Extensive Commentary on [Nāgārjuna's] “Six-Branched Yoga”

#༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཥཊ་ཨཾ་#ག་ཡོ་ག་ནཱ་མ་ཊཱི་#ཀ། བོད་སྐད་དུ། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དབང་པོ་རྣམས་དང་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གཉི་གའི་དབང་པོ་སྟེ། དབང་པོ་བཅུ་པོ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དེ་#རྣམས་ཀྱི་རང་གི་འཇུག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་རང་གི་འཇུག་པའོ། ། དེར་གནས་པས་ན་#རང་གི་འཇུག་པ་#གནས་སོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་དམན་པ་དང་། བར་མ་དང་། མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། ། འདོད་པ་སོ་སོར་སྡུད་པས་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཅིང་ཆགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། འདོད་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ལ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་སོ་སོར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྡུད་ཅིང་ལེན་པས་ན་#སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་དང་པོའི་བཤད་པའོ། ། སོ་སོར་སྡུད་པ་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡན་ལག་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལྔ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་ལྔ་ནི་དབང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་ཏེ། དབང་པོ་རྣམས་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ལྔ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་#ཏེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བརྟག་པ་དེ་ཉིད་བསམ་གཏན་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ཡང་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་དབྱེ་བ་བཤད་པའོ། །

In the language of India: Ṣaḍaṅgayoganāmaṭīkā. In the language of Tibet: sbyor ba yan lag drug pa zhes bya ba’i ’grel pa (The Commentary on the Six-Limbed Yoga). Homage to the glorious Vajrasattva. The faculties and the objects of the faculties are both faculties; the ten faculties, as both objects and subjects, have their own engagement. Their engagement according to their own nature as the apprehended and the apprehender is "their own engagement." Because they abide therein, it is called "abiding in one's own engagement." This occurs in all cases through the distinctions of inferior, middling, and superior. Regarding the phrase "because of withdrawing the objects of desire": since they are things to be desired and craved, they are "objects of desire," such as form and so forth. Because the faculties repeatedly and individually withdraw and take up these, it is called "withdrawal" (pratyāhāra); this is the explanation of the first limb. To purify withdrawal, the second limb is taught with the words "the five objects of desire" and so forth. The five objects of desire are form and so forth, which have become the objects of the five faculties; these are summarized and become one with the faculties. The five buddhas are the eye and so forth; their union is the "union with the five buddhas" through perfect union. Therefore, form and the others are also buddhas. That very pure conceptualization which has become thus is explained as "meditative concentration" (dhyāna). Furthermore, it becomes fivefold through the divisions of conceptualization and so forth; the words "conceptualization" and so forth explain those divisions.

དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་གསང་བ་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་ལྔ་དང་། དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་རྟོག་པ་དེ་ནི་རྟོག་པའོ། ། དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་གནས་པ་ལ་སྤྱོད་#པའོ། ། དེ་ལྟར་དཔྱད་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས་གང་ཡིད་ལ་#བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད་#དགའ་བ་ལ་རེག་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བདེ་བ་གང་ཐོབ་པ་དེ་ནི་བདེ་བས་བསྡུས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱངས་པ་ལས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སོན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་#ཤེས་བྱ་བྱུང་བའོ། ། དེའི་ཟད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་ནི་རང་སེམས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་དངོས་ཞི་བ་སྟེ། སྣང་བ་ཙམ་དང་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་གཅིག་ཏུ་མཐར་ཐུག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་གཉིས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔའོ། ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱིས་དབུགས་ཏེ། ཡང་དེ་ཉིད་ས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རང་གི་རྡོ་རྗེའི་#བུ་ག་ནས་བྱུང་ནས་པདྨའི་སྣའི་རྩེ་མོར་གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

The faculties, the objects, and the sensory consciousnesses are the three secrets. The conceptualization that the five faculties, the sensory consciousnesses, and their objects are the nature of the five Tathāgatas is "conceptualization." To analyze that very [nature] is "dwelling in analysis." Having analyzed in that way, by being oriented toward entering suchness, that which has the characteristic of mental bliss is "touching joy." The bliss characterized by physical pliancy and so forth, which is attained by entering into suchness, is "subsumed by bliss." Because one has reached the ultimate limit through such training, there is "cognition"; the arising of the six active consciousnesses of the eye and so forth, and the objects of knowledge from form up to the constituent of phenomena, is the "arising of cognition and the object of knowledge." Their exhaustion is the emptiness of the mind’s apprehended and apprehender; therefore, the one-pointed mind characterized by primordial wisdom is called "one's own mind." Such a mind is the actual peace of all Buddhas, arising as the ultimate unity of mere appearance and universal emptiness; these are the five divisions of the second branch. Regarding the phrase "of the five primordial wisdoms" and so forth, the breath, which is the nature of the five primordial wisdoms, should be meditated upon as emerging from one's own vajra-aperture in the form of a mass—the form of the drop of bodhicitta—at the tip of the lotus nose.

དེ་ཉིད་གྱེན་དུ་འགྲོ་བའི་དབུགས་ནི་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རིན་པོ་ཆེའོ། ། སྲོག་ནི་འཚོ་བའོ། ། རྩོལ་ཞིང་རིང་དུ་སྤྲོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱར་བཤད་ཅེས་#བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཟློས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་སྔགས་སྙིང་གར་བསམས་ཏེ། རང་གི་སྙིང་གར་བསམས་#ཏེ། རང་གི་སྙིང་གའི་པདྨ་ལ་བསམས་ནས། སྲོག་ནི་ཐིག་ལེར་གྱུར་པར་བཞག། ཅེས་བྱ་བ་མི་ཤིགས་པ་#གཏོགས་པར་དགོད་པ་སྟེ་ཡན་ལག་གསུམ་པའོ། ། རང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། ། དབང་པོ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དབང་པོ་གཉིས་དགག་ཅིང་ངེས་པར་ཐིམ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཡུལ་དང་དབང་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པར་བཀག་ཅིང་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་པ་ཡིན་#པར་བཤད་དེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ནི་འགོག་པའི་རྡོ་རྗེར་འགྱུར། ། མཚན་མ་#ཉེར་འཛིན་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགོག་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི་འོད་གསལ་བའོ། ། དེར་གྱུར་པ་ནི་སེམས་དེར་གྱུར་པའོ། ། མཚན་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ན་#མཚན་མར་ཉེར་འཛིན་ཏེ། མཚན་མར་སྣང་བའོ། ། འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེ་བར་གྱུར་པའོ། ། མཚན་མའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔར། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་#གསུངས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་ལས་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་མཚན་མ་དང་པོའོ། །

That very upward-moving breath is five-colored, having the nature of the five Tathāgatas. For that very reason, it is a "jewel." "Life" (prāṇa) is vitality. That which exerts effort and is extensively projected is explained as "vitality and effort" (prāṇāyāma), because it is recited day and night by way of its essential nature as entering and so forth. Having visualized one's own mantra at the heart—having visualized it at one's own heart, having visualized it upon the lotus of one's own heart—one should place the life-force as a drop. This is the placement of the indestructible [syllable], which is the third branch. [It is] one's own form and so forth. The "faculties" are the eyes and so forth. Having blocked those two faculties and caused them to definitely dissolve, thereafter, the "jewel" which is the support for the objects and faculties—the jewel of the mind together with vitality and effort—is blocked and set to subside. That which is the apprehended is explained as the "apprehender." Furthermore, what is that? It is called the "limit of reality" (bhūtakoṭi). Regarding the statement: "The mind becomes the vajra of cessation; the apprehension of signs will arise," the "vajra of cessation" is the clear light. "Becoming that" means the mind becoming that. "Apprehension of signs" means the apprehension of signs, which is the appearance of signs. "Will arise" means will be produced. Regarding the statement: "The element of signs is of five types; this was taught by Bodhivajra," when earth dissolves into water, the appearance resembling a mirage is the first sign.

དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་ལས་དུ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་གཉིས་པའོ། ། མེ་རླུང་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་ལས། ནམ་མཁའ་སྣང་བར་གྱུར་པ་#ལྟ་བུ་སྟེ་གསུམ་པའོ། ། ཁམས་ཕྲ་བ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་གསུམ་དུ་སོང་བ་ལས་མར་མེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བཞི་པའོ། ། རང་བཞིན་ཀུན་དུ་སྣང་བ་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་ལས་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞིང་རྟག་ཏུ་སྣང་བ་འོད་གསལ་བ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་ལྔ་པའོ། ། མཚན་མ་#ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། དང་པོ་ས་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ། ། ཆུ་ཡང་མེ་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར། ། མེ་ནི་རླུང་ལ་ཐིམ་འགྱུར་ཞིང་། ། རླུང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་འཇུག། རྣམ་ཤེས་གཟུང་བ་དེ་ཉིད་ནི། ། འོད་གསལ་པར་ཡང་འཇུག་པ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། བརྟན་པར་གྱུར་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་ནས། རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་འདའ་#བར་མི་བྱ་བའི་མཚན་མ་ལྔའི་རིམ་གྱིས་#འོད་གསལ་བར་འཇུག་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྤྲོ་བར་བྱ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་ནི་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་#སྟེ་བཞི་པའོ། ། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་འོད་གསལ་བར་སོང་བར་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། གང་སྔོན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཐོབ་པ་དེ་དང་འདྲ་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པས་#སྤྲོ་བར་བྱ་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །

Likewise, from the dissolution of water into fire, there is the appearance like smoke; this is the second. From the dissolution of fire into wind, there is the appearance like the manifestation of space; this is the third. From the subtle elements having entered the three universal manifestations, the essence of the collection of appearances like a lamp is the fourth. From the dissolution of the universal manifestations of nature, there is the constant appearance of mere luminosity, like a cloudless sky; this is the fifth. Through these five signs, nirvāṇa is attained. As it is said in the Analysis of the Limits of Action: "First, earth dissolves into water; water also dissolves into fire; fire dissolves into wind; and wind enters into consciousness. That very consciousness, the object of apprehension, also enters into luminosity." Thus it is said. Having become stable and purified, one enters luminosity through the sequence of the five signs that are not to be transcended via the vajra path; this is the element of space, which should be emanated into the world-system and pervaded by way of the dharmakāya. These are called the branch of retention, the fourth. Thus, having meditated upon and directly realized oneself as having entered luminosity, one should emanate and generate that very state in the same manner as the previously mentioned attainment of the limit of reality through aspects such as the mirage-like and so forth. One should know and understand that these just explained are what is called "recollection."

སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ལས་#སྐྱེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་ལས་#རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡན་ལག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཐབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་སྦྱོར་བས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་རྒྱུ་བ་ལ་#གནས་པ་གོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་རྒྱུ་བ་དང་། མི་རྒྱུ་བ་དེའི་དབུས་སུ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གཟུགས་རྣམ་པར་བསྒོམ་#པར་བྱའོ། ། རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཡུད་ཀྱི་#ཞེས་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས་ཀྱང་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་ཡོངས་བརྟག་#དང་། ། གཟུགས་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས། ། སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་བརླབས་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད། ། རྣལ་འབྱོར་བྱིན་རླབས་#ཡིན་པར་གསུངས། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་དག་པ་དང་། ། གསང་སྔགས་ས་བོན་སྐྱེ་བ་ཆེ། ། ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་སུ་བརྟག་པ་ཡིས། ། རིམ་གྱིས་གཟུགས་ནི་རྫོགས་བྱས་པ། ། དེ་ནི་བརྟག་#པར་བརྗོད་པ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་ཆོ་ག་ཡིན་པར་གསུངས། ། སྡུད་དང་སྤྲོ་བར་བྱས་པ་ལས། ། རྣམ་པའི་མཆོག་ཀུན་ལྡན་པ་དག།

Regarding the phrase "arising from that individual appearance": individual appearance is authentic knowledge (vidyā); from that, the branch of recollection (anusmṛti) arises, and not otherwise. Regarding the phrase "method and so forth": it refers to the meditative equipoise of method and insight. Through the union of the conventional and ultimate truths, all things—whether moving or non-moving—are gathered into a single mass. Having unified them into the form of Mahāmudrā, one should meditate upon the form of the Great Vajradhara, whose nature is the union of the moving and the non-moving in their midst. By this very sequence, "in an instant" means in a mere moment. "Completing wisdom" refers to the completion of the wisdom body (jñānakāya), which is explained as the sixth branch, meditative concentration (samādhi). The Śrī Māyājāla also clearly teaches this very classification for generating the deity: "Yoga should be known to be threefold: Blessing, thorough conceptualization, And the complete perfection of the form; These yogas are praised by the Buddhas. Blessing with mantra and generating the pride Is taught to be the yoga of blessing. Through the purity of the bodhicitta And the great birth of the secret mantra seed, By conceptualizing the assembly of mudrās, The form is gradually perfected; That is described as 'conceptualization,' And is taught to be the ritual of yoga. Through the processes of withdrawal and radiation, Possessing all the supreme aspects..."

སྐད་ཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྫོགས་པ། ། རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལས་ཀྱང་། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པ་#རྣམ་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། གསང་བའི་བདག་པོ་ལྷའི་གཟུགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ། ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཏེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སོ། ། དེ་ལ་ལྷའི་གཟུགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱ་བ་གཉིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མ་དང་བཅས་པས་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའོ། ། མཚན་མ་མེད་པས་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། མཚན་མར་བཅས་པས་མཚན་བཅས་ཀྱིས། ། དངོས་གྲུབ་རྒྱལ་བ་དམ་པ་བཞེད། ། མཚན་མ་མེད་ལ་གནས་པས་ནི། ། མཚན་མ་ཅན་ཡང་འགྲུབ་ཏུ་རུང་། ། དེ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། ། མཚན་མ་མེད་པ་བསྟེན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དགོངས་པས་བཤད་པའོ། ། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨཱརྱ་ཤྲད་དྷཱ་#ཀ་ར་ཝརྨྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་#ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་བཅོས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། ། #

"Perfected in an instant by wisdom is explained as the 'perfected yoga'." Furthermore, the Vairocanābhisambodhi also teaches two types of deity yoga: "Lord of Secrets, the form of the deity is also of two types: the completely pure and the completely impure. Therein, the completely pure is the nature of non-conceptuality, free from all signs. The completely impure is the form with signs, consisting of color and shape. Through these two types of deity form, two activities are accomplished: by the one with signs, the one with signs [is accomplished]; and by the signless, the siddhi of the one with signs also arises. 'Through the signless, the signless; the supreme Victor intends the siddhi of the one with signs. By abiding in the signless, even that which has signs can be accomplished. Therefore, in every respect, one should rely upon the signless.' This is the explanation according to the intended meaning. The commentary on the Six-Limbed Yoga composed by the great master Candrakīrti is complete. It was translated, edited, and finalized by the Indian abbot Ārya Śraddhākaravarma and the chief editor and translator, the monk Rinchen Zangpo."