” — The term jñāna is formed by the root jñā , meaning “to know,” “to know of,” “to understand,” “to be aware of,” with the addition of the pratyaya lyuṭ , which can be interpreted as having different values (the instrument

terminologyསངས་རྒྱས → “buddha”. The title, not a name. In Old Tibetan the spelling is usually སངས་རྒྱས already; the plural sense ('the buddhas') is carried by context, not by a suffix.

homonymསངས་རྒྱས is rendered “buddha” here; the glossary also records Awakened, awakened, Buddha for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionསངས་རྒྱས “buddha” — The Indic term buddha means "The Awakened One" and is used in Buddhism as an epithet for the historical Buddha Siddhārtha Gautama as well as other spiritually enlightened beings in general. “ Buddha ” is the past partici

homonymཤེས་རབ is rendered “insight” here; the glossary also records discernment, wisdom, knowledge for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཤེས་རབ “insight” — In this text shes rab seems to mean primarily knowledge (defined as insight and understanding one has gained through studying and experience), specifically knowledge of the teachings of the Buddha in general, and of karm

homonymདཀྱིལ་འཁོར is rendered “maṇḍala” here; the glossary also records inner circle, maṇḍalaka, disk for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionདཀྱིལ་འཁོར “maṇḍala” — A small ritual space, usually on the ground which is smeared with cow-dung and other substances, where offerings are made. Although the term sometimes lacks the - ka ( kan ) suffix, it is not to be confused with the pant

adherencePinned rendering paraphrased here: god

termཡེ་ཤེས → wisdom

termསངས་རྒྱས → buddha

termཤེས་རབ → insight

termཟླ་བ → moon; month

termདཀྱིལ་འཁོར → maṇḍala

termལྷ → god

། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའོ། ། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ནི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། ། ཆུ་ཟླ་དང་ནི་སྨིག་རྒྱུ་སོགས། ། སྒྱུ་མའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྗེས་སུ་སྙེགས་པར་ལྷག་པར་མོས་པས་སྒྱུ་མའི་ལུས་འདིས་ནི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། དངོས་པོ་མེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས། ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་མཚན་ཉིད་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། ཆགས་མིན་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མིན། ། དབུ་མར་ཡང་ནི་མི་དམིགས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ། ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་དང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་རྣམ་རྟོག་དང་། ། སྦྱིན་སྲེག་གཏོར་མའི་བྱ་བ་ཀུན། ། རྟག་ཏུ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའོ། ། རླུང་གི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ནི། ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་དང་། བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་། དངོས་སུ་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་རྣམས་གསུང་བར་འགྱུར་རོ། ། འགྲོ་ཀུན་རང་བཞིན་དབང་མེད་དེ། ། རང་དབང་དུ་ནི་འབྱུང་ཉིད་མིན། ། དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་འོད་གསལ་ཏེ། ། འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །

This [verse] refers to the vajra recitation of the definitive investigation of the mind. "From its own essence, it is the definitive investigation of the mind" and "adorned with the qualities of illusion, such as the moon in water and a mirage," refers to the self-consecration through the illusory body by means of the superior conviction of following after [the path]. "The characteristics of manifest enlightenment are taught by the verse beginning with 'non-entity' and so forth" from the Bodhicitta Chapter of the Śrī Guhyasamāja, refers to the manifest enlightenment of the definitive investigation of the mind. "Neither attachment nor free from attachment, it is not observed even in the middle," refers to the union of the definitive investigation of the mind. "The application of mantra and mudrā, conceptualizations such as the maṇḍala, and all activities of fire offerings and torma offerings—these should always be performed like an illusion," refers to the generation stage of self-consecration. "Without the application of the winds, the nature of the mind is not observed," refers to the vajra recitation of self-consecration, the definitive investigation of the mind of self-consecration, and the actual self-consecration itself. "All beings are by nature powerless; they do not arise through their own autonomy. Their cause is the clear light; the clear light is the all-empty," refers to the manifest enlightenment of self-consecration.

terminologyགཏོར་མ → “offering cake”. 'Torma' is defensible for specialists; in a general text 'offering cake' says what it is.

homonymགཏོར་མ is rendered “offering cake” here; the glossary also records Bali, oblation, bali offering for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionགཏོར་མ “offering cake” — Bali wrested control of the world from the devas , establishing a period of peace and prosperity with no caste distinction. Indra requested Viṣṇu to use his wiles so that the devas could gain the world back from him. He

adherencePinned rendering paraphrased here: offering cake

checkAutomatic check: bracketed gloss waived.

termསྔགས → mantra

termདཀྱིལ་འཁོར → maṇḍala

termགཏོར་མ → offering cake

དེ་ཉིད་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་འགྱུར། ། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་དག་ནི། ། སངས་རྒྱས་ལྔ་རིགས་རག་ལས་པའོ། ། འོད་ཟེར་ལྔ་ནི་འབྱུང་བ་འདི། ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འཇའ་ཚོན་བཞིན། ། ཕྱག་རྒྱ་འཆང་བར་བྱེད་པ་དང་། ། གལ་ཏེ་གསང་སྔགས་ཟློས་པའམ། ། གཞན་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱེད་ཀྱང་རུང་། ། ཀུན་སྟོང་གཞི་ལ་གནས་པས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའོ། ། དེ་ནི་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་ངག་བསྡམས་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའོ། ། འདི་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཀླུང་དང་བ་ལས། ། ཉ་དག་མྱུར་དུ་འཕར་བ་ལྟར། ། དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་སྟོང་གསལ་ལས། ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་འབྱུང་བར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། དངོས་སུ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། སློབ་དཔོན་དག་ལས་བཀའ་དྲིན་ཐོབ་ཅིང་བློ་གྲོས་དྲི་མེད་བརྟན་ལྡན་དངོས་པོ་ཀུན། ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་དག་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཆོག་སྦྱིན་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི། ། མྱ་ངན་འདས་ཁམས་གཉིས་མེད་རྟོགས་པ་རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་བསྒོམ་པར་བྱ། ། འདི་ནི་བསོད་ནམས་བསོད་ནམས་མིན་ལས་རྣམ་གྲོལ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ། །

"That itself becomes the gandharva being; that itself is also the vajra body." By this, the union of self-consecration is shown. "The pure Mahāmudrā depends upon the five Buddha families. These five rays of light arise like a rainbow in the sky." Whether one is holding the mudrā, reciting secret mantras, or performing any other [ritual], it is because one abides in the ground of universal emptiness. By this, the stage of manifest enlightenment is shown. "That is the restraint of speech endowed with words," and so forth, refers to the vajra recitation of manifest enlightenment. "This is not conjoined with its own inherent natures," by this, the definitive discernment of the mind of manifest enlightenment is shown. "Just as fish leap swiftly from clear river water, so too, from the luminous emptiness of all, the Net of Magical Illusion is said to arise." By this, the self-consecration of manifest enlightenment is shown. In actuality, this is manifest enlightenment itself. "Having received the grace of the masters, possessing stable and stainless intelligence, the yogi should meditate upon the nature of all things—the supreme, extremely subtle ground of purity, the nature of the Buddha, the non-dual realization of the nirvāṇa realm, the nature of perpetual bliss." "Through this, one is liberated from merit and non-merit and becomes the Blessed Vajrasattva." By this, the union of manifest enlightenment is shown.

གཅིག་པོ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའོ། ། ཆགས་དང་ཆགས་མེད་ལས་གྲོལ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། ། བདག་བྱིན་བརླབ་དང་འོད་གསལ་གཉིས། ། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་རིམ་ཤེས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་འོད་གསལ་བའོ། ། དངོས་སུ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། ། ཡན་ལག་སྦྱོར་བ་འདི་བྱས་ནས། ། བསོད་ནམས་གང་བསགས་དེ་ཡིས་ནི། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ། འགྲོ་བ་མྱུར་དུ་སྦྱོར་བར་ཤོག། རིམ་པ་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བའི་མན་ངག་གི་རིམ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀླུའི་བློ་རིག་པ་འཛིན་པའི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་ནས་ད་དུང་དཔལ་གྱི་རི་ལ་བཞུགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། ཆོས་ཀྱི་གཞི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་དཔལ་ཚངས་པ་འབྱུང་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨཱ་ལངྐ་ཀ་ལ་ཤའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཉི་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་རོ། །

"By this generation stage of the single [deity]" and likewise "this becomes impure"—by these [lines], the generation stage of union is indicated. "The completion stage"—by this, the vajra recitation of union is indicated. "Liberated from attachment and non-attachment"—by this, the definitive discernment of the mind of union is indicated. "Self-consecration and luminosity: having known the stages through knowing that very reality"—by this, the self-consecration and luminosity of union are indicated. In actuality, it is the union itself. "Having performed this application of the branches, by whatever merit has been accumulated, may all beings be swiftly joined together with the Vajra Holder." The Instructional Manual on the Stages of the Compendium of the Stages, composed by the great master Nāgabuddhi—who attained the siddhi of a vidyādhara and still resides on Śrīparvata—is hereby complete. It was translated at the glorious Saṃbhūti Monastery, the support of the Three Jewels, the foundation of the Dharma, by the Indian preceptor Ālaṃkakalaśa and the Tibetan translator, the monk Nyima Drak.

structureColophon: closes the text and names the translators or author.

terminologyཀླུ → “nāga”. Serpent-deities, not 'dragons'. The Old Tibetan spelling ཀླུ is stable.

definitionཀླུ “nāga” — A supernatural being usually depicted as having the top half of a human and the bottom half of a snake. However, the nāga has a myriad of associations within Buddhism and Indian traditions in general; the term may be ass

periodཆོས → “dharma”. In Abhidharma lists (སྐྱེ་མཆེད, ཁམས) ཆོས is 'phenomena', the objects of mind — not the Buddhist teaching. Same word, two referents; the list decides.

homonymཆོས is rendered “dharma” here; the glossary also records special qualities, phenomena, qualities for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཆོས “dharma” — The term “ dharma ” ( chos ) conveys ten different meanings, according to Vasubandhu’s Vyākhyāyukti . It may mean the Buddhist teachings, the awakened qualities which buddhas and bodhisattvas acquire, phenomena or thing

definitionདཀོན་མཆོག་གསུམ “the Three Jewels” — The Tibetan literally means “the three rare and precious ones,” the Buddha, Dharma, and Saṅgha‍—the three objects of Buddhist refuge.

terminologyམཁན་པོ → “abbot”. In colophons it is the Indian preceptor who authorised the translation; 'abbot' is wrong there. Use 'preceptor' in colophons.

homonymམཁན་པོ is rendered “abbot” here; the glossary also records upādhyāya, Preceptor for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionམཁན་པོ “abbot” — A person’s particular preceptor within the monastic tradition. They must have at least ten years of standing in the saṅgha, and their role is to confer ordination, to tend to the student, and to provide all the necessary

checkAutomatic check: bracketed gloss waived.

termཀླུ → nāga

termཆོས → dharma

termདཀོན་མཆོག་གསུམ → the Three Jewels

termམཁན་པོ → abbot

Terminology used in this text (17)

Term	Rendering	×	Note
ལྷ	god	2	Standard 84000 rendering is 'god'; 'deity' where the text contrasts classes of beings.
སྔགས	mantra	2	སྔགས་པ is a mantra-practitioner, not 'the mantric one'.
ཟླ་བ	moon; month	2	In calendrical and cosmological passages ཟླ་བ is 'month' (twelve months to a year) or 'moon', not the god Candra. Candra
སངས་རྒྱས	buddha	2	The title, not a name. In Old Tibetan the spelling is usually སངས་རྒྱས already; the plural sense ('the buddhas') is carr
དཀྱིལ་འཁོར	maṇḍala	2
རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ	Vajrasattva	1
ཕྱག་འཚལ	homage	1
དེ་ཁོ་ན་ཉིད	suchness	1
དོན་དམ	ultimate	1
ཡེ་ཤེས	wisdom	1	Distinguish from ཤེས་རབ (prajñā, 'insight'): ཡེ་ཤེས is the buddhas' non-dual wisdom, ཤེས་རབ the discriminating faculty o
ཤེས་རབ	insight	1
གཏོར་མ	offering cake	1	'Torma' is defensible for specialists; in a general text 'offering cake' says what it is.
དྲི་ཟ	gandharva	1
ཀླུ	nāga	1	Serpent-deities, not 'dragons'. The Old Tibetan spelling ཀླུ is stable.
ཆོས	dharma	1	In Abhidharma lists (སྐྱེ་མཆེད, ཁམས) ཆོས is 'phenomena', the objects of mind — not the Buddhist teaching. Same word, two
དཀོན་མཆོག་གསུམ	the Three Jewels	1
མཁན་པོ	abbot	1	In colophons it is the Indian preceptor who authorised the translation; 'abbot' is wrong there. Use 'preceptor' in colop

Colophon

Source: tengyur vol. 035_རྒྱུད་འགྲེལ།_ངི.txt. Derge Kangyur/Tengyur e-text, Esukhia/Barom edition — public domain (mechanical reproduction).

Translation status: Not among 84000's published translations, and not in progress there. Translations published elsewhere have not been searched for, so one may exist. (source: 84000 catalogue + registry; checked 2026-11-10).

Set in Newsreader and EB Garamond; Tibetan in Noto Serif Tibetan; Chinese in Noto Serif SC.

Anuvāda · NaxiAI