A Topical Outline to [Candrakīrti's] “Brightening Lamp” called “The Mirror Revealing the Essence”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་དཱི་པོ་དཱི་པ་ཊིཔྤི་ཊ་ཀོ་ཧྲྀ་ད་ཡཱ་དརྴ་ན་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། སྒྲོན་མ་གསལ་བ་མདོར་བཤད་པའི་ས་བཅད་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམས་ལ། ། གང་ཞིག་སྐུ་ཡིས་ཁྱབ་བྱེད་གནས། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་བའི་གཙོ་བོ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་དེ་ལ་འདུད། ། མཐའ་དྲུག་ཅེས་བྱའི་འགྲེལ་པ་ནི། ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་གྲགས་པས་མཛད། ། དཀའ་བའི་གནས་ལ་བདག་གིས་ནི། ། རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྣམ་འགྲེལ་བྱ། ། དེ་ལ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། འདོད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཏོ། ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་རྣམ་པར་ཕྱེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེ་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་ཅི་ཞིག་དགོས་ཞེས་པ་ལ། མཐའ་དྲུག་གི་ནི་བཅིང་བས་བཅིངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། འོ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡང་རྒོལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱལ་སྲས་ཡུལ་གྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འདིས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མན་ངག་ལས་བསྟན་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པས་འགྲེལ་པ་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། དེའི་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་བའི་འདུས་གང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།

In the language of India: Pradīpoddyotana-piṇḍārtha-koṣa-hṛdayādarśa-nāma. In the language of Tibet: Sgron ma gsal ba mdor bshad pa'i sa bcad snying gi me long zhes bya ba. Homage to the glorious Vajrasattva! To the five Tathāgatas, Who abide pervading their bodies, To the chief of the Vajradharas, The Great Vajradhara, I bow. The commentary known as the Six Limits Was composed by the glorious Candrakīrti. Regarding the difficult points, I shall Compose an analytical commentary. In this regard, with the words "the glorious king of tantras," this [text] pays homage to the chosen deity. Therein, the phrase "king of tantras" signifies that it is superior to other tantras. The phrase "clearly and thoroughly analyzed" refers to the specific characteristics of the Yoga Tantras. If one asks, "If that is so, what need is there for effort to establish that very [point]?" it is said: "Because it is bound by the fetters of the six limits." If one then asks, "In that case, you yourself will understand it," the opponent replies: "It is the domain of the Sons of the Victors." By this, it is intended that those who have attained the superknowledges (abhijñā) are the ones fit to compose the commentary. This is also taught in the instructions of the Kālacakra: "One who has attained the superknowledges should compose the commentary." If one asks, "What is its name?" it is said: "The assembly of the Victors." The meaning is as follows:

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོ་ན་དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་དག་གི་ཚོགས་འདུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། ། དེ་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་ནི། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། ས་བོན་དང་། ཕྱག་མཚན་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བསྡུ་བ་དང་། སྐུ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་སྐུ་གྲུབ་པ་ལ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི་འདུས་པའོ། ། ཡང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་དགའ་བ་དམ་པའི་ཆགས་པའི་སྒྲས་རྒྱལ་བའི་ཚོགས་མཐའ་དག་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་འོག་ཏུ། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོར་གཅིག་ཏུ་ཞུ་བའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐིག་ལེའི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་སྤྲོས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐིག་ལེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་ཡོད་པའི་ལྷའི་གཟུགས་ཀྱི་པདྨའི་སྙིང་པོའི་ནང་ན་རབ་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་འདུས་པའོ། ། ཡང་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་སུ་ཚངས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སློབ་མ་ལ་ཞུགས་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་འདུས་པའོ། ། འདི་དག་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་ནི་གཞུང་མང་གིས་དོགས་པའི་འཇིགས་པས་མ་བསྟན་ནོ། ། བརྒྱུད་པ་མ་གཏོགས་པར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དཔལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལས་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རིམ་པ་གཉིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །

This is the meaning of the "Assembly of the Five Tathāgatas." Now, if one asks how these Tathāgatas are assembled, there are two stages of explanation: the generation stage and the completion stage. Regarding the generation stage, the five aspects of manifest enlightenment—the moon, the sun, the seed-syllable, the hand-symbol, the radiation, the reabsorption, and the accomplishment of the body—are the assembly of the essence of the five Tathāgatas. Alternatively, the assembly is the entry of all the Tathāgatas into the accomplished body. Furthermore, regarding the completion stage, the assembly is the essence of the bodhicitta-drop, which, after the entire host of Victors has entered through the term "attachment to supreme joy" during the union of method and wisdom, melts into a single state at the tip of the vajra-jewel. Alternatively, the assembly is the presence within the heart of the lotus of the deity-forms existing in the maṇḍala of the bodhicitta-drop, having been emanated through the vajra path. Alternatively, the assembly is the entry of all the Tathāgatas into the disciple through the Brahma-aperture at the time of the irreversible empowerment. These are merely illustrative examples; other modes are not taught here for fear of excessive prolixity. Since suchness cannot be realized apart from the lineage, this was heard from the glorious Nāgārjuna. By the phrase "the two stages," the assembly itself is explained.

གལ་ཏེ་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ནི་རིམ་པ་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་རིམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤིན་ཏུ་གསང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཛོད་བཞིན་ནོ། ། བཏུད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའོ། ། ཁྱབ་བདག་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་རོ། ། རབ་ཏུ་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། ། ཟླ་བའི་གྲགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། ། འདི་དག་གི་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མན་ངག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་ནོ། ། རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གསང་སྔགས་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བྱེད་གང་། ། འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མཆོག། ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ནི། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་རིམ་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན་ནོ། ། རྒྱུད་ཀུན་གྱི་ནི་དོན་བསྡུས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རིམ་པ་ལྔ་ལས་ལྷག་པ་དང་ཆད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། ། དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའོ། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། ། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ནི།

Even though the glorious Guhyasamāja is taught through five stages, when analyzed for the purpose of summarizing it, it is taught through two stages. Because it is taught as being extremely secret, it is sealed by all the buddhas, just like the private treasuries of kings. "Bowing" refers to the body, speech, and mind following after that very essence. "Pervasive Lord" is a specific epithet for Vajrasattva. "Explained very clearly" means to demonstrate thoroughly. "By Candrakīrti" is the statement of the author of the treatise. By the fact that he is a disciple of the venerable Nāgārjuna, it is demonstrated that he possesses the pith instructions. "Stages" means the stages of generation and so forth. From the words "The mantra body" up to "That which joins the two truths is the supreme limb of accomplishment," the stages of vajra recitation, mental purification, self-consecration, manifest enlightenment, and union are thoroughly demonstrated. By the statement "The summary of the meaning of all tantras," any excess or deficiency beyond the five stages is thoroughly refuted. "Division" means detailed elaboration. In that regard, vajra recitation has many aspects through the divisions of Vairocana and the others. The stage of mental purification is through the divisions of the three wisdoms and so forth. The stage of self-consecration is...

མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་དབྱེ་བས་སོ། ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་བར་མའི་དབྱེ་བས་སོ། ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་རིམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྔ་པོ་གཅིག་ཏུ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པར་ཡང་དག་པར་འདུ་བའོ། ། རྒྱུད་རིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཁམས་གསུམ་ན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། ། སྔགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། ། སྔགས་སྨོས་པས་ནི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཚིག་གོ། ། སེམས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་རང་བཞིན་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ལུས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་དག་པ་སྨོས་པས་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཟུང་འཇུག་ལས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། མཐའ་དྲུག་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། ། མཐའ་དྲུག་པོ་འདི་ཡང་དཔལ་འདུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། ཡི་གེ་གསུམ་པོ་ཡང་ཨཱ་ལི་དང་ཀཱ་ལིའི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་དང་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ། དེས་ན། ཡ་ར་ལ་ཝ་ཧ་མཐའི་བར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། རིམ་པ་ལས་རྣམ་པར་འདས་པའི་རྒྱུ་ནི་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།

It is by way of the five stages of manifest enlightenment. The stage of manifest enlightenment is distinguished by the categories of passion, non-passion, and intermediate passion. The stage of union is distinguished by the categories of the conventional and the ultimate. "The perfect synthesis of these" refers to the fact that these five are perfectly gathered into the stage of union. "Knowing the tantras" means that the Guru of Beings reveals the state of Vajradhara within the three realms. The phrase "mantra and so forth" refers to the summarized meaning of the stages. By mentioning "mantra," it is a statement that all mantras are perfectly synthesized by the three syllables. By the word "mind," the nature of the one hundred and sixty mental factors is grasped. By the word "body," the dharmakāya, sambhogakāya, and nirmāṇakāya are grasped. By mentioning "purity," passion and so forth, as well as joy and so forth, are grasped. By the phrase "from union," the non-dual is grasped. "Engaging with the six limits" will be explained later. These six limits are also the objects of the glorious Guhyasamāja. Furthermore, they are of one essence, the three syllables. The three syllables also perfectly synthesize the various divisions of the letters, words, and so forth of all mantras of the vowels and consonants. Therefore, it is said: "From ya, ra, la, va, up to the end of ha," and so forth. If it is asked: "Is it not improper to speak of a cause that transcends the stages?"

དང་པོ་ཡ་ར་ལ་ཝ་སྨོས་པས་ནི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། དངོས་གྲུབ་འདོད་པས་བྱ་བ་ནི། ། ར་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཉིད་ཀྱིས། ། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག། ཅེས་བཤད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཨ་ལ་སོགས་པ་མི་བཟུང་ཞེ་ན། ། བཤད་པ། རེ་ཞིག་གསལ་བྱ་རྣམས་ནི་གསལ་བྱེད་མེད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉེ་བར་བཟུང་བས་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ནོ། ། གཞུང་ཉུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་མཐའ་དག་གི་སྙིང་པོར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་རྙེད་དཀའ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱན་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ནོ། ། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་གླེང་བསླང་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་བདུན་ནི། མདོར་བསྟན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་བསྟན་པ་ལ་གླེང་བསླང་བའི་གྲངས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚེ་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ནི་གླེང་བསླང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་སྲིད་དེའི་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་གླེང་བསླང་བ་དེ་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།

First, the mention of ya, ra, la, and va is for the primary purpose of accomplishing the power of the ritual application. As it is said: "Those who desire accomplishments should engage in the welfare of beings by means of the three, ra and so forth." If one asks why a and the others are not included, the explanation is: for the time being, the things to be clarified cannot be expressed without the clarifiers; by taking those [consonants], the vowel letters are also correctly taken. The passage beginning with "the eighty thousand heaps of Dharma" is easy to understand. In that context, the phrase "the pinnacle of tantras" indicates the benefits. The phrase "concise text" and so forth indicates that this is the essence of all Yoga Tantras. In that regard, the words "difficult to find" indicate that it is something to be accomplished. The phrase "the seven ornaments" and so forth indicates the logical reasons. The phrase "therefore" and so forth clarifies the compassion of the commentator in analyzing the ornaments of the guru lineage. Regarding that, the seven ornaments, such as the introduction and so forth, consist of the brief presentation, the definition, and the thorough understanding; thus, this is treated in terms of these three aspects. Regarding the first, the presentation, there are five types of introduction. Among them, the intention for accomplishing the purpose at the specific occasion is shown to be the introduction itself. As long as that is not established through reasoning, that introduction will also not be accomplished.

དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ནོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་སྒྲ་དང་། དོན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་པ་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། དྲུག་པ་ནི་ཉན་པ་པོའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། བདུན་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ནི་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དོ། ། འདིའི་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱན་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་དྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི། རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མིང་མེད་པར་ནི་ཐ་སྙད་ཆད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འོན་པ་དང་ལྐུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མཚན་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ནོ། ། དེའི་དོན་ནི་སྔར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཉིད་དོ། ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་གཙོར་བྱས་ནས་དེ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱེད་པ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་ཉན་པ་པོས་གུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ལེའུར་བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་འབད་པ་དང་། གཞལ་བྱ་མཐར་ཐུག་པར་གང་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་ལེའུར་བཅད་པའོ། ། དུམ་བུ་ལ་སོགས་པའང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཞུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡི་གེ་དང་དོན་ལས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། །

Therefore, the four types of reasoning are also taught. Following that, the explanation is stated through the differentiation of words and meanings. The fifth is the ornament of the speaker. The sixth is the ornament of the listener. The seventh is the ornament that summarizes the entirety of the subject matter without exception. The summary of all these consists of twenty-eight divisions. Regarding the phrase "What is the name of this?" and so forth, this is the definition of the first ornament. Furthermore, the path preceded by the question is: "What is the name of the tantra?" and so forth. The meaning is as follows: because conventional expression would be severed without a name, all beings would become like the deaf and mute; therefore, the title is taken. That is the title "Gathering" (Guhyasamāja). Its meaning has already been established previously. Regarding the phrase "For what purpose?" it is for the sake of purifying the minds of sentient beings who primarily belong to the class of those with desire. Because the listener has respect for the author, the Great Vajradhara, [the teaching] will be successfully accomplished. "Chapters and so forth" refers to the measure. Thus, a "chapter" (pariccheda) is that in which the effort and the object of measurement are brought to completion. "Sections" (khaṇḍa) and so forth should be understood in the same way. Regarding the phrase "the text," it should be understood in terms of both the letters and the meaning, for those two are interconnected. "The purpose" is of two types: the generation stage and the completion stage.

དེ་ལ་དང་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། དགུག་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། གསད་པ་དང་། དགར་བ་དང་། མངོན་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་གྲུབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། དེ་ཡང་འོག་ནས་བཤད་ལ་ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོའི་རིག་པ་འཛིན་པ་གྲུབ་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། པདྨ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། མཛུབ་རིས་དང་། མིག་སྨན་དང་། རི་ལུའི་གྲུབ་པ་རྣམས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་དག་པའི་དགོས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། ། གླེང་བ་ནི་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། ། རིགས་པ་གསུངས་པ་ནི། གཉིས་པ་ཡང་ནི་བཤད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། ། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མངོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པ་སྔར་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས། ཕྱིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐར་སྟོན་ཏོ། ། མི་ཡི་སྐྱེ་བར་འཁྲུངས་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མི་གདུལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲ་བའི་སྐྱེ་བ་བཟུང་བ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། ། མིའི་སྐྱེ་བ་བཟུང་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་བྱུང་བ་ནི་གླེང་གཞི་སྟེ། གླེང་གཞི་ནི་སྔོན་བྱུང་བའོ། ། གལ་ཏེ་དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་ན་གནས་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཁབ་ནས་བྱུང་བ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ན།

Regarding that, the first category is also twofold: mundane and supramundane. The mundane consists of pacifying, enriching, magnetizing, summoning, dividing, slaying, expelling, and wrathful activities, and so forth. The supramundane consists of the eight great accomplishments (siddhi); these will be explained below, such as the accomplishment of a wheel-holding vidyādhara, and likewise the accomplishments of the jewel, the lotus, the vajra, the sword, the finger-ring, the eye-salve, and the pill. The purpose of the mundane is for the completion stage. "The Buddha also" refers to the Great Vajradhara himself. "The introduction has passed" is the conclusion. As for the statement of the reasoning: "The second shall also be explained," and so forth, the tantras and so on are what are taught. Having previously demonstrated the reasoning of the Sūtras, Vinaya, and Abhidharma, he later demonstrates it according to his own established tenets. Regarding the phrase "born into human birth" and so forth: because humans are those to be trained, assuming a similar birth is indeed the proper reasoning. Even if one assumes human birth, sentient beings will not be tamed without relying on the state of being free from passion; therefore, emerging from the midst of the queen's retinue is the "introductory narrative" (nidāna), and the introductory narrative refers to what occurred in the past. If one were to dwell in a forest hermitage or the like, passion and so forth would still arise; in that case, leaving the palace would be pointless.

དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡོམ་པ་བསྟན་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། ། འབྲས་བུ་བཞེད་པ་ཡོད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པར་མཛད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྐབས་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། རླུང་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་རིགས་ལྔའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་རིགས་ཀྱི་སྐུར་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། རིགས་གཅིག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆ་བསྣམས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནོ། ། ཡང་ན་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་སུ་སློབ་མ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འཆང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །

For that very reason, the etymological definition of the Vinaya vows is the practice of the various bases of training. Because the result is desired, the Blessed One’s performance of austerities is the cause, as it is the means for attaining the result. The phrase "the dharma of freedom from attachment" is the conclusion. Regarding the section on the logic of the dharma of attachment, it is said that there are "five buddhas"; this is for the sake of purifying the five afflictions, the five consciousnesses, the five aggregates, the five winds, and the five great elements. The meaning is that the Blessed One, the Great Vajradhara, is assumed to be the bodies of the five families of the five Tathāgatas. This is taught from the perspective of the conventional; in order to reverse that, it is said, "it also becomes a single family," which means the essence of the family of the Great Vajradhara. Up to this point, the excellence of one's own welfare has been shown. As for the excellence of the welfare of others, it is taught in the passage beginning with "holding the vajra and so forth." Because the realms of sentient beings have diverse inclinations, in order to care for them, the Blessed One wields weapons such as the vajra. The meaning of the etymological definition is that these are also the essence of the purification of wisdom and so forth. Alternatively, at the time of empowerment, the vajra and so forth are held by the disciple.

དེར་ཡང་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་དུ་བརྗོད་ནས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་གང་དེ་རྡོ་རྗེ། ། ཤེས་རབ་དྲིལ་བུ་ཡིན་པར་ཤེས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་ནི་སྒེག་པ་ལ་སོགས་པའི་གར་སྟབས་དགུའི་ཉམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་ལ་སྒེག་པའི་ཉམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ནི་མཱ་མ་ཀཱི་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏུགས་པ་དང་། འཁྱུད་པ་དང་། སེན་མོ་དང་སོས་གདབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དཔའ་བོའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་རོ་སློང་བར་བྱེད་པའོ། ། རྔམ་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། ། སྨད་པ་དང་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྔམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ནོ། ། དགོད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཅུང་ཟད་འཛུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོམ་པའམ། སྒེག་པའི་ཉམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གམ། མཚན་མོ་རོ་ལངས་འཇིགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གད་མོ་ཆེན་པོའོ། ། དྲག་པོའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པའི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་བསྒོམ་པའོ། ། འཇིགས་སུ་རུང་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་དེའི་ལུས་ཉིད་ཀྱིས་བགེགས་བསྐྲད་པའོ། ། སྙིང་རྗེའི་སྤྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྔམ་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བར་གྱུར་པའི་རིམ་པས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པས་སོ། ། དེ་ཡང་ལེའུ་དགུ་པའི་སྐབས་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། ཞི་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ།

In that regard, after expressing the purity, it is to be bestowed, as it is said: "That which is the bodhicitta is the vajra; know that insight is the bell." Likewise, the Blessed One performs the conduct of the nine dramatic sentiments, such as the erotic and so forth, and demonstrates them to others as well. Among those, the conduct of the erotic sentiment is characterized by touching, embracing, and biting with the nails and teeth together with the Great Māmakī. The conduct of the heroic is, for example, rousing the dead in the direction of a charnel ground at night. The conduct of the fierce is eating gokuda-hana (meat, grain, and so forth). That which bestows contempt and fear is taught as the fierce. The conduct of the laughing is, for example, the meditation of a slight smile, or a particular aspect of the erotic sentiment, or a great laugh in order to terrify the vetāla at night. The conduct of the wrathful is, for example, the meditation on the kings of the wrathful deities such as Yamāntaka and so forth. The conduct of the terrifying is the expulsion of obstructors by means of that very body. The conduct of compassion is established by its very nature, because the Tathāgatas possess great compassion. The conduct of the fierce is because the state of the Great Vajradhara is attained even through a sequence that contradicts worldly norms; this will also be shown in the context of the ninth chapter. The conduct of the peaceful is the absence of conceptual construction.

དེ་ཡང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གཉིས་ནི་སྤྱིའི་རྒྱན་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་དོན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། ། གཉིས་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལས་དང་པོ། ། རྒྱན་ནི་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མཐའ་དྲུག་ཚིག་གི་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐའི་སྒྲ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། ། དེའི་ཚིག་གི་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། དོན་གྱི་ངེས་པ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བའི་རྒྱུད་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་གང་ལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་སྐད་དུ་མ་ཟེར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱང་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། ། རྒྱས་བཏབ་དོན་ནི་རབ་རྟོགས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་མཛོད་ལ་རྒྱས་བཏབ་པ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་རྒྱས་བཏབ་པ་དེ་ལ་ལྡེ་མིག་དང་འདྲ་བར་མཐའ་དྲུག་གི་རིམ་པ་གང་གི་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ། ། དྲང་བ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། ། སྐལ་ངན་སྐྱོན་ནི་སྦེད་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་སྦེད་པ་ནི་རྩོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། སྐལ་ངན་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགུ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

Furthermore, this is the meaning of the phrase "the essence of the result." Thus, these two are the general ornaments, as they pervade the meaning of the entire treatise. The other two are the specific ornaments. Regarding the first, it is said: "The third ornament itself..." and so forth. In this context, the phrase "the certainty of the words of the six limits" is mentioned; the term "limit" (mtha') is a synonym for "particularity." The phrase "certainty of the words" is merely an illustration, as it also includes the certainty of the meaning. Its specific distinction is that it is taught according to the system of Yoga Tantra, for it is thought that it does not exist in the Action Tantras. If one asks, "If that is so, does it not exist in any of the Yogini Tantras?" do not say such a thing. The Yogini Tantras are particularly distinguished, and since Yoga Tantra is also included within them, it exists in those as well; thus, there is no fault. Regarding the phrase "the meaning of the seal is to be thoroughly understood," this means that in the Root Tantra, just as the Blessed One sealed a king's treasury, the seal of the vajra words is that which awakens the sequence of the six limits, like a key—this is the intended meaning. The phrase "the provisional and..." and so forth is the teaching. Regarding the phrase "concealing the faults of the unfortunate," "concealing" is used because of their quarrelsome nature. "To the unfortunate" is used because they are difficult to satisfy.

དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་མའི་དོན་དུ་ནི་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ཁྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཤད་པ་ནི་རྒྱལ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་སོ། ། དེ་དག་ལ་ནི་འདི་ཙམ་གྱིས་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྒྱན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་དག་པ་ནི་བདེན་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ་ངེས་པའི་དོན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བའི་དོན་དུ་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། སྔར་གསུངས་པ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། ། འདི་ཡང་དོན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། མཆོག་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ཏེ་རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། ། དེ་ལ་འདོད་པ་ནི་གང་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ནི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། ། གང་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོ་། ། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བརྗོད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་འགལ་བའི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བའི་སྒྲས་སོ། ། ཡང་ན་བུམ་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲས་བྱེད་པ་ལ་སྣམ་བུའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་འདྲ་བས་སོ། ། དེ་ནི་དགོངས་པས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྒྲའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་དང་རྟོག་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དེ་བཞིན་གྱི་དོན་དེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཁྲུ་བཅུ་གཉིས་པ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ནི་དེ་ལས་ཉུང་བ་དང་།

For the sake of such disciples, it is said to be of "interpretable meaning" (neyārtha). "Interpretable" means being led toward a meaning other than the actual nature of reality; its explanation was given by the Victor, Vajradhara. For them, the purpose is fulfilled by this much alone. The term "meaning" (artha) is taught as the ornament of the meaning itself. "Authentic" (tathya) means the truth, which perfectly reveals the meaning of suchness (tattva) as it is; "definitive meaning" (nītārtha) is also taught as the meaning that is beyond doubt. The phrase "other than what was previously taught" is a grammatical ellipsis. This, too, is an ornament of the meaning. Regarding the phrase "desiring the supreme": the "supreme" is the supramundane stage, namely the completion stage (niṣpannakrama). Those who "desire" it are those who have a longing for it. For them, the "suchness of phenomena" (dharmatattva) is the dharmatā, the essential nature of the meaning of all words. He who perfectly reveals this is Vajradhara. Because it is improper to speak [of this] within an assembly of diverse inclinations, the phrase "a formulation of words that contradict logic" refers to words that contradict worldly conventions. Alternatively, it is like applying the word "cloth" when the word "vase" is used to accomplish its purpose. This is called "explained with intention" (saṃdhāya-bhāṣita), and it is an ornament of the words. Regarding the phrase "in the maṇḍala and so forth, and in the conceptualizations," and so on: in the context of performing the maṇḍala rituals, the literal meaning is that a twelve-cubit maṇḍala should be made; however, in that regard, [if one does] less than that...

ལྷག་པ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོ་ག་དང་རྟོག་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དོན་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བཤད་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པའོ། ། དེ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་སྒྲའི་རྒྱན་ཉིད་དུ་གསུངས་པའོ། ། ཀོ་ཊཱ་ཀྵ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཞེས་པ་ལ། ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་བསྟན་བཅོས་ལ་མེད་ཅིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་བསྟན་བཅོས་པའོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་ནི་བ་ལང་དང་། རྟ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། ཕྱུགས་དང་། བྱ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རི་དྭགས་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའོ། ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལམ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཀོ་ཊཱ་ཀྵ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒྲ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟོག་གེ་པ་དང་། སྒྲ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་མཚན་འདི་དག་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་བསྡུས་པའི་སྒྲོན་མར་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་གཞན་འདི་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ཡང་སྒྲའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། དབང་པོ་དམན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།

No further action is required. Likewise, this should be understood regarding the rituals and the conceptualizations. "Extensive meaning" refers to any sound that explains a meaning that is not profound; that is taught as the ornament of literal sound. Regarding the phrase "sounds such as koṭākṣa," the teaching on non-literal sounds is as follows: "That which does not exist in the world or in the treatises." There are two types of sounds: worldly and treatise-based. Among these, worldly sounds are those for "ox," "horse," "man," "woman," "cattle," "bird," "elephant," "wild animal," "brahmin," and so forth. Treatise-based sounds are those for "suchness," "the limit of reality," "nirvāṇa," "the path," "emptiness," "the Three Jewels," and so forth. Sounds such as koṭākṣa are neither worldly nor treatise-based sounds, because they have no [corresponding] meaning. If that is so, why did the Blessed One speak of them? He spoke of them in the passage beginning with "the Tathāgata." The meaning is this: the Blessed One established these names of the five Tathāgatas for the sake of a meaning difficult to comprehend for logicians and grammarians. Alternatively, the venerable master Āryadeva, in the Caryāmelāpakapradīpa, adopted these as other names for the winds such as "life-force" (prāṇa). This too is an ornament of sound. Regarding the passage beginning with "Sentient beings of inferior faculties," the meaning is as follows:

དབང་པོ་དམན་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཉན་པ་པོའི་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། འོན་ཀྱང་བླ་མ་ལ་གུས་ཤིང་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཅན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྣོད་དུ་རུང་བ་དེ་དག་ལ། མཆོག་ཏུ་གསལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། ཅི་སྟེ་དགོངས་པ་དང་དྲང་བའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྒྲ་དང་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། ། དགོངས་པ་དང་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲས་བཤད་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འགལ་བ་དང་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། ། དགོངས་པ་དང་ཇི་བཞིན་པའི་སྒྲ་བཤད་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། འགལ་བ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། ། ངེས་པའི་དོན་དང་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་། རྟུལ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དགོངས་པ་དང་། ཇི་བཞིན་པའི་སྒྲ་དང་། ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲར་བཤད་པ་གསུམ་ནི་སྒྲའི་རྒྱན་ནོ། ། དྲང་བའི་དོན་དང་ངེས་པའི་དོན་དང་། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པ་གསུམ་ནི་དོན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། བཤད་པའི་དབྱེ་བ་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བཤད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །

Those of inferior faculties are, for the time being, those who have not attained the specific distinction of the listener’s faculties. Nevertheless, for those who are respectful toward the guru, possess devotion toward the objects such as the Truths and the Three Jewels, and are of a character endowed with qualities such as generosity—those who are suitable vessels for suchness—the teaching of suchness by the supremely luminous Blessed One is the non-intentional ornament (neyārtha-alaṃkāra). If one asks: what is the distinction between the intentional (saṃdhyāya) and the interpretable meaning (neyārtha)? It is said that they are distinguished by the distinction between the literal expression and the meaning. If one asks: what is the distinction between the intentional and the non-literal expression (ayathāruta)? It is by the distinction between contradictory and non-renowned expressions. If one asks: what is the distinction between the intentional and the literal expression (yathāruta)? It is by the distinction between the contradictory and the non-contradictory. If one asks: what is the distinction between the definitive meaning (nītārtha) and the non-intentional meaning? It is by the distinction between sharp and dull faculties. Likewise, the three—intentional, literal expression, and non-literal expression—are the ornaments of expression. The three—interpretable meaning, definitive meaning, and non-intentional explanation—are the ornaments of meaning. To demonstrate the four divisions of explanation, the passage beginning with "the meaning of the words" and so forth is taught. Regarding the phrase "the first is only suchness," the explanation is preceded by a detailed classification. The general classification of all [meanings] consists of eight aspects.

སྒྲ་ཙམ་ལ་ནི་རབ་གཞོལ་བའི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚད་མ་དང་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིག་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་དོན་ཡི་གེའི་དོན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེ་འབྲུའི་དོན་གྱིས་ཞེས་པ་སྒྲའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། མདོ་སོགས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་ཚེ་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དབང་གིས་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ། དམ་ཚིག་དང་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་རྣམས་མཐོང་ནས། སེམས་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ཏེ། འབྱེར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་སྡིག་པའི་མེ་ལ་ཇི་སྲིད་བྱེ་བ་བཞིན་དུ་མ་ལྟུང་བ་དེའི་བར་དུ་དེ་དག་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི། དེ་དག་གང་གི་འགྱོད་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བསམས་ཏེ། དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་འོག་ནས་མང་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དབྱེ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དོན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། སྦས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྦས་པའོ་ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་སོ། ། སྦས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཆོས་ནི་རབ་སྟོན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་རྣམ་བརྟགས་པའི། །

Regarding the phrase "those who are intensely devoted to mere sound," and so forth: those who have applied themselves to valid cognition and grammar are satisfied by a mere explanation of case endings, agents, compounds, and the like. Therefore, the meaning of that is stated as the "literal meaning" (akṣarārtha), where "by the meaning of the syllables" is a poetic ornament of sound. Regarding the phrase "the Sūtras and so forth," and so forth: when those such as the Sautrāntikas, through the influence of a spiritual friend, enter the path of Mantra, they see the extremely profound samayas, conducts, and so forth. At that time, regret arises in their minds and they flee. In order to protect them until they have not fallen into the fire of the sin of abandoning the sublime Dharma—just as [the fire] consumes [the fuel]—the Blessed One teaches in accordance with that. Thinking, "This is what turns them back from regret," the examples will be explained extensively below. Likewise, the "generation stage" is the second division; this is a poetic ornament of meaning. Regarding the phrase "the hidden," and so forth: because this contains the hidden, it is called "the hidden," as he himself has stated. If one asks what kind of hidden it is, it is "that which thoroughly teaches the dharma of passion," which means it teaches the purification of passion. Similarly, by the phrase "realizing the relative truth," the stage of self-consecration is shown. "The conceptualization of the three wisdoms..." [is the third division].

ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་དོན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། འོད་གསལ་བ་དང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། ། ཟུང་དུ་འཇུག་པ་རྟོགས་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བས་ནི་རིམ་པ་ལྔ་པ་བསྟན་པའོ། ། འདི་ཡང་དོན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ནི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་གཉིས་བསྡུས་སོ། ། སྤྱིའི་དོན་གྱིས་ནི་དྲང་བའི་དོན་དང་། ངེས་པའི་དོན་གཉིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦས་པའི་དོན་གྱིས་ནི་དགོངས་པས་བཤད་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། མཐར་ཐུག་པའི་དོན་གྱིས་ནི་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡི་གེའི་དོན་དང་སྤྱིའི་དོན་གྱིས་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྡུས་སོ། ། སྦས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་བསྡུས་སོ། ། སྦས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་པས་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པ་དང་། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བསྡུས་སོ། ། མཐར་ཐུག་པའི་དོན་གྱིས་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་དང་། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བསྡུས་ཏེ། འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པའི་ཚིག་གོ། ། འཆད་པས་ཉན་པར་འདོད་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཆད་པ་པོའི་རྒྱན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉན་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པ་པོའི་རྐྱེན་ནི་ཙ་ཞེས་བྱའོ། ། གང་དག་ཉན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་པོ་དེ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚོགས་པ་ལ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །

This [verse] teaches the purification of the mind, and it is also an ornament of the meaning. "Luminosity and entering" refers to the fourth stage, the stage of manifest enlightenment. "Realizing the union" teaches the fifth stage; this too is an ornament of the meaning. In this context, the literal meaning (akṣarārtha) subsumes the non-intentional and the literal [modes of explanation]. The general meaning (sāmānyārtha) subsumes the interpretable meaning (neyārtha) and the definitive meaning (nītārtha). The hidden meaning (garbhārtha) subsumes the intentional explanation (saṃdhāyabhāṣita). The ultimate meaning (paryavasānārtha) subsumes the non-literal [mode of explanation]. The literal and general meanings subsume the generation stage (utpattikrama). One portion of the hidden meaning subsumes the vajra recitation (vajrajāpa). The second portion of the hidden meaning subsumes the stage of mental purification (cittaviśuddhikrama) and the stage of self-consecration (svādhiṣṭhānakrama). The ultimate meaning subsumes the stage of manifest enlightenment and the stage of union (yuganaddhakrama). This is the summarized meaning, and for that very reason, it is the "ultimate words." Regarding the phrase "To those who desire to listen to the explanation," and so forth, this teaches the ornaments of the speaker. In the word "listening" (śṛṇvatām), the suffix ca is used as an agentive marker in relation to the action of listening. Those who listen are to be explained in two ways; in order to explain those two, the passage beginning with "Explanation to the assembly" is taught.

ཚོགས་ནི་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་འདུས་པ་གསལ་བའོ། ། དེ་ལ་བཤད་པ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རྐྱེན་ལཱུ་ཊ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། སློབ་མ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གསང་བ་ཡིན་ལ། བླ་མས་སློབ་མ་གང་དེ་དག་ལ་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་བྱེད་པ་སྟེ་བསྟན་པ་ནི། ཇི་བཞིན་སྒྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དྲང་བའི་དོན་གཉིས་ནི་དོན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ནི་སྒྲའི་རྒྱན་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཡི་གེའི་དོན་དང་། སྤྱིའི་དོན་ཡང་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གཙོར་བྱས་པས་ཚོགས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྒྱན་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་བཤད་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་དགོངས་པས་བཤད་པ་ནི་སྒྲའི་རྒྱན་ནོ། ། ངེས་པའི་དོན་དང་སྦས་པ་དང་མཐར་ཐུག་པ་ནི་དོན་གྱི་རྒྱན་ཏེ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་མ་ལ་བཤད་པར་འདོད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨོས་ཏེ། བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལུང་ཚད་མར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འཇིག་རྟེན་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉན་པ་པོའི་རྒྱན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིགས་སོ་སོར་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གསེར་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་བཞིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལ་ཕྱིར་མི་རྟེན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཉན་འདོད་པའི། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ།

"Assembly" refers to the gathering of the retinue. Regarding that, "explanation" is the agentive suffix lūṭa. "Disciples" refers to those to be instructed, meaning the path of the samaya and so forth is taught; these are the secrets, and the meaning is that which the guru explains to those disciples. As for the basis upon which the master relies to provide the explanation or teaching, the intention of the phrase "according to the literal sound" and so forth is as follows: the non-intentional and the interpretable meaning are the ornaments of the meaning. The literal sound is the ornament of the word; following that, the letter-meaning and the general meaning are also explained to the assembly, primarily through the generation stage. Thus, these five ornaments constitute the first stage of explanation. The non-literal and the intentional explanation are the ornament of the word. The definitive meaning, the hidden, and the ultimate are the ornaments of the meaning, because the completion stage is primary; these are intended to be explained to the disciples. For that very reason, the phrase "the two stages" and so forth is mentioned. By the words "following the explanatory tantra," the scripture is shown to be authoritative. By the words "of those who have become certain in the world," the ornament of the listener is shown. Because the realms of sentient beings possess various inclinations, they are determined into distinct lineages, just like the lineages of gold, silver, and so forth. If one asks why the lineage of the bodhisattvas is not relied upon, it is said: "whoever desires to listen in every way."

ཉན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ལ་ནི་མི་བཤད་པས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བློ་ཡི་རྣམ་པ་དུ་མ་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་སོ། ། གང་ཟག་རྣམ་པ་ལྔར་འདོད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལུང་ཚད་མར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་མ་ལུས་ཐོས་གྱུར་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ཟག་ཨུཏྤ་ལའི་མཚན་ཉིད་ནི་སློབ་དཔོན་འཆད་པ་ལ་ཉན་པར་ཞུགས་པ་ན། གཞལ་བྱའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཐོས་ཤིང་བཟུང་ལ་དེ་ལས་ལངས་ནས། རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་ན་ཐམས་ཅད་བརྗེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཨུཏྤལ་དང་འདྲ་བས་ཨུཏྤལ་སྟེ། ཨུཏྤལ་ནི་མཚོའི་ནང་ན་ཡོད་ན་ནི་དྲི་ཞིམ་ཞིང་རྙེད་པ་མེད་ལ། དེ་ལས་ཕྱུང་ན་ནི་དྲི་མེད་ཅིང་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཟུང་བྱ་མང་དུའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་པདྨ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནོ། ། ལྷག་མ་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མང་བ་ནི་མང་པོའོ། ། ཐོས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། བྲལ་བར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། ། འོན་ཀྱང་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་རིགས་པས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མེད་དེ། ཚིག་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་པདྨ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ཏེ། བུམ་པའི་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་དང་འདྲ་སྟེ། བུམ་པར་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་བཞག་ན་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།

It is not logical to fail to explain to one who has entered into the act of listening. For that very reason, regarding the phrase "from the various aspects of the intellect," it means from the diverse aspects of the mind. "The person is asserted to be of five types" means there are no other types. "The Utpala and so forth are the teaching" and "spoken by the Omniscient One" indicate that this is the authoritative scripture. Regarding the phrase "he who has heard it all without exception," the definition of the Utpala-type person is as follows: when they have entered into listening to the Master's explanation, they hear and retain the entirety of the objects of knowledge; however, upon rising from that and returning to their own place, they forget it all. For that reason, they are like an Utpala lotus: while in the lake, it is fragrant but cannot be gathered, but once it is pulled out, it is without fragrance and cannot be obtained. Regarding the phrase "even though much is to be grasped," this indicates the person known as the Pundarika (White Lotus). "To be grasped" refers to the meaning of the Dharma. The remainder refers to being distinguished from other fellow practitioners of the holy life. For that reason, the word "much" is used; "much" means many. "Even though they have heard it" means even though they are devoid of realization and retention. Nevertheless, when engaging with the Teacher, they are unable to speak even a single portion of the words with logic, because of a defect in their speech. This is the person known as the Pundarika, who is like a cotton seed placed in a jar; if a cotton seed is placed in a jar, it will not grow.

དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། རས་བལ་གྱི་སྒྲ་ནི་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ལ་འཇུག་སྟེ། བུམ་པའི་ནང་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་སོ། ། པདྨ་དཀར་པོའི་དྲི་ནི་རང་གི་སྦུབས་ལས་གཞན་དུ་དྲི་འཕྲོ་བ་མེད་པ་དེ་དང་འདྲའོ། ། དད་དང་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་པདྨ་ཞེས་བྱ་བའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་གནས་ནི་ས་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་ཡང་དད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དང་གང་ལྡན་པ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཤེས་པས་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། ། ཐོས་ན་བློའི་ཁ་བྱེ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། བླ་མ་ལས་ཆོས་དང་། མདོ་སྡེ་དང་རྒྱུད་དང་གཞལ་བྱ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐོས་ནས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱ་ཆེར་འབྱེད་པར་ནུས་པའོ། ། ཚིགས་མེད་འོད་མ་ནི་སྦུབས་སྟོང་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། ། འོད་མ་ནི་གླིང་བུའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་དང་སྙན་པར་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་འཆད་པའི་དུས་སུ་སློབ་མས་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་པདྨ་དང་འདྲ་བས་པདྨ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་པདྨ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་དྲི་ཞིམ་པ་ཡིན་ལ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དྲིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུའོ། ། ཐོས་པ་ཉུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཙནྡན་ཞེས་བྱ་བའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏེ། ཐོས་པ་ཉུང་བ་ནི་ཆོས་མང་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལམ་ན་སློབ་དཔོན་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་དེ་བོས་ཏེ།

It will remain exactly as it is. The term "cotton" (karpāsa) refers to the seed of cotton; one should consider that a fruit will not grow from within a vase. The fragrance of a white lotus does not radiate beyond its own sheath, and it is similar to that. By the phrase "endowed with faith" and so forth, the individual known as the "lotus" (padma) is shown. For example, just as the earth is the locus for both the moving and the non-moving, likewise, faith is the foundation for the entire collection of qualities. One who possesses that is "endowed with faith." "Knowledge" refers to correct realization. Its fruit is compassion. When the mouth of the intellect is opened upon hearing, that is what is meant by that term. Having heard the Dharma from the guru, as well as the sūtras, tantras, and various objects of evaluation, one is able to analyze them extensively through the methods of logical reasoning and illustrative examples. "Nodeless bamboo" refers to the interior of the hollow bamboo. "Bamboo" refers to a flute. Just as it becomes clear and pleasant to hear, so too is that which is heard by the student at the time of the Dharma teaching; that is what is meant by that term. For that very reason, because it is like a lotus, it is a "lotus." To begin with, a lotus is itself fragrant, and likewise, its fragrance pervades all directions; such is its essential nature. By the phrase "having little learning" and so forth, the individual known as "sandalwood" (candana) is shown. "Little learning" means not retaining many teachings. If, by some chance, the teacher, out of the power of compassion, calls him...

ཀྱེ་བཞིན་བཟང་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པར་གྱིས་ཤིག་དང་། ཇི་སྲིད་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་། དེ་སྤངས་ནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། ། རྩོད་པའི་དུས་སུ་ནི་མང་དུ་སྨྲ་ལ། གལ་ཏེ་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་ཚེ་ནི་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་ན། འོན་ཀྱང་རྩ་བ་མེད་པ་ནི་མདོ་དང་རིགས་པའི་ལུང་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བླ་མས་མཁས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མི་ཤེས་བདེ་བར་དགའ་བར་ནུས། ། བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་རབ་དགར་ནུས། ། ཤེས་རབ་ཆ་ཙམ་ཤེས་ཉེས་པ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་དགར་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ནི་ཙནྡན་དང་འདྲ་བས་ཙནྡན་ཞེས་བྱ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ཏེ། ཙནྡན་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་གདུག་པའི་སྦྲུལ་གྱིས་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་དྲུང་དུ་འགའ་ཡང་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་མ་ཉམས་པའོ། ། དག་པ་ནི་བསམ་པ་དག་པའོ། ། མཁའ་ལ་སྒྲིན་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྲོ་བ་དང་བཅས་པའོ། ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བློ་རྣོ་བའོ། ། དུས་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ལན་ཅིག་བརྗོད་པས་ཇི་(སྐིད་‚སྲིད་)འཚོའི་བར་དུ་བཟུང་ནས་མི་བརྗེད་པ་ནི་དུས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ།

"O fair-faced one, cultivate yourself in learning, and I shall strive to explain what is for your benefit." To this, he replied: "I know everything; therefore, there is nothing that is not within my sphere of experience." Thus he acts with pride, and having abandoned [the teacher], he goes elsewhere. In the age of strife, he speaks much; yet, if he speaks with logic and there is no fault, [the teacher still departs]. However, "lacking a root" means having abandoned the scriptural authority of the sūtras and reasoning. For that very reason, it is said that he "cannot be sustained," meaning the guru is unable to establish him in scholarship. As it is said: "One who lacks knowledge can be made happy; One who knows the distinctions can be made very happy; But one who knows only a fraction of wisdom and yet errs, Even a Buddha cannot make happy." Such a person is like sandalwood and is thus called a "sandalwood" individual. Because sandalwood has no fruit and is surrounded by venomous snakes, no one approaches it. The phrase "pure in ethical discipline" and so forth indicates the "jewel" individual. "Ethical discipline" refers to vows that are unimpaired. "Pure" refers to pure intention. "Skillful in the sky" means possessing enthusiasm for virtuous actions. "Endowed with insight" means having a naturally sharp intellect. "At one time" means that by hearing the objects of knowledge explained once, one retains them for as long as one lives without forgetting; this is what is meant by "one-time" [retention].

ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐོས་ནས་ལེགས་པར་སྟོན་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་འདོད་པས་མ་ཡིན་ཞིང་ལྟ་བ་གཞན་གྱིས་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་རིན་ཐང་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་འབྲུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་ན་ཡོད་པའི་གྲངས་ལ་ཨ་ཙའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ནི། དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཙནྡན་ནི་བེམས་པོའི་རིགས་ཡིན་ནོ། ། ཨུཏྤ་ལ་ནི་དབང་པོ་ཐ་མ་ཡིན་ནོ། ། པདྨ་དཀར་པོ་ནི་འབྲིང་པོ་ཡིན་ནོ། ། པདྨ་ནི་རབ་ཡིན་ནོ། ། རིན་པོ་ཆེ་ནི་དབང་པོ་རབ་ཀྱི་ཡང་རབ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་བཞི་པོ་ནི་ཚོགས་ལ་བཤད་པར་རུང་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་ནི་སློབ་མ་ལ་བཤད་པའི་སྣོད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི་ཨུཏྤལ་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་མཁས་པས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་ཤེས་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ། ། བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་དོན་བསྡུས་པའི་རྒྱན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱན་ནི་དྲུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱན་དྲུག་པོ་མཐར་ཕྱིན་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྒྱན་གྱུར་བདུན་པ་སྟེ།

This is because they possess the insight obtained through the nature of reality (dharmatā). Regarding the phrase "having heard, they teach well": by saying "not according to their own desires" and "not mixed with other views," it is shown that this is the teaching of the authoritative scripture itself. For that very reason, it is like a jewel, being a jewel of priceless value and fulfilling all hopes. Alternatively, that which possesses the jewels of such a collection of qualities is called a "jewel." By applying the suffix aṭ to the number found in the first part, such as "jewel" and so forth, the "jewels" and so on are the specific types of faculties. In that regard, candana is the dull type of faculty; utpala is the inferior faculty; the white lotus (puṇḍarīka) is the middling; the lotus (padma) is the superior; and the "jewel" is the most excellent of the superior faculties. Therefore, in order to show that the four types of persons are suitable to be explained to the assembly, while one is a vessel for explanation to a single student, the explanation begins with "like the utpala," and so forth. Regarding the phrase "by the wise Vajra Master," it refers to the differentiation of their knowledge; otherwise, everything would become completely confused. In order to demonstrate the ornament that summarizes the meaning of the entire treatise, it is said, "the six ornaments," and so forth. The thought is that when the six ornaments are perfected, the sequence of the body of the treatise will have reached its two [stages]. For that very reason, it is said: "That is the seventh ornament."

། ཞེས་གསུངས་སོ། ། བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་འདོད་པ་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་རྙེད་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པར་རིགས་ཀྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཙམ་གྱིས་ཏེ། འདིས་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་འགྲེལ་པ་བྱས་པ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱན་འདི་དག་ཀྱང་གླེགས་བམ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བླ་མའི་ཞལ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གླེང་གཞི་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའོ། ། རིམ་པ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། ། དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། ། དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའི་གསུམ་པའོ། ། བཤད་པའི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། གཞན་དུ་ན་རྒྱན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་རིམ་པའི་སྒྲ་ནི་གཉི་གའི་ཚིག་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། གླེང་གཞིའི་སྒྲ་ནི་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པས་སོ། ། སྤྱིའི་སྒྲ་ནི་རིག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་སྟེ། ། དོན་གྱིས་དང་། སྐབས་དང་སྒྲ་གཞན་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པས་སོ། ། ཡང་ན་བ་གླང་ལ་གླང་གི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། རྒྱན་བདུན་བཤད་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱན་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །

Thus it is said. The phrase "following the explanatory tantra" serves to refute one's own [unfounded] assertions. The phrase "extremely difficult to find" is used because it is difficult for other commentators to find [this meaning]. It is appropriate that this very [tantra] be explained according to all the Yoga Tantras, and not otherwise; this is stated by means of the literal sense [of the words]. By this, the commentaries composed by Ratnākaraśānti and others are refuted. Furthermore, these "ornaments" are not understood merely by seeing the volume; rather, it is shown that they are found through the oral instructions of the guru and so forth. Therefore, the words "by the Vajra Master" and so on are spoken. The "introductory context" (nidāna) refers to the generation stage. The "stages" refer to the completion stage. These are applied as the "union" of those two. The word "pure" (viśuddha) is the third case [instrumental] denoting the agent. The phrase "by one skilled in the explanatory tantra" specifies the Vajra Master. Otherwise, one would not fully understand the differentiation of the ornaments. If it is asked, "Since the word 'stage' (krama) is a term applicable to both, how can it refer to the completion stage?" it is because the term "introductory context" is in close proximity. A general term applies to the specific distinctions of the three types of knowledge (vidyā) by virtue of the sense, the context, and the proximity of other words. Alternatively, just as the term "ox" is not restricted to the specific species of "bull," so it is here. By this "method of explaining the seven ornaments," the complete teaching of the seven ornaments is concluded.

ད་ནི་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ངག་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་ནས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ། གཞན་དུ་ན་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། ། སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་སྤྲོ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། རིག་པའི་དབང་བསྐུར་བ་ནི་རིག་པའི་པདྨའི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བརྟགས་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བརྟགས་པའི་རིམ་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་དོན་གཞན་དག་ཀྱང་རྙེད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། དེར་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ལར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དུ་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་ནི། ལེའུ་བཞི་པ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་པའི་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་ཏེ་གསུངས་སོ་ཞེས་མི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་འབའ་ཞིག་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །

Now, with the words "Now, then," and so forth, the summarized meaning shall be explained. The meaning of these words of the Great Vajradhara, who is the nature of both the expression and the expressed, is as follows: the Great Vajradhara, whose essence is free from conceptual elaboration, acts as the teacher by becoming the nature of both sound and meaning. Otherwise, because he would possess distinctions, he would not be the Vajra itself. The "emanated maṇḍala" refers to the maṇḍala that is emanated. The "empowerment of knowledge" means "within the lotus of knowledge." Regarding the "stages of imputation and completion" and so forth: the stage of imputation is the generation stage; the stage of completion is the stage of total perfection. The "two types of deity yoga" are the completely pure and the completely impure deity yoga. By the phrase "also finding other meanings of the sixteenth chapter," it is shown that the meaning of this very [text] is established in some places therein, but not in all. Otherwise, the sixteenth chapter would not be teaching that the colored-powder maṇḍala described in the fourth chapter is being emanated. Thus, in order to reverse the attainment of laughter through the two types of deity yoga and to enter into the ultimate truth, the second chapter was taught. For that very reason, in that [second chapter], only the stage of completion is presented.

དོན་དམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་མེད་པས་སྨོན་ལམ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཚིག་གོ། ། གཉིས་པ་ནི་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཚིག་སྟེ་འདི་ནི་གཉི་ག་ཡང་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། རིག་པའི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་ནས། ལེའུ་བཞི་པ་ལས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་ནས་ཡང་སྤྱོད་པ་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་མེད་པར་ནི་སྤྱོད་པ་མི་འགྲུབ་པས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ལེའུ་དྲུག་པའོ། ། འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཕྲ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསུངས་ཏེ། འདིའི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལེའུ་བདུན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་ལེའུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པའི་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཤེས་ན། བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་ན་ཇི་སྲིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཙང་བ་དང་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མ་ཞི་ན། དེའི་ཕྱིར་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ། ། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་ན་དུས་དེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཙན་ཐབས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་དགུ་པའོ། །

For one who has entered into the ultimate truth, there is no benefit for others, and thus aspirations would be fruitless. To reverse this very fault, the third chapter clarifies the yoga of the completely pure deity. The term "completely pure" is twofold: one refers to the generation stage, and the second refers to the stage of self-consecration; both of these are included here. Having received the empowerment of knowledge, the fourth chapter concerns the empowerment of non-retrogression. Having received the empowerment, one then engages in conduct; therefore, the fifth chapter is the chapter on conduct. Since conduct cannot be accomplished without the consecration of body, speech, and mind, the sixth chapter is the consecration of body, speech, and mind. This is merely an illustration, for other subtle yogas and so forth are also taught, as they belong to this tantra. In the seventh chapter, there is no particular distinction; however, it is an elaboration of what was taught in the fifth chapter. This is done so that if one understands the extensive meaning, it may be easily realized. Even if one acts in that way, if there is no accomplishment and the natural conceptualizations of purity, impurity, and so forth have not been pacified, then for that reason, the eighth chapter is the secret empowerment. Having received the secret empowerment, in order to achieve accomplishment at that very time, the ninth chapter is for the purpose of accomplishing meditative absorption through forceful means.

རྣལ་འབྱོར་པ་སྔགས་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ནི་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའི་འོག་ཏུ་སྔགས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ལེའུ་བཅུ་པའོ། ། དེ་ལྟར་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་ནི་བརྒྱད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། གཙོར་བྱེད་པ་དང་གཙོར་མི་བྱེད་པའི་སློབ་མའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། ། གང་ཡང་བཙན་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། སྙིང་པོས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དག་གིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་དོན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་དང་བཅུ་བཞི་པ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུའོ། ། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་རིག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའོ། ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་ལེའུ་བཞི་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །

For yogins who are devoted to mantra, the tenth chapter is for the purpose of accomplishing the state of the Great Vajradhara by means of the authentic invocation of mantra after having received the secret empowerment. Thus, the ninth and tenth chapters are branches of the eighth, distinguished by whether the student is one who emphasizes [the practice] or one who does not. Furthermore, regarding the attainment of the state of the Great Vajradhara itself through forceful application and the authentic invocation by the essence-mantra, there are two distinctions: the generation of the mantra-body and the wisdom-body. The mantra-body is generated by the generation stage, while the wisdom-body is the completion stage; for the sake of that, there is the eleventh chapter. Since merely entering the wisdom-body does not serve the welfare of sentient beings, for that purpose there is the twelfth chapter on self-consecration through the transformation of the Great Seal (Mahāmudrā). By means of the aspect of the male [deity], sentient beings are cared for, and through that, various ritual applications are accomplished. Therefore, the thirteenth and fourteenth chapters are for the purpose of ritual applications. If one becomes attached to awareness through the door of ritual applications, then for the sake of abandoning that and actualizing the illusion-like samādhi, there is the fifteenth chapter. The sixteenth chapter is a branch of the fourth chapter. This is merely an illustration; in fact, it is a branch of all the chapters.

དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱི་ནས་གསུངས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལས་གཞན་པའི་བྱ་བ་མེད་པས་ལེའུ་གཞན་མེད་དོ། ། འོ་ན་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་སྤྱིའི་འགྲེལ་པ་དང་འདྲ་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་བཅུ་བདུན་གྱི་བཤད་པའི་བྱེ་བྲག་སྟོན་པ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་དག་གི་དོན་ཚད་མར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མདོའི་ཚིག་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས་བསྟན་ཏེ། དགོངས་པ་དང་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ནི་རྒྱན་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་མེད་དེ། རེ་ཞིག་གླེང་བསླང་བ་དང་རིགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིགས་བཅད་རེ་རེ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་གླང་ལ་གླང་ཉིད་ཅེས་སོ་སོའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། གླང་གི་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་གླང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྨྲ་བའི་རྒྱན་ནི་སོ་སོར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་སྨྲ་བ་པོ་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྒྲ་དང་དོན་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་སྨྲ་བ་པོའི་རྒྱན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་གཞི་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་དྲུག་ལ་དེ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

For that very reason, what is taught subsequently is established for the benefit of oneself and others by way of the samaya and the vows; therefore, this is the seventeenth chapter. Since there is no activity other than this, there is no other chapter. If one asks, "In that case, the eighteen chapters definitely exist," that is true, but there is no fault because that is similar to a general commentary. Now, the specific explanation of the seventeen chapters beginning with the words "Now" and so forth is very easy to understand. In order to establish the meaning of these as authoritative, it is taught in the explanatory tantra of the sūtra words, stating "the intentional and the non-intentional," and so forth. If one asks, "Is it not illogical to say that the limits of the Yoga Tantra are fixed at six, since it must be stated that there are seven ornaments?" there is no such fault. This is because the introduction and the reasoning pervade all treatises; they are not differentiated for each individual verse. It is not like using the specific term "ox-ness" for each individual ox, but rather, because the single term "ox-ness" pervades the entire collection of oxen. The ornament of the speaker is not to be mentioned separately; for as long as there is no speaker, the word and its meaning cannot be established. Therefore, the ornament of the speaker is established by implication. Furthermore, it is not without a basis, because it depends upon the six limits.

མཐའ་དྲུག་ལ་དེ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྨྲ་བ་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཉན་པ་པོའི་རྒྱན་ཡང་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ན་ནི་སྨྲ་བ་པོ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་ཉན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བསྡུས་པའི་རྒྱན་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནས། གླེང་བསླང་བ་སྔར་བསྟན་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། ། དེའི་ལྷག་མ་མཐའ་དྲུག་དང་བཤད་པ་དག་ནི་ཚིགས་བཅད་རེ་རེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མཐའ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པའི་མིང་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲགས། མཐའ་དྲུག་དང་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། གཉི་གས་ཀྱང་མིང་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཞན་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་ཆགས་ཏེ། དཔེར་ན་མའི་བུ་ཕའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། གསང་བའི་བདག་པོ་དོན་རྒྱས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། མཐའ་དྲུག་མི་ཤེས་པ་སྨད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་པོའི་ཚིག་གིས་ནི་བརྟགས་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། སྤྱིའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། དགོངས་པ་གང་གིས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །

Based on those six limits, the speaker provides two types of explanation. The action of "explaining" resides in the agent. Furthermore, the ornaments of the listener are not separate [from the speaker]; if they were said to be separate, the speaker would be purposeless, because [the ornaments] depend upon the listener. The "ornaments of the summary" also pervade the entire treatise, and are exactly like the introduction previously shown. The remainder—the six limits and the explanations—should be discussed for each verse. If that is so, why is the name of the commentary renowned as "The Six Limits"? Would it not be more appropriate to call it "The Six Limits and the Explanations"? There is no fault in this. Both names are acquired, and such conventions are established for various other things as well, just as, for example, one might say "the mother's son" or "the father's son." From the words "O Lord of Secrets, the extensive meaning..." up to "...this is the teaching of the summarized meaning," the disparagement of those who do not know the six limits is shown. In order to guide them, this connection is composed. By the first words, "Thus have I heard," and so forth, the yoga of the imputed deity is shown in the context of the literal meaning. The context of the general meaning is presented by way of refuting the previous position. This is shown by the passage from "With what intention does the compiler [compile]?" up to "manifesting nirvāṇa."

འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་། ། བཞི་སྟོང་གི་ནི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། ། ཀུན་གྱི་གཞི་དང་ཕ་མ་ནི། ། ཡི་གེ་གཉིས་སུ་དེ་བཞིན་བསྟན། ། ཞེས་བྱ་བས་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཡི་གེ་ཨེ་ནི་མར་གྱུར་ལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བསྙེན་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཨེ་ནི་པདྨ་ཞེས་བཤད་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཉེ་བའི་བསྙན་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཨེ་ནི་ཤེས་རབ་ཉིད་གྱུར་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། ། ཆ་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨའོ། ། དགུ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཡིན་ནོ། ། སུམ་ཅུ་བཅུ་དང་ལྔ་པའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་ཧ་ཡིན་ནོ། ། ཆ་གཉིས་པ་ནི་ཚེག་དྲག་གོ། ། ལྔ་པ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། དེ་ཉིད་ཀླད་ཀོར་རོ། ། དྲུག་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨུ་ཡིན་ནོ། ། ཐིག་ལེ་ནི་ཀླད་ཀོར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ཡིན་ནོ། ། ཡི་གེ་གསུམ་འབྱུང་བས་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ཁ་ཅིག་གཅིག་ནི་ཆ་གཉིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚམས་སྦྱར་གྱི་ཡི་གེ་ཨ་དགག་པའི་ཚིག་ཏུ་བྱས་ནས། ཐིག་ལེ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། སྦས་པའི་བཤད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚིགས་བཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཨེ་ནི་ཤེས་རབ་དམ་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནས།

By the two syllables "E" and "Vam," it is said that they are the nature of insight and method, up to the point where it says, "they abide in the form of a bindu." This is the summarized meaning of how all beings are gathered by way of their birth. "The basis and parents of all the eighty-four thousand heaps of Dharma are likewise taught as the two syllables." This verse clears away any faults regarding the Sūtras and other scriptures. The single verse beginning with "The syllable E is the mother" teaches the stage of approach (sevā). The single verse beginning with "E is explained as the lotus" teaches the stage of close approach (upasādhanā). The single verse beginning with "E is insight itself" teaches the stages of accomplishment (sādhana) and great accomplishment (mahāsādhana). The second part is the syllable A. The ninth is the syllable Oṃ. The seed-syllable of the fifteenth of the tenth [group of thirty] is the syllable Ha. The second part is the visarga. The fifth is the syllable Ma; that itself is the nasal dot (bindu). The sixth is the syllable U. The bindu is the nasal dot. Thus, it is Oṃ Āḥ Hūṃ. This should be connected with the phrase, "the three syllables emerge and enter." Some interpret the phrase "one is not the two parts" and so forth as a negation of the transitional syllable A, asserting that it is merely the bindu. The "hidden explanation" is the explanation of the Vajramālā Tantra, which should also be understood through its verses. " E is the supreme insight itself," and so forth.

རྣམ་ཤེས་ཉིད་ནི་ལྔ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་གསུམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་སྦས་པའི་དོན་ནོ། ། མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དང་དེར་རིགས་ལས་འབྱུང་བ། ། ལྷ་དང་ལྷ་མོ་ཐ་དད་པ། ། དེ་ནི་ཡོད་མིན་དེ་མེད་ཀྱང་། ། འགྲོ་བའི་དོན་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ལྷའི་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་ནང་ནས་ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་རྒྱས་གདབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པའམ་དགུག་པ་དང་གཞུག་པ་ལ་སོགས་པའམ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པའི་སྦས་པའི་དོན་གཉིས་པའོ། ། འདི་ལས་གཉིས་མེད་མཐོང་བ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྦས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པའོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་དེ་མ་ཐག་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ནི་སྦས་པའི་དོན་གསུམ་པའོ། ། ཡང་ལུང་གི་བཤད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་མེད་གནས་པའོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའོ། ། དོན་གཅིག་གོ། ། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་འདི་ལ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་བཞུགས་པར་མཛད། ། ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་པ་གཉིས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །

The section ending with "consciousness itself is the fifth" teaches the stage of the purification of the mind. The differentiation of the three wisdoms is the first hidden meaning. The section from "equality and individual discernment" up to "though they do not exist as distinct gods and goddesses arising from their respective families, they are taught for the sake of the world" teaches the stage of vajra recitation preceded by the purification of the deity’s body. Within that, the phrase "sealing with the four mudrās" refers to Buddhalocanā and the others, or to the summoning and entering [of the wisdom beings], or to the action mudrā and so forth. This is the second hidden meaning, which teaches the dharma of passion. The section from "seeing non-duality from this" up to "it is hidden" teaches the illusion-like samādhi; this is the stage of self-consecration, the reality itself. The stage of manifest enlightenment regarding the relative truth is the third hidden meaning. The section from "the explanation of the scriptural transmission is taught" up to "abiding in the non-abiding" teaches the ultimate stage of union. This is the single meaning. The section from "in this nature of space" up to "the Great Sage abides" teaches the stage of manifest enlightenment, which is the entry into luminosity; this is the second ultimate meaning.

དེ་ལྟར་དང་པོའི་ངག་གི་ཡི་གེའི་དོན་དང་སྤྱིའི་དོན་གྱི་ཡན་ལག་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦ་བ་དང་མཐར་ཐུག་པ་དག་གིས་ནི་རིམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་དང་པོའི་ངག་ནི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་ལུས་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཞུགས་པའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་མ་ལུས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཞལ་མེད་ཁང་གི་དབུས་སུ་བཞུགས་པ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དེར་ནི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་རྒྱན་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དང་གནས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་ངེས་པའི་དོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་གནས་པའི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་འདོད་པའི་ཁམས་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཀྱང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་དེ་དག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལྷའི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པས་འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ནས། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དྲང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོས་ནི་དྲང་བའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །

Thus, the generation stage, which is the branch of the literal and general meanings of the initial words, has been taught. Through the concealed and ultimate meanings, the completion stage, which is the nature of the five stages, is taught. Therefore, since the initial words constitute the body of the entire treatise, for that very reason it is said: "Having thus shown the intention of the tantra in its entirety through the words of the opening [homage]." Following that, from the words "Inexpressible..." up to "dwelling in the center of the celestial mansion: the definitive meaning," the excellence of the retinue is taught; therein, the ornaments of the interpretable and definitive meanings are shown. From "Thus, the teacher, the place, and so forth" up to "is the definitive meaning," the sequence of emanation and reabsorption is taught. Now, regarding the words "Dwelling in the desire realm..." and so forth: although the Buddha, the Blessed One, has transcended the desire realm after his passing and has reached the far shore of all treatises, he is not free from passion. Why is that? Because the desire realm has such a nature. Therefore, in order to abandon the passion of those [beings], the emanation of the forms of the deities was taught. Thus, from "Having shown the mastery over desire through the emanation of the dhāraṇī maṇḍala" up to "he came to dwell in the vajra body," the interpretable meaning is shown by the wheel of Akṣobhya’s maṇḍala. This is the interpretable meaning.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཛིན་པ་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་གསལ་བ་བསྟན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་བྱེ་བྲག་བརྟེན་ནས་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་དོན་དུ་དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ནོ། ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ནི་སྤྱིའི་དོན་བྱེ་བྲག་གསུམ་དུ་བཤད་དོ། ། དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནས་སྤྱིའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སྦས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་སྟེ། སྦས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཟག་པ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་རྩ་ཕྲན་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཁོང་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འདིར་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་བ་སྤུ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྩ་ཕྲན་ཡོད་དོ་ཞེས་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་གི་ཁོང་སྟོང་ནི་བ་སྤུའི་བུ་གའོ། །

The statement that the Tathāgata Akṣobhya is the nature of consciousness is a teaching on the assumption of the nirmāṇakāya; the section up to the words "the definitive meaning" teaches the luminosity of the maṇḍala of the great samaya, and based on the distinctions of the yogin, the distinctions of the internal and external maṇḍalas are taught. Now, for the purpose of the generation stage of the Great Vajradhara, he first entered into meditative equipoise. Furthermore, he is the Vajra that overpowers all Tathāgatas. The commentator explains the general meaning in three specific ways. From the words "in order to clarify that very meaning" up to "the general meaning," the generation stage of the maṇḍala abiding in the natural realm of sentient beings is taught. From the words "all Tathāgatas" and so forth, up to "one will experience the bliss of supreme joy," is the meaning; the section up to "the hidden" teaches the dharma of passion, which is one aspect of the hidden meaning. The dharma of passion is the very nature of passion, and that is the meaning of the untainted essence of the coemergent. Here, from the words "the seventy-two thousand minor channels are hollow" up to that point, the intention is that within the body, which is the nature of the five aggregates, there are as many minor channels as there are pores. Their hollowness refers to the pores of the body hair.

རྡོ་རྗེ་ནི་འདིར་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མིང་ངོ་། ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གནས་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་གནས་སོ། ། བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཚངས་པའི་བུ་ག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཏིལ་མར་གྱི་ཐིགས་པས་ཆུ་ལ་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་རྩ་ཕྲན་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་མན་ངག་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོར་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་བར་དུའོ། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་གཉིས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། ། གཅིག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་མིང་དུ་ཆགས་པ་ལ་འཇུག་གོ། ། ཡང་ན་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ལ། དགའ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའོ། ། ཡང་ན་མཆོག་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དགའ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ། ཚིག་བར་མ་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་ནི་མར་གྱིས་གང་བའི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་འཇུག་གོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མཐར་ཐུག་པར་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏེ། མཐར་ཐུག་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ལྷའི་གཟུགས་རྣམ་པ་གཉིས་འཛིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།

Here, "vajra" refers to the wisdom of method, which is a name for bodhicitta. Its "essence abides" means it pervades. The intention is as follows: at the time of the union of method and insight, the drops of bodhicitta-oil from the Brahma-aperture pervade all the subtle channels, just as water pervades [a vessel]. Then, the yogi endowed with the pith instructions should rely upon the tip of the vajra until the experience of the bliss of supreme joy (paramānanda) occurs. Regarding the bliss of supreme joy, there are two aspects: one is a synonym for the second [joy], and the other is applied to the name of the yogi’s innate joy (sahajānanda). Alternatively, because it is both supreme and joy, it is the innate joy. Alternatively, the joy of the "other" is supreme joy; by eliding the middle term, it is like a vase filled with butter, and thus it applies to the innate. From the words "all the Tathāgatas" up to "the explanation of the ultimate" teaches the stages of entering the clear light and the union (yuganaddha), and it also teaches the ultimate. Thus, from "having generated the Great Vajradhara through resolute conviction" up to "spoke these words" teaches the assumption of the two types of deity forms through the distinction between the interpretable and the definitive meanings. This is the definitive meaning.

ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། ། འདུས་པ་གསང་བ་བཤད་དུ་གསོལ། ། ཞེས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སྟེ་མཐར་ཐུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐུལ་བའོ། ། འདུས་པ་ནི་བཤད་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བསྐུལ་ནས་དགོངས་པས་བཤད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་འཆད་པར་བསྐུལ་བ་ཡིན་ཏེ་བཤད་པའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཐར་ཐུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུས་པ་འཆད་པར་བཞེད་ནས། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པར་འབྱིན་པར་མཛད་པ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྤྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། ། བཛྲ་དྷྲྀཀ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པ་ནས་དེ་ལྟར་སྒོ་རྣམ་པ་བཞིར་བཀོད་ནས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་རིམ་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་མཐའ་དག་གི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ་བ་བསྟན་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། ། ཅི་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་དམ། འོན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།

The phrase "teaching the Dharma is for a specific purpose" is the remainder of the sentence. From "Please explain the Secret Assembly" up to "the Great Vajradhara, the ultimate," is the exhortation by all the Tathāgatas. The "Assembly" is explained by relying on the four modes of explanation. From "Then" up to "explained with intentional meaning," is the Blessed One’s response after being exhorted, which is explained with intentional meaning. From "The secret of the body, speech, and mind of all the Tathāgatas" up to "perfectly demonstrating, the ultimate," is the further exhortation by all the Tathāgatas to explain, which serves as an ornament of the explanation. From "Having thus made the request" up to "the ultimate," is the Blessed One’s entry into the first meditative absorption in order to emanate the emanation wheel, as he intends to explain the Assembly. From "Naturally luminous" up to "perfectly bringing forth, the literal meaning," the emanation is shown. From "Vajradhṛk" up to "having thus arranged the four gates," the emanation of the wheels of the entire maṇḍala through the mantra words of the provisional and definitive stages is shown, and the corresponding meditative absorptions are also shown. If one asks: are the maṇḍalas generated by these mantra words, or are they generated by the Blessed One?

བཤད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལྷ་མོའི་པདྨའི་སྙིང་པོར་ཐིག་ལེ་ལྷུང་བར་བྱས་ནས། སྔགས་ཀྱི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་ལྷར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྔགས་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་སུ་སྔགས་བརྗོད་ཅིང་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་སྤྲོས་པ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། ། ཤར་ཕྱོགས་མཚམས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདུས་པའི་དོན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དགོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། སེམས་ཀྱིས་གཞན་ནི་མི་བསམ་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཚད་མར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རིགས་པ་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གླེང་གཞིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཀྱང་། ། དོན་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ཡིན། ། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ནི་ལྷག་མ་རྣམས། ། ཞར་ལ་ཡང་དག་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་རང་གི་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ནོ། ། འདིར་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གླེང་གཞི་ནི་དང་པོའི་ངག་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནོ། ། དབང་དུ་མཛད་པ་ནི་བརྟེན་ནས་སོ། །

It is explained that [the deities] were generated by the Blessed One; however, having caused the bindu to fall into the heart of the goddess’s lotus, they became deities by way of the sound of the mantra. Therefore, they are members of the Blessed One’s maṇḍala. Some say that the mantra was spoken from the door of the [Buddha’s] mouth, but that is not logical, because syllables perish immediately after being uttered. It is logical that the mantra is uttered and perfectly arises at the time of experiencing great bliss, for that [bliss] is eternal. Therefore, emanation through the vajra path is indeed logical. From the words “beginning from the eastern direction” up to “one should enter the meaning of the assembly without doubt,” the arrangement of the emanation maṇḍala is shown, just like the maṇḍala of the body. From the words “without thinking of anything else with the mind” up to “it is taught in the Vajramālā,” the Blessed One’s word is shown to be authoritative. The words “by this logic” and so forth show the conclusion. The following is the author’s own verse: “Having taken the introduction as the basis, The meaning that is [taught therein] is shown. The remaining meanings of the tantra Are explained as a secondary point.” The meaning here is this: the introduction is the initial speech. Alternatively, it is the word of the Blessed One. “Taking as the basis” means depending upon it.

དོན་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དང་ཐ་དད་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་ཡིན་ཏེ། ཞར་ལ་བཤད་པ་དང་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་བཞུགས་པའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་མ་ལུས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལེན་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དགོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་མོ། ། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཞལ་བྱ་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དུ་ན་ལེའུར་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཞུང་དང་དོན་རྫོགས་པ་ལས་ལེའུ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་བཅད་པ་ལས། ལེའུ་དང་པོའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་ལེའུ་དང་པོར་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་ལན་རྩོམ་པའོ། ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩིབས་བརྒྱད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྙིང་པོར་དེ་རྗེས་སུ་མྱོང་བས། དེས་ན་དེ་ལས་དེའི་མོད་ལ་དབང་པོའི་གཞུ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྤྲོ་བ་ནི་སེམས་ལུས་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །

To teach the actual meaning is to teach correctly; it is in that very [section] that the entire meaning of the tantra is taught. Following that, the explanation of distinctions and differences is the "remainder," which means it is an incidental explanation and an elaboration. This is as the commentator [states]: "Having thus shown the purpose of the tantra in its entirety by the very words of its arrangement," and so forth. The phrase "because it takes up and holds that" is merely the reason for applying the term [to the chapter]. The reason for the application of the term is the stage of the ultimate object of comprehension. Otherwise, the purpose of the chapter divisions and so forth would be lost. Therefore, the chapters and so forth are definitively designated based on the completion of the text and its meaning. From the topical outline of the Pradīpodyotana (The Illuminating Lamp), this is the first chapter. Thus, having generated everything in the first chapter, the section ending with "according to the literal meaning" concerns the request made by all the Tathāgatas and the commencement of the response. The section from "By you" up to "the definitive meaning" teaches the inseparability of the Blessed One’s body, speech, and mind. In this regard, the pith instruction is as follows: first, the mind is luminous by nature. By subsequently experiencing that within the heart of the eight-spoked wheel of the dharmadhātu, the mind immediately emanates from it like a rainbow; this is the mind becoming like the body.

སེམས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ནམ་མཁའ་ལས་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། ལུས་སེམས་ལྟ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེར་ལུས་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་ནི་ལུས་སེམས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། ཨེ་མ་ཧོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་གཡོ་སྟེ། ཚིག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཐར་ཐུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་བཀའ་ཡིན་ནོ། ། ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཕྱོགས་ལ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྤྱིའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མདོ་སྡེ་པའི་འགྱོད་པ་བསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སེམས་དང་། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་རིམ་པར་བཤད་པ་དེ་ལ་རྒྱ་ཆེར་བལྟ་བར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "the mind is like the utterance of words," the emergence of the vowels and consonants from the space of the dharmadhātu is what is meant by "the mind is like the utterance of words." Regarding the phrase "the body is like the mind," the dissolution of the body into that which is naturally luminous is what is meant by "the body is like the mind." From the words "Emaho!" and so forth, up to "it is not the intended meaning," the Tathāgatas are moved by faith in the teaching of the Dharma and offer praise in words, expressing their rejoicing to the Great Vajradhara. From the words "by the six Tathāgatas" up to "the ultimate," these are the words of the Great Vajradhara. Regarding the literal meaning, the verse beginning with "because there is nothing to be meditated upon" teaches mere emptiness. Regarding the general meaning, it is taught that the remorse of the Sautrāntikas is dispelled by way of the three doors of liberation. Regarding the hidden meaning, the stage of self-consecration is taught. Regarding the ultimate meaning, the mind of manifest enlightenment and the stage of union are taught. Then, from the words "thereupon the Blessed One Vairocana" up to "it is not the intended meaning," these were spoken by Vairocana. As for the phrase "free from all entities," one should consult at length the commentary on the verse of bodhicitta composed by the master Nāgārjuna, titled the Kramavivaraṇa.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་ཟད་པའི་ཡང་དག་པའི་མཐའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་མི་སྨོས་པ་ཅི་ཞེ་ན། ལུས་ལ་གནས་སེལ་དགོས་སོ། ། མི་བསྐྱོད་པས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དོན་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འོད་དཔག་མེད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡང་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། འོ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དེས་གསུངས་པར་རིགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ཤེ་ན་དེ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་མཛད་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།

Regarding the passage from "the inexhaustible reality-limit of all tathāgatas" up to "it is not an intentional [meaning]," one might ask: why are Ratnasambhava and the others not mentioned first? It is because the [impurity] residing in the body must be cleared away. The verses spoken by Akṣobhya teach the meaning of natural luminosity. Then, from the words "Then..." up to "it is not an intentional [meaning]," these are the verses spoken by Ratnasambhava, which teach the stages of manifest enlightenment and self-consecration. Then, from "Then..." up to "it is not an intentional [meaning]," these are the verses spoken by Amitābha, which teach the ultimate meaning of union. Furthermore, from "Then..." up to "it is not an intentional [meaning]," these are the verses spoken by Amoghasiddhi, which also teach the stage of union. Now, one might ask: since the Great Vajradhara is the principal of the maṇḍala, it would be appropriate for him to speak [these verses]; why then did the other tathāgatas speak them? There is no fault in this. The Great Vajradhara is the saṃbhogakāya, while the tathāgatas are the nirmāṇakāyas; because cause and effect are inseparable, they spoke in that manner. This is also because their activity is one and the same. Then, from the words "Then..." and so forth...

ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་རྣམ་པར་བསྟོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བསྟོད་པའི་གླེང་བསླང་བ་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་དག་པའི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ནི་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་མཛད་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་རྣམ་པར་བསྟོད་པའོ། ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་སྡུད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་བསྟོད་པ་དང་། མཇུག་སྡུད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་བཅད་པ་ལས། ལེའུ་གཉིས་པའོ། ། ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྲ་མོ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གཅིག་གོ། ། སྐུའི་རྣམ་པ་རྫོགས་པ་དང་། སྣའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྒོམ་པའི་ཕྲ་མོའི་སྒོམ་པ་ནི་གཉིས་པའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་འབའ་ཞིག་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཙོར་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།

The section ending with "the praise of the manner of teaching the Dharma" demonstrates the introduction to the praise. From "the ultimate reality is luminosity" up to "it was spoken in that way because cause and effect are inseparable," it is because that [activity] is a single deed. From "Then..." and so forth, up to "the praise of the manner of teaching the Dharma," the section ending with "the explanation according to the literal meaning" demonstrates that the very verses on bodhicitta which were spoken are concluded by way of praise. Therefore, it should be understood that the praise and the conclusion are shown by four verses. This concludes the second chapter from the topical outline of the Pradīpodyotana (The Illuminating Lamp). Regarding the statement, "the two types of yogis should perform the two types of subtle meditation," the two types of yoga are the two: the generation stage and the completion stage. The first is the single aspect of awakening as emptiness. The second is the subtle meditation, which is the completion of the form of the deity and the meditation on the tip of the nose and so forth. From "Then the Blessed One spoke" up to "the meditative absorption of the generation stage," only the generation stage is taught. Furthermore, that is taught primarily by taking the maṇḍala of the five Tathāgatas as the focus. From "Tathāgata..." and so forth...

ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་འོག་ཏུ་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། རིགས་ལྔའི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་མ་ཐག་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལས་ལངས་པའོ། ། ད་ནི་རང་གི་སེམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཐར་ཐུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྲ་མོར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། ། སྤྱིའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་སྣའི་རྩེ་མོར་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའོ། ། སྦས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའོ། ། མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་སྙིང་གི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་འདི་དག་གི་དབྱེ་བའི་རྣམ་པ་ནི་གཏི་མུག་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དྲང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པར་གྱུར་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བར་བསྟན་ཏོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པའི་རིམ་པས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་ཤིང་བསྡུས་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྟོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ལེའུ་གསུམ་པའོ། ། ། ། ལྷ་ལ་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུའི་སྐབས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །

The section ending with "the definitive meaning" teaches the stage of self-consecration (svādhiṣṭhāna) following the entry into luminosity (prabhāsvara). Based on the distinctions of the five families, one immediately arises from the natural luminosity. Now, from the words "in order to demonstrate one's own mind" up to "the ultimate," the three types of subtle application are taught. Regarding the general meaning, it is the meditation on the drop (bindu) at the tip of the nose. Regarding the hidden meaning, it is the meditation on the drop at the heart of the vajra and lotus. Regarding the ultimate meaning, it is the meditation on the drop at the heart of the lotus in the center of the heart. Thus, the distinctions among these are taught according to the divisions of the minds of those characterized by delusion, attachment, and aversion. From the words "Vairocana and so forth" up to "the interpretable meaning," having taught the subtle application, the emanation of the maṇḍalas of the five Tathāgatas is shown. From the words "the expanse of space" up to "the definitive meaning," it is taught that by means of the sequence of the fourth maṇḍala, preceded by the emanation of white and other colored light rays, one accomplishes pacification and so forth; and having emanated and reabsorbed all the Buddhas and Bodhisattvas, the realization of natural luminosity is shown. This is the third chapter, explained by means of the six parameters. The phrase "preceded by the visualization of the deity" indicates the context of the chapter.

དེ་ཉིད་ནས་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔས་རིགས་ལྔ་དང་རིགས་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་བར་གྱིས་ནི་སྡུད་པ་པོས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གསུང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདིར་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དང་། སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཚད་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་བཅུ་དགུར་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། ཟླ་གྲགས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ནས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་བཅུ་གསུམ་ལ་བདག་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། འདིར་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་གླེང་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་དོན་འགྲེལ་པ་མཁན་གྱིས་མཛད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ལུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དྲང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ནི་མཆོད་པ་རབ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གསང་བའི་མཆོད་པ་ཡིན་པས་སོ། ། མེ་ཏོག་དང་སྤོས་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོས་མའི་མཆོད་པ་དང་།

The section from "From that very [point]" up to "is not the intended meaning" teaches the praise of the Great Vajradhara by the five Tathāgatas, arranged in the sequence of the five families and the three families. The section from "Then, [the words] beginning with" up to "the literal meaning" teaches the compiler’s recounting of the Great Vajradhara’s speech. The section from "By the speech of the Great Vajradhara" up to "here too, the extensive [ritual] should be seen in the maṇḍala ritual" teaches the maṇḍala of the mind exactly as it is, complete with hand symbols, body colors, mudrās, and dimensions. The maṇḍala ritual was composed by [the author] himself. For this reason, the venerable Buddhajñānapāda maintains that there are nineteen deities in the maṇḍala, whereas the venerable Candrakīrti maintains that there are thirty-two deities in the maṇḍala. The Root Tantra, however, speaks of the maṇḍala deities as being thirteen in number; therefore, it is taught that "it should be seen in the maṇḍala ritual." Here too, the maṇḍala ritual should be understood as having been composed by the commentator with reference to the introductory narrative. The section from "The body and" up to "is the interpretable meaning" teaches the samaya-mudrā, entering into union, and the enjoyment of the five nectars. This itself is the supreme offering, for it is the secret offering. Offerings such as flowers and incense are artificial offerings.

དེའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ། ། ལུང་གི་བཤད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་མཆོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དགུ་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆགས་པ་འབྲིང་དང་། སྟོང་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྣང་བ་དང་། སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། སྣང་བ་ཐོབ་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། ། སྐད་ཅིག་སོགས་ཀྱི་དུས་དབྱེ་བས། ། བཅུ་དྲུག་ལོ་ནི་མིང་དུ་གྱུར། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཉེད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། དགའ་བྲལ་དང་། བསྙེན་པ་དང་། ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྟོང་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། ། ཁ་ཅིག་སྟོང་པ་བཅུ་དྲུག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། ། གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དོན་དམ་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། ། མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ལེའུ་བཞི་པའོ། ། ། ། རིམ་པ་གཉིས་པ་རྟོགས་པ་ནི་ལེའུ་ལྔ་པའི་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །

One might think that because it is a limb [of the main practice], it is not the principal [practice]. From the words "The scriptural explanation shall be stated" up to "is the definitive meaning," the internal maṇḍala and the offering of entering into the natural luminosity are taught. In that context, the nature of the ninefold consists of: attachment, freedom from attachment, moderate attachment, emptiness, great emptiness, very great emptiness, appearance, increase of appearance, and attainment of appearance. Some explain that these are the nine branches of the sublime Dharma. "By the division of time into moments and so forth, the sixteen-year-old is the name." These are: the various, the ripened, the thoroughly refined, joy, supreme joy, innate joy, freedom from joy, approach, near approach, accomplishment, great accomplishment, emptiness, great emptiness, very great emptiness, and the all-empty; these are called the sixteen moments. Some explain that these are the sixteen emptinesses themselves. Furthermore, by the phrase "that which is imputed by the world," the aspect of the ultimate is shown. From "all the Tathāgatas" up to "again, the definitive meaning," the conclusion of the maṇḍala is shown by way of the conventional and the ultimate. This is the fourth chapter, the explanation by way of the six parameters. The realization of the second stage is presented in the context of the fifth chapter.

དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ་རྟོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྤྲོ་བའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་པ་ནས། ། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། མ་དང་སྲིང་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ། ཅིའི་ཕྱིར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྱོ་བར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྒྱན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དྲང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདུད་རྩི་མྱངས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་ལུང་གིས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །

From the words "By having received empowerment" up to "is the literal meaning" indicates the occasion of the Blessed One’s teaching of the Dharma. From "non-conceptual" up to "is not of intentional meaning" teaches that awakening is the realization of luminosity. From "the thorough knowledge of the nature" up to "is the literal meaning" teaches the conduct of emanation. From "especially in the king of tantras" up to "is explained with intentional meaning" teaches the conduct free from elaboration. From "mother and sister" up to "is the definitive meaning" teaches the conduct of extreme non-elaboration. From "Then" and so forth up to "for what purpose was it done?" teaches that the bodhisattvas became weary by merely grasping the literal meaning. From "Then" up to "is the literal meaning" teaches the sublime ornaments, thereby dispelling the doubts of the bodhisattvas. From "Then again, inexpressible" up to "is the provisional meaning" teaches that by tasting the nectar of suchness, the bodhisattvas attain the immovable samādhi. From "Furthermore, explained by scripture" up to "is the definitive meaning" teaches that through the realization of coemergent joy, all stains of conceptualization are exhausted.

མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དབུགས་ཕྱུང་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལེའུ་རྫོགས་པ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་གཙོར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་པ་བྱེད་པར་སྟན་ཏོ། ། མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ལེའུ་ལྔ་པའོ། ། ། ། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་དྲུག་པའི་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དྲང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པའི་སྔགས་གསུམ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་མགོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དག་ཏུ་ལྷ་བཀོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལུང་གི་བཤད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་དཔལ་ཆེན་མི་བསྐྱོད་པ། ། ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐང་དྲུག་ནི་མི་བསྐྱོད་པས་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་དང་པོའི་སྒྲ་ནི་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ། སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ལ་ཐམས་ཅད་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

From the words "Equal to space" up to "the definitive meaning," the consolation of the bodhisattvas, their natural luminosity, and self-consecration are taught. From the words "Then" up to "the completion of the chapter is not the intended meaning," it is shown that the bodhisattvas, having been filled with wonder, offer praise to the Blessed One, the Great Vajradhara, by way of the five Tathāgatas as the principal figures. This is the fifth chapter, explained by means of the six parameters. By the words "Self-consecration" and so forth, the context of the sixth chapter is presented. From the words "Then" and so forth up to "the provisional meaning," the three mantras that perform the consecration of body, speech, and mind are taught. Furthermore, the consecration should be performed preceded by the arrangement of deities at the locations of the head and so forth. By the words "The yogins of the completion stage should engage in the explanation of the consecration of body, speech, and mind as taught in the Explanatory Tantra," the scriptural explanation is presented. The six lines beginning with "Then the great glorious Akṣobhya" teach the consecration of the mind by Akṣobhya. The syllable "Oṃ" is the first. The word "first" is intended to refer to the Primordial Buddha Vairocana. "Sarvatathāgata" refers to Ratnasambhava, because he is the very nature of space.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འོད་དཔག་མེད་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ནི་ཡང་དག་པ་གསུང་བ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། ། ཡོན་ཏན་མིང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་། རྡུལ་དང་མུན་པའོ། ། དེ་དང་འདྲ་བའི་མིང་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ཏོ། ། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཚིག་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེས་ན་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྭ་བྷཱ་ཝ་དང་ཨཱཏྨ་ཀོ྅་ཚིག་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྔ་པ་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་རླུང་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རླུང་ནི་གཟུགས་སུ་མེད་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤིན་ཏུ་དྲང་བར་གྱུར་ན་ཆུ་བཞིན་དུ་སྲ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཨ་ཧཾ་ཞེས་པ་དྲུག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཀྱང་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ཡན་ཆད་ནི་སེམས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་གསུངས་སོ། ། ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཚངས་པར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཚངས་པ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་ཚངས་པའི་དོན་ནི་དང་པོའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡིན་ནོ། ། སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། ། ཀཱ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འོད་དཔག་མེད་དོ། །

The Tathāgata is Amitābha; because he speaks the truth, he is the Tathāgata. Regarding the "names of the qualities," these are the sentient beings, the rajas (passion), and the tamas (ignorance). Names similar to those refer to the three [Buddhas] beginning with Vairocana. Regarding the phrase "the mind-vajra possessing two," the mind-vajra possesses two words; therefore, the meaning is that it is Akṣobhya. Possessing the two words svabhāva and ātmako is the fifth, Amoghasiddhi, because he is the nature of the wind of the three realms. Even if the beings of the three realms are the essence of bodhicitta, the wind itself is also that very essence; for although wind is formless, it possesses form through the power of great bliss. This is because when it becomes perfectly straight, it possesses solidity like water. Regarding the phrase "Ahaṃ is the sixth," I am also the sixth, because everything is of that nature. Up to this point is the blessing of the mind. Then, with the single verse beginning with "Then," the blessing of the body of Vairocana is taught. Regarding the phrase "Oṃ is explained as Brahmā," Brahmā is non-dual and is one. Alternatively, the meaning of Brahmā is the "first" (ādi), and that is Vairocana. Sarvatathāgata is a single word; the second is Ratnasambhava. By this word kāya, it is Amitābha.

ཆགས་གཏོགས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཁྱད་པར་རོ། ། ཀེ་གེ་སྒྲའི་བཀོད་པས་ཀ་ཡའི་དོན་ནི་དག་གི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འོད་དཔག་མེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་བཞི་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རིག་བྱེད་ནི་ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད་དང་། སྙན་ཚིག་གི་རིག་བྱེད་དང་། སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་དོ། ། སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པས་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའོ། ། འདོད་པའི་ལྷ་ནི་ལྔ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མྱོས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐེམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ལྷའི་མདའ་ལྔ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་པོ་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པས་འདོད་པ་ལྔའོ། ། ཡང་ན་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ནི་འདོད་པའི་ལྷའོ། ། ཨ་ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དྲུག་པའོ། ། སྨིན་དྲུག་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞོན་ནུ་ལ་གདོང་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དཔག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ནི་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་གསུང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་གསུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཨོཾ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དང་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། ། སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ནི་རིན་ཆེན་མགོན་པོ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཝཱ་ཀ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོན་ཏན་གསུམ་ནི་རྡུལ་དང་། མུན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཉིད་པས་གསུམ་པོ་འོད་དཔག་མེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་བཞི་པ་སྟེ། དུས་ནི་རྫོགས་ལྡན་དང་། གསུམ་ལྡན་དང་།

Regarding the term "Lord of Passion" (rāgeśvara), it is a specific epithet. Through the arrangement of the sound ke-ke, the meaning of kāya is the meaning of vāk (speech). Because it is the very essence of that, it is also Amitābha. The "Vajra" is the fourth, Akṣobhya, as it has been taught. The Vedas are the Ṛgveda, the Yajurveda, the Sāmaveda, and the Atharvaveda. Svabhāva ātmako ’haṃ is explained as before, and thus it is Amoghasiddhi. The "desire gods" are five: because they intoxicate, delight, delude, torment, and wither, they are the five arrows of the desire god. Because they symbolize those five, they are the "five desires." Alternatively, form, sound, smell, taste, and touch are the desire gods. Ahaṃ refers to the sixth, the Great Vajradhara. "Son of Kṛttikā" refers to the Youth (Kārttikeya) because he has six faces. Then, with the single verse beginning with "Amitāyus," the mantra for the blessing of the speech of Amitābha is spoken. Oṃ is, as before, the first, the eternal Vairocana. Sarvatathāgata is the second, the Lord of Jewels (Ratnasaṃbhava). Vāk is because it is of that nature. The "three qualities" are the three themselves: rajas, tamas, and sattva; thus, these three are Amitābha. The "Vajra" is the fourth, Akṣobhya. "Time" refers to the Kṛtayuga and the Tretāyuga...

གཉིས་ལྡན་དང་། རྩོད་པའི་དུས་སོ། ། སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅་ནི་ལྔ་པ་སྟེ། དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའོ། ། ཨ་ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སྟེ། དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། ། དུས་ནི་དྲུག་སྟེ། དགུན་སྟོད་དང་། དགུན་སྨད་དང་། དཔྱིད་དང་། སོ་ག་དང་། དབྱར་དང་། སྟོན་གྱི་དུས་སོ། ། གསུམ་འཆར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། ། རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་གི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རིམ་པ་མིན་པ་ནི་རིམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། ཐུགས་སྐུ་དང་དེ་བཞིན་གསུང་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། རྒྱུ་ནི་རང་འདོད་དགར་གླེགས་བམ་ལ་ལྟ་བ་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བཞུགས་པ་བསྡུ་བ་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བདག་ལ་སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ལྷ་མོའི་ལུས་ལ་དགོད་པ་དང་། ། དེ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། ། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་སྔགས་རྣམས་དང་། ། མཆོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། ། རིགས་ལྔའི་ཆ་ནི་དགོད་བྱས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིགས་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ཆ་ནི་ས་བོན་ཏེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ་དེ་དག་དགོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་རིགས་ལྔའི་ས་བོན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་ཆར་བྱས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །

The Dvāpara and Kali ages. Svabhāva-ātmako is the fifth, Amoghasiddhi. Aham is the Great Vajradhara, the sixth. There are six seasons: early winter, late winter, spring, summer, the rainy season, and autumn. "The arising of the three" refers to the Body Vajra and so forth. "Each one" should be understood as having the nature of the six. "Non-sequential" means not in the usual order; for while one might say "Body, Speech, and Mind," it is stated here as "Mind, Body, and likewise Speech." The "cause" refers to the purpose of confusing those who look at the volumes according to their own arbitrary preferences. From the words "From the three vajras..." up to "...the definitive meaning," the consecration of the body, speech, and mind of all the Tathāgatas is shown. From "Having thus performed the consecration of the body upon oneself..." up to "...explained with intentional meaning," the placement upon the body of the goddess, the entering into union with her, the mantras of passion, and the two types of offerings are taught. Regarding "Having placed the portions of the five families," the five families are Vairocana and so forth. Their "portions" are the seed syllables Oṃ Āḥ Hūṃ Svā Hā, which are to be placed there. Alternatively, it refers to that which possesses the armor formed by the collection of the seed syllables of the five families.

དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་མཆོད་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་རིམ་པས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འདས་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཟུང་དུ་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། ། བརྟགས་པའི་རིམ་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བསྒོམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྣའི་རྩེ་མོ་དང་། སྙིང་གི་སྙིང་པོ་དང་། གསང་བའི་སྙིང་པོ་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་དང་རླུང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རིམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པས་སྤྲོ་བའི་རིམ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནས། དྲང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའོ་ཉེ་བར་སྤྱད་ན་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ཚིག་འདི་དག་བཤད་པའི་ཞེས་པ་ནས་ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་སྐད་ཅིག་ནི་སེ་གོལ་ལོ། ། ཐང་ཅིག་ནི་ཡུངས་ཀར་ལན་ཅིག་འཁོར་བའོ། །

Having thus taught the outer and inner offerings, the section from "from the words..." up to "is explained with intentional meaning" teaches the completion stage through the sequence of presentation and explanation. Furthermore, that consists of the essence of the vajra transcendence, the purification of the mind, self-consecration, manifest enlightenment, and the union. The generation stage is taught as being difficult to attain enlightenment through. Now, from the words "as taught in the third chapter" up to "is the definitive meaning," there are three meditations on the subtle yoga; these should be understood respectively as the tip of the nose, the essence of the heart, and the secret essence. Now, from the words "the equal union of mantra and wind" up to "is explained with intentional meaning," the four stages of the inner maṇḍala are taught, and through their meditation, the activities such as pacification for the sake of sentient beings are shown through the sequence of emanation. Now, from the words "by way of the five qualities of desire" up to "is the interpretable meaning," it is taught that if a yogi partakes of the five nectars and the five hooks, they will attain the state of the Great Vajradhara. From the words "these vajra words are explained" up to "is the definitive meaning," it is taught that if one realizes the five nectars and so forth, one realizes the qualities of a Buddha and thereby directly realizes suchness. Here, a "moment" (kṣaṇa) is a finger-snap; a "second" (tatkṣaṇa) is the time it takes for a mustard seed to rotate once.

ཡུད་ཙམ་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་གཅིག་གོ། ། ཞག་བཅོ་ལྔ་ལ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དོ། ། དེ་གཉིས་ནི་ཟླ་བའོ། ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་ལོ་གཅིག་གོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་རྣལ་འབྱོར་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི། སྐད་ཅིག་གིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཤ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། ། མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པ་ལེའུ་དྲུག་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐ་མལ་པ་དང་ཞེས་པས་ནི་ལེའུའི་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ཉིད་ལས་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྤྲོས་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཡན་ལག་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། དབུགས་རིང་དུ་རྔུབ་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་རི་ལས་མཆོད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་སའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། མེར་འཇུག་པ་ནི་མེའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆུར་འཇུག་པ་སྟེ། ཆུའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། ཟས་བཅད་པས་ནི་རླུང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་གི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

A muhūrta is a single inhalation and exhalation. Fifteen days constitute a half-month. Two of those are a month. Twelve months are a year. Form and so forth are to be understood as the objects of the mudrā. This is what is taught: that when a yogi, through the union of method and insight, attains the suchness of the coemergent, the meaning is that he attains the mahāmudrā in an instant. The "great meat" and so forth teach the purification of the aggregates and so forth, along with their benefits. This is the sixth chapter, explained by means of the six parameters. Thus, the phrase "the ordinary yogi" and so forth indicates the context of the chapter. From the words "Then" up to "will certainly be attained from this very [practice]," the conduct with elaboration is taught. The "six branches" are: withdrawal, meditative concentration, prolonged inhalation, retention, recollection, and meditative absorption. The "mantra conduct" is the common accomplishment, such as the service (sevā) and so forth. Having thus taught the conduct with elaboration, from the words up to "is the literal [meaning]," the conduct without elaboration is taught. In that regard, "worshipping on the mountain" is the purification of the earth element. "Entering the fire" is the purification of the fire element. By the word "and so forth," entering the water is meant, which is the purification of the water element. By fasting, the wind is agitated, which is for the sake of purifying the wind element.

གཞན་ཡང་རྒས་པ་དང་། ན་བ་བསད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་ནི་མུ་སྟེགས་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ལུས་གདུང་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏེ། དེར་ཡང་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ། ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་མི་ཕྱེད་པའི་འདོད་པ་ཞེས་པས་ནི་ལྷ་དང་སྔགས་གཉིས་ཐ་མི་དད་པའོ། ། འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཡང་ཞེས་པ་ནས། ། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ལྷ་མོའི་ངོ་བོར་ཤེས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པས་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཟུགས་ལ་ཞེས་པ་ནས་འདི་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས། རྣལ་འབྱོར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའོ། ། དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཞི་བཅུ་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་བདུན། དེ་དག་བསྡོམས་ན་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །

Furthermore, the killing of the aged and the sick is for the sake of liberating them from the afflictions (kleśa); these are the practices of those with the evil views of the non-Buddhists (tīrthika). Thus, from the passage beginning with "by way of tormenting the body" up to "the definitive meaning" (nītārtha), the conduct of the utterly non-elaborated (atyanta-niṣprapañca) is taught; therein, it is also the ornament of the interpretable and definitive meanings. By the phrase "the inseparable desire of the deity yoga," it is shown that the deity and the mantra are non-dual. From "even those possessing the wisdom of the past" up to "explained as not being of intentional meaning" (neyārtha), it is shown that even the Buddhas of the past attained accomplishment through the conduct of non-elaboration. From "that which serves as their support" up to "the conduct with elaboration," it is taught that elaboration is shown so that the yogi may utilize form and so forth after having recognized them as the essence of the Tathāgatas and goddesses. From "regarding form" up to "this is the non-elaborated," it is shown that by relying on the essence of the differentiation of the three wisdoms, the yogi utilizes form and so forth to attain the state of the Great Vajradhara; this is the teaching on the conduct of non-elaboration itself. Regarding the phrase "the essence of the one hundred and sixty," from that, there are thirty-three essences of insight (prajñā), forty essences of method (upāya), and seven essences of ignorance; when these are totaled, they are eighty, and in a single day and night, they become one hundred and sixty. The essence of these is the clear light (prabhāsvara).

གཟུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཐར་ཐུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ལྔ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རིགས་ལྔ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏོ། ། སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའོ། ། སྔར་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་སྤྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དྲུག་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྐྱོ་ན་བདུད་རྩིས་ཚིམ་པར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། ། སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་ཞེས་པ་ནས། འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་ཏོ། ། ལྔ་བཅུའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཏུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུའོ། ། ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རེག་པའི་དབྱེ་བས་བཅོ་བརྒྱད་དོ། ། འདུ་ཤེས་ནི་གཅིག་འབའ་ཞིག་གོ། །

The section from "Regarding form" up to "the ultimate" teaches the conduct of extreme non-elaboration through the characteristic of entering into the natural luminosity. Now, the section from "the six recollections" up to "explained with intentional meaning" teaches the five stages, such as vajra recitation and so forth. The section from "Thus, by way of the six recollections" up to "explained without intentional meaning" teaches the entering into union with the samaya-mudrā by way of making the five families the primary focus. The three types of conduct are taught as being branches of this very [practice]. The section from "the six recollections previously mentioned" up to "explained with intentional meaning" teaches the emanation of the five Tathāgatas from the Great Vajradhara. The sixth recollection teaches that if one becomes weary of meditative absorption, one should be satisfied with nectar. The section from "application and subsequent application" up to "clearly showing the mastery of desire" teaches the entry into the ultimate truth by way of the recollection of the body and so forth. Regarding the phrase "by drinking the fifty aggregates and so forth," the meaning is as follows: therein, form is of twenty types through the distinctions of color and shape. Feeling is of eighteen types through the divisions of pleasure and so forth, and the distinctions of the perfect contact of form and so forth. Perception is only one.

འདུ་བྱེད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དབྱེ་བས་གསུམ་མོ། ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ནི་བརྒྱད་དོ། ། དེ་རྣམས་བསྡུས་པ་ནི་ལྔ་བཅུའོ། ། པདྨ་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པ་རིགས་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་ཅན་མ་ནི་པདྨ་རབ་ཏུ་ཡངས་པ་ཅན་མའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དུང་ཅན་མ་ནི་པདྨ་ཡོན་པོ་ཅན་ནོ། ། ཨུཏྤལ་ཅན་མ་ནི་པདྨ་ཅུང་ཟད་མའོ། ། རི་དྭགས་ཅན་མ་ནི་པདྨ་ཐ་མལ་པ་ཅན་མའོ། ། རི་དྭགས་མ་དང་། རྒོད་མ་མ་དང་། གླང་མ་སྟེ། བུད་མེད་ཀྱི་རིགས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། ། སྐྱེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རི་བོང་དང་། ཁྱུ་མཆོག་དང་། རྟའི་རིགས་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། ། འདི་ནི་འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུགས་སོ། ། དེར་བྱས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ལས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་པདྨ་ཅན་མའི་པདྨ་ཡངས་པ་བཟློག་ནས། རྣལ་འབྱོར་པའི་རྟགས་ཕྲ་བ་ཡོད་ན་དོག་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨ་ཅན་དོག་པར་ཡོད་ན་ཡངས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྔགས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ལེའུ་བདུན་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུའི་སྐབས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

Formations are of three types, distinguished as virtuous, non-virtuous, and neutral. By way of the distinctions of the ālayavijñāna and so forth, there are eight. When these are condensed, there are fifty. Regarding the statement "the four families, such as Padmanetrī and so forth," "Padmanī" refers to one whose lotus is very wide. By the word "and so forth," "Śaṅkhinī" is one whose lotus is curved; "Utpalinī" is one whose lotus is slightly [developed]; and "Mṛgī" is one whose lotus is ordinary. These are the three types of women: Mṛgī, Vaḍavā, and Hastinī. Men are also of three types: the rabbit, the bull, and the horse—these are the three types. This is the system of the treatises on desire (kāmaśāstra). Regarding the phrase "by the action of the distinctions made therein," for example, if the lotus of a Padmanī is wide, one should reverse it and make it narrow if the yogin’s sign is subtle; in that way, the action should be performed. Likewise, one should examine whether, if the lotus of the wisdom [consort] is narrow, it should be made wide. From the phrase "in order to show the result of recollection" up to "according to the literal meaning," the great mantra practitioner who has attained meditative absorption is shown to achieve mundane and supramundane accomplishments. This is the seventh chapter, explained by way of the six parameters. Regarding the phrase "the yogin who abides in such conduct," and so forth, this indicates the context of the chapter. From the phrase "Then the Blessed One" up to "explained by way of the non-intentional," [the text continues].

རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པར་བྱེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ནི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་རྒྱན་གྱི་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དགོངས་པར་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཤིན་ཏུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་གནས་དང་། ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་ལྷ་མོ་བཞིས་བསྐོར་བ་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་གཉི་གའི་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཆོད་པ་འདྲ་བའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། གང་ཞིག་རླུང་ནི་བཅུར་གྲགས་པ། ། དེ་ནི་པདྨ་ཨུཏྤལ་མིང་། ། ཞེས་བྱ་བའི་གྲང་བའི་རེག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་གྲགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ། ། ཛཱ་ཏི་གཅིག་པོ་གསུམ་དུ་འདོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཛཱ་ཏི་ནི་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་སྟེ། དེ་གཅིག་པོ་དྲི་ཞིམ་པས་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ།

This demonstrates that the Great Vajradhara is praised by way of fully expressing the collection of the authentic qualities of Ratnasambhava. Here, the meaning of the ornaments of the provisional and definitive meanings is present. From the words "the supreme of the Tathāgatas" up to "explained with intentional meaning," the Blessed One has taught the unsurpassed offering. From the words "in order to demonstrate that" up to "again, explained with intentional meaning," the blessing of the Mahāmudrā is taught. From the words "even more transcendent than the world" up to "it should be done in whatever way [is appropriate]," the abode of the yogi abiding in the generation stage and the purity of the mudrā are taught. From the words "as long as it is done in that way" up to "the literal meaning," the body of the Great Vajradhara surrounded by the four goddesses is taught for the purpose of conferring initiation upon the disciples. Now, from the words "of both yogas" up to "the definitive meaning," the sequence of the similar offerings of the yogis of the two stages is taught. Regarding the verse: "That which is known as the ten winds / Is named the lotus and the utpala," it is because they possess a cool touch. Regarding the verse: "That very thing is known as the three vajras / The single jāti is asserted as three," the jāti is the jasmine flower; just as that single flower captivates the mind with its fragrance, so too—

སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀར་ནི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྕུག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒེག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་བུ་སྒེག་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉི་གའི་ཐུན་མོང་གི་ཞེས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བླ་མའི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསམ་གཏན་གྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱི་རོལ་དང་། གསང་བའི་མཆོད་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་མས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་མེད་ན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སློབ་མས་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བསགས་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱས་ནས་རྡོ་རྗེ་སློབ་མ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནས། སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སློབ་མ་ལ་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བསྟན་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། ཀྱེ་མའོ་བདེ་བ་ཆེ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ཚད་མར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པ་ནས།

The knowledge of the suchness of the body and so forth is the three vajras. Likewise, because karaṇī and so forth are the nature of a creeper, and because they possess grace and delight graceful persons, they are synonyms for Buddhalocanā and the others. Now, from the words "common to both yogins" up to "is called," the meditation on the maṇḍala of the five Tathāgatas according to the distinctions of one's inclination is taught. From the words "after thus teaching the activities of the guru" up to "all should be generated by meditative concentration," the external and secret offerings, as well as the actions to be performed by the disciple toward the maṇḍala and the preceptor, are taught, including what should be meditated upon if [the actual objects] are absent. From the words "the disciple having thus gathered all the offering materials" up to "having performed the offering of suchness," it is taught that as a preliminary to such meditation, the Tathāgatas are gathered and the vajra disciple enters into union with the samaya-mudrā. From the words "attachment and freedom from attachment" up to "the disciple is to be empowered," the bestowing of the secret empowerment upon the disciple is taught. The phrase "all the Tathāgatas are to be satisfied" is merely an illustration; one should also say, "O, great bliss!" The phrase "as the Blessed One said" is an authoritative scriptural citation. From the words "this is that" up to...

སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ནོ། ། མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ། ། ། ། དབང་བསྐུར་བ་རྫོགས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལེའུའི་སྐབས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཆོས་སྟོན་པ་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཞེས་པ་ནི། སྟོང་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ། ། ཡང་ན་ལྐོག་མ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་རྣམས་སོ། ། ཡང་ན་པདྨའི་ནང་ན་གནས་པའི་རྩ་རྒྱུན་ཕྲ་མོའི་རྩེ་མོ་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་རིམ་བཞིན་གནས་པའོ། ། ལྔ་ཇི་ལྟར་དེར་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་གཅིག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་ལས། བྷ་ག་ཡི་ནི་སྟོང་པ་གང་། ། ནམ་མཁའ་ལྔ་ཡིས་བརྒྱན་པ་ཡིན། ། སྙིང་པོ་ཟེ་བ་དག་ལྡན་ཞིང་། ། འདབ་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཞན་དུ་སྡིགས་པའི་ཕུལ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མངོན་སྤྱོད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞེས་པ་ནས། སེར་སྣ་ཅན་འཇུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྔགས་དང་། ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པས་གཞན་གྱི་རྫས་འགུགས་པ་བསྟན་ཏོ། །

The section ending with "according to the literal meaning" teaches the result of the secret empowerment. This concludes the eighth chapter, explained by means of the six parameters. The passage beginning with "by the completion of the empowerment" indicates the context of the chapter. From "Then" up to "according to the literal meaning," the Blessed One, the Great Vajradhara, begins the teaching of the Dharma. "Possessing the nature of the four spaces" refers to emptiness, very emptiness, great emptiness, and all-emptiness. Alternatively, it refers to the four maṇḍalas of the throat and so forth. Or else, it refers to the tips of the subtle channels situated within the lotus, located sequentially in the directions of the east and so forth. Although there are five, only one is not mentioned because it is all-pervasive. As it is said in the Vajrāmṛta Tantra: "The emptiness of the bhaga is adorned by the five spaces; it possesses a heart and filaments, and is beautifully adorned with eight petals." The section from "Abiding in the center of the expanse of space" up to "is the supreme of terrors" teaches the performance of wrathful rites through the meditative absorption of Akṣobhya. The section from "Then" up to "it is said that [he spoke of] the miserly and stingy" teaches the summoning of the wealth of others through the meditative absorption of Vairocana, by means of the sequence of mantras and mudrās.

དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས། བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་པའི་སྒོ་ནས། ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྟག་པར་རྫུན་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། དྲང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས། ངག་རྩུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་བདག་དང་གཞན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྩུབ་པའི་ངག་ནི། འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་དམྱལ་བའི་ཆུ། ། དམ་ཚིག་འདས་ན་བསྲེག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་བ་མ་སྤངས་པས་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ངག་རྩུབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་ན་ཕན་འདོགས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོད་པས་སོ། ། ལུང་གིས་བཤད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ཚིག་ལྔ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་ཞེས་པ་ནས་མ་གསུང་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལ་མ་གུས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །

Regarding the passage beginning with "Then..." and ending with "the practice should be undertaken," this demonstrates that through the meditative absorption of Amitābha, one displays mastery over desire in all respects by means of desire toward all women. Regarding the passage beginning with "Then..." and ending with "it is said that one should always speak falsely," this demonstrates the essence of the suchness of all phenomena through the meditative absorption of Amoghasiddhi. Regarding the passage beginning with "Then..." and ending with "this is the provisional meaning," this demonstrates that through the meditative absorption of Ratnasambhava, one accomplishes the state of the Great Vajradhara for oneself and others by means of harsh speech. Harsh speech is as follows: "This is your hell-water; if you transgress the samaya, it will burn you." This is because one does not die without having abandoned lightness of speech. Although it is harsh speech, it is not actually harsh, because it is possessed by a bodhisattva who has an internal intention to benefit. Regarding the passage beginning with "The scriptural explanation shall be stated" and ending with "this is the definitive meaning," this demonstrates the five samayas characterized by the entry into luminosity through verses. Regarding the passage beginning with "From within the retinue of the Great Vajradhara" and ending with "do not speak," this demonstrates the bodhisattvas' display of disrespect toward the command of the Great Vajradhara in a manner that appears as if they have not understood, for the sake of caring for the realms of sentient beings in the future.

བཤད་མ་ཐག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་གསན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗེ་བ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བཤད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དག་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཔེས་དམ་ཚིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པ་ལ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡང་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། གཙུབ་ཤིང་དང་གཙུབ་སྟན་གྱི་དཔེས་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོས་ཤིང་ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་སྐྱོ་བས་དེ་ལ་དད་པ་སྐྱེས་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དོན་དམ་པ་ནི་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ལེའུ་དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་བསྟན་ཏོ། ། མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ལེའུ་དགུ་པའོ། ། ། ། སྒྲུབ་པ་མཆོག་དང་ཐ་མལ་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུའི་སྐབས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རབ་ཏུ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་བཤད་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པར་བསྟན་ཏོ། །

From the words, "Having heard what the aforementioned bodhisattvas said," up to "because in this very life one's own essence is the Lord," the tathāgatas have taught the conduct of the generation stage and the completion stage to the bodhisattvas. Having thus explained the teaching through those two types of conduct, from the words "..." up to "those should be understood accordingly," the tathāgatas have taught the suchness of the samaya by means of the example of the non-duality of the two truths. From the words "Thus, the truth of all phenomena," up to "in the completion there is neither entering nor arising," the absence of substantiality is taught by means of the example of the fire-drill and the fire-board. The section from "Having heard the most profound nature of phenomena" up to "That is most wonderful" demonstrates the words spoken by the bodhisattvas, expressing their faith born from the weariness of realizing suchness. The section from "The ultimate is luminosity" up to "This is an explanation of the intended meaning" demonstrates the title of the chapter, which possesses the intended meaning. This concludes the ninth chapter, explained by means of the six parameters. The section beginning with "Abiding in the supreme and ordinary practices" and so forth indicates the context of the chapter. The section from "Then" and so forth, up to the tenth chapter, ending with "I pray that you may teach," demonstrates the request made by the Tathāgatas to the Blessed One to teach the Dharma.

དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཞུས་པའི་འོག་ཏུའོ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་གཞོལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལུས་དང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་ལན་བཀའ་སྩལ་པ་བསྟན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འོག་ནས་བཤད་པ་འདི་གསུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྔགས་ལ་གཞོལ་བ་རྣམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔགས་གསུང་བར་རྩོམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཤད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དྲན་པས་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། ། བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། མ་ནིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡི་གེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨའི་ཚར་དང་ཀའི་ཚར་གྱི་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པོའི་མ་མོ་དེ་ལ། སྡེ་ཚན་བརྒྱད་ལ་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་སྡེ་ཚན་གཅིག། ཀ་ནས་མེའི་བར་ལ་ནི་སྡེ་ཚན་ལྔའོ། ། མཐར་གནས་དང་། ཨུསྨ་ན་དའི་སྡེ་ཚན་ནི་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་ཐུང་བ་དང་རིང་བའི་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཡོད་དེ། སྡེ་ཚན་བརྒྱད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །

From the words "Then" up to "after the request was made," and continuing until "in order to cause them to be absorbed in that," it is shown that the Blessed One spoke. From the words "Body and mind" up to "spoke these words to all the Tathāgatas," it is shown that he gave the reply by way of entering into meditative equipoise. From the words "The Blessed One" up to "this which is explained below was spoken," it is shown that the Blessed One began to speak the mantras in order to care for the yogis who are devoted to mantra. From the words "What is that?" up to "'became' means 'attained'," it is shown that by explaining the great nature of the Blessed One’s three syllables, the Tathāgatas and Bodhisattvas fainted through mindfulness for the sake of caring for all sentient beings. Regarding the phrase "the syllables in the nature of female, male, and neuter," among the forty-nine letters of the vowel and consonant series, there are eight groups: the vowels constitute one group; from ka to ma (the fire element) there are five groups; and the semi-vowels (anta-stha) and the sibilants (ūṣman) constitute two groups, making eight. Some say there are eight groups by dividing the vowels into two: short and long.

དེ་ལ་ཆ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་ཡི་གེ་དང་པོ་ལ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཨའོ། ། སྡེ་ཚན་ལྔ་ནི་དང་པོའི་ཡི་གེ་ལ་བསྡུས་ཏེ་ཀའོ། ། མཐའ་གནས་དང་དྲོ་བ་ནི་དང་པོའི་ཡི་གེ་ལ་བསྡུས་ཏེ་ཡ་དང་ཤའོ། ། ཡི་གེ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། ཡི་གེ་ཨ་དང་ཀ་དང་ཡའི་ནང་དུའོ། ། དེ་ལ་ཨའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཡི་གེ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། ། ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཡི་གེ་ནི་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོའོ། ། ཡ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ནིང་གི་ཡི་གེའོ། ། དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྡེ་ཚན་ནི་ཡི་གེ་ཨ་ཡིས་བསྡུས་སོ། ། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྡེ་ཚན་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས་བསྡུས་སོ། ། ཡ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་གྱིས་བསྡུས་སོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་དང་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་དྲན་པའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་སྤྲུལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་བླངས་ནས། བདག་ཉིད་མཐུ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕོག་པ་ལས། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འོད་ཟེར་ཐམས་ཅད་དྲངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་པར་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནས། སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

In that regard, the sixteen parts are subsumed within the first letter, which is A. The five groups are subsumed within the first letter of each, which is Ka. The semi-vowels and sibilants are subsumed within the first letters of their respective groups, which are Ya and Śa. These four letters are included within the three letters: A, Ka, and Ya. Among them, the letters of the A-group are of the nature of female; the letters of the Ka-group are of the nature of male; and Ya and the others are neuter letters. The group of vowel letters is subsumed by the letter A; the group of consonant letters is subsumed by the letter Hūṃ; and Ya and the others are subsumed by the letter Oṃ. For this very reason, the three letters are the essence of insight, method, and both. Then, from the words "after mindfulness" up to "thus he spoke," the Great Vajradhara, having emanated the nature of the three beings and taken up the power of the hearts and so forth of all the Tathāgatas, demonstrates that he himself possesses all powers. Regarding the phrase "the power of body, speech, and mind," it means that the seeds of the body and so forth of all the Tathāgatas are struck by his own light rays, and the light rays arising from that draw in all light rays. From the words "thus the condensed maṇḍala is clearly condensed" up to "one thoroughly conceptualizes by way of the method of accomplishment," it is as follows:

དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཐུགས་ལ་བསྐུལ་བའི་སྒོ་ནས། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱེ་བས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། བཀའ་སྩལ་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། བསྒྱུར་བ་ནི་ཆ་བྱད་ཀྱི་བཀོད་པའོ། ། གར་མཁན་ནི་གར་བྱེད་པའོ། ། ཐུགས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནས། རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚད་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་མཛད་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་ཅི་ཞིག་མཛད་ཅེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཏད་པའི་སྒོ་ནས་བྱིན་པ་དང་། དེ་ལ་བརྙས་པའམ། ལེ་ལོ་བྱས་ན་དུས་འདས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་གི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནས། དེ་གང་ཞེ་ན་ཆོ་གའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། འོད་གསལ་བའི་རིམ་པ་དག་གི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐུགས་བསྐུལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཐབས་དང་བཅས་པ་ནི། ། ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྲོ་བའི་རིམ་པས་འཇུག་པར་བསྟན་ཏོ། ། མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པ་ལེའུ་བཅུ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུའི་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །

By means of invoking the mind of the three sattvas of all maṇḍalas, the self is shown to be the sovereign of all. The generation stage produced by the differentiation of all tathāgatas, as well as the turning of the wheel of the spoken word, are also shown. "Transformation" refers to the arrangement of attire. "Dancer" refers to one who performs a dance. From the phrase "the ritual for perfectly invoking the mind" up to "acts of caring," it is shown that the practitioner is cared for by relying on the measure of time of the Buddha. Regarding the question of what is done after being cared for, from the phrase "according to the literal meaning" up to the end, it is shown that the practitioner is granted the mundane and supramundane accomplishments by the tathāgatas through entrustment; and it is shown that if one treats them with contempt or is lazy, the time will pass in vain. From the phrase "the essence for those who have entered the common accomplishment" up to "what is that? It is the ritual," it is shown that the yogi abiding in the completion stage of the stages of self-consecration and clear light invokes the mind. From the phrase "thus, together with the method" up to "explained with intentional meaning," it is shown that the yogi of the completion stage enters by means of the stage of emanation. This is the tenth chapter, the explanation by the six parameters. Thus, by the phrase "the essence of the two yogis" and so forth, the context of the chapter is presented.

རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་ནི་བརྟགས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། དེ་ལ་བརྟགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྐུའོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་དང་། པདྨ་དང་ཟླ་བ་དང་། ཉི་མའི་གདན་དང་ལྷན་ཅིག་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གཟུགས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་འོད་ཟེར་བཀོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས་དམ་ཚིག་གང་དུ་འབྱུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བརྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུན་བཞིར་བསླབ་པ་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ།

There are two types of yogins: the yogin of the generation stage and the yogin of the completion stage. In that regard, the yogin of the generation stage is the mantra-body, while the yogin of the completion stage is the wisdom-body; such is the distinction between these two. From the words "Then" and so forth, up to "one will attain the very state of the Great Vajradhara in this very life," the sequence for generating the form of the Great Vajradhara—who is the nature of the three sattvas together with suchness, the celestial mansion, the lotus, the moon, and the sun seat—is taught. From "Thus, the accomplishment of the generation stage of the Great Vajradhara yogin" up to "the body-vajra should be arrayed with light rays," the mantra-body of Vairocana is shown. From "Space-vajra" and so forth, up to "this is called the samādhi in which the samaya arises," the generation of the body of Amitābha is shown. From "Vajra-maṇḍala" and so forth, up to "the action is the generation," the generation of the mantra-body of Akṣobhya is shown. From "Having thus trained in the four sessions through the generation stage itself" up to "it is the literal meaning," the generation of the mantra-bodies of Ratnasambhava and Amoghasiddhi is shown.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་གྲུབ་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྟོན་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དང་། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྗེས་སུ་འབྱེད་པའི་རིམ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་རཾ་འབར་བར་བསམས་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་བྱུང་ནས། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ཤིང་། དེ་ནས་བདག་ཉིད་བསྲེགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་རིམ་གྱིས་སོ། ། བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དབང་པོ་དྲུག་སྟོང་པར་བྱས་ནས་ས་བོན་ནི་ཅི་རིགས་པ་བཀོད་དེ། སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་མིག་གི་ཤེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་ཏོ། ། རེག་བྱའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོའི་ནང་ན་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མིག་ལ་སོགས་པར་བཀོད་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྤྱན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་དང་།

If one is established in the body of a tathāgata, one is established as the teacher of the three realms. From the phrase "by way of the result of the yoga of such realization" up to "explained with intentional meaning" (saṃdhyābhāṣita), the stages of entering the clear light and the stage of self-consecration are shown, as well as the generation of the six tathāgatas, such as the Great Vajradhara, as the wisdom body (jñānakāya). Regarding the phrase "by the stage of subsequent differentiation": one should visualize a blazing syllable raṃ in the center of an eight-spoked wheel of Dharma; from that, a mass of light rays emerges from all the pores of the skin, incinerating the entire three realms, and then incinerating oneself—this is the stage of subsequent grasping. From the phrase "by the stage just explained" up to "one who possesses meditative absorption (samādhi) is so called," the generation stage of the Earth Essence (Kṣitigarbha) and others is shown, along with their results: the visual consciousness of the gods and so forth, and the meditative absorption of the Great Vajradhara. The "tactile faculty" is like a half-moon within the tip of the vajra. Having thus shown the placement of the bodhisattvas in the eyes and so forth, from that point up to "explained without intentional meaning," the consecration of the eyes of Vairocana is shown. From the phrase "secluded" up to "the definitive meaning" (nītārtha), the external locations of the yogi and—

དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཅིང་ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་འོད་དཔག་མེད་དང་། རིན་ཆེན་དཔལ་དང་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་ས་བོན་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཞེས་པ་ནས། དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ལམ་གྱིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རྟོག་པ་དམ་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པ་ས་བཅད་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུའི་སྐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་བཀའ་སྩལ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ། ། མཁའ་ནི་གོ་འབྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་གླེང་བསླང་བ་བསྟན་ཏོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནས།

The entry into union with the samaya-mudrā is taught. From the passage beginning with "Thus, the excellence of the place is taught" up to "is the literal meaning," the blessing of the ears and so forth with the seed-syllables of Akṣobhya, Amitābha, Ratnaśrī, and Amoghasiddhi is taught. From the passage beginning with "the arrangement of seed-syllables through the generation stage" up to "becomes similar to that," the blessing of the eyes and so forth through the path of natural luminosity is taught. From the passage beginning with "the samādhi of the completion stage" up to "the conceptualization of the three vajras is the samaya, the Great Vajradhara," the wisdom-body of all the Tathāgatas, which pervades all beings by way of summarizing everything, is taught. From the passage beginning with "body, speech, and mind" up to "is the intentional explanation," the benefits of the yogi possessing the two types of bodies are taught. This concludes the topical outline of the eleventh chapter explained by means of the six parameters. Having thus taught the purification of the path of action, the context of the chapter is presented. From the passage beginning with "Then" up to "the Blessed One spoke the characteristics explained below," the Blessed One’s speech is presented. From the passage beginning with "Space is that which provides an opening" up to "is the non-intentional explanation," the introduction to the teaching of the Dharma is taught. From the passage beginning with "All accomplishments are achieved," up to...

ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་གྲུབ་པའི་གནས་བསྟན་པའོ། ། མཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནི་འཁོར་ལོའི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འཁོར་ལོའི་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དྲོ་བ་དང་དུ་བ་འཐུལ་བ་དང་རབ་ཏུ་འབར་བ་མཐོང་ན་ནི་གྲུབ་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་སྦྱར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། པདྨའི་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྐུ་བསྟན་ཏོ། ། འོད་ཟེར་ལྔ་དང་ལྷག་པ་ལྔ་དང་ཞེས་པ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་རལ་གྲི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རལ་གྲིའི་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྐུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་དང་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནས། ལྡང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དགོས་པ་ནི་རིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནས། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། འོད་དཔག་མེད་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་།

The section ending with "the definitive meaning" teaches the established states based on the internal and external. The section from "the syllable maṃ" up to "explained with intentional meaning" teaches the Mahāmudrā of Mañjuśrī and demonstrates that this is also the body of the Great Vajradhara. Having thus taught the meditative absorption of the Bodhisattva Mañjuśrī, the section from "the body of the Vidyādhara of the Wheel" up to "that is the meditative absorption called the Samaya of the Wheel" teaches the body of the Vidyādhara of the Wheel. If one sees heat, the rising of smoke, and blazing fire, these should be applied as signs of accomplishment. The section from "the Great Vajradhara" up to "one will become of that nature" teaches the body of the Vidyādhara of the Lotus. The section from "the five light rays and the five excesses" up to "the meditative absorption is also the 'All-Swords'" teaches the body of the Vidyādhara of the Sword. The section from "thus, the wheel and the vajra" up to "one should contemplate the nature of arising" teaches the stage of Vajra Recitation. The purpose is to demonstrate the abandonment of attachment to logical reasoning. Now, the section from "the Mahāmudrā" up to "the summary of the chapter" teaches Vairocana, Ratnasambhava, Amitābha, Akṣobhya, and...

དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དམ་ཚིག་གི་སེམས་དཔའ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དོན་དུ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སྤྲོས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། དེའི་ལས་ནི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བྱེད་པར་འབྱུང་བས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་གང་ལ་འོས་པའི་ཕྱག་མཚན་སྤྲོས་པས་དགུག་པ་བསྟན་ཏོ། ། དགོས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གནས་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། འོད་དཔག་མེད་དང་། མི་བསྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཙམ་བསྟན་ཏོ། ། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཉེ་བར་ཞེས་པ་ནས། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་གོ་ཀུ་ད་ཧ་ནའི་ཟས་བཟའ་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལུས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚིམ་པར་བྱ་བའི་ཞེས་པ་ནས། ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བཟའ་བའི་བྱ་བ་དང་། བདུད་རྩིས་ཚིམ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་པའི་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནས། འགྱུར་བ་ནི་དེར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ་ལས་རྣམ་པར་འབྱུང་བར་བསྟན་ཏོ། །

Through the perspective of Amoghasiddhi, the mastery of the wheel of awareness and other accomplishments are taught. From the phrase "the method for achieving the siddhis" up to "explained through intentional meaning," the emanation of the samaya-mudrās is taught for the purpose of entering into union with the samaya-sattva. From the phrase "thus, the realization of the distinction" up to "because it arises as the performance of that activity," the summoning by emanating the appropriate hand-symbols in the forms of the Great Vajradhara and others is taught. The purpose is to discipline sentient beings and nothing else. From the phrase "it will act as the basis" up to "thus he spoke," which are the words of the compiler, the mere thorough knowledge of the essential nature of acting as Vairocana, Amitābha, and Akṣobhya is taught. From the phrase "the classification of activities is near" up to "the desired siddhi of the object will be attained," the ritual for consuming the blameless foods of go, ku, da, and ha is taught. From the phrase "in order to nourish the body, for the sake of satisfaction" up to "according to the literal meaning," the practice of eating according to the specific families and the satisfaction with nectar are taught. From the phrase "through the gateway of the yogi’s activity" up to "the transformation is accomplished therein," the emergence from the clear light is taught.

དེ་ལྟར་རྫོགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་པ་ནས། འབྲས་བུའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་ན་ཆོ་འཕྲུལ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའི་ཚིག་ལས་བརྩམས་ནས་ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཇི་སྐད་དུ། དང་པོ་སྟོང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ། གཉིས་པ་ས་བོན་བསམ་པ་ཡིན། ། གསུམ་པ་སྐུ་ནི་ཡོངས་བསྐྱེད་པ། ། བཞི་པ་ཡི་གེ་དགོད་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་བཞིའི་རིམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཡན་ལག་དྲུག་གི་སྦྱོར་བ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། ། འོན་ཀྱང་དེའི་སོ་སོར་བསྡུས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། ། སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། འཛིན་པ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།

The section from "Thus, the miracle of completion" up to "the side of the result" demonstrates that when a yogi achieves Mahāmudrā, the miracles, the superknowledges, and the excellence of the welfare of others are accomplished. The section from "Starting from the words of abiding as one" up to "is literal" demonstrates the presentation of the branches of the generation stage, such as the approach and so forth, as well as the explanatory stage. As it is said: "First is the awakening of emptiness; second is the contemplation of the seed-syllable; third is the complete generation of the body; fourth is the arrangement of the syllables." The section from "Thus, by the sequence of the four applications" up to "is called the yoga of completion" demonstrates how the commentator has extensively analyzed the application of the six branches as taught, explained, and thoroughly elucidated in the Guhyasamāja Tantra, the Later Part. However, its individual summary and the two meditative concentrations constitute the stage of the purification of the mind. "Vitality and effort" demonstrates the stage of vajra recitation. "That which is retention" is the stage of manifest awakening. "Recollection" is the stage of self-consecration. "Meditative absorption" demonstrates the stage of union. For that very reason, the six branches demonstrate the stage of completion. From "Also from the Vairocanābhisambodhi..." up to:

དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལུང་ཚད་མར་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྒྲུབ་པའི་གནས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེའི་གཞི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་བསྟན་ཏོ། ། དུས་བཞི་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དུས་ངེས་པར་ཆད་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་པའི་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་ཞེས་པ་ནས་དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་མཐར་ཐུག་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྐུལ་བ་ཙམ་གྱིས་དབང་དུ་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱས་པ་ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ངེས་པར་བྱའོ། ། དེ་མ་བྱས་ན་ནི་དོན་མེད་དོ། ། ལེའུའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ས་བཅད་པའོ། ། ། །

The section ending with "explained through intentional language" demonstrates the authoritative scripture. The section from "Thus, the deity yoga practitioner" up to "the definitive meaning" demonstrates the place of practice for the yogi who abides in the outer and inner generation and completion stages. The section from "Thus, the place of the two yogis" up to "the definitive meaning" demonstrates the vajra ground through the division of the conventional and the ultimate. The section from "During the four times" up to "should be given" demonstrates that all of these should be performed together with the samaya mudrā. The section from "Thus, the excellence without omission" up to "the literal meaning" demonstrates the accomplishment of the yogi through the definite cessation of time. The section from "Half a month is conventional" up to "explained through intentional language" demonstrates the accomplishment of attaining the result. The section from "By the sequence just explained" up to "the ultimate body, speech, and mind" demonstrates the blessing of one's own body by merely invoking the vajra body and so forth of the sambhogakāya and nirmāṇakāya. The section from "The extensive deity yoga" up to "the literal meaning" demonstrates that the previously explained mahāmudrā must be definitively established; if it is not done, it is purposeless. This also explains the etymology of the chapter. This concludes the topical outline of the twelfth chapter explained by means of the six parameters.

རིམ་པ་གཉིས་ལ་བསླབ་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས། ཆོས་བཤད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྐུལ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཡན་ལག་དྲུག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྒོ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བསྟོད་པས་ཞེས་པ་ནས། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ། ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བཤད་པར་བསྐུལ་བ་བསྟན་ཏོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་བཟླས་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གུས་པ་ཆེར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་ནི་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལག་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རིགས་པས་སོ། ། དེ་ནས་ནི་ཞེས་པ་ལས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། མཆོད་པའི་རིམ་པ་དང་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པ་བཅུ་བསྟན་ཏོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ་ཞེས་བཅད་དོ། ། བདག་གི་བླ་མ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་གོ་འཕང་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་མ་ནི་ཡི་གེ་བཟླས་པ་ཐ་མར་བཤད་དེ། དེ་ནི་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

The phrase "training in the two stages" and so forth indicates the context of the chapter. From the words "Then" up to "is the literal meaning," it shows that the Buddhas, Bodhisattvas, and goddesses, preceded by offerings, exhorted the Blessed One to teach the Dharma. From the words "O, marvelous!" up to "is explained as not being of intentional meaning," it shows that the retinue, by way of rejoicing in the previously explained application of the six branches, generated enthusiasm for the Blessed One to teach the Dharma. From the words "Having praised in that way" up to "the Blessed One was requested, 'Please explain,'" it shows the Tathāgatas exhorting the Blessed One to explain the vajra recitation. This is because accomplishment in the application of activities is achieved through recitation, and the Tathāgatas show great reverence for the vajra recitation that fully understands its suchness, according to the reasoning that "all accomplishments are in the palm of the hand for one who knows suchness." From the words "Then" up to "is the definitive meaning," the ten stages of offering and the stages of vajra recitation are shown. Some conclude that these are distinguished by the differences in the devotees' inclinations. My guru explains that these are progressively higher and more distinguished levels. The latter of those is explained as the final syllable recitation, because it is the essence of clear light.

གཞན་ཡང་བསམ་གཏན་ཞེས་པ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་དག་གི་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པས། ནད་ལ་སོགས་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། ། འདི་ཉིད་ནི་ཆོ་གའི་ལྷག་མའི་ཞེས་པ་ནས་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པས། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་དཀར་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གསང་བ་པོའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་སྤྲོས་པ་བསྟན་ཏོ། ། ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་ནང་ནས་ཞེས་པ་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་སྤྲོས་པས་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་བསྟན་ཏོ། ། འདིར་འབྲུ་མར་ནི་ཡུངས་མར་རོ། ། དེའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ལྷ་མོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲོ་བོ་འམ། ཡང་ན་དེ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྲོ་བོས་བཀའི་ཚོགས་སྤྲོས་པས་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སྤྱོད་བསྟན་ཏོ། ། རེངས་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནས།

Furthermore, the section from "Moreover, meditative concentration..." up to "...should be meditated upon" teaches the application of activities such as pacifying illness and so forth through the mantra stages of the bodies of Vairocana and the others. The section from "This very [is] the remainder of the ritual..." up to "...the uncommon suchness of beginners" teaches the application of activities such as pacifying through the meditation on the Great Vajradhara and the masses of white light rays arising from the four maṇḍalas. The section from "To these very four vajras..." up to "should be applied as 'the secret one'" teaches the emanation of the previously explained four maṇḍalas. The section from "From among the four types of activities..." up to "...should be completely transformed" teaches the activity of wrathful rites through the emanation of a host of wrathful deities preceded by the meditative absorption of all the Tathāgatas. In this context, "sesame oil" refers to mustard oil. The section from "In order to further demonstrate the retinue of that..." up to "is the literal meaning" teaches the emanation of a host of commands by the goddesses and bodhisattvas, or by the wrathful deities or those transformed from them. Now, the section from "Now, for those abiding in the completion stage..." up to "is explained with intentional meaning" teaches the wrathful rites of the yogins who abide in the completion stage. The section from "In order to demonstrate the ritual for paralyzing..." up to... [continues].

སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཆུ་དང་གཞན་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་རྣམས་ལ་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རེངས་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་སྟོན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕུར་བུའི་ཆོ་ག་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བགེགས་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་དགྲ་ལ་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། བདུད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཞེས་པ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཞི་བ་ཆེན་པོར་བསྟན་ཏོ། ། བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གང་དུ་དེ་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བགེགས་བསྐྲད་པ་བསྟན་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་སྔར་བསྟན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ལོ། ། འདི་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ལོ། ། ཞི་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་སྐུར་བྱས་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྡུ་བ་སྔོན་དུ་བྱས་ནས། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཞེས་པ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲངས་མེད་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཞལ་དང་། ཕྱག་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ལྷ་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

The section ending with "the correct presentation of the application" teaches the two stages of paralyzing water, the words of opponents, and the enemy armies. The section from "regarding the syllable HŪṂ and so forth" up to "the samādhi that teaches that is so called" teaches the ritual of the ritual stake (kīla). Furthermore, because it is pervasive, it should be applied to enemies just as it is applied to obstructing spirits (vighna). The section from "the harm of Māras and so forth" up to "that samādhi is also so called" teaches great pacification. The section from "meditative concentration and so forth" up to "wherever that is taught, it is also so called" teaches the expulsion of obstructing spirits; this is an elaboration of what was explained previously. Alternatively, what was previously taught is the object of samādhi, whereas this is the object of the maṇḍala. The section from "pacification and so forth" up to "that is also so called" teaches the application of the activities of pacification and so forth, having first performed the gathering of the object of accomplishment by manifesting in the forms of Vairocana and the others. Furthermore, the section from "the deities previously explained" up to "the countless samādhis are explained" teaches the distinctions of the faces, hands, and so forth of Vairocana and the others together with their retinues. Now, the section from "in order to generate the deities of the completion stage" up to "that samādhi is so called" is as follows:

རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རིམ་པར་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནས། ལེའུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དོན་དང་ལྡན་པའི་ལེའུ་བསྟན་ཏོ། ། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ས་བཅད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་སྔགས་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ལེའུའི་སྐབས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དང་པོར་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ནི་ཞེས་པ་ནས། ལས་རྣམས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱོགས་དང་། དུས་དང་། ཁ་དོག་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེའི་ཚེ་དྲག་པོའི་ལས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་གི་དོན་ལ་དམིགས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ལེའུ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། བསྡུས་པ་ལས་ཕྱུང་ཞིང་བཀའ་སྩལ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཆོས་སྟོན་པ་ལས་ཞུགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་དང་། འོད་དང་བཅས་པ་དང་། ནུས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་དང་།

The generation of the stages of self-consecration, such as Vairocana and the others, has been taught. From the words, "Having thus taught the meditative absorptions of the two stages in succession," up to "the definitive meaning," the conclusion of the two stages is shown. From the words, "Vajra is the Tathāgata," up to "the chapter," the chapter containing the meaningful content is shown. This is the topical outline for the explanation of the thirteenth chapter according to the six parameters. Now, the passage beginning with "following the four types of mantra proponents" indicates the context of the chapter. In that regard, from the words, "First, the sequence of the collections of activities," up to "the activities are to be performed; this is the distinction," the specific differences regarding direction, time, color, and the state of the mind are shown to be authoritative scripture. From the words, "As the Blessed One has explained in the explanatory tantra," up to "at that time, the wrathful activity is to be performed," the sequence of the explanatory tantra itself is shown, beginning with the words, "focusing on the internal meaning." Now, from the words, "Now, one should enter the chapter," up to "extracted and spoken from the compendium," the Great Vajradhara is shown to have entered into the teaching of the Dharma. From the words, "Oṃ and so forth," up to "the words of the compiler," the mantra of Buddhalocanā is shown to be meaningful, accompanied by light, accompanied by power, and accompanied by benefits.

མིང་སྨོས་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མཱ་མ་ཀཱི་ནི་རིགས་གཉི་གའི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། མཱ་མ་ཀཱིའི་སྔགས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་རིགས་གཉི་གའི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཕྲག་དོག་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རིན་ཆེན་དཔལ་ལོ། ། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དུ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་དབང་གིས་འབྱུང་ལ། ཕྲག་དོག་ནི་ཞེ་སྡང་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། མི་བསྐྱོད་པ་དང་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱི་ལྷ་མོ་ནི་མཱ་མ་ཀཱི་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སྒྲུབ་པ་པོས་བཟླས་ཤིང་བཏོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། གོས་དཀར་མོའི་སྔགས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། འཕགས་མ་སྒྲོལ་མའི་སྔགས་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། འགུགས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྔགས་འགུགས་པ་ལ་གཙོར་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པར་སྐྲོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་གྱི་སྔགས་སྐྲོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལྡན་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྔགས་བརྗོད་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

The names are taught together with their explanations. From the words "Then" and so forth, up to "because Māmakī is common to both families," the mantra of Māmakī is taught as before. If one asks what the two families of that [mantra] are like: because the purification of envy is the Splendor of Jewels (Ratnaśrī), it has the characteristic of showing qualities as defects. Furthermore, since that arises through the power of hatred and envy is included within hatred, the goddess of Akṣobhya and the goddess of Ratnaśrī are one and the same, Māmakī. From the words "Then" and so forth, up to "it will be accomplished by the practitioner merely by reciting and chanting it," the mantra of Pāṇḍaravāsinī is taught as before. Furthermore, from the words "Then" and so forth, up to "these are the words of the compiler," this is the mantra of the Noble Tārā, as before. For the purposes of pacifying, increasing, magnetizing, and summoning, it is according to the respective numbers. From the words "Then" and so forth, up to "by the Great Vajradhara," the mantra of Yamāntaka is primarily taught for summoning. From the words "Then" and so forth, up to "they will certainly be expelled," the mantra of Amṛtakuṇḍalī is taught in connection with the application of expulsion. From the words "Then" and so forth, up to "if the mantra is recited, one will abide in bliss," it is as follows:

ཁྲོ་བོ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་སྔགས་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་རུངས་པ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། དུག་སེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྟ་མགྲིན་གྱི་སྔགས་དུག་སེལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། ། ཧཾ་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་བདུད་རྩི་ས་བོན་དུ་གྲགས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། འཕྲལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁྲོ་བོ་དབྱུག་སྔོན་གྱི་སྔགས་གསོད་པར་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲས་པའི་ལས་ཀྱི་གྲོགས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀླུ་རྣམས་ཆར་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཁྲོ་བོ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་སྔགས་ཀྱི་གཙོར་ཆར་འབེབས་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། དེ་རྣམས་འགུགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁྲོ་བོ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྔགས་ཏེ། འགུགས་པར་བྱེད་པ་ལ་གཙོར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། དུས་གསུམ་དུ་བཟླས་པས་འགུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁྲོ་བོ་མི་གཡོ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་འགུགས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁྲོ་བོ་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྔགས་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་འགུགས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ནང་གི་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བ་ཞེས་པ་ནས། མཇུག་བསྡུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

The mantra of the wrathful deity Aparājita, which burns away malevolent beings such as rākṣasas, is taught as before. From the words "Then..." up to "it will clear away poison," the application of the Hayagrīva mantra for clearing poison is taught. The syllable Haṃ is renowned as the seed-syllable of nectar. From the words "Then..." up to "one will die immediately," the mantra of the wrathful deity Nīladaṇḍa for killing is taught; the phrase "if it does not perish" indicates the auxiliary for the stated ritual action. From the words "Then..." up to "the nāgas will cause rain to fall," the ritual for causing rain to fall, primarily through the mantra of the wrathful deity Mahābala, is taught. From the words "Then..." up to "they will perform the act of summoning," the mantra of the wrathful deity Takkirāja is taught, primarily for the purpose of summoning. From the words "Then..." up to "by reciting at the three times, one will summon," the summoning by means of the mantra of the wrathful deity Acala is taught. From the words "Then..." up to "'A maiden' is merely an illustration," the mantra of the wrathful deity Ucchuṣma is taught, and the method of summoning is shown as before. Now, from the words "Now, those who are supremely devoted to the internal..." up to "the conclusion," is...

རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐུས་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་བསྒོ་སྟེ། ལྷའི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་འགུགས་པར་ནང་གི་རིམ་པས་བསྟན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱའི་ཁྱད་པར་དང་ཞེས་པ་ནས། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ན། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་དང་། ངག་གི་བཟླས་པས་ངེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། ཀླུའི་བུ་མོ་མིག་དཀྱུས་རིང་བ་དག་བཀུག་ནས། ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁྲོ་མོ་རལ་པ་གཅིག་མའི་སྔགས་ཀྱིས་ཀླུའི་བུ་མོ་འགུགས་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཁྲོ་མོ་རལ་པ་གཅིག་མ་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མནན་ནས་སྔགས་བཟླས་ན་ཁུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁྲོ་གཉེར་མའི་སྔགས་ཀྱིས་རིག་པ་འཛིན་པའི་བུ་མོ་འགུགས་པ་བསྟན་ནོ། ། ཁྲོ་གཉེར་མ་ནི་རྟ་མགྲིན་གྱི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ནོ། ། འགོག་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པས་སྔར་བསྟན་པའི་སྔགས་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། སྔགས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བ་ཞེས་པ་ནས། དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སྔར་བཤད་པའི་སྔགས་རྣམས་འབུམ་དུ་བཟླས་པ་བྱས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། མངོན་སྤྱོད་བྱ་བའི་ཡུལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནས་འོག་མའི་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་ལ་གསད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །

The Great Vajradhara and others, having commanded the hosts of wrathful deities, taught the internal stage of summoning the daughters of the gods and so forth. From the words "the distinctions of the mudrās" up to "one should focus on them at all times," it is taught that one must practice with both vajra-recitation and verbal recitation. From the words "Then..." up to "having summoned the nāga maidens with long, almond-shaped eyes, they are to be enjoyed," it is taught that the nāga maidens are summoned by the mantra of Ekajaṭī, the wrathful goddess. Ekajaṭī is the wisdom consort of Yamāntaka. From the words "Then..." up to "if one recites the mantra after pressing [the object], they will be summoned," it is taught that the vidyādhara maidens are summoned by the mantra of Bhṛkuṭī. Bhṛkuṭī is the wisdom consort of Hayagrīva. From the words "The Vajra of Cessation..." up to "this is the intentional explanation," it is taught that the previously mentioned mantras are accomplished through vajra-recitation. From the words "those who are supremely devoted to mantra" up to "the accomplishment of all aims is explained," it is taught that the previously explained mantras will be accomplished if one performs one hundred thousand recitations. From the words "in order to show the objects for performing wrathful rites" up to "these are the words of the compiler below," it is taught that killing is the only [remedy] for those who harm the Three Jewels.

དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་སྐུར་བསྐྱེད་ནས། མ་རུངས་པ་རྣམས་ལ་བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་དག་གིས་ཕུར་བུས་འདེབས་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་མཉམ་པར་ཞེས་པ་ནས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཕུར་བུས་གདབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མཛད་པ་བསྟན་ཏེ། ཟུར་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལེའུ་དོན་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏོ། ། ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ས་བཅད་པའོ། ། ། ། བཤད་ཟིན་པ་དང་མ་བཤད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ལེའུའི་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་པོའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་ལྔའི་རྣལ་འབྱོར་པས། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་མཆོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་རིགས་དང་ཁ་དོག་གིས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས།

Regarding the passage beginning with "Then..." and ending with "will die quickly and suddenly," this teaches that after generating the bodies of the five tathāgatas, one should strike the malevolent ones with ritual daggers (kīla) using Amṛtakuṇḍalī and Yamāntaka. Regarding the passage beginning with "Vajra and lotus in union..." and ending with "the words of the summary," this teaches that through the gateway of meditative union, one should strike the body, speech, and mind of the object of accomplishment with ritual daggers. Regarding the passage beginning with "Then..." and ending with "the words of the summary," this teaches that when the ritual application of the Great Vajradhara was spoken, all the buddhas and bodhisattvas expressed their rejoicing, thereby showing the conclusion of the section. Regarding the passage beginning with "The tathāgatas..." and ending with "explained with intentional meaning," this teaches the meaning of the chapter. This concludes the topical outline of the fourteenth chapter explained by means of the six parameters. Regarding the passage beginning with "What has been explained and what has not been explained," this indicates the context of the chapter. Regarding the passage beginning with "Then..." and ending with "because it is the yoga of conceptualization," this teaches the offering made by the yogins of the five families through meditative union with the samaya-mudrā, based on the Blessed One’s original abode. The samaya-mudrā is also taught by way of family and color. Regarding the passage beginning with "Thus, for the yogins of conceptualization..." and ending with:

དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་དང་། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྔགས་དང་། དེ་བསྒོམས་པས་དགྲ་གསད་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཧཱུཾ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས་བསམ་གཏན་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁྲོ་བོ་གནོད་མཛེས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས། མ་ལུས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། ། རྡོ་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། འདི་ལ་གདོན་མི་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྐུར་བསྐྱེད་ནས། གསད་པ་བསྟན་ཏོ། ། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆར་གནོན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཁྲོ་བོ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་བསྒོམས་པས་ཚར་གཅོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕཊ་ནི་གསད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁྲོ་བོ་རྟ་མགྲིན་བསྒོམས་པས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་བགེགས་བསྐྱེད་པར་བཟློག་པ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་གསང་བ་ལྔའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་། སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །

The section ending with "explained through intentional language" teaches the mudrā and meditative union for the yogi who has entered the completion stage, as well as the stages of manifest enlightenment and self-consecration. The section from "Thus, the Great Vajradhara" up to "all these should be perfected" teaches the mantra of Yamāntaka and how to slay enemies by meditating upon it. The section from "HŪṂ" and so forth up to "all should be perfected through meditative concentration itself" teaches that through the samādhi of the wrathful deity Sumbharāja, everything without exception is destroyed. The section from "bitumen" and so forth up to "there is no doubt in this" teaches the method of slaying after generating the body of Yamāntaka. The section from "Karmavajra" and so forth up to "supremely distinguished for suppressing rain" teaches the subduing of obstacles through the meditation on the wrathful deity Amṛtakuṇḍalī. The section from "maṇḍala" and so forth up to "PHAṬ is slaying" teaches the reversal of the generation of obstacles such as wind by meditating on the wrathful deity Hayagrīva. Now, the section from "the suchness of the five secrets" up to "the samādhi called the vajra that generates all the sattvas therein" teaches that the five Tathāgatas are accomplished by means of the yogi’s four mudrās surrounding him and entering into meditative union.

ད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པའི་རིམ་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སྒྲུབ་པ་པོའི་ཟས་བསང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། འོག་ནས་བཤད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པས་རི་ལུའི་རིམ་པས་མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་གཞལ་བར་མཛད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཛད་པའོ། ། ད་ནི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རང་གི་ལྷ་ཞེས་པ་ནས། དེ་སྒྲུབ་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྷ་མོ་དང་། ཁྲོ་བོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་རྟགས་ཅོད་པན་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་སྣོད་ལ་དབབ་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནས། ཆོ་ག་ལ་སོགས་པས་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམས་པས་སློབ་མ་ས་བོན་བཞི་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་རིམ་པས། རྡོ་རྗེ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། འདིར་དགོས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དགོས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གནད་ལ་དབབ་པ་ཞེས་པ་ནས།

Now, from the passage beginning with "practicing together with a single mudrā" up to "completing the welfare of sentient beings through the Gaganagañja samādhi," the stage of the single mudrā is shown to be the accomplishment of the yogin as the Great Vajradhara. Now, from the passage beginning with "the practitioner’s activity regarding food" up to "thus he spoke," the food of the practitioner is to be consecrated. From the passage beginning with "it depends on what is explained below" up to "these are the words of the compiler," the yogin’s benefits, such as invisibility and so forth, are shown through the stage of the pill. From the passage beginning with "Then..." up to "this is an intentional explanation," the Buddhas and Bodhisattvas express their rejoicing in the Great Vajradhara’s evaluation. Now, from the passage beginning with "one’s own deity according to the division of families" up to "that which accomplishes and generates it," the crown—the sign of empowerment for the Tathāgatas, goddesses, wrathful deities, and Bodhisattvas—is shown. Now, from the passage beginning with "the ritual for descending into the vessel" up to "one should protect it with the ritual and so forth," the descent of the vajra is shown for the yogin who, having meditated on Vajrasattva, arranges the four seed syllables upon the disciple. The purpose here is the accomplishment of the welfare of oneself and others. From the passage beginning with "thus, descending upon the vital point" up to...

འུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སེམས་ཅན་མ་རུངས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་རྫས་གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་དུ་མ་གསོད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ། སྦྲུལ་ནག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དུ་བསྐྱེད་ནས། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པས་མ་རུངས་པ་གསོད་པར་བསྟན་ཏོ། ། གསོད་པའི་ཡུལ་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་། གསོད་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཀྱང་། གསོད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་ནས་དུག་གི་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ། མ་རུངས་པ་གསོད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དུག་འཕོ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ནས། གསང་ཆེན་དེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དུག་དང་ཉེ་བའི་དུག་གི་གསོ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དང་པོར་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ནད་པའི་ནད་བསལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

The section from "The owl..." and so forth, up to "is easy to understand," teaches the use of yakṣa substances for wrathful rites to slay various rākṣasas and other malevolent beings. The section from "The black snake..." and so forth, up to "was spoken by the Great Vajradhara," teaches that the yogi, having generated himself as Yamāntaka, slays the malevolent by emanating snakes and other such forms. The section from "Regarding this object of slaying..." up to "is the concluding statement," teaches that even a yogi abiding in the completion stage (niṣpannakrama) performs the act of slaying through the purity of slaying. The section from "Then..." and so forth, up to "skilled in its characteristics," teaches the slaying of the malevolent by emanating snakes and so forth and causing them to be seized by poison. The section from "In that regard..." and so forth, up to "the Great Vajradhara," teaches the transference of poison. The section from "In that regard..." and so forth, up to "that great secret is the secret of the Buddhas," teaches the treatment of poisons and secondary poisons. The section from "First, the contextual connection..." up to "by doing so, one will be liberated from disease," teaches that after clearing away the patient's illness, the Buddhas also grant their blessings. The section from "For those abiding in the completion stage..." up to "was spoken by Vajrasattva," [teaches...]

རྣལ་འབྱོར་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་། ནད་ཀྱི་གསོ་བ་བྱེད་པ་འམ་གསོད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་བཤད་ནས་ཞེས་པ་ནས་ཡ་ང་བ་མ་སྤངས་པས་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པའི་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་པ་ནས། དེ་ལས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྨི་ལམ་དང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཞུས་པའི་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་པོས་སྔགས་དང་གྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འཁོར་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པར་གྱུར་ནས་མི་སྨྲ་བར་འཁོད་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལེའུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་བསྟན་ཏོ། ། ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ས་བཅད་པའོ། ། ། །

Even for a yogi abiding in the completion stage, the methods for healing or killing diseases are taught. The section from "Having thus explained the collections of activities" up to "will die without having abandoned what is terrifying" teaches the desirable and undesirable dreams seen by one who has entered meditative absorption, as well as their results. The section from "In that regard" and so forth, up to "therefore, all accomplishments should be realized and understood," uses the analogies of dreams and the precious wish-fulfilling jewel to show that the Blessed One, the Great Vajradhara, taught the suchness of all phenomena to resolve the doubts of the buddhas and bodhisattvas. The section from "Then" and so forth, up to "the words of the compiler," shows that through the manner of answering the questions, the Teacher taught that mantras, accomplishments, the qualities of a buddha, the body and so forth, and space are by nature luminosity. The section from "Those buddhas and bodhisattvas were amazed" up to "it became so" shows that once the doubts of the retinue were severed, they remained silent. The section from "the moving and the non-moving" up to "explained with intentional meaning" indicates the title of the chapter in accordance with its subject matter. This concludes the topical outline of the fifteenth chapter explained by means of the six parameters.

སྔར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུའི་རྩོམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞེས་པ་ནས་ལྷག་མའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསྟོད་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་པ་ནས། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཁྲུ་བཅུ་དྲུག་དང་། ཁྲུ་ཉི་ཤུའི་སྐུ་དང་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་། མཆོད་པར་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནས། གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། གཞན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀྱི་གཙོར་བྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ། ཡང་དེར་འདུས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་བསྟན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་ལེའུ་བཞི་པ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྨོས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ཀྱང་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། ལེའུ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་བརྟག་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་པས་ཐིག་གདབ་པ་དང་། ཚོན་གྱིས་བྲི་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་གི་ཆོ་ག་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ནས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། རང་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པས།

The phrase "characterized by the previously explained [definitions]" and so forth indicates the commencement of the chapter. Then, from "Then the Blessed One..." up to "...is the remainder," the exhortation by the Tathāgatas is shown, preceded by an offering and praise. From "All vajras..." up to "...is the maṇḍala of Amitābha," the complete characteristics of the body and speech maṇḍalas, measuring sixteen and twenty cubits respectively, along with their offerings, are shown. From "Thus, the maṇḍalas of body, speech, and mind..." up to "...that which is so called," two maṇḍalas are shown either as the primary focus of two other Tathāgatas or for the purpose of being subsumed therein. By the mention of the three maṇḍalas, the author intends to express the maṇḍala of mind mentioned in the fourth chapter. The commentator himself also demonstrated that the maṇḍala of the sixteenth chapter is an elaboration of the maṇḍala of the fourth chapter. From "Then..." and so forth, up to "...should be analyzed and accomplished in sequence," the laying of the lines and the drawing with colors by the yogi together with the mudrā are shown. Having thus shown the common ritual, from "...the yoga of Vairocana and so forth..." up to "...are the words of the compiler," [it is shown that] by means of the yoga of Vairocana and the others, together with their respective mudrās, [the practice is performed].

དཀྱིལ་འཁོར་འདྲི་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། སྔགས་ཀྱི་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་ཞེས་པ་ནས། གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཕྱག་རྒྱ་མེད་ན་བླ་མ་དང་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་རྒྱལ་ཆེན་ལྔ་རྣམས་ནི། ། ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བ་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཚོན་སྣ་ལྔའི་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འདྲི་བའི་དུས་སུ་ཞེས་པ་ནས། བགེགས་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་འདྲི་བའི་དུས་སུ་བགེགས་བསལ་བ་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་བུམ་པ་གཞག་པ་ནི། ། ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བཤད་པའི་བར་གྱིས་ནི་བུམ་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྦྱིན་སྲེག་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་པ་རྡོ་རྗེ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། སློབ་མ་ལ་དབུགས་དབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སློབ་མ་ནང་གི་རིམ་པས་དབང་བསྐུར་བ་དོན་དུ་(གཉིར་,གཉེར་)བས་དྲི་བའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞེས་པ་ནས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

Regarding the drawing of the maṇḍala, the Buddha’s blessing is shown. From the passage beginning with "the mantra-mind" up to "is intended to satisfy," the offerings to the maṇḍalas are shown. From "having trained well in that way" up to "should be understood accordingly for the maṇḍala of speech," it is shown that if there is no mudrā, the guru and the preceptor should together lay the lines of the maṇḍala. From "the five great buddha-kings" up to "the supreme, perfect approach to awakening," the meditation on the five colors is shown. From "at the time of drawing the maṇḍala" up to "obstacles are unable to act," the removal of obstacles at the time of drawing the maṇḍala is shown. From "placing the vajra-vase" up to "is explained as not being literal," the blessing of the vase and the inner and outer fire offerings are shown. From "Vairocana and so forth" up to "this is the vajra-mantra of the nature of syllables," the descent of the disciple who has entered the maṇḍala is shown. From "in that regard" up to "the granting of encouragement to the disciple," the questions asked by the disciple who seeks the empowerment through the inner stages are shown. From "there, by the vajra-preceptor" up to "so it is also said," it is shown that:

སློབ་མས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། བླ་མ་དགྱེས་པས་སློབ་མ་དེའི་ལུས་ལ་སྔགས་ཀྱི་ས་བོན་དགོད་པ་དང་། དམ་ཚིག་དཔོག་པ་བསྟན་ཏོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སློབ་མའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཤིང་། དྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྔགས་དང་། དེའི་ལྷ་སྦྱིན་པ་བསྟན་ཏོ། ། སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནས། སྤྱན་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་གཏད་པ་དང་། ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། ། གནས་དང་གནས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་བསྟན་ཀྱང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དཔལ་མཆོག་དང་པོའི་རྒྱུད་ལས། མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་གྲུ་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་སྦྱིན་པའི་དུས་སུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། སློབ་མ་ལ་བདུད་རྩིའི་ཟས་དང་། ཉིན་པར་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རི་ལུ་བྱས་ཏེ། ལས་བྱས་པའི་ཟས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྦྱིན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མངག་གཞུག་བསྒྲུབ་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷག་པར་མངག་གཞུག་ལ་བསྐུལ་བར་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དབང་དུ་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནས།

When the disciple has made the request, the guru, being pleased, places the mantra seeds upon the disciple’s body and teaches the transmission of the samaya. From the words "Regarding the mantra..." up to "should be bestowed," the thorough examination of the disciple’s disposition and the bestowing of the mantra and its deity are taught, preceded by questions. From the words "The meditative absorption of the King of Mantras..." up to "completely transformed into Locanā and the others," the conferral of the secret empowerment and the suchness of the deity are taught. Because the locus and that which resides therein are inseparable, although the suchness of the maṇḍala is not explicitly taught here, it is to be inferred; for example, as in the Śrīparamādya Tantra: "That which is without inequality is the square," and so forth. From the words "In that regard..." up to "it was also spoken thus," the samaya of food is given to the disciple, having prepared pills through the divisions of the nectar-food and the daytime, and so on. From the words "In that regard, this is..." up to "the Great Vajradhara," the accomplishment of the servant (kiṅkara) along with its benefits is taught, based on being born into the families of the five tathāgatas. From the words "In that regard, this is..." up to "thus he spoke," it is taught that the servant is also to be exhorted by means of the mantra. Now, from the words "The subjugation of kings and so forth..." up to...

གསུངས་ཤིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དབང་དུ་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། གདུལ་བའི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནས། སྒྲུབ་པ་པོས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྷའི་མིག་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ། བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཚིམ་ཞིང་བལྟ་བར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། དམིགས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་བསྒོམས་པས། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྐུལ་བྱེད་མ་བསྒོམས་པས་མ་རུངས་པ་འདུལ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་དང་། སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཛམྦྷ་ལ་བསྒོམས་པས་རྒྱས་པའི་ལས་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་དབང་གིས་འདོད་པ་དང་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཞེས་པ་ནས། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་རབ་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བཅོས་པའི་ཆ་བྱད་དང་། རང་དང་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་བྱས་ཏེ།

The section ending with "it is said and explained" teaches the subjugation of kings and others by relying on the meditation of Mañjuvajra. The section from "the application for the sake of those to be trained" up to "the practitioner will see" teaches the generation of the divine eye for the sake of the object to be accomplished. The section from "hunger, thirst, and so forth" up to "the Great Vajradhara" teaches the ritual for the yogi’s satisfaction and visualization. The section from "in that regard" up to "it is called that with respect to that object of focus" teaches the activities of pacification and so forth by meditating on Ratnasambhava with a yellow body color. The section from "then" up to "it is called that" teaches the subduing of the wicked by meditating on Tārā. The section from "then" up to "it is called that" teaches the accomplishment of the activity of enrichment by meditating on Jambhala in union with the six mudrās. The section from "then" up to "thus he spoke" teaches the accomplishment of the mundane and supramundane ḍākinīs. Through that, the fruits of desire and liberation are attained. The section from "having performed the action in that way" up to "one should thoroughly enter into union" teaches that, according to the divisions of the families, one should assume the appropriate attire and form oneself and one's own mudrā.

དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། ། ཟུར་གྱིས་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྡོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིགས་ཞེས་པ་སྔགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཇི་སྙེད་པའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཡང་བགོ་བ་བསྟན་ཏོ། ། བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། བུད་མེད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནས། ལེའུ་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ལེའུ་དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་བསྟན་ཏོ། ། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་མཐའ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ས་བཅད་པའོ། ། ། ། རིམ་པ་གཉིས་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། ། སྡུད་པར་བྱེད་པས་དེ་ནས་ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་པོ་ལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའི་བསྟོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དགྱེས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནས། ཁྱབ་འཇུག་གི་དམ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

One should dwell together with that. This indicates the conduct of the "side-knowledge" (vidyā-vrata). From the words "the stalk" and so forth, up to "the family is the mantra," the ritual for alms-gathering as much as is needed and the application of the mudrā are taught. From the words "meditative concentration" and so forth, up to "it should be given to one who is without regard for women," the wisdom-mudrā (jñāna-mudrā) is taught. For that very reason, from the words "in that way" up to "the summary of the chapter," the conduct of the yogi abiding in the completion stage (niṣpanna-krama), together with its benefits, is taught. From the words "all accomplishments" up to "the literal meaning," the title of the chapter, which possesses the meaning, is taught. This is the topical outline of the six parameters for the sixteenth chapter. With the words "even by understanding the two stages" and so forth, the chapter is commenced. From the words "Then the compiler" up to "the literal meaning," the Tathāgatas' praise of the Teacher, together with its benefits, is taught. From the words "Then" and so forth, up to "explained as not intended" (neyārtha), the Great Vajradhara, being delighted, is shown to be facing the Tathāgatas. From the words "In that way, by the Tathāgatas" up to "the samaya of Viṣṇu," [the following is taught].

ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། ཚངས་པ་དང་། དྲག་པོ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་གི་དམ་ཚིག་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། གོ་སླའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་དང་། བརྩམས་པའི་དོན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། གནོད་སྦྱིན་མོ་དང་། ཀླུ་མོ་དང་། ལྷ་མིན་མོའི་དམ་ཚིག་བསྟན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བསྟན་ཏོ། ། ཁམས་གསུམ་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས། ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་བསྒྲུབ་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་སྔགས་སོ་ཞེས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། འདུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕྱག་འཚལ་བའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ། ། བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སྤྲོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་དམ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

The samayas of the perfectly enlightened Buddhas, bodhisattvas, śrāvakas, Brahmā, Rudra, and Viṣṇu are taught. In that regard, the section from "Brahmā and so forth" up to "is easy to understand" teaches that the samayas of Brahmā and the others are the essence of Vairocana and the others. The section from "Thus, of the principal ones" up to "for the sake of accomplishing the intended purpose" teaches the samayas of the yakṣiṇīs, nāginīs, and asurīs. The section from "for the sake of pleasing the Vajraḍākinīs" up to "he summarizes" teaches the enjoyment of the Vajraḍākinīs according to one's desire. The section from "arising in the three realms" up to "thus he spoke" teaches the purification of the paths of action by way of entering into natural luminosity. The section from "now, the mantra for beginning the practice" up to "the conduct for generating the state of the Great Vajradhara himself" teaches the specific ways of prostrating for the yogins of the Guhyasamāja. The section from "approach and so forth" up to "this is beginningless" teaches the samaya characterized by the emanation of the Tathāgatas in meditative equipoise. The section from "thus, by realizing suchness" up to "the samaya that pleases the Tathāgatas" teaches:

སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ནས། སེམས་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བདུད་རྩི་མྱང་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ནང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཞེས་པ་ནས། དག་པ་རྡོ་རྗེས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཟས་དང་སྨྲ་བ་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། གང་སྔར་འདས་པ་དང་ཞེས་པ་ནས། ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། ཞུ་བ་བྱས་པ་ན། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་བཤད་པའི་སྒོ་ནས། དེ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། འདྲ་བར་ཉེ་བར་གདགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། འོན་ཀྱང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་བརྟག་པ་ནི་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནས། ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

The sequence of emanation and absorption is taught. From the words "those who realize suchness" up to "the mind will become equipoised," the tasting of nectar is taught. From "in that way, within the internal self" up to "the pure Vajra spoke thus," the meditation on Vairocana and the others during eating, speaking, thinking, and so forth is taught. From "whatever has passed before" up to "became silent," the purification of all ritual applications by entering into luminosity itself is taught. From "Then" up to "should be applied as such," it is taught that when the Bodhisattvas made their request to the Tathāgatas, the Great Vajradhara dispelled their doubts by means of his explanation. From "Then" up to "is metaphorically designated as being similar," it is taught that the suchness of the Great Vajradhara is difficult to find, yet all beings are of that very nature. From "In that way, the Bodhisattvas and" up to "because no conceptualization is found," the meditative absorption of the Blessed One himself is taught. From "Having thus established the meditative absorption of the Great Vajradhara" up to "in order to demonstrate the state of wonder," it is taught:

ཞུས་པ་ལ་ལན་གདབ་པའི་སྒོ་ནས། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངེས་པར་བྱས་ནས། ཞག་བདུན་གྱིས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་པས་ཞེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པས་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་མཚོན་པས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། དེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཞེས་པ་ནས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྤངས་ནས། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་གསུམ་བསྟན་ཏོ། ། སྤྱོད་པ་གསུམ་ལ་གནས་པ་ཡི། ། ཞེས་པ་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་ནས། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ལ་བཞུགས་པར་བསྟན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནས།

By way of providing answers to the questions asked, the suchness of Vajradhara is established. From the words "Then..." up to "...the cause of wonder," the assembly's rejoicing in the suchness spoken by the Tathāgata is shown. Having thus ascertained the signless samādhi, from the words "by attaining one-pointedness in seven days" up to "...is called," the meditative cultivation of the Mind Vajra and the entry into union symbolized by the two organs is shown. From the words "entering into union with the wisdom mudrā" up to "...will attain buddhahood itself," the entry into union with the samaya mudrā is shown. From the words "Then..." up to "...the words of the compiler," having abandoned the external mudrā, the three samayas of the Body Vajra and so forth are shown. From the words "Abiding in the three conducts" up to "...thus he spoke," having dispelled attachment to external maṇḍalas, the aggregates and so forth are shown to be the Tathāgatas themselves. From the words "In that way, Vairocana and so forth" up to "...entered into the ultimate truth," the Blessed One’s abiding in the clear light itself is shown. From the words "The Blessed One, the Great Vairocana..." up to...

དེའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཞུས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྱམས་པ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པས་ཞེས་པ་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཞུས་པའི་ལན་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཕན་ཡོན་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ཚད་མར་བྱས་ནས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་གསུངས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བསམ་གཏན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ལྷ་མོ་བཞིས་བསྐོར་བའི་ནང་དུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་བཞུགས་པ་བསྐྱེད་ནས། སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ནང་གི་རིམ་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་གསུངས་སོ། ། གཞན་ཡང་གདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྦྱོར་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་ཕྱག་དྲུག་པ་བསྒོམས་པས་མ་རུངས་པ་ཚར་བཅད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། འདའ་བར་མི་བྱ་བའི་དམ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་དང་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་བསྟན་ཏོ། དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ནས། ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་བསྟན་ཏོ། །

Therefore, the section ending with "Maitreya remained silent" shows that when the Bodhisattva requested the characteristics of the Vajra Master from the Tathāgata, the Vajra Master was taught to be the essence of all Tathāgatas. The section from "Thus, Maitreya remained silent" up to "because it was so spoken" shows that the response to the request, as well as the benefits of the Vajra Master, were spoken by the Great Vajradhara, taking as authoritative the great tantra called the Māyājāla, the great sūtra called the Ratnarāja, and the Bhagavatī Śatasāhasrikā. The section from "Then" up to "the maṇḍala of meditative concentration" shows that after generating the Great Vajradhara seated within the central deity Akṣobhya surrounded by the four goddesses, the internal stages of conferring empowerment upon the disciple, along with their benefits, were taught. Furthermore, the section from "Moreover, the wicked" up to "the teaching on the excellence of the supreme application" shows that by meditating on the six-armed Vajraḍākinī, the malevolent are subdued. The section from "Then" up to "the samaya not to be transgressed" teaches the internal fire offering and the common offerings. The section from "Having thus taught the common offerings" up to "will be attained" teaches the common offerings for the sake of both oneself and others.

དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་ལ་མཆོད་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ནས། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ནི་ཁམས་མཐའ་དག་ལ་མཆོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མཆོད་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ནས། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པའི་འཇུག་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་སྐྱོ་བར་གྱུར་ན་བདུད་རྩིས་བདའ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནས། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་ནི་དགག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། འདུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་བསྟན་ཏོ། ། ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དུག་སེལ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དུག་བསལ་བ་ཞེས་པ་ནས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ནད་གསོས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་ནས་ནད་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདུད་རྩི་ཐབ་སྦྱོར་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བའི་ཞེས་པ་ནས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།

Thus, from the passage beginning with "Having thus taught the offerings to oneself and others" up to "is supreme," the offerings to the entire realm of sentient beings are taught. From the passage beginning with "Having thus taught the types of offerings" up to "because it is with an object of observation," the engagement of the yogi is taught. From the passage beginning with "Having thus taught the yogi’s thorough engagement with the objects of sentient beings" up to "is the benefit," it is taught how to refresh and satisfy the yogi with nectar should they become weary. From the passage beginning with "having realized the completion stage" up to "there is no negation for that which is without clinging," it is taught that the yogi of the Guhyasamāja should abandon clinging to external objects of worship, such as prostrating to stupas. From the passage beginning with "as stated in the fifteenth chapter" up to "one should abide in suchness," the clearing of poison is taught. From the passage beginning with "having thus cleared the poison" up to "was spoken by Samantabhadra," the protective wheel of Amṛtakuṇḍalī is taught so that the disease will not recur in the person whose illness has been cured. From the passage beginning with "Then the compiler" up to "became silent," the nature of the Blessed One’s tantra is taught in response to the request of the retinue. From the passage beginning with "Thus, free from doubt" up to "will come to possess excellence," it is taught:

སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་སྒོ་ནས་སྔོན་བྱུང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་ལ་དེ་ལྟར་ནི་རྒྱུད་འདི་རྙེད་པར་སླ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། གསང་བ་འདུས་པ་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་སྤང་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནས། འདིའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དོན་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་པ་ནས། སྲོག་རྩོལ་བས་གསོན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལྷ་མོ་བཞི་པོས་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞེངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཚངས་པའི་གནས་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་གྱུར་པ་དང་ཞེས་པ་ནས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་དོན་གྱི་མིང་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བས་དབང་བསྐུར་ནས་ཞེས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བ་ལས་བཞེངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །

The Blessed One stated that while it is difficult to find [teachings] through the gateway of past events, this tantra is easy to find. From the words "In this Guhyasamāja" up to "explained as not intended," the Tathāgatas demonstrate the removal of the doubts of the Bodhisattvas regarding their birth. From the words "In that way, the Tathāgata" up to "the meaning of this has already been explained," because the purpose of the Tathāgatas has been accomplished, they entered into the state of the Blessed One. From the words "In that way, having the nature of clear light" up to "sustain us with the vital effort," the four goddesses demonstrate the arising of the Blessed One through four verses. From the words "In that way, having been perfectly exhorted by the goddesses whose nature is the four Brahma-abodes" up to "he became known by the name Samantabhadra, a name for a meaning not previously arisen," the assumption of the Blessed One’s physical form is shown to be of the nature of great bliss. From the words "In that way, having conferred the wisdom empowerment upon all sentient beings" up to "this is the meaning of the vajra words," the Great Vajradhara, having arisen from the clear light, taught the suchness of the Dharma to the Tathāgatas.

དེ་ལྟར་གསང་བ་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཞེས་པ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འོས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་རྒྱུད་གཏད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུད་གཏད་པའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནས་ཞེས་མཐར་ཐུག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། འོད་དཔག་མེད་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་དག་གི་ལུས་དང་། ངག་དང་སེམས་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཞུ་ནས། འོད་གསལ་བ་ལ་དམིགས་པར་བསྟན་ཏོ། ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དང་ཚུལ་ཞེས་པ་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་ངེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུང་བསྟན་པ། རང་གི་སློབ་དཔོན་ལ་དད་པས་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་རྒྱུད་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་ནས། ལེའུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྡུད་པ་པོས་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་ལེའུ་བསྟན་ཏོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་གསུང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཅེས་པ་ནས། བདེ་བ་དམ་པའི་གནས་མཆོག་ཟླ་བའི་བློ་དང་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་ལྡན་པར་ཤོག། ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། རང་གི་འགྲེལ་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། ། བསོད་ནམས་བསྔོ་བ་བསྟན་ཏོ། ། མཐའ་དྲུག་ས་གཅོད་བྱས་པ་ཡིས། ། དགེ་བ་བདག་གིས་གང་ཐོབ་པ། ། དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ། ། འཇམ་པའི་གཞོན་ནུ་འདྲ་བར་ཤོག།

The section from "Thus, having fully taught the secret" up to "because of having accepted the speech of the Tathāgata exactly as it is" shows that the Great Vajradhara entrusted the tantra to Vajrapāṇi because he was a worthy recipient. The section from "After the tantra was entrusted" up to "the ultimate was spoken" shows that Vairocana, Amitābha, and Akṣobhya dissolved into the body, speech, and mind of the entire realm of sentient beings as their very essence, and then taught the focus on clear light. The section from "By the kindness of the Master’s presence, the meaning and method of the tantra" up to "the limit of the other side must be ascertained" shows the Master’s prophecy of the noble Nāgārjuna from the Ārya-laṅkāvatāra-sūtra, demonstrating the benefits of faith in one’s own teacher. The section from "Now, the tantra is being concluded" up to "chapter" shows the compiler’s conclusion of the tantra and the presentation of the meaningful title of the chapter. The section from "The Sugata’s speech, the extremely subtle Yoga Tantra" up to "may all beings possess the supreme state of sublime bliss and the moon-like intellect" shows the benefits of one’s own commentary and the dedication of merit. By whatever virtue I have gained through this topical analysis of the six limits, May the entire world without exception become like the youthful Mañjuśrī.

འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལྷན་ཅིག་བདེ་བའི་ཏིང་འཛིན་གནས། ། ས་སྟེང་གུས་པས་བརྟེན་པ་འཁོར་བའི་གདུང་བ་སེལ། ། གང་གི་དྲིན་གྱི་དབང་གིས་བདག་གི་ངག་འབྱོར་པ། ། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གོས་དཀར་མོ་དེ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག། སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་ས་བཅད་པའོ། ། ། ། སྒྲོན་མ་གསལ་བའི་མདོར་བཤད་པའི་ས་བཅད་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ལཀྵྨཱི་ཀ་རིའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་སློབ་མ། པཎྜི་ཏ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཀུ་མཱ་རས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་ཅན་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །

Abiding in the samādhi of bliss together with the Lord of the World, You who dwell upon the earth with devotion dispel the torments of saṃsāra. By the power of whose kindness my speech has become proficient, May that Pāṇḍaravāsinī, the Mistress of Speech, be victorious! This concludes the topical outline of the seventeenth chapter of the Pradīpodyotana. The topical outline of the Pradīpodyotana-ṭīkā, titled The Mirror of the Heart, composed by the great learned paṇḍita Kumāra, a disciple of the glorious Lakṣmīkara, is hereby complete. It was translated, edited, and finalized by the Indian abbot and paṇḍita Kumārabhṛta and the Tibetan translator, the monk Śākya Blo-gros.