A Commentary Summarizing the Difficult Points of [Candrakīrti's] “Brightening Lamp”

#༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་དཱེ་#པོ་དྱོ་ཏ་ན་བི་ས་མ་པཉྩི་ཀཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་འགྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དེ་ལ་རིམ་པ་གཉིས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་པའོ། ། ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཌྷད་དྷ་ཡ་ར་ལ་རྣམས་ལན་གཉིས་སུ་བཀླགས་#པ་དང་བཅས་པའི་ཀ་ཚོགས་རྣམས་སོ། ། ཨི་ཐ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ནི་ཨ་ཚོགས་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུང་བའོ། ། འདུལ་བའི་སྡོམ་པར་ལྡན་མཐོང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པའི་སྡོམ་པ་ཅན་དུ་གདུལ་བྱས་མཐོང་བའོ། ། འབྲས་བུ་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་གདུལ་བ་ཅན་གྱི་#དགོས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། ། སྙིང་པོ་སྦས་པ་འདི་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ། འདོད་ཆགས་ཆོས་ནི་རབ་སྟོན་དང་། ། ཞེས་པ་གསུངས་སོ། ། མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཐོབ་པའོ། ། ལྷག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་གཟུང་བའོ། ། བུམ་པའི་རས་བལ་ས་བོན་འདྲ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ཆུང་ངུ་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་གྱིས་གང་བར་བྱས་པ་བངས་ནས་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་ན་སླར་མི་ཐོན་པ་ལྟར་གསལ་བར་སྟོན་མི་ནུས་པའོ། ། བློ་ཁ་མི་འབྱེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་#ཤེས་རབ་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པས་སྙིང་སྟོང་པའོ། ། ཉན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དྲི་མ་མེད་པའོ། །

In the language of India: Pradīpodyotana-viśamapañjikā-nāma. In the language of Tibet: Sgron ma gsal bar byed pa'i dka' ba btus pa'i 'grel ba zhes bya ba (The Commentary on the Illuminating Lamp: A Compendium of Difficult Points). Homage to the Buddha. Regarding that, "the two stages" refers to the two stages of generation and completion. "As many as" refers to the consonant groups, including the ḍha, dha, ya, and ra doubled. "Itha" should be understood as the vowel groups. That itself is the grasping of the body and so forth, by way of the nature of insight and method. "Seen as possessing the vows of discipline" means being seen by those to be trained as possessing the vows of a monk and so forth. "Desiring the fruit" refers to the purpose of the trainees; it is the conventional fruit. "This contains the hidden essence" means that through thoroughly knowing the nature of desire and so forth as it is, one will be liberated; thus it is said: "He thoroughly teaches the dharma of desire." "Ma" means to obtain a great many dharmas. "Especially" means to hold them in excess. "Like a small vase filled with cotton seeds" means that just as a small vase filled with cotton seeds, once moistened, grows so much that it can no longer be brought out, so too [the teaching] cannot be clearly shown. "The mind does not open" means the heart is empty due to a lack of stable insight and so forth. "Listening" means stainless hearing.

རྒྱུད་གཅིག་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ལས་དང་པོ་པ་ལ་བཤད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པའོ། ། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་ལ་བཤད་པ་དང་། སློབ་མ་ལ་བཤད་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་#ནི་རྒྱན་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་པོ་ནི་ཚིག་#ངེས་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ནི་རྒྱན་བདུན་པ་སྟེ། དེས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་མཐར་ཐུག་པ་སྒྲུབ་#པའོ། ། འདི་སྐད་བདག་གི་#ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། གླེང་གཞི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རིམ་པ་ལྔ་པའོ། ། བཤད་ཚུལ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ནི་ཚིག་གི་དོན་དང་། སྤྱིའི་དོན་དང་། སྦས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། བཅུ་པོ་ཙམ་གྱིས་སྤྱོད་པ་དོར་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བའི་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་ནི་ལྟུང་བར་བྱེད་པས་སོ། ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་མ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དང་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་བ་ལེན་ནོ། ། ཆ་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨཱཿརིང་པོའོ། ། དགུ་པས་བརྗོད་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨོ་ཡིན་ནོ། ། དང་ནི་བསྡུ་བ་སྟེ་ཡི་གེ་ཨཾ་དང་ཨཱཿའོ། ། སུམ་ཅུ་པ་དང་བཅུ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཧ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་པའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་ཨུ་ཡིན་ནོ། ། ཆ་གཉིས་པ་ལ་ལྔ་པ་དྲུག་པའི་ས་བོན་དུ་བྱས་པས་ཕྱེ་ན་དེར་འགྱུར་རོ། ། ཁོང་པར་སྤྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའོ། ། ཨེ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་སྣང་བའི་ཤེས་པའོ། ། སྣང་བ་མཆེད་པ་རང་ཉིད་ནི་རིག་ཆེན་ནོ། ། རྩ་བ་ནི་སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ།

The single continuum is the union, through which the suchness of phenomena is to be explained; this consists of the explanation for beginners and the explanation of the yoga free from conceptual elaboration. The statement "two types of explanation are to be made" refers to the explanation for the assembly and the explanation for the individual disciple. The phrase "by those" refers to the six ornaments which definitively establish the two truths. That is the seventh ornament, which accomplishes the ultimate union. The passage beginning with "Thus have I [heard]" indicates the introductory setting. The term "stages" here refers to the five stages. The four modes of explanation are the literal meaning, the general meaning, the hidden meaning, and the ultimate meaning. By means of these ten alone, one should abandon [ordinary] conduct, for it does not become the bliss of suchness, and because the ten non-virtues—the causes of suffering in the world—bring about downfall. By becoming thoroughly unattached to those, one takes birth in the authentic state where the ten non-virtues are destroyed. The second part is the long vowel ĀḤ. The expression of the ninth is the syllable O. The word "and" is a conjunction, referring to the syllables AṂ and ĀḤ. The thirtieth and the tenth are the syllable HA. The seed-syllable of the fifth is the syllable U. By making the fifth the seed-syllable of the sixth in the second part, if one analyzes it, it becomes that. The phrase "emanated within" means emanated within the source of phenomena (dharmodaya). E is called insight (prajñā), which is the cognition of the appearance of the intellect. The increase of appearance itself is the great awareness. The root is the cause of the near-attainment of appearance.

ཐོག་མའི་དུས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་#སླར་བཟློག་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་འབྲས་བུ་གཉིས་པོར་སྦྱར་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། རྟག་ཏུ་འགྲོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་རྟག་ཏུ་གནས་པའོ། ། གཟུགས་དང་ཆུ་དང་གཟུགས་ལས་ཚོར་བའོ། ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་རླུང་ངོ་། ། རོལ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇོམས་པའོ། ། རྣམ་པར་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་བར་བྱའོ། ། རྣམ་པར་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་བར་བྱེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་དམ་ཚིག་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྷ་གའོ། ། ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། འགྲོ་སྙིང་རྣམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྷ་གའི་ཁྱད་པར་རོ། ། ནམ་མཁའི་སྐབས་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། རང་བཞིན་རྣམས་#རང་བཞིན་མེད་པ་གནས་གཞིར་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྷ་གའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བཞུགས་པས་བཅུག་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དོ། ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བཞུགས་#ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་ཡེ་ཤེས་བྱིན་པས་སོ། ། བཅུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་སུ་འཇུག་པས་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ། ། ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །

This is the initial time. Furthermore, by reversing those [processes], one should observe the second consciousness as it is applied to the two results that appear exactly as they are. "It shall always abide in the world" means that the life-force always abides. "Form, water, and from form, feeling" means that the wind is endowed with the aggregate of feeling. "By play" means to conquer. "To sport" means to emanate. "To manifest" means to cause emanation. "The supreme samaya of the three vajras" refers to the bhaga. From "the wisdom of all the Tathāgatas" up to "the pure heart of beings" refers to the specific qualities of the bhaga. "This very space of the sky" refers to the source of phenomena (dharmodaya); it is the bhaga of insight, which is the basis where natures are without inherent nature. Regarding the statement "all sentient beings, having been entered by the glorious Vajrasattva, attain Vajrasattva-hood itself": "all sentient beings" refers to all bodhisattvas. "The glorious Vajrasattva abides" means by bestowing the wisdom of empowerment. "Having entered" means that by entering into non-dual mind, bliss and mental joy are attained. "By the arising of the wisdom of method" means the arising of the wisdom of appearance. "The culmination of the three sattvas" refers to the culmination of the samayasattva, the jñānasattva, and the samādhisattva.

ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཕྲག་དོག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། ། ཁམས་ཕྲ་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། ། དེས་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་དྲངས་པའི་གླེང་གཞི་དང་པོའོ། ། བཙུན་མོ་དང་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་ངེས་པར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་གླེང་གཞི་གཉིས་པའོ། ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་གླེང་གཞི་གསུམ་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞུགས་#པ་ནི་གླེང་གཞི་བཞི་པའོ། ། དེ་ནི་གླེང་གཞིའི་དབྱེ་བ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་བཟུང་བ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། བྷ་ག་ལ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དང་པོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་རབ་ཏུ་བཅུག་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐིམ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་གནས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས། ཡུམ་གྱི་སྐྱེ་གནས་སུ་བྱུང་བ་ནི་བྷ་ག་ལ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ནི་#ནུར་ནུར་པོ། ། དེ་ནས་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་སྐྱེ་#གནས་ཀྱི་སྒོ་ཁྱད་པར་ཅན་ནས། ཕྱི་རོལ་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་པ་ནི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །

The five afflictions are attachment, aversion, delusion, pride, and envy. The vajra-like samādhi is the union. The subtle element is the wind element. This is the first introductory narrative concerning the drawing forth of the indestructible bindu of the wisdom of method. The second introductory narrative is the definitive emergence from the midst of the queen and the retinue. The third introductory narrative is the renunciation. The fourth introductory narrative is the entry into the vajra seat by means of the vajra-like samādhi. These are the divisions of the introductory narratives. The phrase "grasping the vajra and so forth" refers to the thorough turning of the wheel of Dharma. Regarding the phrase "dwelling in the bhaga," and so forth: first, by absorbing the retinues of the external maṇḍala’s forms and so forth into one’s own body, they dissolve into the eyes and other sense faculties. Abiding as the saṃbhogakāya, the bodhicitta becomes the nature of supreme joy and emerges from the birth canal of the consort; this is the meaning of "dwelling in the bhaga." Thereafter comes the kalala (the oval stage), then the arbuda (the bubble stage), and so forth. Then, through the sequence of ten months and so on, all the sense faculties, such as the eyes, become fully complete. Thereafter, emerging from the special opening of the birth canal into the external world, the manifestation of the forms of objects and subjects constitutes the excellence of the retinue.

འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་དོན་ནི་བཙུན་མོ་དང་ལྡན་པར་བཞུགས་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། མཚན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། དེས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཆོས་སྟོན་#པའི་དུས་ན་ཕྱག་རྒྱ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་པོ་ཕྱག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་སྲུང་#བའི་འཁོར་ལོ་མདུན་#དུ་དྲན་པར་མཛད་པ་དང་། དེ་ནས་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས། བུད་མེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་#མཆོད་པ་མཛད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གདུལ་བྱ་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་ཏོ། ། ལྷ་དེ་རྣམས་སོ་སོའི་གདན་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞལ་ཡས་ཁང་བརྩེགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་#སྙིང་ག་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཞུགས་ཏེ་འོད་གསལ་བར་གནས་པ་ལ། ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པོ། ། དེའི་དེ་མ་ཐག་པར་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་པདྨ་དང་། ཡི་གེ་གསུམ་དང་། དེ་དག་ཞུ་བའི་ཟླ་བ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཞུགས་#པ་ལ། ཨོཾ་དྷརྨྨཱ་དྷཱ་ཏུ་སྭ་བྷཱ་ཝ་#ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་#མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིགས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྲོས་པས་གང་བའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ།

The meaning of the passage beginning with "It is as follows" and so forth is as follows: abiding in union with a consort is the samaya-mudrā; the mantra syllables are the dharma-mudrā; possessing all the [physical] marks is the mahāmudrā; and performing the benefit of beings through that is the karmamudrā. At the time of teaching the Dharma, the one possessing these mudrās—in the sequence of the two-armed form and so forth—first brings to mind the protection wheel. Then, having become the nature of the thirty-two deities together with a perfect retinue, he demonstrates the samādhi for disciples who possess desire by way of making offerings to a perfect woman. In order to show the celestial mansion with its tiered stories, which is the abode of those deities each with their respective seats, the passage beginning with "Then" and so forth is spoken. Then, the maṇḍala deities themselves enter the nature of the aggregates and so forth at the heart and other locations, and while abiding in the clear light, they are blessed by the mantra "Oṃ śūnyatā..." Immediately following that, the sun, moon, lotus, and the three syllables appear, and as they melt, sentient beings enter the moon; then, through the sequence beginning with "Oṃ dharmadhātu svabhāva..." and so forth, one should visualize up to the three sattvas culminating in Vajradhara. Then, by the passage beginning with "The entire expanse of space," the bodhicitta is emanated and fills the wisdom lotus endowed with the five families. "All sentient beings" refers to the Buddhas and Bodhisattvas.

རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་#བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕྱུང་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་ཞལ་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ནས་སྟོན་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བླ་མ་ལ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་བླངས་ནས་འབྲས་བུ་ངེས་པས་ན་བསླབ་པ་དེ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་#ཉིད་ལ་ཉིད་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་དང་པོའི་དཀའ་བ་བཏུས་ཏེ་བཤད་པའོ། ། ། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཉེ་བར་གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་#རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་མཆོག་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། ། སོག་#ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལས་ཞོན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་སྣང་བའོ། ། ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་པ་དེ་ཉིད་རླུང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གནས་པ་སྟེ། གནས་པ་ཞེས་པ་#འདི་ཉིད་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པར་སྐྱེས་པའོ། ། མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་སྟེ་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བའོ། ། གཅིག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའོ། ། མྱུར་དུ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཙམ་དུའོ། ། མཐོང་བ་ནི་#དེར་མཐོང་བའོ། །

The maṇḍala deities of the Vajradhara attained their respective distinctions and mental bliss. Then, by means of the words "Then..." and so forth, having been emitted and subsequently re-entered, they appeared in the form of the Vajradhara, such as having three faces and so on. Then, having understood the fortune of sentient beings as it is, he teaches according to the sequence of the Teacher's explanation. Then, by means of the words "Then..." and so forth, it is shown that after the disciples have made a request to the guru and received it, because the result is certain, in order to abide in that training, the Tathāgata Vajradhara himself makes a request to himself. This is the explanation of the difficult points of the first chapter of the Pradīpodyotana. Regarding the "designation of cause and result": the bodhicitta, which is the indivisible essence of the body, speech, and mind, is the cause; the engagement with the supreme Vajradhara by means of that is the result. "From the sog" refers to the consciousness mounted upon the wind, appearing like a dream. "Abiding in the three realms" means that the three realms themselves abide like a dream-wind; "abiding" here also refers to being born within the three realms. "Supreme" means the sublime, which is similar to the characteristics of the intermediate state (antarābhava). "In one" means the wind and consciousness are gathered into one. "Swiftly" means as mere mind. "Seeing" means seeing there.

བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པར་བལྟའོ། ། དེ་དག་ཉིད་ནི་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་#པའི་གནས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་#དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ། བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྟོང་པ་#ཉིད་ཁོ་ནར་བསྒོམ་#པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྒོམ་#པ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་གང་ཡོད་པར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་#དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དང་མེད་པར་བསྒོམ་པ་དག་མ་ཡིན་པར་དཔྱད་པའོ། ། སྟེང་འོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་བསྒོམ་པ་འགེགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞན་ལས་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་གཉིས་པོ་འགེགས་#པ་དང་། ། དུས་གསུམ་རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས། ། ཞེས་པའི་ཚུལ་ལོ། ། གང་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་པ་#ལ་སོགས་པས་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་སྤྱིའི་དོན་བསྒོམ་པ་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་གཞུང་གི་བསྒོམ་ལུགས་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་དེར་བསྒོམ་པ་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ། ། བདེན་པ་གཉིས་ལྟ་བུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་བསྒོམ་པ་འགེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། མཐར་ཐུག་པའི་དོན་གྱིས་ནི་བསྒོམ་#པ་མ་ནོར་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། རང་བཞིན་དགའ་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་#འོད་གསལ་བར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །

The term "self" should be understood as the yogi. These very [aggregates] are the locus of self-consecration; thus, the consecration of the six tathāgatas, from form up to the mind, and so forth, is taught. By the phrase "the stable and the moving" and so on, the systems of non-Buddhists and others who meditate solely on emptiness are refuted. Furthermore, this is expressed by: "There is no meditation on that which is to be meditated upon," and so forth. This is an analysis of how one meditates on that which exists, showing that it is not a meditation on existence or non-existence in such a manner. By the phrase "above and below" and so on, the meditation of the Vaibhāṣika Śrāvakas is refuted; as it is said elsewhere: "The two spaces are refuted, and the three times are unconditioned and eternal." By the phrase "cause and effect" and so on, the general meditation of the Sautrāntikas is refuted. By the phrase "the aggregates and so forth" and so on, the meditative system of the Vijñānavāda school is refuted. By the phrase "in order to reverse conventional truth" and so on, meditation on that which appears conventionally is refuted. By the phrase "as if there were two truths" and so on, meditation based on clinging to ultimate truth and conventional truth is refuted. By the ultimate meaning, it is shown that meditation is unerring, as it abides in natural joy and natural luminosity.

སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་གཉིས་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་ཏེ་བཤད་པའོ། ། ། ། གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་དབུས་དང་ཤར་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་སོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་#མཚན་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་#དཀྱིལ་འཁོར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཚན་པ་སྟེ། གཙོར་བྱས་པའི་རང་བཞིན་འདིས་ནི་ཐུགས་དང་གསུང་རྣམས་ལ་ཡང་གོ་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་རྣམ་པ་#རེ་རེ་ལ་ཡང་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་ལྡན་པར་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་མ་འམ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་དྲུག་དང་། རིགས་གསུམ་དང་། མཐར་རིགས་གཅིག་ཏུ་ཐུག་པར་བསྟན་ཏོ། ། བཞི་བཞི་ཡི་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་བྱའོ། ། གོས་དཀར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ལྷ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་གསུམ་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཆོ་ག་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏོར་མ་དང་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་སོ། ། འདི་ནི་དགུག་པའི་བདག་ཉིད་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དེ། # དེ་ལྟ་བུའི་ཐིག་སྐུད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། རྣམ་པ་ལྔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དབུས་ལ་སོགས་པར་བཀོད་#པ་ཡིན་པར་སྟོན་ནོ། །

This is the explanation of the difficult points of the second chapter of the Pradīpodyotana (The Illuminating Lamp). Regarding the phrase "according to the locations," this refers to the central, eastern, and other positions. "Marked by body, speech, and mind" means that the maṇḍala deities are also marked by the Body Vajra Vairocana; by means of this nature which is primarily emphasized, the Mind and Speech [Vajras] are also to be understood. This is for the purpose of clearly demonstrating that each of the three vajras is mutually endowed with one another. As it is said: "Vairocana, the Great Compassionate One, is the mark of body, speech, and mind." In this context, the mantra oṃ śūnyatājñāna and so forth demonstrates that [the deities] culminate in the six families, the three families, and finally in the single family. The phrase "by means of the union of four and four" refers to the fact that each individual maṇḍala is of the nature of four maṇḍalas. That nature of Pāṇḍaravāsinī and the others is the deity, which is consciousness. This is the explanation of the difficult points of the third chapter of the Pradīpodyotana. Regarding the phrase "the ritual" and so forth, this refers to the twenty rituals such as the bali offering and the fire sacrifice (homa). "This is the supreme nature of summoning" refers to the nature of the five aggregates and the four elements. With such a marking cord, one should correctly visualize the locations of the body maṇḍalas. The phrase "of the five aspects" and so forth indicates that Akṣobhya and the others are arranged in the center and other positions by way of the nature of the five primordial wisdoms.

དབྱིབས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཞེས་པ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡང་བ་དང་། གནས་པའི་རིམ་གྱིས་སོ། ། སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་ཅིག་གི་དུས་ལས་སྟོང་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། ། ཞི་བའི་ཆོས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཁམས་སེམས་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་པ་#རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དེ་ཞི་བར་ངེས་པར་སྦྱངས་པའོ། ། མདངས་བཟང་#འོད་ནི་ཡིན་པར་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་བྱ་བར་གསུངས་སོ། ། རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། ། དྲི་ནི་ལུས་ལ་བྱའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཞི་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ཞི་གནས་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ། ། མ་དང་སྲིང་མོ་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དང་སྲིང་མོ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཕན་པར་འདོད་མའོ། ། སྙིང་ལ་གནས་པའི་ལྷ་མོ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། #མཉེས་པར་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལའོ། ། གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འགོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འགོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་ཁམས་ཕྲ་མོའི་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རེག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ངེས་#པར་གྱུར་ནས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གནས་པ་ལ་བྱའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ལྔ་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སྔགས་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པར་བྱས་པའོ། ། ཡང་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་#གསུངས་པ།

Regarding the "offering of shape" and the "three aspects," these refer to the stages of entering, arising, and abiding. The phrase "momentary" and so forth refers to the division of the sixteen emptinesses from the momentary time of the nature of appearances. "The dharma of peace" refers to the extremely subtle element that is to be fully known by sentient beings; it is the nature of consciousness, the essence of great compassion, which is definitively purified into peace. "Radiance is said to be the luster" refers to those very things. "Dependent origination" refers to the phenomena of dependent origination. "Fragrance" refers to the body. This is the explanation of the collected difficult points of the fourth chapter of the Pradīpodyotana. "That which arises from calm abiding" refers to that which arises from the state of union. "Mother, sister, and daughter" refers to those who desire to be of benefit, like a mother or a sister. "The great goddess dwelling in the heart" refers to the inner Mahāmudrā. "Even though she is pleased" refers to the outer mudrā. "Abiding" refers to the Bodhisattvas who abide in the meditative absorption of cessation; at the time they abide in the meditative absorption of cessation, their own subtle element rays touch the consciousness, and having become certain for the Bodhisattvas, they abide in union. This is the explanation of the collected difficult points of the fifth chapter of the Pradīpodyotana. "By teaching the mantra" means it has been taught in brief. Furthermore, to clarify that, it is said:

རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་སྡུད་པ་དང་། གཞན་གྱི་སྐུ་ལ་སྤྲོས་པས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་བཀོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་#སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཚན་པའོ། ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། ། ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་པོར་ནི་སྐུ་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། ཡོན་ཏན་གསུམ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསུམ་སྟེ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དང་མི་གཉིས་པར་ལྡན་པའོ། ། དེ་ལྟར་གསུངས་པའང་རིགས་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་བཤད་དོ། ། #དུས་སུ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། ། བདག་པོའི་ཆོས་ཅན་#གཅིག་པུ་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བར་གྱུར་པའོ། ། གཉི་གའི་འཁོར་ལོ་རྗེས་སུ་མཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོའོ། ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཆོ་ག་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། གཉིས་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བཞི་པོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བཞི་པའོ། ། ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་ཀུན་དུ་བརྩམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་འོད་གསལ་བའོ། ། འོད་གསལ་བ་དེའི་དེ་མ་ཐག་པར་ནི་པདྨ་དང་ཟླ་བ་དང་ཡི་གེ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་བསྐྱེད་པའོ#། ། རང་གི་རྡོ་རྗེའི་བུ་གར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་བུའི་བུ་གར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "the three vajras" and so forth: the three vajras are the threefold array that pleases [the deities] by withdrawing into one's own body and emanating into the bodies of others; by these, the Tathāgatas are marked. Those very [vajras] are also the Tathāgatas. Regarding "Oṃ" and so forth, first there is a single body. The three qualities are the three Tathāgatas, who are non-dual with the Vajra Mind. What was thus spoken is of the nature of the six families; it is explained as being applied in that way. "Spoken at the time" refers to the Great Vajradhara. "From the single possessor of the qualities" refers to the maṇḍala that has become the object of experience arising together with the mind. "Pleasing the wheel of both" refers to the wheel consisting of the outer and inner natures. "The ritual just explained" refers to the ritual of blessing the body and so forth; having performed the subsequent passion and so forth, one abides in the second, the completion stage. The four vajras are the four yogas. Regarding "the subtle application is thoroughly commenced" and so forth, the application is the clear light. Immediately after that clear light, one generates the saṃbhogakāya through the sequence of the lotus, the moon, the three syllables, and so forth. "In the opening of one's own vajra" means one should meditate on the bodhicitta in the opening of the jewel.

ཡུམ་ནི་ཤེས་རབ་མ་སྟེ་དེའི་པདྨའི་ནང་གི་སྣ་རྩེར་ཐིག་ལེ་རྡོ་རྗེར་ནས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསམ་པའོ། ། འགྲོ་ཉལ་ཟ་བ་ཙམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་ཟ་བ་ཙམ་དང་། ཉལ་བ་ཙམ་དང་། བཤད་དུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པ་འབའ་ཞིག་གཞན་དུ་མི་གནས་པའོ། ། ཡང་དག་སྔགས་ཀྱི་#གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་མ་ཐག་པའི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། #། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བ་བརྟག་པའོ། ། སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་འབའ་ཞིག་སྟོན་ནོ། ། སྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་དྲུག་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཡན་ལག་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་གནས་པའོ། ། འདོད་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པའོ། ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམས་བླངས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྤང་བ་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་རྣམ་པར་དམན་པ་དག་གོ། ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའོ། ། ཁྲོ་བོ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་#བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཕྲ་མོ་དང་འདྲེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །

The "consort" is the wisdom consort (prajñā). Within her lotus, at the tip of the nose, one should visualize the drops (bindu) the size of a barley grain and so forth. "The conduct of merely walking, sleeping, and eating" means that apart from merely eating, sleeping, and going to the toilet, one does not remain elsewhere but focuses solely on meditative concentration (samādhi). "The secret of the authentic mantra" refers to the suchness (tattva) of the mantra just described. This is the examination of the secrets of yogins. By the words "in an instant" and so forth, only the natural luminosity (prabhāsvara) is indicated. "The mantrin" refers to Vajrasattva. This is the explanation of the difficult points of the sixth chapter of the Pradīpodyotana (The Illuminating Lamp). "The six branches" refers to abiding in the objects of the mind exactly as they are, through the generation stage (utpattikrama) and the completion stage (niṣpannakrama) as previously explained. "Desire" is the aspect of grasping. "The eyes and so forth" means that once the objects have been apprehended by the visual and other consciousnesses, they are experienced as objects of mere bliss together with the mental consciousness (manovijñāna), such as in the case of supreme objects and so on. Likewise, the yogin should also enjoy them without any rejection. "Pleasant" refers to the supreme. "Unpleasant" refers to those that are inferior. "Neutral" refers to those that are neither. "The wrathful one is the wisdom of method" refers to the wisdom that is mixed with the subtle constituent (dhātu).

རླུང་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིའོ། ། རྐན་གྱི་པདྨ་དེ་དག་ཀྱང་ལྡན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡ་རྐན་གྱི་ལྕེའུ་ཆུང་དང་ངོ་། ། ཆོས་དང་དོན་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་#ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་དོན་ནི་བློས་རྣམ་པར་སྤྲོ་བར་བྱ་བའོ#། ། སྤོབས་པ་སོ་སོ་#ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་རིགས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་རིམ་པར་#རིགས་བརྒྱ་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་མཚོན་ཏེ་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་སྤྱི་མ་ལུས་པ་རྣམས་སོ། ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྟོགས་པ་ནའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བདུན་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལྷ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། ། བདག་པོ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡང་བརྟག་པའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ནམ་མཁའ་བཞི་ནི་སྟོང་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཡང་ན་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་དོན་དུ་བྱ་བ་ལས་གཞན་དུ་རང་དགར་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ན། དམྱལ་བ་མནར་མེད་པར་ལྟུང་བར་ངེས་སོ། ། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་ཕྱེ་བ་དེས་སྣང་བ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ནའོ། ། དུས་ཀྱི་ཚད་ནི་དུས་དེ་དག་ཏུ་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་པའོ། །

That which is called "delighting in the wind" is the syllable HŪṂ. "Those lotuses of the palate should also be joined" refers to the uvula of the upper palate. "The individual correct analytical knowledges of phenomena, meaning, and eloquence" means that phenomena and meaning are to be expanded upon by the intellect. The individual correct analytical knowledge of eloquence is to be expanded by illustrating the five families and so forth, up to the hundred families, in their respective order. "Those endowed with the eighty innate natures" refers to all general [phenomena] without exception. "In the present life" means when the Dharma is realized. This is the explanation of the collected difficult points of the seventh chapter of the Pradīpodyotana. "The twenty-five deities" refers to the twenty-five deities that are naturally pure. "Other than the lord" means that those born into other families are also to be examined. This is the explanation of the collected difficult points of the eighth chapter of the Pradīpodyotana. "The four spaces" are the nature of the four emptinesses. Alternatively, they are the nature of the four elements and the four seals. "Otherwise" and so forth means that if, for the sake of training sentient beings, one performs actions other than [the prescribed] deeds—such as taking life at will—one will certainly fall into the Avīci hell. "Then, at that very moment" means when the appearance has become clear through the previous opening. "The measure of time" refers to generating the intention intensely during those times.

སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་བཞི་པོ་ལས་གང་འདོད་པ་ཅིག་#བཀུག་ལ་རང་གི་རིགས་(ཀྱིས་,ཀྱི་ས་) བོན་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་དང་ལྡན་པར་བྱ་ཞིང་རིགས་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་#གང་བར་བྱས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བ་རྣམས་གོས་དཀར་མོ་ལ་སོགས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་བཅུག་ལ། སྔོན་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱས་ནས་སྣ་ཚོགས་པའི་དགའ་བས་གདུལ་བྱ་#སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྔགས་ཀྱི་མིང་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་དོན་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་#དོན་བརྗོད་པའོ། ། སྔགས་སྤེལ་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་སྔགས་སྤེལ་བ་#སྟེ། ། སྭཱ་ཧཱ་ལ་སོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་སྔགས་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་སྒྲ་སྤངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའོ། ། གོ་(རིམས་,རིམ་)#ནི་རིམ་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། #བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ནི་གནོད་མཛེས་ཀྱི་#རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བཀུག་སྟེ་བསྐུལ་བའོ། ། འདི་ནི་བདག་གིའོ་ཞེས་པ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། བདག་ཅག་གི་ཞེས་བྱ་བ་#ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། ། ཕའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་སྟེ། བདག་ཉིད་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་གཅེས་པར་འཛིན་པར་མངོན་དུ་བསམ་པར་བྱའོ།

Regarding the phrase "Locanā and so forth," one should summon whichever of the four is desired and complete her with the seed-syllable of her own family. She should be endowed with the wisdom-being (jñānasattva) and the concentration-being (samādhisattva), and then filled by the five families. Having caused the maṇḍala deities to enter in the form of women such as Pāṇḍaravāsinī, and having first aroused passion, one should accomplish the welfare of various disciples through manifold joys. The name of the mantra consists of the three syllables and so forth. The meaning of the mantra is the expression of the mantra's meaning by means of those three syllables. The expansion of the mantra refers to the expansion of the mantra for the sake of pacifying and so forth; it is the recitation of the mantras joined with svāhā and the like. "Vajra-word devoid of sound" refers to vajra-recitation (vajrajāpa). "Sequence" refers to the five stages. The power of body, speech, and mind is the nature of insight (prajñā) and wisdom (jñāna). The "three beings, the lord and so forth" refers to the maṇḍala deities who are the identity of the commitment-being (samayasattva), the wisdom-being, and the concentration-being. "King Ucchuṣma" refers to the summoning and exhortation by King Ucchuṣma as well. Regarding the phrase "this is mine," "this" refers to the yogi. "Of us" refers to sentient beings. "Father" refers to the yogi himself; one should clearly contemplate that the yogi, together with his retinue, cherishes the many diverse assemblies of sentient beings.

། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷའི་སྐུ་གཉིས་པོ་མཆོག་དང་དམ་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་བཅུ་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལེའུ་དང་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ནས་འདི་གསུངས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྟོན་ཏོ། ། མཚན་མ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་པདྨ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་སྙིང་གར་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་འཁོར་ལོ་དང་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ་དང་། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཡི་གེ་ཨོཾ་བསྒོམ་པ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དྲན་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྲུང་#བའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱི་རྣམ་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་#ཡང་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་གདོན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུཾ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉི་མ་དང་། ། ཨ་ལས་སྐྱེས་པའི་པདྨ་དང་། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་བསྐྱེད་པའོ། །

Regarding the phrase "What is it?" and so forth, this demonstrates that the two bodies of the deity are supreme and sublime. This concludes the explanation of the difficult points of the tenth chapter, titled "The Illuminating Lamp." The phrase "From the first chapter" indicates the teaching on the completion stage (niṣpannakrama) from the perspective of the Bodhicitta-Vajra Tathāgata and others. The phrase "Immediately after this was spoken" and so forth indicates the generation stage (utpattikrama). Regarding the "three signs," this refers to the sun, moon, and lotus becoming one, within which the wisdom being (jñānasattva) is meditated upon at the heart—having one face and two hands, holding a wheel and a bell—and the syllable OṂ is meditated upon in his heart. In the same way, the applications of Amitābha and the others should also be meditated upon. Regarding "the samādhi of single recollection," this means that the yogins of Vairocana and the others should, through the sequence of the protection wheel and so forth, contemplate the thirty-two deities who are the nature of the Vajra-holder in a single instant. Then, through the sequence of the mantra beginning with OṂ ŚŪNYATĀ and so forth, Vairocana and the others should be visualized as being like a wheel. Likewise, for the sequence of the bodhisattvas, one should meditate on the recitation and so forth through the process of passion (rāga). Similarly, regarding the phrase "having generated everything," this refers to generating the sun from HŪṂ, the lotus from A, and the three syllables arising from that.

གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཞུགས་ཏེ། འོད་གསལ་བར་གྱུར་པ་ནི་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དང་པོར་མིག་གི་སྦུབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྡོག་མ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པར་བྱས་ནས་འོད་གསལ་བར་གནས་པ་ལ། ཡི་གེ་ཐླིཾ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་#བསམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཨུཏྤལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཨུཏྤལའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀོད་#པས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་མིག་གི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དམ་སའི་སྙིང་པོ་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་བཤད་པའི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པར་བྱའོ། ། སྐུ་གསུམ་པོ་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བཟུང་བའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་#དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་བོ། །

Regarding the phrase "the aggregates of form and so forth," it means that bodhisattvas enter into the aggregates of form and so on, and their becoming luminous is the offering. First, regarding "the hollow of the eye," this refers to making the eyeball and so forth empty and abiding in luminosity; one should then visualize Kṣitigarbha and the others, who are born from the syllable ṭhrīṃ and so forth. Regarding "the vajra utpala," the secret vajra itself is expressed by the term "utpala." Regarding "one should also generate through the array of the Tathāgatas," this means that the yogi of Vairocana should place Vairocana or Kṣitigarbha in the location of his own eyes. Likewise, the yogis of Akṣobhya and the others, as explained below, should also visualize Akṣobhya and the others in the ears and so forth. Regarding "the three bodies, Oṃ," this refers to the apprehension of the inferior, middling, and superior forms to be accomplished. This is the explanation of the difficult points of the eleventh chapter of the Pradīpodyotana. Thus, regarding "the path," it is the purification of the engagement of the sense faculties and so forth exactly as they are. Regarding "the two stages," this refers to the conventional and ultimate bodhicitta of the vajra, namely the yogi’s generation stage and completion stage. The transformation into Mahāmudrā is its fruit: the mundane and supramundane accomplishments.

དང་པོར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དང་པོར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་ལ་དེ་ནས་མདུན་གྱི་བར་སྣང་དུ་ཡི་གེ་ཨོཾ་གྱི་#འཁོར་ལོ་ཇི་སྲིད་དུ་དྲོད་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསྒོམ་མོ། ། དེ་ནས་ལག་པས་བླངས་ན་#འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བར་དུ་བསྒོམས་#ནས་ལག་པས་བླངས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མིག་ཡངས་ཞེས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་རྣམས་དང་འབྲེལ་ཏེ#། ། དེ་ལྟར་རི་ལུའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། མགོ་བོའི་སྒོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་བོའི་སྟེང་གི་སྟེང་སྟེ་དེར་རི་ལུ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་བྱས་ལ་ཚངས་པའི་སྒོ་དེ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་བསྒོམས་#ན་འགྲུབ་བོ། ། རབ་ཏུ་མཉམ་པའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་ནི་རང་གི་ལྷའི་སྦྱོར་བ་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་པའོ། ། ཡུལ་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་#ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དྲངས་ནས་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་# བསྒྲུབ་བྱ་དགུག་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཕབ་ལ་དབང་ཆེན་ལ་གཞག་#པར་བྱའོ། ། སྐྱེ་བོ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་#ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱའོ། ། གཞན་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུག་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལའོ། །

First, regarding the phrase "of Vairocana" and so forth: first, having performed the yoga of Vairocana, one should then meditate upon the wheel of the syllable OṂ in the space before one until heat is generated. Then, if one takes it with the hand, it will be accomplished. Likewise, practitioners of the yoga of Akṣobhya and the others should also meditate until the vajra and so forth become manifest; then, if they take it with the hand, it will be accomplished. This is connected to the results that appear below, such as "wide-eyed." In the same way, the accomplishments of the pills should also be understood. Regarding the phrase "at the gate of the head": this is the very top of the crown; having made the pill manifest there, if one meditates on entering through that very gate of Brahmā, it will be accomplished. "Assuming a perfectly balanced appearance" refers to acting in accordance with the application of one's own deity. "Other objects" refers to the objects of desire. Regarding the phrase "of body, speech, and mind": having drawn in the Tathāgatas with the hooks of the Body and so forth, and having caused them to enter within, this is for the purpose of summoning the objects of accomplishment for those individuals who are like jewels to the yogi. To demonstrate the application of that very [practice], the phrase "in order to..." and so forth means that one should bring [the object] down from the wind mandala and place it upon the great earth. "Fortunate beings" refers to what the yogi should do for the sake of others. "In others" refers to malicious sentient beings.

ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། ། རྒྱས་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཀུག་ལ་ལག་པས་བཟུང་སྟེ། བཟླས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བཟླས་ཤིང་བསམ་གཏན་བྱ་བའོ། ། སྒྲར་གྲག་#པ་ཟིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འབྱུང་བས་བསྐྱེད་པའོ། ། མ་ཟིན་པ་ནི་རྔ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ། ། གཉི་ག་ནི་སེམས་དང་སེམས་མེད་པས་བྱས་པའི་སྒྲའོ། ། འབྲས་བུའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་པའི་དངོས་གྲུབ་པོ། ། དེ་ནས་སའི་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་ཡང་#ཁང་བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། ། བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། གསང་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དམན་པ་དང་འབྲིང་པོ་དང་། མཆོག་གི་དབྱེ་བས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་རྣམས་འཛིན་ཏོ། ། དེ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱར་ནས་མཚན་མ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་སྟེ། མཚན་མ་དབང་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནི་འོད་གསལ་བ་ནས་སོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རིམ་པ་གཉིས་ནི་མ་རྫོགས་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དག་ལ་བསླབ་པའོ། །

"Uncommon" means that which is not the sphere of ordinary experience. "One should seal" means that one should enter into meditative equipoise. "Residing in the hand" means that having summoned the object of accomplishment and grasped it with the hand, one should perform the recitation of the mantra syllables and engage in meditative concentration while reciting the mantras for subjugation and so forth. "Sound that is perceived" refers to that produced by the elements of sentient beings. "Unperceived" refers to the sound of drums, wood, and so forth. "Both" refers to sounds produced by both the mind and non-sentient things. "A portion of the result" refers to the common siddhis. "Then, the portion of the earth and so forth" refers to the tiered celestial palace and so forth. "Cause and result" means that each preceding stage is the cause and each subsequent stage is the result. "The Lord, the Great Vajradhara" refers to Akṣobhya. "The three secrets" refers to the object, the sense faculty, and consciousness; through the division of inferior, middling, and superior, the sense consciousnesses apprehend the objects. By applying these in their proper sequence, the signs arise, and the signs of the sense faculties are correctly produced. The "vajra path" is from the clear light. "The meditative equipoise of method and insight" means the two truths becoming one. This is the explanation of the difficult points of the twelfth chapter of the Pradīpodyotana (The Illuminating Lamp). The "two stages" refer to training in the generation stage and the completion stage.

མ་གནང་བའི་མངོན་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤངས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའོ། ། སྤྱོད་པ་ནི་ལས་དེ་དག་སྤྱོད་པར་མཛད་པ་བསྐྱེད་པའོ། ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་#ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་#སྐུ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡི་གེ་གསུམ་པའོ། ། དེ་སྨྲས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉེ་བར་ལེན་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུར་སྦྱར་བས་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། དེར་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་བསྐྱེད་པ་#ལ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དུ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུ་རྣམས་སོ། ། རང་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ནང་ན་#གནས་པའི་བཀོད་པའི་མཆོད་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་#མཆོད་པ་ནི་བླ་ན་ཡོད་པའི་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་དབང་པོ་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡི་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤྲོས་པར་བརྗོད་དོ། ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པས་སྤྲོས་#ལ་མཆོད་པ་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་སོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །

Regarding "unauthorized wrathful activity" (abhicāra), this refers to the power and wrathful rites of Maheśvara and others, which are abandoned for the sake of sentient beings. "Practice" refers to the generation of the performance of those activities. "Appropriation" refers to the appropriation of the mahāmudrā body, which is the third syllable. To "speak" that is to appropriate the nirmāṇakāya; the meaning is that one should perform the vajra-recitation by applying it to the mahāmudrā body. "Of the Buddhas" refers to the other Buddhas such as Akṣobhya and so forth. There, by means of the three syllables, one generates the Buddha bodies; then, having emanated Buddhalocanā and the others, one should mutually offer to one another through the characteristics of the sublime, such as entering into meditative union. Furthermore, "of the Buddhas" refers to the mahāmudrā bodies of the Buddhas such as Akṣobhya. By means of the "arranged offering" residing within one's own body, speech, and mind, offering to the body, speech, and mind becomes a "surpassable offering." Thus, "possessing the highest faculties" means that for those with the highest faculties, the emanation is described as occurring simultaneously. "Alternatively" indicates that one should perform the offering by emanating sequentially. "By the distinction of wisdom" means by means of the wind and consciousness which have the nature of an illusion. "The Vajra Body" and so forth express that one should perform the vajra-recitation by way of the purification of the three syllables.

དོན་གྱི་རྗེས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་ལོ། ། ལུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་གང་གིས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་#ཅན་དུ་བྱ་བའོ། ། མ་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་#ཆེན་པོའོ། ། དེས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་གསལ་བ་ནི་ཧཱུཾ་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྦར་བར་བྱ་བའོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པར་གྱུར་པས་#ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ#། ། ཁ་སྦྱར་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་བཅུག་ལ་ལས་རྣམས་བྱ་བའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལས་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་མངོན་སྤྱོད་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། ། བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆེ་གེ་མོའི་ཞེས་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་རང་གི་གཞིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་བདག་ཉིད་སྟོང་པར་བསམ་པའོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་བ་ལའོ། ། དེར་ཡི་གེ་ཨོཾ་བལྟས་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནང་དུ་བཅུག་ནས་བདག་ཉིད་བསྒོམས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་གར་བསྒྲུབ་བྱ་དགོད་པར་བྱ་བའོ། ། དེའི་མདུན་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་#ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་མདུན་དུ་སྟེ། བྱང་ན་གནས་པའི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དག་གི་གཙོ་བོ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྟེ།

The phrase "following the meaning" and so forth is clear. "The body" refers to that through which the purification of Yamāntaka and the others is performed, characterized by male and female forms. "Ignorance" refers to the great emptiness. "Seeking and clarifying that" means that the object of accomplishment is ignited by the syllable HŪṂ. "The ritual of this very [practice]" means that, having become part of the maṇḍala, one should perform pacification and so forth. "Separating the union" means that after inserting the eyes and other parts of the body of the object of accomplishment [into oneself], the activities are to be performed. "From the complete transformation of Vairocana" means that a practitioner of the Vairocana yoga, possessing the union of Vajrasattva born from Vairocana, should perform the rite of wrathful activity. "Perfection" means generation. "I" means that one should possess the pride of thinking, "I am such-and-such a Tathāgata." "The body of the object of accomplishment having become one's own basis" means that one should contemplate the fourth [state] of the object of accomplishment as empty. "In the center of the expanse of space" refers to the source of phenomena (dharmodaya) of the insight of Vajrasattva. Having visualized the syllable OṂ there and having Vajrasattva enter within, one should meditate on oneself and place the object of accomplishment at one's own heart. "In front of those" means in front of Amitābha; [this refers to] Amoghasiddhi residing in the north. "To those" refers to Amoghasiddhi, the principal of Akṣobhya and Amitābha.

དེ་མི་བསྐྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། དེའི་སྙིང་གར་འདོད་པ་དགོད་དེ། ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་བཤད་དོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སྔགས་རྣམ་པ་བཞིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བཟླས་པས་དྲག་པོའི་ལས་དང་རིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་#ལས་སོ། ། སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྭཱ་ཧཱ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཆེ་གེ་མོ་ཨཱ་ཀཱཪྵ་#ཡ་ཧྲི་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་དང་སྤེལ་བ་བྲིས་ཏེ་སྙིང་གར་གཞུག་#པའོ། ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཚུད་པར་བྱས་ལ་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ཏེ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་དཔའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་བཀྲུ་བར་བྱ་བར་#བསམ་མོ། ། ལག་མཐིལ་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་ལོ། ། དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་དང་བཟླས་བརྗོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བསམ་གཏན་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ལ་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་གཉིས་པོའི་སྦྱོར་བ་ཅན་དག་སྟེ། བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཅན་ནོ། ། ལས་(གྱི་,ཀྱི་)ཚོགས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་མཐོང་ཞིང་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །

That is Amoghasiddhi, who arises from Akṣobhya. One should place the desire in his heart. "Without depending on the moon, the vajra, and so forth" is explained as being generated through the union of the moon, the sun, the seed-syllable, and so on, without depending on them. This is the explanation of the difficult points from the thirteenth chapter of the Pradīpodyotana. Regarding "the four types of mantras," these refer to the activities of pacifying fierce deeds, fevers, and so forth, through the recitation of mantras such as the uraga (snake) and others. "In the region of the heart" means that one should write the mantra "Amukam ākarṣaya hrīḥ," preceded by svāhā, and insert it into the heart. "Placed between two sun maṇḍalas" means that one should meditate on the object of accomplishment as having the nature of the three sattvas, and imagine that the object is washed by the light rays of the samādhi-sattva of that [deity]. "In the palms of both hands" and so forth is clear. "His suchness is the state of being unchanging" refers to accomplishment through meditative concentration alone, without depending on substances or recitation. "The Buddhas are the teachers" refers to those who possess the application of the two types of mudrās, such as Vajradhara and others, and who possess the two stages of generation and completion. "Those skilled in the collection of activities" refers to those who are skilled in seeing and performing the collections of activities found in other tantras.

མིའི་རུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མིའི་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིའོ། ། སེང་ལྡེང་གི་ཕུར་པ་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱིའོ། ། ལྕགས་ཀྱི་ཕུར་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའིའོ། ། ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་ཕུར་པ་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིའོ། ། གནས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གནས་འདོར་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ངག་མནན་པ་དང་སེམས་མནན་པ་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་གསང་#བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་རབ་མ་དང་རིགས་ལྔ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པའོ། ། འཁྱུད་པར་བྱས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་རོལ་པར་བྱ་བའོ། ། ནུབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་ཚོད་དག་འདས་ནས་ཟླ་བ་འཆར་བའི་དུས་ཏེ། ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། ། འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་འཆར་བའི་དུས་སུ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣོད་#དུ་གྱུར་པའོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་#འོད་གསལ་བར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་གསལ་བ་མདུན་དུ་དྲན་པར་བྱས་ནས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསམ་པར་བྱ་བའོ། ། ཉི་མ་ནི་སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའོ། ། འདི་སྤེལ་བ་ནི་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྭཱ་ཧཱ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆེ་གེ་མོ་སྟྭཾ་#བྷ་ཡ་ཕཊ་ཅེས་པའོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་ཁྲོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་དོ། །

Regarding the phrase "human bone" and so forth: the aggregate of human bone belongs to Vairocana; the kīla of khadira wood belongs to Amitābha; the iron kīla belongs to Akṣobhya; and the kīlas of sandalwood and so forth belong to Amoghasiddhi and Ratnasambhava. "Falling from one's place" means abandoning one's position. Likewise, the suppression of speech and the suppression of mind are also to be performed. Alternatively, the secret [attainment] will be accomplished. This is the explanation of the difficult points of the fourteenth chapter of the Pradīpodyotana. Regarding the phrase "in the center of the maṇḍala": the yogin of Akṣobhya, having associated with a consort and the five families, abides [there]. "Embracing" means to engage in the play [of union] in the center of the maṇḍala. "From the west" refers to the time when the moon rises after the watches have passed; it is the time of midnight when the empowerment is to be received. "Accomplished" refers to the time of sunrise, when one becomes a vessel for the wisdom of external appearances and so forth. "Preceded by natural luminosity" means that having first brought luminosity to mind, one enters into the equipoise of method and insight and correctly contemplates the internal natures such as the [three] appearances. "The sun" is the attainment of near-attainment. "This is the multiplication that makes it stable" refers to the mantra: svāhā preceded by [the name of] such-and-such, stambhaya phaṭ. "The wrathful one of the great samaya" is Yamāntaka.

སྒྲུབ་པོ་གཞན་ལས་ལེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སྒྲུབ་པོ་ནི་དགུག་པ་ཤེས་པའི་སློབ་དཔོན་ལས་ཀྱང་ངོ་། ། གནོད་པ་འདི་#གཅོད་པར་འདོད་པ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ནས་ཁྲོ་བོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་#བར་གྱིས་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་ན་ཚེ་ཟད་ཅིང་གཏུགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ལས་དེ་བརྩམས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགེགས་བྱ་བའི་ལས་བརྩམས་ནས་སོ། ། ཨི་དཾ་དི་བ་#ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་ལ་སོགས་པ་བྱིན་ཅིག་ཧྲི་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའོ། ། གལ་ཏེ་བག་མེད་པས་བྱུང་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་མཆེ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ལ། ཕྱག་རྒྱ་ནི་མཆེ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་རྟ་མགྲིན་ནོ། ། དེའི་སྦྱོར་བས་བགེགས་ཀྱི་ལས་རྣམས་མེད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་བྱ་བ་རྣམས་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇིག་ཅིང་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཕཊ་ནི་གསོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕཊ་ཆེ་གེ་མོ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ་ཅེས་པའོ། ། འདི་ནི་གསོད་པའི་སྔགས་ཏེ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ལ་ཡང་ཐ་མར་གསད་#པའི་སྔགས་བྱིན་ན་གང་གི་ཚེ་ཡི་གེ་ཕཊ་དེ། དེའི་ཚེ་གསོད་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཅུག་པའི་རིམ་པས་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པར་བསྒོམས་ནས། སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་པོ་རྣམས་བཏོན་ཏོ། ། #དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་བསྐྱེད་ལ་རྣལ་འབྱོར་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "the practitioner receives from another," the practitioner is also [one who receives] from a master who knows the rite of summoning. Regarding the phrase "desiring to sever this harm," if anyone—from Vairocana and Vajradhara up to any wrathful yogin—should repel it, their life will be exhausted and brought to an end. Regarding the phrase "having commenced that rite," it means having commenced the rite to act as an obstacle. Regarding "idam divya," it means "give gold and so forth; hrīḥ svāhā." Regarding "wind and so forth," it refers to the maṇḍala of wind and so on. If it should occur through negligence, then regarding the "fang mudrā," the mudrā is the mudrā for subduing the fangs, which is Hayagrīva. By means of that application, the activities of the obstacles should be eliminated. If one does not do so, the activities will not be accomplished; at that time, the maṇḍala and so forth will be destroyed and severed. Regarding "phaṭ is killing," it is "phaṭ, [name], māraya phaṭ." This is the mantra of killing; even in mantras for pacification and so forth, if the killing mantra is added at the end, then at the time of the syllable "phaṭ," it performs the activity of the meaning of killing. Regarding the "stage of wisdom," it means that by the stage of entering the wisdom-being, one meditates on Vajra Akṣobhya and then emanates the four goddesses, Locanā and so forth. One should meditate as a yogin, instantaneously generated as the nature of the five maṇḍalas.

སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་ལེགས་པར་བརླབས་#པའི་བུད་མེད་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཁོ་ན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། རང་གི་སྙིང་གའི་པདྨོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་པདྨའི་སྟེང་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གནས་པར་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་མི་ཕྱེད་པར་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱས་ལ་དེ་ནས་གང་ཡང་རུང་བར་བྱས་ནས། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དགུག་པར་བྱ་སྟེ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་སེམས་དཔའ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ལ་གནས་པ་འོག་ནས་འཆད་པའི་ཞལ་གྱི་པདྨ་བཞད་བག་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཞལ་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དཔྱད་#པར་བྱ་བའོ#། ། ཛ་#ནི་ཛ་ར་ཡུ་སྟེ་བུད་མེད་ཀྱི་ཤ་མའོ། ། སུ་ནི་སུ་བརྞ་#སྟེ་གསེར་ཏི་ནི་ཏམ་པ་སྟེ་ཟངས་མའོ། ། རུ་ནི་རུ་པ་ན་རུ་སྟེ་དེ་དག་གིས་བཀྲི་#བར་བརྗོད་དོ། ། ནུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནའོ། ། དེ་ལྟར་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་པའོ། ། ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བསྐྱེད་དེ་བསྒོམ་པར་བྱས་ནས་ཡི་གེ་བཞི་པོ་སྣོད་ལ་གསལ་པོར་བསམ་ཤིང་བལྟའོ། །

The phrase "four women well-consecrated by mantra and mudrā" and so forth explains the vidyā-vrata (vow of knowledge) alone. Regarding the phrase "on the lotus of one's own heart" and so forth: upon the lotus is the jñānasattva (wisdom-being). Meditate on the syllable HŪṂ abiding upon that, and with firm conviction, regard it as inseparable from Vajradhara, the lord of the maṇḍala. Then, having performed whatever is appropriate, one should summon the jñānasattva and exert oneself through the inner self. The meaning is that one should meditate on the face of the one who abides upon the viśvavajra (crossed-vajra) born from the sattva, possessing a smiling lotus-face as will be explained below. Now, regarding the phrase "with a single mudrā": this refers to the vidyā-vrata to be practiced together with only a single mudrā of the yoga of Vajrasattva alone. Ja means jārayu, the flesh of a woman. Su means suvarṇa, gold. Ti means tāmra, copper. Ru means rupanaru, and it is said that one is bound by these. "In order to generate power" means in order to generate great might. "Regarding the conduct of that which has been thus manifested" refers to assuming the cross-legged posture (paryaṅka). "Having correctly exhorted and caused the wisdom of method to arise" means that having generated and meditated upon the jñānasattva whose nature is compassion, one should clearly contemplate and look at the four syllables within the vessel.

གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་བབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་འོད་ཟེར་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་བབས་ཏེ་བསྐུལ་བས་སོ། ། འདི་ལྟ་བུར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་པོར་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་བསྐྱོད་པར་བསམས་#པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དེས་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བསྣུན་པར་བལྟའོ། ། དེ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རང་གི་སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཅུག་ལ་བསྒྲུབ་#བྱ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། ཡི་གེ་ཧྲིའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཁཾ་དེའི་སྟེང་གི་ནང་རོལ་དཔྲལ་བའི་ཐད་ཀར་ཡི་གེ་ཧྲི་བལྟས་ལ་དེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་དུག་རྣམས་དྲངས་ཏེ་བྲིས་པའི་སྦྲུལ་གྱི་དཔྲལ་བར་ཞུགས་ནས། ཁ་ན་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཁཾ་གི་ནང་དུ་དུག་དེ་འོང་བར་བསམ་མོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་གི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་སྟེ་དེ་ཕུར་བུས་གདབ་པོ། ། སྣོད་ཀྱི་སྙིང་གར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་པའི་ལུས་སྤོ་ལ་དུག་སྤོ་#བར་བྱས་པ་ལ་དེ་ནས་སྙིང་གར་རོ། ། ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་ཨོཾ་གྱིས་དུག་གསོ་བར་བྱ་བ་དང་སྤོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། ། རྐང་པའི་འོག་ནི་སྙིང་གའི་དབུས་དང་རྐང་མཐིལ་གྱི་དབུས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྡུད་#པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་ཐམས་ཅད་འདིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པར་བྱས་ཏེ། སྐྱུགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "the Vajra of Speech descends toward the heart": this means that the light rays of the Vajra of Speech descend upon the Vajra of Mind and thereby exhort it. Regarding the phrase "having first visualized the object of accomplishment in this manner": one should visualize the object of accomplishment as Akṣobhya, who possesses the attainment and so forth; then, by means of that attainment and so forth, one should visualize striking the Pratyekabuddhas and others. Then, having inserted the eyes and other faculties of that object of accomplishment into the Kṣitigarbha and others of one's own [mandala], one should accomplish that object. Regarding the phrase "by the light rays of the syllable Hrīḥ": one should visualize the syllable Hrīḥ at the level of the forehead, inside the top of the syllable Khaṃ located in the mouth; then, by its light rays, the poisons are drawn out and enter the forehead of the painted snake, and one should imagine those poisons entering into the interior of the syllable Khaṃ located in the mouth. Regarding the phrase "to be pleased by the object of accomplishment": this refers to the personal yidam deity of the object of accomplishment, who is to be struck with the ritual stake (kīla). Regarding the phrase "residing in the heart of the vessel": this means that after the body of whichever object of accomplishment is being targeted has been moved, the poison is then moved to the heart. Regarding the syllable Hūṃ: just as the poison was previously healed and moved by the syllable Oṃ, which is the nature of the Vajra Body, here it is stated that it is to be done by the syllable Hūṃ, which is the nature of the Vajra Mind. "Beneath the feet" refers to the center of the heart and the center of the soles of the feet. Regarding the phrase "in the manner of gathering": having thus gathered everything into one by this means, one should visualize vomiting.

ཧྲི་བསྒོམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདབ་མ་རྣམས་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཧྲིའི་འོད་ཟེར་གྱིས་དུག་རྣམས་མཉེས་ཤིང་བསྡུས་ནས་དྲངས་ཏེ། ཡི་གེ་ཨ་ལས་ཞུགས་པས་ཡི་གེ་ཨ་རྒྱས་པར་གྱུར་པས་བསྡུས་ནས་ས་ལ་བཏབ་པར་#བྱའོ། ། མཚན་མ་དང་བཅས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའོ། ། མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་མ་སྟེ་ནང་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དགའ་བ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དགའ་ཞིང་བདེ་བའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འབའ་ཞིག་ཏུ་བྲིས་ཤིང་གཞག་#པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོ་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པར་དབུས་སུ་གཞག་#ལ་གཞན་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་#ནི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་ཡངས་པར་བྲིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། པདྨས་བརྒྱན་པ་བྲིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླ་བའི་དབྱིབས་ལྟ་བུར་པདྨའི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པ་སྟེ། ལྷ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བྱའོ། ། སྔགས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བ་སྟེ་དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་#གསུངས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པས་རྣལ་འབྱོར་ཙམ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཡང་གསང་བ་འདུས་པ་དང་#མཚུངས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

Regarding the phrase "having meditated on Hrīḥ": the light rays of the syllable Hrīḥ residing on the petals crush and gather the poisons, drawing them in; by entering through the syllable A, the syllable A becomes expanded, and having gathered [the poisons], they should be cast upon the ground. Regarding the phrase "with signs": this refers to seeing men, women, and so forth, by being supremely devoted to mantra. Regarding "without signs": this refers to the signs of supramundane accomplishments; by being supremely devoted to the internal, one will see such things as "the supreme wisdom of awakening." Regarding "the five joys": this refers to the five sense faculties being joyful and blissful. This is the explanation of the difficult points of the fifteenth chapter, "Illuminating the Lamp." Regarding the phrase "should be written and placed alone": this means that the central lord should be placed in the center together with his consort, while the others, such as Akṣobhya and so forth, should be drawn with their consorts in the directions of the east and so forth. Regarding "drawn adorned with lotuses": this refers to a lotus maṇḍala shaped like a moon, adorned with a garland of lotuses; for the sake of the suchness of the deity, one should establish the suchness of the deity's own nature. Regarding the phrase "supremely devoted to mantra, by that": this means that although one generates the mere yoga by knowing the method taught in the Āryatattvasaṃgraha, it is not to be made identical to the Guhyasamāja.

ཡང་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ལ་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པའི་སྲེག་རྫས་རྣམས་ཕྱིའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་#སྟེ། དབབ་པའི་རྡོ་རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་ཕབ་ལ་གཟུང་#ངོ་། ། འདི་ཡིས་ནི་སྔོན་དུ་བརྗོད་པའི་དབབ་པའི་ཆོ་ག་གསལ་བར་བྱེད་དོ། ། དབབ་པ་བྱས་ནས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་#པར་མཛད་དོ། ། ཨ་ཁཾ་བི་ར་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྒྲུབ་པ་བྱས་ནས་ནང་གི་མཆོད་པ་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། ། ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ནི་སློབ་མ་ལ་བསམ་པར་བྱའོ། ། སློབ་དཔོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པར་དབང་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་བླ་མས་བསྐུར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་དབང་བསྐུར་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོན་ཅིང་སྦྱིན་ནོ། ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཱ་མ་ཀཱི་#ལ་སོགས་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ལའོ། ། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔགས་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཏོ། །

Furthermore, regarding the "union of the two organs," just as one performs the external fire offering by casting the remaining substances and so forth into the external fire, likewise, through the application of meditative equipoise, one should perform the internal fire offering through the internal application. "With the vajra of descent" means that one should cause [the deity] to descend and be held in the form of Amitābha. This clarifies the previously mentioned ritual of descent. Having performed the descent, Akṣobhya and the others perform the blessing of the body, speech, and mind of the candidate. With "A KHAṂ VĪRA HŪṂ," the disciple is to be introduced into the maṇḍala. "Of all the buddhas" indicates that after performing the practice in the colored-powder maṇḍala, the internal offering is to be made. "White mustard seeds" refers to the description of the secret empowerment preceded by the passion of all the tathāgatas. "Or else," and so forth, indicates that the empowerment by the goddesses should be visualized for the disciple. "By all the masters," and so forth, indicates that the guru should bestow the fifth empowerment and so on in the mind maṇḍala and elsewhere. That is also given while reciting the verse beginning with "The great empowerment," and so forth. "Endowed with insight" refers to one who possesses the application of meditative equipoise with Māmakī and the others. "Holding the samaya and vows," and so forth, is for the purpose of accomplishing the siddhis of mantra, meditation, and so on.

ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྨྲ་བའི་སློབ་མ་ལ་རྗེས་སུ་གནང་#བ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཁུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། ། བསྒྲུབ་བྱར་གྱུར་པའི་གདུག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་སུན་འབྱིན་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ལ་ནུས་མཐུ་གསལ་པོར་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བརྟན་པར་བྱ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། བསྒོམ་པ་ནི་དེ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་ཙུྃ་སྟེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་སྐུལ་བྱེད་མ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྐུལ་བྱེད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུག་པ་ཅན་གྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལ་འཇོམས་ཤིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལུས་ངག་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའི་ཚིག་མང་པོ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་འཇོམས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསམས་ཏེ། སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤིང་ཨ་མྲ་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་ནས་མཛད་པ་བསྟན་པ་ཇི་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ལུས་ཉེ་བར་སྤྲུལ་ནས་གདུལ་བྱ་དེ་དག་སེམས་རངས་པར་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །

Regarding the granting of permission to a disciple who speaks as they wish, it means that one should grant it after having ascertained their intention. The phrase "semen" and so forth indicates that the secret empowerment and so forth are to be bestowed. The chief of the yakṣas is Vajrapāṇi. The phrase "the malevolent ones who are the objects of accomplishment" refers to those with the mindset of disparaging the view of the Śrāvakas; these are to be subdued by a yogin whose power has become manifest. Regarding the phrase "meditating on the great vajra," the vajra is Vajrasattva. "Meditation" refers to the syllable cuṃ arising from his melting, and from that, the great vajra is to be visualized as Tāḍanī. "Tāḍanī" means that which destroys and subdues the body, speech, and mind of the malevolent ones. The term "body, speech, and mind" should be understood as a plural form of the fourth case. The meaning is that the body, speech, and mind of the malevolent ones are destroyed. Regarding "the water of vajra nectar," one should visualize it as having the nature of bodhicitta and bestow it upon the crown of the head. This is the explanation of the difficult points of the sixteenth chapter of the Pradīpodyotana. Regarding "miraculous displays" and so forth, just as the Blessed One manifested emanations such as the mango tree and performed deeds, the Pratyekabuddhas likewise wish to gladden the minds of those to be trained by manifesting emanations of their own bodies.

དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་གནས་པའི་དམ་ཚིག་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་གིས་ཀྱང་དེའི་རིགས་ཅན་ལ་དེ་དང་འཚམ་#པའི་ཆོས་ཉིད་#ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་བསྟེན་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་#ཁྱབ་འཇུག་གི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉི་#ཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ་དེ་དག་ནི་#སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། གནོད་སྦྱིན་མོ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་ནི་ཤ་ལ་སོགས་པ་བཟའ་བ་#དང་སེམས་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པས་གནོད་སྦྱིན་མོ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་#པས་གཞན་དག་དང་དེ་དག་ཉིད་དུ་བཅས་པ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་གཟུད་དོ#། ། གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་ཀྱི་གཟུང་མ་#འཁྱུད་དེ་གསད་#པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། ཆོས་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་པའོ། ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོའོ། ། བླང་དོར་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་#ནི་འོད་གསལ་བའོ། ། དེ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །

Suchness is the activity of the Blessed One; it is the samaya that abides in the Vajra Body. Yogins of the Pratyekabuddha lineage should also teach the Dharma in accordance with that. Likewise, through the samayas of the Śrāvakas and others, the nature of phenomena (dharmatā) appropriate to their respective lineages should be demonstrated. Similarly, for those with desire who wish to attain the state of Maheśvara, teaching the Dharma by way of relying on desire is their pledge. Likewise, for those wishing to attain the state of Viṣṇu, teaching the Dharma known as "the mere emptiness of all" is their pledge; these are the natures of the Vajra Body and so forth. The samayas of the yakṣiṇīs and others involve consuming meat and so forth, and possessing a wrathful mind; by accomplishing the yakṣiṇīs and others, one leads both others and oneself onto the authentic path. Regarding the "characteristics of the place," one should perform activities such as slaying while embracing the consort of one's respective mudrā and mantra. "That which arises from the vajra is the clear light" means that all things should be generated as the clear light, the nature of clear light. "Dharma" is the abandonment of the ten non-virtues. "Non-Dharma" refers to the ten non-virtues themselves. Practicing without regard for acceptance or rejection is the clear light. By practicing that, the yogin will attain non-abiding nirvāṇa.

དགོས་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་དང་ངག་ཙམ་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ལུས་ངག་ཙམ་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་བཅུད་ཀྱིས་#ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལུས་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་སྟོན་ཏོ། ། བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལས་བདུད་རྩི་འཛག་པའི་རང་བཞིན་དབུ་རྒྱན་གྱིས་#གནས་ཏེ། སྤྱི་གཙུག་ཏུ་གནས་པར་#བསམ་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕྲ་མོ་ནི་ལྕེ་སྟེ་ལྕེ་དེའི་རྩེ་མོ་ཁ་ལ་རེག་པ་ལས་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་#པར་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སྟེ། བདག་དང་ཁམས་གསུམ་པོ་དེར་མཉམ་པར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རིགས་#པའོ། ། སོམ་ཉིར་གྱུར་པ་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་ཡིད་གཉིས་ཟོས་ནས་ཕན་ཚུན་དུ་གྲོས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། ། སྤྱི་བོར་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་#རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའོ། ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེས་ཉེ་བར་མཚན་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "by the power of necessity," it means that one pays homage to the Buddha and others through body and speech alone, and performs the prostration with only body and speech. The phrase "without depending on any external elixir" indicates the ritual procedure for manifesting the body through meditative concentration (samādhi). The term "nectar" refers to the nature of the nectar dripping from Vajrasattva, which abides as a crown ornament; one should visualize it residing at the crown of the head. The "subtle vajra" is the tongue; by touching the tip of that tongue to the mouth, the mind becomes poised in meditative equipoise. The phrase "all yogas" refers to the Vajradhara who possesses the nature of both the conventional and the ultimate; one should enjoy oneself therein, together with oneself and the three realms. "Non-afflicted" refers to the application of the method for direct realization. "Having become doubtful" means that, having been consumed by uncertainty regarding that insight (prajñā), one goes to deliberate with others. The phrase "becoming the cause of the Vajra Body" refers to becoming the cause of the Great Seal (mahāmudrā). The "vajra at the crown" is a five-pronged vajra. From its complete transformation arises Vajrasattva, who is marked by a vajra. From the complete transformation of that Vajrasattva, one should meditate on Akṣobhya and the others.

རིམ་པ་འདི་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་གྱུར་ཏེ#། ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ནི་ཤེས་རབ་མའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྷ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ལས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པའི་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་མི་བཅིང་བའོ། ། དྲེགས་#པ་དང་གདུགས་ནི་མིའི་སྣའོ། ། རྫོགས་པ་དང་ཟླ་བ་ནི་དེའི་ནང་གི་རྩ་ཟླུམ་པོའི་རྣམ་པར་#དག་གོ། ། རུས་སྦལ་མགྲིན་ནི་དེའི་ནང་ན་རྩ་པདྨའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་གནས་པའོ། ། ལྟ་བ་དེ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་བའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། སློབ་དཔོན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པ་སྟོན་པ་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་མཆོད་ཅིང་སྐུ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་སྩོལ་#བ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་ཡང་#བླ་ན་མེད་པའི་དབང་བསྐུར་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། གསང་བ་ལྔའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱི་#ལུས་ལ་མཆོད་པའི་སྤྱི་ཀུན་བྱའོ། །

Regarding the phrase "by this very sequence": just as Vajrasattva transforms into Akṣobhya and the others, so too, by transforming into Akṣobhya and the others, one becomes Mañjuśrī and the rest. Vajradhātvīśvarī is the nature of the consort. Regarding the phrase "external deities," these are Akṣobhya and the others. One should not bind the hand mudrās that involve attachment to them. "Pride and the parasol" refers to the human nose. "Perfection and the moon" are the purification of the circular channel within it. "The tortoise's neck" refers to the channel situated within that in the form of a lotus. Regarding the phrase "in order to reverse that view," this is the purification of ordinary views and so forth. Regarding the phrase "that master": he is the teacher of the Guhyasamāja. Because he makes offerings to that emanation-body of the Tathāgata, blesses it with the body and so forth, and because he is granted permission by the Tathāgatas and receives the unsurpassed of the unsurpassed empowerments, he is the Bodhicitta Vajra Master. Because he is the identity of the union of that very [nature], he is the Great Vajra Holder and Akṣobhya, the essence of the utterly pure expanse of reality (dharmadhātu). Regarding the phrase "of the five secrets," one should perform all the general offerings to the body of the master, who is the identity of the five Tathāgatas.

རང་གི་སྙིང་གའི་པདྨ་ལ་#ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་སྔོན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་དང་སྲོག་དང་སྩོལ་#བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ངེས་པར་ཕབ་སྟེ། སློབ་མའི་སྤྱི་བོར་བླུགས་#ལ་དེ་ནས་ཡང་དག་པའི་བདེན་པའི་ངོ་བོར་སློབ་མ་བསམས་#ནས་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་# ནི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། རང་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཤ་དང་རུས་པ་ལ་སོགས་པ་འོད་གསལ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཧཱུཾ་ཏྲི་ཁཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བུ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། ། ཚ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་ཡང་#སྦྱར་བས་དོན་སྐྱེ་བར་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ས་ནི་སྤྱན་མ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དངོས་པོར་རོལ་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་འོད་ཟེར་སེར་པོ་དང་ལྡན་པར་བཞག་ལ། ། དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་འཁོར་ལོ་གནས་པར་བསམས་ཏེ་དུག་མེད་པར་བྱའོ། ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་བྱ་བ་ནི་མནན་#པའི་དུས་སུ་ནི་ཐམས་ཅད་སེར་པོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "at the lotus of one's own heart," for those who wish to understand the utterly unelaborated, one first emanates the maṇḍala and, through the three syllables and the vital winds (prāṇāyāma), causes the bodhicitta to descend definitively. Having poured it onto the crown of the disciple's head, one should then bestow the empowerment through the sequence of water and so forth, while visualizing the disciple as the essence of the authentic truth. The phrase "the expanse of space" and so forth teaches the meaning for those who wish to understand the elaborated. The phrase "after that" and so forth is as before. Regarding "the thoroughly purified beings," this is the procedure for those who desire the utterly unelaborated. Regarding "one's own body," first the yogin should view the flesh, bones, and so forth of their own body as clear light. Then, by means of the syllables HŪṂ, TRI, and KHAṂ and so forth, one generates Vajraḍākinī. "Sons" refers to the Buddhas; "grandsons" refers to the Bodhisattvas. One should understand that the meaning is generated by the union of the lotus and the vajra. "Earth" is Locanā, and one should sport in the nature of insight (prajñā). Regarding the phrase "it is as follows" and so forth: one places the object of accomplishment in the center of a wheel arisen from the syllable OṂ, endowed with yellow light rays. One should then visualize a wheel remaining above that and thus eliminate the poison. Regarding "making it like yellow," at the time of suppressing, one should meditate on everything as yellow.

མཆོད་ཡོན་གྱི་ཤིང་ནི་ཤིང་དེའི་འབྲས་བུའི་ནང་ན་པདྨོའི་བལ་ཏེ་དེ་བསྒྲིལ་ལ་པདྨའི་#སྐུད་པས་དཀྲིས་པའོ། ། ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་རིབ་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་སེམས་ཞུ་བར་གྱུར་པའོ། ། དྲུག་པའི་བདག་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། ། སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བདག་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡས་དང་གཡོན་པའི་རྩའོ། ། ནམ་མཁའི་གཏོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། ། འདིའི་དོན་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཆུར་ཞུ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རེག་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱས་པའི་ས་བསྒུལ་བའི་དེ་མ་ཐག་པར་ཀུན་བཞེངས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉམས་སུ་བསྟར་ནས་བཞུགས་པ་ན་#ངོ་མཚར་དུ་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་མཛད་ནས་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ལ་བསྟོད་པར་མཛད་པ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་དཀའ་བ་བཏུས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་#ཀྱིས་མཛད་པ་སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་#ཚིག་གི་དཀའ་བ་བཏུས་ཏེ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་ཞལ་སྔ་ནས་#དང་། །

The "offering-water wood" refers to the lotus-fiber within the fruit of that tree, which is then twisted and wrapped with lotus-thread. "Inner awakening" refers to the [stages of] light and so forth. "The cataracts of insight" refers to the mind becoming melted through the realization of suchness. "The nature of the sixth" is Vajradhara. "The vowels and consonants of the one who has entered into union" refers to the right and left channels. By the phrase "the expanse of space" and so forth, it is stated that this is taught according to the sequence of clear realization. The meaning of this is as follows: when the light rays from Vajrasattva, who has melted into water, touch all sentient beings, they cause them to attain the wisdom of the Tathāgatas. Immediately after the ground is shaken, they all arise; and as the Blessed One abides practicing the conduct of the Tathāgata Vajradhara, he utters words such as "How wonderful!" Having taught in that way, he then offers praise to the Vajra of Speech, as shown in the passage beginning with "Vajradharma." The term "Vajradharma" refers to Vajrapāṇi. This concludes the explanation of the difficult points of the seventeenth chapter of the Pradīpodyotana, titled "A Collection of Difficult Points of the Vajra Words." It was composed by the master Bhavyakīrti. [It was translated] from the presence of the Indian abbot Jayasena and...

བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དཔལ་ཤཱཀྱ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མཉན་ནས་བསྒྱུར་ཞིང་ཞུས་ཏེ་#གཏན་ལ་ཕབ་པ། ། #། །

Translated, edited, and finalized by the Tibetan translator, the monk Śrī Śākyavīrya, after having heard [the teachings]. // //