A Commentary on the Difficult Points of the Glorious Buddhakapāla Tantra called “Endowed with Wisdom”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ཏནྟྲ་སྱ་པཉྩི་ཀཱ་ཛྙཱ་ན་བ་ཏི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། དཔལ་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། བསྒྲུབ་བྱ་ཕྲ་གཟུགས་མཆོག་ཏུ་བདེ་འབྱུང་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་སྟེར་བྱེད་མ། ། མདུན་ནང་ཐིག་ལེའི་སྟེང་སྒྲ་ཡོངས་ཤེས་སེམས་དངོས་རང་བཞིན་ཏེ། ། རང་གི་དགའ་བའི་རྟེན་གཟུགས་ཡོན་ཏན་སྡུད་པ་བྱང་ཆུབ་ཚོགས་སྙིང་པོ། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་རང་བཞིན་སྲིད་པའི་འཇིགས་སེལ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་ཕྱག་འཚལ། ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་བཤད་པ་ཡི། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཡི་ནི་རྒྱུད། ། ཇི་ལྟར་བླ་མས་བཤད་པ་དང་། ། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་གཞན་དག་མཐོང་བ། ། དེ་ལྟར་ཅུང་ཟད་བདག་གིས་བཤད། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྗོད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་སྟོན་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུད་དོ། ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཏོ། ། དགོས་པ་ནི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། ། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་སྟོན་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་བཞུགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གཟུགས་སུ་ལོགས་སུ་བསྟན་ཏོ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་ཐོས་སོ། ། རྒྱུད་སྡུད་པར་བཞེད་ནས་དེར་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། ། ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ།

In the language of India: Śrī-buddhakapāla-tantra-pañjikā-jñānavatī-nāma. In the language of Tibet: Dpal sangs rgyas thod pa'i rgyud kyi dka' 'grel ye shes ldan pa zhes bya ba (The Commentary on the Difficult Points of the Glorious Buddha-Kapāla Tantra, Entitled "Possessing Wisdom"). Homage to the glorious Heruka! She who bestows the sixteen joys arising from supreme bliss, the subtle form of the object of accomplishment; she whose nature is the mind that fully knows the sound upon the drop in the center of the front; she who is the essence of the accumulation of awakening, gathering the qualities of the form that is the support of one’s own joy; she who is the nature of both existence and non-existence, dispelling the fears of cyclic existence—to Viśvamātā, I pay homage. I shall explain a little of the Buddhakapāla Tantra as taught by Viśvamātā, just as it was explained by the Guru and as I have seen it in other tantras. In this regard, the expression, the subject matter, the purpose, and the ultimate purpose are shown. The expression is the tantra itself. The subject matter is the meaning of the tantra. The purpose is the actualization of deity yoga. The ultimate purpose is the performance of activities for the benefit of sentient beings. Although the Blessed One himself resides in the form of the Teacher and so forth, nevertheless, he has separately manifested himself in the form of the Blessed Lady. Then, Vajrapāṇi heard it from the Blessed Lady. Desiring to compile the tantra, he spoke these words: "Thus [I have heard]," which are the words of the compiler. Regarding the term "heard," it should be connected as: "In this manner, I have heard it from the Blessed Lady." Regarding the phrase "Thus [I have] heard":

ཨེ་ནི་སར་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱན་མའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཝཾ་ནི་ཆུར་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་མཱ་མ་ཀཱིའི་རང་བཞིན་ནོ། ། མ་ནི་མེར་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་གོས་དཀར་མོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཡཱ་ནི་རླུང་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲོལ་མའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཡི་གེ་བཞི་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲོ་བ་རྒྱས་འདེབས་པས་ན་ཕྱག་རྒྱའོ། ། བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཐོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ནའོ། ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པ་ལ། དུས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བདེ་བའི་དུས་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དུས་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་ཉིད་དོ། ། འཇུག་པའི་རླུང་ནི་བདེ་བའི་དུས་སོ། ། འབྱུང་བའི་རླུང་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དུས་སོ། ། འདི་དག་གཉིས་མེད་པར་སོན་པའི་རང་བཞིན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སོན་པའི་དུས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་ནོ། ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་ནོ། ། འདི་ལ་བཅོམ་པ་ཡོད་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་མི་ཤེས་པའི་རི་གཅོད་པས་རྡོ་རྗེའོ། ། མི་ཤེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

E is said to be earth; it is the nature of Locanā. Vaṃ is said to be water; it is the nature of Māmakī. Ma is said to be fire; it is the nature of Pāṇḍaravāsinī. Yā is said to be wind; it is the nature of Tārā. These four syllables are correctly explained as the four seals (mudrā). They are called "seals" because they seal all beings through the nature of emptiness. Regarding the phrase "I heard": it is not that it was heard by the auditory consciousness. If one asks, "Then how?" it is: "at one time." Regarding "at one time," there are three types of time: the time of bliss, the time of suffering, and the inconceivable time itself. The entering wind is the time of bliss. The exiting wind is the time of suffering. The nature that has reached the non-duality of these two is the time that has reached the inconceivable. Regarding "the Blessed One" (bhagavān): he is "Blessed" (bhagavat) because of the perfection of fortune (bhaga). He is also "Blessed" because he has conquered the four Māras. Because he possesses this conquest, he is called the "Blessed One." Regarding "the Vajra Body, Speech, and Mind of all Tathāgatas": because they are both "all" and "Tathāgatas," they are "all Tathāgatas." The Body, Speech, and Mind of those very ones are the Vajra, for it is a "vajra" because it cuts through the mountain of ignorance. Ignorance is the lack of knowledge regarding the aggregates, elements, and sense bases; this is the meaning of the term "cognitive obscuration."

རྡོ་རྗེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། རྒྱན་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོའོ། ། འཁོར་ནི་དེ་ལེན་པ་སྟེ་སྙིང་པོ་ལེན་ཞེས་པའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་དང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་རོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གནས་དེར་འཁོར་གསུངས་པ། འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞེས་པའོ། ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་དེ་གསུངས་པ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའི་གྲངས་སུ་བགྲངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

"Vajra" is non-dual wisdom; it is a term for the form of insight. Regarding the phrase "in the center of the great maṇḍala adorned with ornaments": it is both a great maṇḍala and adorned with ornaments, thus it is the "great maṇḍala adorned with ornaments," which is the maṇḍala itself. "Maṇḍa" means the essence; "la" means to take, thus it means "to take the essence." In its center, one should connect this with what will be explained as "the Blessed One having passed into parinirvāṇa." If one asks what the specific qualities are, it is said: "all the tathāgatas" refers to the five buddhas, Vairocana and the others, who are the nature of the five aggregates. "Yoginīs" refers to those such as Yamadaṃṣṭrī and the rest. "Dwelling" is a term for being adorned by them. Regarding the retinue in that place, it is said that the Blessed One was surrounded by the Saṅgha of those free from passion, such as the noble Ānanda and others. It is not only those free from passion; thus it is said: "the noble Avalokiteśvara and the others" is a term for being surrounded by the great bodhisattvas such as the noble Avalokiteśvara. "Dwelling together with eighty million bodhisattvas" is a term for being counted in the number of eighty million.

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། ། ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་དབུས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣམ་པ་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཞེས་པའོ། ། ཨ་ནི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་སོ། ། ཐ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཐུགས་ཐིག་ལེར་གནས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའོ། ། དེའི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། འདི་དག་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་གི་གནས་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དང་སྔགས་ཡང་དག་པར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། ། སྔགས་ནི་ཨ་དང་ཧཱུཾ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་དག་གི་གནས་སུ་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེས་ན་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞུ་བར་གྱུར་སྙམ་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ཡང་།

Those who possess the diligence of a bodhisattva are the bodhisattvas. "Dwelling together" means dwelling together with the bodhisattvas in the center of that maṇḍala. Regarding the manner in which the Blessed One passed into parinirvāṇa, it is said: "Then" means immediately following that. "A" is the form of the bindu. "Tha" refers to the Blessed One whose mind abides as the bindu. To address the thought of what its specific nature is, it is said "by means of vajra words." "Vajra" is the essence of non-dual wisdom and insight, abiding in the emanation wheel (nirmāṇacakra). Its "words" are the nature of the method abiding in the dharma wheel (dharmacakra). The nature of these two being non-dual is the Blessed One. "In the abode of the great vajra" refers to the state of the rank of the Great Vajradhara; thus, he is united with both the dharma wheel and the emanation wheel. If one asks what its specific quality is, it is said: "the authentic explanation of all tantras and mantras." By the term "all tantras," the Guhyasamāja and others are to be understood. "Mantras" refers to "A," "Hūṃ," and so forth. The "authentic explanation" of their abode is the meaning of "great bliss." Therefore, to address the thought of what specific qualities the Blessed One possessed when he passed away, it is stated: "the lord of all tathāgatas," which is Vajradhara. Furthermore:

དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་གོ་འཕང་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐབས་བྱུང་བ། ། དེ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་པདྨར་བསྣུན་པ་དེའི་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་བདེ་བའོ། ། བཙུན་མོའི་བྷ་གར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པའི་བཙུན་མོའི་བྷ་གར་རོ། ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཞུ་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཡོངས་སུ་ནི་ཀུན་དུའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་གཟིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འང་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གང་དག་ལ་དེ་དག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྟེ། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྨད་དུ་གྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟ་ཞིང་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"The glorious lord of all buddhas, the state of the great Vajradhara, is the source of the methods of all buddhas; that very reality is the nature of phenomena (dharmatā)." Thus it is said. This means that he is the progenitor of all buddhas. "Through the perfect union of the vajra and the lotus" means that through the union of striking the vajra into the lotus, there is perfect bliss. "In the bhaga of the consort" refers to the bhaga of the consorts such as Locanā and the others. "Completely passed into nirvāṇa" means that the bodhicitta has melted into the form of [the deity]; "completely" (yoṅs su) means everywhere. "Nirvāṇa" means emerging from conceptual construction; this is the meaning of the phrase "the nature of the dharmakāya." "Having seen that complete nirvāṇa" means having beheld that dharmakāya. "All bodhisattvas" refers to those who are both bodhisattvas and all-encompassing, namely the six sense faculties such as the eyes. "All yoginīs" refers to the insight that is the lack of intrinsic nature in the union of the identity of method and insight, and the characteristic of the entity of method; those who possess these are the yoginīs, the nature of all the channels. "Were amazed" means they were filled with wonder. "Gazing at one another" means that the bodhisattvas and yoginīs looked at each other.

། ཅི་ཞིག་སྨྲ་ཞེ་ན། ཨེ་མའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཨེ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། མ་ནི་ཐབས་སུ་གསུངས་ཏེ། འོ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོ་། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དགེ་འདུན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་གང་ཡིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དེའི་དབུས་ཀྱི་གནས་སུའོ། ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆོས་སྐུར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་སོམ་ཉི་འདི་ཞུས་ཏེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བར་གནས་པའི་རྩ་སྟེ། དེའི་སྣ་ཚོགས་ནི་ངོ་མཚར་བྱེད་པའོ། ། སྡེ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། ། གཉི་གའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་མར་བརྗོད་དེ་དེ་ཉིད་ལྷ་མོའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཕྱག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། །

What is it that is said? It is spoken as "Emao." "E" is insight, and "Ma" is taught as method; "O" has the meaning of "for what reason." "The Blessed One" is a term for the meditative absorption of the union of the nature of method and insight. "Lord of all Tathāgatas" refers to Vajradhara, the nature of all Tathāgatas. Regarding "in the center of the great maṇḍala adorned with ornaments": the maṇḍala that is adorned by the Saṅgha free from passion, numerous Bodhisattvas, all Tathāgatas, and the assembly of Yoginīs is the "great maṇḍala adorned with ornaments," and it is in the central location of that. "How did he pass into parinirvāṇa?" means "how did he become the Dharmakāya?" Viśvamātā asked this doubt, and "then" means "immediately thereafter." Regarding "the Yoginī Viśvamātā": she is the channel abiding in the secret place; her "viśva" (variegated) is that which causes wonder. "Mātā" (mother) is the wisdom of great bliss, which is itself the Mahāyāna. One who possesses the union of both is called a Yoginī, and she is the goddess. Regarding "the Bodhisattva Mahāsattva Vajrapāṇi addressed these words": "Vajra" is non-dual wisdom; he who has that in his hand is Vajrapāṇi.

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། ། སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། ། སེམས་དཔའི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། སྐལ་བ་བཟང་པོ་དང་སྐལ་བ་ངན་པའོ། ། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། འདི་སྐད་དུ་ཞུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཅི་ཞིག་སྨྲས་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ་ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། བསོད་ནམས་དམན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་འདུལ་བ་མེད་པས་ན་བསོད་ནམས་དམན་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་དམན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། ། ནུས་པ་ལ་ཞོན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ལ། ནུས་པ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོའོ། ། དེ་ལ་ཞོན་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བཙུགས་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། ། ཐབས་ཅུང་ཟད་མཆིས་སམ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ཅུང་ཟད་མཆིས་སམ་ཞེས་པའི་འདོད་པ་སྟེ། ལྷ་མོ་ལ་ཞུས་པའོ། ། གསུངས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཉིད་དོ། ། བྱེ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པ་དྲུག་ལའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ལ་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལའོ། ། མདོ་སྡེ་སོ་སོ་ལ་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ་ཞེས་པ་ལ། མདོ་སྡེ་སོ་སོ་ལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུའོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་ནི་བྱེ་བ་བསྒོས་པའི་འབུམ་ཕྲག་ལྔའོ་ཞེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ། ། གཞུང་རྒྱས་པའི་འཇིགས་པས་རྒྱས་པར་མ་བྲིས་སོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དང་། མདོ་སྡེ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་རྣམས་སོ། །

One who possesses the diligence of a bodhisattva is a bodhisattva. Because they are also a sattva (heroic being), they are a mahāsattva (great heroic being). It is taught that there are two types of sattvas: those of good fortune and those of poor fortune. The phrase "spoke thus" means that he requested in this manner. If one wonders what was said, the word "goddess" is an address. "Those of inferior merit" refers to those with inferior merit because they lack a disciplined mind; it refers to sentient beings who possess such inferior merit. Regarding the phrase "will mount upon capacity," capacity is of many kinds. It is held that "mounting upon" that refers to the mind being established therein. The question "Is there some method?" expresses the desire to know if there is some method, and it is addressed to the goddess. It is said that there are sixty million yoga tantras; "sixty million" refers to the six types of yoga tantras. It is said that there are sixteen million yoginī tantras; "sixteen million" refers to the sixteen types of yoginī tantras. Regarding the statement that there are eighty million individual sūtras, there are eighty types of individual sūtras. Regarding the statement that there are five hundred thousand [verses] multiplied by ten million in the pāramitā vehicle, there are five types of the pāramitā vehicle. For fear of excessive length, I have not written in detail. The phrase "all of these" refers to the yoga and yoginī tantras, the sūtras, and the pāramitā vehicles.

ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་པོའོ། ། གསུངས་ཞེས་པ་ནི་བཤད་ཅེས་པའོ། ། སྔགས་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པས་ན་སྔགས་སོ། ། དང་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བྲལ་ན་ཞེས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་ནུས་པ་མི་སྣང་སྟེ་ཞེས་པ་ལ། རྒྱུད་བཀླགས་པ་ཙམ་ལ་ནི་ནུས་པ་དང་སྟོབས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། ལུས་ཀྱིས་བཀླགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ། ངག་གིས་བཀླགས་པར་ཅིར་འགྱུར་གྱིས། ། གསོ་དཔྱད་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ནད་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་ལ་ལར་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་ཏུའོ། ། ཅི་ནས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་སོ། ། སྔགས་བྱེ་བ་བཟླས་ཞེས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐ་མས་ནི། སྔགས་བྱེ་བ་བཟླས་པར་གསུངས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བསོད་ནམས་འབྲིང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྔགས་འབུམ་བཟླས་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་འབྲིང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་བར་མས་འབུམ་བཟླས་པར་གསུངས་ཏེ་མྱུར་བར་ཞེས་པ་ནི་མགྱོགས་པར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་གསུངས་ཞེས་པ་ནི་གང་བཤད་པའོ། ། བསོད་ནམས་ཆེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་གིས་ནི་ཁྲི་བཟླས་པར་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་པ། རྫོགས་ལྡན་དུས་སུ་ཡི་གེ་འབུམ་བཟླས་ཏེ། ། གཉིས་ལྡན་དུས་སུ་སྔགས་པས་འབུམ་ཕྲག་གཉིས། ། གསུམ་ལྡན་དུས་སུ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དུ་འགྱུར། ། བྱེ་བ་ཕྲག་གསུམ་འབུམ་བཞི་རྩོད་དུས་སྦྱར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །

The term "Lord of Sages" (muni-indra) refers to the Sovereign of the Tathāgatas. "Spoke" means "explained." "Mantra" is so called because it protects the mind. "And" has the sense of "for the reason that." "If separated" means "if not realized." Regarding the phrase "the power of the tantra does not appear," the meaning is that there is no efficacy or strength in merely reading the tantra. As it has been said: "The body does not read, And what would the speech accomplish by reading? If one merely reads a medical treatise, How will the patients be cured?" Now, the recitation for yogins of inferior, middling, and superior capacity will be explained. "In some tantras" means in certain tantras. "In every way" means in all respects. Regarding "recite ten million mantras," the meaning is that it is taught that an inferior yogin should recite ten million mantras. "Those of middling merit" should recite one hundred thousand mantras; this means it is taught that a yogin of middling merit or an intermediate practitioner should recite one hundred thousand. "Swiftly" means "quickly." "As it was taught" means "as it was explained." Regarding "those of great merit," it is explained that a superior yogin of great merit should recite ten thousand. As it has also been said: "In the Kṛtayuga, recite one hundred thousand syllables; In the Dvāparayuga, the mantrin recites two hundred thousand; In the Tretāyuga, it becomes three hundred thousand; In the Kaliyuga, apply three million and four hundred thousand." Thus it is said.

རྡོ་རྗེ་ཅན་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་གསུངས་སོ། ། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གླེང་བར་བྱེད་དོ། ། བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དམན་པ་རྣམས་སོ། ། བྱེ་བ་བཟླས་པར་གསུངས་ཞེས་པ་ནི། བྱེ་བ་བཟླས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། སེམས་ཅན་རྩོལ་བ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉུང་ངུས་མགུ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་པ་ནི་འབུམ་དུ་འགྱུར་རོ། ། བསྒོམ་པ་ལ་ཞོན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་པ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལ་ཞོན་པར་ནུས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་བརླན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཁྲིར་འགྱུར་རོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པའི་གྲངས་མེད་ཅེས་པའོ། ། བླུན་པ་དང་ལྐུགས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་རྨོངས་པ་དང་དག་པའི་རིགས་ཅན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གྲངས་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་པ་ལ། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཤིན་ཏུ་དམིགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་དགོས་པ་མེད་དེ། སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་བས་བསམ་གཏན་བསོད་ནམས་ཆེས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །

"The Great Vajra-Holder" refers to the Great Vajradhara. In that manner, the Blessed One taught the recitation of mantras. Within the assembly, Vajrapāṇi and the other bodhisattvas, as well as the yoginīs such as Yamadaṃṣṭrī and the rest, engage in mutual discourse. "Sentient beings of little merit" refers to those with inferior merit. "It is taught that ten million recitations are required" means that the Blessed One taught ten million recitations. Regarding the phrase "by sentient beings of little effort," for those sentient beings who are satisfied with little, the recitation becomes one hundred thousand. Regarding the phrase "by sentient beings mounted on meditation," for those capable of mounting the meditation on suchness and whose minds are moistened by suchness, the recitation becomes ten thousand. "Sentient beings engaged in passion" is a term for those associated with passion, hatred, and so forth. Regarding the question "How is the mantra recitation performed?" it means that for them, there is no fixed number for mantra recitation. "Those of the class of fools and the mute" is a term for those of the class of the deluded and the pure. Regarding the question "What is the number?" it means that for those sentient beings, there is no fixed number for mantra recitation. Regarding the phrase "mantra recitation with intense focus," for those who are single-mindedly devoted to meditation, mantra recitation is unnecessary; the merit of meditative concentration increases far more than that of mantra recitation.

འདི་ལྟར་ཕན་ཚུན་སྨྲ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དམན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་འདིས་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་བམ་མི་ཐོབ་ཅེས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་གལ་ཏེ་བྱེད་ནའོ། ། བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་བྱེ་བར་ཡང་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སྐར་མ་གནས་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བསྐལ་པའི་གྲངས་སུ་ཡང་དངོས་གྲུབ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡིས་མཐོང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད། ། དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ན་བཞུགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་འབའ་ཞིག་གིས་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ཐོས་ནས་ཞེས་པ་ལ། ། ཨེ་ཡི་ཆ་བྱད་བཟང་པོ་གང་། ། དབུས་སུ་ཝཾ་གྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན། ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་གཞི། ། སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག། ཅེས་སོ། ། དེའི་དབུས་སུ་འཛག་པ་ནི། འདིར་སྲུ་ཤྲ་བ་ཎའི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་སོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཞེས་པ་ནི་གསང་བ་ན་གནས་པའི་རྩའོ། ། དེའི་སྣ་ཚོགས་ནི་ངོ་མཚར་བྱེད་པ་སྟེ། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་འདུས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཐབས་དང་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་། མ་མོ་མི་ཡི་གཟུགས་ཀྱིས་ཏེ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་འགྲོ་དང་ཚུལ། །

The phrase "by speaking to one another" and so forth is easy to understand. "With an inferior mind" means if one acts with such a disposition, wondering whether or not siddhi will be attained through this mantra. "Even for tens of millions of kalpas like stars" means that there will be no siddhi for as many kalpas as there are stars remaining in the sky. Thus it is said: "In all cases, the nirmāṇakāya is seen by śrāvakas and the like; the saṃbhogakāya by bodhisattvas; and likewise the dharmakāya by the buddhas." Therefore, the Blessed One, residing in that very state, is seen only by the tathāgatas and the yoginīs. Regarding the phrase "having heard thus": "That which is the excellent form of the letter E, adorned in the center by the letter Vaṃ, the basis of all bliss, the jewel casket of the buddhas." Regarding "dripping in its center," this is derived from the verbal root srav in the Śaurasenī dialect. If one asks what happens by that, it should be connected as follows: "When the bodhicitta drips, at that time one becomes omniscient." "The yoginī Viśvamātā" refers to the channel residing in the secret place. Its "variety" (viśva) means that which is wondrous; the meaning is the gathering and assembly of all the channels. She who experiences the great bliss of that is called the "yoginī." There is no yoginī devoid of method; as it is said: "The mātṛkā in the form of a human, the ḍākinī in the manner of going."

རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་ཐབས་དང་ལྡན། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ནི་རྟག་ཏུ་སྤྲོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁྱུད་དེ་བཞུགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞལ་དབུ་མ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ལྟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཟུར་མིག་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། བདུད་ཀྱི་དཔུང་རབ་ཏུ་བཅོམ་མོ་ཞེས་པ་ལ། བདུད་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་བཅོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སླར་ཡང་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་ལྡན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་དེ་ལྟར་བཞུགས་པའི་ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ལ། དེ་ལྟར་གསང་བ་ཆེན་པོའི་གནས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རོལ་པ་ནི་ལྷ་མོའོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དག་ཡང་དག་པར་འདུས་པས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་པ་ལ། རྒྱུད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དེ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་དབང་ཕྱུག་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའོ། ། ཡང་ན་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཨ་ལ་སོགས་པའི་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་དྲུག་ལོངས་སྤྱོད་ན་གནས་པ་གཟུང་སྟེ། དེས་ན་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོའོ། ། དེའི་དབང་ཕྱུག་ནི་གཏུམ་མོར་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། འདི་དག་གིས་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །

"The Yoginī is endowed with skillful means, and from the maṇḍala she constantly emanates," so it is said. For that very reason, the Blessed One remains embracing Viśvamātā. Regarding the phrase "into the face of the Blessed One," the central face is of the nature of great bliss. "Beholding" is a term for "experiencing." The description of the sidelong glances and so forth is easy to understand. Regarding the phrase "the hosts of Māra are utterly destroyed," "Māra" refers to Indra and the others; the meaning is that the collection of their conceptual thoughts is destroyed. If one asks what further distinction she possesses, it is said: "the goddess who remains in that manner." In that way, she is the goddess who sports in the emanation wheel and the dharma wheel of the great secret place. If one asks what results from that, it is that bliss is experienced through the perfect union of skillful means and insight. Regarding the phrase "the lord of all tantras," since it is both a tantra and all-encompassing, it refers to the Guhyasamāja and so forth. Viśvamātā is the sovereign or lord of those. Alternatively, by the term "all tantras," the sixteen vowels such as A and so forth, which abide in the enjoyment wheel, are included; thus, by the term "all tantras," the enjoyment wheel is correctly explained. The lord of all tantras is the wheel of great bliss. Its sovereign is correctly explained as Caṇḍālī. By these, the reality of mantra is thoroughly explained.

གཟིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་གཏུམ་མོ་བསྒོམས་པས་སྔགས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུ་ལས་སྔགས་བྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ནོ། ། ལུས་སྐྱོང་བས་ན་ཐོད་པའོ། ། ཀཾ་སྟེ་ཡུལ་སྐྱོང་བས་ན་ཐོད་པའོ། ། ཀཾ་ནི་བདེ་བ་སྐྱོང་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་མི་ཤིགས་པ་ཧཾ་ངོ་། ། དེའི་གནས་ནས་སྔགས་བྱུང་བར་འདོད་དོ། ། ལས་རྣམས་བཞིར་ནི་རྣམ་གཞག་པས། ། མི་ཤིགས་པ་ཡི་གཟུགས་རྣམས་བཞི། ། ལུས་འདི་ཁ་དོག་རྣམ་བཞི་ཡིས། ། ལས་རྣམ་བཞི་ནི་རབ་ཏུ་སྒྲུབ། ། ཅེས་སོ། ། སླར་ཡང་། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་རབ་སྦྱོར་བས། ། དེ་ཡི་ས་བོན་ཡང་དག་བཏུ། ། སྨིན་དབུས་གནས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡི། ། ས་བོན་ཡེ་ཤེས་ཅན་གྱིས་བསྒོམ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མི་ཤིགས་པའི་ཡུམ་མོ། ། གནས་དེར་སེམས་བཏགས་པའི་སྔགས་སྤྲོས་པས། དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། སྔགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་རྐང་པ་བརྒྱད་པའོ། ། བྱུང་ཞེས་པ་ནི་སོང་བའོ། ། གང་དུ་སོང་ཞེ་ན་དེ་ཉིད་གསུངས་པས་རིམ་པ་བདུན་གྱི་འོག་ཏུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རི་མོ་བདུན་པོ་དེ་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ལས་སྔགས་འཕྲོ་ཞིང་དེ་ཉིད་དུ་ཐིམ་མོ། ། ཀླུ་རྣམས་བཅོམ་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀླུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ནོ། ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཅོམ་ཞིང་བརླག་པར་བྱས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

Regarding the phrase "by the mere glance," it is said that through the meditation on caṇḍālī, the mantra will be accomplished. The statement that "the mantra emerged from the head of the Blessed One" refers to the seed-syllable of bodhicitta. Because it protects the body, it is a "skull" (kapāla). Because it protects the objects (kaṃ), it is a "skull." Kaṃ is the protection of bliss; it is the indestructible haṃ, the seed-syllable of bodhicitta. It is held that the mantra emerges from that location. As it is said: "By establishing the four activities, The forms of the indestructible are four. Through these four colors of this body, The four activities are thoroughly accomplished." Furthermore: "By the perfect union of āli and kāli, One should correctly extract its seed-syllable. One should meditate on the seed-syllable of wisdom Located in the drop at the center of the brows." For that very reason, the indestructible is the source of all mantras. By emanating the mantra that binds the mind to that location, one attains the accomplishments (siddhi); thus it should be applied. If one asks what the mantra is, it is stated: it is the eight-line mantra beginning with oṃ buddha. "Emergence" means "departing." If one asks where it departed to, it is stated: "having entered beneath the seven levels" means it dissolved into those seven lines, which are of the nature of ka and so forth. From that very source the mantra radiates and into that very source it dissolves. Regarding the phrase "the nāgas were conquered," the words "the nāgas" and so forth are to be taken literally. The meaning is that the objects, the sense faculties, and the consciousnesses were conquered and destroyed.

སླར་འོངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་སླར་རི་མོ་དེ་ལ་འོངས་པ་སྟེ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཞེས་པ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་ཆུད་པའོ། ། ཞལ་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྲ་བའི་གནས་སུ་རླུང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སྔགས་ཞུགས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། པདྨའི་ནང་ནས་བྱུང་ནས་ཞེས་པ་ནི། པདྨའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཐིག་ལེ་ལས་བྱུང་ཞིང་འཐོན་ཏོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སླར་ཐོད་པར་ཞུགས་ཞེས་པ་ལ་ཐོད་པ་སྟེ། མི་ཤིགས་པའི་རྩར་ཕྲ་བའི་དངོས་པོ་ཞུགས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྡུལ་བྱུང་ཞེས་པ་ནི། རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕྲོ་བར་འགྱུར་བའོ། ། ནོར་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཀླུ་ཞེས་པ་ནི་གོ་བར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ལས་ནི་བརྒྱད། ། ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོ་ལས་དེ་བཞིན། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་ནི་བཞི། ། དེ་བཞིན་སྤྲུལ་པ་ལས་བཅུ་གཉིས། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་འབབ་བོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། གང་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། རྩ་འདི་དག་ནི་གང་གྱུར་པས། ། དེ་ཡི་རྗེས་སུ་སངས་རྒྱས་དང་། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་ཁ་བལྟས་པའོ། ། ཀླུ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ནོར་རྒྱས་ལ་སོགས་པའོ། ། ཞུས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གསོལ་བའོ། ། སྙིང་ན་གནས་པའི་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ནི་ཀླུ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །

"Returning" means returning to that drawing, which is to say, "entering." "Viśvamātā" means being contained within the avadhūtī. "Face" means one should visualize the mantra entering the naturally subtle location through the differentiation of the winds. "Emerging from within the lotus" means emerging and exiting from the bindu contained within the lotus. "Returning to the skull" means one should visualize the subtle entity entering the akṣara-nāḍī (the indestructible channel). Alternatively, Viśvamātā and the others should be understood according to their literal meaning. "Dust emerging" means the bodhicitta radiates from the seventy-two thousand channels. "The nāgas such as Vāsuki" is easy to understand. Thus it is said: "Eight from the wheel of great bliss, likewise from the wheel of enjoyment, four from the wheel of dharma, and likewise twelve from the wheel of emanation." In this way, the bodhicitta flows from all thirty-two channels. Thus it is said: "When these channels are filled with bodhicitta, thereafter one will attain the state of a Buddha and Vajradhara." "Facing the yoginī Viśvamātā" means facing the great yoginī. "All the nāgas" refers to Vāsuki and the others. "Requested" means having made a formal petition. Those eight channels residing in the heart are the nature of the eight nāgas.

དབུས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལྷ་མོ་བཀའ་ཅི་ཞིག་སྩོལ་ཞེས་ཏེ། ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའོ། ། དེས་ན་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ཙམ་ཞེས་པ་ནི། ཨེ་ཝཾ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྲོས་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། ། གནས་གང་དུ་ཞེ་ན། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་དབུས་སུ་སྟེ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་སུའོ། ། གང་ལས་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཐོད་པ་ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་ཐོད་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐོད་པ་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་གསང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གླེགས་བམ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའོ། ། ཡང་ན་གླེགས་བམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཏེ། པཱུ་ནྀ་པཱུ་ལི་རའི་གནས་ཏེ་སྤྱི་བོའོ། ། ཀཾ་ནི་བདེ་བའོ། ། ཏ་ནི་དེ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་མི་ཤིགས་པའི་ཡིད་ལྟ་བུ་ནི་གླེགས་བམ་མོ། ། བྱུང་པོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲོས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ནམ་མཁའ་ལས་སྒྲ་བྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལ། ནམ་མཁའ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སོ། ། སྒྲ་ནི་སྒྲ་ཙམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །

The meaning is that the form of the central drop is the Blessed One together with Viśvamātā. "Goddess, what command do you give?" means, "Goddess Viśvamātā, please give your command." Regarding "the experience of the Buddha," the "Buddha" refers to the five aggregates, and "following after" means arising subsequently. Therefore, it means: "Perform that which is to be experienced." "Merely heard in that way" refers to the perfect union of E-Vaṃ, which occurs through the mere radiation of the bodhicitta. In what place? In the center of the great maṇḍala adorned with ornaments, that is, in the center of the four wheels. From what? From the Blessed One; the meaning is from the Blessed One appearing in the form of the drop. Regarding "the skull-cup opened," the skull-cup has already been explained. The meaning is that the skull-cup, which is the nature of the vowels and consonants, is opened and secreted. "Volume" (pustaka) refers to all phenomena gathered into one. Alternatively, the "volume" is the bodhicitta: pū is the place of pūlira, which is the crown of the head; kaṃ is bliss; ta is that which causes it to expand. Thus, the volume is the indestructible mind in the form of the drop. "Arising" is a term for radiation. Regarding "a sound arose from space," "space" is the source of phenomena (dharmodaya). "Sound" is mere sound, up to the point of "vajra," which arises from the perfect union of the vajra and the lotus.

གླེགས་བམ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རོལ་མོའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་སྒྲོགས་པར་བྱེད་དོ། ། ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཟུང་། ། ཞེས་པ་ལ་ལྷ་མོ་ནི་བོད་པ་སྟེ། ཀྱེ་ལྷ་མོ་གླེགས་བམ་ཟུང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་འདོགས་མ། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་མཛད་མ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྒྱུད་འདི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱལ་པོ་སྟེ་གཙོ་བོའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་གོང་ན་མེད། ། ཅེས་པ་ནི། སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གི་ལམ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་རྡོ་རྗེར་གསུངས་ལ། ཐོད་པ་ནི་པདྨར་བཤད་དེ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཐོས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྲོས་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྣ་ཚོགས་ནི་ངོ་མཚར་རོ། ། སྡེ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་གླེགས་བམ་ཡང་དག་པར་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་ལ། པཱུ་ནི་པཱུ་ལི་རའོ། ། ཀཾ་ནི་སུ་ཀ་སྟེ་མི་ཤིགས་པའོ། ། ཏ་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཡང་དག་པར་བཟུང་སྟེ། འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ཉེ་བར་གཏོང་ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་ཕྱེད་པའོ། །

At the time the volume appeared, the gods in the sky sounded various musical instruments. Regarding the phrase, "O Goddess Viśvamātā, take hold," "Goddess" is a vocative; the meaning is, "O Goddess, take hold of the volume." Regarding "She who benefits all sentient beings," the meaning is "she who acts for the benefit of all sentient beings." Regarding "This tantra is the great king," the expression means that among the tantras such as the Guhyasamāja, it is the king, the principal one. If one asks what the specific characteristics of this tantra are, it is said: "Unsurpassed by the yoginīs." This means its nature transcends the verbal paths of Locanā and the others. If one asks what the name of the tantra is, it is the Buddhakapāla. "Buddha" is explained as the vajra, and "kapāla" is explained as the lotus; the meaning is the source of phenomena (dharmodaya). For that very reason, it is the expression "the tantra of method and insight." Regarding "Having heard thus," it refers to the emanation of the bodhicitta whose nature is insight and method. Regarding "Viśvamātā," "viśva" means marvelous, and "mātā" is the expression for great bliss. If one asks what results from that, regarding the phrase "having correctly grasped the volume": pū is pūli-ra; kaṃ is suka, meaning the indestructible; ta is that which expands. Thus, having correctly grasped the volume of bodhicitta, whoever is the one who goes—that is the expression "Viśvamātā." Regarding "entrusting it to Vajrapāṇi," "vajra" means the indivisible.

དེའི་ཕྱག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། ། དེའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་གཏོང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འགྲོ་ཞེ་ན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་གསང་བའི་དབང་སྦྱིན་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་འབབ་པ། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་འབབ་པར་བྱེད་པས་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་འབབ་པ། ། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་གྲུབ་ཀུན་ཞེས་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྟེར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་དག་གི་ཞེ་ན་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བར་འགྱུར་བའོ། ། མནན་དང་སྤར་དང་ཡེ་ཤེས་ཆེ། ། ཞེས་པ་ལ་མནན་པའི་སྒྲ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨའོ། ། སྤར་བའི་སྒྲ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དག་ལ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཡེ་ཤེས་དེའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། ངག་གི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། ། རྙེད་པར་དཀའ་ཞེས་པ་ནི་རྩ་བསྐྱོད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདི་དག་གིས་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། རྟག་ཏུ་འདོད་པ་བསྟན་བྱ་ཞིང་། ། ཆུ་ཡི་མཆོག་ཀྱང་བཏུང་བར་བྱ། ། ཆོས་བསྟེན་ཆོས་མིན་སྤང་བར་བྱ། ། འདི་ནི་ཕོ་མོའི་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །

He who holds a vajra in his hand is Vajrapāṇi. "Having gone into his presence" means to approach him. If one asks why one goes, it means for the purpose of bestowing the secret empowerment upon Vajrapāṇi. "Bringing bliss to all sentient beings" means that because he causes bliss to descend upon all sentient beings, he is "one who brings bliss to all sentient beings." "All accomplishments" means that he bestows all siddhis. To whom? It is stated, "of the yoginīs," which should be connected to "for the yogins." "The fruit quickly" means that by that very bodhicitta, the siddhi of Mahāmudrā will be bestowed. Regarding "pressing, raising, and great wisdom": the term "pressing" refers to the lotus of wisdom; the term "raising" refers to the vajra. The wisdom that arises from the vajra and the lotus is "great wisdom," which is to say, the nature of the coemergent. If one asks what the specific quality of that wisdom is, it is "unsurpassed," meaning it transcends the domain of the path of speech. "Difficult to find" should be understood from the movement of the channels. By these, self-awareness alone is shown. Thus it is said: "One should always display desire, And drink the supreme water. Rely on the Dharma and abandon non-Dharma; This is the conduct of the male and female."

ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་དཀའ་བ་སྤྱད་ཀྱང་མིང་ཙམ་ཡང་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གསང་བ་ཞེས་པ་ལ་གསང་བའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་གསང་བ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ན་གསང་བའོ། ། མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཕུལ་ལོ། ། ཉམས་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ལ་སྦྱོར་བས་ཉམས་དགའོ། ། ལུས་ཀུན་ལ་ནི་རྣམ་པར་གནས། ། ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་གི་དབུས་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེའི་ལས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པའི་ལས་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སྣ་ཚོགས་སྔགས་རིམ་ཇི་བཞིན་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཡིད་སྐྱོ་བར་བྱེད་པས་སྣ་ཚོགས་སྔགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རིམ་ཇི་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཇི་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་དང་། ། ཞེས་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་དང་མཚམས་སུ་བསྐྱེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དཔལ་ཆེན་ཧེ་རུ་ཀའི་ཞེས་པ་ལ། ཧེ་ནི་རྒྱུ་སོགས་སྤངས་པའོ། ། རུ་ནི་གཟུགས་བཅོམ་པའི་དོན་ཏོ། ། ཀ་ནི་གང་དུའང་མི་གནས་པ་སྟེ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དང་ནི་སྡུད་པའོ། །

The meaning is that even though the Śrāvakas and others undergo hardships, they do not find even the mere name [of this]. Regarding the term "secret" (guhya): by the word "secret," it pervades in the manner of the dharmadhātu, and because all tathāgatas arise from it, it is "secret." It is "secret" because it is not the sphere of experience for the Śrāvakas and others. "Supreme" (parama) refers to the pinnacle of the most excellent, sublime wisdom. "Delightful" (ramaṇīya) means it is delightful because it joins one to joy. "Abiding in the entirety of the body" means that it abides in the form of great bliss (mahāsukha) in the center of the hearts of all embodied beings. If one asks what its activity is, it is said that it becomes the twelve activities of the garuḍa and so forth. "Various mantras in their proper order" means that because it causes the mind to become weary of various habitual tendencies (vāsanā), it is the meaning of "various mantras." "In their proper order" means the meaning of arising according to the sequence of the mantras. Regarding "and the yoginīs as they are born": the "yoginīs" are Yamadaṃṣṭrī and the others. The meaning of "how they arise" is that they are generated in the cardinal and intermediate directions according to their proper order. Regarding "of the glorious great Heruka": He is the abandonment of causes and so forth; Ru is the meaning of destroying form; Ka is not abiding anywhere. The meaning of "the glorious great hero Heruka" is the nature of great bliss, the bodhicitta of the equal union of āli and kāli. "And" (ca) is a particle of conjunction.

བསྐྱེད་པ་དང་ནི་གནས་རྒྱུ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔས་ཧེ་རུ་ཀ་བསྐྱེད་ཅིང་བཞེངས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་གནས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རྒྱུ་སྟེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཅེས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་དེའོ། ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་། ། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། ། ཆོས་བདག་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་པ། ། རང་སེམས་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་པའི། ། ཕྱི་ཡི་དོན་ནི་ཡོད་པ་མིན། ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་སྦགས་པའི་སེམས། ། དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྤྲོས་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། ། སྲིད་པར་སྤྱོད་ཅིང་གོས་པ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི། སྲིད་པའི་འཁོར་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ན་སྲིད་པར་སྤྱོད་པའོ། ། དགོངས་པས་བཤད་པ་ཞེས་པ་ནས་རལ་གྲི་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ལས་བཅོ་བརྒྱད་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་རྡོ་རྗེར་གསུངས་ལ་ཐོད་པ་ནི་པདྨ་ཉིད་དོ།

"Generation and the cause of abiding" means that Heruka is generated and arises through the five manifest enlightenments. The nature of that abiding is itself the cause; the meaning is that it is the cause and the fruit of unsurpassed, perfectly complete enlightenment. Regarding "entity and non-entity," the Blessed One is the essence of entity, and he is also the essence of non-entity. The meaning is the definition of emptiness endowed with the supreme of all aspects. Thus, the Glorious Guhyasamāja states: "Free from all entities, Abandoning aggregates, elements, and sense bases, And the duality of subject and object, The selflessness of phenomena is equality; One's own mind is primordially unborn, The nature of emptiness." The Laṅkāvatāra Sūtra also states: "The external objects Imagined by the foolish do not exist. The mind, defiled by attachment, Arises as the appearance of objects." Thus, the meaning is that the Blessed One is the nature of non-entity. "Without elaboration" means that because he is free from conceptual elaboration, he is without elaboration. "Wandering in existence yet unstained" means that because he acts within the cycle of existence (saṃsāra), he is one who wanders in existence. If one asks how to accomplish those eighteen activities, from the words "explained with intentional meaning" up to "the sword," it is said: "By the union of the Buddha and the Skull." In this context, "Buddha" is said to be the vajra, and "skull" is the lotus itself.

། དེ་དག་གི་སྦྱོར་བའི་བསམ་གཏན་གྱིས་འགྲུབ་པར་འདོད་པའོ། ། མི་སྣང་བ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་དོན་ཏོ། ། སྣ་ཚོགས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་འཕྲུལ་དང་། ། ཞེས་པ་ལ། སྣ་ཚོགས་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། ། རང་གི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ། ཞེས་པ་ལ་རང་གི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྒྱུར་ཞིང་གཞན་གྱི་གཟུགས་སུ་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པར་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པའོ། ། གཞན་གྱི་ལུས་ལ་གཞུག་སོགས་དང་། ། ཞེས་པ་ལ། གཞན་གྱི་ལུས་ནི་གཞན་གྱི་ཁོག་པ་སྟེ་དེར་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གོང་དུ་འཕོ་བ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་གཞུང་རྒྱས་པའི་འཇིགས་པས་མ་བྲིས་ཏེ། གདན་བཞི་པ་དང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་རྒྱུད་དག་ལས་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བས་རབ་གསུངས་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་སོགས་པའོ། ། རབ་གསུངས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཅན་གཏུམ་མོ་བསྒོམ་པའོ། ། སངས་རྒྱས་བུ་མོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བུ་མོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་སྟེ། བུ་མོ་དེ་ཡང་མཆོག་ཆེན་མོའོ། ། ཁྲོས་པ་ཙམ་གྱིས་འགུགས་བྱེད་ན། ། ཞེས་པ་ནི། ཆགས་པའི་སྦྱོར་བས་གཏུམ་མོ་སྦར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པ་ནི་འགུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་བུ་མོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་ཨ་བསྒོམ་པའོ། ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བས་ཞེས་པ་ལ་ཀོ་ཊི་ནི་རྩེ་མོ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཕྲ་མོའོ། །

These are held to be accomplished through the meditative concentration of application. "Invisibility" means not being seen by gods or humans. Regarding "various miraculous emanations," various miracles refer to performing diverse types of magical displays. "Transforming into one's own form" means transforming the nature of one's own form and taking on the form of another, thereby manifesting in various forms. "Entering the bodies of others and so forth" means entering the physical interior of another; the word "and so forth" refers to the previously mentioned "transference." The collection of ritual activities is not written here for fear of excessive length; they should be understood through the oral instructions of the guru from the Catuḥpīṭha and Vajraḍāka tantras. Regarding "proclaimed by tens of millions of Buddhas," the tens of millions of Buddhas are Vajradhara and the rest. "Proclaimed" refers to the meditation on the coemergent form of Caṇḍālī. "The daughter of the Buddhas" refers to the coemergent female form of the Buddhas and Vajradhara; that daughter is also the Great Supreme One. "If she is summoned by mere wrath" means that by igniting Caṇḍālī through the application of passion, the dripping of bodhicitta is the summoning. "The daughter of the Buddhas" refers to the meditation on the letter A in the emanation wheel. Regarding "by tens of millions of Buddhas," koṭi means the tip, which is the subtle form of the drop at the dharma wheel.

སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བོན་རྣམས་སོ། ། རབ་སྲུང་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཆོས་དང་སྤྲུལ་པ་དག་བསྒོམ་པས་གོང་དུ་འཕོ་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། གཞན་དག་སྨོས་ལྟ་ཅི་ཞིག་དགོས། ། ཞེས་པ་ལ། གཞན་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་ཆོས་དག་ལས་གཞན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་བཤད་དོ། ། སྨོས་ལྟ་ཅི་ཞིག་དགོས་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་རབ་ཀྱི་ཧཾ་ངོ་། ། འཁོར་ལོ་གང་ལ་ཡོད་པའི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གསུངས་སོ། ། འཁོར་ལོ་བཞི་བསྒོམས་པས་སེམས་བརྟན་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཐོད་པར་གང་གསུངས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། ས་གཉིས་དག་ལ་སེམས་བྱེད་པ། ། འདི་ནི་གྲོལ་བར་རབ་ཏུ་གྲགས། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། མིག་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། འདོད་པ་ལྔ་ནི་བསྟེན་བཞིན་པས། ། ཞེས་པ་ལ། འདོད་པ་ལྔ་དབང་པོ་ལྔས་བསྟེན་པར་བྱ་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ། ། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་འདོད་པར་བྱ་བས་ན་འདོད་པ་སྟེ། དེས་རྣལ་འབྱོར་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། འཇིགས་ཤིང་འཇོམས་པའི་རྩོད་ཆེན་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། འཛག་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུད་མེད་རྣམས་ལས་འཛག་པར་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། ཁྲོ་བོའི་མཛུབ་མོའི་རྩེ་མོ་ལ། ། བདུད་རྩིའི་ཡི་གེ་བསམས་པ་དང་། ། ལྟེ་བ་བྱ་གདོང་མཛུབ་རྩེ་ལ། ། སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་བསམས་ནས་ནི། ། མཛུབ་མོ་དེ་ཡིས་བསྒུལ་བྱ་ཞིང་། ། ཡང་དག་མན་ངག་བསྒོམ་པར་བྱ། །

"Buddha" refers to the seeds of the Tathāgatas. "Well-guarded" is a synonym for "completely surrounded." One should connect this to the statements: "by meditating on the Dharma and the emanations, one ascends and enters the bodies of others." Regarding the phrase "what need is there to mention others?": "others" is explained as the enjoyment wheel (saṃbhogacakra) possessing sixteen parts, distinct from the emanation and Dharma wheels. "What need is there to mention?" refers to the supreme haṃ. The wheel in which this exists is taught to be great bliss. The meaning is that if the mind becomes stable through meditating on the four wheels, everything taught in the Buddhakapāla will be accomplished. Thus it is said: "Focusing the mind on the two stages—this is renowned as liberation." The passage beginning with "magical illusion" is easy to understand. Regarding "while relying upon the five desires": the five desires are to be relied upon and experienced by the five sense faculties. If one asks what these are, they are form, sound, and so forth. Because they are desired, they are called "desires," and through them the yogi achieves accomplishment. The passage beginning with "the great dispute that terrifies and destroys" is easy to understand. Regarding "causing to flow": it is taught that [the fluid] flows from women. Thus it is said: "At the tip of the wrathful forefinger, visualize the syllable of nectar. At the navel and the tip of the bird-face finger, having visualized the three unions, one should move that finger and meditate on the authentic oral instruction."

ཞེས་གསུངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་འབའ་ཞིག་ཏུ་གསུངས་ཀྱི་རྒྱུད་གཞན་དུ་ནི་མ་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་མགོན་པོ་ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། མགོན་པོ་ནི་ཐབས་སོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བོ། ། བསམ་གཏན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་བཅོ་བརྒྱད་འགྲུབ་སྟེ། སྦྱོར་བ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཤ་ལི་ཀའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་པ་ལ། ཀླུ་དགུག་པའི་དོན་དུ་རི་སྐེགས་མངག་འདབ་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རིག་པ་འཛིན་པ་ནི་དུག་བསལ་བའི་དོན་དུ་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྒྱན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་ལོ་རྩེ་བས་དུག་སེལ་བའོ། ། རྔ་བརྡུང་ཞེས་པ་ནི་རྔ་བརྡུང་བཞིན་པས་དུག་སེལ་བའོ། ། བུད་མེད་འབྲོག་ཅེས་པ་ནི་དུག་གིས་ཟིན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཆུང་མ་ཕྲོགས་པས་དུག་གིས་ཟིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལངས་པར་འགྱུར་བའོ། ། ཤིང་བསྣུན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཀ་ར་བཱི་རའི་ལྕུག་མ་ལ་མངོན་པར་བསྔགས་ཏེ། དེས་མགོ་བོ་དང་རྐང་པའི་མཐར་ཐུག་པར་རེག་པར་བྱ་བའོ། ། དང་ནི་སྡུད་པའོ། ། ཞགས་པས་འཆིང་བ་ཞེས་པ་ནི། ཐག་པ་ཞགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུས་མགྲིན་པར་བཅིངས་ཏེ་དགུག་པར་བྱའོ། ། ཁུ་བྱུག་ཅེས་པ་ནི། ཁུ་བྱུག་གི་སྒྲ་བཏོན་པས་དུག་གིས་ཟིན་པ་སངས་པར་འགྱུར་བའོ། ། པདྨ་འབྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩ་གཉིས་མནན་པས་དུག་སེལ་བའོ། ། སྟག་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་སྟག་གི་རྣམ་པའི་ཚམ་རྔམ་བྱ་བའོ། ། ཆུ་ཞེས་པ་ནི་ཆུས་དུག་སེལ་བའོ། །

Thus it is said. Regarding the term "Buddhakapāla," it is taught exclusively in the Buddhakapāla Tantra and is not taught in other tantras. Regarding the term "Vajranātha," "Vajra" is non-dual wisdom, the nature of insight (prajñā); "Nātha" is method (upāya). These two constitute method and insight. Through this very meditative concentration, the eighteen applications that purify the eighteen constituents are accomplished. Those eighteen applications are taught as follows: Regarding "by the application of the śālika": this is a term for dispatching a hoopoe bird for the purpose of summoning a nāga. "The Vidyādhara" means manifesting in the form of a Vidyādhara person for the purpose of removing poison. "Gambling" means removing poison by playing dice. "Beating the drum" means removing poison while beating a drum. "Abducting the woman" means that by abducting the wife of a person afflicted by poison, that person afflicted by poison is restored. "Striking the tree" means consecrating a karavīra creeper and touching [the victim] from the head down to the feet. "And" is a conjunctive particle. "Binding with a noose" means binding the throat with a rope in the form of a noose and then summoning [the nāga]. "Cuckoo" means that by uttering the sound of a cuckoo, the one afflicted by poison is cleared. "Opening the lotus" means removing poison by pressing the two channels of the enjoyment wheel (saṃbhogacakra). "Acting like a tiger" means performing a display of tiger-like ferocity. "Water" means removing poison with water.

དུང་ཞེས་པ་ནི་དུང་ཆུས་བཀང་སྟེ་དུག་གིས་ཟིན་པའི་སྤྱི་བོར་བླུགས་པའོ། ། ཐོད་ལོ་ཀོར་འཕྲོག་ཅེས་པ་ནི་ཐོད་ལོ་ཀོར་གྱིས་དུག་གིས་ཟིན་པའི་མིང་བྲིས་ན་དུག་སེལ་བར་བྱེད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། སྐྱུག་པ་ཞེས་པ་ནི་དུག་སློན་པའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པའོ། ། རས་གཡོགས་ཞེས་པ་ནི་རས་ཡུག་ཆེན་གྱིས་དུག་གིས་ཟིན་པ་གཡོགས་ན་དུག་སེལ་ཏོ། ། ཐལ་ལྕག་བརྡབ་ཅེས་པ་ནི་དུག་གིས་ཟིན་པ་ལ་ཐལ་ལྕག་དྲག་ཏུ་བརྡབ་པའོ། ། ཡིག་གསུམ་ཞེས་པ་ནི། ཧ་ཧོཿཧྲཱིཿསྟེ་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་མོ། ། འདིས་དུག་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། བསམ་གཏན་གྱི་ནི་གཏམ་ཞེས་པ་ནི་དཀར་པོའི་བསྒོམ་པའི་གཏམ་གྱིས་དུག་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དགུག་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། སྦྱོར་བ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་དུག་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་མགོན་པོ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་དེས་ན་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པའོ། ། རབ་བཤད་ཅེས་པ་ནི་གང་གི་ཚིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའོ། ། དེ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་གསུངས་སོ། ། ཅི་ཞིག་གསུངས་ཤེ་ན། མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་ཞིང་རྩེ་བས་ན་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེས་ན་རབ་བཤད་ཅེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། ། བྷ་གའི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་བཞུགས། ། ཞེས་པ་ནི། ཨེའི་ཆ་བྱད་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་ཨ་ཐུང་ངུའི་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། ཀ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་བདུན་གྱི་རི་མོའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེར་བྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི།

Regarding "conch": it means filling a conch with water and pouring it over the crown of the head of one afflicted by poison. Regarding "stealing the turmeric": it should be applied as meaning that if one writes the name of the person afflicted by poison with turmeric, the poison is cleared away. Regarding "vomiting": it means acting in the manner of vomiting up the poison. Regarding "covering with cloth": if one covers the person afflicted by poison with a large piece of cotton cloth, the poison is cleared away. Regarding "slapping with the palm": it means slapping the person afflicted by poison forcefully with the palm. Regarding "the three syllables": these are the three syllables HA, HOḤ, and HRĪḤ. By means of these, the poison is cleared away. Regarding "the discourse on meditative concentration": it means that the poison is diminished through discourse on the meditation of the white [syllable]. "By these, one should summon" means that these eighteen applications clear away the poison. Regarding "Vajra Protector": this is the Great Vajradhara, the nature of bodhicitta. Regarding "then": because of that cause, the inner yoga is taught. Regarding "thoroughly explained": if one asks whose words these are, they are those of Viśvamātā. That was spoken by Viśvamātā. If one asks what was spoken, it is "supreme wisdom"; because it sports and plays with wisdom, it is "supreme wisdom." This is to be connected with "thoroughly explained." Regarding "abiding in the center of the bhaga": this means abiding in the form of the short-A within the emanation wheel, which has the configuration of the syllable E, and is completely surrounded by the patterns of the seven classes of letters beginning with KA. Regarding "bestowing great bliss": this means—

གནས་དེར་བསྒོམས་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། ། འདི་ཉིད་དུ་ནི་ཀུན་གནས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། དངུལ་ཆུ་དང་། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པ་དེར་བསྒོམས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་བཟང་པོ་ཞེས་པ་ལ་དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོའོ། ། འཁོར་ནི་ལེན་པ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། མཛེས་པར་བྱེད་པས་ན་བཟང་པོ་སྟེ་མཆོག་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སློབ་མ་དབང་བསྐུར་ཞེས་པ་ལ་གནས་དེ་ཉིད་དུ་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་དཔའ་བོ་ཞེས་པ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བླ་མས་བསྟན་པ་སྟེ། གནས་དེ་ཉིད་དུ་ཧེ་རུ་ཀ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུའི་ཧེ་རུ་ཀ་བསྒོམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་དབང་གཙོ་བོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དེར་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་འཇིགས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲགས་ཆེན་པོ། ། ཞེས་པ་ནི། ཨ་ཐུང་ངུའི་རང་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་དུ་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་འདོད་བྱེད་མ། ། ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། ། དབང་བསྐུར་བའི་དོན་དུ་ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་གསུངས་པ་ལ། མ་ཞེས་པ་ནི། དང་པོ་ཤེས་རབ་མ་མཐོང་བ་ལས་དགའ་བ་ཙམ་སྐྱེ་བས་ན་མའོ། །

By merely meditating in that place, great bliss will be bestowed. Regarding the phrase "even though all abide in this very [place]," it means that the garuḍa, mercury, alchemy, and so forth are accomplished by merely meditating there, but not otherwise. Regarding "the excellent maṇḍala," "maṇḍa" means the essence, and "la" means to take; thus, it is a maṇḍala. It is "excellent" because it is beautiful, which is a synonym for "supreme." Regarding "initiating the disciple," the initiation should be bestowed upon the disciple in that very place; the meaning is that it should be understood through the guru’s oral instructions. Regarding "the hero Heruka," this is taught by the guru immediately following the initiation; it should be connected with the instruction to meditate on Heruka in that very place. If one asks what kind of specific Heruka is to be meditated upon, it is said: "The lord of the twenty-four powers." This should be connected with the instruction to meditate on the Blessed One surrounded by the goddesses who are the nature of the twenty-four. The passage beginning with "there, the terrifying garuḍa" is easy to understand. Regarding "the renowned Great Seal," it means one will come to possess the renown of the meaning of the Great Seal, which is the nature of the short a. Regarding "the one who desires all accomplishments," it means that for those who possess desire, buddhahood itself will be accomplished. Regarding the assembly of mudrās taught for the purpose of initiation, "mother" (mā) is so called because, from first seeing the wisdom consort (prajñā), only joy (ānanda) arises.

ཚ་མོ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་འཇུག་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟོན་པས་ན་ཚ་མོའོ། ། སྲིང་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་པདྨར་རྟེན་པར་བྱེད་པས་ན་སྲིང་མོའོ། ། བུ་མོ་ཞེས་པ་ནི། གནས་བཅོ་བརྒྱད་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འཚོ་བས་ན་བུ་མོའོ། ། བུད་མེད་རབ་བརྟན་མ་ཞེས་པ་ནི། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དུས་སུ་ངོ་མཚར་ཆུང་བའི་དུས་མེད་དེ་ཡང་དག་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་ན། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། རིག་མ་བཞི་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་བདེ་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འགྲོ་བ་དྲུག་ཅེས་པ་ནི། འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། ། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞན་ནི་མེད་དོ། ། དེ་བས་ན་སྒྲུབ་ཐབས་དུ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། བདེ་བའི་དོན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བདེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། བདེ་བ་ཡིས་ནི་བདེ་བ་བསྒྲུབ། ། རྒྱུ་བདེ་བས་ནི་འབྲས་བུ་བདེ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་དབྱེར་མེད་པར་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་བྱས་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བདེ་བ་མེད་པ་དང་དངོས་གྲུབ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། ། འཆར་དང་ནུབ་པ་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཆར་བའི་ཚེ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །

Regarding the term "niece" (tsa mo): she is called a "niece" because she demonstrates the differentiation of supreme joy (paramānanda) through the union of the vajra and the lotus. Regarding the term "sister" (sring mo): she is called a "sister" because she causes one to rely upon the lotus through various means. Regarding the term "daughter" (bu mo): she is called a "daughter" because she sustains the coemergent (sahaja) from the eighteen locations. Regarding the term "excellent woman" (bud med rab brtan ma): at the time of supreme joy, there is no time of small wonder; because she accomplishes authentic bliss, she is "supreme." The meaning is that one should accomplish bliss itself by entering into union with the four consorts. Regarding the "six classes of beings": although those who enter the six classes of beings accomplish bliss itself, for the childish it is with outflows (sāsrava), whereas for the noble ones (ārya) it is without outflows (anāsrava). Nevertheless, it accomplishes bliss alone and nothing else. Therefore, following many sādhanas, one should accomplish the very purpose of bliss. However, for the childish, as long as that bliss exists, it is naturally pure (prakṛti-viśuddha). Thus it is said: "By means of bliss, bliss is accomplished; through the cause of bliss, the result is bliss." Regarding "samsara is itself nirvana": the yogi should view samsara and nirvana as inseparable in practice. If one were to treat them as distinct, what fault would there be? Bliss would be absent and spiritual accomplishment (siddhi) would not occur. Regarding "arising and setting": when the bodhicitta arises, all the sense faculties set.

སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་བ་འབབ། ། ཅེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་སྟེར་བའི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་དེ་ནི་རྩ་ཡིན་ནོ། ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་བཏང་སྟེ། གང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རེ་བ་ནི་ཅི་ཡང་འགྲུབ་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། བློ་དམན་བྱིས་པས་རང་གི་ལུས་བཏང་ན། ། དེ་ནི་འདོད་པས་གཟུགས་བརྙན་ཚོལ་བར་འགྱུར། ། ལྗོན་ཤིང་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་བོར་ནས་ནི། ། དེ་ནི་ས་བོན་རྒྱུད་ཁྲིད་དུས་ལ་སྡོད། ། ཅེས་གསུངས་སོ། ། གླེགས་བམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྦྱོར་བས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཐོད་པ་གྲུ་གསུམ་ཡང་དག་བྱུང་། ། ཞེས་པ་ལ། ལུས་སྐྱོང་བས་ཐོད་པའོ། ། གྲོང་སྐྱོང་བས་ན་ཡང་ཐོད་པའོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གྲུ་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བས་ན་གྲུ་གསུམ་ཡང་དག་བྱུང་ངོ་། ། སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གནས་གང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསང་བར་གནས་པའི་རྩ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གསང་བའི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་གནས་པའི་རྩའོ། ། དེའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དབྱངས་ཡིག་ལྔ་པ་ཀླུ་དབང་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ནི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

"Bliss descends upon all sentient beings" means that the channel which bestows bliss upon all sentient beings is the Viśvamātā. If one abandons the Viśvamātā and hopes for suchness, nothing at all will be accomplished. As it is said: "When the foolish of inferior intellect abandon their own bodies, they seek reflections out of desire. Having discarded the ripened fruit of the tree, they wait for the time to cultivate the lineage of the seed." The terms "volume" and so forth are easy to understand. "Buddha" refers to non-dual wisdom, which is to be symbolized by the union of the vajra and the lotus. Regarding "Buddha-vajra," "vajra" is non-dual wisdom. "Buddha" is the nature of method; the meaning is that one should meditate on the nature of non-dual wisdom. Regarding "the triangle of the skull perfectly arisen," the "skull" is so called because it protects the body, and it is also called a "skull" because it protects the city. It is "perfectly arisen as a triangle" because it perfectly arises from the triangle of the wheel of great bliss. "Union" is a term for the meditation on the union of the nature of method and wisdom. If one asks, "In what place should one meditate?" it is said: "The channel abiding in the secret [place]." This refers to the channel abiding in the secret emanation wheel. If one asks, "What are its specific characteristics?" it is "like the fifth vowel, the Lord of Nagas." This is a term for the nature of mere sound.

དེའི་སྣ་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་མཚོན་པར་བྱ་བའི་གནས་དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སེམས་སྐྱོབ་པས་ན་སྣ་ཚོགས་སོ། ། ངོ་མཚར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་ངོ་མཚར་བྱེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྡེ་ནི་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཞེས་པ་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྡེའི་ཚོགས་ལས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདི་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། རྣམ་པ་བདུན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣམ་པ་བདུན་ནི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བརྒྱད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྩ་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་པ་ནི། རྩ་ཡི་རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་མ། ། ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ནི་རྨད་བྱུང་ཆེན་པོ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་གནས་དེར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཆེ་བའི་མཆོག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ཉིད་ཧེ་རུ་ཀ་དཔའ་བོ། ། ཞེས་པ་ལ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྒྲས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སོ། ། དཔའ་བོ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འཁོར་བའི་འཇིགས་ལས་སྒྲོལ་བྱེད་པ། ། ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཧེ་རུ་ཀའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཧེ་རུ་ཀའི་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདེ་འབབ་པ།

Regarding the term "various" (viśva): it is "various" because the mind is protected from conceptualization at that point of representation. "Causing wonder" means that by means of the methods for accomplishing various siddhis, it causes the worldly to be amazed; such is the meaning. "The class" (kula) is the wisdom of great bliss (mahāsukha-jñāna). This means that from the assembly of the seventy-two thousand channels (nāḍī), the wisdom of great bliss is experienced; such is the meaning. "This itself is the Mahāyāna" means that because it is both a vehicle (yāna) and great (mahā), it is the Mahāyāna; such is the meaning of the "seven aspects." The seven aspects are the seven points of meaning, while the characteristic of an eighth cannot be expressed. "Arisen from the channels of the yoginīs" means that the nature of the channels is the yoginī; such is the meaning. "That is the great marvel" means that the bodhicitta arisen in that place is the supreme greatness; such is the meaning. The terms "Buddha" and so forth are easy to understand. "That itself is the hero Heruka": by the word heruka, the three syllables representing the nature of body, speech, and mind are indicated. "Hero" means one who is free from attachment and the like; such is the meaning. "Liberating from the fears of saṃsāra" means that the Blessed One Heruka is the one who liberates from the fears of saṃsāra; such is the meaning. "The union of the Buddha Skull" means that by means of the perfect union of the vajra and the lotus, one should meditate on the coemergent nature of Heruka; such is the meaning. "The descent of the bliss of all Buddhas"...

། ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་འབབ་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡེ། ། ཞེས་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་ནི་ཨའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཅེ་ན། ཏ་དང་པ་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཏ་དང་ར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་ཨ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཏའི་སྒྲ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། ར་ནི་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཁྲག་དང་ཁུ་བའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ནི་ཐོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། ། ཞེས་པ་ལ། ཐོད་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། དེ་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོའོ། ། འཁོར་ནི་ལེན་པ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། སྔགས་དང་རྒྱུད་ནི་རྣམ་པར་གནས། ། ཞེས་པ་ནི་ཡིད་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་སྔགས་སོ། ། དེས་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་རྒྱུད་དོ། ། སྔགས་དང་རྒྱུད་མཐའ་དག་གི་དོན་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། ། མཛེས་པས་ན་བཟང་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་མཆོག་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དག་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སྐྱེས་པའོ། ། དག་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་དག་བྱུང་ངོ་། ། དེར་ནི་རིག་པའི་དབང་ལྔ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། སྤྲུལ་པའི་མདུད་པར་ཐིག་ལེ་ལ་འོད་ཟེར་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབང་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །

Regarding the phrase "the word buddha": it refers to the eyes and so forth; all of these are the nature of the Buddha, in which constant bliss flows. Regarding "the Great Yoginī Viśvamātā": the Yoginī Viśvamātā is the nature of the letter A. If one asks what kind of special qualities she possesses: it is not the letter formed by joining ta and pa, but rather the letter A formed by joining ta and ra. The sound ta is the bodhicitta. Ra is the nature of passion; by that very fact, it is the nature of blood and semen—this is the meaning. Regarding "in the maṇḍala of the skull": the "skull" is the emanation wheel (nirmāṇacakra). That itself is the maṇḍala; "center" (maṇḍa) means the essence, and "circle" (ala) means to take up; thus, it is a maṇḍala. Regarding "the mantras and tantras abide therein": it is called "mantra" because it protects the mind. Because it protects the mind from conceptualization, it is a "tantra." The meaning of all mantras and tantras abides there; this is the meaning of "various aspects abide." Regarding "that is excellent wisdom" (jñānasubhaga): it is "wisdom" (jñāna) because it is knowing. It is "excellent" (subhaga) because it is beautiful. By that very fact, it is the meaning of "supreme excellent wisdom." Regarding "arisen from the coemergent": from the perfect union of the vajra and the lotus, the coemergent joy (sahajānanda) is born. Because it arises from purity, it is "arisen from purity." Regarding "there, the five knowledges of awareness (vidyā)": in the knot of the emanation wheel, the five light rays within the drop (bindu) are the nature of the five empowerments.

སངས་རྒྱས་བདུན་གྱི་མཚན་ཅན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་གནས་དེར་སངས་རྒྱས་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རི་མོ་བདུན་གྱིས་བསྐོར་བའོ། ། རི་མོ་བདུན་པོ་ཕྲ་བའི་རང་བཞིན་འབར་བའི་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། གང་གི་ཚེ་རླུང་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་རི་མོ་བདུན་འབྱུང་བར་བསམ་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཚེ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་ལ་རང་གི་སེམས་འཇུག་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་དབང་བསྐུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བསྒོམ་བཞིན་པས་ན་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གསུངས་ཏེ། དབང་བསྐུར་བ་བདུན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཡང་སངས་རྒྱས་བདུན་གྱི་མཚན་ཅན་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བདུན་ནི་རྣམ་པར་གཟིགས་དང་། གཙུག་ཏོར་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བསམ་གཏན་འདིས་སངས་རྒྱས་བདུན་འགྲུབ་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྣ་ཚོགས་སྦྱོར་དང་ཞེས་པ་ནི། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཚེ་འཕེལ་ཞེས་པ་ནི་ཚེ་འཕེལ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། གང་གི་ཚེ་རླུང་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ཨའོ། ། གང་གི་ཚེ་རླུང་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ཧཱུཾ་བསམ་པར་བྱའོ། ། འདི་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བཟླས་པ་སྟེ། དེས་ཚེ་འཕེལ་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། མན་ངག་ལམ་ལས་གང་ཤེས་པ། ། ཞེས་པ་ལ། འདིས་ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པས་ན་མན་ངག་གོ། ། ཚོལ་བས་ན་ལམ་མོ། ། གང་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །

"Named after the seven buddhas" means that the place is surrounded by seven drawings representing the nature of the seven buddhas. Regarding the meditation on the seven drawings as being of a subtle, blazing nature: when the breath goes out, one should imagine the seven drawings going out; when the breath enters, one should meditate on the mind entering the subtle drop. This is the meaning of "empowerment." Because it is being meditated upon, whatever wisdom is generated is said to be "coemergent"; this is the meaning of the "seven empowerments." Furthermore, "named after the seven buddhas" refers to the seven buddhas such as Vipaśyin and Śikhin; the meaning is that through this meditative concentration, the seven buddhas are accomplished. "Various applications" means the accomplishment of various applications such as the sādhana of the accomplishments. "Increasing life" refers to the application for increasing life: when the breath enters, one should visualize the syllable A; when the breath goes out, one should visualize HŪṂ. This is the recitation of method and insight; by this, life is increased, but not otherwise. "By the application of the Buddha Skull" means that everything is accomplished through the perfect union of the vajra and the lotus, but not otherwise. Regarding "whatever is known from the path of pith instructions": it is called "pith instruction" (upadeśa) because it imparts the oral transmission; it is called "path" because it is sought. "Whatever is known" means that you should know everything that has been taught.

དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བླ་མའི་དྲིན་ལས་ཞེས་པ་ལ། བླ་མ་ནི་རྒྱུད་དང་སྔགས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་སྟོན་པའོ། ། དེའི་དྲིན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ། ། ཞེས་པ་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། རྒྱུད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་རྒྱུད་ཆེན་པོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྩའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་གོང་ན་མེད་པ་སྟེ། ངག་གི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཤིན་ཏུ་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྟེར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་པ་ལ་ཤེས་པས་ན་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ལེའུ་གང་ལ་ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡོད་པའི་ལེའུ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ལེའུའོ། ། ཐོད་པ་ཁ་བྱེ་བ་ལས་ཞེས་པ་ལ། ཐོད་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོའོ། ། ཁ་ཕྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི་གསང་བ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གླེགས་བམ་བྱུང་ཞེས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་བྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལེའུ་ཞེས་པ་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་གཅོད་པས་ན་ལེའུའོ། ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧ་པས་མཛད་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ལས་ལེའུ་དང་པོའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཐལ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ལས་སྣ་ཚོགས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་གསུངས་སོ། །

Regarding that, it is said: "Through the kindness of the guru." Here, the guru is the teacher because they reveal the tantras and mantras. The meaning is that through their kindness, suchness is to be understood. Regarding "the great tantra of Buddhakapāla," the yoga that is the nature of method and insight is called Buddhakapāla. Since it is both a tantra and great, it is the "great tantra." Regarding "unsurpassed by the yoginīs," this means it is unsurpassed by the yoginīs who are the nature of the channels; the meaning is that it transcends the domain of the path of speech. "Secret" refers to the nature of method. "Extremely secret" refers to the nature of insight. "All accomplishments" refers to— Through the application of the Buddhakapāla, all siddhis are bestowed; it is not otherwise. Regarding the phrase "the definitive establishment of wisdom" (jñānaviniścaya): because it is known, it is "wisdom" (jñāna). The chapter in which the definitive establishment of wisdom is found is the "Chapter on the Definitive Establishment of Wisdom." Regarding the phrase "from the opening of the skull" (kapālavivaraṇāt): the "skull" is the wheel of great bliss (mahāsukhacakra). "Opening" is a synonym for "secret." "The volume emerged" is a synonym for "perfectly arisen." Regarding the word "chapter" (parivarta): because it cuts through obscurations, it is a "chapter." This concludes the explanation of the first chapter from the Jñānavatī, the commentary on the difficult points composed by the great master Saraha. Then, following the definitive establishment of all siddhis, the chapter on the application of ash and the mantras for the definitive establishment of various activities was spoken. "Then" (atha) refers to the sequence immediately following the establishment of all siddhis. The application of ash and the mantras for the definitive establishment of various activities were taught.

ཇི་བཞིན་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཏུས་པའི་སྔགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་མོ་འབྱུང་པོ་རྣམས། ། ཞེས་པ་ལ། མཁའ་འགྲོ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བཞི་འགྲུབ་པའོ། ། མ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་དང་འབྲེལ་པའི་མ་མོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། འབྱུང་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པའོ། ། དད་པ་བརྟན་པས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་འདི་ལ་དད་པ་བརྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དད་པ་བརྟན་པའོ། ། རྒྱུ་དེས་ན་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཨོཾ་ཧཾ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་བདུན་གྱི་གོ་ཆའི་སྔགས་སོ། ། དེའི་གནས་གསུངས་པ་སྙིང་ག་དང་། དཔྲལ་བ་དང་། སྤྱི་གཙུག་དང་། དཔུང་པ་གཉིས་དང་། མིག་གཉིས་དང་། གསང་བ་དང་། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔགས་འདིས་གོ་ཆ་བྱའོ། ། གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲང་ངོ་། ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་གཤེགས་སུ་གསོལ་ལོ། ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་གཏོར་མ་གཏོང་ངོ་། ། གཏོར་མ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལའོ། ། ད་ནི་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། འབྲས་སཱ་ལུ་བླངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། འབྲས་དམར་པོ་ཆུས་ལུགས་སོ། ། འོ་མས་ཞེས་པ་ནི་བ་དཀར་མོའི་འོ་མས་བཀྲུས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞོན་ནུ་མ་ཞེས་པ་ནི་ནུ་མ་མ་མཉེས་ཤིང་པདྨ་མ་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཞོན་ནུ་མ་སྟེ་དེས་འབྲས་བཏགས་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན།

Regarding the phrase "as it was taught": the twenty mantras extracted exactly as they appear from the twelve-thousand-verse Buddhakapāla-mūlatantra will be explained in the chapter on mantras. Regarding the phrase "ḍākinīs, mātṛkās, and bhūtas": "ḍākinīs" refers to the accomplishment of the four yoginīs, such as the ḍākinīs and so forth. "Mātṛkās" is taught as the mātṛkās associated with skillful means. "Bhūtas" refers to the accomplishment of pacifying rites and so forth. "With firm faith" means whoever possesses firm faith in this tantra is one with firm faith. For that reason, it should be connected with the words "listen to the chapter on mantras." The mantras beginning with oṃ buddhakapālini are easy to understand. The mantras beginning with oṃ haṃ are the armor mantras of the seven locations. Their locations are taught as the heart, the forehead, the crown of the head, the two shoulders, the two eyes, the secret place, and all the limbs; the yogin himself should don the armor with these mantras at those locations. Immediately following the armor mantras, one should invite the maṇḍala. Immediately following that, one should request the departure. Immediately following that, one should offer the torma. What is the torma? It is for all the bhūtas. Now, the method for making oneself invisible is taught: "having taken śāli rice" means red rice soaked in water. "With milk" means washed with the milk of a white cow. "A young maiden" refers to one whose breasts have not been pressed and whose lotus has not been deflowered; that is a young maiden, and with her, the rice should be ground. How should it be done?

དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པར་བཏགས་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་ཕྱེ་མར་བྱས་ལ་རས་བལ་གྱིས་བཙག་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོར་འགྱུར་རོ། ། བཏགས་པ་འདི་ལས་ཕྱག་བཞི་པའི་ཁྲག་འཐུང་བྱས་ཏེ། གཡས་ན་རལ་གྲི་དང་ཐོད་པའོ། ། གཡོན་ན་ཅང་ཏེའུ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་གའོ། ། རྣམ་པ་ཧེ་རུ་ཀ་བྱའོ། ། རོ་བསྲེགས་པའི་སོལ་བའི་ཕྱེ་མས་ཞེས་པ་ནི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བའི་ཕྱེ་མའོ། ། རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཅེས་པ་ནི། དང་པོ་ཁྲག་དང་ལྡན་པ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཅེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་གཙུག་དེ་དང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བའི་ཕྱེ་མ་མཉེ་བར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་པ་ནི་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨོའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས། ཨོཾ་མ་ཧཱ་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀ་ཟེར་བ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བཟླས་པར་བྱའོ། ། ཆུ་ཞེས་པ་ནི་ནང་གི་ཆུ་སྟེ་ལན་བདུན་མངོན་པར་བསྔགས་ལ་ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་བརྙན་བཀྲུ་བར་བྱའོ། ། བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པར་བྱས་ཏེ་གདོང་བཀྲུས་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཐལ་བའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་ལ་ཤིང་འབའ་བོ་ལས་སོ་ཕུག་ཅིང་ཤིང་འབའ་བོ་ལ་ཤུན་ཕྲགས་བཤུས་པ་སྐམ་པོ་དང་། ཚངས་པ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་དྲི་ཆེན་སྐམ་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྲེག་སྟེ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་སྦར་བ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཐལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཐལ་བ་དེ་ཁམ་ཕོར་སོ་མ་བཏང་བ་ལ་ཉི་མ་བཞི་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་པདྨའི་སྣོད་དུ་ཉི་མ་ལྔར་གཞག་གོ། །

Regarding the statement "grind it very finely," this means the rice flour should be ground and then strained through cotton wool; by this, the powder becomes fine. From this ground substance, one should fashion the four-armed Heruka, with a sword and a skull-cup in the right hands, and a hand-drum and a khaṭvāṅga in the left hands. He should be visualized in the form of Heruka. Regarding "with the powder of funeral charcoal," this refers to the powder of charcoal from a charnel ground. Regarding "Vajracūḍa," the bodhicitta that arises from the initial union with blood is called Vajracūḍa. That Vajracūḍa and the powder of funeral charcoal should be rubbed together. Regarding "the yogin of Buddhakapāla," having performed the yoga of Heruka, one should recite the mantra beginning with "Oṃ mahāvajraheruka" and so forth, arising from the perfect union of the vajra and the lotus. Regarding "water," this is the inner water; having consecrated it seven times, one should wash the image of Heruka. If one washes one's face after having made offerings to the Guru and the Buddhas, it will happen exactly as described. Immediately following that, the application of the ash is taught: having pierced that very image with a thorn from the bābūla tree, and having removed the bark from a dry bābūla tree, one should burn it together with the dried "Great Fragrance" (viḍ) known as "Brahmavajra" in a fire kindled in a charnel ground, so that the image is reduced to ash. Then, that ash should be placed in an unbaked clay bowl for four days. After that, it should be placed in a lotus vessel for five days.

དེ་ནས་ཞག་དགུར་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་བྱའོ། ། སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་སྔགས་རྐང་པ་ལྔ་པའོ། ། ཁམ་ཕོར་སོ་མ་བཏང་བ་དང་། པདྨ་དག་གི་མན་ངག་གསུངས་པ། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་པདྨ་འདབ་མ་བཞི་པ་བྲིས་ཏེ། དབུས་སུ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་སྔགས་བྲིའོ། ། འདབ་མ་རྣམས་ལ་ནི་གཞན་གྱི་སྔགས་བྲིའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཐལ་བ་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྔགས་བཟླས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་གཙུག་གིས་ཞེས་པ་ནི། རང་འབྱུང་དང་བསྲེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཐལ་བར་བསྲེས་ཏེ། ལུས་བྱུག་པར་བྱའོ། ། དེའི་ལུས་ལ་མཚོན་ཆ་ཕོག་ན་ཡང་མི་ཚུགས་ཤིང་དགྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་འགལ་བར་སྤྱོད་པ་ཙམ་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། མར་ཁུ་བཟང་པོས་ཞེས་པ་ནི། འཕྱང་བའི་སྐྱེས་བུའི་མར་ཁུ་དང་། ཐལ་བ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བས་མིག་ལ་བྱུགས་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རྫས་སུ་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཐལ་བ་དང་ཞ་ཉེའི་ཕྱེ་མ་དང་། རྡོ་རྗེའི་གཙུག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་ཁབ་ལེན་གྱི་ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་། གསེར་གྱི་ཕྱེ་མ་ཆ་མཉམ་པ་ཡང་བསྲེའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཆུའི་ཁུ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གནག་པའི་ཕག་གི་ཁྲག་གོ། ། ཟངས་མའི་སྣོད་ཅེས་པ་ནི་སྣོད་དེར་ཉི་མ་བདུན་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། མཁྲིས་པ་ཆེན་པོས་ཞེས་པ་ནི་མིའི་མཁྲིས་པས་མཉེ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྟའི་ཁྲག་དང་ཞེས་པ་ནི་སྣོད་དེ་ཉིད་དུ་ཉི་མ་གསུམ་དུ་མཉེ་བར་བྱའོ། །

Then, for nine days, one should perform the mantra recitation. The mantra is taught as: Oṃ buddhakapālini, and so forth; this is the five-line mantra. Regarding the instructions for the unbaked clay bowl and the lotuses: on both, one should draw a four-petaled lotus. In the center, one should write the mantra of Viśvamātā, and on the petals, one should write the other mantras. Having done that, one should place the ashes. Then, one should recite the mantra. Regarding "with the vajra-crest": one should mix the self-arisen [substance] with the bodhicitta and the ashes, and anoint the body. If weapons strike his body, they will not harm him, and the heads of all enemies will be severed. It should be understood that by merely acting in opposition to that person, one will experience [the consequences] such as the loss of wealth and so forth. Regarding "with excellent clarified butter": if one applies to the eyes the clarified butter of a hanging man mixed with the ashes, it will happen exactly as described. The passage beginning with "whatever it may be" is easy to understand. Regarding the substances to be prepared: one should mix the ashes, lead powder, and the vajra-crest in equal parts. Then, one should also mix an equal amount of magnetite powder and gold powder. Regarding "the fluid of the vajra-beak": this is the blood of an extremely black pig. Regarding "in a copper vessel": one should place it in that vessel for seven days. Regarding "with great bile": the meaning is that one should rub it with human bile. Regarding "with horse blood": one should rub it in that same vessel for three days.

ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་ཞེས་པ་ནི། ཁབ་ལེན་གྱི་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གཞག་པར་བྱ་བའོ། ། མེའི་ནང་དུ་བཅུག་ན་གསེར་དང་དངུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི། ཟངས་མ་ནི་གསེར་དུ་འགྱུར་རོ། ། ལྕགས་ནི་དངུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། སྲང་གཅིག་ཀྱང་སྲང་སྟོང་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་གང་གསུངས་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་ནི་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དུ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཁོ་ནར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། ། གླེགས་བམ་ལ་མ་བྲིས་ཞེས་པ་ནི། གླེགས་བམ་བཀླགས་པས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་བླ་མའི་དྲིན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། བླ་མའི་དྲིན་ལས་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ། དང་པོ་དགའ་བ་ནི་བླ་མའོ། ། བླ་མས་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་པའོ། ། བླ་མས་ཐར་ཞེས་པ་ནི་དགའ་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་ཐར་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། ། བླ་མ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དེ་ཉིད་སྟོན་པའོ། ། ལྟས་བལྟ་བའི་དོན་དུ་བུ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། བདུག་སྤོས་ལྔས་ཞེས་པ་ནི་གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་སྟེ་ཤ་ལྔའི་སྤོས་ཀྱིས་བདུག་པར་བྱའོ། ། བུ་མོ་ལ་འབབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རལ་གྲིའི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ་གྲུབ་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་པ་ནི་ཡུངས་ཀར་དཀར་པོ་སྟེ། བུ་མོའི་ཐོད་པར་བསྐྱེད་དེ་སྨིན་པའི་ཡུངས་ཀར་འདི་དང་། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བསྙེན་པ་འབུམ་བྱས་ལ།

Regarding the phrase "in an iron vessel," it means it should be placed in a vessel made of magnetite. As for the statement, "If placed within fire, it will turn into gold and silver," this should be applied as follows: copper will turn into gold, and iron will turn into silver. The passage beginning with "even one srang [becomes] a thousand srang" is easy to understand. The application taught in the Yoga Tantras, such as the Guhyasamāja, will not bring about accomplishment. In the Yoginī Tantras, however, it will certainly be accomplished and not otherwise. Regarding the phrase "not written in a book," the meaning is that it will not be known by reading a book, but must be known through the grace of the guru. Regarding the line, "One should know through the grace of the guru": the first joy (ānanda) is the guru. "The guru’s siddhi" refers to supreme joy (paramānanda), which is the stage of supreme accomplishment. "Liberated by the guru" refers to the joy beyond joy (viramānanda), up to the point of being liberated from the various aspects. "The guru is the teacher" means that he is the one who reveals that very innate joy (sahajānanda). The passage beginning with "the girl for the purpose of observing the signs" is easy to understand. Regarding "with the five incenses," this refers to the incense of the five meats (gokudahanā), which should be used for fumigation. The passage beginning with "descending upon the girl" is easy to understand. Regarding the statement on the siddhi of the sword, the "result of the accomplishment" refers to white mustard seeds; these must be grown in the skull of a girl and ripened. Then, one should perform one hundred thousand recitations of the mantra beginning with oṃ buddhakapālini.

ཡུངས་ཀར་དང་ལྷན་ཅིག་བུ་མོའི་གདོང་ལ་སྔགས་དེས་བསྣུན་པར་བྱའོ། ། བསྣུན་མ་ཐག་ཏུ་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་རལ་གྲིའི་དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རི་ལུའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། དེའི་ཐལ་བ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ཐལ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའོ། ། ལྕགས་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་བྱིན་ཟ་སྟེ། ཟངས་མ་དང་དངུལ་དང་གསེར་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དཀྲི་བར་བྱའོ། ། དེའི་ཚད་གསང་བའི་མཛོད་ལས། གསེར་དང་ཟླ་བ་ཟངས་མ་རྣམས། ། རིག་བྱེད་གསུམ་བཞི་མ་ཤའི་ཚད། ། ར་ཏི་བདུན་གསུམ་ལྔ་ལྷག་པས། ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་རི་ལུ་བཅིངས། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། རིམ་པ་འདིས་དཀྲིས་ན་རི་ལུའི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། སུམ་ཅུ་པ་ཡང་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐལ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་ན། གཞན་དག་གིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ཛཿཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་སྔགས་སོ། ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་མདོག་དམར་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀ་པཱ་ལི་བཛྲ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་སྐྲོད་པར་བྱེད་དོ། ། ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་རྡོ་རྗེའོ། ། ཐོད་པ་ནི་པདྨ་སྟེ། འདི་དག་ནི་རྒྱུད་དོ། །

One should strike the girl’s face with that mantra together with white mustard seeds. Immediately upon striking, through the power of the mantra, the siddhi of the sword will be accomplished just as it was described. The passage beginning with "The yogin of the Buddha Skull" and so forth is easy to understand. Regarding the explanation of the pill (guḍikā) practice: "Its ashes" means having properly collected its ashes. "The three metals" refers to the sun, the moon, and the fire—copper, silver, and gold—which should be wrapped in sequence. Regarding their measurements, the Secret Treasury states: "Gold, silver, and copper, In the measure of four, three, and two māṣas; With seven, three, and five ratis more, The pill is bound in sequence." Thus it is said. If wrapped in this sequence, the siddhi of the pill will be accomplished; otherwise, it will not. The passage beginning with "The thirtieth also revolves" and so forth explains the nature of its greatness. Regarding the statement, "These applications of ashes are difficult even for the Buddhas to find," the meaning is: if even the Buddhas find them difficult to obtain, what need is there to mention others? "Oṃ buddhakapāli jaḥ" and so forth is the mantra for subjugation. One should meditate on Viśvamātā as red in color. With the mantra "Oṃ mahākāpāli vajra" and so forth, one performs the expulsion. The point is that one should meditate on Viśvamātā in accordance with the specific activity. Regarding "Buddha Skull": "Buddha" is the vajra; "skull" is the lotus; these are the tantras.

རྒྱུད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་རྒྱུད་ཆེན་པོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ངག་གི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། ། གསང་བའི་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་ཞེས་པ་ལ་གསང་བ་ནི་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བས་ཀྱང་གསང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་དོ། ། ཐལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི་ཐལ་བའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པའོ། ། ལམ་སྣ་ཚོགས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། ལེའུ་གང་ལ་སྔགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ལེའུའོ། ། གཅིག་ལ་ལྟོས་པས་ན་གཉིས་པའོ། ། ལས་ཀྱི་ཚོགས་དུ་མའི་རྗེས་སུ་ལྷའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རབ་སྦས་པ། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྐལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་མ་གསུངས་པའོ། ། དེ་ནི་འབད་དེ་ཞེས་པ་ནི་ཀྱེ་མ་ལྷ་མོ་ནང་གི་དོན་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བས་གསལ་བར་མཛོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་ཞིག་གསལ་བར་མཛད་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ལྷའི་ལེའུ་ཞེས་པ་སྟེ། ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུའོ། ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། ། གང་དུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། ཐོད་པ་ནི་ལྷ་མོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དག་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །

Because it is both a tantra and great, it is the Great Tantra. "The yoginīs" refers to Yamadaṃṣṭrī and the others. "Unsurpassed" means it transcends the domain of the path of speech. Regarding "the secret of secrets," the "secret" refers to the Guhyasamāja and so forth; that which is even more secret than those is the Buddhakapāla Tantra. "The application of ash" refers to the explanation of the application of ash. "The definitive establishment of various paths" refers to the various collections of ritual activities. The chapter in which the mantra is found is the "Mantra Chapter." It is the second because it follows the first. Following the various collections of activities, the "Deity Chapter" is to be explained. "Then" means immediately thereafter. The meaning is that the Bodhisattva Mahāsattva Vajrapāṇi addressed these words to Viśvamātā, the yoginī. "Well-hidden by all the Buddhas" means it was not taught to sentient beings who lack the fortune by deities such as Vajrasattva. "Exert yourself" means, "O Goddess, please clarify the inner meaning through the authentic application." If one asks what is being clarified, it is stated: "The Deity Chapter," which is the chapter on the generation of the deities such as Heruka. "Of what kind?" means "how will it be?" "Where?" refers to the Buddhakapāla; the word "Buddha" refers to Heruka, and "Kapāla" refers to the Goddess. "Yoginī" asks how method and insight are to be meditated upon.

རྒྱུད་དུ་ལྷ་རྣམས་དུ་ཞིག་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་འདིར་ལྷའི་གྲངས་དུ་ཞིག་གསུངས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གཟུགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མདོག་དང་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གུས་པས་ཞེས་པ་ནི་ཞེ་ས་དང་བཅས་ཤིང་གུས་པ་དང་བཅས་པས་ཉན་པར་འཚལ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། གསུངས་པ་ཞེས་པ་ལ་ཨ་ནི་ལྷ་མོའོ། ། ཧ་ཞེས་པ་ནི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། འདི་དག་གི་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་པ། རཾ་ལས་ཉི་མ་ཞེས་པ་ནི་བདག་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དུ་སེམས་ཙམ་དུ་གནས་ཏེ། དེའི་སྣང་བའི་རཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་མའི་སེམས་སོ། ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བར་ཧཱུཾ་ངོ་། ། ནག་པོ་བསྲེག་པའི་བདག་ཅེས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་མེ་དང་འོད་མཉམ་པར་འབར་བའོ། ། འོད་ཟེར་དེ་ཉིད་ལས་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། མཚམས་བཅིངས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་བཅིང་བར་བྱའོ། ། ར་བ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ར་བར་བསམ་པའོ། ། དྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་གུར་གྱི་རྣམ་པར་བཀབ་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པར་བྱའོ། ། མཚམས་བཅིང་བ་ནི་ཐུགས་སོ། ། ར་བ་ནི་གསུང་ངོ་། ། དྲ་བ་ནི་སྐུ་སྟེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནག་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཧཱུཾ་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་ལས་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་བསྒོམ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

"How many deities are taught in the tantra?" means: how many deities are taught in this tantra? "What is their form?" means: what are the colors, hands, and so forth of those deities? "With devotion" should be connected as: "I wish to listen with respect and devotion." Regarding "spoken": a is the goddess, and ha is Heruka; the union of these two is the very union. Now, the maṇḍala of Viśvamātā is taught: "From raṃ, the sun." This means that after meditating on oneself and all wandering beings as emptiness, one abides in mind-only for the sake of the accumulations of awakening. From the complete transformation of the raṃ appearing therein comes a sun maṇḍala, and upon that is the syllable hūṃ. That itself is the mind of the Yoginī, the nature of the five aggregates. From its complete transformation, there is a hūṃ at the hub of a vajra. Regarding "the self that burns black": the light rays arising from that vajra blaze like fire and light. From those very light rays, one should meditate on the protection wheel. "Binding the boundaries" means it should be bound in the ten directions. "Fence" means one should visualize a vajra fence. "Net" means one should visualize oneself covering the sky with a canopy. Binding the boundaries is the Mind; the fence is the Speech; the net is the Body—thus it is the protection wheel of the nature of Body, Speech, and Mind. "Black vajra" means that from a vajra endowed with hūṃ, one should meditate on the vajra ground. This is the meaning.

རྡོ་རྗེ་ས་གཞིའི་དབུས་ཆུད་པ། ། ཞེས་པ་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ས་གཞི་ནི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སྟེ། གནས་དེར་གནས་པས་ན། དེའི་ས་གཞི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨེ་ཡི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་ཆེ། ། ཞེས་པ་ལ། ཨེའི་ཆ་བྱད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་ཨེའི་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཆེ་སྟེ་དེ་ཉིད་འཚོ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གྲུ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་གྲུ་གསུམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དེ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཡི་གེ་ལཾ་གྱུར་པ་ཡིས་ནི། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞི་རབ་སེར་བ། ། ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་ལཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞི་ལ་རྡོ་རྗེས་མཚན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་དབུས་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཅུད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཨོཾ་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་ལོ་ནི་ཨོཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཨོཾ་བསམ་མོ། ། རྩ་རྣམས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན། ། ཞེས་པ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་རྣམས་ལ་གནས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་རྣམ་པར་བཞུགས། ། ཞེས་པ་ནི་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབབ་པ་དེ་རྣམས་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེར་གནས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ནམ་མཁའ་ལས། །

Regarding the phrase "situated in the center of the vajra ground": the coemergent vajra ground is the emanation wheel (nirmāṇacakra); because one abides in that place, it is the meaning of "its ground." Regarding "the great nature of the form of E": the great nature of the form of E is the locus of E; the great nature of all sentient beings is the "great nature," which is the term for the nature of life itself. "Triangle" means the triangular source of phenomena (dharmodaya); the term for that very source of phenomena is the nature of the three realms. "By the transformation of the syllable LAṂ, the square maṇḍala, brilliant yellow": this means that from the complete transformation of the syllable LAṂ comes the square earth maṇḍala marked with a vajra, which is the nature of the dharma wheel (dharmacakra). "Situated in its center" means that above the center of the dharma wheel is the enjoyment wheel (saṃbhogacakra), the water maṇḍala that is the nature of the support for the essence. "The wheel arisen from OṂ" means that from the complete transformation of OṂ comes the enjoyment wheel. One should visualize the syllable OṂ in the center of the wheel. "Possessing the nature of all the channels": this means the nature of the coemergent that abides in the channels of the four wheels. "The yoginīs reside there": this means that the thirty-two channels through which the bodhicitta flows are of the nature of great bliss; the term is "residing there." Furthermore: "From the sky of supreme joy..."

བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ལས་ནི་བརྒྱད། ། དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོའི་བརྒྱད། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་ནི་བཞི། ། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ལས་བཅུ་གཉིས། ། རྩ་འདི་དག་ནི་བདེ་ཆེན་དངོས། ། རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འབབ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྩ་ནི་བཅུ་དྲུག་ལ་བརྒྱན་པ། ། ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཨོཾ་བཅུད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འདུག་པ་དང་། ཨ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཉིད་འཕོ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ནོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་འཁོར་ལོའི་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཆུ་ཚོད་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་ནི་དབྱུག་ཚོད་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ནི་ཐུན་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེས་ན་རྩ་བརྒྱ་ཉི་ཤུའོ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་རྣམས་ནི་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུའོ། ། དེ་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱིས་བསྒྲེས་ན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ནི་ལོ་གཅིག་གི་ཞག་གི་གྲངས་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། ། སྤྲུལ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་འདབ། ། ཅེས་པ་ནི་རླུང་གི་འཕོ་བ་ཕྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་དབྱུག་ཚོད་བཞི་བརྩིར་མེད་པ་དོར་བས་དྲུག་ཅུའོ། ། སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་བསྒྲེས་པའི་དྲུག་ཅུ་ལ་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་དྲུག་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། ། འདིས་ལོ་གཅིག་གི་དབྱུག་ཚོད་དང་ཞག་གཅིག་གི་དབུགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྐུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཆེ། ། ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །

"From the wheel of great bliss there are eight; likewise, eight from the wheel of enjoyment; four from the wheel of dharma; and twelve from the wheel of emanation. These channels are the actual great bliss; the bodhicitta always flows through them." Thus it is said. Regarding the phrase "adorned with sixteen channels": this means that in the wheel of enjoyment, the sixteen natures, such as the essence of the syllable OṂ and the sixteen vowels beginning with A, reside as its adornment. That itself is the nature of the sixteen transits. The thirty-two channels of the wheel of great bliss are the nature of the thirty-two water-measures (ghaṭikā). In the wheel of emanation, they are the nature of the sixty-four dhyuṅ-tshod. In the wheel of dharma, they are the nature of the eight sessions. Therefore, the statement "one hundred and twenty channels" refers to the one hundred and twenty channels of the four wheels. When multiplied by body, speech, and mind, they become three hundred and sixty. By this, the number of days in one year is also grasped. Regarding the phrase "sixty-four petals of emanation": because the subtle transits of the winds are not counted as four dhyuṅ-tshod, sixty are established. When the sixty multiplied by three hundred and sixty are calculated, they become twenty-one thousand six hundred. Through this, one should understand the dhyuṅ-tshod of one year and the breaths of one day. Regarding the phrase "the great identity of the vajra body": "vajra" refers to the Tathāgatas, and it is the body that is their very identity.

སྐུ་དེ་ལ་རྩ་འདི་དག་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡི་དབུས་གནས་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། དེར་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ངོ་བོ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ས་བོན་གནས་ཞེས་པའོ། ། ཅི་ཞེ་ན། བཾ་དཀར་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་པ་ནི་བཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླུམ་པོ་བུམ་པས་མཚན་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བཾ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བའོ། ། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་སོ། ། རྩ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཡི་ནི། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་ཐིམ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་རླུང་གི་བསྒོམ་པའི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེར་སེམས་སྤྲེའུ་ལྟ་བུ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་བཅིང་བར་བྱའོ། ། སླར་ཡང་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་འོག་གི་ཆར་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་པར་བྱའོ། ། རཾ་དམར་ལས་བྱུང་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར། ། ཞེས་པ་ནི་རཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་མདོག་དམར་པོ་འབར་བ་བདུན་གྱིས་མཚན་པ་བསམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རབ་ཏུ་འབར་བཞིན་པ་ཡི་ནི། ། རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་ཡང་དག་བལྟ། ། ཞེས་པ་ནི། རྩའི་འཁོར་ལོའི་མདུད་པའི་གནས་ན་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ཨ་མེ་ལྟར་འབར་བཞིན་པ་དེ་བལྟ་ཞིང་བསྒོམ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཡཾ་གྱུར་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། ། ཞེས་པ་ནི། མེའི་འོག་ཏུ་ཡཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བ་དན་གཉིས་ཀྱིས་མཚན་པའོ། ། རྩ་རྣམས་རབ་ཏུ་གཡོ་བའི་གཟུགས། ། ཞེས་པ་ནི།

This means that these channels reside within that body. Regarding the phrase, "The seed-syllable residing in its center," it means that the seed-syllables of the four great elements, which are the essence of the four wheels, reside there. If one asks what they are, it says, "Arising from the white syllable BAṂ." This signifies that from the complete transformation of BAṂ, there is a circular water maṇḍala marked by a vase. That very BAṂ is similar to the dharma wheel. The earth maṇḍala was explained previously. Regarding the line, "All the channels dissolve into the water maṇḍala," according to the guru’s oral instructions, the nature of all the channels of the wind meditation dissolves into the dharma wheel. Nevertheless, the monkey-like mind should be bound there by the guru’s oral instructions. Furthermore, one should visualize a fire maṇḍala in the lower part of the emanation wheel. Regarding the line, "The fire maṇḍala arising from red RAṂ," this signifies that from the complete transformation of RAṂ, one should visualize a triangular, red-colored, blazing fire maṇḍala marked by seven flames. Regarding the line, "One should correctly behold the wheel of channels as it is intensely blazing," this signifies that one should behold and meditate upon the letter A, adorned with the eight classes of spirits, blazing like fire at the location of the channel-wheel knots. Regarding the line, "The wind maṇḍala transformed from YAṂ," this means that below the fire is the wind maṇḍala transformed from YAṂ, marked by two banners. Regarding the line, "The channels in the form of intense movement," this means:

རྩའི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་དེ་དང་མཐུན་པའི་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པའོ། ། དེར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཡོས་ནས་རླུང་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོའི་བསྒོམ་པས་རང་རིག་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐིམ་འགྱུར་བ། ། ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་དེར་ཐིམ་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ཡི་དབུས་གནས་རྣལ་འབྱོར་པ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་གིས་སེམས་བརྟགས་ཤིང་དེར་གནས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གདན་བཞི་པ་ལས། ས་གཉིས་དག་ནི་བསམ་པ་ཡིས། ། གྲོལ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མིན། ། ཆོས་དང་སྤྲུལ་པ་བསྒོམ་པ་ཡིས། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། ཟླ་བ་ཉི་མས་བརྒྱན་པ་ཡི། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འདི་དག་བསྒོམ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཧཱུཾ་ཁ་ཐུར་དུ་ཕྱོགས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཨ་ལ་གནས་པའི་ཐིག་ལེའི་རི་མོ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རླུང་གིས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་གིས་འཕྱང་བཞིན་པ་བསམ་པར་བྱའོ། ། ཕྱིས་ནི་དེར་ཕྲ་བའི་ངོ་བོས་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། རླུང་གི་བསྒོམ་པས་ནི་འདིའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཟླ་བ་བསམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། ཨ་ལ་སོགས་པའི་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་ཉིས་སྐོར་དུ་བྱས་པ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་སྟེ། དེ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཉི་མ་ཞེས་པ་ནི།

From all the channel-wheels, the bodhicitta is stirred by the winds, thereby generating the innate nature that accords with it. When the bodhicitta moves there and dissolves into the winds, the meaning is that through the meditation on the wheels, one comes to self-awareness. "All of those will dissolve" means that all the aggregates, elements, and sense bases will dissolve therein. "The yogi abiding in the center of that" means that the yogi examines his own mind and abides there. As it is said in the Catuḥpīṭha: "By contemplating the two stages, One will be liberated, but not otherwise. By meditating on the Dharma and the Emanation [bodies], The yogi will be liberated." And likewise: "One should meditate on these means and insight, Adorned by the moon and the sun." This means that one should perceive the syllable HŪṂ at the Dharma wheel, which is facing downward, as the light rays of the half-moon; one should perceive the upward-facing mark of the bindu abiding in the A, contemplating it as being suspended by the coming and going of the winds. Subsequently, it will dissolve there in a subtle essence. Through the meditation on the winds, one should realize this nature. Then, regarding "one should contemplate the moon": one meditates on the moon mandala from the twelve vowels, arranged in two circles; that is the nature of the mirror-like primordial wisdom (ādarśa-jñāna). "The sun upon the moon" means:

ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ལ་ཡ་ར་ལ་ཝ་ཌ་ཌྷ་བསྣན་པས་བཞི་བཅུར་འགྱུར་ལ། དེ་ཉིས་སྐོར་དུ་བྱས་པའི་བརྒྱད་ཅུ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཡིས་དབུས་ཆུད་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་ཨ་དང་ཧཱུཾ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཡི་གེ་ཀ་ཡིས་ཧ་བརྒྱན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཀ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ལ་ཧ་ཐིམ་པར་གྱུར་པའོ། ། ཡང་ན་ཀ་ཡིས་རྣམ་བརྒྱན་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཀཾ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་མི་ཤིགས་པའི་ཧ་མགོ་བོ་སྟོང་པས་བརྒྱན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཀ་ནི་ཧ་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི། ཀ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། ཨ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐིམ་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཨ་ཧཱུཾ་དབྱེར་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། ། གུག་སྐྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཧ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཧཱུཾ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེས་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། མི་ཕྱེད་པའི་ཧ་ཞེས་པ་ནི། གུག་སྐྱེད་དང་བྲལ་བའི་སྒྲའི་རང་བཞིན་དང་། དབྱངས་ཡིག་དྲུག་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཧཱུཾ་དེ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཧཱུཾ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི་ཧཱུཾ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད། ། རླུང་ལྔའི་རང་བཞིན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་བསྐུལ་བས་བདུད་རྩི་འཛག་པའོ། ། བ་མོ་ལྟ་བུའི་རི་བོང་ཅན། །

By adding ya, ra, la, va, ḍa, and ḍha to the thirty-four letters beginning with ka, they become forty. These doubled to eighty constitute the solar maṇḍala, which is the nature of the wisdom of equality (samatājñāna). Regarding the phrase "the seed-syllable situated in the center of that": in the center of those is the letter a and hūṃ, the essence of insight and method, which is the nature of the wisdom of individual discernment (pratyavekṣaṇājñāna). Regarding "the letter ka adorned with ha": the letter ka, which is the nature of the solar maṇḍala, is dissolved into ha. Alternatively, "adorned by ka" means that the kaṃ of great bliss is adorned by the empty head of the indestructible ha. "The ka is dissolved into ha" means that the ka of the nature of insight and the a of the nature of method are dissolved. If one asks what results from this: a and hūṃ become inseparable. The ha devoid of vowel-marks (guk-kyed) is the nature of insight; hūṃ is the nature of method. Thus, method and insight become one. The "indestructible ha" refers to the nature of the sound devoid of vowel-marks, which becomes solely the sixth vowel; that hūṃ is also the essence of method and insight. Regarding "the light rays arising from hūṃ": these are the light rays arising from that hūṃ, the essence of the five Tathāgatas and the nature of the five winds. By these, the wheel of great bliss (mahāsukhacakra) is stimulated, causing the nectar to descend. "The moon like frost" refers to the moon.

ཞེས་པ་ལ་རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་སྟེ། དེ་ནི་འཇུག་པའི་རླུང་ངོ་། ། བ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཉི་མ་སྟེ། དེ་ནི་འབྱུང་བའི་རླུང་ངོ་། ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ནི་བསམ་གཏན་དུ་བརྗོད་དོ། ། ཉི་མར་ལྷན་ཅིག་ཞུ་གྱུར་ཅིང་། ། ཞེས་པ་ལ། ཉི་མ་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆགས་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཉི་མ་ཉིད་དུ་བལྟ་སྟེ། ཁྲག་དང་ཁུ་བའི་མདོག་ཏུ་སྣང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་ཉི་མ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་བསྲེགས་པའོ། ། ཡང་ནི་ཧཱུཾ་བྱུང་འོད་ཟེར་ཞེས་པ་ནི་ཁྲག་དང་ཁུ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་ཧཱུཾ་དུ་བསྒོམ་སྟེ། དེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པར་བྱའོ། ། རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་གནས་པའི་རྩ་ལས་འཛག་པའོ། ། འཛག་པ་དེས་ཐིག་ལེའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཧཱུཾ་བཀྲུ་བར་བྱའོ། ། བཀྲུས་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ཉིད་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པའི་ཧེ་རུ་ཀ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་འཁྱུད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གསུངས་པ། ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་དབུས་སུ་ཧཱུཾ་བསམ། ཧཱུཾ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཡང་ཧཱུཾ་ངོ་། ། ས་བོན་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་པ་ནི། ས་བོན་ཧཱུཾ་དང་རྡོ་རྗེ་དག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བསྐྱེད་པའོ། ། གང་གི་ཞེ་ན་དཔའ་བོ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔའ་བོ་དེའིའོ། །

Regarding this, "the one with the hare" (the moon) is the wind of entry; "the frost" (the sun) is the wind of emergence. The yoga in which these two become one is described as meditative concentration (dhyāna). Regarding the phrase "melting together with the sun": the sun is the union of passion and the absence of passion; one should view this mere passion, in which the two have become one, as the sun itself, appearing with the color of blood and semen. That very sun is the nature of primordial wisdom (jñāna), which burns away the evils of pride and so forth. Furthermore, regarding "the light rays arising from HŪṂ": one should meditate on the drop (bindu) of the nature of blood and semen as the syllable HŪṂ, and mentally contemplate its light rays as going out and coming in. Regarding "in all the wheels of the channels": this refers to the dripping from the channels where the eighteen constituents reside. By that dripping, one should wash the HŪṂ contained within the drop. If one asks what happens through that washing: the primordial wisdom of great bliss (mahāsukha) arises. That itself appears as the various Herukas, endowed with the qualities of the thirty-two major marks and adorned with the eighty minor marks, embraced by Viśvamātā. This explains the generation stage (utpattikrama): one should visualize HŪṂ in the center of the moon and sun. From the transformation of HŪṂ comes a vajra, and in its hub is again the syllable HŪṂ. Regarding the phrase "arisen from the seed-syllable vajra": it is produced and generated from the union of the seed-syllable HŪṂ and the vajra into one. Of whom? Of the Hero, the Blessed One, that Hero.

འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་དཔའ་བོའོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་མདོག་སྔོན་པོ་ཞེས་པ་ལ། ཧེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ། ། རུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་བཀོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཀ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ན་ཡང་མི་གནས་པའོ། ། ཧ་ནི་ཐབས་སོ། ། ཨེ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ལ་ཧེའི་སྒྲར་གསུངས་སོ། ། ར་ནི་ཁུ་བའོ། ། ཨུ་ནི་ཁྲག་གི་རང་བཞིན་ནོ། ། ར་ནི་ཁུ་བའོ། ། ཨུ་ནི་བདེ་བའོ། ། འདི་དག་ནི་ཁུ་བ་དང་བདེ་བ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཧེ་ནི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའོ། ། རུ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའོ། ། ཀ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པའོ། ། ཨེ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཧ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ར་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཨུ་ནི་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། ཀ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བའི་གཟུགས་སུ་བཞུགས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཞལ་གཅིག་པ་ལ་ཕྱག་བཞི་པ། ། ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་པའི་གཟུགས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའོ། ། གཙོ་བོ་ཧཱུཾ་ཞེས་འདོན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དཔའ་བོ་འཁོར་བ་སྒྲོལ་བྱེད་པ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་དཔའ་བོ་བསྒོམས་ནས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ས་བོན་རང་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ།

Because he is free from the afflictions such as attachment and so forth, he is a "hero" (vīra). Regarding the phrase "Heruka, blue in color": He is free from the cause of all phenomena; Ru is free from the array of forms; Ka is that in which all phenomena do not abide anywhere. Ha is method (upāya); E is insight (prajñā); the essence of these is expressed by the sound He. Ra is the seminal essence (śukra); U is the nature of blood; Ra is the seminal essence; U is bliss. These are the seminal essence and bliss, the essence of method and insight. He is the commitment-being (samayasattva); Ru is the wisdom-being (jñānasattva); Ka is the generation of the wisdom of great bliss. E is the action seal (karmamudrā); Ha is the dharma seal (dharmamudrā); Ra is the commitment seal (samayamudrā); U is the great seal (mahāmudrā) whose nature is sound. Ka is the Blessed One abiding in the form of bliss within these seals. The meaning is that the Blessed One is to be realized through the oral instructions of the guru. "One face and four arms" refers to the form of the Blessed One and the Blessed Lady, the form of the inseparability of method and insight. Just as Vajrasattva is, so too is Vajradhātvīśvarī. The passage beginning with "The principal one recites Hūṃ" is easy to understand. "The hero who liberates from saṃsāra" means that by meditating on the hero in that way, the yogi will be liberated from saṃsāra. If one asks how he liberates from saṃsāra, it is said: "The nature of the seed of awakening."

ཕྲ་བའི་ཧཱུཾ་བསྒོམས་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཁ་དོག་དམར་མོ་ཞེས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ནི་དམར་མོའོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ནི་ནག་པོ་སྟེ་གཉི་ག་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་པདྨ་དམར་པོ་ལ་བུང་བ་གནས་པ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཞལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འགྱུར་བ། ། ཞེས་པ་ནི་ཞལ་ནས་ཁྲག་འཛག་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཡང་ཕྱག་བཞི་པ་སྟེ་གཡས་ན་ཅང་ཏེའུ་དང་གྲི་གུག། གཡོན་ན་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཐོད་པའོ། ། ཕྱག་གཉིས་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པ་བསྣམས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རང་གི་ལུས་སྐྱེས་འོད་ཟེར་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་པར་ཡོད་པ་ལུས་བཅས་ཏེ་ཨ་དང་ཧཱུཾ་ངོ་། ། དེ་དག་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་བྱེད་དོ། ། རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་བསྐུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའི་ཨའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་པས་བདུད་རྩི་འཛག་པའོ། ། བདུད་རྩི་དེས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ས་བོན་བཀྲུས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའི་རྩ་བརྒྱད་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་བརྒྱད་བསྐྱེད་ནས། ཕྱི་རོལ་དུ་ཕྱུང་སྟེ་ཧེ་རུ་ཀ་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། ། བརྒྱད་པོ་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག། ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་གྱི་བུ་མོ་མཆོག་རབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི། རི་དྭགས་ཀྱིས་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོད་པ་བརྒྱད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་གང་ཞེ་ན།

By meditating on the subtle HŪṂ, great bliss is generated. The remainder is easy to understand. Regarding the phrase "red-colored," Viśvamātā is red. Heruka is black; the two are in union. Just as a bee dwells upon a red lotus, so should the Blessed One be visualized. "With a face of extreme transformation" means that blood is dripping from the mouth. Viśvamātā also has four arms: in her right hands, a hand-drum and a curved knife; in her left hands, a khaṭvāṅga and a skull-cup. In the tradition of the two-armed form, one should meditate on Viśvamātā holding a curved knife and a skull-cup. Regarding the phrase "by the light rays born from one's own body," "with the body" refers to the syllables A and HŪṂ which reside together with the body. By their light rays, they cause [the nectar] to go and come. "One should stimulate the wheel of channels" means that by the light rays of the syllable A residing in the emanation wheel, the dharma, enjoyment, and great bliss wheels are perfectly stimulated, causing the nectar to drip. By that nectar merely washing the seed-syllable in the dharma wheel, the eight channels residing in the dharma wheel are naturally generated as the eight yoginīs. They emerge externally and make offerings to Heruka. "The eight are the supreme of maidens" means that they are the most excellent maidens who are the nature of the dharma wheel. "By holding various offerings" means that because they hold the eight types of offerings, such as the deer-mark and so forth, they are the "eight offerings." If one asks who those yoginīs are:

རྡོ་རྗེ་མཆེ་བ་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་མགོན་པོའི་ཤར་གནས་པ། ། ཞེས་པ་ནི། ཧེ་རུ་ཀའི་ཤར་ཕྱོགས་ན་གནས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཆེ་བ་མི་ནི་ཁྲག་གིས་བཀང་བའི་ཐོད་པ་བསྣམས་པའོ། ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་མོ་གསོལ་བར་མཛད། ། ཅེས་པ་ལ། གཟི་བརྗིད་ནི་ཁྲག་གི་རང་བཞིན་ཏེ། ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་ཁྲག་གིས་གང་བའི་ཐོད་པ་བསྣམས་ཏེ་གསོལ་བ་ནི་ཚིམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕོ་ཉ་ཅང་ཏེའུ་བརྡུང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕོ་ཉ་མ་དབང་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། ཕྱག་གཡས་དང་གཡོན་པས་ཅང་ཏེའུ་བརྡུང་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་གདོང་མ་དྲི་སྣོད་དང་། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་གདོང་མ་མེའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་ཕྱག་གཉིས་ན་དྲིའི་སྣོད་བསྣམས་པ་སྟེ། དྲི་ཆེན་གྱི་སྣོད་བསྣམས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་མ་མཆོད་ཡོན་སྣོད། ། ཅེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཅན་མ་བདེན་བྲལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་མཆོད་ཡོན་གྱི་སྣོད་བདུད་རྩིས་བཀང་བ་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་གཙིགས་མ་ཞེས་པ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་རྔ་བརྡུང་བའོ། ། རླུང་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟེ་བ་མ། ། ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟེ་བ་མ་ནི། རླུང་གི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་རི་བོང་ཅན་གྱི་སྣོད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣོད་བསྣམས་པའོ། ། ནུབ་ཏུ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་མའོ། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་མ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་ཅེ་སྤྱང་གི་ཤ་འཛིན་པའོ། ། བྱང་དུ་རྡོ་རྗེ་འདོད་ཆགས་མ། ། ཞེས་པ་ནི་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ནས་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་ཧེ་རུ་ཀ་མཆོད་པའོ། །

[She is] Vajradaṃṣṭrī and so forth. Regarding the phrase "Dwelling in the east of the Vajra Protector," this means she dwells in the eastern direction of Heruka. Vajradaṃṣṭrī holds a skull-cup filled with blood. Regarding the phrase "The Great Splendorous One partakes," "splendor" refers to the nature of blood; holding a skull-cup filled with blood with her two hands and partaking of it means she is satisfied. "Vajradūtī beats the hand-drum" means Vajradūtī dwells in the direction of Īśāna and beats the hand-drum with her right and left hands. "Vajramukhī with a vessel of fragrance" means Vajramukhī dwells in the direction of Agni and holds a vessel of fragrance in her two hands, which is a vessel of great fragrance (vairocana). "Vajriṇī with a vessel of drinking water" means Vajriṇī dwells in the direction of Nairṛti and holds with her two hands a vessel of drinking water filled with nectar. "Vajraṭaṅkinī" means she dwells in the southern direction and beats a drum with her two hands. "Vajranābhī in the northwest" means Vajranābhī dwells in the direction of Vāyu and holds a vessel of the "hare-marked" (moon), which is a vessel of bodhicitta. "Vajrabhairavī in the west" means Vajrabhairavī dwells in the western direction and holds the flesh of a jackal. "Vajrarāgī in the north" means she dwells in the northern direction and, through her passion for great passion, makes offerings to Heruka.

རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ལ་གནས་པར་དགོངས་སོ། ། དྲི་ཞིམ་ལྔ་དང་མེ་ཏོག་སྤོས། ། ཞེས་པ་ལ། དྲི་ཞིམ་ནི་བདུད་རྩི་ལྔའོ། ། མེ་ཏོག་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་མེ་ཏོག་གོ། ། སྤོས་ནི་གཏུམ་མོའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྤོས་སོ། ། འདི་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མི་ཤིགས་པའི་རང་བཞིན་མཆོད་དོ། ། དཔའ་བོ་རྫོགས་པར་མཐོང་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་ནས་ནང་གི་རྩའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་ལོ་དེའི་རྩ་སྟོང་པའི་གནས་སུ་སྤྲུལ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེར་གནས་པའི་མདུད་པའི་ནང་དུ་འོད་ཟེར་གྱི་གཟུགས་འཁྱིལ་པར་གྱུར་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། འོད་ཟེར་དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པར་འགྱུར་ཏེ་འཛག་པ་དེས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམ་པ་མང་པོ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་ཅིང་། ལང་ཚོའི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ། ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་ལས་རྫོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། རྒྱུད་འདིར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པའི་ཤེས་རབ་མར་གསུངས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་གང་བུམ་པ་བསྣམས། ། ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་བའི་བུམ་པ་སྟེ་པདྨ་བསྣམས་ཤིང་བྲེལ་བའོ། ། ཨ་མྲའི་ལྕུག་བབས་ཞེས་པ་ནི་རྡུལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཁྲག་དང་ཁུ་བ་འདྲེས་པ་དེས་གསང་བའི་དབང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ལོ་བཅུ་གཉིས་མའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ལ་དབང་གི་དོན་དུ་གསོལ་བ་གདབ་བོ། །

These yoginīs are intended to abide in the movement of bodhicitta. Regarding the phrase "the five fragrances, flowers, and incense": the "fragrances" are the five nectars; the "flowers" are the flower of the woman's rajas; and the "incense" is the incense of the light rays of caṇḍālī. With these, one makes offerings to the Blessed One, the nature of indestructible great bliss. Regarding the phrase "having seen the heroes complete": once the maṇḍala is complete, one should meditate on the internal wheel of channels. Why? Because it is for the purpose of conferring empowerment. The meaning is that emanations are produced in the location of the empty channels of that wheel; one should visualize the forms of light rays coiling within the knots situated there. Through those light rays, bodhicitta will flow, and the meaning is that by that flow, the many types of yoginīs are to be perfected. Those yoginīs are adorned with various ornaments, possess youthful forms, and are twelve years of age, perfected from the twelve vowels; they are the emanated nature of Viśvamātā, for in this tantra, a twelve-year-old is described as the consort (prajñā). Regarding the phrase "holding a vase of bodhicitta": this refers to holding a lotus and being occupied with a vase completely filled with bodhicitta. Regarding the phrase "descending like a mango sprout": this refers to possessing rajas; with that mixture of blood and semen, the secret empowerment is to be bestowed. One should supplicate the twelve-year-old yoginīs for the sake of the empowerment.

དབང་མེད་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། དབང་དང་བྲལ་ན་དངོས་གྲུབ་མེད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་བུ་ཚ་མེད་པའི་ཁྱིམ། ། ཞེས་པ་ལ། བུ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་ལུས་ནི་ཁྱིམ་སྟེ། དེ་སྟོང་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། ཤི་མ་ཐག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི། ཤི་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དབང་དང་བྲལ་ན་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་དབང་མེད་ནའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀུན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྟོང་པའོ། ། འདིས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཅེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བྱས་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སློབ་མ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། ཁ་ལ་མཐེ་བོ་སྲིན་ལག་གིས། ། རྣལ་འབྱོར་རིག་པས་རྟག་ཏུ་མྱང་། ། ཞི་བའི་བཏུང་བ་བཞིན་མྱངས་ན། ། དངོས་གྲུབ་རྟག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དཔེའི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་། དཔེར་ན་པི་ཝང་སྦྱོར་ཀུན་ཚོགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། པི་ཝང་གི་སྒྲ་ནི་ཨ་ཝ་དྡྷཱུ་ཏཱིའོ། ། དེའི་སྦྱོར་བ་ཀུན་ཚོགས་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདུས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་དུ་འགྱུར་རོ། །

To demonstrate the fault of lacking empowerment, it is said: "If one is devoid of empowerment, there is no siddhi." For example, regarding the phrase "a house without a child," "child" refers to the bodhisattvas of the eyes and so forth. Thus, a body that has not been blessed by them is a "house," and one should understand it to be empty. Regarding the phrase "immediately upon death, emptiness," if one is not blessed by those bodhisattvas, after death the yogi will not proceed to the sublime state. "Likewise, if one is devoid of empowerment" means if empowerment is absent. Regarding "emptiness of all wisdoms," "all wisdoms" refers to the mirror-like wisdom and so forth. To be unblessed by them is to be empty of the thorough knowledge of the Mahāyāna. What does this demonstrate? Having performed the blessing of the eyes and so forth, the bodhicitta, which is the nature of the five wisdoms, should be bestowed upon the disciple. Accordingly, it is said: "With the thumb and ring finger, the yogi of knowledge should always taste it; if tasted like a drink of peace, eternal siddhi will be attained." This verse teaches the conferral of the secret empowerment. Now, the wisdom-gnosis empowerment is shown by way of an analogy: "For example, just as all the parts of a lute are assembled," and so forth. The sound of the lute is the avadhūtī. The assembly of all its parts—the gathering of the assembly of all aggregates, elements, and sense bases—becomes the meditative concentration of great bliss.

རྒྱུད་དང་བྲལ་ན་བརྡུང་མི་རུང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུད་ཅན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་མི་རུང་བ་ནི་བརྡུང་དུ་མི་རུང་བའོ། ། དེ་བཞིན་དབང་དང་བྲལ་ན་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དང་བྲལ་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་མེད་པའོ། ། སྔགས་དང་བསམ་གཏན་འགྲུབ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་ཡིད་སྐྱོབ་པས་ན་སྔགས་སོ། ། སྔགས་ཀྱིས་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་འགྲུབ་ལ། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་སྟེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་མེད་པར་ནི་དངོས་གྲུབ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། ། རྨོངས་པ་གང་ཞིག་དབང་མེད་པར། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་དབང་མེད་པར་སློབ་མ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། བདག་ནི་དབང་བསྐུར་ཞེས་པ་ནི། བདག་ལ་དབང་ཡོད་ཅེས་རྫུན་དུ་སྨྲ་ཞིང་ཕྱིས་སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་བའོ། ། སློབ་མར་བཅས་ཏེ་དམྱལ་བར་འགྲོ། ། ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་སློབ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའོ། ། དུས་ཇི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་བཞུགས་ཀྱི་བར། ། ཞེས་པ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གནས་པའི་དུས་དེ་སྲིད་དུ་དམྱལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱས་རྣལ་འབྱོར་མས། ། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ལ། ཀྱེ་ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་རང་བཞིན་བདག་ལ་དབང་བསྐུར་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །

"If separated from the continuum, it should not be struck." This means that because it possesses a continuum, it is "one who has a continuum." If separated from the flow of bodhicitta, it is "unfit to be struck" because one cannot experience great bliss. "Likewise, if separated from empowerment," means that if separated from the wisdom-gnosis empowerment, the siddhi of Mahāmudrā will not exist. "Mantra and meditative concentration will not be accomplished," means that because it protects the mind, it is "mantra." Through mantra, the collection of activities is accomplished, and through meditative concentration, Mahāmudrā is accomplished; the thought is that without the meditative concentration of great bliss, there is no siddhi. "Any fool who, without empowerment," means that those sentient beings who, being fools who do not know the suchness of the Buddha, gather disciples without empowerment, will go to hell. "I am empowered," means to speak falsely, saying "I have the empowerment," and then later to confer empowerment upon disciples. "Together with the disciples, they go to hell," means that the master and disciples go together to the Avīci hell. If one asks for how long, it is said: "For as long as the Buddha remains," meaning that for as long as the Buddha's teaching remains, they will remain in hell. "Knowing this, the Yoginī," means that having understood such faults, the meaning is: "O Goddess Viśvamātā, confer empowerment upon me."

དབང་བསྐུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཕྱི་ནང་གསང་བར་བཅས་པ་ཡི། ། དབང་བསྐུར་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་ནི། ། ཕྱིའི་དབང་ནི་ཐུན་མོང་གི་དབང་ངོ་། ། གསང་བའི་དབང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དབང་ངོ་། ། དབང་བསྐུར་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་རྫོགས་པའི་བར་དུའོ། ། ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས། ། རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་ལ་ཐིམ་པ། ། ཞེས་པ་ལ། དེ་ནས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། རྩའི་འཁོར་ལོའི་མདུད་པ་ཁོང་སྟོང་གི་གནས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་ལོ་བཅུ་གཉིས་མའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྷ་མོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐིམ་པར་གྱུར་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་རྣལ་འབྱོར་མའི་གོང་ན་མེད་པར་ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་དབང་ངོ་། ། ཐོད་པ་ཞེས་པ་ནི་པདྨ་དེར་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། རྒྱུད་ནི་ལུས་ལ་སྐྱོབ་པས་ན་རྒྱུད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ངག་གི་ལམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པ་དེར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། གསང་བའི་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་ཞེས་པ་ལ། གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་པདྨའོ། ། ཤིན་ཏུ་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའོ། ། ཤིན་ཏུ་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བས་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའོ། ། ལྷ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ལེའུ་དེར་ལྷ་བསྐྱེད་དེ་རྫོགས་པར་བྱས་པའོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་གའོ། །

The phrase "empowerment" and so forth is easy to understand. Regarding "by the mere conferral of the outer, inner, and secret empowerments": the outer empowerment is the common empowerment; the secret empowerment is the empowerment of bodhicitta. "By the mere conferral of empowerment" refers to the stage up until the completion of the wisdom-gnosis empowerment. The phrase "space" and so forth is easy to understand. Regarding "then those yoginīs dissolve into the channel-wheels": the word "then" refers to the period immediately following the empowerment. All those goddesses, the twelve-year-old yoginīs, dissolve into the bindus located within the hollow knots of the channel-wheels. Regarding "the Buddhakapāla Tantra, the unsurpassed of yoginīs": "Buddha" refers to the empowerment of the five Tathāgatas. "Skull" (kapāla) refers to the conferral of the secret empowerment within the lotus. "Tantra" (tantra) is so called because it protects the body. "Yoginī" refers to a yoginī endowed with the meditative absorption (samādhi) of the union of wisdom and method. "Unsurpassed" means that self-knowing wisdom, which transcends the path of speech, is generated therein. If one asks what the specific distinction is, it is stated: "the secret of the most secret." "Secret" refers to the lotus; "most secret" refers to the vajra. Through the union of these two, bliss is generated. "Generation of the deity" means that in that chapter, the deity is generated and brought to completion. "Empowerment" refers to the ritual of empowerment conferred by the deities.

ལེའུ་དེར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཤད་པ་དེ་ནི་ལེའུ་གསུམ་པའོ། ། འོ་ནི་རྫོགས་པའི་དོན་ཏོ། ། ། ། ད་ནི་རི་སྐེགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཆུའི་སྦྱོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་བསྐྱེད་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། ནོར་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བཀུག་པའི་ཀླུ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། ཀླུ་དེ་རྣམས་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་སྨྲ་བའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཅག་རྣམས་འོད་ཟེར་གྱིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བདག་ཅག་ལ་ཤོད་ཅིག་ཅེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་ཞེས་པ་ནི། གནོད་སྦྱིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་དང་གཙོ་བོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དེས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ནོར་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཀླུ་རྣམས་འཚལ་ཏེ་མཆིས་པ་ལགས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ནས་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་སྙིང་གའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ཚིམ་པར་བྱས་ནས་སླར་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་ཐུགས་ཀར་ཞུགས་པས་ཀླུ་ཐམས་ཅད་འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། ། ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་མོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྨྲས་པའོ། ། ལྷ་མོ་བཀའ་ནི་ཅི་ཞིག་སྩོལ། ། ཞེས་པ་ནི། ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་བདག་ཅག་ལ་བཀའ་ཅི་སྩལ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བགྱིའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་གསུངས་པའོ། །

That which explains all of those in that chapter is the third chapter. The word "oṃ" signifies completion. Now, the maṇḍalas and so forth of the application of the mountain partridge and the application of water shall be explained. The phrase "Then" refers to the period immediately following the teaching on the generation of the deities and the conferral of empowerment. "Vāsuki and the others" refers to all the nāgas summoned by the light rays of Viśvamātā. "Having prostrated to Vajrapāṇi, they spoke as follows" means that those nāgas spoke in this manner. Regarding the phrase "For what reason, by our light rays..." and so forth, it should be connected as: "O Blessed One Vajrapāṇi, please explain this to us." The phrase "Then Vajrapāṇi, the lord of yakṣas" means that Vajrapāṇi, the lord and chief of all yakṣas, [spoke]. The phrase "The yoginī Viśvamātā..." and so forth means: "For what reason have Vāsuki and the other nāgas come here?" Then, the phrase "By the light rays from the heart of Viśvamātā..." and so forth means that after the bodies of the nāgas were satisfied, the light rays re-entered the heart of Viśvamātā, whereby all the nāgas became fearless. "Having prostrated, they spoke as follows" means that they spoke after prostrating to the goddess. "O goddess, what command do you give?" means: "Whatever command the goddess Viśvamātā gives us, we shall perform it all." "She spoke" means that the yoginī Viśvamātā spoke.

གང་ཞིག་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་མཁའ་ལྡིང་སྔགས། ། ཞེས་པ་ལ། མུ་སྟེགས་ཞེས་པ་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། མཁའ་ལྡིང་སྔགས་ཞེས་པ་ནི། མཁའ་ལྡིང་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྔགས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་པའོ། ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་པའོ། ། དུས་སུ་ཟིན་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་དུས་སུ་ཟིན་པའི་རྒྱུ་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་འཆིའམ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་དུག་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་གནས་གང་ནས་དུག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སླར་ཡང་སེམས་ཅན་འཆི་འགྱུར་ཅི། ། ཞེས་པ་ནི་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བའི་ལམ་དུ་ཅི་འགྲོ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་པའོ། ། ཞུས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ། ། ཁྱབ་འཇུག་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་ལྷ་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁྱབ་འཇུག་ནི་ནོར་ལྷའོ། ། དབང་ཕྱུག་ནི་ཞི་བྱེད་དོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྷ་གང་ཞེས་པ་ནི་གང་དག་ཚངས་རིས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་ཚངས་པ་དང་། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དུག་ཡོད་ཅིང་། དུག་གིས་ཁྱབ་པས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ལ་ནི་འཆི་འཕོ་མཆིས། ། ཞེས་པ་ནི་འཆི་ཞིང་འགོག་པའི་དུས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པས་དུག་གི་ཉེས་པས་གནོད་དོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དེ་ལྟར་དུས་སུ་ཟིན་ཞེས་སྨྲ། ། སྦྲུལ་གྱི་དུག་ནི་སེལ་བ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི་སྦྲུལ་ལ་དུག་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་པ་དང་།

What was asked? That very thing was stated: "The mantras of the Tīrthikas and the Garuḍas," and so forth. Regarding "Tīrthikas," this refers to the gods such as Brahmā and others. "Garuḍa mantras" refers to the mantras that are the nature of the Garuḍas. "Arising from wisdom" means: what is the actual wisdom of those gods like? "What is it like?" means: what is its essential nature? "How is one seized at the proper time?" should be connected to: does one die from being seized by a snake, which is the cause of being seized at the proper time? "How does the poison arise?" means: from what location does the poison arise? "Furthermore, how do sentient beings die?" means: do sentient beings seized by snakes go toward the path of death? "The request" refers to what was spoken by the nāgas. Regarding "Which gods, such as Viṣṇu and Īśvara," and so forth: Viṣṇu is the Lord of Wealth (Vaiśravaṇa). Īśvara is the Pacifier (Śiva). By the word "and so forth," Brahmā, Śakra, and others are included. "Which gods" refers to those gods of the Brahmā realm and so forth, such as the Ministers of Brahmā; they possess the poison of conceptualization, and being pervaded by that poison, they will die. "For them, there is death and transmigration" should be connected to: at the end of the time of death and cessation, they are harmed by the fault of poison. "Thus, it is said: 'Seized at the proper time, the snake's poison is not removed,'" means: does the snake have poison or not? And:

སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་འཚོའམ་མི་འཚོ་བ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་སྨྲའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྟོན་པ་སྟོང་ཉིད་དེས་གསུངས་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སྟོན་པ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བར་བྱེད་པས་ན་སྟོན་པའོ། ། སྟོང་ཉིད་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པའོ། ། ངེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་པས་ན། ངེས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བས་གསུངས་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བའོ། ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ། ། ཞེས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བུམ་པ་དང་རས་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར། སྦྲུལ་གྱི་དུག་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད། ། ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་གིས་འཛིན་ཅིང་གང་ཞིག་འཛིན། ། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་འཛིན་ཅིང་ཅི་ཞིག་གཟུང་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་འཛིན་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དུག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། ། ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། འདོད་ཆགས་གཏི་མུག་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྟོང་པའོ། ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་དུག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་ན་དུག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གྲངས་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་བོད་པའོ། །

The phrase "whether one bitten by a snake lives or dies is said to depend on Īśvara and so forth" is the intended meaning. Regarding the line "The Teacher taught emptiness": the "Teacher" is so called because he subdues all others, such as Viṣṇu and Īśvara. "Taught emptiness" means he taught that all phenomena are emptiness. "Certainty" means he establishes the definitive meaning of all phenomena; this is the intended meaning of "certainty." Regarding "spoken by the Blessed One Vajradhara": he is the Blessed One Vajradhara because he holds the vajra of non-dual wisdom. Regarding "all phenomena are empty": "all" refers to the conceptualizations of phenomena such as the five aggregates, as well as things like vases, cloth, and chariots; they are empty of those. Therefore, the meaning is: "How can there be snake venom?" Regarding "Who grasps and what is grasped?": in what manner is there grasping, and what is to be grasped? Since the grasped object, the act of grasping, and the grasper are not perceived, there is no conceptualization of poison. The lines beginning with "How does it act?" are easy to understand. Regarding "Desire and delusion are emptiness": this means desire, hatred, and delusion are empty. The intended meaning is: if those three—desire, hatred, and delusion—which constitute the very nature of poison are themselves empty, how could poison ever arise? "O Mahāsaṃmatī" is an address to Viśvamātā.

ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་ཡུལ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ལུས་དེ་ཉིད་སྟོང་པའོ། ། ཡུལ་གྱིས་ཉེས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཡིན་ན་དུག་གི་ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད། དུག་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དུག་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་དུག་ཡོད་ལ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ན་དུག་མེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལྷ་རྣམས་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསྒྲིབས། ། ཞེས་པ་ལ་ལྷ་གང་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲ་བས་དཀྲིས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དུག་ནི་ཡུལ་གྱི་ཉེས་པའི་དུག་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཡུལ་གྱི་ཉེས་པ་སྦྱངས་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་གང་དག་གིས་ཡུལ་གྱི་ཉེས་པ་ལྷའི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་ཉེས་པས་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་གོས་མི་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བའོ། ། ལོངས་སྤྱོད་གོས་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་མི་གོས་ཤིང་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། རི་སྐེགས་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི། རི་སྐེགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་དུག་ཉམས་པར་བྱེད་པ་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཀླུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དུས་ཟིན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྷ་རྣམས་དུས་སུ་ཟིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་གདོན་མི་ཟ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟར་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཀླུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུར་སྨྲས་ཏེ། རང་རང་གི་གནས་སུ་སོང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

Regarding the phrase "the object is emptiness," the object is the very body of the five aggregates, which is empty. Regarding "the fault of the object": if the object, the sense faculties, and consciousness are empty, how can there be the fault of poison? "Poison" refers to the conceptualization of the mind itself. The meaning is that if the conceptualization of the mind exists, then poison exists; if one is free from the conceptualization of the mind, then there is no poison. Regarding "the gods are obscured by objects": this refers to those gods who are entangled in the web of conceptualization; their "poison" is the meaning of the "poison of the fault of the object." Regarding "having purified the fault of the object": those who correctly apply the fault of the object in the form of a deity will not be stained by the fault of the object. Regarding "the Teacher is not stained by enjoyments": the Teacher is the Blessed One Vajradhara. "Not stained by enjoyments" means that even while enjoying the five sensory qualities, such as form and so forth, he is not stained and will not be stained. Regarding "the application of the śyena [hawk]": the application of the śyena that neutralizes poison will be explained below. The passage beginning with "all the nāgas" is easy to understand. Regarding "without doubt, they are seized by time": this refers to Viṣṇu, Īśvara, and so forth. The meaning is that there is no doubt and it is certain that the gods are seized by time. Regarding "having spoken thus": all the nāgas spoke in this manner, meaning they went to their respective abodes.

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཀླུའི་ཚིག་གི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་སོ། ། ཡུལ་གྱི་ཉེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་སྔགས་གསུངས་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། སྔགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། འདིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། ། སྔགས་འདི་བཤད་པ་གསུངས་པ། སྟོང་དང་སྟོང་མིན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ནོ། ། མཐའ་དག་ཅེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་གོ། ། བཅས་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་དང་ཐབས་ཅིག་པའོ། ། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གཅིག། ཅེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དག་དང་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་རྫུན་གྱིས་བཅིངས། ། ཞེས་པ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་བཅིངས་པའོ། ། ཀྱེ་ལགས་བཤེས་མོ་འདི་ལྟར་ལྟོས། ། ཞེས་པ་ལ། ཀྱེ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། བཤེས་མོ་ཞེས་པ་ནི་གྲོགས་མོ་ཞེས་པའོ། ། འདི་ལྟར་ལྟོས་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་བུར་ལྟོས་ཤིག་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་གྲོགས་མོ་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་ཤིག་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཉེས་པ་སྤོང་བ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། ད་ནི་རི་སྐེགས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་བསྐུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།

Regarding the passage beginning with "Then the Bhagavatī," the word "then" refers to the period immediately following the speech of the nāga. "The faults of the objects" should be understood as the teaching of the mantra for the purpose of abandoning the faults of the sense objects and so forth. If one asks what the mantra is, it is stated: oṃ śūnyatājñānavajrasvabhāvātmako ’haṃ. By this, the faults of all objects are abandoned. The explanation of this mantra is stated: "Empty and non-empty" means that within emptiness there is also that which is not empty, which is the very nature of compassion. "Entirety" refers to the entirety of the results. "Together with" means together with all phenomena. "Like an illusion and a dream, one" means that one should meditate on the illusion-like emptiness and the dream-like emptiness as being one with illusions and dreams. "The entire world is bound by falsehood" means that the entire world is bound by distorted cognition. Regarding "O friend, look at this!": "O" is a vocative; "friend" means "companion"; "look at this" means "look at it in this way." This means that all yoginī companions should look at such emptiness. "Then" refers to the period immediately following the teaching on abandoning the faults of the objects. Now, in order to show the maṇḍala for the empowerment of the garuḍa for the purpose of accomplishing the śārikā bird:

ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་གཏུགས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་ཞབས་ཀྱི་པདྨའི་རྡུལ་ལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རི་སྐེགས་སྦྱོར་བ་རབ་རྙེད་དཀའ། ། ལྷ་མོ་ཡིས་ནི་བཤད་དུ་གསོལ། ། ཞེས་པ་ནི་ཀྱེ་ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་རི་སྐེགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་དུག་ཉམས་པར་བྱེད་པ་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། ། གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་གསུངས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་མེད་པར་སྦྱིན་མི་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་མེད་པར་རི་སྐེགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སློབ་མ་བསྡུ་བར་མི་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་མེད་པར་སློབ་མ་བསྡུ་བར་མི་བྱའོ། ། སློབ་མ་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་པ། གཙོ་བོས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ཡི། ། ཞེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པར་བྱ་ཡིས་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉོན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མཐོ་ལྔ་པ་ཡི་ས་གཟུང་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དུ་མཐོ་ལྔ་པའི་ས་ཙམ་བཟུང་སྟེ། དུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དོན་དུ་མཐོ་ལྔ་པའི་ས་གཟུང་བར་བྱའོ། ། ཁོར་ཡུག་ཏུ་ནི་གྲུ་བཞིའོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་གྲུ་བཞི་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཡི་ཕྱེད་ཀྱི་ཟླུམ་པོ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་གྲུ་བཞི་ལྷམ་པའི་ཕྱེད་ལས་ཟླུམ་པོར་བྱའོ། ། བརྒྱད་ལས་འདམ་སྐྱེས་འདབ་མ་བརྒྱད། །

"Vajrapāṇi touched the feet of the Bhagavatī with the crown of his head and spoke thus" means that Vajrapāṇi prostrated at the lotus-dust of the feet of the Bhagavatī Viśvamātā and spoke these words. "The application of the śyena (hawk) is difficult to find; O Goddess, please explain it" means: "O Goddess Viśvamātā, please explain to me the application of the śyena which neutralizes poison." "She spoke" means that Viśvamātā spoke. "It should not be given without a maṇḍala" means that the application of the śyena should not be bestowed without a maṇḍala. "Disciples should not be gathered" means that disciples should not be gathered without a maṇḍala. Regarding the explanation of the Goddess’s maṇḍala for the purpose of gathering disciples: "Just as the Lord has spoken" means that the maṇḍala as previously spoken by the Tathāgata shall be explained; the sense is, "Listen to that maṇḍala." "Taking a ground of five spans" means that for the sake of purifying the five objects, one should take a ground of exactly five spans; for the sake of the poison maṇḍala, a ground of five spans should be taken. "Square all around" means that it should be made square on all sides. "A circle of half that" means that the circle should be made from half of the square. "From eight, eight lotus petals."

ཅེས་པ་ནི་ཟླུམ་པོའི་ཕྱོགས་བརྒྱད་དང་དེའི་དབུས་སུ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཨོཾ་ཧཱུཾ་ཞེས་པ་ནས་ཨ་དྷིཥྛ་ཡེ་ཏ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་སྔགས་ནི་ས་སྦྱང་བའི་སྔགས་སོ། ། ཨོཾ་ཧེ་རུ་ཀ་བཛྲ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏོར་མའི་སྔགས་སོ། ། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་མཐར་ཐ་ཐ་གཉིས་ནི་ཕཊ་ཕཊ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སྔགས་འདིས་ལན་བདུན་དུ་ཐིག་སྐུད་ལ་མངོན་པར་བསྔགས་པར་བྱའོ། ། ཐིག་སྐུད་ཀྱི་སྔགས་སོ། ། གྲུ་བཞི་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒོ་བཞི་དང་རྟ་བབས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་གདབ་པར་བྱའོ། ། ཁ་ཁྱེར་སྣམ་བུ་སྤངས་པ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་ཁ་ཁྱེར་གྲུ་བཞི་པའི་ནང་དུ་སྣམ་བུ་སྟེ་གཟུངས་ཀྱི་སྣམ་བུ་སྤངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་དང་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྡུལ་ཚོན་གཞན་དང་འདྲེས་མེད་པའི། ། ཞེས་པ་ནི་རྡུལ་ཚོན་གཞན་དང་འདྲེས་པར་མི་བྱའོ། ། རྡུལ་ཚོན་དམར་པོས་རྫོགས་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཁ་དོག་དམར་པོའི་རྡུལ་ཚོན་གྱིས་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེར་ནི་བུམ་པ་བཞི་པོ་རྣམས། ། ཞེས་པ་ནི་ལྷ་མོ་བཞི་རྣམ་པར་དག་པའི་བུམ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་བྱའོ། ། བུམ་པར་མཚན་མ་བྲི་བྱ་བ། ། ཞེས་པ་ནི་དང་པོའི་བུམ་པ་ལ་ཐོད་པ། གཉིས་པ་ལ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག། གསུམ་པ་ལ་གྲི་གུག། བཞི་པ་ལ་ཅང་ཏེའུ། ལས་ཐམས་ཅད་པའི་བུམ་པ་ལ་ཅང་ཏེའུ། སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་ལྟར་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །

This means that one should draw an eight-petaled lotus in the center of a circle with eight directions. The mantra from oṃ hūṃ up to adhiṣṭhāye ta is the mantra for purifying the ground. Oṃ heruka vajra and so forth are the mantras for the torma offering. At the end of the mantra oṃ sarvatathāgata and so forth, the two tha syllables become phaṭ phaṭ. One should consecrate the marking cord with this mantra seven times; this is the mantra for the cord. Regarding "square" and so forth, one should lay out the lines for a maṇḍala possessing four gates and four archways. "Having abandoned the molding and the ledge" means a maṇḍala in which the ledge is square and the ledge of the dhāraṇī is omitted. "By the application of the Buddha Skull" means one should perform the yoga of Heruka and Viśvamātā. "Without mixing with other colored powders" means one should not mix the colored powders with others. "Complete it with red colored powder" means the entire maṇḍala should be drawn with red colored powder. "There, the four vases" means one should prepare four vases representing the purity of the four goddesses. Regarding "the symbols to be drawn on the vases": on the first vase, a skull-cup; on the second, a khaṭvāṅga; on the third, a curved knife; on the fourth, a hand-drum; and on the activity vase, a hand-drum with a vajra on top. The passage beginning with "In that way, the vases" is easy to understand.

འབྲུ་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་སྲན་མ་མ་ཤ་དང་ནས་དང་གྲོ་དང་སྲན་སྔོན་དང་ཏིལ་ཏེ་བུམ་པ་རྣམས་སུ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་འོ་མའི་སྣོད་ཅེས་པ་ནི་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་འོ་མའི་སྣོད་སྤྱད་གཞག་པར་བྱའོ། ། དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ལ་པཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་པདྨའོ། ། དེར་ཧཱུཾ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེའོ། ། ཡང་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བར་ཧཱུཾ་ངོ་། ། རྡོ་རྗེ་དང་ཧཱུཾ་གྱུར་པ་ལས་ཧེ་རུ་ཀ་སྐུ་མདོག་སྔོན་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་གཡས་ན་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པའོ། ། གཡོན་ན་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་རྡོ་རྗེའོ། ། སྐུ་ལ་མིའི་རུས་པས་བརྒྱན་པ། སྐྱིལ་ཀྲུང་ཕྱེད་པའི་གར་གྱིས་གནས་པ། གཅེར་བུའི་རང་བཞིན་ཅན། ཞལ་གྱི་མཆེ་བ་ཅུང་ཟད་གཙིགས་པ། སྐྲ་སེར་པོ་གྱེན་དུ་འབར་བ། དབུ་ལ་ཐོད་པས་བརྒྱན་པ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་འཁྱུད་པའི་དཔའ་བོ་དེ་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་ཞིང་། རྣལ་འབྱོར་འདི་དག་སློབ་དཔོན་གྱིས་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ས་འོག་བདུན་ནི་འཁྲུག་པར་བྱེད། ། ཅེས་པ་ནི་ས་རིམ་པ་བདུན་ན་གནས་པའི་ཀླུ་རྣམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པས་ན་ས་འོག་བདུན་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཧེ་རུ་ཀ་དཔའ་བོའོ། ། ཨོཾ་ཧཱུཾ་ཁཾ་སྭ་ཞེས་པ་ནི་ཤར་གྱི་འདབ་མ་ལ་ཨོཾ་གྱུར་པ་ལས་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའོ། ། ལྷོར་ཧཱུཾ་གྱུར་པ་ལས་འདོད་ཅན་མའོ། ། ནུབ་ཏུ་ཁཾ་གྱུར་པ་ལས་ས་འོག་གནས་མའོ། ། བྱང་དུ་སྭ་གྱུར་པ་ལས་རབ་ཏུ་བཟང་མོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ནི་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་མ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་དག་གི་གཡས་ན་གྲི་གུག་དང་ཐོད་པའོ། ། གཡོན་ན་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུའོ། ། རུས་རྒྱན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ།

Regarding the "five grains," these are mung beans, barley, wheat, green peas, and sesame seeds, which are to be placed inside the vases. Then, regarding the "milk vessel," a vessel for milk is to be placed upon the vases. First, meditate on emptiness, and from the total transformation of the syllable paṃ, a lotus arises. Upon that, from the total transformation of the syllable hūṃ, a vajra arises. Furthermore, at the hub of the vajra is the syllable hūṃ. From the transformation of the vajra and the hūṃ, there appears the blue-colored Heruka with one face and four arms; in his right hands he holds a curved knife and a skull-cup, and in his left hands a khaṭvāṅga and a vajra. His body is adorned with human bones, and he stands in the dancing posture of the half-lotus. He is naked by nature, with his fangs slightly bared, his yellow hair blazing upward, and his head adorned with a skull-crown. One should visualize the Hero embraced by Viśvamātā; this is the instruction that these yogic practices are to be performed by the master. "He agitates the seven underworlds" means that because he agitates the nāgas dwelling in the seven levels of the earth, he is the "Agitator of the Seven Underworlds," the heroic Blessed One Heruka. Regarding oṃ hūṃ khaṃ svā: on the eastern petal, from the transformation of oṃ, Viśvamātā appears. In the south, from the transformation of hūṃ, Kāminī appears. In the west, from the transformation of khaṃ, Pātālavāsinī appears. In the north, from the transformation of svā, Subhadrā appears. These yoginīs have one face and four arms; in the right hands of these yoginīs are a curved knife and a skull-cup, and in the left hands a khaṭvāṅga and a hand-drum. The description of the "bone ornaments" and so forth is easy to understand.

། བློ་ལྡན་མཚམས་ཀྱི་འདབ་བསམ་པ། ། ཞེས་པ་ལ་མཚམས་ཀྱི་འདབ་མ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆང་འཚོང་མ་དང་། འབྱུང་པོ་མ་དང་། བཞིན་བཟང་མ་དང་། ནམ་མཁའ་འགྲོ་མ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཧཱུཾ་གྱུར་པ་ལས་བཞེངས་པའོ། ། ཤར་གྱི་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་ན་གནས་པའི་ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོག་སྔོན་མོའོ། ། མཚམས་ཀྱི་འདབ་མའི་ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོག་སེར་མོའོ། ། ལྷ་མོ་མདོག་སྔོན་མོ་རྣམས་ནི་གོས་སྔོན་མོ་མནབས་སོ། ། ལྷ་མོ་མདོག་སེར་མོ་རྣམས་ནི་གོས་སེར་མོ་མནབས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ནི་གཡས་བརྐྱང་བའི་ཞབས་ཀྱིས་བཞུགས་པའོ། ། ཕྱོགས་ཀྱི་འདབ་མ་ལ་གནས་པའི་མཚན་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚམས་ཀྱི་འདབ་མ་ལ་གནས་པའི་མཚན་མ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། ཀླུ་བརྒྱད་བརྒྱན་བྱས་ལྷ་མོ་འདི། ། ཞེས་པ་ནི་ནོར་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཀླུ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་བརྒྱད་བརྒྱན་པར་བྱས་པའོ། ། གཡས་ན་གྲི་གུག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ནས་རང་གི་སྙིང་གའི་འོད་ཟེར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཞུག་པར་བྱ། ཕྱིས་ནི་གཏོར་མ་གཏང་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀླུ་ལ་འོ་མའི་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཆང་བཏུང་བར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་ལྡན་པ། ། ཞེས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། མར་མེ་བཞི་ནི་དབུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་སྦྲང་རྩིའི་མར་མེ་དང་། ཞུན་མར་གྱི་མར་མེ་དང་། ཉའི་ཞག་གི་མར་མེ་དང་། དྲི་ཞིམ་པོའི་མར་ཁུའི་མར་མེ་སྟེ། དེ་ལྟར་མར་མེ་བཞི་དབུལ་བར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

Regarding the phrase "the wise one contemplates the intermediate petals," all the yoginīs residing on the intermediate petals are the Liquor-Seller, the Bhūtinī, the Fair-Faced One, and the Ḍākinī; all these yoginīs arise from the transformation of the syllable HŪṂ. All the goddesses residing on the eastern petals and so forth are blue in color. All the goddesses on the intermediate petals are yellow in color. The blue-colored goddesses wear blue garments; the yellow-colored goddesses wear yellow garments. All the yoginīs abide with their right legs extended. Just as the symbols are arranged on the directional petals, the symbols on the intermediate petals should be arranged in the same way. Regarding the phrase "these goddesses are adorned by the eight nāgas," this means the eight yoginīs are adorned by the eight nāgas, such as Vāsuki and the rest. The description of the curved knife in the right hand and so forth is easy to understand. Then, one should invite the Tathāgatas with light rays from one's own heart and cause them to enter the maṇḍala. Regarding the phrase "afterwards, the torma should be offered," this should be applied as follows: then the master should offer a milk torma to the nāgas and drink the liquor himself. The phrase "possessing the yoga of Buddhakapāla" has already been explained. Regarding the phrase "the four lamps should be offered," these are the lamp of honey, the lamp of clarified butter, the lamp of fish oil, and the lamp of fragrant oil; such is the meaning of the instruction to offer these four lamps.

འབྲས་བུ་བཞི་ཡང་དབུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་དང་། ན་རི་ཀེའི་འབྲས་བུ་དང་། ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང་། ཀ་པི་ཐའི་འབྲས་བུ་སྟེ། འབྲས་བུ་བཞི་པོ་འདི་དག་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སློབ་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། གདན་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ལ། སློབ་མས་རི་སྐེགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། ། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ནས་བླ་མ་ཆེ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ཚིགས་བཅད་དོ། ། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་བརྩེ་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སློབ་མ་ལྷག་པར་གནས་པའི་དུས་སུ་སོ་ཤིང་སྦྱིན་པར་བྱ་བའོ། ། ཁྲག་འཐུང་གོ་འཕང་གནས་པ་ཡི། ། ཞེས་པ་ནི་སློབ་མ་ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་སུ་གནས་པར་བསམ་པར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། སོ་ཤིང་གི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཧཱུཾ་ཧེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་སོ་ཤིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། མགྲིན་པ་ལག་པར་ཟླ་བ་བསམ། ། ཞེས་པ་ནི་མགྲིན་པ་དང་ལག་པ་དག་ཏུ་ཨ་ལ་སོགས་པ་གྱུར་པ་ལས། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མགྲིན་པར་སྲུང་སྐུད་བཅིང་བར་བྱ་ཞིང་ལག་པར་མེ་ཏོག་བཅིང་བར་བྱའོ། ། ཟླ་བའི་ཟེར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སློབ་མའི་མགོར་ནི་ལག་བཞག་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་སློབ་མའི་མགོ་ལ་ལག་པ་བཞག་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་ལན་བདུན་དུ་གདོན་པར་བྱའོ། ། དེས་ནི་སློབ་མ་ལྷག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། སྔགས་གསུངས་པ།

"One should also offer the four fruits" refers to the mango fruit, the nārikeḷa fruit, the plantain fruit, and the kapittha fruit; these four fruits should be offered. The passage beginning with "Then the disciple" and so forth is easy to understand. "Seated upon a seat" means that while the master is seated upon a seat, the disciple should offer a supplication for the purpose of accomplishing the practice of the śārikā [bird]. The section from "Teacher, Blessed One" up to "Great Guru" constitutes the verses of supplication. Then, regarding "The master, with compassion," and so forth, the tooth-stick (dantakāṣṭha) should be given to the disciple at the time of the preliminary consecration (adhivāsana). "Abiding in the state of the Blood-Drinker" should be applied as meaning that one should visualize the disciple abiding in the form of Heruka. The mantra for the tooth-stick is taught: the tooth-stick should be given with the mantra beginning with "Oṃ hūṃ he," and so forth. The remainder is easy to understand. "Visualize the moon at the throat and in the hand" means that from the transformation of the vowels such as a at the throat and in the hands, one should visualize a moon maṇḍala; such is the meaning. One should bind a protection cord (rakṣāsūtra) at the throat and bind a flower in the hand. "The rays of the moon," and so forth, is easy to understand. "Placing the hand upon the disciple's head" means that having placed the hand upon the disciple's head, one should recite the mantra to be explained seven times. By that, the disciple becomes consecrated. The mantra is taught:

ཨོཾ་སརྦ་བུདྡྷ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཧ་ཧ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་སྔགས་གདོན་པར་བྱའོ། ། སྔགས་འདིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སློབ་མའི་ལུས་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྷག་པར་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྲགས་ཆེན་པོ། ། བུམ་པར་ཞུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཧེ་རུ་ཀ་བུམ་པའི་ནང་དུ་ཞུ་བར་གྱུར་པར་བསམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དུང་ཕོར་ཆུས་བཀང་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། དུང་ཕོར་གྱི་ཆུ་ལ་ཧེ་རུ་ཀ་བདག་ཉིད་ཞུ་བས། དུང་ཕོར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མན་གཞི་ཞེས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཆུས་གཏོར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོར་སློབ་མ་ལ་ཆུས་གཏོར་བར་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ཅོད་པན་ལ་གཏོར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། མིག་རས་བསལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་མིག་གི་རས་ཕྱེ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་མཆོད་པར་བྱ་བའོ། ། ཨོཾ་ཧེ་རུ་ཀ་བཛྲ་པུཥྤ་པྲ་ཏཱིཙྪ་ཧཱུཾ་ཞེས་པ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་མེ་ཏོག་འབུལ་བའོ། ། རིམ་པ་འདིས་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁར་གནས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་མེ་ཏོག་དབུལ་བའོ། ། སློབ་མ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། སློབ་མ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྷའི་མིང་དང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། ། དུང་ཕོར་བླངས་ཏེ་ཆུ་བཏུང་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་དུང་ཕོར་ཆུ་དང་བཅས་པ་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་པའི་སྔགས་བཏོན་ཅིང་། ། ཧེ་རུ་ཀའི་སྔགས་ཀྱིས་དུང་ཕོར་གྱི་ཆུ་སློབ་མའི་ཁ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ། །

One should recite the mantra beginning with oṃ sarvabuddha and ending with ha ha. By this mantra, all the buddhas bestow their blessings upon the body of the disciple. The passage beginning with "By the mere act of abiding..." is easy to understand. "The great being of great renown, by the mere act of entering the vase..." means one should visualize Heruka, together with the eight yoginīs, melting into the interior of the vase. "Filling the conch bowl with water" means that because Heruka himself has melted into the water of the conch bowl, the conch bowl is to be consecrated. "The base" is easy to understand. "Sprinkling with water" means that water should be sprinkled on the disciple at the entrance of the maṇḍala; this should be connected with the mantra oṃ abhiṣiñcatu and so forth, which is used to sprinkle the crown. "Removing the blindfold" means opening the cloth over the eyes so that the maṇḍala may be offered to. Oṃ heruka vajrapuṣpa pratīccha hūṃ is the offering of flowers to Heruka. By this sequence, one offers flowers starting from Viśvamātā up to the limit of those residing in space. "The disciple should be shown" means that the disciple should be shown the entire maṇḍala, the names of the deities, and all the symbols. "Taking the conch bowl, one should drink the water" means that, having properly taken the conch bowl together with the water with both hands, one should recite the mantra of the maṇḍala deities and, with the mantra of Heruka, give the water from the conch bowl into the disciple's mouth. Its qualities are then described:

བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུག་ཐམས་ཅད་དེའི་ལུས་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བརྟན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཇི་སྲིད་མཁའ་ལྡིང་རིག་ཡོད་པར། ། ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རིག་པ་ཇི་སྲིད་གྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་དུས་དེ་སྲིད་དུ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྦྱོར་བ་མི་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རིག་པ་གྲུབ་པའི་དུས་དེ་སྲིད་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བས་བྱ་བའོ། ། འབད་རྩོལ་བྱ་བ་མིན་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུས་སུ་ཟིན་པ་པོའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའི་རྩོལ་བ་མི་བྱའོ། ། དུས་ཟིན་འཆི་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ངོ་མཚར་བསྟན་ཞེས་པ་ནི་གྲུབ་ནས་ངོ་མཚར་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། རི་སྐེགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ངོ་མཚར་བསྟན་པའོ། ། ས་ལ་མ་ལྷུང་བའི་ལྕི་བ་བླངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། བ་སེར་སྐྱའི་ལྕི་བ་ས་ལ་ལྟུང་བར་མ་གྱུར་པ་བར་སྣང་ནས་བླང་བར་བྱ་བའོ། ། རི་སྐེགས་གཉིས་བྱ་ཞིང་ཞེས་པ་ནི་ལྕི་བ་དེ་ལས་རི་སྐེགས་གཉིས་བྱའོ། ། སྣོད་དཀར་པོ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བཏགས་པའི་སྣོད་དཀར་པོ་བྱས་ཏེ། དེར་ནི་རི་སྐེགས་གཉིས་གཞག་པར་བྱའོ། ། རོ་བསྲེགས་པའི་སོལ་བ་ལ་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། སྣོད་དེར་རི་སྐེགས་དང་བཅས་པའི་རོ་བསྲེགས་པའི་སོལ་བ་ལ་གཞག་པར་བྱའོ། ། རོ་བསྲེགས་པའི་སོལ་བ་ལས་སྣག་ཚ་བྱས་ཏེ། དབེན་པར་སྔགས་བྲི་ཞེས་པ་ནི་ཀ་ར་བཱི་ར་དཀར་པོའི་སྨྱུ་གུས་གྲོ་གའི་འདབ་མ་ལ་རོ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ།

The meaning is that all poisons, such as those of the stable and the moving, will not arise in his body. The terms "stable" and so forth are easy to understand. "As long as the knowledge of the Garuḍa exists" means that for as long as the accomplishment of the Garuḍa knowledge has not been achieved, one should not perform the application of the Garuḍa. "By the yogi of Buddhakapāla" means that for as long as the knowledge of the Garuḍa has not been accomplished, one should perform the application of Buddhakapāla. "One should not exert effort" means that for as long as it is not accomplished, one should not make the effort to go before the one who has seized [the victim]. "Seized at the time of death" and so forth are easy to understand. "Displaying wonders" means that once it is accomplished, one should display wonders; it refers to displaying the wonders of the Śyena (Hawk) application. "Taking cow dung that has not fallen to the ground" means that one should take the dung of a tawny cow from the air before it has fallen to the earth. "One should make two Śyenas" means that from that dung, one should fashion two Śyenas. "Having made a white vessel" means having made a white vessel of ground rice, into which the two Śyenas should be placed. "They should be placed on charcoal from a cremation" means that the Śyenas should be placed in that vessel together with charcoal from a cremation. "Having made ink from the charcoal of a cremation, one should write the mantra in a secluded place" is to be connected as follows: using a pen made of white Karavīra, one should write the mantra to be explained on a birch-bark leaf with the ash of a cremation.

། སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སཾ་སྐྲྀ་ཏ་དང་། ཕལ་པ་བསྲེས་པའི་སྔགས་མུ་ར་དྷཱ་པྲ་ན་ཛ་ཨིའི་མཐར་ཐུག་པར་བྲི་བར་བྱའོ། ། རི་སྐེགས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཞེས་པ་ནི་རི་སྐེགས་བྱས་པའི་སྙིང་གར་སྔགས་འདི་བྲིས་ཏེ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། ཡོངས་རྫོགས་ཤ་ལི་ཀ་བྱས་པས། ། ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རི་སྐེགས་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཕོ་དང་མོར་ནི་བརྟག་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་འདི་ནི་ཕོའོ་འདི་ནི་མོའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྣག་ཚ་ཡིས་ནི་བྲི་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་སྣག་ཚས་རི་སྐེགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་རི་མོ་བྲི་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མིག་གི་མངོན་དུ་མི་གཞག་ཅིང་། ། ཞེས་པ་ནི་རི་སྐེགས་ཀྱི་གཟུགས་མདུན་དུ་གཞག་པར་མི་བྱའོ། ། གང་དུ་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱབ་ཏུ་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ནས་ལྕུག་མ་སྔགས་ཀྱིས་མངག། ཅེས་པ་ནི་ཀ་ར་བཱི་ར་དཀར་པོའི་ལྕུག་མས་མངག་ཅིང་རྦད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མངག་པའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཧཾ་ཧ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གི་ས་བོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨོཾ་བཾ་ཞེས་པ་ནི་ཚངས་པའི་ས་བོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨོཾ་སཾ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་བྱེད་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྔགས་འདི་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གསང་བའི་མཛོད་ལས། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་སུ་གསུངས་པ་སྟེ། ། དབང་ཕྱུག་འདོད་པ་རུ་ནི་གྲགས། ། ཚངས་པ་ཐར་པར་གསུངས་པ་སྟེ། ། འདི་དག་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་བཤད། ། ཅེས་གསུངས་སོ། ། ཨོཾ་ཧ་ཧ་ཧེ་ཧེ་ཧོ་ཧོ་ཧཾ་སཾ་སྭཱ་ཧཱ།

The mantra is spoken: one should write the mantra beginning with oṃ buddhakapāli and so forth, a mixture of Sanskrit and common language, ending with mura dhāpra najai. Regarding the phrase "the heart-mantra of the hoopoe (śālika)," it means that this mantra should be written and inserted into the heart of a hoopoe figure. "Having made a complete śālika" means that one should fashion a hoopoe in which the mantra is fully complete. "One should examine it as male or female" means that one should thoroughly examine it, thinking, "This is male; this is female." "One should write it with ink" means that one should draw the image of the hoopoe with ink. "One should not place it before the eyes" means that the form of the hoopoe should not be placed in front [of oneself]. If one asks where it should be placed, the meaning is that it should be placed behind. "Then, dispatch it with the mantra" means that one should dispatch and incite it with a branch of white karavīra. The mantra for dispatching is spoken: oṃ haṃ ha means the seed-syllable of Viṣṇu. Oṃ baṃ means the seed-syllable of Brahmā. Oṃ saṃ means the seed-syllable of the Pacifier. This mantra is the nature of body, speech, and mind. Thus, it is said in the Guhyakośa: "Viṣṇu is taught as the mind; Īśvara is renowned as desire; Brahmā is taught as liberation; these are explained as the three worlds." Oṃ ha ha he he ho ho haṃ saṃ svāhā.

འདི་ལྟ་བུ་ཡི་སྔགས་ཀྱི་མཆོག། ། ཅེས་པ་སྔགས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་མཆོག་ཡིན་པའོ། ། སྟོང་གསུམ་ན་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། ། ཞེས་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྙེད་པར་དགོངས་སོ། ། ལན་བདུན་མངག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་ལན་བདུན་དུ་སྔགས་བཏོན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་འགུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འགྲོ་བ་འདིར་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། ཅེས་པ་ནི་རི་སྐེགས་འདི་དག་ཀླུའི་གནས་སུ་འགྲོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། མཁའ་ལྡིང་བྱེ་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་མཐོང་ནས་ཀླུ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། ། མི་འཛིན་པའི་སྦྲུལ་གང་གིས་རི་སྐེགས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལོང་བར་འགྱུར་རོ། ། རི་སྐེགས་ཀྱི་སྦྲུལ་ལོང་བ་བཟུང་ནས་འོང་པར་འགྱུར་རོ། ། སྦྲུལ་ལོང་བ་དེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཐོང་ནས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། སྦྲུལ་ལོང་བ་ལ་བསྣུན་ཞེས་པ་ནི་སྦྲུལ་ལོང་བ་དེ་ལས་དང་མངག་པའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྣུན་པར་བྱའོ། ། བསྣུན་པ་ཙམ་གྱིས་མིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་ཤི་བར་མཐོང་ནས་དེའི་ལུས་ལ་ལན་གསུམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་འོང་བར་བྱེད་དེ། ཟིན་པ་དུག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དུག་འཕྲོག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གསུངས་པ། སྟོང་པ་དྲི་མེད་ཅེས་པ་ནི་གང་ཞིག་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་དྲི་མ་མེད་པའོ། ། ཀུན་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་མཐའ་དག་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཆོས་རྣམས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཀྱེ། ། ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

"Such a supreme mantra" means that a mantra such as this is supreme. "Difficult to find even in the three-thousandfold world system" means that it is difficult to find even throughout the great trichiliocosms; it is intended that it is difficult to find in terms of suffering. "By merely dispatching it seven times" means that by merely reciting the mantra seven times, it will summon [the nāgas]. "In this world, there is no doubt" should be connected to the statement that these mountain partridges go to the abodes of the nāgas. "Possessing the strength of ten million garuḍas" means that upon seeing them, all the nāgas will be utterly terrified. "Any snake that does not seize [the partridge] will become blind the moment it sees the mountain partridge." The mountain partridge will come having seized the blind snake. If one asks what the master does upon seeing that blind snake, "striking the blind snake" means that the blind snake should be struck with the mantra of the task and the dispatch. By merely striking it, it will become possessed of eyes. Seeing that one who was bitten by a snake has died, one should go back and forth over its body three times, and the one who was bitten will become free of poison. Regarding the verse on emptiness that removes poison, "stainless emptiness" refers to that which is free from stains; that is stainless emptiness, and that itself is "stainless emptiness." "The nature of all" is a term for the emptiness that is the nature of everything. "O, the nature of phenomena is empty" means that all phenomena are of the nature of emptiness.

གང་གིས་འཛིན་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སུ་འཛིན་ཏེ་སུ་ཡང་མི་འཛིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་ཞིག་འཛིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཡང་མི་འཛིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཐའ་དག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དངོས་པོ་མཐའ་དག་སྟོང་པ་ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་མཐའ་དག་སྟོང་པ་དང་། དངོས་པོ་མཐའ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དུག་གི་སྐབས་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ཅེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དུག་གིས་ཟིན་པ་མཐོང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པར་བརྩམས་ཏེ་བསྒོམ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བའི་འོག་ཏུ་རྗེས་སུ་གནང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུག་བཟའ་བར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གཤེགས་སུ་གསོལ་བའི་སྔགས་ཏེ། ལག་པ་ས་ལ་བཞག་ནས་སྔགས་འདིས་དུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གཤེགས་སུ་གསོལ་ལོ། ། དེ་ནས་ཡང་དག་རབ་བཤད་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། གནས་དགུ་རྣམས་སུ་མཆོད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ས་གཞི་དགུའི་བདག་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། རྡུལ་ཚོན་གྱིས་བྲིས་ལ་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

Regarding the phrase "by whom it is grasped," the meaning here is: if all phenomena are emptiness, who is it that grasps? No one grasps at all. Regarding "what is grasped," the meaning is that nothing whatsoever is grasped. "The nature of all is illusion" is a term for the fact that all entities are of the nature of illusion. "All entities are empty" means that the entirety of the three realms is empty; since all entities are emptiness, what occasion is there for poison among all phenomena? This concludes the explanation of the Buddhakapāla Tantra. The passage beginning with "twenty-one" and so forth is easy to understand. "The master should apply himself correctly" means that upon seeing someone seized by poison, the master should correctly initiate and meditate upon the samādhi of emptiness. "In that way" means that after the disciple has been empowered, the subsequent permissions and so forth should be granted. "Oṃ buddhakapāli" and so forth is a term for "the poison should be consumed." The passage beginning with "Then" and so forth is easy to understand. "Oṃ buddhakapāli" and so forth is the mantra for requesting the departure of the maṇḍala; placing the hand on the ground, one requests the departure of the poison maṇḍala with this mantra. "Then I shall explain perfectly" and so forth is easy to understand. "One should make offerings in the nine locations" refers to what was taught as the nature of the nine grounds of the Heruka maṇḍala; the meaning is that one should draw it with colored powders and make offerings.

དུང་ཕོར་ཆུ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རང་གི་ལག་པ་གཡོན་པ་ལ། ། ཟླ་བ་ཡིས་ནི་ཁྱབ་པར་བསམ། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལག་པ་གཡོན་པ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བཅུ་དྲུག་ཆ་ལ་ཡོངས་རྫོགས་པའི། ། ཞེས་པ་ནི་ཆ་དྲུག་སྟེ། དབྱངས་ཡིག་བཅུ་དྲུག་ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དྲི་མེད་དགེ་བའི་ལུས་ཅན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་ཅིང་དཀར་བའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལུས་ཏེ་གཟུགས་བསྒོམ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དེའི་དབུས་སུ་མི་ཤིགས་དགེ། ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་དབུས་སུ་མི་ཤིགས་པའི་ཧཾ་མགོ་དང་བྲལ་བ་དགེ་བའི་མཆོག་བསམ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཁ་དོག་དཀར་པོའི་ལུས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་མི་ཤིགས་པ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ལུས་ལག་པ་གཡོན་པ་ལ་བསྒོམ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལག་པ་དེས་སྣོད་ཀྱི་ཁ་མནན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཆུ་སྣོད་ཀྱི་བར་ནས་ཆུ་བླངས་ཏེ། ལག་པ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་ནས། དེའི་ཁ་མནན་ཏེ། ཨོཾ་སརྦ་བ་ཤ་ཧ་རེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བཟླ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མི་ཤིགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ། ། འོའི་སྒྲ་ནི་ལེའུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་གོ། ། གང་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རི་སྐེགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཆུའི་སྦྱོར་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ། ། ། ། ད་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།

The passage beginning with "With a conch bowl of water" and so forth is easy to understand. Regarding "On one's own left hand, imagine it pervaded by the moon": this means to meditate on a moon maṇḍala on one's own left hand. Regarding "Complete with sixteen parts": this refers to the sixteen parts, meaning that one meditates on the moon maṇḍala as being completely pervaded and perfected by the sixteen vowels. Regarding "Possessing a stainless, virtuous body": this should be construed as meditating on the form or body of the stainless, white moon maṇḍala. Regarding "In its center, the indestructible virtue": this means to contemplate the indestructible haṃ (without the head) as the supreme virtue in the center of that moon maṇḍala. Regarding "Possessing a white-colored body": this means to meditate on the indestructible one, white in color, upon the body of the left hand. Regarding "With that hand, press down on the mouth of the vessel": this means to take water from the vessel, and having meditated on the moon maṇḍala on the hand, to press down on its mouth and recite the mantra beginning with oṃ sarvavaśahare and so forth. The passage beginning with "Indestructible" is easy to understand. The passage beginning with "Buddhakapāla" has already been explained. The sound "oḥ" marks the conclusion of the chapter. What is it? It is the Buddhakapāla and so forth. This is the fourth chapter, on the application of the śyena (hawk) and the application of water. Now, the chapter on the elixir (rasāyana) will be explained.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དུག་གི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མཆོག། ཅེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་བདུད་རྩི་ལྔ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་གོང་ན་མེད། ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྩ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གོང་ན་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གཞོན་ནུ་མ་ཞེས་པ་ནི་ལོ་བརྒྱད་མའི་མིག་ལས་བྱུང་བ་ལ་གཞོན་ནུ་མ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། ཤ་རི་ཀ་ཞེས་པ་ནི་ལོ་བཅུ་གཉིས་མའི་རྩ་ཁོང་སྟོང་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་རྫས་ལ་ཤ་རི་ཀ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། གྲུབ་མ་ཞེས་པ་ནི་ལོ་བཅུ་དྲུག་མ་མེ་ཏོག་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁ་དོག་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ལས་གང་བྱུང་བའི་རྫས་ཏེ། དེ་ནི་གྲུབ་མར་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། བྱིས་ཅན་མ་ཞེས་པ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་དང་པོ་རྡུལ་དང་ལྡན་པ་དང་ཁ་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ལས་གང་བྱུང་བའི་རྫས་དེ་ནི་བྱིས་ཅན་མར་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། ཐོད་བཟང་ཅན་མ་ཞེས་པ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་། ཐབས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣུམ་བསྲེགས་པའི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོད་ཅན་མར་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། དེ་དག་ནི་ཤེས་རབ་མ་ལྔའི་རྩ་ལྔ་ལས་བདུད་རྩི་ལྔ་ཡང་དག་པར་འབབ་པར་བཤད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ལྔས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ། ། ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the word "then" (tatas): it should be connected to the statement that immediately following the explanation of the chapter on the empowerment of poisons and so forth, the chapter on the elixirs (rasāyana) will be thoroughly explained. "The supreme essence of the Tathāgatas" means the five nectars (pañcāmṛta), which are the essence of the five Tathāgatas and the five aggregates (skandha), and which are the most excellent and sublime. "The unsurpassed of the yoginīs" means the nature of the five yoginī channels; it refers to the essence that is unsurpassed by them. "A young girl" (kumārī) is correctly explained as that which arises from the eyes of an eight-year-old. "A śarikā" is correctly explained as the substance that arises from the hollow channels of a twelve-year-old. "A siddhā" is the substance that arises from the union of a sixteen-year-old who possesses flowers and the application of blended colors; that is correctly explained as a siddhā. "A bālikā" is the substance that arises from the union of a twenty-year-old who possesses the first menses; that is correctly explained as a bālikā. "A kapālinī" is the substance consisting of the wisdom-semen and method-semen of a twenty-five-year-old, along with the burnt essence of wisdom-oil; that is correctly explained as a kapālinī. These are explained as the five nectars that correctly flow from the five channels of the five wisdom women. "Difficult even for the five Buddhas to find" refers to the five Buddhas, such as Vairocana and the others.

དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དཀའ་ཆེས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདིས་ནི་སྨན་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་མ་ནི་ཟླ་དྲུག་ཏུ། ། ཞེས་པ་ནི་ལོ་བརྒྱད་པའི་མིག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། མིག་གི་ཆུ་དང་དངུལ་ཆུ་ར་ཏི་གཅིག་པ་བསྲེས་ཏེ་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཟོས་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་ཤ་རི་ཀ་ཟླ་གསུམ། ། ཞེས་པ་ནི་ལོ་བཅུ་གཉིས་མའི་ཤེས་རབ་མའི་དང་པོའི་རྡུལ་དང་དངུལ་ཆུ་ར་ཏི་གཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་ཟོས་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གྲུབ་མ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུའོ། ། ཞེས་པ་ནི་ལོ་བཅུ་དྲུག་མ་མདོག་ནག་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་བླངས་ཏེ། དངུལ་ཆུ་ར་ཏི་གཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། བྱིས་ཅན་མ་ནི་ཟླ་ཕྱེད་གཉིས། ། ཞེས་པ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་མའི་བུ་མོ་གང་མ་ཉམས་ཤིང་སྐྱེས་པ་གཞན་གྱིས་མ་སྤྱད་པ་དེའི་ཉི་མ་དང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་རྡུལ་དང་དེ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་དང་དངུལ་ཆུ་ར་ཏི་གཅིག་དང་བསྲེས་པ་ཟླ་བ་ཕྱེད་གཉིས་ཟོས་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཐོད་ཅན་མ་ཡང་ཟླ་བར་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མའི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མེད་པར་པདྨར་འོངས་པའི་བཅུད་བླངས་ལ། དངུལ་ཆུ་ར་ཏི་གཅིག་དང་བསྲེས་ཏེ་ཟླ་བར་ཟོས་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཟོས་པར་གྱུར་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཚེར་འགྱུར་རོ། ། བྱ་རོག་མ་ནི་བྱ་རོག་གཟུགས། །

These also signify that they are difficult to obtain and exceedingly rare. By this, the greatness of the five medicinal substances is taught. "A young maiden for six months" means that which has emerged from the eyes of an eight-year-old; if one mixes the eye-fluid with one rati of mercury and consumes it for six months, it will become exactly as described. "Likewise, śarikā for three months" means that if one consumes the first rajas (menstrual blood) of a twelve-year-old prajñā (wisdom-consort) together with one rati of mercury for three months, it will become exactly as described. "A siddhā for one month" means that one should take the substance produced from authentic union with a sixteen-year-old dark-complexioned woman and consume it together with one rati of mercury for one month. "A bālikā for two half-months" means that if one mixes the rajas produced on the first day of a twenty-year-old girl who is unblemished and has not been used by another man, along with the substance produced from authentic union and one rati of mercury, and consumes it for two half-months, it will become exactly as described. "A kapālinī also for a month" means that one should take the essence that has come into the padma (vagina) of a twenty-five-year-old without authentic union, mix it with one rati of mercury, and consume it for a month; it will become exactly as described. If all of these are consumed, one will attain the lifespan as described. "A kākinī is the form of a crow."

ཞེས་པ་ནི་བྱ་རོག་ཅན་མའི་ཤེས་རབ་མ་བྱ་རོག་གི་གཟུགས་ལྟར་མདོག་གནག་པ་སྟེ། དེའི་རྡུལ་ནི་ཟླ་བ་མར་གྱི་ངོ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། གླང་པོ་མ་ནི་ངང་པའི་གཟུགས། ། ཞེས་པ་ནི་གླང་པོ་མའི་ཤེས་རབ་མ་གང་ཡིན་པ་ནི་གླང་པོ་ཆེའམ་ཆང་གི་དྲི་བྲོ་བའོ། ། ངང་པའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི་མདོག་དཀར་པོ་སྟེ་དེའི་རྡུལ་ནི་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དྲོད་མ་དྲོད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་དྲོད་ཅན་མའི་ཤེས་རབ་ནི་སྔོ་བསངས་ཏེ། ། དྲོད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་དྲོ་བ་སྟེ། དེའི་རྡུལ་ནི་ཟླ་བ་ངོ་གཉི་ག་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། སྔོ་བསངས་དཀར་མོ་སྔོན་མོའི་མིག། ཅེས་པ་ནི་སྔོ་བསངས་དང་། དཀར་མོ་དང་སྔོན་མོ་རྣམས་ཀྱི་མིག་གི་དྲི་མ་འདི་དང་དངུལ་ཆུ་བསྲེས་ཏེ་བཟའོ། ། ཁ་སྦྱར་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་འདི་རྣམས་དང་སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཁ་སྦྱར་སྦྱོར་ཞིང་དབང་པོ་གཉིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླངས་ཏེ་རྡུལ་དང་བསྲེ་བར་བྱའོ། ། མིག་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་གང་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་མིག་གི་དྲི་མའི་སྨན་དེའི་མིང་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ཞེས་པ་སྟེ། སྨན་དེའི་མིང་ནི་གཞོན་ནུ་མའི་མིང་ཅན་ནོ། ། འདི་ནི་བསྟན་པར་སོམ་ཉི་མེད། ། ཅེས་པ་ནི་སྨན་དེས་ལུས་བརླན་པར་བྱ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཡི་པདྨ་ལས་བྱུང་རྫས། ། ཞེས་པ་ནི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་དེ་ཁྲག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྩ་ཡི་ནང་ན་རྣམ་པར་གནས། ། ཞེས་པ་ནི་རྩ་ཁོང་སྟོང་ན་གནས་པའི་བདུད་རྩིའོ། ། གེ་སར་སྦས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ།

Regarding the phrase "the Crow-like Wisdom Woman": she is dark in color, like the form of a crow. Her rajas (menstrual blood) appears during the waning phase of the moon. "The Elephant-like Woman has the form of a swan" means that the Wisdom Woman who is Elephant-like has the scent of an elephant or of wine. "The form of a swan" means she is white in color; her rajas appears during the waxing phase of the moon. "The Warm Woman has the form of heat" means the Wisdom Woman who is Warm is dark blue; "the form of heat" means her body is warm in every part; her rajas appears during both phases of the moon. "Dark blue, white, and blue-eyed" means that the eye-secretions of these dark blue, white, and blue-eyed women are to be mixed with mercury and consumed. "At the time of the union of the joined mouths" means that at the time of union with these women, having joined the mouths and entered into the equality of the two organs, one should take the bodhicitta and mix it with the rajas. "Whatever substance arises from the eyes" refers to the medicinal eye-secretion of these women, the name of which is "the Youthful Woman" (kumārī); this medicinal substance is named after the "Youthful Woman." "There is no doubt regarding this teaching" means that the body should be moistened and satisfied with that medicinal substance. "The substance arising from her lotus" means the rajas of women, which is the meaning of "blood." "Abiding within the channels" means the nectar (amṛta) residing within the hollow of the channels. "The domain hidden in the filaments" means—

། ཞེས་པ་ནི་པདྨའི་གེ་སར་གྱི་དབུས་ན་གནས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྨན་དེ་ཤ་རི་ཀ་ར་གསུངས་སོ། ། ཞེས་པ་ནི་སྨན་དེ་ཤ་རི་ཀ་ར་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། མེ་ཏོག་ལྡན་པའི་བུད་མེད་གང་། ། ཞེས་པ་ནི་གང་རྡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་མའོ། ། ཁ་དོག་ནག་མོ་རབ་མཛེས་མ། ། ཞེས་པ་ནི་ཁ་དོག་ནག་མོས་རབ་ཏུ་མཛེས་མའོ། ། དེ་ཡི་ཁ་སྦྱར་སྦྱོར་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཁ་སྦྱར་སྦྱོར་བ་སྟེ་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་ཏེ་སྨན་དེའི་མིང་ནི་གྲུབ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བཤད་པའོ། ། མི་ཕྱེད་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་སྲོག་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་རབ་མ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རབ་མཛེས་མ་ཉམས་དང་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་པ་གཞན་དང་སྦྱར་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་མཛེས་ཤིང་བཟང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལས་དང་པོར་བྱུང་བའི་རྫས། ། ཞེས་པ་ནི་ཉི་མ་དང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་ཏེ། ཁྲག་དང་དེ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བསྲེས་པའི་སྨན་དེ་ནི་བྱིས་པ་ཅན་དུ་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་བྱུང་བའི་རྫས། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སྐྱེས་པའི་རྫས་ནི་པདྨའི་བཅུད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མར་ཁུ་དག་ནི་བསྲེ་ཞེས་པ་ནི་རྩའི་བཅུད་དང་པདྨའི་བཅུད་བསྲེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྨན་དེ་ནི་ཐོད་ཅན་མ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། །

This means "abiding in the center of the lotus filaments." "That medicine is said to be śarikāra" means that medicine is correctly explained as śarikāra. "Any woman possessing flowers" means a wisdom consort (prajñā) who possesses the menses (rajas). "Black in color and most beautiful" means she is most beautiful with a black complexion. "Arising from the union of her mouth" means arising from the union of her mouth [with his], that is, the substance arising from the union of the two organs; the name of that medicine is "the accomplished one" (siddhā). "By the union of the Buddha Skull" is explained as the perfect union of the vajra and the lotus. "By means of the inseparable enjoyment" refers to the wisdom consort who is like one's own life-force. If one asks what the distinction is, it is said: "The most beautiful, unimpaired" means she who has not been joined with another man is "most beautiful and excellent." "The substance arising from that first" refers to the substance arising on the first day; that medicine, which is the bodhicitta arising from the perfect union with the blood, is correctly explained as "the infant" (bāla). "The substance arising from the coemergent joy" means the substance in which coemergent joy is born within the source of phenomena (dharmodaya) without the union of the vajra and lotus; this is the "lotus essence" (padmarasa). "Mixing the clarified butter" means mixing the essence of the channels with the lotus essence; that medicine is correctly explained as "the skull-bearer" (kapālinī).

སྨན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། ། ཟླ་བ་ཉི་མའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་དཀར་མོའི་རྡུལ་སྣ་ཁུང་གཡས་པའི་རླུང་རྒྱུ་བ་ན་སྣར་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་ནག་མོའི་རྡུལ་སྣ་ཁུང་གཡོན་པའི་རླུང་རྒྱུ་བ་ན་སྣར་གཞུག་པར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བས་འདི་དག་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཟླ་བས་ཟླ་བར་ཞེས་པ་ལ། ཟླ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། སྣ་གཡོན་པའི་སྣ་ཁུང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཉི་མས་ཉིར་ཞེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་མའི་སྣ་ཁུང་གཡས་པར་བླུགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལུས་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་ཞི། ། ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟེ་མགོའི་སྐྲ་དཀར་ཞི་ཞིང་སྤངས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གཉེར་མ་ཞི་ཞེས་པ་ནི་གཉེར་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་བཞུགས་ཀྱི་བར། ། ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཡི་ཚེ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་དུས་རིང་པོར་ཚེ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དངོས་པོ་གང་དང་གང་ཡང་རུང་། ། ཞེས་པ་ལ་དངོས་པོ་གང་དང་གང་སྟེ། ལྕགས་དང་ཟངས་མ་ལ་ཡང་རུང་། ། རྡུལ་བྱུགས་པས་དངུལ་དང་གསེར་དུ་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་དགོངས་པས་བཤད་པ་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དགོངས་བཤད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ། ། ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པས་བཤད་པ་ནི་བརྡའི་ཚིག་སྟེ་རབ་ཏུ་དཀའ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དྲི་ཆུ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དྲི་ཆུའོ། །

These five medicines are taught in the Buddhakapāla Tantra. Regarding the phrase "by the union of the moon and the sun": the "dust" of the white [element] should be introduced into the nose when the wind flows through the right nostril, and the "dust" of the black [element] should be introduced into the nose when the wind flows through the left nostril. If these are performed through such union, there is no doubt that they will occur exactly as described. Regarding "the moon by the moon": the "moon" is the bodhicitta, which should be applied to the left nostril. "By the sun" means it should be poured into the right nostril of the wisdom consort. "The body's gray hair and wrinkles are pacified" means that the gray hair of the body—that is, the head—is pacified and eliminated. "Wrinkles are pacified" means being free from wrinkles. "For as long as the Buddha remains" means that for as long as the Buddha remains, one's life will be long. "One's life will expand" means that for a long time, the life-span will increase and flourish. Regarding "whatever substance it may be": whatever substance, whether iron or copper, by being smeared with the [dust], will turn into silver and gold. Now, the intentional explanation (saṃdhāyabhāṣita) will be correctly explained: "The intentional explanation is extremely difficult to find." Here, "intentional explanation" refers to symbolic language, which is to be understood as being exceedingly difficult. "Urine is the wisdom-vajra" means that the "wisdom-vajra" is the urine which is the nature of Akṣobhya.

དྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་བཟང་པོ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཟང་པོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་ཆེན་ནོ། ། ཁྲག་ནི་མར་མེ་རྡོ་རྗེ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལ་མར་མེ་རྡོ་རྗེ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། ཁུ་བ་རྡོ་རྗེ་ཐབས་བྱུང་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁུ་བའི་རང་བཞིན་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཤ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྔ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་མཆོག། ཅེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྔའི་བདུད་རྩི་རྩ་ལྔའི་རང་བཞིན་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ངག་གི་དམ་ཚིག་རྙེད་དཀའ་བ། ། ཞེས་པ་ལ་ངག་གི་དམ་ཚིག་ནི་ཚིག་གི་བརྡ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་བས་ཀྱང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། ། བ་ལང་ཤ་ནི་འབར་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ལྔ་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཏུ་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་ལྔ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕུལ་ནི་སྦྱོར་བའི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྡན་པར། ། ཞེས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་བདུད་རྩི་ལྔའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་པ་ནི་ཤ་ལྔའོ། ། ལྡན་ཞེས་པ་ནི་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ཤ་ལྔ་པོ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་གང་བཟའ་བའོ། ། དེའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ།

Regarding the phrase "the great excrement is Vajrabhadra itself," "Vajrabhadra" refers to the great excrement, which is the nature of Vairocana. Regarding "blood is the Lamp Vajra," the Lamp Vajra is blood, which is the nature of Ratnasambhava. Regarding "semen is the Vajra Arisen from Method," this is a term meaning that semen is the primary nature of bodhicitta, which arises from the method of all the buddhas. Regarding "flesh is the Dharma Vajra," the Dharma Vajra is flesh, which is the nature of Amoghasiddhi. Regarding "these five are the supreme of yoginīs," this is a term meaning that the nature of the five tathāgatas is the supreme and most excellent nature of the five nectars of the five yoginīs. Regarding "the samaya of speech is difficult to find," the samaya of speech is the symbolic terminology that is difficult to find; it is not found even through the hardships of the śrāvakas and so forth. The passage beginning with "ox flesh is the blazing one" is easy to understand. Regarding "these five are taught as the supreme yoga," the supreme of the perfect application of the five samayas, such as go, ku, da, ha, and na, is taught as the supreme application. Regarding "possessing yoga and yoginī," "yoga" refers to the five nectars. "Yoginī" refers to the five meats. "Possessing" means to eat having combined those five nectars and five meats into one. The qualities of that are taught:

དེ་ཚེ་རྣམ་རྟོག་དེ་ཐམས་ཅད་འཇིག་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཟན་ལ་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ལ་ཟན་གྱི་མིང་ནི་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱའོ། ། ཚོད་མ་ལ་ནི་སྡིག་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་ཤའི་ཚོད་མ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཚོད་མ་མེད་དེ་དེས་ན་ཚོད་མའི་མིང་ནི་སྡིག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱིས་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་བྱིས་པ་ཤི་བ་ལ་ནི་འགལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། སྐྱེས་པ་ལ་ནི་རྡོ་རྗེར་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱའོ། ། བུད་མེད་ལ་ནི་སྣོད་བཟང་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་མའི་པདྨའི་མིང་ནི་སྣོད་བཟང་ཞེས་བྱའོ། ། རབ་ཆགས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཆགས་པས་ན་རབ་ཆགས་ཏེ་བཟང་པོ་མཐོང་བས་སོ། ། ཅི་ཞེ་ན་པདྨ་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཆགས་པ་བཟང་པོར་འགྱུར་རོ། ། འཁྱུད་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད། ། ཅེས་པ་ནི་ཆོས་འབྱུང་གི་རྡོ་རྗེ་འཁྱུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྱུད་པ་སྟེ་ཆོས་སུ་བརྗོད་དོ། ། འདྲི་བ་ལ་ནི་མར་མེའོ། ། ཞེས་པ་ལ་གསལ་བས་མར་མེ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་མར་མེའོ། ། འདྲི་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་འབྱུང་འདྲི་བས་ན་འདྲི་བ་ལ་མར་མེ་ཞེས་བྱའོ། ། ཤིན་ཏུ་འདྲི་ལ་མེ་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེའི་རྡོ་རྗེས་པདྨ་ལ་རབ་ཏུ་འདྲི་བས་ན་ཤིན་ཏུ་འདྲི་ཞེས་བྱའོ། ། འགྲོ་བ་ལ་ནི་ཕྲེང་ཅན་མ། ། ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་པདྨར་འགྲོ་ཞིང་སོང་བ་དེ་ནི་ཕྲེང་ཅན་མ་ཞེས་བྱའོ། ། འོང་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲེང་ཅན་མ། །

"At that time, all conceptual thoughts will perish" means that all conceptualizations of the mind will perish and be exhausted. "Food is called merit" means that the name for food is "merit." "Vegetables are indeed sin" means that since there are no vegetables without the killing of living beings and so forth in the case of meat-based vegetables, the name for vegetables is "sin." "A child is indeed a contradiction" means that the death of a child is called a "contradiction." "A man is said to be a vajra" means that the vajra of a man is called a "vajra." "A woman is indeed a fine vessel" means that the name for the lotus of the wisdom consort is "fine vessel." "Intense passion is the very sight" means that because of intense passion, it is "intense passion," and because of seeing what is excellent. If one asks what that is, it is that by seeing the lotus, intense passion becomes excellent. "Embracing is called the Dharma" means that whatever is the embracing of the vajra by the source of phenomena (dharmodaya) is "embracing," and it is called "Dharma." "Inquiry is a lamp" means that because it is clear, it is a "lamp"; because it is made clear by passion, it is a "lamp." "Inquiry is the drawing of the vajra and the source of phenomena," therefore inquiry is called a "lamp." "Intense drawing is called fire" means that because the vajra of great passion intensely draws upon the lotus, it is called "intense drawing." "Going is the Garland-Bearer" means that the vajra going into and entering the lotus is called the "Garland-Bearer." "Coming is the Very Garland-Bearer."

ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕྲོ་བའི་རྣམ་པ་འོང་བ་དེ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲེང་ཅན་མ་ཞེས་བྱའོ། ། མྱུར་བ་ལ་ནི་བྱུག་ཅེས་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེས་པདྨ་ལ་མྱུར་བར་བྱུག་ཅིང་རེག་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ལ་བྱུག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བལྡག་ལ་ལྕེ་འོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་པདྨའི་འོག་གི་ཆ་ལ་ལྕེས་བལྡགས་པ་དེ་ལ་ལྕེ་འོག་ཅེས་བྱའོ། ། སོ་ལ་བཟའ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། འདི་དག་བཤད་དོ་ལག་ཆེན་པོ། ། ཞེས་པ་ལ་འདི་དག་ནི་དགོངས་པས་བཤད་པའོ། ། ལག་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བོད་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཕྲེང་ཅན་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་གྲགས་མཐོང་མ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། ཧེ་རུ་ཀ་དང་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དགོངས་པས་བཤད་པའི་བརྡའི་ཚིག་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ས་བཅུའི་ནང་གི་སྦྱོར་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཉེར་འདུན་གྲོང་མཐའ་ལྷན་ཅིག་ཅེས་པ་ནི་ལུས་དང་ཉེ་བའི་འདུན་པ་ནི་འདོད་པའི་འདུན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་གང་ཞེ་ན་ཧཾ་ངོ་། ། ལྷན་ཅིག་ཅེས་པ་ནི། བདུད་རྩི་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་ཟླ་ཚེས་དང་། ཐིག་ལེ་དང་ཧར་ལྡན་པ་ནི་ཧཾ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདུས་པའི་ཕྱི་རོལ་ཞེས་སུ་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་པོ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གང་དུ་འདུས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཉེ་བའི་འདུས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་གང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བའི་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །

This refers to the manner in which the bodhicitta emanates from the vajra; that is called "She Who Has an Extremely Fine Garland." "Swiftly anointing" means that when the vajra swiftly anoints and touches the lotus and so forth, it is called "anointing." "Licking with the tongue below" means that licking the lower part of the lotus with the tongue is called "tongue below." The phrases "eating with the teeth" and so forth are easy to understand. "These are explained, O Great Hand" means that these are explained through intentional terminology. "Great Hand" is an address to Vajrapāṇi. From "She Who Has an Extremely Fine Garland" up to "She Who Is Renowned and Seen," these are the twenty-four yoginīs; together with Heruka, they constitute the purity of the twenty-five maṇḍalas, which is the meaning of the phrase "intentional symbolic words." "The three worlds" and so forth are easy to understand. The application within the ten grounds shall now be explained. "Together with the twenty-seven at the edge of the village" means that the desire close to the body is the meaning of "desire for the objects of the senses." What is that? It is the syllable haṃ. "Together" means that the crescent moon, the bindu, and the ha are possessed of the nature of the five nectars; this is the meaning of haṃ. "The assembly is said to be outside" means that it is said to be where the external sense faculties are assembled in the form of the maṇḍala. "Near assembly" means that the assembly of all the aggregates and so forth within the emanation wheel (nirmāṇacakra) is called the "near assembly."

ནང་དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་དུ་ཨའི་ཐིག་ལེའི་ནང་གི་དབུས་སུ་སེམས་དགོད་པ་ནི་ནང་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། ། གནས་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་སུ་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་། ཆོས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གནས་སུ་གསུངས་སོ། ། ཉེ་བའི་གནས་ལ་ཤིང་ཉིད་དོ། ། ཞེས་པ་ནི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཤིང་གི་གཟུགས་སུ་གནས་པ་ནི་ཉེ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་སོ། ། གྲོང་མཐའ་ལ་ནི་ས་བོན་གསུངས། ། ཞེས་པ་ན་ཨ་དང་ཧཱུཾ་དང་ཨོཾ་དང་ཧཾ་རྣམས་ས་བོན་གྱི་གཟུགས་ལ་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་གནས་པ་ལ་གྲོང་མཐའ་ལ་ནི་ས་བོན་གསུངས་ཞེས་བྱའོ། ། ཉེ་བའི་གྲོང་མཐའ་མྱུ་གུའོ། ། ཞེས་པ་ནི་བྱ་གདོང་གི་ཁོང་སྟོང་གི་མྱུ་གུ་ནི་གྲོང་མཐའ་སྟེ། དེས་ན་མྱུ་གུ་སྟེ་བྱ་གདོང་ལ་གྲོང་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། ། ཚོགས་པ་ལ་ནི་སྡོང་བུར་གསུངས། ། ཞེས་པ་ལ་སྡོང་བུ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་སྟེ། གནས་དེར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་ཚོགས་འགྲོ་བ་སྟེ། དེས་ན་ཚོགས་པ་ལ་ནི་སྡོང་བུ་ཞེས་བྱའོ། ། གཅིག་པུ་ལ་ནི་འདབ་མར་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་དང་དམྱལ་བ་ལས་སྐྱོབ་པས་ན་འདབ་མ་སྟེ། དེས་ན་གཅིག་པུ་ལ་འདབ་མ་ཞེས་བྱའོ། ། སྟོང་པ་ལ་ནི་རྩ་བའོ། ། ཞེས་པ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྩ་བ་ཞེས་པ་ནི་མདུད་པ་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་སྟེ་གཞི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེས་ན་སྟོང་པ་ལ་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དགོངས་པས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །

Regarding "the inner suchness": placing the mind in the center of the bindu of the letter A within the source of phenomena (dharmodaya) of suchness is called "the inner suchness." "The abodes are said to be the fruits" means that the Emanation, Dharma, Enjoyment, and Great Bliss [bodies] are taught as the abodes. "The near-abodes are the trees" means that the avadhūtī abiding in the form of a tree in the center of the wheels is intended as the near-abodes. "The outskirts of the villages are said to be the seeds" means that the letters A, HŪṂ, OṂ, and HAṂ abiding in the center of the wheels in the form of seeds are called "the outskirts of the villages are said to be the seeds." "The near-outskirts of the villages are the sprouts" means that the hollow sprout of the khaṇḍaroha is the outskirts of the villages; therefore, the sprout, the khaṇḍaroha, is called the outskirts of the villages. "The assembly is said to be the stalk" means that the stalk is the avadhūtī; because the assembly of the drops of bodhicitta moves to that place, the assembly is called the stalk. "The solitary is said to be the leaf" means that because Great Bliss alone protects from sin and hell, it is the leaf; therefore, the solitary is called the leaf. "Emptiness is the root" means that "emptiness" is the nature of insight (prajñā). "Root" means the root of the three knots, which has the sense of the "basis." Therefore, emptiness is called the root. In this way, it should be understood as explained by the Daśabhūmika and other [scriptures]. Thus, the explanation through intentional terminology (saṃdhāyabhāṣita) and so forth is easy to understand.

ཀྱེ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། གྲོགས་མོ་ཞེས་པ་ནི་བཤེས་མོ་ཞེས་པའོ། ། འགྲོ་ཀུན་གང་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་བདེ་བ་དང་བྲལ་ན་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཐབས་མེད་ཅེས་པའོ། ། མཐའ་དག་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་བདེན་རྫུན་མཐའ་དག་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བལྟ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བོ་ལྟོས། ། ཞེས་པ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྐྱེ་བོ་ལྟོས་ཤིག་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གསོག་གསོབ་རང་བཞིན་རྫུན་སླུ་བ། ། ཞེས་པ་ནི་གསོག་གསོབ་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་བྲལ་ན་སླུ་ཞིང་རྫུན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། པད་རྩའི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུར་ལྟོས། ། ཞེས་པ་ནི་པདྨའི་རྩ་བའི་གྲིབ་མ་ལ་ངང་པ་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྩའི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བལྟ་བར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དབང་པོ་ལྔ་ནི་སྒྱུ་འདྲ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ལྔ་ཕུང་དག་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞན་ནི་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་འདི་ནི་བསྒོམས་པས་འགྲུབ། ། ཅེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པས་བསམ་གཏན་གྱི་རང་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འོའི་སྒྲ་ནི་ལེའུ་རྫོགས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ལས་སྨན་བཟང་པོ་དང་དགོངས་པས་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ། ། ། །

"Kye-lag" is a vocative. "Friend" means a female companion. "What is all beings?" means that if they are separated from bliss, there is no means for any being whatsoever. "All are stainless" means that apart from emptiness, neither truth nor falsehood exists at all. "Look at the person who is free from the view" means look at the person who is free from an object of vision; the meaning is that all beings should be viewed as emptiness. "Hollow, empty, deceptive, and false by nature" means that if one is separated from the sound of the mantra of the hollow and empty, one becomes deceptive and false. "Look like the shadow of a lotus root" means that just as a swan looks at the shadow of a lotus root, the deity yogi should meditate on the shadow of the channels as being like an illusion. If one asks what is to be viewed, it is said: "The five faculties are like an illusion." This means the five faculties should be meditated upon as being like an illusion and like a dream. "The nature of the pure five aggregates" means that the five aggregates are the manifest, perfect Buddha; there is no other Buddha. "This yoga is accomplished through meditation" means that these five aggregates are accomplished as the nature of meditative concentration through the meditation of yoga. The sound "o" indicates the completion of the chapter. This is the fifth chapter from the Buddhakapāla Tantra, the chapter on the excellent medicine and the intentional explanation.

དེ་ནས་ཞེས་པ་དེ་ནི་སྨན་བཟང་པོ་དང་དགོངས་པས་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། རབ་བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། ། ཅི་ཞེ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་འཇིགས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོའོ། ། འཁོར་ནི་ལེན་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། མཆོག་བཟང་ཞེས་པ་ལ་མཆོག་ནི་སྙིང་པོའོ། ། བཟང་པོ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་བཤད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དག་གི་སྦྱོར་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པའོ། ། གང་གིས་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་བར། ། ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་སློབ་མ་བཀྲུས་ཤིང་དབང་བསྐུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཤེས་རབ་པདྨའི་ནང་དབུས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་གི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་དབུས་སུ་སློབ་མ་དབང་བསྐུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དཔག་ཚད་བྱེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། ། ཞེས་པ་ལ། ཀོ་ཊི་ཞེས་པ་ནི་མཐའ་སྟེ་མདུད་པའི་གནས་སོ། ། ཡོ་ཛ་ན་ནི་ཞེས་པ་ནི་དེར་སེམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན་ཡོ་ཛ་ན་ནི་སྟེ་དཔག་ཚད་དོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོའོ། ། འཁོར་ནི་ལེན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སུམ་བརྩེགས་དག་པའི་བདག་ཉིད་ལུས། ། ཞེས་པ་ནི་ཆོས་འབྱུང་ཁོང་སྟོང་དང་ཟེའུ་འབྲུར་བཅས་པ་ནི་སུམ་བརྩེགས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་དང་ལྡན། ། ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ། ། ཞེས་པ་ལ་འཇིགས་པ་ནི་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་ན་སྐྱོབ་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཡི་དབུས་གནས་པར། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་སར་གནས་ཏེ།

Then, the word "then" refers to the period immediately following the explanation of the excellent medicine and the intentional meaning. "Thoroughly explained" means taught. If one asks what it is, it is the "terrifying maṇḍala." Regarding the term "maṇḍala," "maṇḍa" means the essence, and "la" means to take; thus, it is a maṇḍala. Regarding "supreme and excellent," "supreme" means the essence, and "excellent" means preeminent; these are to be connected with the word "explained." "By means of the practice of insight and method" means the explanation of suchness through the union of the vajra and the lotus. "By which the disciple is empowered" means by which the disciple is washed and empowered. "In the center of the lotus of insight" means that the disciple is empowered in the center of that maṇḍala which is contained within the source of phenomena (dharmodaya) of insight. Regarding "a maṇḍala of ten million yojanas," "koṭi" means the limit or the place of the knot. "Yojana" is so called because the mind is joined there; thus, it is a yojana. Regarding the term "maṇḍala," "maṇḍa" means the essence, and "la" means to take; this is the meaning. "The body, the nature of the three-fold pure [stack]," refers to the hollow source of phenomena together with its anthers, which is the "three-fold stack." "Endowed with the pure deities" is the intended meaning. "Protecting from the fears of saṃsāra": "fear" means that which causes terror; because it liberates one from saṃsāra, it is a "protector." "Abiding in the center of that maṇḍala" means abiding in the place of that maṇḍala.

ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པའོ། ། མཁས་པས་སློབ་མ་བཟང་དབང་བསྐུར། ། ཞེས་པ་ནི་བླ་མ་ལ་གུས་པའི་སློབ་མ་ལ་དེར་དབང་བསྐུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱ་བ་མིན། ། ཞེས་པ་ལ་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལས་རིང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་རྡུལ་ཚོན་གྱིས་བྲི་བར་བྱས་ནས་སླར་འཇིག་པར་བྱས་པས་སོ། ། ལྷ་རྣམས་བཤིག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། སྡིག་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་མི་བྱ་ཞིང་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། ལུས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པའི། ། རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་ཡི་སྦྱོར་དགའ་བ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་། ། བཞི་སྟོང་ལ་ནི་འབྲས་བུ་མེད། ། ཅེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། གང་གིས་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་སྤྱན་དྲངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ལུས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གིས་གཤེགས་སུ་གསོལ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དེ་ཉིད་ནང་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་ནའང་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ནི་གནས་གང་ནའང་མི་གནས་ཏེ་རང་གི་སེམས་ཉིད་ལ་གནས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་བུ་མོ་ཞེས་པ་ནི་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་མ་ལོ་བཅུ་གཉིས་མའོ། ། ཀ་ནི་བདེ་བའོ། ། ནྱ་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་བཞིན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཀ་ནྱ་སྟེ་བུ་མོའོ། །

This teaches the suchness of the deity, which is the coemergent wisdom (sahaja-jñāna). Regarding the statement, "The wise should empower the excellent disciple," this means that empowerment is bestowed upon a disciple who possesses devotion to the guru. "One should not perform the outer maṇḍala" means that performing an outer maṇḍala causes one to be distant from enlightenment. Why is that? Because once a maṇḍala has been drawn with colored powders, it is subsequently destroyed. As it is said: "By the mere dismantling of the deities, great negativity will arise." For this reason, the meaning is that one should not perform an outer maṇḍala, but should instead be empowered within the inner maṇḍala. Accordingly, it is said: "For the yogi who does not know the reality of the body, but delights in external applications, there is no fruit for the eighty-four thousand heaps of Dharma." Therefore, inner yoga is supreme. Regarding the phrase "by whom they are invited," it means that the very Tathāgata who was invited abides within the body. Regarding "by whom they are requested to depart," it means that he likewise abides within. "He does not abide anywhere" means that he does not abide in any location, but abides in one's own mind itself. Regarding "a twelve-year-old girl," this refers to a twelve-year-old wisdom consort (prajñā) whose nature is the twelve vowels. "Ka" means bliss. "Nyā" means to lead; because she sequentially generates joy and the other [stages of bliss], she is "ka-nyā," meaning a girl.

ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་ཞེས་པ་ནས་དུལ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ཉིད་བཤད། ། ཅེས་པ་ནི་སློབ་མ་གུས་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་ཅིང་བསྟན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གསང་བ་ཕྱི་ཡི་ལྔ་དང་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་གསང་བ་ནི་གསང་བའི་དབང་ངོ་། ། ལྔ་ནི་ཕྱིའི་དབང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བདུན་དང་བཅུ་བཞི་བཤད་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ལ་བདུན་ནི་དབང་བདུན་ཏེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བཅུ་བཞི་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་བཞི་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་མཐའ་དག་གོ། ། གཉི་ག་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ཞེས་པ་ལ་གཉི་ག་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། ། འདུས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྲེས་ན་བཅུ་བཞིར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་སྙམ་པ་ལ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། གསང་བའི་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་གསང་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་སོ། ། དེར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་ཅིང་བསྟན་ཞེས་པའོ། ། སུ་ལ་ཞེ་ན། སློབ་མ་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁ་ཅིག་གི་གསུང་གིས་ནི་གསང་བའི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་མདུད་པ་མཚོན་པར་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ཡང་། བཞི་མདོ་མཚན་གཅིག་ཆུ་བོའི་འགྲམ། ། དེར་ནི་རི་ཁྲོད་གནས་བྱས་པ། ། གདོང་ལྔ་པ་ནི་གཟུང་མི་ནུས། ། གླང་ཆེན་མཆོག་ཀྱང་རིང་བར་བསམ། ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་། གང་དུ་ཡིད་རླུང་རྒྱུ་མེད་པས། ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་འཇུག་པ་མེད། ། བླ་མས་བཤད་པའི་མན་ངག་གིས། ། དེར་ནི་སྒྲུབ་པོའི་སེམས་ངལ་བསོས། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །

The phrase "endowed with the twelve qualities from 'unimpaired ethical discipline' to 'tamed'" means that they are praised by the Tathāgatas. The word "then" is easy to understand. "To them, that very reality is explained" means that suchness is explained and shown to those devoted disciples. Regarding "the five outer secrets," "secret" refers to the secret empowerment, and "five" refers to the outer empowerments. Regarding "the seven and the fourteen explained," "seven" refers to the seven empowerments, which is the meaning of the "master empowerment." "Fourteen" refers to the entirety of the empowerments of the fourteen purified suchnesses. Regarding "the union of both," "both" refers to insight and wisdom. "Union" means that when combined, they become fourteen. If one wonders where that suchness is explained, it is stated: "The secret suchness shall be explained." Here, "secret" refers to the state of great bliss. It means that suchness is explained and shown there. To whom? It means to the disciple. According to some, it is explained that "secret" indicates the knots of the emanation wheel. Furthermore, it is said: "At a crossroads, a solitary place, or a riverbank, Having established a hermitage there, The five-faced one cannot be captured; Even the supreme elephant is thought to be far away." And again: "Where the winds of the mind do not move, The rays of the sun do not enter. By the pith instructions explained by the Guru, There, the practitioner’s mind finds rest."

སློབ་མ་ལེགས་དང་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སློབ་མས་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཚིགས་བཅད་གསུངས་པ། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མགོན་པོ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ཚིགས་བཅད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། མན་ངག་འདི་ཡི་ཆ་དག་ནི། ། གླེགས་བམ་རྣམས་ལས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། ། ཞེས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ནི་གླེགས་བམ་ལ་མི་བྲིའོ། ། འོ་ན་གང་ལས་ཤེ་ན། བླ་མའི་ཁ་ལས་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གང་ལ་གང་གིས་བརྒྱན། ། ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ལ་ལྷ་གང་གིས་བརྒྱན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྒྱན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་མི་བྱའོ། ། མཚན་མའི་དོན་གཞན་གར་བཀོད་ཀྱེ། ། ཞེས་པ་ལ་མཚན་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། ། དོན་གཞན་ཞེས་པ་ནི་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། ། གར་བཀོད་ཅེས་པ་ནི་གནས་གང་དུ་བཀོད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཀྱེ་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། སུ་ཡིས་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དྲངས་ཀྱི། ། ཞེས་པ་ལ་སུ་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་དྲངས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུས་སྤྱན་དྲངས་པའོ། ། གང་གིས་སྤྱན་དྲངས་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འགྲོ་བ་རྫུན་དྲའི་སོམ་ཉིར་ལྷུང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྫུན་གྱི་དྲ་བ་སྟེ། མིག་འཕྲུལ་ལྟ་བུ་ལ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་ཅན་རྫུན་ཞིང་མིག་འཕྲུལ་ལྟ་བུའོ། །

The passage beginning with "The disciple who possesses excellence" and so forth is easy to understand. The verses spoken for the disciple to make the request, from "Saṃsāra" and so forth up to "Protector," constitute the verses of supplication. The passage beginning with "In that way" and so forth is also easy to understand. Regarding the statement, "The parts of this pith instruction are not the domain of books," it means that this suchness is not to be written in books. If one asks, "From where then?" the meaning is: "It should be known from the mouth of the guru." Regarding "Which maṇḍala is adorned by whom?" it means which maṇḍala is adorned by which deity; the meaning is that it is adorned by the nature of the Blessed One’s mind. For that very reason, an external maṇḍala should not be drawn. Regarding "Where are the other symbolic objects placed?" "Symbolic objects" refers to the vajra and so forth. "Other objects" means they become other objects. "Where placed" means in which location they are placed; "Kye" is a vocative. Regarding "By whom are the Buddhas invited?" "By whom" means by which [agent]. "Invited the Buddhas" refers to the bodies of the Buddhas; it means inviting the bodies of the Buddhas. If one asks, "By what are they invited?" the meaning is: "By the mind." Regarding "Beings have fallen into the doubt of a web of falsehood," "web of falsehood" refers to something like an optical illusion, in which beings have developed doubt. For that very reason, sentient beings are false and like an optical illusion.

དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཐའ་དག་སྟོང་པ་གོས་མེད་ཀྱེ། ། ཞེས་པ་ནི་མཐའ་དག་སྟོང་པ་ལ་དྲི་མས་སྦགས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་གོས་པ་མེད་པའོ། ། ཀྱེ་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཆུ་ནང་ཟླ་བ་ཅི་འདྲ་བ། ། ཞེས་པ་ནི་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་འདྲའི་དཀྱིལ་འཁོར་པད་དབུས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཀྱེ་ལགས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཚོགས་ལྟོས། ། ཞེས་པ་ནི་པདྨའི་ནང་དེར་རྩའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ལྟོས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་གཅིག་དང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཧེ་རུ་ཀ་གཅིག་པུས་བལྟ་བ་སྟེ་གནས་དེར་ཧེ་རུ་ཀ་གཅིག་པུ་འབའ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་གནས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འགྲོ་ཀུན་རྨི་ལམ་སླུ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དུ་བུད་མེད་བཟང་མོ་དང་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྨི་ལམ་གྱིས་སླུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཏི་མུག་ལས་ནི་བསྐྱེད་པ་ལྟོས། ། ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ལྟོས་ཤིག་པ་སྟེ། གཏི་མུག་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

The meaning is that upon seeing such a thing, beings are struck with doubt. "O, the entirely empty and unstained!" means that because the entirely empty is free from being defiled by stains, it is unstained. "O" is a vocative. Thus, the sense is that everything is the nature of stainless emptiness. "Just like the moon in water" means that the maṇḍala-cakra is just like the moon in water. "Such a maṇḍala in the center of a lotus" means that it abides in a lotus maṇḍala similar to that, like the moon in water contained within the source of phenomena (dharmodaya); this is the meaning of the "maṇḍala of Heruka." "O, look at the assembly of yoginīs!" means look at the assembly of yoginīs in the form of the channels within that lotus. "That is the single Heruka" means that it is to be viewed by the single Heruka; the sense is that in that place, the single Heruka alone is to be viewed as the nature of bodhicitta. "The producer of all" means the place that produces all. "All beings are deceived by dreams" means that just as one sees union with a beautiful woman in a dream, so should all be viewed; the meaning is that all beings are deceived by dreams. "Look at what is produced from delusion" means look at what is born from delusion; the sense is that all conceptual constructions are produced from delusion.

ལྟོས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་བོད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཇིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ལེའུ་ནི་དྲུག་པའོ། ། ། ། ད་ནི་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། ལྷ་བསྐྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། རིའི་ཕུག་དང་ཚང་ཚིང་ངམ། ། ཞེས་པ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མི་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ན་རིའོ། ། དམན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཏིང་དཔག་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཕུག་གོ། ། བདུད་རྩིའི་ཁུང་བུར་གྱུར་པས་ན་ཚང་ཚིང་ངོ་། ། ཡང་ན་དུར་ཁྲོད་དང་ནི་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་གནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གདོད་ནས་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འཆར་བ་དང་ནུབ་པ་དང་བྲལ་བ་རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་གང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཤེས་རབ་མའི་ཆུ་སྐྱེས་ནི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་མོ། ། ཤེས་རབ་མ་གཅིག་གི་ཆོས་འབྱུང་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པར་གསུངས་སོ། ། ཡང་ན་ཤེས་རབ་མ་ཡང་ལྔར་གསུངས་ཏེ། དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་བཤད་པ། རི་ཕུག་ཅེས་པ་ནི་ལོ་བཅུ་གཅིག་མའོ། ། ཚང་ཚིང་ཞེས་པ་ནི་ལོ་བཅུ་གཉིས་མའོ། ། དུར་ཁྲོད་ཅེས་པ་ནི་ལོ་བཅུ་དྲུག་མའོ། ། གདོད་ནས་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་མའོ། །

"Look!" is an address by Viśvamātā to Vajrapāṇi. "Buddhakapāla" has already been explained. "The terrifying maṇḍala" refers to the maṇḍala that terrifies conceptual thought; the chapter concerning this is the sixth. Now, the external maṇḍala is to be drawn. "Then" means immediately following the teaching on the maṇḍala for conferring empowerment. It should be connected as: "The maṇḍala for generating the deities shall be taught." "In a mountain cave or a dense thicket," and so forth: it is a "mountain" because its nature is the immovable great bliss. It is a "cave" because it cannot be fathomed by inferior sentient beings. It is a "thicket" because it has become a hollow of nectar. Alternatively, "or in a charnel ground" means that the mental continuums of all sentient beings abide in the state of equality. "Primordially established" should be connected as: one should act in the nature of that which is the experience of the aspect of great bliss, which is eternally established, perfectly complete, free from arising and ceasing, and always equal to space. "The shore of the ocean" refers to the lotus of the wisdom consort (prajñā) who is in perfect union with that [bliss]; this is the "shore of the ocean." It is taught that the source of phenomena (dharmodaya) of a single wisdom consort also possesses the five qualities. Alternatively, the wisdom consorts are also taught to be fivefold. If one asks what they are, it is explained as follows: "Mountain cave" refers to an eleven-year-old. "Thicket" refers to a twelve-year-old. "Charnel ground" refers to a sixteen-year-old. "Primordially established" refers to a twenty-year-old.

རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ཞེས་པ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མའོ། ། ལོ་བཅུ་གཅིག་མ་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་སྒྲུབ་པ་ལའོ། ། ལོ་བཅུ་གཉིས་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་དམ་ཚིག་གི་དོན་དུ་བསྟན་ཏོ། ། ལོ་བཅུ་དྲུག་མ་དང་སྔགས་ལ་གོམས་པར་བྱའོ། ། ལོ་ཉི་ཤུ་མ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་བོ། ། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་དུའོ་ཞེས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བཤད་དོ། ། ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཕོ་བྲང་རིམ་གསུམ་ཟླུམ་པོ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ནང་དུ་རིམ་པ་གསུམ་པ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་ཟླུམ་པོར་བསྐོར་བའི་འཁོར་ལོ་བྲི་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། ། ཞེས་པ་ནི་རྩེ་གསུམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ནག་པོས་བསྐོར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཕྱི་རོལ་གྲུ་བཞི་ལྷམ་པ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་ཕྱི་རོལ་དུ་གྲུ་བཞི་ལྷམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྒོ་བཞི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། པདྨ་ཉི་མ་ཉི་ཤུ་ལྔའི་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་ཉི་མའི་གདན་ལྔའོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་ཉི་མའི་གདན་བརྒྱད་དོ། ། སྒོ་བཞིར་ཉི་མའི་གདན་བཞི་དགོད་དོ། ། དེའི་དབུས་ཆུད་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་འཁོར་ལོའི་དབུས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་བསམ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཧེ་རུ་ཀའི་ས་བོན་ཧཱུཾ་དང་ཕྲེང་བཟང་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ས་བོན་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་སྟེ།

"By the shore of the ocean" refers to a twenty-five-year-old. An eleven-year-old is for the practice of alchemy (rasāyana). A twelve-year-old is taught for the purpose of the samaya of intense passion. One should become familiar with the mantra of a sixteen-year-old. A twenty-year-old is for the practice of traveling through the sky. A twenty-five-year-old is for the purpose of empowerment—all of these have been explained. The phrase "the outer maṇḍala" and so forth is easy to understand. Regarding "the palace has three tiers and is circular": this means that within the celestial mansion (vimāna), one should draw a wheel surrounded in three tiers by a circular garland of vajras. "Completely surrounded by the three vajras" means it is encircled by black three-pronged vajras. "The exterior is square and level" means that outside the garland of vajras, it is square and level. "The four gates" and so forth are easy to understand. Regarding "twenty-five lotuses and suns": in the center of the wheel, there are five sun seats. Outside of those, there are also eight sun seats. One should arrange four sun seats at the four gates. Regarding "the seed syllable contained in its center": this means one should visualize the syllable HŪṂ upon the sun in the center of the wheel. This is the seed syllable HŪṂ of the Blessed One Heruka; it means that for the goddesses such as Mālinī and the rest, the twenty-four syllables beginning with Ka become their seed syllables through the process of birth from an egg. Regarding "in a mere instant": it is an instant.

མྱུར་བར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་ལྷ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་གསུངས་པ། གཡས་ན་ཅང་ཏེའུ་དང་གྲི་གུག་གོ། ། གཡོན་ན་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཐོད་པ་སྟེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞིར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྐྱིལ་ཀྲུང་ཕྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྒོམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་སྐུ་མདོག་སྔོན་མོ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མའོ། ། ཐོད་པ་འཆང་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གཡོན་ན་ཐོད་པ་གཡས་ན་གྲི་གུག་མན་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མིང་རབ་ཏུ་བཤད་དེ་ཕྲེང་བཟང་མ་དང་། འདོད་ཅན་མ་དང་། འཇིགས་པ་མ་དང་། ཐུབ་དཀའ་མ་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞིར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བཞིའོ། ། དགེ་བའི་སྐ་རགས་ཅན་མ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་དང་། རྣམ་རྒྱལ་མ་དང་། འབྱུང་གནས་མ་དང་། ཐོད་པ་ཅན་མ་དང་། མཚོ་ཆེན་མ་དང་། བྱེད་པ་མ་དང་། བསོད་ནམས་མ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ནི་རིམ་པ་གཉིས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཚམས་སུ་གནས་པའོ། ། སྒྲོལ་བྱེད་མ་དང་། འཇིགས་མ་དང་། མཐོང་མ་དང་། མི་ཕམ་མ་དང་། དགེ་མ་དང་། འགྱུར་མེད་མ་དང་། དུས་མཚན་མ་དང་། གྲགས་ཆེན་མ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་གསུམ་པར་ཕྱོགས་དང་མཚམས་སུ་གནས་པའོ། ། མཛེས་སྡུག་མ་དང་། ནོར་འཛིན་མ་དང་། སྐལ་བཟང་མ་དང་། གྲགས་མཐོང་མ་རྣམས་ནི་སྒོ་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། དེ་ཡི་དབུས་གནས་རྣལ་འབྱོར་མ། །

This means that when the Blessed One is generated through the stage of rapid miraculous birth, all the deities are generated. Regarding the hand implements of the Blessed One: in the right hands are a hand-drum and a curved knife; in the left hands are a khaṭvāṅga and a skull-cup. This is the meaning of the statement that he has one face and four arms. One should meditate on the Blessed One as possessing the twenty-four qualities, such as the half-lotus posture and so forth. The twenty-four yoginīs are all blue in color, with extremely terrifying forms, and each has one face and two arms. Regarding the phrase "holding skull-cups," it should be understood from the oral instructions that these yoginīs hold skull-cups in their left hands and curved knives in their right hands. Now, the names of the yoginīs are explained: Mālikā, Kāminī, Bhīṣaṇī, and Durjayā are the four yoginīs residing in the four cardinal directions of the Blessed One. Śubhamekhalā, Rūpiṇī, Vijayā, Utpattinī, Kapālinī, Mahāhradinī, Kāriṇī, and Puṇyā—these yoginīs reside in the directions and intermediate points of the second tier. Tāriṇī, Bhīmā, Dṛṣṭi, Aparājitā, Śubhā, Akṣarā, Kālarātri, and Mahāyaśā reside in the directions and intermediate points of the third tier. Sundarī, Vasudhāriṇī, Subhagā, and Yaśodharā are the yoginīs residing at the gates. In the center of that resides the yoginī...

ཧེ་རུ་ཀ་ལ་བདེ་སྟེར་མ། ། ཞེས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་དེ་ནི་གཡོན་ན་ཐོད་པ་འཛིན་ཅིང་གཡས་ན་གྲི་གུག་འཆང་བ་སྟེ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་འདྲ་བའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཞལ་ནས་ཁྲག་ནི་འཐོར་བྱེད་མ། ། ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དཀར་མོ་ཞེས་པ་ནི་དབུས་ཀྱི་འདབ་མ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བཞི་ནི་དཀར་མོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རིམ་པ་གཉིས་པ་ན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོག་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྗང་གུ་ཞེས་པ་ནི་སྒོ་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བཞི་ནི་མདོག་ལྗང་གུའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཐམས་ཅད་ཁུ་བར་ལྡན་གྱུར་མ། ། ཞེས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པས་ཁུ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། གཙོ་བོ་ལས་གཞན་ཐ་དད་གཟུགས། ། ཞེས་པ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་དང་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ནི་མདོག་དཀར་མོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་དེ་དང་འདྲ། ། ཞེས་པ་ནི་རིམ་པ་གཉིས་པ་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་མདོག་ནག་མོ་སྟེ་གཙོ་བོའི་མདོག་དང་འདྲ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཧེ་རུ་ཀ་མགོན་པོས། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་སྤྱད་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྲེང་བཟང་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱད་ཅིང་དགའ་བར་བྱས་པས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཞུ་བའི་གཟུགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་གནས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདིས་ནི་མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་གསུངས་སོ། །

Regarding the phrase "bestowing bliss upon Heruka," Viśvamātā holds a skull-cup in her left hand and wields a curved knife in her right; she is similar to Heruka. The remainder is easy to understand. Regarding the phrase "she who scatters blood from her mouth," this means the Blessed Lady who possesses the form of the Blessed One. Regarding the term "Gaurī," this is a designation for the four yoginīs residing on the central petals. Regarding the phrase "all those residing on the second level are blue in color," this is the meaning. Regarding the term "green," this is a designation for the four yoginīs residing at the gates, meaning they are green in color. Regarding the phrase "all of them become possessed of fluid," this is a designation meaning that those yoginīs become possessed of fluid through intense passion. Regarding the phrase "the generation of the maṇḍala of deities," and so forth, is easy to understand. Regarding the phrase "forms distinct from the principal [deity]," this is a designation meaning that the yoginīs residing near Heruka are white in color. Regarding the phrase "all the yoginīs are like that," this is a designation meaning that the yoginīs residing on the second level are black in color, similar to the color of the principal deity. Regarding the phrase "thus, the protector Heruka should enjoy all the yoginīs," this means that by enjoying and delighting in all of them, such as Mālikā and the rest, they take the form of melting upon the solar maṇḍala; this is a designation meaning they abide in the form of bodhicitta. By this, the stage of birth from the womb is taught.

སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དག་ལ་ནི་གླུས་བསྐུལ་བ་ཡོད་ལ། རྫུས་སྐྱེས་ལ་ནི་གླུས་བསྐུལ་བ་མེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ནི་ཞུ་བར་མཐོང་ནས་ནི། ། སྒོ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིས་བསྐུལ། ། ཞེས་པ་ལ་སྒོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་པ་ནི་སྒོ་བཞི་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་ཤར་གྱི་སྒོ་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་མཛེས་སྡུག་མས་བསྐུལ་བའི་གླུ་གསུངས་པ། ཇི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་སྙན་མནན་ན། ། ཞེས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྙན་གསན་ཕབ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ནི་མི་དགྱེས་གྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགྱེས་པར་གྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་བདག་ཚིག་གསན་ན། ། ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱོད་བདག་གི་ཚིག་གསན་པར་བཞེད་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མི་དགྱེས་གྱུར་པ་མཐའ་དག་ཐོང་། ། ཞེས་པ་ནི་མི་དགྱེས་པར་གྱུར་པ་མཐའ་དག་ཐོང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ནི་ཤར་ན་གནས་པའི་མཛེས་སྡུག་མའི་གླུའོ། ། སྲིད་འཇིགས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལྷུང་བས། ། ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པའི་འཇིགས་པར་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལྷུང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྟོང་པའི་ཐུགས་ནི་མ་མཛད་པར། ། ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་མ་མཛད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཀུན་བསྒྲུབ་ཀྱེ། ། ཞེས་པ་ནི་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབས་ཤིག་གྲོགས་པོ་ཀྱེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་གྲོགས་པོ་བཞེངས། ། ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་བཞེངས་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷོ་སྒོ་ན་གནས་པའི་ནོར་འཛིན་མའི་གླུའོ། །

The meaning is that for those born from eggs and those born from a womb, there is an exhortation by song, whereas for those born miraculously, there is no exhortation by song. Regarding the line, "Having seen that he has melted, the Yoginīs of the gates exhorted him," the "Yoginīs of the gates" refers to the Yoginīs residing at the four gates. Among them, the Yoginī residing at the eastern gate, Lāsyā, spoke this song of exhortation: "If you have heard the world's plea," means: why, for the sake of the worldly beings, have you not heeded their request? "Why have you become displeased?" means: why have you become unhappy? "If you would listen to my words," means: if you intend to listen to my speech. "Abandon all that causes displeasure," means: cast away everything that leads to unhappiness. This is the song of Lāsyā, who resides in the east. "Since all beings have fallen into the fear of cyclic existence," means: all people have fallen into the terrors of saṃsāra. "Do not make your mind empty," means: do not remain in a state of meditative emptiness. "Accomplish all your own intentions, O Friend!" means: O Friend, please fulfill all your own purposes! "Arise, O Friend of the Yoginīs!" means: arise, O spiritual friend of the Yoginīs! This is the song of Dhṛtarāṣṭrī, who resides at the southern gate.

གལ་ཏེ་སྔོན་གཙོ་ཚིག་གསན་ན། ། ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་བདག་པོ་བདག་གི་ཚིག་གསན་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འབྲས་བུ་ཡལ་བར་མ་དོར་ཅིག། ཅེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ལྷོད་པར་མ་མཛད་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁྱོད་མི་སྣང་ན་འགྲོ་བ་ཡི། ། ཞེས་པ་ནི་ཁྱོད་མི་སྣང་ཞིང་ནུབ་པར་གྱུར་ན་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གདུང་བས་ནོན། ། ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་མི་དགའ་བའི་གདུང་བས་ནོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ནུབ་སྒོ་ན་གནས་པའི་སྐལ་བཟང་མའི་གླུའོ། ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་མ་མཛད་པར། ། ཞེས་པ་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་མ་མཛད་ཀྱེ་གྲོགས་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྟོང་པའི་རང་བཞིན་སྤངས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་མེད་ཀུན་ཐོང་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཀུན་ཐོང་ལ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལོང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་ཚོགས་ལ་སྤྱོད། ། ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཁྱུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བྱང་སྒོ་ན་གནས་པའི་གྲགས་མཐོང་མའི་གླུའོ། ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་མ་ཐག་ཏུ་ཁུ་བའི་གཟུགས་ལས་བཞེངས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འཇིགས་པའི་འཁོར་བ་སྒྲོལ་བྱེད་པ། ། ཞེས་པ་ལ་འཇིགས་པ་ནི་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འཁོར་བ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་ན། འཁོར་བའི་འཇིགས་ལས་སྒྲོལ་བྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

"If you should hear my former words" means if you should listen to my words from before. "Do not neglect the fruit" means do not be lax regarding the result. "If you are not seen, the world's" means if you are not visible and have vanished, all living beings will vanish. "All people are overcome by anguish" means all beings are overwhelmed by the anguish of displeasure. This is the song of Śubhāṅgī, who resides at the western gate. "Do not act with false pride" means, O friend, do not act with perverse arrogance. "Having abandoned the nature of emptiness" means having perceived the nature of emptiness. "You should let go of all non-entities" means you should let go of all that lacks substantiality and take up the nature of entities. "Dwell among the assembly of yoginīs" means dwell among the entire host of yoginīs. This is the song of Yaśodharā, who resides at the northern gate. The meaning is that as soon as those yoginīs, whose natures are love, compassion, joy, and equanimity, have exhorted him, he arises from the form of the seminal essence. "The deliverer from the terrifying saṃsāra" means that "terrifying" refers to that which causes fear; because he delivers sentient beings from saṃsāra, the term "deliverer from the fear of saṃsāra" is used.

དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ། ། ། ། ད་ནི་སྦྱིན་སྲེག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་སྦྱིན་སྲེག་བཤད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། ཞི་བ་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་དོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཞི་བ་ལ་ནི་ལྷ་དཀར་པོ་སྦྱར་རོ། ། རྒྱས་པ་ལ་ནི་ལྷ་སེར་པོ་སྦྱར་རོ། ། དབང་ལ་ནི་ལྷ་དམར་པོའོ། ། མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་ལྷ་ནག་པོ་སྟེ། ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་དོག་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྦྱིན་སྲེག་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་སོ། ། ཞེས་པ་ལ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བཞི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་སོ། ། ཤིང་གི་སྦྱིན་སྲེག་མི་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་དང་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་སྲེག་མི་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འབྲུ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མི་བྱ། ། ཞེས་སྦྱར་རོ། ། མེ་ཏོག་གིས་ནི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་མེ་ཏོག་གིས་ལུས་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མེ་ཏོག་ལྔ་པོ་མཆོག་ཆེན་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་མ་ལྔའི་རྡུལ་བླངས་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་མཆོག་སྟེ་བཟང་པོར་འགྱུར་རོ། ། འོ་མས་ཡང་དག་ལྡན་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་རྡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་མ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འོ་མ་དང་བསྲེས་པས་ལུས་ཀྱི་ཐབ་ཁུང་དུ་བསྲེག་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ད་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་བའི་ཐབ་ཁུང་གྲུ་བཞི་པ།

This is the seventh chapter, on the meditation on the maṇḍala wheel. Now, the maṇḍala of the fire offering (homa) will be explained. Regarding the phrase "Then," it should be understood as: "Immediately following the explanation of the meditative maṇḍala, the fire offering is explained." "Pacifying, enriching, likewise magnetizing, and wrathful" means that for pacifying, one should employ a white deity; for enriching, a yellow deity; for magnetizing, a red deity; and for wrathful activities, a black deity. The meaning is that one should adopt a color that accords with the specific activity. "It is taught that there are four types of fire offerings" means that the four fire offerings, such as pacifying and so forth, are taught in the Buddhakapāla Tantra. "One should not perform a fire offering with wood" means that one should not perform the fire offering with udumbara, pālaśa, and other woods mentioned in other tantras. "Nor with grains and so forth" is how it should be applied. "One should perform the fire offering with flowers" means that one should perform the fire offering on the body with the flower of a woman's menses. "The five flowers are the great supreme" means that one should take the menses of the five types of wisdom consorts from the castes of Brahmins and so forth, and perform the fire offering with them. That itself is the supreme and excellent. "One should make it perfectly endowed with milk" means that having entered into union with the wisdom consort who possesses the menses, one should burn the bodhicitta mixed with milk in the hearth of the body. Now, the fire offerings for pacifying and so forth will be shown. The hearth for pacifying is square.

། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཨེ་ཝཾ་མ་ཡཱ་མཆོག་ཆེན་གྱི། ། ཞེས་པ་ནི་ཨེ་ནི་སྤྱན་མའོ། ། ཝཾ་ནི་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། མ་ནི་གོས་དཀར་མོའོ། ། ཡཱ་ནི་སྒྲོལ་མའོ། ། སྤྱན་མ་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོའོ། ། མཱ་མ་ཀཱི་ནི་གཡུང་མོའོ། ། གོས་དཀར་མོ་ནི་གར་མཁན་མའོ། ། སྒྲོལ་མ་ནི་ཁྲུས་མཁན་མ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་གི་གནས་ཀྱི་ཟེའུ་འབྲུའི་དབུས་སུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྲེག་པར་བྱའོ། ། མཆོག་ཆེན་ནི་མཆོག་ཏུ་བཟང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གསུངས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུངས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྩ་གསུམ་འཇིགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། མེའི་ལྷ་ཞེས་པ་ལ་ཨོཾ་སརྦ་དེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ལན་བདུན་བརྗོད་པས་མེ་ལྷ་སྤྱན་དྲང་ངོ་། ། མེ་ལྷ་སྤྱན་དྲང་བའི་སྔགས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བས་མེ་ལྷ་སྤྱན་དྲང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བྱིན་བརླབས་ཤིང་། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ནས་བློ་ལྡན་སྦྱིན་སྲེག་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེར་ནི་སོལ་བ་གཞུག་བྱ་བ། ། ཨ་ཤྭདྠ་དང་ནྱ་གྲོ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། པདྨ་ནི་པདྨའོ། ། ཨུཏྤ་ལ་ནི་ཨུཏྤ་ལའོ། ། ཀུ་མུ་ད་དམར་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཨུཏྤ་ལ་དམར་པོའོ། ། དྲི་ཞིམ་ཞེས་པ་ནི་དྲི་ཞིམ་པའི་མེ་ཏོག་དམར་པོ་སྟེ་ཕྱིའི་མེ་ཏོག་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྲེག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཀ་ར་བཱི་ར་གཞན་ཉིས་འགྱུར། །

The phrase "and so forth" is easy to understand. Regarding "Evaṃ-māyā, the great supreme": E is Locanā; Vaṃ is Māmakī; Ma is Pāṇḍaravāsinī; and Yā is Tārā. Locanā is the daughter of a Brahmin; Māmakī is the Ḍombī; Pāṇḍaravāsinī is the dancer; and Tārā is the washerwoman. In the center of the anthers of the source of phenomena (dharmodayā) of these [goddesses], the aggregates and so forth are to be burned. "Great supreme" means the most excellent fire offering. "Spoken" means spoken by Vajradhara. The phrase "the terrifying vajra of the three channels" and so forth is easy to understand. Regarding "the deity of fire," one should invite the fire deity by reciting the mantra "Oṃ sarvadeva..." and so forth seven times. This is the mantra for inviting the fire deity. "By the application of Buddhakapāla" means that the fire deity is invited by means of the application of Buddhakapāla. "Blessed by all the Buddhas" and so forth is easy to understand. "Then the wise one should perform the fire offering" means that the yogin endowed with insight should perform the fire offering. "In that [fire], one should insert charcoal" and "the Aśvattha and Nyagrodha" and so forth are easy to understand. "Lotus" is the lotus. "Utpala" is the blue lotus. "Red Kumuda" is the red Utpala. "Fragrant" refers to fragrant red flowers; the meaning is that these five external flowers are to be burned. "The other Karavīra is double [the amount]."

ཞེས་པ་ནི་ཀ་ར་བཱི་རའི་མེ་ཏོག་ཉིས་འགྱུར་ཁ་སྦྱར་བར་བྱས་ཏེ་བསྲེག་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། ཡང་ན་པདྨ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཀ་ར་བཱི་ར་བསྲེག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཞི་བར་གསུངས་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་འདིས་ཞི་བར་གསུངས་པའོ། ། ཨོཾ་པདྨ་རཱ་ཛ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་པདྨ་བསྲེག་པའི་སྔགས་སོ། ། ཨུཏྤལ་འོ་མས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཨུཏྤ་ལ་དང་འོ་མ་བསྲེས་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨོཾ་གྷ་གྷ་གྷཱ་ཏ་ཡ་གྷཱ་ཏ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེ་ཏོག་ཀུ་མུ་ཏ་ལ་སོགས་པ་བསྲེག་པའི་སྔགས་སོ། ། དྲི་ཞིམ་པའི་ཙནྡན་བསྲེག་པའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་དྷརྨེ་དྷརྨ་རཱ་ཛ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཀ་ར་བཱི་ར་དྲི་ཞིམ་དམར། ། ཞེས་པ་ནི་སྔགས་འདིས་མེ་ཏོག་ཀ་ར་བཱི་ར་དང་དྲི་ཞིམ་པའི་མར་ཁུ་བསྲེས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདིའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཀ་ལི་སུ་ཀ་ལི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མེ་ཏོག་རེ་རེ་རེ་རེ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ལན་རེ་བཟླས་པའི་མེ་ཏོག་རེ་རེ་བསྲེག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མེ་ནི་འོ་མས་ཞི་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་རྫོགས་ནས་མེ་འོ་མས་གསད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཁ་དོག་སེར་པོ་རྣམ་པར་བསམ། ། ཞེས་པ་ནི་རྡུལ་ཚོན་སེར་པོས་ཐབ་ཁུང་ཟླུམ་པོ་མདོག་བསྒྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བདག་ཉིད་ཧེ་རུ་ཀ་རྣམ་པ། ། ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཧེ་རུ་ཀ་སེར་པོའི་གཟུགས་སུ་བསྒོམ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། རྒྱས་པའི་དོན་དུ་ཤིང་ལྔའི་ཡམ་ཤིང་བསྲེག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན།

This means that one should burn double the amount of karavīra flowers, joined in pairs. Alternatively, it means that one should burn karavīra flowers in double the quantity of whatever the measure of the lotus and so forth may be. "Taught for pacification" means that this tathāgata fire offering is taught for the purpose of pacifying. "Oṃ padmarāja" and so forth is the mantra for burning the lotus. "One should perform the fire offering with utpala and milk" means that one should mix utpala flowers with milk and perform the fire offering. "Oṃ ghā ghā ghātaya ghātaya" and so forth is the mantra for burning the kumuda flower and others. The mantra for burning fragrant sandalwood is taught as "Oṃ dharme dharmarāja" and so forth. "Fragrant red karavīra" means that with this mantra, one should burn karavīra flowers mixed with fragrant clarified butter. The mantra for this is taught as "Oṃ kali sukali" and so forth. "For each individual flower" means that one should burn each flower while reciting the mantra once. "The fire should be extinguished with milk" means that once the fire offering is complete, the fire should be extinguished with milk. "Then" and so forth is easy to understand. "Visualize the color yellow" means that the circular hearth should be colored with yellow colored powder. "One's own self in the form of Heruka" means that one should meditate on oneself in the form of yellow Heruka. It is taught that for the purpose of enrichment, one should burn fuel sticks (samidh) of five types of wood. If one asks what they are:

ཨ་མྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ལྔའོ། ། སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་དུ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་ཡམ་ཤིང་གཟུང་བར་བྱའོ། ། མ་གས་ཞེས་པ་ནི་རྨ་མེད་པའོ། ། མ་སྐམས་ཞེས་པ་ནི་རླན་དང་བཅས་པའོ། ། མ་བཅད་ཅེས་པ་ནི་རྩེ་མོ་མ་ཉམས་པའོ། ། བུ་ག་ཅན་ཞེས་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱིས་ཟོས་པའི་བུ་ག་ཅན་ཏེ་དེ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རྒྱས་པའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ག་ག་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔགས་འདིས་རྒྱས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཕྱི་ནས་སེར་པོ་ཆུས་ཞི་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་ཟིན་ནས་ཆུ་སེར་པོས་མེ་གསད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྒྱས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གོ། ། དབང་དུ་བྱ་བའི་སྦྱིན་སྲེག་མཆོག། ཅེས་པ་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་སྦྱིན་སྲེག་མཆོག་ཏུ་གཅེས་པ་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་དམར་པོ་ལ། ། ཞེས་པ་ནི་ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་པ་ལ་རྡུལ་ཚོན་དམར་པོས་མཐའ་དག་གཡོགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཟབས་དང་རྒྱར་ནི་སོར་མོ་བརྒྱད། ། ཅེས་པ་ནི་འོག་གི་ཟབས་སུ་སོར་བརྒྱད་བརྐོ་བའོ། ། སྟེང་གི་ཆ་སྟེ་རྒྱར་སོར་བརྒྱད་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་དབུས་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་དམར། ། ཞེས་པ་ནི་ཐབ་ཁུང་དེའི་དབུས་སུ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་མདོག་དམར་བ་བྲི་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཟླ་བ་དམར་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན། ། ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བ་དམར་པོའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཐབ་ཁུང་མཐའ་དག་བརྒྱན་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། གྲྭ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །

The five trees are the mango and so forth. Regarding the phrase "the measure of twelve finger-breadths," this refers to taking sacrificial fuel sticks (samidh) of the master’s own measure of twelve finger-breadths. "Unsplit" means without cracks. "Unwithered" means moist. "Uncut" means the tips are not damaged. "Hollow" means having holes made by insects; the meaning is that these should be avoided. The passage beginning with "In its center" and so forth is easy to understand. The mantra for enrichment is taught as "Oṃ gagga" and so forth. The meaning is that one should perform the fire offering for enrichment with this mantra. "Afterwards, extinguish with yellow water" means that once the fire offering is finished, the fire should be extinguished with yellow water. This concludes the fire offering for enrichment. Regarding the phrase "The supreme fire offering for magnetizing," this should be connected as: "The supreme and most essential fire offering for magnetizing is now fully explained." "In a triangular, red hearth" means that the triangular hearth is to be entirely covered with red colored powder. "Eight finger-breadths in depth and width" means that one should dig eight finger-breadths in depth at the bottom. The meaning is that the upper part should be made to the measure of eight finger-breadths in width. "In its center, a red eight-petaled lotus" means that one should draw an eight-petaled lotus of red color in the center of that hearth. "Adorned with a red moon and so forth" means adorned with the rays of a red moon. By the word "and so forth," it should be connected as "adorned with the entire hearth." The passage beginning with "The corners" and so forth is easy to understand.

བདག་ཉིད་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཧེ་རུ་ཀ་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་ཕྱག་གཉིས་པ། གཡས་ན་རྡོ་རྗེ་དམར་པོ་གཡོན་ན་ཁྲག་གིས་བཀང་བའི་ཐོད་པ་བསྣམས་པ་བསམ་པར་བྱའོ། ། ཨ་ཤོ་ཀ་ཡི་ཡམ་ཤིང་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཨ་ཤོ་ཀའི་ཡམ་ཤིང་སོར་བརྒྱད་པ་གོ་རོ་ཙ་ན་དང་བཅས་པས་དབང་གི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དབང་གི་སྦྱིན་སྲེག་གི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཨ་ཤོ་ཀ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཉིན་བདུན་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ཙམ་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་ཉི་མ་བདུན་དུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཆུ་དམར་པོ་ཡིས་མེ་ཞི་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཙནྡན་དམར་པོ་བསྲེས་པའི་ཆུས་གསད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མངོན་སྤྱོད་དང་ནི་བསད་པ་མཆོག། ཅེས་པ་ལ་མངོན་སྤྱོད་ནི་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་འཚོ་བའོ། ། བསད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གསོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། ཟབས་དང་རྒྱར་ནི་ཁྲུ་གང་ཚད། ། ཅེས་པ་ལ་འོག་གི་ཆར་ནི་ཁྲུ་གང་གི་ཚད་ཙམ་བརྐོ་བའོ། ། སྟེང་གི་རྒྱར་ཡང་ཁྲུ་གང་གི་ཚད་ཙམ་གཞག་པར་བྱའོ། ། མདོག་ལྗང་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཚོན་ལྗང་གུས་ཐབ་ཁུང་བརྒྱན་པར་བྱའོ། ། གྲྭ་གྲྭ་རུ་ནི་རྡོ་རྗེ་བྲི། ། ཞེས་པ་ནི་ཐབ་ཁུང་གི་གྲྭ་དང་གྲྭ་རུ་རྡོ་རྗེ་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དབུས་ཀྱི་ས་གཞི་སྟོང་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་དབུས་ཀྱི་སྟོང་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་བྲི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཤ་ལྔས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་ཞེས་པ་ལ་ཤ་ལྔ་ནི་གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སྤྱོད་དང་བསད་པ་དག་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་སྔགས་གསུངས་པ།

Regarding the passage beginning with "One should visualize oneself as Heruka," one should visualize Heruka as red in color with two arms, holding a red vajra in the right hand and a skull-cup filled with blood in the left. "With aśoka fuel wood" means that the fire offering (homa) for magnetizing (vaśya) should be performed using eight-finger-width aśoka fuel sticks together with gorocana. The mantra for the magnetizing fire offering is stated as "Oṃ aśokani..." and so forth. "By performing the fire offering for seven days" means that by performing the fire offering for seven days, it will occur exactly as described. "Extinguish the fire with red water" means that it should be extinguished with water mixed with red sandalwood. Regarding "Wrathful rites (abhicāra) and killing are supreme," "wrathful rites" refers to the infliction of harm such as diseases, and "killing" refers to the certain act of slaying; these should be applied as explained. "One cubit in depth and width" means that in the lower part, one should dig to a depth of one cubit, and the width at the top should also be set at one cubit. "Green in color" means the hearth should be adorned with green colored powder. "Draw vajras in each corner" means that vajras should be drawn in each of the corners of the hearth. "The central ground should be left empty" means that nothing should be drawn in the empty center. Regarding "Perform the fire offering with the five meats," the five meats are go, ku, da, ha, and na; with these, one should perform the fire offerings for wrathful rites and killing. The mantra for the fire offering is stated as follows: ...

ཨོཾ་མཱ་ར་ཡ་མཱ་ར་ཡ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་ཉིད་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་སྐུ་མདོག་ནག་པོའི་ཧེ་རུ་ཀར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཕཊ་མཛད་འཇིགས་ཤིང་འཇིགས་པར་མཛད། ། ཅེས་པ་ནི་ཕཊ་ཀྱི་སྒྲ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་སྲེག་གི་དུས་སུ་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཧ་ཧ་ཞེས་ཀྱང་སྦྱར་རོ། ། ལྗང་གུའི་ཆུ་ཡིས་མེ་ཞི་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཆུ་ལྗང་གུས་མེ་གསད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གང་གིས་བསྲེག་ཅེས་པ་ནི་སུ་ཡིས་བསྲེག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་ཞིག་བསྲེག་ཅེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་བསྲེག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་གི་ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་སུའི་ཞི་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཞི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་གིས་རྣམ་རྟོག་ཀུན་བཅོམ་པ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བཅོམ་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་དམ་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། ། དེ་ཡིས་སེམས་ནི་མགུ་བར་བྱེད། ། ཅེས་པ་ནི་ཕྱིའི་སྦྱིན་སྲེག་རྫུན་པས་སེམས་མགུ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་ཉིད་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་གའི་སྒྲུབ་པའོ། ། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། རྣལ་འབྱོར་གང་གིས་སྤྱོད་ཀུན་བྱེད། །

"Oṃ māraya māraya," and so forth. "One should meditate on oneself as Heruka" means that one should visualize oneself as the black-colored Heruka. The remainder is easy to understand. "Performing phaṭ, he causes terror and fear" means that the sound of phaṭ, which causes terror, should be uttered at the time of the fire offering (homa). "Also ha ha" should likewise be applied. "Extinguish the fire with green water" is a term meaning that the fire should be extinguished with green water. "By whom is it burned?" means by whom it is burned. "What is burned?" means what is burned. "Whose pacification?" means whose pacification. "What is pacified?" means what is pacified. "By whom all conceptual thoughts are destroyed" means: for one by whom all conceptual thoughts are destroyed, what is the use of a fire offering? The intention is that everything is accomplished by the mere samaya of that [inner practice]. "By that, the mind is satisfied" means that the mind will not be satisfied by the falsehood of an external fire offering; the meaning is that the internal fire offering itself is the principal one. "The Buddha Skull" and so forth have already been explained. "The ritual of the fire offering" refers to the accomplishment of the fire offering ritual. This is the eighth chapter, which expresses that. Now, the chapter on conduct (caryā) will be explained. "Then" means immediately following the explanation of the chapter on the fire offering ritual. "By which yoga one performs all conduct..."

ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་སྤྱོད་པས་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བུད་མེད་ཤིན་ཏུ་མཆོག་གྱུར་དང་། ། ཞེས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བུད་མེད་དེ། བུ་མོ་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་གྲུབ་བརྒྱད་དང་ཡང་དག་ལྡན། ། ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ། སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སེམས་ཅན་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ། ། དེ་དེ་དངོས་གྲུབ་རྟག་ཏུ་སྟེར། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་དངོས་གྲུབ་གང་དང་གང་བླངས་པ་དེ་དང་དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ། ། ལག་པས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ལག་པས་ཐོད་པ་འཛིན་པ་གཅེར་བུ་སྐྲ་གྲོལ་བ་འཁྱམ་པར་བྱའོ། ། རྒྱན་རྣམས་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། ། ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཚུངས་གྱུར་པ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པར་འགྲོ་བ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་སློང་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། བསྡུས་པའི་དོན་གསུངས་པ། གང་དུ་དེར་ཞེས་པ་ནི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེར་རྣལ་འབྱོར་པ་སྤྱོད་པས་གནས་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་གིས་དེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཏེ། །

This means that by means of such conduct, the yogi proceeds to the far shore of saṃsāra. Regarding the phrase "with a woman who is most supreme," if one asks what the specific nature of the conduct is, it refers to a woman; that is, a girl who is most excellent and preeminent. "Perfectly endowed with the eight siddhis" means that when the yogi possesses the eight masteries of qualities, at that time he should correctly undertake the conduct; such is the intended meaning. "Whatever siddhi sentient beings desire, he always bestows that very siddhi" means that whatever siddhi any sentient beings may take up, the yogi will grant each of those to them. Regarding "with a skull in his hand" and so forth: he should wander about naked with his hair loose, holding a skull-cup in his hand. "Completely liberated from all ornaments" means having abandoned all conceptual constructions. "Becoming equal to space" means that one who proceeds in a manner similar to and like space is "become equal to space," which is to say, the nature of the dharmadhātu. The passage beginning with "begging in the house of the wise" is easy to understand. The summarized meaning is stated: "Wherever that is" means that in whatever place the yogi dwells, he should remain there through his conduct. "In whatever way that is" means that in such a manner, he will undoubtedly proceed to the far shore of saṃsāra. "By means of that, he is a Buddha."

ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཏེ་དེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རང་གི་རྣམ་རྟོག་དག་གིས་ཉམས། ། ཞེས་པ་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཉམས་པ་དེས་ན་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཐའ་དག་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག། ཅེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། དེ་གང་ཞེ་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། སྤྱོད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ། ། ། ། ད་ནི་སྨན་བཟང་པོ་དང་མོ་གཤམ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། གསེར་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ཞེས་པ་ནི་གསེར་གྱི་ལས་ཀྱིས་ལེའུར་ངེས་ཤིང་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སློབ་དཔོན་ལས་ནི་རབ་དང་བས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། འདི་ནི་ཕྱི་ཡི་སྨན་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་འདི་ནི་ཕྱིའི་སྨན་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ནང་གི་སྨན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཤུན་ལྤགས་ལོ་མ་མ་ཡིན་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཤུན་ལྤགས་དང་ལོ་མའི་སྨན་རྣམས་ཀྱི་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དངུལ་ཆུ་བཅུད་ལེན་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་དངུལ་ཆུ་དང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མུ་ཟི་ལྷང་ཚེར་མ་ཡིན་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མུ་ཟི་དང་ལྷང་ཚེར་བ་དག་གིས་འཇུ་བའི་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྕགས་དང་ཞ་ཉེ་ཟངས་མ་མིན། །

This means: by what aspect, or by that, one becomes a buddha. "Deteriorated by one's own conceptual thoughts" means that because one's own conceptual mind has deteriorated, one will not become a buddha in this life. "The nature of all is completely pure" means that the nature of everything is pure. If one asks what that is, it refers to the aggregates and so forth. The meaning is that at that time, one becomes a buddha in this very life. The passage beginning with "Buddhakapāla" has already been explained. This is the ninth chapter, which describes the conduct. Now, the chapter on the excellent medicine and the son of a barren woman will be explained. "Then" means immediately after the chapter on conduct has been explained. "The chapter that definitively establishes gold" means that it is definitively established as a chapter on the work of gold, and will certainly occur. "With great faith in the master" and so forth is easy to understand. "This is the external medicine" means that this is not external medicine, but rather internal medicine. "It is not bark or leaves" means that it is not the work of medicines such as bark and leaves. "It is not mercury or alchemy" means that it is not the work of mercury or the practice of alchemy. "It is not sulfur or mica" means that it is not the work of digesting [substances] with sulfur and mica. "It is not iron, lead, or copper."

ཞེས་པ་ནི་རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱི་ལྕགས་དང་ཞ་ཉེ་དང་ཟངས་མ་རྣམས་ཀྱི་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ལྷ་མོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ནི་སྨྲ། ། ཞེས་པ་ནི་ཀྱེ་ལྷ་མོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་ཏོ། ། སྨན་གྱི་མཆོག་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྨན་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་གྲུབ་ཀྱང་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། ། ཞེས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷ་མོ་ཆེན་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་དྲིས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་གསུངས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁྱིམ་འདི་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡི། ། ཞེས་པ་ནི་ལུས་འདི་ལ་གནས་པའི་སྨན་ནོ། ། སྨན་ཆེན་པོ་ཡིས་འགྲུབ་ཅེས་པ་ནི་འདི་ཉིད་དུ་གནས་པའི་སྨན་ཆེན་པོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་སྣོད་བཟང་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བཟང་བའི་སྣོད་མཆོག་སྟེ། སྙིང་པོ་ལ་སྨན་གནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བྱིས་པ་རྨོངས་པས་མི་ཤེས་སོ། ། ཞེས་པ་ལ་བྱིས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། ། མི་ཤེས་པ་ནི་རྨོངས་པས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། སྣོད་བཟང་ལ་ནི་གནས་པའི་བཅུད། ། ཅེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྣོད་པདྨ་ལ་གནས་པའི་བཅུད་དེ་མི་ཤེས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གནས་གང་ན་གནས་ཤེ་ན། དེའི་གནས་གསུངས་པ། ཟེའུ་འབྲུ་གསང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །

This means that it is not the work of magnetite, lead, or copper. Regarding the phrase "having heard such words" and so forth: what did Vajrapāṇi say after prostrating at the feet of Viśvamātā? That is stated as follows: "O Goddess, I say: 'Excellent!'" This means, "O Goddess, excellent, excellent!" "What is the supreme medicine?" means, "Which are those medicines?" "And what is the siddhi?" means, "What is the nature of the siddhi?" "O Great Goddess, you have spoken," and so forth, is easy to understand. Regarding "immediately after Vajrapāṇi asked, [she] replied": this means the Blessed One Viśvamātā spoke and replied. "Abiding in this very house" refers to the medicine residing in this body. "Accomplished by the great medicine" means it will be accomplished by the great medicine residing right here. Furthermore, "the supreme excellent vessel" refers to the most excellent vessel; the meaning is that the medicine resides in the essence. "The ignorant child does not know" means that "child" refers to an ordinary being (pṛthagjana), and "does not know" means they do not know due to delusion. The remainder is easy to understand. "The essence residing in the excellent vessel" means the essence residing in the special vessel, the lotus; the meaning is that [the ignorant] do not know it. If one asks, "In what place does it reside?" its location is stated: "The anthers are the secret sphere."

ཞེས་པ་ལ་པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུ་གབ་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཏེ་གནས་དེར་འདུག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རོ་བཅུད་རྩ་ཡི་ནང་གནས་པ། ། ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་གི་གཡས་ལོགས་ན་འདུག་པའི་རྩ་ནི་རོ་བཅུད་མ་སྟེ། དེའི་ནང་གི་བཅུད་ལ་ཡང་རོ་བཅུད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་སྨན་གྱི་མཆོག་གོ། ། སྨན་དེས་ལྕགས་གསེར་དུ་འགྱུར་རོ། ། གཅིག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་གིས་ལྕགས་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཤད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། མེ་ཏོག་ལྡན་པའི་བུད་མེད་གང་། ། ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་བུ་མོ་དེ་ཁྲག་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་སྨན་དུ་འགྱུར་རོ། ། བུད་མེད་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། གཞོན་ནུ་ཁ་དོག་ནག་མོ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་གཞོན་ནུ་མ་གང་ཁ་དོག་ནག་མོ་ལོ་བཅུ་དྲུག་མའི་ཁྲག་གི་རྡུལ་དེ་ནི་སྨན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྒྱུད་འདི་ཐོས་དང་ལྡན་ཞེས་པ་ནས་བཙོག་མེད་མ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་བདུན་དང་ལྡན་པ་བཀའ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདི་ལྟ་བུའི་བུད་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སྐྱེས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཆེ་ཞིང་། ། མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འབབ་པ། ། ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་པ་གང་གཅིག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་པདྨ་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཆོར་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེར་ནི་མེ་ཏོག་ལྡན་བུད་མེད། །

Regarding the phrase "the lotus anthers are concealed," this means that it is the object [of the practice] and that one should remain in that place. "The essence of flavor resides within the channels" means that the channel situated on the right side within the source of phenomena (dharmodaya) is the "essence of flavor" (rasarasa); the essence within that is also called "essence of flavor," and it is the supreme medicine. By means of that medicine, iron is transformed into gold. The passage beginning with "by one" and so forth is easy to understand. Regarding "Subhūti," this should be connected as: "He explains that correct application by which iron is transformed into gold." "Any woman possessing flowers" means that when a girl possesses [menstrual] blood, at that time she becomes the medicine. If one asks who that woman is, it is said: "A young girl of black complexion." This means that the blood-dust of a young girl of black complexion who is sixteen years old is taught to be the supreme medicine. The passage from "one who has heard this tantra" up to "the stainless one" refers to the nature of wisdom, such as the teachings and so forth, endowed with the seven qualities. The passage beginning with "such a woman" and so forth is easy to understand. "A man of great passion, in whom the bodhicitta quickly flows" means that a man who is singularly passionate and whose bodhicitta is lost by the mere touch of a lotus [vagina] will not become a vessel for the siddhi of the mudrā. In that regard, "the woman possessing flowers..." [continues].

གསེར་གྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་མདོག་ནག་མོའི་བུ་མོའི་མེ་ཏོག་སྟེ་ཁྲག་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་གསེར་དུ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གསེར་གྱི་ལས་གསུངས་པ། གྲུབ་པའི་བཅུད་ཀྱིས་བྱུགས་པ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ལ་གྲུབ་པའི་བཅུད་དེ་ཁྲག་གིས་བྱུགས་པའི་དཀར་དམར་འདྲེས་པའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེར་ནི་ས་བོན་ཡི་གེ་དྷཱི། ། ཞེས་པ་ནི་ཟླ་བ་དེ་ལ་ཡི་གེ་དྷཱིའོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔོན་དུ་རི་ཡི་རྒྱལ་པོས་བརྒྱན། ། ཞེས་པ་ནི་དང་པོ་ཟླ་བའི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་སུཾ། སུཾ་གྱི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿབསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་མེ་ཏོག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་མ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། ། ཟངས་མའི་དངོས་གྲུབ་སྲང་གཅིག་བཅས། ། ཞེས་པ་ནི་ཟངས་མ་སྲང་གཅིག་ཟླུམ་པོར་བྱས་ལ་བུ་མོའི་གཡས་ལོགས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། རི་རབ་ཟླ་བ་ས་བོན་རྒྱལ། ། ཞུ་གྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་སྙིང་གའི་ཟླ་བ་དང་སུཾ་གྱི་ས་བོན་དང་དྷཱིའི་ས་བོན་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཞུ་བ་ཆོས་འབྱུང་དུ་འཛག་ཅིང་འབབ་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཟངས་མའི་རི་ལུ་དེ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་མེའི་ནང་དུ་བཅུག་ན་གསེར་དུ་འགྱུར་བར་སོམ་ཉི་མེད་དོ། ། སྣོད་བཟང་དེར་ནི་ངལ་བསོས་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ། དེ་ཡི་མ་ཤ་གཅིག་གིས་ནི། ། སྲང་བརྒྱ་རུ་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི་ལ་དད་པར་བྱའོ། །

Regarding the "preparation of gold": the meaning is that when the flower of the daughter of the Black One—that is, her blood—is present, one should correctly begin the process of making gold. As for the description of the gold-work: "By anointing with the accomplished elixir" means that one should meditate on a maṇḍala of the moon, white and red mixed, anointed with that "accomplished elixir," which is the blood. "There, the seed-syllable DHĪḤ" means the syllable DHĪḤ upon that moon. If one asks what its specific characteristics are: "First adorned by the king of mountains" means that first, in the center of the moon, one should contemplate the syllable SUṂ, and in the center of the SUṂ, the syllable HRĪḤ. Then, one should enter into union with the consort who possesses the flower. "Together with one srang of copper for the accomplishment" means that one should make a circle of one srang of copper and place it to the right side of the girl. Then, the vajra and lotus should be correctly joined. The remainder is easy to understand. "Mount Meru, the moon, the seed-syllable, and the king; having melted, there is no doubt." This means that the three—the moon at the heart, the seed-syllable SUṂ, and the seed-syllable DHĪḤ—melt into a single form of bodhicitta and descend into the source of phenomena (dharmodaya). Then, if one takes that copper pill and places it into fire, it will undoubtedly turn into gold. "Resting in that excellent vessel" and so forth is easy to understand. Regarding its qualities, it is said: "By a single māsha of it, it becomes one hundred srang," and so forth; one should have faith in this.

བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཐོས་ལྡན་པ། ། ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་གལ་ཏེ་མ་དད་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ་དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་དམྱལ་བར་གནས་ཤེ་ན། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་བཞུགས་ཀྱི་བར། ། ཞེས་སྦྱར་རོ། ། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཡོད། ། ཅེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་དུས་སུ་འཚོའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མི་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་འཚོ། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་རྡུལ་དང་དངུལ་ཆུ་འོ་མ་སེ་གཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་བསྲེས་པ་ཟླ་བ་དྲུག་གི་བར་དུ་གལ་ཏེ་ཟོས་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་དག་སྦྱོར་བས་བཀྲུས་ཙམ་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྦྱོར་བ་དང་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པས་བཀྲུས་པར་བསྒོམས་ན་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྔོན་གྱི་གཙོ་བོས་ཇི་ལྟར་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁ་དོག་ལྔའི་རྡུལ་ཚོན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཇིགས་པ་བྲི་ཞེས་པ་ནི་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་དགུའི་བདག་ཉིད་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེར་ནི་བུམ་པ་ལྟོ་ཆེ་བ། ། ཟླུམ་པོ་བཞི་ནི་བྲི་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་བུམ་པ་བཞི་བཟུང་སྟེ།

"O Mahāmati, the learned one" refers to a yogi of great intelligence who possesses learning; if such a person should become faithless, at that time they will go to hell. If one asks for how long they will remain in hell, it is joined with the phrase: "For as long as the Buddha remains." The passage beginning with "the eighty-four thousand heaps of Dharma" is easy to understand. "As long as the Buddha’s wisdom exists" means that they will live for as long as the Buddha’s wisdom exists. "The person lives for ten million eons" means that if one consumes [the substance] for six months, having mixed it with a single drop of mercury and milk along with bodhicitta. Now, the method for producing a son of a barren woman is taught. Regarding the passage beginning with "Then," the phrase "merely by washing through perfect union" means that if one meditates on the union of the vajra and lotus and on being washed by Locanā and the other goddesses, one will possess a son in that very instant. "Just as the former Lords have taught" means that just as the former Tathāgatas taught the ritual of washing, so too shall I thoroughly explain the ritual of washing. The passage beginning with "the colored powders of five colors" is easy to understand. "Draw the terrifying maṇḍala" means that the maṇḍala of Heruka, consisting of nine deities, should be drawn. "There, four large-bellied, round vases should be drawn" means that one should take four vases complete with all their characteristics.

བུམ་པ་ཆུས་བཀང་ཞིང་རས་ཀྱིས་དཀྲི་བའི་དོན་ཏོ། ། རང་གི་ཁྲག་ཅེས་པ་ནི་སྲིན་ལག་གི་ཁྲག་གིས་བྲི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཚན་བྲི་ཞེས་པ་ནི་བུམ་པ་བཞི་ལ་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་མ་བྲི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བུད་མེད་མོ་གཤམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ནག་པོའི་དམར་པོ་འཇིགས་ཆེན་པོ། ། ཞེས་པ་ལ་ནག་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། དམར་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའོ། ། འཇིགས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་རུས་པའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཞལ་གཅིག་པ་ལ་ཕྱག་བཞི་པ། ། ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་དྲུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། བུམ་པའི་ནང་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་བཞི་དང་ལྡན་པ་བུམ་པའི་ཆུ་ལ་ཞུ་བར་བསམ་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་རལ་གྲི་འཛིན་པའི་སྐྱེས་པ་བཞི་ཞེས་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་ཁྲུས་ཀྱི་དུས་སུ་རལ་གྲི་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞི་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རལ་གྲིས་ནམ་མཁར་བསྣུན་ཅིང་མོ་གཤམ་ཁྲུས་ཀྱི་དུས་སུ་སྐྱེས་བུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་སྟེ་སྟེང་དུ་རལ་གྲིས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བུམ་པ་རེ་རེས་འཁྲུད་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པ་རེ་རེས་རལ་གྲིས་ནམ་མཁའ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡི། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བུད་མེད་མོ་གཤམ་གདོན་མི་ཟ་བར་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། སྨན་བཟང་པོ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ། ། ། །

This refers to filling the vases with water and wrapping them with cloth. "One's own blood" means that one should draw [the symbols] with the blood of the ring finger. "Draw the signs" means that one should draw the previously mentioned symbols upon the four vases. The passage beginning with "barren women" and so forth is easy to understand. Regarding "the Black, the Red, the Great Terrifier": "Black" refers to the Blessed One; "Red" refers to the Blessed Lady; and "Great Terrifier" means that one should meditate on [the deity] as being adorned with bone ornaments. The remainder is easy to understand. "One face and four arms" means that one should meditate on [the deity] as possessing the symbols of the previously mentioned sixfold maṇḍala; the meaning is that one should visualize the four yoginīs within the vases dissolving into the water of the vases. Then, regarding "four men holding swords": this means that at the time of the barren woman's ritual bath, four men holding swords should be stationed. "Striking the sky with swords" means that at the time of the barren woman's ritual bath, those men strike the sky—that is, the space above—with swords; the meaning is that at the time each vase is used for bathing, each man strikes the sky with a sword. "Through the application of Buddha-Head" means that through the meditative concentration of Buddha-Head, the barren woman will undoubtedly come to possess a child. The passage beginning with "Buddha-Head" and so forth has already been explained. This is the tenth chapter, which describes the excellent medicine and the ritual procedure for the ritual bath of the barren woman.

ད་ནི་མཁའ་ལྡིང་དང་རིག་པ་འཛིན་པའི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྨན་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་བཞི་པར་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་ལྷ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བློ་(ལྷན་,ལྡན་)ཧེ་རུ་ཀ་དང་ནི། ། ཀུན་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་བརྒྱད་བསྐྱེད། ། ཅེས་པ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། ཕྱོགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་དཀར་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ནི་མདོག་དཀར་མོའོ། ། མཚམས་ཀྱི་དམར་མོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ལ་མཚམས་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ནི་མདོག་དམར་མོར་བསྒོམ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་བཞི་པར་གསུངས་པའི་ཆོ་གའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱ་བའོ། ། བུམ་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ལ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། འབྲས་བཏགས་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་སུ་ཆུ་བླུགས་འཇམ་ཞིང་ཞིབ་པར་བཏགས་པར་བྱས་ལ། བཏགས་པ་དེ་ལས་རིག་པ་འཛིན་པ་གཉིས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡི་ལག་པར་རལ་གྲི་སྦྱིན། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་ལག་པར་འབྲས་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་བྱས་པའི་རལ་གྲི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེའི་སྙིང་གར་སྔགས་བྲིས་པ་གཞུག་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མར་ཁུ་ཆེན་པོའི་སྣག་ཚ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་མིའི་མར་ཁུ་ལས་བྱས་པའི་སྣག་ཚས་གྲོ་གའི་འདབ་མ་ལ་སྔགས་བྲིས་ཏེ་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྙིང་གར་གཞུག་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྔགས་གསུངས་པ།

Now, the chapter on the Garuḍas and Vidyādharas will be explained. "Then" refers to the period immediately following the explanation of the excellent medicines and so forth. "By the ritual previously taught" means that one should draw the maṇḍala consisting of the nine deities according to the ritual taught in the fourth chapter. "The wise one should generate Heruka and the eight yoginīs in their entirety" means that one should generate [the deity] together with the eight yoginīs, such as Yamadaṃṣṭriṇī and the rest. "The yoginīs of the directions are white" means that the yoginīs residing in the cardinal directions are white in color. "Those of the intermediate directions are red" means that one should meditate on the yoginīs residing in the intermediate directions as being red in color. "By the ritual previously taught" means that all the activities of the ritual taught in the fourth chapter are to be performed. The passage beginning with "In the four types of vases" is easy to understand. "Of the nature of ground rice" means that one should pour water into rice and grind it finely; the meaning is that from that ground substance, two Vidyādharas are to be made. "A sword is given into their hands" means that a sword made from the nature of the ground rice should be placed in their hands. The meaning is that the mantra written [on a leaf] should be inserted into their hearts. "With ink made of great ghee" means that the mantra should be written on a birch bark leaf with ink made from human ghee and inserted into the heart of the Vidyādhara. The mantra is taught:

ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལན་བདུན་བར་དུ་སྤྱན་དྲང་ངོ་། ། ཞེས་པ་ནི་འཆད་བཞིན་པའི་སྔགས་དང་། ཀ་ར་བཱི་ར་དཀར་པོའི་ལྕུག་མས་སྤྱན་དྲང་ཞིང་དགུག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྤྱན་དྲང་བའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་གྷ་ཊ་གྷ་ཊ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལན་བདུན་སྔགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་སྔགས་འདིས་བསྐུལ་མ་ཐག་ཏུ་རིག་པ་འཛིན་པ་གཉིས་བར་སྣང་དུ་འགྲོ་བར་དགོངས་སོ། ། གཅིག་ནི་དུམ་བུ་དུམ་བུར་ནི། ། ས་ལ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་རིག་པ་འཛིན་པ་གཉིས་བར་སྣང་ལ་འཐབས་པས་རིག་པ་འཛིན་པ་གཅིག་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གྱུར་ནས་དུས་སུ་ཟིན་པའི་སྟེང་དུ་ལྷུང་ངོ་། ། ལྷུང་མ་ཐག་ཏུ་དུས་སུ་ཟིན་པ་ལྡང་བར་འདིར་སོམ་ཉི་མི་བྱའོ། ། པད་བཏེག་ལ་སོགས་བཅོ་ལྔ་པོ། ། གླེགས་བམ་ལ་ནི་བྲི་མ་བྱས། ། ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་པདྨ་མནན་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་གླེགས་བམ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་དུ་མ་བྲིས་ཏེ། འོན་ཀྱང་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། རིག་པ་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བའི་མན་ངག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། ། ། ད་ནི་སྔགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བའི་མན་ངག་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། དེ་ནས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནི།

"Oṃ buddhakapāli..." and so forth. "Invite seven times" means that one should invite and summon [the deities] using the mantra to be explained and a branch of the white karavīra. The mantra for the invitation is stated as: "Oṃ buddhakapāli ni ghaṭa ghaṭa..." and so forth. "Merely by reciting it seven times" means that as soon as one is exhorted by this mantra, the two vidyādharas are intended to go into the intermediate space. "One will fall to the ground in pieces" means that as the two vidyādharas fight in the intermediate space, one vidyādhara is broken into pieces and falls upon the seized [victim]. One should have no doubt that as soon as he falls, the seized [victim] will rise. "The fifteen [practices] such as lifting the lotus were not written in the manuscript" means that the fifteen applications, such as pressing the lotus of enjoyment, were not written in the manuscript—the Buddhakapāla Tantra; however, the meaning is that they should be understood from the guru’s oral instructions. The [title] "Buddhakapāla" and so forth has already been explained. This is the eleventh chapter, which expresses the oral instructions on the application of the vidyādharas. Now, the chapter on the application of various mantras will be explained. "Then" means immediately after the oral instructions on the application of the vidyādharas were explained. "Then Vajrapāṇi, having prostrated to the yoginī Viśvamātā, spoke as follows" means:

ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་ཞིག་སྨྲས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་གཙོར་གྱུར་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རྒྱུད་འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་འདིར་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་མ་བཤད་དོ། ། ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གསུངས་ཤིང་མ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་དོན་ལ་བརྩོན། ། ཞེས་པ་ལ་ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བའོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཆེད་ཆེ་བས་ན་བརྩོན་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། ཨེ་མའོ་སངས་རྒྱས་ཀུན་བསྐྱེད་མ། ། ཞེས་པ་ལ་ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀུན་སྐྱེད་མ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨེ་མའོ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་ལ་བརྩོན། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་ཆེ་ཞིང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྷ་མོ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཀྱེ་ལྷ་མོ་སྔགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དང་པོའི་ལེའུར་གང་གང་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་དང་པོའི་ལེའུར་རྣམ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷ་མོས་གསུངས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདི་ལྟ་བུ་ཡི་ཚིག་གསན་ནས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་གསུངས་པའོ། ། རྒྱལ་མཚན་འཆང་བ་བླང་བྱས་ལ། ། དེ་ཡི་ཤ་ཡང་བླང་བྱ་ཞིང་། །

The meaning is that Vajrapāṇi prostrated to Viśvamātā and spoke these words. If one asks what he said, it is stated: "The foremost of yoginīs," and so forth, which is easy to understand. Regarding the phrase "whatever you have taught in this tantra," it means the applications (prayoga) that you, Viśvamātā, have taught in this Buddhakapāla tantra. Regarding "not explained by any of the buddhas," it means it was not spoken or explained by any of the buddhas, such as Vairocana and the others. Regarding "O, you who strive for the benefit of sentient beings," the word "O" (emaho) expresses wonder. Because the welfare of sentient beings is of great importance, it is joined with the word "strive." Regarding "O, mother who gives birth to all buddhas," the word "O" has already been explained. Because she gives birth to all the tathāgatas, it means "mother who gives birth to all buddhas." Regarding "O, you who strive in the great mudrā," it means she bestows accomplishments upon those who are diligent and possess faith in the great mudrā (mahāmudrā). Regarding "O goddess," it is a term meaning "O goddess, please speak the application of the mantra." Regarding "whatever was taught in the first chapter," it is a term meaning the goddess spoke all those various emanations taught in the first chapter. The passage beginning with "Having heard such words" is easy to understand. "Spoke" means that Viśvamātā spoke. "One should take the one who bears the victory banner, and one should also take his flesh."

ཞེས་པ་ནི་བར་སྣང་ན་འཕྱང་བའི་ཤ་དང་རུས་པ་བླང་བར་བྱའོ། ། རོའི་ཕྱོགས་གང་གི་ཤ་དང་རུས་པ་བླང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྐེད་ཆའི་ཞེས་པ་སྟེ་རྐེད་པའི་སུམ་མདོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤ་དང་རུས་པ་བླངས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྐེད་པའི་རུས་པ་བླངས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཐབ་ཁུང་དུ་ནི་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རུས་པ་དེས་ཐབ་ཁུང་གི་གཟུགས་སུ་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡི་ཐོད་པའི་རྗེས་བཟུང་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་རོའི་ཐོད་པ་བླངས་ཏེ་ཐོད་པ་དེར་སྡོང་བུ་གཟུགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡི་མར་ཁུས་བཀང་བྱ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྐེད་པའི་ཆའི་ཤ་བླངས་པ་བཙོས་ཏེ་མར་ཁུ་བྱའོ། ། མར་ཁུ་འདིས་སྡོང་བུ་བཙུགས་པའི་ཐོད་པ་དག་དགང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་སྟེང་དུ་གཞག། ཅེས་པ་ནི་རྐེད་པའི་ཆའི་རུས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་ཐོད་པ་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་ཡང་དུ་བ་འབེབས་པ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་ཐོད་པ་བཞག་ལ་དུ་བ་དབབ་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་འཛིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཕྱིས་སྔགས་བཟླ་བར་བྱའོ། ། སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་ཧ་ར་ཧ་ར། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་ལྟའི་སྔགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རོལ་རྩེད་ཕྲེང་བ་བཏུང་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་བབས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་པདྨ་ལས་བཏུང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་གི་པདྨ་ལས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བུ་མོ་ལོ་ནི་བཅུ་དྲུག་མ། ། ཞེས་པ་ནི་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་ཚད་ཀྱི་བུ་མོའོ། །

This means that the flesh and bone hanging in the air should be taken. If one asks from which part of the corpse the flesh and bone are to be taken, it is stated: "of the waist," which means the flesh and bone from the region of the three-fold junction of the waist should be taken. If one asks what should be done after taking the bone of the waist, it is stated: "it should be made into a hearth," which means that the bone should be fashioned into the shape of a hearth. "Having taken its skull," means that the skull of the corpse should be taken and the wick should be placed in that skull. "It should be filled with its fat," means that the flesh from the waist portion should be cooked and made into fat. The meaning is that the skull in which the wick has been inserted should be filled with this fat. "Place it upon a triangular hearth," means that the skull should be placed in the center of a triangular hearth made from the bone of the waist. Furthermore, "causing smoke to descend" should be construed as placing the skull on top of that and causing smoke to descend. "By the yogi of Buddhakapāla" means that the yogi who maintains the application of Buddhakapāla should subsequently recite the mantra. The mantra is stated as: Oṃ buddhakapālini hara hara, and so forth. The phrase "such a mantra" and so on is easy to understand. "The play-garland drink should be drunk" means that the bodhicitta which has descended into the source of phenomena (dharmodaya) should be drunk from the lotus. If one asks from whose lotus, it is stated: "a girl of sixteen years," which refers to a girl who has reached the age of sixteen.

ལང་ཚོའི་གཟུགས་ལ་བརྩེ་བ་ཅན། ། ཞེས་པ་ནི་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་མཛེས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་སྤྱད། ། ཅེས་པ་ནི་བུ་མོ་གཅེར་བུར་བྱས་ལ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྦྱོར་འདོད་པ་སྤྱད་ཅིང་ཧི་ཧིའི་སྔགས་གདོན་པར་བྱའོ། ། རོལ་རྩེད་ཕྲེང་བ་བཏུང་བར་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་པདྨ་ལ་ལྕེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བླངས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་སུ་དུ་བ་ལག་པ་གཡོན་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ནས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱའོ། ། པདྨ་ལས་བྱུང་རྫས་གང་ཞིག། ཅེས་པ་ནི་པདྨ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་ནས་བྱུང་བའི་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དུ་བ་མཉེ། ། ཞེས་པ་ནི་པདྨ་ལས་བྱུང་བ་དེས་དུ་བ་མཉེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མིང་མེད་མཐེ་བོས་མེ་ཏོག་སྦྱིན། ། ཞེས་པ་ལ་མིང་མེད་པ་ནི་པདྨའོ། ། མཐེ་བོ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེ་དག་གིས་མེ་ཏོག་གི་རྡུལ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྲེགས་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ནང་དུ་བླུགས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རི་ལུ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བྱ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལས་རི་ལུ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བྱས་ཏེ། རི་ལུ་རེ་རེ་ལ་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མངོན་པར་བསྔགས་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་ཏྲཾ་ཧྲི་ཧཱུཾ་ཕཊ། སྔགས་འདིས་མངོན་པར་བསྔགས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་རྙེད་དཀའ་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སྲིན་ལག་གི་ནི་སོར་མོ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནི་སྲིན་ལག་ཀྱང་ཡིན་ལ་སོར་མོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་སྲིན་ལག་གི་སོར་མོ་སྟེ་དེས་སོ། ། མིག་ལ་དུ་བ་བྱུགས་ཙམ་གྱིས། །

"Affectionate toward the form of youth" means a youth who has reached the prime of life, beautiful and endowed with compassion. "That is to be practiced by the yogi" means that the girl should be made naked and the two should engage in sexual union, reciting the hi hi mantra. "The play of the garland should be drunk" means that one should repeatedly take [the substance] from her lotus with the tongue. At the time of entering into union, one should place the smoke in the left hand and then engage in perfect union. "Whatever substance arises from the lotus" means the substance produced from that lotus; it should be connected as "arisen from within the source of phenomena (dharmodaya)." "One should rub the smoke with that very thing" means that one should rub the smoke with that which arose from the lotus. "With the ring finger and the thumb, one should offer the flower" means that the "ring finger" is the lotus and the "thumb" is the vajra; the meaning is that one should place the pollen of the flower and the bodhicitta into the eye salve that has been prepared. "One should make one hundred and eight pills" means that one should make one hundred and eight pills from this, and each pill should be consecrated one hundred and eight times with the mantra. The mantra is stated: oṃ buddhakapālini traṃ hrīḥ hūṃ phaṭ. One should consecrate [the pills] with this mantra. "Difficult to find in the three worlds," and so forth, is easy to understand. "With the ring finger" means that since it is both the ring finger and a finger, it is the "ring finger," and with that. "By merely applying the smoke to the eyes," [the result follows].

ཞེས་པ་ནི་མིག་ལ་དུ་བ་བྱུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལག་པ་གཡོན་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། མཛུབ་མོ་བྱུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ཡོན་ཏན་འཆད་བཞིན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གུང་མོ་བྱུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་གུང་མོ་དབུ་མས་མིག་ལ་བྱུགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ངོ་མཚར་བྱེད་དོ། ། མཐེ་བོང་གི་ནི་དུད་པ་ཡིས། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བྱུགས་ཙམ་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་མཐེ་བོས་མིག་ལ་བྱུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁང་བཟང་ལ་སོགས་པ་ཕྱེ་མར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། ། མཐེ་ཆུང་གིས་ནི་མིག་བྱུགས་ན། ། ཞེས་པ་ནི་མཐེ་ཆུང་གི་སོར་མོས་བྱུགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་རོ། ། བྱ་རོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། སྦྱོར་བ་གླེགས་བམ་ལ་མ་བྲིས། ། ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གླེགས་བམ་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བླ་མའི་ཞལ་ལས་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་བླ་མའི་ཞལ་གྱི་མན་ངག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་མིག་སྨན་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། སྔགས་དང་རུས་པའི་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྔགས་དང་རུས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། རྟག་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱེད་དོ། ། ཞེས་པ་ནི་སྔགས་དང་ལྡན་པའི་རུས་པས་རབ་འབྱམ་སྣ་ཚོགས་པ་རྟག་ཏུ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་གླང་པོ་ཆེའི་རུས་པ་དང་། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་ཧྲི་ཧཱུཾ་ཞེས་པས་གསད་པར་བྱའོ། །

This means that by merely applying [the collyrium] to the eyes, one will come to possess the qualities of cessation. The phrase "with the left hand" and so forth is easy to understand. "By merely applying [it] with the index finger" means that one will come to possess the qualities being explained. "By merely applying [it] with the middle finger" means that applying the middle finger to the eyes performs the wonders described below. "With the smoke of the thumb, by merely applying [it] to the great self" means that by merely applying the thumb to the eyes, one reduces palaces and the like to dust. "If one applies [it] to the eyes with the little finger" means that by merely applying it with the little finger, one will come to possess the qualities of invisibility and so forth that are to be explained. "The crow" and so forth are easy to understand. "The application is not written in the manuscript" means that the authentic application is not known from the manuscript. If one asks, "Then from where is it known?" it is said: "It should be known from the mouth of the guru." This means it should be understood through the oral instructions of the guru. "Then" means immediately following the explanation of the eye medicine. "The application of mantra and bone shall be explained" means: "By the application of mantra and bone, one always performs various activities." This means that with bone accompanied by mantra, one always—that is, at all times—performs a vast array of various activities. Thus, with the bone of an elephant and the mantra oṃ buddhakapālini hrīḥ hūṃ, one should perform the rite of slaying.

རྟའི་རུས་པ་དང་། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་ཁཾ་ཧྲི་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཅེས་པས་བསྐྲད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གླང་པོ་ཆེའི་རུས་པས་ཞེས་པ་ནས་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཅེས་པའི་བར་དུ་རུས་པ་བཅུ་བཞི་དང་། སྔགས་བཅུ་བཞིས་ལས་བཅུ་བཞི་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལེའུས་བསྡུས་པའི་དོན་གསུངས་པ། སེམས་གཅིག་དྲི་མེད་མེ་ལོང་བཞིན། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་གཅིག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་མེ་ལོང་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གང་བསམས་དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་གང་བསམས་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་སྦྱོར་བས་གང་བསམས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཤེས་མོད་ཀྱི། ། ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཟུང་། ། ཞེས་པ་ནི་འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འཇིག་རྟེན་པ་བཟུང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། སྔགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི་མིག་སྨན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པའོ། ། གང་དུ་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། ། ། ད་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་མིག་སྨན་དང་། སྔགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། རྣམ་དག་ལེའུ་རབ་རྙེད་དཀའ། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་དེ་རབ་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ།

With the horse bone and the mantra oṃ buddhakapālini khaṃ hrīḥ hūṃ phaṭ, one should perform the expulsion. Thus, from the phrase "with the elephant bone" up to "hūṃ phaṭ," the meaning is that fourteen bones and fourteen mantras perform fourteen activities. The summarized meaning of the chapter is stated: "The single mind is like a stainless mirror." This means that the single mind itself is to be viewed like a stainless mirror; therefore, the meaning is that it is the cause of these [phenomena], such as the nature of mind and so forth. "Whatever is conceived is also a reflection" means that whatever is conceived is like a reflection; the meaning is that through the yoga of the deity in the form of a reflection, everything that is conceived will be accomplished. "Although it is known to be like a dream" means that all beings are like dreams and illusions. "Nevertheless, it is grasped by conceptual thought" means that nevertheless, the worldly is grasped by conceptual thought. The terms "Buddhakapāla" and so forth have already been explained. "The application of mantras" is a summary of the collection of activities such as the eye-salve and so forth. The chapter in which these are expressed is the twelfth. Now, the chapter on purity will be explained. "Then" refers to the period immediately following the teaching on the eye-salve and the collection of mantra activities. "The chapter on purity is very difficult to find" means that this chapter on purity in the state of suchness is very difficult to find.

ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་དཀའ་བ་སྟེ་ཀྱང་མི་རྙེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ནེ་ནེ་མོ་དང་ཚ་མོ་དང་། ། མ་དང་བུ་མོ་ཆུང་མ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་མ་འདི་དག་ལྔ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མ་མཆོག་ལྔ་ལུས་ལས་འབྱུང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་འདི་ལྟར་སྤྱད། ། ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བས་སྤྱད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་འདོད་ན། ། ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་མ་ལྔ་པོ་འདི་དག་འདོད་པར་བྱ་ཞིང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་དགོངས་སོ། ། གཡུང་མོ་དང་ནི་གར་མཁན་མ། ། ཁྲུས་མཁན་མ་དང་གཏུམ་མོ་ཡིས། ། བུ་མོ་ཀོ་བ་བྱེད་མར་གསུངས། ། ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདོད་པས་སྤྱད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བློ་དང་ལྡན་པས་འདི་དག་སྤྱད། ། ཅེས་པ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་འདོད་པ་སྤྱད་ཅིང་བསྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྔ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་མཆོག། ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་མཆོག་སྟེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ལ་གོང་དུ་གྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མ་དག་པ་ཡི་སེམས་སྦྱང་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་ནི་མ་དག་པའི་སེམས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་སྦྱང་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། ། མིག་ནི་སྲིང་མོར་འགྱུར་བ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་མིག་གི་རང་བཞིན་སྲིང་མོར་འགྱུར་བའོ། ། རྣ་བ་ཚ་མོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ནི་རྣ་བའི་རང་བཞིན་ཚ་མོར་འགྱུར་བའོ། །

This means that even the Śrāvakas and others find it difficult to obtain. "The paternal aunt, the niece, the mother, the daughter, and the wife" refers to these five types of wisdom-consorts (prajñā); the meaning is that these five supreme yoginīs arise from the body. "The wise should practice in this way" means that these yoginīs should be practiced and relied upon through the perfect union of the vajra and the lotus. If one asks what the result of this is, it is said: "If one desires the Great Seal (mahāmudrā)," which means that if a yogin possesses the desire for the Great Seal, at that time he should desire and enjoy these five wisdom-consorts; this is the intended meaning. "The outcaste woman, the dancer, the washerwoman, and the fierce woman—these are said to be the leather-worker girl," which means that these five yoginīs should be practiced by one who desires the Great Seal. "The wise should practice these" means that the wise yogin should practice and rely upon them with desire. "These five are the supreme yoginīs" means that these five yoginīs are supreme, excellent, and superior for the accomplishment of the Great Seal. "In order to purify the impure mind" means that this is taught for the purpose of purifying the yogin’s impure mind. "The eye becomes the sister" means that the nature of the eye becomes the sister. "The ear is the niece" means that the nature of the ear becomes the niece.

སྣ་ནི་མ་རུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ལ་སྣའི་རང་བཞིན་ནི་མར་འགྱུར་བའོ། ། ལྕེ་ནི་བུ་མོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ལ་ལྕེའི་རང་བཞིན་ནི་བུ་མོར་འགྱུར་བའོ། ། ཡིད་ནི་ཆུང་མར་འགྱུར་བ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཆུང་མར་འགྱུར་བའོ། ། ལྷ་མོ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་མཆོག། ཅེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ། གོང་མ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རབ་སྟེར་མ། ། ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྟེར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཏི་མུག་གར་མཁན་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་གར་མཁན་མར་འགྱུར་བའོ། ། ཞེ་སྡང་གཡུང་མོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རང་བཞིན་གཡུང་མོར་འགྱུར་བའོ། ། འདོད་ཆགས་ཁྲུས་མཁན་མ་ཡིན་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁྲུས་མཁན་མར་འགྱུར་བའོ། ། ང་རྒྱལ་གཏུམ་མོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་གཏུམ་མོར་འགྱུར་བའོ། ། ཕྲག་དོག་ཀོ་བ་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྲག་དོག་གི་རང་བཞིན་ཀོ་བ་བྱེད་མར་འགྱུར་བའོ། ། གཟུགས་ལས་གཏི་མུག་སྐྱེ་བ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ལ་མིག་ནི་གཏི་མུག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའོ། ། སྒྲ་ལས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་སྒྲ་ལས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། ། དྲི་ལས་ལོངས་སྤྱོད་པས་འདོད་ཆགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཤིན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཅིག་ཏུ་བསམ་གཏན་ལ་སེམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། ། སྐྱེ་འདིར་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །

"The nose becomes the mother" means that the nature of the nose is the mother. "The tongue is the daughter herself" means that the nature of the tongue is the daughter. "The mind becomes the wife" means that the nature of the mind is the wife. "Those five goddesses are supreme" means that the five yoginīs are the nature of the five sensory qualities; this is the meaning of "supreme." "Bestowers of the Great Seal" means that the yoginīs bestow the Great Seal. "Ignorance becomes the dancer" means that the nature of ignorance becomes the dancer. "Hatred is the outcaste woman herself" means that the nature of hatred becomes the outcaste woman. "Passion is the washerwoman" means that the nature of passion becomes the washerwoman. "Pride is the fierce woman herself" means that the nature of pride becomes the fierce woman. "Envy is the leather-worker" means that the nature of envy becomes the leather-worker. "From form, ignorance arises" means that the eye becomes the purification of ignorance. "From sound, hatred arises" means that hatred arises from sound. "From smell, through enjoyment, passion..." and so forth are easy to understand. "With a mind of intense application" means a yogin who contemplates one-pointed meditative concentration. "Even if one does not attain accomplishment in this life..."

ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་མིའི་སྐྱེ་བ་འདིར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་ཀྱང་ངོ་། དེའི་ཚེ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་དངོས་གྲུབ་འགྱུར། ། ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གསང་བའི་མཛོད་ལས། དབང་བསྐུར་ཡང་དག་སྦྱིན་ལྡན་ན། ། སྐྱེ་དང་སྐྱེ་བར་དབང་བསྐུར་འགྱུར། ། དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་བདུན་ལ་ནི། ། མ་བསྒོམས་པར་ནི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། ། གང་ཡང་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། ། གལ་ཏེ་དམ་ཚིག་སྡོམ་ལ་གནས། ། སྐྱེ་འདིར་ལས་དབང་གིས་མ་གྲུབ། ། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་དངོས་གྲུབ་འཐོབ། ། རེ་ཞིག་དམ་ཚིག་སྡོམ་མི་གནས། ། དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ལྟ་ཞོག་གི། ། མི་ཡི་སྐྱེ་བའང་རྙེད་པར་དཀའ། ། གང་ཡང་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ཡི། ། རིམ་འོངས་དེ་ཉིད་རིག་པ་ཡི། ། སྒྲུབ་པོ་དེ་ཡིས་བསྒྲུབ་སྙམ་དགོངས། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་མི་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་སེམས་དག་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དཀར་པོ་དང་། ལྗང་གུ་དང་། ནག་པོའི་མདོག་ཏུ་མི་བལྟ་ཞིང་མི་བརྟག་པའི་དོན་ཏོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བལྟ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ནམ་མཁའ་ལས། ། ཙནྡན་མེ་ཏོག་བུད་མེད་བཟང་། ། མཐོང་བས་གང་ཚེ་འཛག་འགྱུར་བ། ། དེ་ཚེ་དགའ་བར་ཡང་དག་བཤད། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྣམ་པར་གནས། ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀུན་གྱི་སེམས། ། དཔག་དཀའ་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལས་ཤེས། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །

This means: even if the siddhi of Mahāmudrā is not attained in this human birth, what will happen then? To answer that, it is said: "In another birth, the siddhi will occur." This means that in a birth other than this one, the siddhi of Mahāmudrā will be attained without a doubt. As it is said in the Guhyakośa: "If one possesses the authentic bestowal of empowerment, Empowerment will be received in birth after birth. Within seven such births, One will attain siddhi without meditating. Furthermore, if one possesses meditation And abides by the samaya vows, If one does not succeed in this life due to the power of karma, One will attain siddhi in another birth. For the time being, if one does not abide by the samaya vows, Setting aside the attainment of siddhi, Even a human birth will be difficult to find. Any practitioner who possesses the knowledge of reality Passed down through the lineage of gurus— Such a practitioner should think, 'I shall accomplish it.'" Regarding "One should not look with a pure mind": this means that with the pure mind of coemergent wisdom (sahaja-jñāna), one should not look at or analyze [the object] in terms of white, green, or black colors. If one asks, "Then how should one look?" the meaning is that one should look at all the aspects of coemergent bliss. As it is said in the Rab tu dga' ba'i nam mkha': "When one sees a beautiful woman, Like a sandalwood flower, in the sky of great joy, And [the seminal essence] flows, That is correctly explained as joy. It abides within all sentient beings; The minds of all those sentient beings Are known in a single, inconceivable instant." The remainder is easy to understand.

ཡིད་ཀྱིས་གཉི་ག་སྤྱད་པས་བདེ། ། ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་སྤྱད་པས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེར་ནི་དཔྱད་པ་ཡོད་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ལ་དཔྱད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་པོ་ལ་ནི་དངོས་མེད་ཡོད། ། ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་མེད་ལ་ཡོད་དངོས་པོ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉི་ག་སྟོང་། ། ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་སྟོང་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། གཉི་ག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ། ། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་དག་སེམས་ཀྱི་དག་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་དག་པར་དགོངས་སོ། ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་རབ་བཤད་པ། ། ཕྱི་ཡི་ལུས་ནི་སྦྱང་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་དེས་ཕྱིའི་ལུས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱང་བ་ལ་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། ལྷ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྙིང་རྗེར་འགྱུར་རོ། ། འཁྱུད་པ་བྱམས་པར་འགྱུར་བའོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་མ་ལ་འཁྱུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱམས་པར་བསྟན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དྲུད་པའི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་དྲུད་པ་ལས་དགའ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཉིས་ཀ་འདུས་ལས་གང་འཛག་པ། ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་ཀ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཛག་པ་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་གསུངས་སོ། །

"Bliss through the mind engaging with both" means that by engaging with both existence and non-existence, one attains the nature of bliss. "In that, there is analysis" means that once great bliss has truly arisen, there is no further analysis. "In existence, there is non-existence" means that within the existence of all phenomena, there is non-existence, which is emptiness. "In non-existence, there is existence itself" means that within the non-existence of emptiness, there is existence. "Both existence and non-existence are empty" means that existence is empty and non-existence is also empty; the meaning is that one should meditate on both as emptiness. "These are the purity of the mind" means that all of these are intended to be the purity of the mind. Furthermore, it is explained: "In order to purify the external body." This should be connected to the statement that, for that reason, the supreme external body is thoroughly explained as being purified. "Compassion is endowed with the deity" means that compassion arises simply by not seeing the wisdom consort. "Embracing becomes loving-kindness" means that whatever embracing of the wisdom consort there is, that is taught to be loving-kindness. "The nature of the friction of rubbing" means that joy arises from the perfect rubbing of the vajra and the lotus. "That which flows from the union of both" means that the flow of the essence of bodhicitta from both the wisdom and the method is taught to be equanimity.

དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་སྦྱོར་ལྡན་པ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འཆིང་འགྱུར། ། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཐོང་བ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ། ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་མ་མཐོང་བ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འཁྱུད་ལས་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཙམ། ། ཞེས་པ་ནི་འཁྱུད་པ་ལས་ཅུང་ཟད་དགའ་བའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དྲུད་པ་ལས་ནི་དགའ་བ་སྐྱེ། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་། པདྨ་ཡང་དག་པར་དྲུད་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཀུན་གྱི་མཐའ་མར་དགའ་བྲལ་བ། ། ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་དགའ་བ་ཤོར་ཞིང་དགའ་བྲལ་སྐྱེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ཀུན་བཤང་དང་གཅི་སོགས་སུ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པར་རྣལ་འབྱོར་རིག་པས་རྟག་ཏུ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྟག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཉེད་དང་འཚིར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་ནུ་མ་ཉེད་ཅིང་སུབ་པ་སྟེ་དེ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྔའི་རྩ་ལྔའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔལ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་སྟེར་བྱེད་པ་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་དེ་མཆོད་ན། ། ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ཤེས་རབ་མ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་བསྟན་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོས་མི་འགྱུར། །

Thus, the meaning is: "How could one who possesses the application of entities be bound by passion?" "From seeing, suffering arises" means that from not seeing insight (prajñā), the suffering of passion arises. "From embracing, a slight fruit" means that from embracing, a slight fruit of joy arises. "From rubbing, joy arises" means that from the perfect rubbing of the vajra and the lotus, supreme joy arises. "At the end of all, the joy-free" means that at the very end of all, joy is lost and the joy-free arises. The remainder is easy to understand. "All that in feces, urine, and so forth" means that whatever is eaten and drunk, the knower of yoga should always—that is, at all times—examine it as being feces, urine, and so forth. The remainder is easy to understand. "By kneading and squeezing" means by the actions of kneading and pressing the breasts and so forth, one perfectly generates the Great Seal (mahāmudrā). "The five yoginīs" refers to the five channels of the five yoginīs. "The glory of the Buddha" means the Great Seal. "Bestowing the Great Seal" means bestowing it in a special way. "If the yogi worships her" means if the yogi honors those five wisdom consorts. "He will not be stained by desires."

ཞེས་པ་ནི་སྤྱོད་བཞིན་པའམ་བསྟེན་བཞིན་པ་ན་སྲིད་པའི་ཉེས་པས་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་དྲི་མས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཉེས་པས་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་ཡང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྫུན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་མཆོག་དེ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་བསྒོམ་པ་པོ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྲིད་པའི་ཉེས་པས་གོས་མི་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལ་སྲིད་པ་སྟེ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་ཤིང་མི་རེག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལེའུའི་བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། ཇི་སྲིད་ཁ་མ་བྱེད་མི་གསོར། ། ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་པདྨ་ཁ་མ་བྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་རྡོ་རྗེ་གསོར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་སྐུ་སྲིད་སྡིག་དང་བྲལ། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་སྲིད་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྡིག་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འཛག་མེད་པ། ། ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། གང་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཤིང་། ། ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་མི་འཛག་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཤིང་ནི་རྡོ་རྗེ་མཁྲང་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

This means that while practicing or relying [on the path], one will not be stained by the faults of cyclic existence. Regarding the line, "Even by the stains of envy and so forth," it means that even if afflictions such as envy arise, one who possesses meditative concentration will not be stained by those faults. The implication is: if all beings are like falsehoods and illusions, how could they be stained by faults? Regarding the phrase, "That very reality of the supreme yogi," it means that the yogi who meditates is one who knows the supreme, most excellent suchness. Regarding "One will not be stained by the faults of existence," it means that one is not stained by or touched by the faults of conceptualization within existence—that is, saṃsāra, which is beginningless. The verse summarizing the meaning of the chapter is spoken: "As long as the mouth is not opened, the vajra is not brandished." This means that as long as the lotus is not opened, the vajra should not be brandished. "The Buddha-body exists, free from sin" means that the Buddha-body exists as long as it is free from the stains of the sins of saṃsāra. "Bodhicitta is without emission" means that the bodhicitta does not leak. If one asks what happens because of that, it is said: "That which is the tree of perfection." This refers to the tree of the perfection of non-emission of bodhicitta, up to the point of "the firm vajra." The terms "Buddhakapāla" and so forth have already been explained.

ལེའུ་གང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། ། ། ད་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྙེད་དང་མཚུངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་རི་རབ་ལྷུན་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཚུངས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྤྱན་གདངས་ཤིང་མགུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་མིག་ཕྱེ་ཞིང་སེམས་དགའ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་བཏུད་དེ། ། བསྟོད་པ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་བསྟོད་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨེ་མའོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷ་མོ། ། ཞེས་པ་ལ་ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་བྱེད་མ། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་སྐྱེད་བྱེད་མའོ། ། དཔལ་དང་གྲགས་པ་ཆེ་ཞིང་འཇིགས། །

The chapter in which the purification of the mind is expressed is the thirteenth, titled "The Chapter on the Purification of the Mind." Now, the chapter on Viśvamātā will be explained. The word "then" refers to the period immediately following the explanation of the purification of the mind. It should be connected as: "The introductory chapter of the Buddhakapāla Tantra is now explained." Regarding the phrase "the bodhisattvas such as Vajrapāṇi and others," it means "the bodhisattvas beginning with Vajrapāṇi." Regarding "the yoginīs equal in number to the atoms of Mount Meru," it means equal to the atoms of Mount Sumeru; the meaning is "the yoginīs equal to the atoms of those very atoms." Regarding "with eyes wide open and a joyful mind," it means the yoginīs with open eyes and delighted minds. "Bowing to Viśvamātā and praising her" means that those yoginīs offer praise to the Blessed Lady Viśvamātā. Regarding "O, Blessed Goddess," the word "O" (emaho) expresses wonder. "Blessed Goddess" means a goddess who possesses the [qualities of a] bhagavatī. "The mother who gives birth to all buddhas" means that all buddhas are Vairocana and the others, and she is the "mother" because she gives birth to them. "Glorious, of great renown, and terrifying..."

ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དཔལ་གྱིས་བྱིས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་པས་ན་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་བྱེད་མ། ། ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷ་མོ་སྙིང་རྗེ་ཆེར་ལྡན་མ། ། ཞེས་པ་ནི་ལྷ་མོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བློ་ཆེན་མ། ། ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྒྱས་འདེབས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། དོན་ཆེན་འབྲས་བུ་སྟོན་མཛད་མ། ། ཞེས་པ་ལ་དོན་ཆེན་པོ་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོའོ། ། དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན། སྟོན་མཛད་མའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཡི་ནི་རྒྱུད། ། ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་སྦས་པ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བས་མ་གསུངས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་དེ་གང་རྣམས་ལ་དངོས་གྲུབ་མ་གསུངས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མས་གསུངས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གསུངས་གཅིག་གིས་ནི་གསལ་མཛད་དེ། ། ཞེས་པ་ནི་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ཚིག་གཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་ལ་གསལ་བར་མཛད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨེ་མའོ་སྣོད་ཆེན་ལྷ་མོ་ཁྱོད། ། ཅེས་པ་ལ་ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བའོ། ། སྣོད་ཆེན་ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ནི་གནས་ཆེན་པོའི་ངོ་བོའི་ལྷ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་འདུས་མཛད་མ། ། ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་དེ་རྩ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཤིང་བཟླུམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །

This means that because she strikes fear into those of childish disposition through the glory of Mahāmudrā, she possesses great renown. "Benefactor of all sentient beings" means that she acts for the benefit of every purpose of sentient beings. "Goddess endowed with great compassion" means that the goddess is perfectly endowed with great compassion. "Mahāmudrā of great intelligence" means that she is Mahāmudrā because she seals the Tathāgatas with the nature of great emptiness. "She who reveals the fruit of the great purpose" means that the "great purpose" is the great siddhi; because she reveals its fruit, the wisdom of great bliss, she is "she who reveals." "The Tantra of the Buddha Skull" refers to the tantra of wisdom and method. "Concealed by Vajradhara" means that it was not spoken by Vajradhara. The meaning is that the Blessed Lady spoke that which the Buddhas, such as Vairocana and others, had not spoken to those sentient beings. "She clarified with a single utterance" means that she made it clear in an instant with a single word of request. "O, you goddess, the great vessel! Aho!"—here, "Aho" expresses wonder. "Goddess, the great vessel" means the goddess whose essence is the great abode. "She who gathers all the Yoginīs" means that she collects and unites all the Yoginīs, which is to say, all the channels. The remainder is easy to understand.

གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་གསུངས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་ཐམས་ཅད་ཉོན། ། ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆེན་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཉོན་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་། ། འདོད་ཆགས་བྲལ་དང་བདག་ཆེན་ཉོན། ། ཞེས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་ཉིད་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་ཚངས་རིས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉོན་ཅིག་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉོན། ། ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་བརྙེས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ས་བཅུ་གསུམ་པ་བརྙེས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མི་ནི་ཉོན། ། ཞེས་པ་ལ་ལྷ་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཀླུ་ནི་ནོར་རྒྱས་ལ་སོགས་པའོ། ། མི་ནི་མི་ཉིད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉོན་ཅིག་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། ཅི་ཞིག་ཉན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྒྱུད་རྒྱལ་འདི་ནི་བཀླགས་ཙམ་གྱིས། ། ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་རྒྱལ་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་མཉན་པ་དང་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། བྲིས་པ་དང་སྟོན་པའི་བསོད་ནམས་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མི་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་དུ་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དབུལ། །

Regarding the phrase "it was said," it was spoken by Viśvamātā. "Listen, all you yoginīs" means that all the yoginīs, such as Mahākāmā and the others, should listen. "All the bodhisattvas, those free from passion, and the great-souled ones, listen" means that "bodhisattvas" refers to Vajrapāṇi and the others; "those free from passion" refers to the śrāvakas and the like; and "great-souled ones" refers to the gods of the Brahmā realm and so forth—thus, it should be understood that all of them should listen. "Buddhas and tathāgatas, listen" means that "buddhas" refers to those who have attained the eleventh ground, and "tathāgatas" refers to those who have attained the thirteenth ground; the meaning is that all of them should listen. "Gods, nāgas, and humans, listen" means that "gods" refers to Brahmā and the others; "nāgas" refers to Vāsuki and the others; and "humans" refers to human beings themselves. Thus, it should be understood that all of them should listen. If one asks what it is they should listen to, it is said: "By merely reading this king of tantras." This means that by merely hearing and reading this king of tantras, namely this Buddhakapāla-tantra, great merit will be produced. The merit of writing and teaching it is also rejoiced in by the buddhas, bodhisattvas, gods, nāgas, and humans. "For the sake of Mahāmudrā, the qualities of the buddhas are offered."

ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པའི་བསོད་ནམས་འདི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་དུ་དབུལ་ཞིང་བསྔོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྔགས་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་དང་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ཞིག་གསལ་བྱས་བཟོད་པ་མཛོད། ། ཅེས་པ་ནི་བདག་གིས་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གསལ་བར་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བདག་ལ་བཟོད་པ་མཛོད་ཅིག་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་རབ་ཏུ་བཤད། ། ཅེས་སྦྱར་རོ། ། སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་སྟོབས་པོ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་བཟླས་པས་སྟོབས་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་འདོད་ན། ། ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་སྦྱོར་བཟང་པོ་བཟླ། ། ཞེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱིས་སོ། ། བཟང་པོ་བཟླ་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་བཟླ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཧྲཱིཿབུདྡྷ་ཧཱུཾ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་ཨཱཿ། འཇུག་པ་དང་ལྡང་བ་དང་གནས་པའི་རླུང་ལ་ཡི་གེ་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། འཇུག་པ་ལ་ཨོཾ། འབྱུང་བ་ལ་ཧྲཱིཿགནས་པ་ལ་བུདྡྷ། བདེ་བ་ལ་ཧཱུཾ་ནུབ་པ་ལ་ཀ་པཱ་ལི་ནི། ལྡང་བ་ལ་ཨཱཿའོ། ། དེ་ལྟར་བཟླས་པ་རབ་རྙེད་དཀའ། ། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པའི་མན་ངག་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་དཀའ་བས་ཀྱང་མི་རྙེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་ཆུད་བཟླ། །

This means that these merits, which are the aspects of the Buddha’s qualities, are offered and dedicated for the sake of the siddhi of Mahāmudrā. Regarding the phrase "The profound meanings of the mantras," and so forth: "Please grant your forbearance for what has been clarified" means that because I have clarified this King of Tantras, the Buddhas and Bodhisattvas should grant me their forbearance. "Then" refers to the period immediately following the presentation of the introduction to the tantra. "The recitation of mantras is explained" is how it should be connected. "The recitation of mantras is of great power" means that through the recitation of mantras, one becomes possessed of great strength. "If one desires the supreme siddhi" means if a yogi desires and seeks the supreme, most excellent siddhi of Mahāmudrā. "Recite the excellent union of the Buddha Skull" is by means of the meditative concentration of insight and method. "Recite the excellent" means to recite the mantra endowed with the excellent suchness of the mantra. The mantra is stated: OṂ HRĪḤ BUDDHA HŪṂ KAPĀLINI ĀḤ. This is the thirteen-syllable mantra for the winds of entering, arising, and abiding. For entering, OṂ; for arising, HRĪḤ; for abiding, BUDDHA; for bliss, HŪṂ; and for subsiding, KAPĀLINI; for arising, ĀḤ. "Such a recitation is difficult to find" means that the pith instructions for such a mantra recitation are not found even by Śrāvakas and others, as it is difficult for them. "Recite the union of the Buddha Skull," which is the entry into the practice.

ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་སྦྱོར་བ་དེར་སེམས་ཆུད་པས་སྔགས་བཟླས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་ལྡན་པས། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བཟླས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་གྱིས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། སྙིང་པོའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཀ་པཱ་ལི་ནི་ཨ་ཧྲཱི་ཧེ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཉེ་བའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཀ་པཱ་ལི་བཛྲི་ཎི་ཧོ་ཧཱུཾ་ཨ་དུར་ལཀྵེ་ཧཱུཾ་ཕཊ། དེ་དག་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོར་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་དབང་བསྐུར་བ་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། སློབ་མ་དད་བརྟན་གང་ཞིག་གིས། ། ཞེས་པ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་སྟེ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མས་སོ། ། ཤེས་རབ་མ་ལ་གསོལ་བ་གདབ། ། ཅེས་པ་ནི་བླ་མ་ཤེས་རབ་མའི་དྲུང་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་གདབ་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། མཎྜལ་རྣམ་པ་ལྔ་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་བྱས་ལ་གསོལ་བ་གདབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟ་བུའི་མཎྜལ་བྱ་ཞེ་ན། དྲི་ཞིམ་པའི་དངོས་པོ་ཡིས། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲི་ཞིམ་པའི་ཆུས་དཀྱིལ་འཁོར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན་བྱས་པ། ། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་མོའི་དབང་ལྔ་སྩོལ་ཅིག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་དབང་ལྔ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལྷ་མོ་ཆེ་ལ་གསོལ་བ་གདབ། །

This means that by focusing the mind upon that application of the Buddhakapāla, one performs the mantra recitation. "Possessing such mental recitation" means that a yogi endowed with such recitation will undoubtedly attain the accomplishments (siddhi); these will become the accomplishments of that yogi and not otherwise. The essence mantra is taught: Oṃ buddhakapālini a hrīḥ he hūṃ phaṭ. The near-essence mantra is taught: Oṃ kapāli vajriṇi ho hūṃ adurlakṣe hūṃ phaṭ. These are correctly explained as the essence and near-essence mantras. Regarding the word "then": this should be connected to the statement that immediately after explaining the reality (tattva) of the mantra, the empowerment (abhiṣeka) is thoroughly explained. "Any disciple with stable faith" refers to a disciple endowed with faith, specifically a disciple possessing irreversible faith. "One should supplicate the wisdom consort" means that one should offer a supplication in the presence of the guru’s wisdom consort. If one asks how to supplicate, it is taught: "Having prepared the five types of maṇḍalas." This means that one should supplicate after having prepared the five maṇḍalas, which are the purities of the five yoginīs. If one asks what kind of maṇḍala should be made, it is said: "With fragrant substances," meaning that the maṇḍala should be prepared with fragrant water. "Adorned by all the Buddhas" means that one should grant the five empowerments of the goddesses who are the purities of the five Buddhas; the meaning is, "Grant the five empowerments adorned by all the Buddhas, such as Vairocana and the rest." "One should supplicate the Great Goddess."

ཅེས་པ་ནི་དབང་གི་དོན་དུ་ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་གསོལ་བ་གདབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཞལ་དུ་བཟའ་བའི་རྫས་མཆོག་བསྟབ། ། ཅེས་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་མཆོག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བཟའ་བ་དང་། ཁྲག་འདྲེས་པ་པདྨའི་ཁ་ནས་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདིས་ནི་ལྷ་མོའི་བྷ་གའི་དབང་བསྟན་ཏོ། ། གསོལ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་དུང་ཕོར་གྱི་དྲིའི་ཆུ་བཏུང་བའམ། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏུང་བའོ། ། འདིས་ནི་གསང་བའི་དབང་བསྟན་པའོ། ། ཡིད་ནི་ཚིམ་ཞིང་ཐུགས་དགྱེས་སོ། ། ཞེས་པ་ནི་སློབ་མའི་སེམས་དགའ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏུང་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གསུངས་པ། ལྷ་མོ་དགྱེས་པར་མཐོང་ནས་ནི། ། ཚིག་འདི་དག་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། ། ཅེས་པའི་ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་ཞལ་གྱི་པདྨ་བྱེ་ཞིང་། དགྱེས་པར་མཐོང་ནས་དེ་ནས་སློབ་མས་ཚིག་འདི་དག་སྨྲས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་པོ་ཡིས། ། ཞེས་པ་ནས་ཞི་བར་མཛོད་ཅེས་པའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སློབ་མས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དེར་ནི་རྒྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། ། ལྷབ་ལྷུབ་རྒྱན་རྣམས་དབུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ནོར་བུས་སྤྲས་པའི་རྒྱན་རྣམས་ལྷ་མོ་ལ་དབུལ་ཞིང་བསྟབ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དད་པ་བརྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པས་དབུལ་བར་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དེ་ནས་བདག་ཉིད་དབུལ་བར་བྱ། །

This means that one should supplicate the goddess Viśvamātā for the sake of the empowerment. "Offer the supreme substance for consumption into the mouth" means that the supreme food—the consumption of bodhicitta mixed with blood—should be given from the opening of the lotus. By this, the bhaga empowerment of the goddess is shown. "Supplicate" means to drink the scented water from the conch bowl, or alternatively, to drink the bodhicitta. By this, the secret empowerment is shown. "The mind is satisfied and the heart is pleased" means that the disciple’s mind, through joy, drinks the bodhicitta and is satisfied. Now, the wisdom-gnosis empowerment is taught: "Having seen the goddess pleased, she speaks these words." This means that having seen the lotus-face of the goddess Viśvamātā open and being pleased, the disciple then speaks these words. With the verses from "By many conceptual thoughts" up to "make them peaceful," one should supplicate Viśvamātā. Then, what should the disciple do? That is stated: "There, all the ornaments and the fluttering finery should be offered." This means that ornaments adorned with gold, silver, and jewels should be offered and presented to the goddess. "With a mind of firm faith" means that one should offer with irreversible faith. Then, "one should offer oneself."

ཞེས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བདག་ཉིད་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དབུལ་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྣ་ཚོགས་ཟས་ཞེས་པ་ནི་ཟན་དང་། ཤ་དང་ཚོད་མ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱུར་བ་དང་མངར་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་བཏུང་ཞེས་པ་ནི་ཆང་སྣ་ཚོགས་ཏེ་བུ་རམ་གྱི་ཆང་དང་དགུན་ཆང་དང་སྦྲང་ཆང་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཡི་མདུན་དུ་དབུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སྡེ་མའི་མདུན་དུ་དབུལ། ། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ཤེས་རབ་མ་གཏད་པ་གསུངས་པ། གང་གིས་ཤེས་རབ་མཉེས་པ་ཞེས་པ་ནི། གང་གིས་རྡོ་རྗེས་ཤེས་རབ་མའི་པདྨ་མཉེས་པ་དེ་ཡིས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མཆོད། ། ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པས་མཆོད་ཅིང་མཉེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཉིད་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་བཞུགས། ། ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་ཡང་དངོས་གྲུབ་གཙོ་བོ་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་འདིའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ལ་དངོས་གྲུབ་གཞན་ཡང་སྟེ། རལ་གྲི་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ཉིད་ལ་གནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་གཞན་གང་ཞིག། ཅེས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་འདི་ལ་བཞུགས། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྲེང་བཟང་མ་ལ་སོགས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཤེས་རབ་མའི་པདྨའི་ནང་ན་གནས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཚོན་པའི་གནས་གསུངས་པ།

This means that immediately following that, one should offer oneself and all things. "Various foods" refers to rice, meat, and various vegetables, sour, sweet, and so forth. "Various drinks" refers to various types of liquor, such as molasses liquor, winter liquor, honey liquor, and so on. "One should offer them before her" means one should offer them before her, [the consort] Viśvamātā. Now, regarding the entrustment of the wisdom consort Viśvamātā, it is said: "By whom the wisdom consort is pleased" means that by whom the vajra pleases the lotus of the wisdom consort, by that person siddhi will be attained. "Worshipped by all the Buddhas" means that by means of this perfection of wisdom, all the Buddhas—Vairocana and the others—are worshipped and pleased. "Those who are truly endowed with this" means the perfect Buddhas, Vairocana and the others. "In this very [consort] the Buddhas reside" means that in this very perfection of wisdom, the Buddhas reside. Furthermore, "and the other principal siddhis" means that within this source of phenomena (dharmodaya), all other siddhis, such as the sword and so forth, also abide. "Who else is endowed with compassion" is easy to understand. "All ḍākinīs reside in this" means that the ḍākinīs, such as Mālikā and the others, dwell within the lotus of the wisdom consort. The indicative locations are then taught:

གང་དུ་དབང་པོ་འགགས་གྱུར་པ། ། ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་དབང་པོ་རྣམས་འགགས་ཤིང་ནུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་མཚོན་པའི་གནས་སོ། ། བདག་རྟོགས་རང་བཞིན་ཉམས་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་བདག་གི་རང་བཞིན་ཉམས་པ་སྟེ། གང་བདག་གི་རང་བཞིན་ཉམས་པ་དེ་ཉིད་གནས་སུ་གསུངས་པའོ། ། ཀྱེ་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགར་གྱུར། ། ཞེས་པ་ལ་ཀྱེ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བོད་པའོ། ། དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བླ་མའི་སྤྱན་སྔར་གསལ་བར་ཞུས། ། ཞེས་པ་ནི་བླ་མའི་ཞལ་སྔར་དོན་གསལ་བར་ཞུས་ཤིག་པ་སྟེ། བླ་མའི་ཞལ་སྔའི་དྲིན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་མི་མངོན་པ་མེད་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་སློབ་མས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྟེ། ཕྱག་བགྱི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་ཞིག་འཆར་དུས་ཚེ་ན་དབང་པོ་དང་། ། ཞེས་པ་ལ་གང་ཞིག་སྟེ། གང་འཆར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་མཉམ་པར་ནུབ་པ་སྟེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ནུབ་ཅིང་ཉམས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་སྦས་སུ་སད་པ། ། ཞེས་པ་ལ། སུ་སད་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་སད་ཀྱི་གཞན་སུའང་མ་སད་པའི་དོན་ཏོ། །

"Where the senses have ceased" refers to the place that symbolizes where the senses have ceased and dissolved. "The nature of the self is destroyed" means that where the nature of the self is destroyed, that very place is described as the locus. "O, that which has become the innate joy" (sahajānanda): "O" is an address to Vajrapāṇi. "That which has become the innate joy" means that it has become the nature of innate joy; such is the meaning. If one asks how the nature of innate joy is to be understood, it is said: "Request it clearly in the presence of the guru." This means one should request the meaning clearly in the presence of the guru; the sense is that through the kindness of the guru's presence, it is made clear and rendered no longer hidden. Then, regarding the disciple's homage to the experience of the great bliss of the wisdom of insight (prajñājñāna), it is said: "Homage to that." This means homage to that great bliss; the sense is "to prostrate." Regarding "At the time when [it] arises, the senses and..." and so forth: "When" refers to the single moment at the time of its arising. How it occurs is then described: "The senses and objects dissolve equally," meaning that because the wisdom of great bliss arises, the senses, objects, and so forth dissolve and are destroyed. "Awakened as the hidden heart of the wise": regarding "awakened," the sense is that the very body of bodhicitta is awakened, and no other is awakened.

སྦས་པ་ཤེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྦས་པའོ། ། སད་ཅེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། ། གནས་གང་དུ་ཞེ་ན་མཁས་པའི་སྙིང་གར་ཏེ་མཁས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགའ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་སད་ཅེས་སྦྱར་རོ། ། ཕྱིས་ནི་མངོན་དགའ་ཞེས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སུ་ཞིག་མངོན་པར་དགའ་ཞེ་ན། རྒྱལ་བའི་མཛེས་སྐུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་བ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛེས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་གཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། ཤེས་རབ་མ་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་གང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གླེང་གཞི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་དེ་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། ། ། ། འདི་གསུངས་ནས་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་པ་ལ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་གསུངས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མ་དང་། གཤིན་རྗེ་མཆེ་བ་མ་དང་། ཕྲེང་བཟང་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་ན་ཅིའང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་པར་གྱུར་པའོ། ། རྒྱུད་ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཆེན་མོས་གསུངས་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཆེན་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་གསུངས་པའོ། ། ཅི་གསུངས་ཤེ་ན། མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་རྒྱུད་དེས་སོ། ། ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་རྫོགས་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །

"Hidden knowledge" means thoroughly concealed. "Awakened" means experienced. In what place? In the heart of the wise; that is, in the hearts of those wise ones who possess suchness, it is "awakened" at all times in the form of joy. "Subsequently, manifest joy" means that very wisdom is manifest joy. Who is manifestly joyful? It says, "the single beautiful body of the Victor." The "Victor" is the Buddha, and the "single beautiful body" means the bodhicitta. The terms "Buddhakapāla" and so forth have already been explained. "Recitation of mantra" refers to the suchness of mantra. "Supplicating the consort" is easy to understand. Regarding "the chapter on the introduction of all tantras," that chapter which expresses the introduction of all tantras is the fourteenth. Having spoken this, "together with all the yoginīs such as Viśvamātā," means that after this king of tantras was spoken, Viśvamātā, Yamadaṃṣṭrī, Mālyadharī, and so forth, as well as Vajrapāṇi and the other bodhisattvas, remained in their respective abodes in silence. "Tantra" means the nature of wisdom and method. "Spoken by the great yoginī" means spoken by the great yoginī Viśvamātā. What was spoken? It is "by that most secret tantra," which expresses the completion of the tantra.

སྣ་ཚོགས་སྡེ་མས་གསུངས་པ་ཡི། ། རྒྱུད་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་ཐོད་པ་འདི། ། བདག་རྟོགས་དོན་དུ་དཀའ་འགྲེལ་ནི། ། རྒྱས་པ་བདག་གིས་བྱས་པ་ཡིན། ། བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་འཇིག་རྟེན་རྣམས། ། དགའ་བའི་བདེ་བ་ཀུན་རྙེད་ནས། ། ཡེ་ཤེས་ལྡན་པའི་ས་གནས་སུ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་འགྲོ་བར་ཤོག། སངས་རྒྱས་ཐོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤྲཱི་གཱ་ཡ་དྷ་ར་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གྱི་ཇོ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། ། ། ། བླ་མའི་ཞབས་ལ་གུས་བཏུད་གསོལ་བཏབ་སྟེ། ། མན་ངག་འགྲེལ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ཡེ་ཤེས་ལྡན། ། སྒྲ་དོན་སྡེབ་སྦྱོར་འབད་དེ་བསྒྱུར་བྱས་པས། ། འགྲོ་ཀུན་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ཤོག། ། །

This extensive commentary, composed by me for the sake of my own understanding, is the Buddhakapāla-tantra-rāja-ṭīkā-jñānavatī, spoken by Viśvamātā. By this merit, may all beings in the world find every joy and bliss, and may they all proceed to the state of primordial wisdom. The Buddhakapāla-tantra-ṭīkā-jñānavatī, composed by the great accomplished master Saraha, is hereby complete. It was translated, edited, and finalized by the Indian abbot Śrī Gayādhara and the Tibetan translator Gyi jo Zla ba’i ’od zer. Having bowed with devotion at the feet of the Guru and offered prayers, I have translated this Jñānavatī, a commentary on the pith instructions, with diligent effort in both terminology and composition. Through this, may all beings spontaneously realize non-dual primordial wisdom.