An Extensive Explanation of the Glorious Vajrāmṛta Sovereign Tantra

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་བཛྲ་ཨ་མྲྀ་ཏ་མ་ཧཱ་ཏནྟྲ་རཱ་ཛྙཱ་ཥྚཱི་ཀཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཚངས་པ་གཟི་བརྗིད་ཐིག་ལེ་མཆོག། འདོད་ཆགས་ཚོགས་རྣམས་རྣམ་དག་པ། ། བླ་མ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཞབས་བཏུད་ནས། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བཤད་བྱ། ། རྒྱུད་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་འདི་ཡང་དེའི་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་དོ། ། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ནི་སྨྲ་བྱ་དང་སྨྲ་བྱེད་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པའོ། ། འདིས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་གཞུག་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་པའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། འདིར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་དང་དགོས་པའི་དགོས་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་འདིར་ངེས་པར་བསྟན་པའོ། ། དང་པོར་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱེད་པའི་གསང་བའི་ལེའུ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ནི་མཱ་མ་ཀཱིའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གསུངས་པ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་སྐད་ཅེས་པ་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་རྣམས་འདིར་བསྡུས་པའོ། །

In the language of India: Śrīvajrāmṛtamahātantrarājāṣṭīkānāma. In the language of Tibet: Dpal rdo rje bdud rtsi’i rgyud kyi rgyal po chen po’i rgya cher ’grel pa zhes bya ba (The Extensive Commentary on the Glorious King of Tantras, the Vajrāmṛta). Homage to the ḍākinīs! Having bowed at the feet of the Guru, who is like the moon, the supreme bindu of Brahmā’s splendor, and the purity of the assembly of passions—the Vajrāmṛta—I shall compose an extensive commentary on the Vajrāmṛta. The subject matter (abhidheya) of this tantra is the Blessed One Vajrāmṛta, the nature of the secret maṇḍala. Because this tantra expresses that very subject, it is intended to be designated by that name. The relationship between the subject and the expression is that of the thing to be spoken and the speaker. The purpose (prayojana) is the entry and realization of the disciples. The ultimate purpose (prayojanaprayojana) is the attainment of the fruit, such as the nectar of nirvāṇa. Here, the understanding of the expression, the subject, the relationship, and the ultimate purpose is definitively taught in this tantra of eleven chapters. First, the Blessed Lady Māmakī, who compiles the nature of the definitive teaching of the secret chapter that establishes the secret maṇḍala, begins by describing the excellence of the place and so forth, saying: "Thus have I [heard]..." and so on. "Thus" (evam) refers to the summary of the meanings contained within the entirety of the tantra.

བདག་གིས་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དུ་བརྒྱུད་པ་ལས་འོངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། མཱ་མ་ཀཱིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ཡིན་ནོ། ། ཐོས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ། འདི་སྐད་ཀྱི་སྒྲས་བསྡུས་པར་རྟོགས་སོ། ། རྣམ་ཐོས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་ཤིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཅིག་གི་སྒྲས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དུས་བཀར་བའོ། ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ། གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་མཐའ་བྲལ་བའི། ། བཅོམ་ལྡན་ཡིད་བཞིན་ནོར་ལྟ་བུ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཉིས་མེད་པ། ། ཏིང་འཛིན་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སྟོན་པ། ། བདུད་རྩིའི་ཆར་ནི་འགྲོ་ལ་འབབ། ། དེ་རུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་རུ། ། ཆོས་རྣམས་སྟོན་པ་མཉམ་གཞག་དུས། ། ཞེས་པའོ། ། གང་ལས་ཐོས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞུགས་ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ནི་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་དངོས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བའོ། ། བདུད་རྩིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་བྷ་ག་ཞེས་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། གང་དུ་བཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་བདུད་རྩིའི་ཐབས་ཀྱིས་བདུད་རྩིར་གཤེགས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། །

"By me" means that this was not received through a lineage from another, but was directly perceived by the very nature of Māmakī. "Hear" refers to the experience of this enumeration of the Dharma by oneself, which is understood to be subsumed by the words "Thus." "Spoke" refers to the words "Speak!" and so forth. The singular particle excludes the time when one is not in meditative equipoise. Regarding that which was spoken: "The Blessed One, who is free from the extremes of affliction, Is like a wish-fulfilling jewel, Inconceivable and non-dual, Teaching the Dharma that gives rise to samādhi; A rain of nectar falls upon beings. There, in an uninterrupted stream, He teaches the Dharmas during the time of meditative equipoise." Regarding from whom it was heard, it is connected here with the words "the Blessed One was dwelling." Since the Blessed One himself is the teacher, the phrase "directly from the Blessed One" and so forth is understood by implication. Because he is the sovereign of the yoga of nectar, he is the Blessed One; or, the unsurpassed insight that serves as the antidote to all obscurations is the bhaga, and thus he is the Blessed One. Regarding where the Blessed One dwelt when he spoke this, it is said: "All the Tathāgatas," and so forth. Because they are both "all" and "Tathāgatas," the "All Tathāgatas" are the Body Vajra and the others. Those who have gone to the nectar through the method of nectar as it was correctly taught are the Tathāgatas. The Body Vajra is Vairocana.

གསུང་རྡོ་རྗེ་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སོ། ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་གཞིག་ཏུ་མེད་པའོ། ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པས་ན་འདི་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། དེ་ལ་གསང་བའི་པདྨ་གང་ཞིག་ལ་གནས་པ་ནི་གསང་བའི་པདྨར་དགོངས་སོ། ། གསང་བའི་པདྨ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱན་མ་དང་སྒྲོལ་མ་དང་གོས་དཀར་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སོ། ། ལྷ་མོ་གསུམ་གྱི་གདན་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་སུ། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བཞུགས་སོ། ། ཡང་ན་རིགས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྫོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་དེའི་གཞི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་གྲུ་གསུམ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཀྱི་སྟེང་དུ། གསང་བའི་པདྨ་འདབ་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་ལྟེ་བར་བཞུགས་སོ། ། བཞུགས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་བསྟན་པས་མཱ་མ་ཀཱིའི་ཡིད་འཕྲོག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཅིག་པོ་དེར་བཞུགས་སམ་ཞེས་པ་ལ། གསུངས་པ། རོལ་རྩེད་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རོལ་རྩེད་ཅེས་པ་ནི་ལྷ་མོ་དང་བཅས་པར་རོལ་པས་བླ་ན་མེད་པའི་རོལ་རྩེད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་མཱ་མ་ཀཱི་ཐག་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་ལ་གཟིགས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པའི་དགོངས་པས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་ནས་འདི་ཉིད་གྲུབ་ཅེས་ཉེ་བར་འདུས་ཏེ་སྟོན་པར་བཞེད་པས། རོལ་རྩེད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི།

Vajra Speech is Amitābha. Vajra Mind is Akṣobhya. Their essence is the indestructible arising from supreme joy. Because the result is metaphorically designated by the cause, this very [essence] is Vajrāmṛta. Regarding that, the secret lotus in which he resides is intended as the "secret lotus." The "secret lotus" refers to the source of phenomena (dharmodaya) of Locanā, Tārā, and Pāṇḍaravāsinī. Upon those seats of the three goddesses, which have become the locus of yoga, he dwells through miraculous power for the sake of caring for those to be trained. Alternatively, the source of phenomena is the foundation of the Blessed One Vajrāmṛta, who is the indivisible, non-dual perfection of the three families. In the center of the celestial mansion, upon a triangular locus of yoga, he dwells in the hub of a secret lotus possessing a thousand petals. "Dwells" means that he captivates Māmakī by teaching the various aspects of Vajrāmṛta. To the question, "Does the Blessed One dwell there alone?" it is said: "The Blessed One, the Vajra-holder, in playful sport," and so forth. "Playful sport" means enjoying the unsurpassed play together with the goddesses. Having beheld Māmakī, who dwells in close proximity to Vajrāmṛta, and having abided in the suchness of Vajrāmṛta according to the intention of the third verse, he intends to teach that this very [state] is accomplished; thus, his enjoyment of playful sport is as follows:

མཱ་མ་ཀཱི་དང་བཅས་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། རྩེ་ལྔ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། མཱ་མ་ཀཱི་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོའི་ལྷར་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། རང་གི་ཞབས་ཀྱི་རྩ་བར་འཁོར་བའི་ཕོ་ཉ་མོ་དེ་རྣམས་དང་བཅས་པར་མན་ངག་བརྒྱད་པོ་འདིས་བདེན་པར་བསྒོམས་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་མ་གསུངས་ཞེས་པའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། མཱ་མ་ཀཱི་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བསྒོམས་པས་ཇི་ལྟ་བར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་དངོས་སུ་བྱེད་དེ། རྡོ་རྗེ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་མཱ་མ་ཀཱི་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསང་བའི་མཛོད་ལས་གསུངས་པ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གསང་བདག་ལ། ། རྡོ་རྗེ་དྲི་མ་རྙེད་ནས་ནི། ། སེམས་ཅན་གྱི་ནི་དོན་གྱིས་ཤིག། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་དེ་བལྟ། ། ངོ་མཚར་ཁྲོ་མོ་ཞེས་པ་འདིས། ། སེམས་ཅན་གྱི་ནི་དོན་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གྲོང་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་གནས་ལ་སོགས་པའི་གླེང་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་བདུད་རྩི་འདོད་པའི་རྒྱུད་ཉན་པར་འདོད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་བརྩོན་ཏེ། འདིར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་གསུངས་པ། དེ་རུ་ལྷ་མོ་དེས་ཞུས་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

This means "to enjoy together with Māmakī." Because he possesses qualities such as sovereignty, he is the Blessed One. The five-pronged [vajra] is the wisdom vajra; by this, the "Vajra-holder" is Vajrāmṛta. "Māmakī" refers to the deity who is established as the mistress of the vajra family; she is to be meditated upon as true together with those female messengers who circle at the base of her feet, according to these eight instructions. To dispel the doubt as to why the retinue of bodhisattvas and so forth was not mentioned, it is said that by meditating on the perfect union with the mudrās of Māmakī and the others, it will occur just as it is. Those who wish to accomplish the experience of the instructions on suchness act directly; thus, Māmakī is presented in the manner of a vajra retinue, but it is stated that she is not a retinue of bodhisattvas. Likewise, it is said in the Guhyakośa: "To Vajrapāṇi, the Lord of Secrets, having obtained the vajra stainlessness, act for the benefit of sentient beings! Vajrapāṇi should also look upon that; by this 'wondrous wrathful goddess,' the benefit of sentient beings shall be performed," and so forth. "The supreme city" refers to the celestial mansion just described. Having thus shown the excellence of the setting and so forth, the Blessed One now strives to teach the Dharma to those who wish to hear the Amṛtābhyudaya Tantra. Here, the request is stated: "There, that goddess asked," and so forth.

ཞུས་པ་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མན་ངག་གོ། ། དེར་ཞེས་པ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུའོ། ། དེས་ཞེས་པ་ནི་མཱ་མ་ཀཱིས་སོ། ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོལ་རྩེད་ལ་དགའ་བས་ལྷ་མོའོ། ། གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་མེད་པར་གནས་པས་སོ། ། ཏུའི་སྒྲ་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཏོ། ། བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་མཐའ་དག་བསལ་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བདུད་རྩི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སྟོན་པར་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་རྟོགས་པ་དྲིས་ཞེས་པར་དགོས་སོ། ། ཅི་ཞིག་དྲིས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ལྷ་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་དུ་གསུངས་ཞེས་པའོ། ། གསུངས་ཞེས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྡུས་པའོ། ། ལྷའི་དངོས་ནི་ལྷའོ། ། གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་རྗེ་བོའི་བྱེ་བྲག་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ལྷའི་སྒྲས་ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཏམ་བྱེད་ཅེས་པའོ། ། ཁྱོད་ཅེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་སོ། ། སྔོན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མར་ཏེ། འདིར་མཱ་མ་ཀཱི་ཐག་ཉེ་བ་ལ་གཟིགས་ནས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་ཐོག་མའི་འཁོར་རྣམས་ལ་མཱ་མ་ཀཱི་ཐག་ཉེ་བ་ལ་གཟིགས་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པའི་དགོངས་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། སྡུག་པའི་པདྨ་བལྟས་ནས་ནི། ། ང་ཡིས་དེ་ཉིད་རབ་གསལ་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་སྔོན་གསུངས་པ་དེ་ལས་ཡང་འདིར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་སྔོན་གྱི་སྒྲ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནོ། ། ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ།

"Requested" refers to the pith instructions that are about to be explained. "There" means in the celestial mansion. "By her" means by Māmakī. She is a goddess because she delights in the play of the sublime Dharma. "Secret" means that she abides without other deities, such as bodhisattvas and so forth. The particle "tu" has the sense of "truth." It should be understood that the Vajra-holder asked the question in order to demonstrate the method for realizing that [truth], so as to eliminate all faults of habitual tendencies and to attain the unsurpassed nectar. To the question "What was asked?", it is said: "O Goddess, you yourself spoke previously." "Spoke" refers to the summary of non-abiding nirvāṇa. "Goddess" (lha) is the actual entity of a deity. Furthermore, in this context, women are referred to by the word "goddess" (lha) in the sense of passionate discourse regarding a specific lord. "You" refers to Vajramṛtā. "Previously" means at the beginning; here, the meaning is that [Vajramṛtā] looked toward Māmakī who was nearby. That Vajramṛtā looked toward Māmakī, who was nearby, among the initial retinue, should be understood through the intent of the third verse that summarizes the meaning of the tantra. As it is also said: "Having looked at the lovely lotus, I shall clearly reveal that very reality." Alternatively, it means that what was previously spoken in the twelve-thousand-verse Vajramṛta-tantra is here to be expressed again in a condensed form. In that case, the word "previously" should be understood in relation to that time, and the other [interpretation] is different. To the question "What was spoken?", it is said:

རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྒྱུད་ཀྱི་མཆོག། ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པས་སམ་སྐྱོབ་པས་ན་རྒྱུད་དོ། ། མིང་ཅི་ཞིག་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་མིང་ཅན་ནོ། ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་ན་མཆོག་གོ། ། བདུད་རྩི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ནི་དངོས་སུ་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། ཐབས་ཀྱི་རྒྱུའོ། ། དེ་ནི་རང་གིས་གསུངས་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས། སྔོན་དུ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་བཀའ་སྩལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། བཀའ་སྩལ་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་པའོ། ། ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གསུངས་ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་པ་ནི་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཟད་པ་ནི་བརླག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཟད་པ་མེད་པ་ནི་བརླག་པ་མེད་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་དང་མི་འགག་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བའོ། ། ལ་ལ་ན་རེ་ཕྲ་བའི་སྒྲས་ནི་བདག་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཀུན་དུ་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བར་བརྗོད་དོ། ། དོན་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྟེ།

"Regarding the phrase, 'The supreme tantra of Vajrāmṛta,' and so forth: it is called a tantra because it condenses or protects the maṇḍala and the meditations of the essence of Vajrāmṛta. If one wonders what its name is, it is stated as 'Vajra' and so forth; thus, it is named Vajrāmṛta. It is 'supreme' because it is preeminent among all tantras. 'Amṛta' is nirvāṇa. Its sādhana is the actual means of accomplishment; it is the causal method. 'He himself spoke it' means he made it perfectly clear. Having thus supplicated the Blessed One, in order to facilitate the realization of the meaning of the previously summarized tantra, he spoke the teaching beginning with, 'The Blessed One, the Vajra, commanded,' and so forth. The word 'thus' refers to the immediate sequence of the supplication. 'Commanded' means he spoke. If one asks what he spoke, it is stated as 'inconceivable' and so forth, which connects here with the word 'spoke.' 'Inconceivable' means being free from thought because it acts as the cause of the inconceivable dharmadhātu. 'Exhaustion' refers to destruction and the like. 'Inexhaustible' means not being destroyed; it is the meaning of being unborn, unceasing, the dharmatā, and without cause. It is 'subtle' because it turns one away from objects such as form. Some say the word 'subtle' refers to the self and so forth; it is called subtle because it is the total condensation of those. 'Meaningless' means being without fruit."

དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་ཅན་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དབང་པོ་ལས་འདས་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའོ། ། དབང་པོའི་སྒྲས་ནི་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ། ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་དབང་པོ་ལས་འདས་ཞེས་པའོ། ། གཞན་ཡང་མཆོག་ནི་ཡང་དག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བའོ། ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་དབྱེར་མི་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། བདུད་རྩི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་ཀྱང་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། གསུངས་པ་ནི་མངོན་དུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིས་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྟོན་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་མཱ་མ་ཀཱིས་རྗེས་སུ་དྲན་ནས། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་གང་ཞིག་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་སུ་སྦས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པར་གསུངས་ཞེས་པའོ། ། ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་ཅན་བཀའ་སྩལ་ཞེས། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་བདེ་བ་ཆེ། །

"Not without purpose" means possessing a purpose, which is to say, "accompanied by a result." "Beyond the senses" means that it is not an object of the senses such as the eyes, nor of the body or speech; it is "beyond the senses" because it is the very cause of the suchness of phenomena. The word "senses" (indriya) refers to the instruments of action. Because it is free from the activity of the senses such as the eyes and because it summarizes suchness, it is said to be "beyond the senses." Furthermore, "supreme" means perfectly and exceptionally exalted. Because it pacifies phenomena such as attachment and so forth, it is "peaceful" by virtue of being the cause. Because all obscurations are abandoned, it is "pure." "Vajramṛta" refers to indivisible wisdom. "Amṛta" is nirvāṇa; since it is the cause of that, the Vajramṛta-tantra is also of such a nature. "Spoken" means directly summarized. By this, it is said: "The Blessed One shows me my own realization." Thus, having recalled the previously summarized tantra by Māmakī, [she asks]: "Now, what suchness has the Blessed One directly realized through the Vajramṛta-samādhi, which was hidden in other tantras—that the Blessed One has spoken to me as nothing other than that." To provide the instruction, it is said: "Then the Blessed One, the Vajra-holder," and so forth, meaning: "The Blessed One, the Vajra-holder, spoke: 'The great bliss of Vajramṛta...'"

ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཞུས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། ། ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི། རྩིའི་འོ་མའི་རང་བཞིན་གཞིག་ཏུ་མེད་པའི་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཱ་མ་ཀཱི་ཞེས་པ་ནི་མཱ་མ་ཀཱི་དང་བཅས་པར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་བསྒོམས་པ་འདི་ནི་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་ཞེས་པའོ། ། མཱ་མ་ཀཱི་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའམ་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། ། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་ང་ཡིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའམ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ང་ཡིས་སྤྱད། ། ཅེས་བསྡུས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསང་བའི་མཛོད་ལས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་གསུངས་པ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། འདིར་ཅི་ཞིག་གསུངས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གཞན་དུ་ཡང་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གིས་དེ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་ཅེས་པ་ལ། གསུངས་པ། སྦས་པ་ཞེས་པ་སྟེ་མ་གསུངས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་བསྟན་པ་ནི་བུད་མེད་རྣམས་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་རྣམས་སུ་གཞུང་འདི་སྦོས་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། ། ཡང་གསང་བའི་མཛོད་ལས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་གསུངས་པ།

This connects to the following. The word "then" (tatas) means immediately after the request was made by the Blessed One. As for what was spoken, it is "by means of the vajrāmṛta samādhi," and so forth. Regarding "by means of the vajrāmṛta samādhi": the specific quality of meditating on the perfect union of vajrāmṛta through the yoga of the complete maṇḍala, whose nature is the indestructible essence of nectar, is the vajrāmṛta samādhi. To specify that very point, it is said: "Māmakī." This meditation on the perfect union with Māmakī is the application of passion; it is the "excellent samādhi." Possessing passion for Māmakī, she becomes the agent or the cause of the vajrāmṛta samādhi. "Making the secret suchness (tattva) clearly manifest" means that I have realized it directly or it has become manifest to me; it is summarized as "I have practiced this samādhi." Likewise, in the Guhyakośa, it is said to Vajrapāṇi: "The secret should be practiced everywhere." Here, one might ask: "What was spoken? Was this vajrāmṛta samādhi not taught elsewhere? By whom was it made clearly manifest?" To this it is said: "Hidden" (gupta), meaning it was not spoken [publicly]. The intention is that this text should be concealed from others and taught only to women. Furthermore, in the Guhyakośa, it is said to Vajrapāṇi: [as follows].

བུད་མེད་སློབ་མར་བྱས་ནས་ནི། ། ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། གང་དུ་སྦས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་དུ་ཞེས་པ་ནི་དམ་པ་དང་པོ་དང་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་དང་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྣམས་སུའོ། ། ཅི་ཞིག་སྦས་ཞེས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པས་ན་བདུད་རྩིའི་མིང་ཅན་ནོ། ། མཆོག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་བཤད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་ཞེས་པའོ། ། དེ་ནི་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་ང་ཡིས་རྟོགས་པ་རྒྱུད་གཞན་དུ་སྦས་པ་དེ་འདིར་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བཤད་ཀྱིས་ཉོན་ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པས། བརྡའི་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་གསལ་བའམ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པས་འདིར་དེ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དོན་དུ་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པའི་བརྡས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱང་རིམ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དམ་དུ་འཁྱུད་ཅིང་འོ་བྱས་ཏེ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དམ་དུ་ནི་ཤིན་ཏུའོ། ། འཁྱུད་ཅེས་པ་ནི་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མགྲིན་པ་ལ་འཁྱུད་པའོ། ། འོ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འོ་བྱ་བའི་གནས་རྣམས་སུ་ཁས་ཡང་དག་པར་རེག་པས་འདར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །

"Having made a woman a disciple, one should teach her all of that very reality." Thus it is said. Regarding the question, "Where is it hidden?", it is stated: "In all the tantras," and so forth. "In all the tantras" refers to the root and explanatory tantras, such as the Paramādya and the Guhyasamāja. Regarding the question, "What is hidden?", it is "wisdom," and so forth. "Wisdom" is the unerring dawning of suchness. Because it is indivisible like a vajra, it is named "nectar." It is "supreme" because it is unsurpassed. "Its explanation" means that the Blessed One taught this very meditative absorption. "That" refers to what I have realized but hidden in other tantras; that is what is to be explained here, and it connects to the phrase, "Listen, I shall explain it." Furthermore, because suchness cannot be expressed by words as "this" through self-awareness alone, it is to be known through symbolic words or through the yoga of meditative equipoise. Since meditative equipoise is preceded by embracing and so forth, it should be understood here as such. In order to sequentially describe the sādhana of enjoyment through the symbolic actions of embracing and so forth, it is said: "Firmly embracing and kissing," and so forth. "Firmly" means intensely. "Embracing" means embracing the neck with both hands. "Kissing" means the mouth making perfect contact with the places of kissing, characterized by trembling and so forth.

ཆགས་པའི་རོལ་པས་ཞེས་པ་ལ་ཆགས་པ་ལ་ནི་འོ་ལ་སོགས་པ་མཛའ་ཞིང་སྡུག་པ་སྟེ། དེས་རོལ་བ་ནི་ཁའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། དེས་མཉམ་པར་སྦྱོང་ཞིང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེས་ན་འགྲུབ་ཅེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། གླུ་ཞེས་པ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། རོལ་མོ་ཞེས་པ་ནི་གླིང་བུ་དང་པི་ཝང་དང་རྫ་རྔ་ལ་སོགས་པའོ། ། འགྲུབ་ཅེས་པ་ནི་བདེ་བའི་བྱེད་པས་རྫོགས་ཤིང་སོ་སོར་གསལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དུས་མི་རིང་བས་ཞེས་པ་ནི། འོ་ལ་སོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། ཅི་ཞིག་འགྲུབ་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྒྱུད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱུད་ཅེས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་བཏགས་ནས་སྒྲའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའི་ཡི་གེ་དེར་རྫོགས་ནས། དེར་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྗོད་པར་བྱེད་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལ་གཞུག་ཅེས་པར་དགོངས་སོ། ། མཆོག་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། ། འདིས་ནི་འདི་ལྟར་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནས་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བའོ། ། དེ་ལས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱེ་ཞིང་སོ་སོར་གསལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནི་སྒྲའི་ཚོགས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་ཅེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། །

Regarding the phrase "through the play of passion," passion refers to kissing and so forth, which are affectionate and endearing; the "play" by means of that is the enjoyment of the mouth. Through that equal training and close enjoyment, it is connected to the term "accomplishment." "Song" refers to that which has become the words of melody. "Music" refers to the flute, lute, clay drum, and so forth. "Accomplishment" means that through the activity of bliss, it is perfected and becomes an object of distinct clarity. "In no long time" means immediately following the kissing and so forth. "Goddess" is a form of address. As for what is accomplished, it is stated: "the tantra," and so forth. "Tantra" is a case of applying the name of the result to the cause; having perfected the syllables of the essence of Vajramṛta within the collection of sounds and so forth, and having fully transformed into that, the intention is to enter into that very cause of Vajramṛta, which expresses the Vajramṛta. "Supreme" means exceptionally exalted. By this, it is thus stated: through the activity of kissing and so forth, the bliss of one possessing manifest pride arises; then, through the union of the two organs, there is the bliss of union. From that, the suchness of Vajramṛta arises and becomes an object of distinct clarity. Therefore, it is said that "one accomplishes one's own continuum through the collection of sounds." Thus, by extensively teaching the activities of embracing and so forth, Vajramṛta itself is perfectly realized.

དེ་ཉིད་བརྡས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གསུངས་པ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདུད་རྩིའི་སྒྲས་ཁུ་བའོ། ། ཁུ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཁུ་བའི་ཐིག་ལེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྙིང་པོའི་ཡི་གེ་ཡིན་ནོ། ། ལ་ལར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལྟ་བུས་རྣམ་པར་བདུད་རྩིའི་ཡི་གེས་སོ། ། རབ་ཏུ་བསྡུས་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བའོ། ། འགྲོ་བ་གསུམ་གྱི་རི་མོ་དང་ལྡན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བརྡས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་པ། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དེ་ཉིད་དོ། ། སྒྲུབ་ཐབས་ནི་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ནས་སོ། ། བཤད་ཅེས་པ་ནི་ནམ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། ཁྱོད་འདོད་དོན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཆེད་དུའོ། ། གང་ཞལ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཅི་རྒྱས་པར་བཤད་དམ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བརྗོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མདོར་བསྡུས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་ནས་སོ། ། དེ་ནམ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། ང་ཡིས་ནི་རང་གིས་སོ། ། བརྗོད་པ་ནི་གཞུང་ངོ་། ། ཉོན་ཞེས་པ་ནི་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁྱོད་གཅིག་པུ་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །

That very [reality] is taught extensively through symbols, as stated in the passage beginning with "Amṛta" (Nectar). By the term "Amṛta," semen is meant. "Semen" refers to the seed-syllable of the essence that will be explained, by virtue of being the cause for generating [the deity] like a drop of semen. In some contexts, by the power of the chapter, it is expressed literally as bodhicitta itself. "By that" means for that reason; thus, it is by means of the syllable of nectar. "Completely condensed" means the world. The meaning is the maṇḍala endowed with the patterns of the three worlds. Having extensively taught suchness through symbols, the sādhana for that is taught, beginning with "Its sādhana." "Its" refers to suchness, which generates the world. "Sādhana" is that which is to be accomplished. "Then" means from the generation of the world. "Explained" means when it shall be explained. "For your desired purpose" means for the sake of what you desire. "That face which is like the moon" is just so. To the question, "Will that be explained extensively?" it is said, "Expressed," and so forth. "In brief" means having condensed it thoroughly. "That" refers to suchness. "By me" means by myself. "Expressed" refers to the text. "Listen" means with ears pricked up. It is not that this is explained only for your sake; rather, it is for the benefit of all sentient beings. That very point is stated in the passage beginning with "For all sentient beings." "Yoga" refers to the yoga of the deities.

དེར་ཡང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པའོ། ། དེའི་དོན་དུ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའོ། ། མཆོག་ནི་གཙོ་བོའོ། ། གང་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། ཤེས་པས་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། ། མྱུར་དུ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོའོ། ། འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ལས་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པར་བྱིང་བ་ལས་སོ། ། གྲོལ་ཞེས་པ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། ། སླར་ཡང་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གསལ་མི་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤིན་ཏུ་གསང་ནས་དམ་ཚིག་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འགྲུབ་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་དབང་ཕྱུག་གོ། ། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ནི་རྒྱུའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སོ། ། འགྲུབ་དོན་ནི་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྒྲུབ་ཅིང་བསྟེན་པའི་སྔགས་རྣམས་སོ། ། བདེ་ཐོབ་ཅེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་བདེ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིས་དོན་གསུམ་པ་བསྟན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལས་རེག་པའི་བདེ་བས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའོ། །

Therein, one meditates on the yoga of the deities. For that purpose, there is the essence of nectar. "Supreme" means the principal. "Which" refers to suchness. "By knowing" refers to clear realization. "Swiftly" means in this very life. "Yogi" refers to the practitioner. "From the bonds of saṃsāra" means from sinking into existence. "Liberated" means attaining freedom. Furthermore, to explain its specific details, it is said: "It should not be made clear," and so forth. The intention is that because it must be taught only to those who possess the samaya, it should be kept strictly secret from those who lack the samaya. "Great wisdom" is the bodhicitta; the meaning is "of its nature." "Accomplished" means the nature of the accomplishments of the three worlds. "Three worlds" refers to the lord of the three realms of existence. Its "sādhana" is the cause. "Body, speech, and mind" refers to the body, speech, and mind of Vajrāmṛta. "For the purpose of accomplishment" means for the sake of bringing it to completion. "Practitioners" refers to the mantras that accomplish and rely upon the vajra. "Attaining bliss" means that they attain unsurpassed bliss with a joyful mind. To explain the specific details of such a sādhana, it is said: "Vajra and lotus," and so forth. By these vajra words, the third meaning is shown: through the bliss of contact from the union of the vajra and the lotus, there is the vajra and the lotus.

འོ་བྱས་པས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་བདེ་བ་རང་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་བྱས་ནས་ང་ཡིས་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་པོར་བྱ་ཞེས་སོ། ། དོན་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་དགོངས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོས་རྡོ་རྗེ་ཚིག་ནི་འདི་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་བསྡུས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་པའི་དབང་པོའོ། ། པདྨ་ཞེས་པ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོས་ཏེ། དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས། རེག་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་དེས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཉིད་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ཡི་གེ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བརྡས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་གསལ་བའོ། ། གང་དུ་བྷ་གའི་པདྨ་དེར་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་འོ་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ལྕེས་རེག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ནི་སྐྱེས་པ་ནི་གང་ཞིག་རྡོ་རྗེ་བསྒྲུབ་པའོ། ། དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱས་འོ་བྱ་བ་ནི། དེས་ན་མཉམ་པར་ཡང་དག་པར་འོ་བྱ་ཞིང་གཞིབ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཡང་དག་འབྱུང་། ། བྷ་གའི་པདྨར་འོ་བྱའོ། ། ཞེས་པ་འདིས་ནི་མཉམ་པར་ཆགས་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། །

By means of the kiss, the bliss of knowing the suchness (tattva) of the nature of the syllables of the essence of Vajrāmṛta becomes the domain of self-reflexive awareness; or, having performed the perfect union with the very nature of the Bhagavatī, [the text says] "I shall make that very reality perfectly clear." In order to easily summarize the intent of these three points, the compiler has condensed the vajra words as follows: "Vajra" refers to the male organ. "Lotus" refers to the female organ. From their perfect union, through the specific experience of tactile contact, the "Vajrāmṛta" truly arises—this is the connection. The drop (bindu) of bodhicitta itself is the immutable syllable, which is called "Vajrāmṛta." Likewise, through the symbolic [language], it is "suchness." That which truly arises from that is the "born," which is the individual clarity of the mode of self-reflexive wisdom (jñāna). Where the lotus of the bhaga is spoken of in that way, the yogi's "kissing" it means the sense of touching it with the inner and outer tongue. Through the perfect union of the vajra and the lotus, the "born" is that which accomplishes the vajra. Regarding the "kissing" by the mudrā, it means that one should kiss and suck [it] in equal measure. "Vajrāmṛta truly arises; one should kiss the lotus of the bhaga"—by this, the intent is "passionate attachment in equal measure."

དེ་ལྟར་གྱུར་པ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ལྟར་ཆོས་བསྟན་པའི་རིམ་པ་བཞིན་གསལ་བར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། འདིར་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གསུངས་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་དོན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞུས་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་དགྱེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། དགྱེས་ཞེས་པ་ནི་རངས་པའོ། ། དེ་ཞེས་པ་ནི་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། དགྱེས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་བྷ་ག་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྷ་གའི་པདྨར་འོ་དང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་ན་རྒྱུའོ། ། དགྱེས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཞུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཅི་ཞིག་ཞུས་ཞེས་པ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་སོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པའོ། ། ཉེས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བས་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསང་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོ་འབྱུང་བའམ། དེར་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་རབ་ཏུ་བཅིངས་པའོ། ། ཞུས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། ཆོ་ག་དག་ནི་གང་ཞིག་གིས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་ཞེས་པ་ནི་ཐིག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཆོ་ག་ནི་ཆུ་དང་ཞེང་དུའོ། ། མཆོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་རམ།

Thus, by means of this, may the suchness of phenomena be made clear according to the sequence of the teaching of the Dharma. The word "here" refers to what is about to be taught. Likewise, from the Guhyasamāja: "All the Tathāgatas also became silent regarding desire." After the Blessed One had spoken in that way, in order to realize suchness, he spoke of the request for the maṇḍala for the purpose of meditating upon that very maṇḍala: "Then, being delighted," and so forth. "Then" means immediately after hearing the suchness. "Delighted" means joyful. "She" refers to Māmakī. The cause of her delight is stated as "the bhaga," and so forth. The cause is that suchness is realized through the kiss and union in the lotus of the bhaga. Regarding what she did after being delighted, it is stated: "She requested," and so forth. Regarding what was requested, it is "the maṇḍala," and so forth. The maṇḍala is the arrangement of the deities such as Vajrāmṛta and the others. It is pleasing because it is free from all faults. It is secret because it is not common to the Śrāvakas and others. "The arising of Vajrāmṛta" means the arising of the essence of Vajrāmṛta, or being thoroughly bound by Vajrāmṛta therein. The request itself is stated: "By which rituals," and so forth. "Which" refers to the drawing of the lines and so forth. "Rituals" refers to the length and width. "The maṇḍala of offerings" means the cause for engaging in offerings, or...

མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མཆོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྐྱེ་བའི་གཞིའོ། ། བརྩམ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྫོགས་པར་རབ་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱའོ། ། མཆོད་པ་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། དེར་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། ཐབས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། ཅི་རྣམ་པ་གང་གིས་དྲི་བ་གསུམ་པ་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་སྙམ་པ་ལ། རང་གི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་ཞེས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཆེན་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཆེན་ནོ། ། རྙེད་དཀའ་བ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དུས་རིང་པོས་ཀྱང་མི་ཐོབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཆེན་ཡང་དེ་ལས་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེས་བསྡུ་བའོ། ། ད་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་དྲིས་པའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཞུས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། ཏུའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་ཁ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་བྱས་པར་གྱུར་པས་དགྱེས་པའོ། ། དགྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་རངས་པས་ཅུང་ཟད་བཞད་པའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་ཤུགས་ལ་གནས་པའམ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། ། གསུངས་ཞེས་པ་ནི་གསུང་བར་འགྱུར་བའོ། ། ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ།

It is the act of making offerings. The maṇḍala is the maṇḍala of offerings, the basis for the arising of the essence of the buddhas’ wisdom. "Should begin" means that one should properly begin the complete form of that very [maṇḍala]. "Offerings" means that one should offer with the various types of offerings. "In what manner" means by what method. "There" means in the maṇḍala. "Accomplishment" refers to the deities of the maṇḍala. "Method" refers to the blessing of the maṇḍala. Regarding the thought, "In what way are these three questions to be expressed?" [the text says], "By your own kindness," which is well-known in the world. "Greatly passionate" refers to Vajramṛta; because they are that very [state], they are "greatly passionate." "Difficult to find" is a summary meaning that the appearance of a buddha is not obtained even in a long time, and that great passion is even more difficult to find than that. Now, in order to show the answer to the question regarding the sequence of the deities, it is said: "Then the Blessed One," and so forth. "Then" means immediately after the request. The particle "tu" is for the purpose of completing the sentence. "Blessed" is the literal meaning of the word. "That" refers to the vajra which was spoken in order to clarify suchness; because he has become joyful through that, he is "joyful." "Becoming joyful" means smiling slightly out of delight. "This" refers to those things that are implicitly present or will be explained. "Spoke" means he will speak. As for what he spoke, it is said:

སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་འགྲུབ་དོན་དུ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། ། འཁོར་བ་ཞེས་པ་ནི་བརྒལ་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་བ་ཉིད་ནི་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་དེར་བྱིང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་བ་ནི་འགྲོལ་བ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། ཡང་དག་སྦྱོར་བ་ནི་གང་དུ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་འདིར་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་ཞེས་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གྲུ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཟུར་གསུམ་མོ། ། བྲི་ཞེས་པ་ནི་རྡུལ་ཚོན་སྣ་ལྔའི་ཕྱེ་མས་བྲི་བའམ། བྲིས་པ་དང་འདྲ་བས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་འདིས་བྲི་བའི་ཚིག་གཞན་ཡང་བསྡུ་བར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། ཇི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གསང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གསང་བའི་པདྨ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་འབྱུང་གི་རྣམ་པའོ། ། བདག་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བོད་པའོ། ། ཅི་ཞིག་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་པདྨ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མར་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པར་བྲི་བའོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་གེ་སར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གེ་སར་ཞེས་པ་ལོགས་ཀྱི་འདབ་མ་རྣམས་སོ། ། གྲུ་གསུམ་གྱིས་སྦས་པས་གསང་བ་ནི་མི་མངོན་པའོ། ། གང་ཞིག་ལོགས་ཀྱི་གེ་སར་དེས་བཀག་པས་ན་མི་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། གེ་སར་ནི་ལྟེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །

"For the sake of accomplishing body, speech, and mind," and so forth. "Body, speech, and mind" refers to the body, speech, and mind of Vajrāmṛta, for the purpose of perfecting them. "Saṃsāra" refers to the ocean of saṃsāra itself, which is difficult to cross; "liberating" those sentient beings submerged in that ocean means to release them and cause them to reach the far shore. "Greatly passionate" refers to Vajrāmṛta. "Perfect union" refers to wherever one meditates in that manner. "Maṇḍala" means that because the essence of wisdom arises here, the intended meaning is that one abides perfectly in suchness. To elaborate on that, it is said: "Triangle" means three corners. "Draw" means to draw with the powder of the five-colored sand, or to meditate in a manner similar to having drawn it. "Should be drawn" means that other words for drawing are also included by this. Regarding the form it takes, it is said: "Secret," and so forth. "Secret lotus" refers to the form of the source of phenomena (dharmodaya). "Selfless" is a term of address. Regarding what should be drawn, it says "lotus," and so forth. "Should be" means that first, an eight-petaled lotus should be correctly drawn. Regarding its specific characteristics, it says "filaments," and so forth. "Filaments" refers to the side petals. Because it is concealed by the triangle, it is "secret," meaning it is not manifest. Since it is blocked by those side filaments, it is an object of non-seeing. The filaments are the object of the navel.

དབུས་སུ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་འཕར་མ་གཅིག་པ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སོ། ། ང་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། རིག་ཅེས་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཞལ་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། པྲི་ཡང་ཀུ་ལྟ་བུ་དང་དཀར་པོ་དང་དམར་པོའོ། ། ཁ་དོག་སྟེ་གང་གི་ཞལ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་དང་རལ་གྲི་དང་དྲིལ་བུ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པ་སྟེ་མཚོན་ཆ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། གང་གི་ཕྱག་གདུབ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། གཙོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའོ། ། ཞལ་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དཀར་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དང་པོའི་ཞལ་ནི་དཀར་མིན་ཞེས་པ་ནི་པྲི་ཡང་ཀུ་ལྟ་བུའི་མདོག་གོ། ། གཡས་དང་གཡོན་གྱི་ཞལ་ནི་དཀར་པོ་དམར་པོའོ། ། ལྷའི་རྒྱན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྒྱན། ། ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེའི་གཙུག་ཏོར་དང་། ནོར་བུའི་ཅོད་པན་དང་། སྐ་རགས་དང་། དཔུང་རྒྱན་དང་། རྐང་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྒྱན་པའོ། ། ལྷའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་འཛིན་པའོ། ། གོས་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་བཀྲ་བའི་གོས་འཛིན་པའོ། ། ལྷའི་དྲི་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིས་གུར་གུམ་སྟེ། ལྷའི་དྲིའི་གུར་གུམ་དེས་བྱུགས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདིས་ནི་གཞན་དུ་མདོག་སེར་པོར་བསྟན་ཏོ། །

Regarding the phrase "in the center," one should draw a single-layered [maṇḍala] such as this. In order to show that Vajrāmṛta is to be placed in its center, it is said: "In that," and so forth. "In that" refers to the center of the maṇḍala. "I" refers to Vajrāmṛta. "Should know" means that one should understand and conceptually analyze. Regarding what he is like, it is said: "Three faces," and so forth. [The faces are] like priyaṅgu, white, and red; these are the colors of his three faces, as thus described. He is adorned with weapons: the vajra, the wheel, the sword, the bell, the hook, and the noose. That which constitutes his hand-ornaments is thus described. "The Principal" refers to the lord of the maṇḍala. In order to show the faces in detail, it is said: "Not white," and so forth. "The first face is not white" means its color is like priyaṅgu. The right and left faces are white and red. "Completely adorned with divine ornaments" means he is fully adorned with ornaments such as the vajra-ushnīsha, the jewel crown, the belt, the armlets, and the anklets. "Divine garland" means he holds a garland of amṛtaka flowers. "Clothing" means he wears variegated, multi-colored garments. "Divine fragrance" refers to saffron by this vajra term; the meaning is that he is anointed with that divine-scented saffron. By this, he is shown to be yellow in color elsewhere.

སྔོན་དུ་ཁ་དོག་ནག་པོ་བརྗོད་པ་ནི་ལྷའི་དྲི་བརྗོད་པའི་དོན་ཏེ་པྲི་ཡང་ཀུ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་ཅེས་གསུངས་པའོ། ། ལྷག་མའི་ལྷ་རྣམས་རིགས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པའི་དོན་དུ་སྔོན་དུ་ཞལ་ནག་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལྷའི་དྲི་ཞེས་པ་འདིས་ནི་གཞན་སེར་པོ་དང་ལྗང་གུའི་ཁ་དོག་གཉིས་བསྡུས་ཏེ། དེ་བསྡུས་པ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གར་རྡུལ་ཚོན་ལྔ་ངེས་པར་མཛད་དོ། ། གང་ཞིག་ལེའུ་ལྔ་པར་མཱ་མ་ཀཱིའི་ཕྱག་ཏུ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་དང་ཟླ་བ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལྷའི་དངོས་གྲུབ་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ་ལྷའི་དངོས་གྲུབ་ནི་ལྷ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་བོ། ། དེ་རྣམས་བྱེད་པ་ནི་སྟེར་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ལྷའི་དངོས་གྲུབ་བྱེད་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་གཙོ་བོར་དགོངས་སོ། ། ཞི་ཞེས་པ་ནི་ཞི་ཞིང་ལྡན་ན་ཕྱག་མཚན་བསྟན། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསལ་སྒེག་པའི་རོའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན། ། ཞེས་པ་ནི། རིགས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅུང་ཟད་དམར་བ་ལྟ་བུའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་བདུད་རྩིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་དགོད་པ་བསྟན་ནས་ཕྱིའི་འཕར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཕྱིའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ་གྱིའོ། ། ཕྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏེ་གྲུ་བཞི་སྒོ་བཞི་པར་བརྟག་པའོ། ། སྒོ་རྣམས་སུ་སྒོ་སྐྱོང་དགོད་པ་གསུངས་པ།

The initial mention of the black color is for the purpose of describing the deity’s scent, as it is said to be a color like that of priyaṅgu. The remaining deities are described as having black faces for the sake of representing the three families. By the term "deity’s scent," the other two colors, yellow and green, are subsumed; through this subsumption, the five colored powders are established for the rituals of the maṇḍala and so forth. One should understand by implication that the very hand symbols and mudrās, such as the vajra held in the hand of Māmakī in the fifth chapter, are to be bestowed upon the deities such as Vajrāmṛta and Candrā. Regarding the phrase "performing the deity’s siddhi," the deity’s siddhi is the yogic siddhi of the deity. To "perform" these is to bestow them; thus, "performing the deity’s siddhi" is intended as the primary siddhi. As for "peaceful," if one is peaceful and endowed [with qualities], the hand symbols are shown. To dispel the doubt as to why they were not shown [previously], it is said: "the flavor of the erotic." "Possessing the vajras of body, speech, and mind" means the identity of the three families as indivisible. He sits in the sattvaparyaṅka posture upon the maṇḍala of nectar, possessing a maṇḍala of light that is slightly reddish. Having shown the placement of the lord of the maṇḍala, the outer perimeter is shown, beginning with the words "the outer." "Of that" refers to the triangular maṇḍala. "Outer" means the exterior, which is to be visualized as square with four doors. The placement of the gatekeepers at the doors is then taught.

ཤར་དུ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས། ཤར་སྒོར་ཁྲོ་གཉེར་བསྡུས་པ་ཅན་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཁ་དོག་ཞལ་གསུམ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་། དཀར་པོ་དང་། དམར་པོའོ། ། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དྲིལ་བུས་བྲེལ་བའི་ཕྱག་དྲུག་གོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱན་དང་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་ཅོད་པན་མཚན་པ། དམར་པོའི་འོད་དང་ལྡན་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་འགྱིང་བག་གི་ཞབས་ཀྱིས་གནས་པའོ། ། ལྷོའི་སྒོར་མི་བཟད་འཇིགས་པ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། དམར་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་གིས་ཞགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། ལྕགས་ཀྱུས་བྲེལ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་ཅོད་པན་མཚན་ཞིང་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་འགྱིང་བག་གི་ཞབས་ཀྱིས་བཞུགས་པའོ། ། ནུབ་ཀྱི་སྒོར་རྟའི་མཚུལ་ཅན་ཁ་དོག་དམར་བའོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ཏུ་ལྕགས་སྒྲོག་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། ལྕགས་ཀྱུས་བྲེལ་བ་ཉི་མའི་འོད་ཅན་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་ཅོད་པན་མཚན་པ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་ཉི་མའི་འོད་ཅན་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་འགྱིང་བག་གི་ཞབས་ཀྱིས་གནས་པར་རབ་ཏུ་བརྟག་གོ། ། བྱང་སྒོར་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དཱུརྦ་སེར་པོའི་མདོག་ཅན་ཞལ་གསུམ་ནི། སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། །

In the east is the one called Bhṛkuṭī and so forth. From the phrase "all have three faces and six arms," at the eastern gate is the wrathful king Bhṛkuṭīsaṃhara, whose color is equal to space. His three faces are blue, white, and red. His six arms are occupied with a hook, a vajra, a sword, a wheel, a noose, and a bell. He is adorned with various ornaments and a crown marked by a volume of Vajrāmṛta. Possessing red light, he stands in a majestic posture upon a moon maṇḍala. At the southern gate is the fierce and terrifying one, white in color. His three faces are white, black, and red. His six arms are occupied with a noose, a vajra, a sword, a wheel, a bell, and a hook. His crown is marked by a volume of Vajrāmṛta, and he is adorned with ornaments, standing in a majestic posture upon a moon. At the western gate is the one with the snout of a horse, red in color. His three faces are red, white, and black. His six arms are occupied with a chain, a vajra, a sword, a wheel, a bell, and a hook. Possessing the light of the sun and a crown marked by a volume of Vajrāmṛta, he is adorned with various ornaments and possesses the light of the sun, standing in a majestic posture upon a moon; thus should he be visualized. At the northern gate is the leader of the assembly, yellow in color like dūrvā grass. His three faces are yellow, white, and like the sun.

ཕྱག་དྲུག་ནི་དྲིལ་བུ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་རལ་གྲི་དང་འཁོར་ལོ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པས་བྲེལ་བའོ། ། དམར་པོ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཅོད་པན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱན་ཅན་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་འགྱིང་བག་གི་ཞབས་ཀྱིས་གནས་པའོ། ། པདྨའི་འདབ་མ་རྣམས་ལ་ལྷ་མོ་རྣམས་དགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རིག་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མ་རིག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་མ་ནི་ལྷ་མོའོ། ། བྲི་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་བྲིས་པ་དང་འདྲ་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཡང་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་པ་འདི་རྣམས་ཀུན་ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱའོ། ། གང་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཞི་མ་དང་ནི་ཞི་ཞལ་མ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཞི་མ་ཤར་གྱི་འདབ་མར་ཁ་དོག་དཀར་པོའོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། དམར་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ཟླ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པས་བྲེལ་བའོ། ། ཅོད་པན་དུ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་མཚན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གོས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ། ཉི་མའི་འོད་ཅན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་གནས་པའོ། ། ཞི་ཞལ་ནི་ལྷོའི་འདབ་མར་ཁ་དོག་སེར་མོ། ཞལ་གསུམ་ནི། སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ཟླ་བ་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། དྲིལ་བུས་བྲེལ་བའོ། །

The six hands are occupied with a bell, a vajra, a sword, a wheel, a hook, and a noose. He is red, wears a crown of Vajrāmṛta, is adorned with various ornaments, and stands in a majestic posture upon a moon disc. In order to explain the placement of the goddesses upon the petals of the lotus, it is said: "The knowledge-consorts," and so forth. Because they are the antithesis of ignorance, or because they are the very nature of knowledge, the "knowledge-consorts" (vidyā) are the goddesses. Regarding the word "draw" (likh), here it refers to the maṇḍala of meditative concentration; one should meditate upon it as if it were actually drawn. Furthermore, in the colored powder maṇḍala, it is said that all these deities of the maṇḍala should be drawn within the mudrā of the source of phenomena (dharmodayā). Regarding the phrase "who are they," it is said: "The peaceful one and the peaceful-faced one," and so forth. The peaceful one is white in color and resides on the eastern petal. Her three faces are white, black, and red. Her six hands are occupied with a moon, a vajra, a sword, a bell, a hook, and a noose. She wears a crown marked with Vajrāmṛta and is adorned with various garments and ornaments. Possessing the radiance of the sun, she stands upon a moon maṇḍala in the sattvaparyaṅka posture. The peaceful-faced one is yellow in color and resides on the southern petal. Her three faces are yellow, white, and sun-like. Her six hands are occupied with a moon, a sword, a vajra, a noose, a hook, and a bell.

ཅོད་པན་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་མཚན་པ་ཉི་མའི་འོད་ཅན་གོང་དང་མཐུན་པར་ལྷོའི་འདབ་མར་གནས་སོ། ། ནུབ་ཀྱི་འདབ་མར་ཟླ་ནོར་དམར་པོ། ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ཟླ་བ་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། ཞགས་པ་དང་ལྕགས་ཀྱུས་བྲེལ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཅོད་པན་ཞེས་པ་ནས། སྐྱིལ་ཀྲུང་ཞེས་པ་མཐུན་པའོ། ། བྱང་གི་འདབ་མར་ས་སི་ནི་ཁ་དོག་སེར་བའོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ཟླ་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། རལ་གྲི་དང་། ཞགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། དྲིལ་བུའི་མཚན་མས་བྲེལ་བའོ། ། ཅོད་པན་ནི་ཞེས་པ་མཐུན་ནོ། ། རི་བོང་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁ་དོག་ནག་མོ་ཞལ་གསུམ་ལ་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། དམར་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ཏུ་ཟླ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་ཅོད་པན་ལ་སོགས་པ་དང་། མེའི་འདབ་མར་གནས་སོ། ། རི་བོང་ཅན་གྱི་རི་མོ་ནི་པྲི་ཡང་ཀུ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་པྲི་ཡང་ཀུ་དང་དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ཟླ་བའི་ཆ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། དྲིལ་བུ་འཛིན་པའོ། ། བདུད་རྩི་ཞེས་པ་མཐུན་པར་བདེན་བྲལ་གྱི་འདབ་མ་ལའོ། ། ཡིད་ཤེས་མ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་ཞལ་གསུམ་ནི་སྔོན་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། དམར་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ཏུ་ཟླ་བ་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དྲིལ་བུ་འཛིན་པའོ། །

The crown is marked by a volume of Vajrāmṛta and possesses the radiance of the sun; she resides on the southern petal, as described above. On the western petal is red Candrāvatī. Her three faces are red, white, and black. Her six hands are occupied with a moon, a sword, a vajra, a bell, a noose, and a hook. From the words "crown of Vajrāmṛta" up to "cross-legged posture," the description is the same. On the northern petal is yellow Sasi. Her three faces are yellow, white, and sun-like. Her six hands are occupied with the symbols of a moon, a hook, a sword, a noose, a vajra, and a bell. The description of the crown is the same. Śaśimaṇḍalā is black in color; her three faces are black, white, and red. In her six hands she holds a moon, a vajra, a sword, a noose, a hook, and a bell. She has the crown of Vajrāmṛta and so forth, and resides on the petal of fire. Śaśilekhā is the color of priyaṅgu; her three faces are priyaṅgu-colored, white, and sun-like. Her six hands hold a crescent moon, a vajra, a sword, a noose, a hook, and a bell. From the word "Amṛtā," the description is the same for the petal of the Nairṛta direction. Manojñā is the color of a blue utpala; her three faces are blue, white, and red. In her six hands she holds a moon, a sword, a vajra, a hook, a noose, and a bell.

རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་ཞེས་པ་ནས་རླུང་གི་འདབ་མར་བྲི་བར་བྱའོ། ། མ་ནི་ཨ་ལ་ད་ནི་ཀ་རི་ནི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་སྟེ་ཞལ་གསུམ་ནི། གསེར་ལྟ་བུ་དང་དཀར་པོ་དང་། དམར་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ཏུ་ཟླ་བ་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། དྲིལ་བུའོ། ། མཚོན་ཆའི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་ཅོད་པན་མཚན་པ་ཉི་མའི་འོད་ཅན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་ན་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་གནས་པ་དབང་ལྡན་གྱི་འདབ་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་མ། ། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་བྲལ་རྣམས་སུའོ། ། ཞེས་པའོ། ། ལྷ་མོ་འདི་རྣམས་ཟླ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་མན་ངག་གོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་པ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྟག་པར་བྱའོ། ། མེ་ཏོག་ཁ་དོག་དཀར་པོ། ཞལ་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། དམར་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ཏུ་མེ་ཏོག་གི་ཟ་མ་ཏོག་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དྲིལ་བུ་སྟེ་དབང་ལྡན་དུའོ། ། བདུག་སྤོས་ནི་དུ་བའི་ཁ་དོག་ཞལ་གསུམ་ནི་དུ་བ་དང་། དཀར་པོ་དང་། དམར་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ཏུ་སྤོས་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་དྲིལ་བུ་འཛིན་པ་མེར་དགོད་དོ། ། མར་མེ་མ་གསེར་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག། ཞལ་གསུམ་ནི་གསེར་ལྟ་བུ་དང་། དཀར་པོ་དང་དམར་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ཏུ་མར་མེ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། དྲིལ་བུ་འཛིན་པ་བདེན་བྲལ་དུའོ། །

From the words "the volume of Vajrāmṛta" up to "should be drawn on the petal of wind": Māṇi is on the letter A, and Dāni is the color of gold. Her three faces are like gold, white, and red. Her six hands hold a moon, a sword, a vajra, a noose, a hook, and a bell. Adorned with various weapon ornaments and marked by the volume of Vajrāmṛta on her crown, possessing the radiance of the sun, she should be known to reside in the petal of Ishāna (northeast) in the sattva-paryaṅka posture upon a moon maṇḍala. Regarding this, it is said: "All have three faces and six hands, in the cardinal and intermediate directions." This is the pith instruction: these goddesses are the moon mudrā, the mudrā of bodhicitta. This very maṇḍala should also be examined for the maṇḍala deities, such as the Flower [Goddess] and others. The Flower [Goddess] is white in color; her three faces are white, black, and red. Her six hands hold a flower casket, a sword, a vajra, a hook, a noose, and a bell, located in Ishāna. Incense is smoke-colored; her three faces are smoke-colored, white, and red. Her six hands hold incense, a sword, a vajra, a noose, a hook, and a bell; she is to be placed in Agni (southeast). The Lamp [Goddess] is the color of gold; her three faces are gold-like, white, and red. Her six hands hold a lamp, a vajra, a noose, a hook, and a bell; she is in Nairṛti (southwest).

དྲི་མ་ནི་ཁ་དོག་དམར་མོ་སྟེ་ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་དྲིའི་དུང་ཕོར་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། དྲིལ་བུ་འཛིན་པ་རླུང་དུའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་གནས་པ་དམར་བའི་འོད་ཅན་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་མཚན་པའོ། ། གང་ཞིག་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ནི་མ་གསུངས་ཏེ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། སྔགས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་པ་ལས་སྔགས་སུ་འཁོར་ལོ་འདུས་པས་འདི་རྣམས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། ། འདིར་པི་ཝང་ལ་སོགས་པ་དགོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔགས་མ་གསུངས་པས་མི་དགོད་དོ། ། གང་དུ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ། པི་ཝང་མ་སོགས་མཆོད་པ་ཡིས། ། ཞེས་པ་དེས་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་པི་ཝང་མ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུབ་པ་གསུངས་ཀྱི་པི་ཝང་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་དགོད་པའི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་པ། པི་ཝང་རོལ་མོ་སྔགས་མཆོད་པས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། པི་ཝང་ཞེས་པ་ནི་ཁོང་སྟོང་ངོ་། ། རོལ་མོ་ཞེས་པ་ནི་གླིང་བུ་དང་རྔ་དང་མུ་ཀུན་ད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་། སུ་ནི་ཧ་ར་དང་། ར་དང་བ་ལང་གི་ཁའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། ། མཆོད་པས་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། མེ་ཏོག་ཅེས་པ་ནི་ཛཱ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་གོ། ། བདུག་སྤོས་ཞེས་པ་ནི་ཙནྡན་དང་། ཨ་ག་རུ་དང་།

Gandhā is red in color, with three faces: red, white, and black. Her six hands hold a conch-shell vessel of perfume, a sword, a vajra, a noose, a hook, and a bell; she is situated in the northwest. All of them are adorned with every ornament, seated in the sattvaparyaṅka posture upon moon maṇḍalas, possessing red light, and marked by the Vajrāmṛta scripture. Although the flowers and so forth for the maṇḍala were not explicitly mentioned, they should nevertheless be drawn; for since the generation of the mantras was taught, the maṇḍala is included within the mantras, and thus these are indeed taught. Here, the placement of the lute and so forth is not intended, as their mantras were not taught, and thus they are not to be placed. Regarding the statement immediately following: "By the offerings of the lute goddess and so forth," this refers to the accomplishment of the maṇḍala through the external offerings of the lute goddess and so forth; it is not a statement regarding the placement of the goddesses of the lute and so forth. Now, the sādhana of the maṇḍala is taught: "By the lute, music, mantras, and offerings," and so forth. "Lute" refers to the hollow instrument. "Music" refers to the sounds of flutes, drums, mukuṇḍa drums, and so forth, as well as the suniha-ra, the ra, and the mouth of a cow, and so on. "Offerings" refers to those arising from the Yoga Tantras. "Flowers" refers to jāti flowers and so forth. "Incense" refers to sandalwood, agaru, and so forth.

ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའམ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་མར་མེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའམ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་དྲིའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་སོ། ། གླུ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་གླུའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། ། གར་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷའི་རྣམ་པར་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ། ། པི་ཝང་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། ། ཅི་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆགས་པའི་རོལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཆགས་པ་ནི་བདེ་བའོ། ། དེས་རོལ་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། ། གང་ཞིག་དེར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ཆགས་པའི་བདེ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྷ་མོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། ། པི་ཝང་མ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས། སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་ལྷ་རྣམས་དགུག་ཅིང་གཞུག་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། དབང་དུ་བྱ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སོ། ། གོང་དུ་གསུངས་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་དེའི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མ་ནི་སྐྱེད་བྱེད་མའོ། ། ཆུང་མ་ནི་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཆུང་མའོ། ། བུ་མོ་ནི་རང་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། སྲིང་མོ་ནི་སྐྱེ་གནས་གཅིག་པའོ། །

Camphor and so forth are either coemergent or perfectly blended. By the word "and so forth," various types of fragrances coemergent with or perfectly blended with lamps are included. "Song" refers to the application of the songs of the tantra. "Dance" refers to emulating the form of one's own deity. The actual enjoyment of the lute goddess and so forth is a specific type of offering. Regarding the question of what kind of specific types these are, it is said: "the play of passion," and so forth. Passion is bliss. To play with that is to enjoy it. That which is applied therein is such; the meaning is that the deities are in accordance with the bliss of passion. It is intended that in the secret maṇḍala, those goddesses should accomplish the wheel, which is to say, they should bestow blessings. Having preceded this with the engagement in the offerings of the lute goddess and so forth, it is taught that the gatekeepers should accomplish the maṇḍala by summoning, entering, binding, and subjugating the deities through the equal application of the vajra-snap. Regarding the question of by what means it should be accomplished, it is said: "Vajra nectar," and so forth. "Vajra nectar, great bliss" refers to the master. In order to answer the question of what those aforementioned offerings are like, it is said: "Mother," and so forth. "Mother" is the progenitress. "Wife" is one's own dharma-wife. "Daughter" is one born from oneself. "Sister" is one from the same womb.

ཚ་མོ་ནི་མ་དང་ཕའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འབྲེལ་པའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་ཟབ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རོ་མཉམ་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་ནས་མ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ནི་ཁུ་བའི་ཐིག་ལེའོ། ། དེས་ན་དབང་པོ་གཉིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆང་དེས་ལྷ་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་དབུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། ། མ་ལ་སོགས་པའི་བདུད་རྩི་བླང་བའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། མ་ཡིས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། ནད་མེད་ལང་ཚོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། འདོད་ཀུན་སྟེར་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སོ། ། འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་མངོན་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་བུ་མོ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་ཀྱང་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདོད་པར་བྱ་བའི་ཚ་མོས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཏེ་སྐྱེད་བྱེད་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་ལང་ཚོ་ནད་མེད་པ་དང་འདོད་པ་གྲུབ་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་སྦྱར་ཞིང་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། མཆོད་པ་པོས་དེའི་བདུད་རྩི་ཇི་ལྟར་བླང་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཁ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མ་ལ་སོགས་པའི་གསང་བའི་པདྨར་གང་ཞིག་བདུད་རྩི་ཁུ་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྲུབ་བྱ་དང་། བསྲུབས་པ་དེ་ལ་ཁས་ནི་རང་གི་ཁ་སོ་ལྕེ་ཡིས་དགུག་པ་ནི་བླང་བར་བྱ་བའོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ། དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

A niece is one related through the side of the mother or the father. "This" refers to those such as the mother and so forth, who have developed an intense devotion to the equal taste through profound yoga. "Vajra nectar" refers to the drop of seminal fluid. Therefore, one should offer and present that wine born from the union of the two organs to the deities; in that way, an offering is made to the maṇḍala. The result of taking the nectar of the mother and so forth is stated: "By the mother, Vajra nectar," and so forth. "Vajra nectar" is Vajrasattva. "Health and youth" is Vairocana. "Bestowing all desires" is Amitābha. The word "becomes" is to be connected individually to each. Likewise, "also" means that just as there is the result of the mother and so forth, so too is there the daughter; and by "Vajra nectar," Amoghasiddhi is also implied. Similarly, by the "niece" who is the object of desire, Ratnasambhava is the maṇḍala; the phrase "the mother and so forth who give birth" should also be applied here. The meaning is that Vajrasattva, health and freedom from disease, the fulfillment of desires, and the maṇḍalas are to be applied and thus "become." Regarding how the offerer should take that nectar, it is said: "With the mouth," and so forth. Whatever nectar of seminal fluid is churned within the secret lotus of the mother and so forth during union, that which is to be drawn up is to be taken by the mouth—that is, by the tongue and one's own mouth. As for what happens by that, it says: "That," and so forth.

དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཆོད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། འགྲུབ་ཅེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། ། ཅི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འགྲུབ་བམ་ཞེས་པ་ལ་མྱུར་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་དུའོ། ། གང་གིས་འགྲུབ་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་ནས། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། འདོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་ལ་འདོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་མི་མོ་ཀུན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མི་མོ་ཀུན་ཞེས་པ་ནི་ཞི་བ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་དང་རྣམས་སོ། ། ཅི་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པས་འདིར་འདོད་པ་བྱའམ་ཞེས་པ་ལ། བུང་བའི་སྒྲ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་གང་ཞིག་བུང་བ་ལྟར་འཁོར་ཞིང་སྒྲ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བུང་བའི་བྱེད་པ་སྟེ། ཧ་ཡིག་གི་སྒྲ་དང་སྲིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་སྒྲ་འཛིན་པ་དང་སེན་མོ་འདེབས་པའོ། ། སོ་ལ་སོགས་པ་འདེབས་པའོ། ། འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་བུང་བས་སེན་མོ་དང་སོས་མེ་ཏོག་གི་འདབ་མ་ལ་གཅོད་ཅིང་རྨ་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ་འགུ་འགུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་མཆུས་མེ་ཏོག་གི་ཆང་འཐུང་བར་བྱེད་དོ། །

"Then" refers to immediately following the offering of meditative union. "Accomplished" means attaining the result previously described. To the question of whether it is accomplished in another birth, the text says "swiftly" and so forth. "Swiftly" means in this very life. To the question of by what means it is accomplished, it says "Vajrāmṛta" and so forth. "Vajrāmṛta, the great bliss" refers to the offering. Having explained the sādhana of the maṇḍala according to the procedure, the meditation on the maṇḍala is now to be taught. That meditation is to be performed through the application of meditative union; for that purpose, the action is described as "desiring" and so forth. To the question of what is to be desired, it says "all women" and so forth. "All women" refers to the goddesses such as Śāntī and the others. To the question of whether one should desire them here through actions such as liberation, it says "like the sound of a bee" and so forth. The sound of the bee itself is that which circles like a bee and utters sound; this is the action of the bee, which utters the sound of the syllable ha and the sound of srid, and which grasps sounds and scratches with the nails. It also bites with the teeth and so forth. This is what is meant: just as a bee cuts and wounds the petals of a flower with its nails and teeth, uttering the sound "gu-gu," and drinks the nectar of the flower with its beak.

དེ་བཞིན་དུ་སེན་མོ་དང་སོ་དང་འོ་བྱ་བ་དང་མཆུ་བཟུང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྔགས་པས་ཧ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཁྱོགས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པས་ལྷ་མོའི་ཚོགས་བསྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། བཤད་ལུགས་གཞན་ཡང་བུང་བའི་སྒྲ་ནི་སྟེང་གི་བྱེད་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡོས་དང་སྲན་མ་ལ་སོགས་པ་འཐག་པ་ལྟེ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་ཏེ། བུང་བ་བཞིན་འཁོར་ཞིང་སྒྲ་འབྱིན་པ་སྟེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བུང་བའི་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། འདིར་བུད་མེད་ནི་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་འདི་ཡང་གོ་བཟློག་པའི་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བས་གནས་ཏེ། རྐེད་པ་དང་རང་འཐག་གི་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན་འཁོར་བར་འགྱུར་བའོ། ། བྱེད་པ་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། རྟགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མཉམ་པར་མནན། ། རྐེད་པ་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་བསྐོར། ། འཁོར་བའི་བྱེད་པ་འདི་དག་ནི། ། བུང་བའི་སྒྲ་ཡིས་བྱེད་པར་བཞེད། ། བྱེད་པ་དེས་འདོད་པ་བྱ་ཞིང་འཛག་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཁྱོགས་ཞེས་པ་ནི་ཁྱོགས་དང་འདྲ་བས་ན་ཁྱོགས་སོ། ། འདི་ཡང་སྟེང་གི་བྱེད་པ་སྟེ་འདིར་ཡང་བུད་མེད་ནི་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་དེའི་དབུས་སུ་བུད་མེད་མཉམ་པར་གནས་ཏེ། རང་གི་རྐེད་པའི་མདུན་གྱིས་སམ། རྒྱབ་ཀྱིས་གཡོམ་ཞིང་བསྐྱོད་པ་ནི་ཁྱོགས་ཞེས་པའོ། ། འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱང་། བུད་མེད་མདུན་ནས་རྒྱབ་ཀྱིས་ནི། ། རྐེད་པ་རིམ་པར་གཡོམ་ཞིང་བསྐྱོད། །

Likewise, the mantrin, preceded by the acts of fingernails, teeth, kissing, and grasping the lips, utters the sound "ha" and, through the application of the "swing" and other techniques, relies upon the assembly of goddesses in the center of the maṇḍala as it has been described: "One should meditate on oneself as the nature of Vajrāmṛta." There is another explanation: the "sound of a bee" refers to the upper technique, which is like the churning of parched grain or peas by a navel-technique; because it revolves and emits sound like a bee, it is called the "sound of a bee." In this context, the woman is the agent, and this agent abides in the application of inverted passion, revolving like the waist or the mechanism of a millstone. The verse defining this technique is: "Pressing evenly upon the sign, Revolve the waist like a wheel; These revolving techniques Are held to be performed with the 'sound of a bee'." The meaning is that one should engage in desire through that technique and meditate on the yoga of emission. "Swing" (khol) is so called because it is like a swing. This too is an upper technique; here, the woman is the agent, and she is thoroughly established through the application of the man's activity. She remains centered in the middle, swaying and moving her waist forward or backward; this is called the "swing." The verse defining this is: "With the woman in front or behind, The waist is swayed and moved in succession."

རྟགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མཉམ་གནས་ན། ། དེ་ནི་ཁྱོགས་དང་འདྲ་བར་གྲགས། ། ཞེས་པའོ། ། འདིས་ངལ་བར་གྱུར་ན་སྟེང་དུ་གནས་ཏེ་འདོད་པ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་སྟེང་གི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ། གྲུ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གྲུ་མོ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱེད་པ་འདི་བསྟན་ཞེས་པས་གྲུ་མོའི་བྱེད་པ་བརྗོད་དོ། ། འདིར་ཡང་གཡོམ་ཞིང་བསྐྱོད་དེ་སྐྱེས་བུ་ནི་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་གཉིས་ཀ་ལངས་པ་ཕན་ཚུན་ཁ་བལྟས་ཏེ་གནས་པ་གཉིས་ཀའི་མགྲིན་པ་ཡང་རེག་སྟེ། རབ་ཏུ་མྱོས་པའི་རྐང་པ་གཡས་པའི་སྒྱིད་ཁུང་བར་གྱི་གྲུ་ཁུགས་གཡོན་པར་བཞག་ནས་གཡས་པས་དེའི་རྒྱབ་ནས་བཟུང་བ་ནི་གྲུ་མོ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེའི་ཚིགས་བཅད་ནི། བུད་མེད་རྐང་གཡས་སྒྱིད་ཁུང་གི། ། ལག་པ་གཡོན་པའི་གྲུ་མོར་གཞག། ལངས་པའི་བྱེད་པར་གནས་ནས་ནི། ། གཉིས་ཀ་ཕན་ཚུན་ཁ་བལྟས་པའོ། ། གཞན་ཡང་གྲོང་པའི་གན་རྐྱལ་དུ་ནི་འདོད་པ་བྱ་ཞེས་པས་གན་རྐྱལ་གྱི་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཁབ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མྱུར་བར་འབིགས་པས་ཁབ་ལྟ་བུ་ནི་བྱེད་པའོ། ། འདིར་ཡང་སྐྱེས་བུ་ནི་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་བུད་མེད་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་ཏེ་རྐང་པ་གཅིག་ནི་འོག་ཏུའོ། ། གཞན་ནི་སྟེང་དུ་སྟེ་དབྱུག་པ་ལྟར་བསྒྲེང་བ་ནི་ཁབ་ལྟ་བུའི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིའི་ཚིགས་བཅད་ནི། བུད་མེད་གན་རྐྱལ་སྟེང་འོག་ཏུ། ། གང་ཞིག་དབྱུག་པ་ལྟར་གནས་པ། ། སྐྱེས་པ་རང་གི་རྐང་པ་འཛིན། ། ཅུང་ཟད་ཁབ་ཀྱི་བྱེད་པར་བརྗོད། ། གཞན་ཡང་གན་རྐྱལ་གྱི་འདོད་པ་གསུངས་པ། སློང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིར་ཡང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་པོ་སྟེ།

"When the [penis] rests upon the [vagina], it is known as the 'Palanquin' (Kholkha)." This means that when one becomes weary, one should remain on top and perform the desired act; this is the "upper" technique. Regarding this, it is said: "The elbows," and so forth. By stating that this technique is shown through the "perfect union of the elbows," the function of the elbows is described. Here, the man is the agent who wavers and moves. Both stand facing one another, and their necks touch. Placing the left elbow between the right thigh and the groin of the woman—who is in a state of intense passion—and grasping her from behind with the right [hand], this constitutes the "elbow" technique. The verse for this is: "Place the woman's right foot in the left elbow of the groin; remaining in the standing technique, both face one another." Furthermore, regarding the statement "one should perform the desire in the supine position of a villager," the "supine" technique is taught: "Like a needle," and so forth. Because it pierces quickly, it is "needle-like." Here, the man is the agent. The woman lies supine, with one leg underneath and the other above, raised like a staff; this becomes the "needle-like" technique. The verse for this is: "The woman is supine, above and below; whatever remains like a staff, the man grasps his own feet—this is briefly called the 'needle' technique." Furthermore, the "supine desire" is taught: "The solicitor," and so forth. Here, the man is the agent.

སློང་བ་གཙོར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སློང་བ་སྟེ། མིང་ཕྲེང་ཁ་དར་བརྗོད་དོ། ། བུད་མེད་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་ཏེ། དེའི་རྐང་པའི་མཐིལ་གྱིས་རང་གི་ལྟེ་བའི་རྩ་བར་བཀོད་ཅིང་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མགྲིན་པ་ལས་འཁྱུད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་རྐང་པའི་མཐའ་རྐང་པ་སློང་བ་ནི་སློང་བའི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱང་། བུད་མེད་རྐང་པའི་མཐིལ་དག་ནི། ། སྐྱེས་བུའི་ལྟེ་བའི་རྩ་བར་དགོད། ། སྐྱེས་པས་རྐང་པ་ཡང་དག་བསླང་། ། ཕྲེང་ཁ་ཞེས་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས། ། གཞན་གན་རྐྱལ་གྱི་འདོད་པ་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་བརྐྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིར་ཡང་སྐྱེས་བུ་ནི་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། རབ་ཏུ་བརྐྱང་བའི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྐྱང་བའི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བུད་མེད་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་ཏེ། གཡས་དང་གཡོན་པའི་རྐང་མཐིལ་ལ་རང་གི་རྐང་པའི་མཐིལ་གྱིས་སྦྱར་ཏེ་ངང་པའི་གཤོག་པ་ལྟར་ལག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་ཞིང་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱང་། ལག་པ་ངང་པའི་གཤོག་པ་ལྟར། ། འདི་ནི་གན་རྐྱལ་རབ་ཏུ་གནས། ། གཉིས་ཀ་ཤིན་ཏུ་བརྐྱང་ནས་ནི། ། དེ་ཡི་རྐང་གཉིས་ཤིན་ཏུ་བརྐྱང་། ། ཞེས་པའོ། ། བྱེད་པའི་ཞེས་པ་ནི། བུང་བའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། ། བཅིང་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་བཅིང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། གང་གིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ། ། དེ་ཡིས་ལྷ་མོ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་བཅིང་བའི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

Because it primarily involves raising, it is called "raising" (utthāpana); it is also referred to by the name mālābandha. The woman lies on her back, and the soles of her feet are placed at the base of the man's navel, while he embraces her by the neck with both hands. Furthermore, the raising of the feet is the function of the "raising" [position]. Regarding this, the verse says: "The soles of the woman's feet Should be placed at the base of the man's navel. The man should properly raise the feet; This is renowned as mālābandha." Another desire, the supine position, is taught as "fully extended" (atyāyata) and so forth. Here, the man is the agent; because he is characterized by the specific distinction of being fully extended, it is the function of the "fully extended" [position]. Furthermore, the woman lies on her back, and he joins the soles of her right and left feet with the soles of his own feet, extending them fully to the ends of his arms like the wings of a swan. Regarding its definition, the verse says: "The arms are like the wings of a swan; This is the supine position. Having fully extended both, Her two feet are also fully extended." The term "function" (karaṇa) refers to the "bee-sound" (bhramara) and so forth. The "application of binding" (bandhayoga) is the definition of binding; those [positions] which were just mentioned are taught in that manner. By means of these, the goddesses are to be accomplished; this is the "perfect application of binding," the meaning of which is to manifest the maṇḍala of the three realms of existence.

གང་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷར་རྫོགས་པར་གང་ཞིག་འདོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིར་དབང་བསྐུར་བའི་སྒྲུབ་པ་པོའོ། ། དེས་ན་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དམ་ཚིག་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། ཤ་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྫས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཧཱུཾ་ཡིག་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདུད་རྩི་ཆུར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་རྫོགས་ནས་ཀྱང་། སློབ་མ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ། ། ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མ་བསྡུས་ཀྱི་བར་དེ་སྲིད་དུ། ཉི་མ་སོ་སོ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་མོས་པའི་སྔགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། འདིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིས་ནི་ཞེས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་མྱང་བ་འདིས་སོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། ། ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ། དབང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དབང་ནི་བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་དག་བྲན་ཁོལ་དུ་དབང་བྱེད་པའོ། ། དགུག་པ་ནི་རིང་པོ་ནས་ཀྱང་འགུགས་པའོ། ། སྡང་བ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པའོ། ། བསད་པ་ནི་གསོད་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ལེན་པའོ། ། སྐྲོད་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་སྐྲོད་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞི་བའོ། །

"Whichever" refers to whichever one desires to be perfected as one's own deity. "Vajrāmṛta of Great Bliss" refers to the practitioner who has received the empowerment of Vajrāmṛta. Therefore, it is said that after experiencing all of these, one should enter into the samaya of the maṇḍala, beginning with the words "great meat" and so forth. These five substances should be realized as the nature of the amṛta water, which is of the nature of vajra atoms arising from the syllable HŪṂ. Having perfected these, and once perfected, they should be given to the disciples and also experienced by oneself. "Every day" means that as long as the activities of the maṇḍala and so forth have not been concluded, one should practice them on each individual day; this is the intended meaning. Having thus preceded the practice with the experience of the samaya, the mantra practitioner who is intent on meditating on the maṇḍala should accomplish [the goal], as it is said: "By this," and so forth. "By this" refers to this experience of the samaya just mentioned. "Should accomplish" means to bring to perfection. If one asks what is to be accomplished, it is "power" and so forth. "Power" (vaśīkaraṇa) is to bring women or men under one's control as servants. "Summoning" (ākarṣaṇa) is to summon [beings] even from afar. "Causing hatred" (vidveṣaṇa) is to cause discord between women and men. "Killing" (māraṇa) is to undertake the act of slaying. "Expelling" (uccāṭana) is to drive those residing in their own land to another land. By the word "and so forth," "pacification" (śānti) is characterized by the reversal of all harm.

རྫས་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་འཕེལ་བ་ནི་རྒྱས་པའོ། ། ཅི་ཉེས་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལས་ལོག་ཅིང་། ཐམས་ཅད་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱས་པས་དབང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་པོས་བྱེད་པའོ། ། མཱ་མ་ཀཱིས་རང་དགར་བརྩམས་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རང་གི་སྙིང་གར་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱིས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། ། དབང་ཕྱུག་གི་བདེ་བས་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེའོ། ། ཚིག་རིང་པོར་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེའི་མཚན་མ་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། ། རིགས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་མི་བསྐྱོད་པ་དང་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་རིགས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེའོ། ། འདིས་ཀྱང་རིགས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གསང་བའི་པདྨ་འདིར་གནས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་ཞེས་པའོ། ། གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་དོན་འདི་འདི་ཉིད་དུ་ངེས་སོ། ། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

The flourishing of all substances, becoming perfect and increasing, is "expansion." Regarding the question, "Is it to be accomplished as something defective?" it is said: "He acts," and so forth. By turning away from objects such as form and rendering everything non-existent, the practitioner accomplishes all [powers] such as magnetizing. To show that this was not composed arbitrarily by Māmakī, it is said: "The Blessed One spoke," and so forth. Through the sublime application in his own heart, the Blessed One is the Lord of Vajra-holders himself. This is what is meant: "Vajra" refers to the Vajra-holder. "The bliss of the Lord" is the very bliss of the Vajra-nectar, the Great Bliss. By this long expression, it is distinguished by the application of the mudrā of the vajra symbol. To specifically distinguish the nature of the three families, it is said: "All Tathāgatas." That which possesses the body, speech, and mind vajras of the nature of Vairocana, Akṣobhya, and Amitābha is thus spoken of as having the nature of the three families; because it is the very nature of non-abiding nirvāṇa, it is the Vajra-nectar, the Great Bliss. By this, the nature of the three families abides here in the secret lotus. "The Blessed One" refers to the manifestation of the form body. In other [texts] as well, this very meaning is certain. To summarize the detailed explanation, it is said: "Vajra-nectar," and so forth.

རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་སྒྲས་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར་རིན་ཆེན་གྱི་མིང་དུ་འབྲེལ་བར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གསང་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ལྷ་མོའི་འཁོར་ལོའོ། ། དེར་བུང་བའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པས་མངོན་པར་སྟོན་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། ། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱེད་པ་གཞུང་གང་གིས་དེ་གསལ་བ་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། ལེའུ་དང་པོའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བརྗོད་ནས། འདི་མེད་པར་སྙིང་པོའི་སྔགས་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་དང་པོ་བསྟན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། དེ་ལ་དང་པོར་ཐོག་མར་བསྟན་པའི་མན་ངག་རྗེས་སུ་བཙལ་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཟེར་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ཞེས་གོ་བར་བྱ་སྟེ། འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་དགྱེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དགྱེས་ཞེས་པ་ནི་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགྱེས་པར་གྱུར་པའོ། ། ཏུའི་སྒྲས་བདེན་པའི་དོན་ཏོ། ། སྡུག་པ་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་གཉའ་བ་ལྟ་བུའོ། ། པདྨ་དང་འདྲ་བས་བྷ་ག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། ། འདིས་བྷ་ག་བཟང་བ་ཉིད་དུ་འདིར་བསྟན་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། རུས་སྦལ་རྒྱབ་འདྲ་གླང་ཆེན་མགྲིན། །

By the term "Great Vajrāmṛta Tantra," the name "Vajroṣṇīṣaratna" is to be understood. Regarding the question of what the Lord of the Vajrāmṛta Tantra is like, it is said: "The secret," and so forth. This great secret maṇḍala is the wheel of goddesses. That which is revealed therein through the activity of the "bee-sound" and so forth is that which practitioners manifest directly. The extensive explanation of the text that clarifies the formation of the secret maṇḍala is taught in that manner. This concludes the extensive commentary on the first chapter. Having thus described the Vajrāmṛta, which is the nature of the secret maṇḍala, it is said that without this, the essential mantra will not be perfected. Therefore, in order to extensively teach the wisdom of the yoga of suchness, it is said: "Then," and so forth. "Then" means immediately after the teaching of the first chapter. In that regard, one should understand that suchness is realized through the rays of entering into meditative equipoise while seeking the instructions first taught at the beginning. "One should become impassioned through the activity of embracing and so forth" refers to "delighted," and so forth. "Delighted" means having become joyful simply by hearing of the secret maṇḍala. The word "tu" (then) has the sense of truth. "Lovely" is like the neck of an elephant. Because it is similar to a lotus, the bhaga is described in that way. By this, the excellence of the bhaga is shown here. As it is also said: "Like the back of a tortoise, the neck of an elephant..."

པདྨའི་མཆུ་ནི་བཟང་ཟླུམ་པ། ། སྤུ་མེད་བདེ་བ་རྣམ་པར་རྒྱས། ། གྲུ་གསུམ་བྷ་ག་བྷ་ག་ཡིན། ། ཞེས་པའོ། ། གཞན་ཡང་ཏུའི་སྒྲས་བསྡུས་པ་ནི་དམ་པོར་ནི་ཤིན་ཏུའོ། ། འཁྱུད་ཅེས་པ་ནི་འཁྱུད་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། དབང་པོ་ཀུན་དུ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་རྟགས་ལ་སོགས་པའོ། ། བྱ་བའི་གནས་རྣམས་སུ་དེས་འོ་བྱ་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སོ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སོ་ཞེས་པ་ནི་སོ་ཉིད་དོ། ། འོག་ཅེས་པ་ནི་འོག་གི་མཆུའོ། ། བཟུང་བ་ནི་ཅུང་ཟད་བཙིར་བའོ། ། སིད་ཡིག་ནི་ཧ་ཡི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འོ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཱ་མ་ཀཱིའི་དགོངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཉིད་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རིམ་པ་འདིར་གནས་ཞེས་པའོ། ། འོ་ལ་སོགས་པའི་ཆགས་པ་བསྟན་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པ་བྱ་བའམ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བཤད་པ་མཛད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བཤད་ཅེས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་ཅན་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་འདོད་པ་བྱ་ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བཅིངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བཅིངས་ཤིང་སྐུ་གཟུང་བས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་བཅིང་བས་ལྐོག་མའི་གནས་དང་མགྲིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གང་གིས་བཟུང་བ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་བཅིང་བའོ། ། སྐུ་གཟུང་བ་ནི་གཽ་རའི་གྲོང་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་བའི་བྱེད་པའོ། །

"The lotus-lips are beautiful and rounded, hairless and fully blossoming with bliss. The triangular bhaga is the bhaga." Thus it is said. Furthermore, that which is condensed by the word "tu" (and so forth) means "firmly" or "intensely." "Embracing" is connected to the act of embracing. "All the sense organs" refers to the male organ and so forth. "In the places of action" is connected to the phrase "he should kiss." Immediately following that, to the question of what he should do, it is said: "With the teeth," and so forth. "Teeth" refers to the teeth themselves. "Below" refers to the lower lip. "Holding" means pressing slightly. "Si" is the sound of the syllable "ha" to be uttered. Through the application of kissing and so forth, through passion, the suchness is made clear just as it is; the intention of Māmakī is thus the presentation of the suchness of phenomena. This is what is meant by "abiding in this sequence of supplication." Having shown the passion of kissing and so forth, in order to clarify suchness, it is said: "Or, the act of desire," and so forth. "Explained" means "slightly explained"; immediately after the passion, the phrase "the Vajra-holder should desire Māmakī" is connected here. To the question of how he should desire her, it is said: "Binding the vajra," and so forth. "Binding the vajra and holding the body" means that by means of the vajra-bind, whatever is held at the region of the throat and the neck is the vajra-bind. "Holding the body" refers to the posture of those from the village of Gau, which is lying on one's back.

རྡོ་རྗེ་བཅིང་བས་མགྲིན་པ་བཟུང་བ་ཉིད་དམ་གཅིག་ཏུ་སྐུ་བཟུང་བས་བསྟན་པར་བརྗོད་དེ། རྡོ་རྗེ་བཅིང་བ་དང་སྐུ་བཟུང་བས་དེ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདོད་པར་བྱ་བའོ། ། ཆགས་པའི་ཞེན་པས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་འོ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་འདོད་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་བསྒོམ་པས་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པའོ། ། ཏུའི་སྒྲ་ནི་བསྡུས་པས་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་སྟོན་ཏེ། པདྨར་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་གསང་བའི་བསྒོམ་པ་བསྟན་པའི་ལྷ་མོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། ། གསང་བའི་མཛོད་ལས་ཡང་གསུངས་པ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་དབང་པོས་བསྣུན་ན། འདིར་བུད་མེད་ནི་སྐྱེས་པ་གཞན་འདོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བསྣུན་ན་ལྷ་མོས་སྔགས་པ་གཞན་དག་འདོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལ་ཡང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སིད་ཀྱི་སྒྲ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་སམ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྲིད་ཡིག་ནི་ཧ་ཡིག་གི་སྒྲ་སྟེ། ཧ་ཞེས་བརྗོད་པའམ་ཕུས་ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། སྙན་པའི་སྒྲ་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། ཀ་པོ་ཏ་དང་ཕུག་རོན་གྱི་སྒྲ་ལྟ་བུར་སྒྲ་བརྗོད་པའོ། ། གཞན་ཡང་ཀོ་ཀི་ལ་ཡང་བྲེང་ཁ་དང་བུང་བའི་སྒྲ་ལྟ་བུར་སྒྲ་རྣམས་བརྗོད་པའོ། ། སྒྲ་ནི་སྒྲ་ཉིད་དེ་དེ་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་རྐན་གྱི་སྒྲས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལ་ལ་གླིང་བུའི་སྒྲས་ཞེས་པའི་ཚིག་ཡོད་པ་དེར་གླིང་བུ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྐུན་མོའི་ཚིག་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་སྲིད་ཀྱི་སྒྲ་བྱེད་པའོ། ། དུས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་དུས་སོ། །

It is taught that the throat is held by the vajra-bind, or that the body is held as one; because the vajra-bind and the holding of the body arise in equality, it is to be desired. "By the attachment of passion" means that, having previously been sustained by the desire of the mind through kissing and so forth, one attains the thorough pliancy of body, speech, and mind through meditation. The particle tu indicates the inclusion of everything up to the desire itself, such as "the vajra in the lotus" and so on. Thus, the intention is that the goddess will achieve accomplishment through the teaching of this secret meditation. Furthermore, it is said in the Secret Treasury: "If one strikes with the power of how Vajrapāṇi is meditated upon, the woman here will not desire another man. Likewise, if one strikes for the sake of meditating on yoga, the goddess will not desire other mantra-practitioners." Regarding that, it is asked: "Is it preceded by the sound of sīd for those who desire?" To which it is replied: "The word sīd and so forth." The syllable srid is the sound of the syllable ha; it is the utterance of ha or the blowing of phu. "Melodious sound" means soft and pleasing, such as the sound of a kapota or a pigeon. Furthermore, kokila refers to sounds like the warbling of a vireṅkha or a bee. "Sound" is the sound itself; "imitating that" means by the sound of the palate. In some versions, there is the phrase "by the sound of a flute," where the sound of the flute itself is the production of the srid sound through words such as "thief" (rkun mo). "Time" refers to the time of intense passion.

འདོད་ཆགས་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། གང་ལ་ཆགས་པ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་བདག་ལ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གིས་ཆགས་པ་བྱ་ཞེས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ནུ་མ་ཉེད་པས་ཀྱང་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་བཞེད་དེ། དེ་བས་ན་ནུ་མ་མཉེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཉེད་མཛད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནུ་མ་གཉིས་དུས་སུ་མཉེ་བར་བྱའོ། ། སེན་མོ་བཏབ་པས་ཀྱང་ཆགས་པ་སྐྱེ་བས་འདིར་སེན་མོ་བཏབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། སེན་མོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སེན་མོ་ནི་འབྲས་ཕུབ་ཀྱི་ཕྱེད་ཚད་དོ། ། མ་ཞེས་པ་ནི་རི་མོའི་རྣམ་གྲངས་སོ། ། སེན་མོའི་རྨ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཟབ་པ་དང་། མི་ཟབ་པ་དང་། ཆུ་རི་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའོ། ། ཟབ་པ་ནི་རྐེད་པ་དང་། མཆན་ཁུང་དང་། རྒྱབ་ཏུའོ། ། མི་ཟབ་པ་ནི་བྷ་ག་དང་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པར་རོ། ། སོར་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རེག་ཅིང་སྤྲུག་པ་ནི་ཚུ་རི་སྟེ་ནུ་མ་དང་འགྲམ་པ་ལ་སོགས་པར་རོ། ། འབྲས་ཕུབ་ཀྱི་ཕྱེད་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའི་སེན་མོ་ནི་རྨ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བའི་སྦྱོར་བས་གདབ་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། སེན་མོ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ་གོས་དང་ཕྲལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གོས་དང་ཕྲལ་ཞེས་པ་ནི་གཅེར་བུའོ། ། དེ་ནི་ཞེས་པ་ནི་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། འོག་ཅེས་པ་དེ་ནི་དེའི་སྣག་པོ་ཆེ་སྟེ། སྟེང་ཞེས་པ་ནི་ནུ་མ་གཉིས་དང་། གདོང་དང་པདྨའོ། ། བལྟ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་མིག་གདངས་ཏེ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ། །

"Desire should be cultivated" means that passion should be generated. Regarding the question of "toward what should desire be cultivated," it refers to "toward oneself" and so forth. Regarding the question of "by what means should desire be cultivated," it refers to "Vajrāmṛta, the Great Bliss," and so forth. It is also held that passion is generated by massaging the breasts; therefore, for the purpose of massaging the breasts, it is said: "He who massages," and so forth. One should massage both breasts with both hands at the proper time. Since passion is also generated by scratching with the fingernails, it is said here: "one should scratch with the fingernails." This is explained as: "with the fingernails," and so forth. A fingernail is half the size of a rice husk. "Ma" is a synonym for a mark. There are four types of nail-marks: deep, shallow, wavy (tshu ri), and hook-shaped, and so forth. The deep marks are on the waist, the armpits, and the back. The shallow marks are on the bhaga, the crown of the head, and so forth. Touching and shaking with all the fingers is the wavy mark, applied to the breasts, the cheeks, and so forth. A nail that is half a rice husk and shaped like a crescent moon is a "wound" (rma); it should be applied and bestowed according to the appropriate application. It is not only by scratching with the fingernails that this is done; it is also done by kissing and so forth. This is explained as: "separated from the garment," and so forth. "Separated from the garment" means naked. "That" refers to Māmakī. "Below" refers to her broad hips; "above" refers to the two breasts, the face, and the lotus. "Should be looked upon" means one should look with wide-open eyes.

བལྟས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་པའོ། ། འོ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། པདྨར་འོ་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཏེ་འགྲམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྡུག་པ་ནི་རུས་སྦལ་གྱི་རྒྱབ་འདྲ་བའོ། ། འདིས་ནི་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མར་སྔགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣག་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་དང་འཁྱུད་པ་དང་འོ་བྱ་བ་དང་། སེན་མོ་གདབ་པ་དང་། ནུ་མ་དང་། བྷ་ག་ཉེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བསྒོམ་པ་བྱ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་དུ་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱས་ནས་ལེགས་སོ་ཞེས་པ་སྦྱིན་ཞེས་པས་ན་གསུངས་པ། དགྱེས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དགྱེས་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་དགའ་བའོ། ། ཚིག་ཉིད་གསུངས་པ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་དུ་ཁྱོད་དང་ལྷན་ཅིག་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བསྒོམ་པ་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་ནི་ལེགས་ཏེ་མཛེས་པའོ། ། འདོད་པའི་ཆགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྔགས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའོ། ། དེས་ནང་དགའ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བར་བྱས་པས་སོ། ། གང་འདོད་པ་ཞེས་པ་ནི་གང་ལ་འདོད་པ་དེ་ནི་འདོད་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་དང་དེ་ནི་སྟེར་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། ། མཆོག་ཅེས་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། གསོལ་བ་བཏབ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་དེ་རབ་ཏུ་སྟེར་བའོ། ། ཅི་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་གང་ཞིག་གོ། ། འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྗོད་པས་བླ་ལྷག་པའི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བའོ། །

"Having looked, what should be done?" refers to "kissing" and so forth. "Kissing the lotus" is an illustrative term for the cheeks and other parts. "The beloved" is like the back of a tortoise. By this, it is said: first, the practitioners of mantra should perform the meditation of union preceded by looking at, embracing, kissing, scratching with the nails, and massaging the breasts and the bhaga. Having thus correctly understood suchness both externally and internally, he says "Excellent!" and so forth. "Being delighted" refers to the joy in the intense passion just described. Regarding the words "Excellent!" and so forth: that which you have performed as the activity of a woman—in order to accomplish the meditation of union with you and to clarify suchness—is excellent and beautiful. "Sensual passion" means that through the method of enjoying the objects of desire, such as form, one is able to accomplish the mantra. "Internal joy" is produced by means of delight and mental happiness. "Whatever is desired" means that whatever is desired is the "desire" or "the desired"; that is the intended meaning. "He grants that and that" is the thought. "Supreme" refers to the object of one's longing; immediately upon the request, he grants that very thing. "What" means "which." The word "or" ('am) clarifies the superior meaning through the expression of suchness.

གང་དུ་ཁྱོད་ཅི་འདོད་པའི་དོན་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་རབ་ཏུ་བྱེད་པའོ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། ། བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ནི་ཚིག་གོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སྙིང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། ། དེ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། དེའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པས་དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་སོ། ། ཕྲ་ཞེས་པ་ནི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། ཆེས་ཕྲ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡུལ་རྣམས་ལས་ལོག་པའོ། ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཡང་གཞིག་པའི་དུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་མུ་སྟེགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཕྲ་བའི་རྡུལ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཕྲ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཕྲ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། རྩའི་ཁོང་སྟོང་གི་རྡུལ་ཉིད་ཀྱང་ཕྲ་བའོ། ། འདྲ་བ་ལས་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་འདྲ་སྟེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ན་མི་ཟད་པས་སོ། ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པས་སོ། ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསལ་བའམ་གཞག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲི་བ་མེད་པའོ། ། གང་ཞིག་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འགྲོ་བའི་གྲོང་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་ཞེས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding where you have asked what the intended meaning is, it begins with the words "Then," and so forth. "Then" refers to the supreme chapter. "Immediately thereafter" means right after that. "This" refers to those things residing in the mind. "To be expressed" refers to the words. That very point is stated: "O Blessed One, my suchness," and so forth. "My suchness" refers to your suchness, up to the point of "the wisdom of the essence." To the question of what its specific characteristics are, it is said: "Bodhicitta," and so forth. Bodhicitta is emptiness. Its manifestation is that which is the conduct of awakening; thus it is so described. "Subtle" refers to the subtle yoga. "Extremely subtle" means having completely withdrawn from all objects. The meditative concentration that makes the mind one-pointed is wisdom. Furthermore, the non-Buddhists describe the subtle atoms at the time of analysis as suchness; therefore, that which is even more subtle than those subtle atoms is the dharmakāya, because it abides in an extremely subtle state, or because even the atoms within the hollows of the channels are subtle. Since a similar result arises from a similar cause without interruption, it is inexhaustible. Because it is free from subject and object, it is empty. Because there is nothing whatsoever to be removed or established, it is without decrease. To the question of how one abides in the city of beings who have become like that, it is said: "Just as," and so forth.

རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དང་གནས་པའི་རང་བཞིན་དང་། འགགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་མར་འདོད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ངས་བསྔགས་ཤིང་བསྟོད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་རྣམས་སོ། ། ལུས་ནི་ལུས་ལའོ། ། རོལ་པ་ནི་ཁྱད་པར་གནས་པ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་འགྲོ་བར་འཕོ་ཞིང་ལུས་གཏོང་བ་དང་། ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རོལ་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དབང་པོ་གཉིས་ཞེས་པ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་སྟེ་དེ་དག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཡུལ་མཐའ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་སྙམ་པ་ལ། སྤྱོད་ཅེས་པ་སྟེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་བྱ་བ་རྣམས་སོ། ། ཐེ་ཚོམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ། ། ཧིའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ང་ཡིས་ཐེ་ཚོམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བྱ་བ་ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག་པའོ། །

By these vajra words, many meanings are intended, such as suchness, bondage and liberation, the nature of abiding, cessation, arising, and the various types of maturation of virtuous and non-virtuous actions. "How" refers to the manner in which. "This" refers to the suchness that I have just praised and extolled. "That" refers to those who dwell within the three realms of existence. "Body" refers to the physical body. "Sport" refers to a specific state of abiding; it means to enjoy by sporting in the taking up and discarding of bodies, and the transition through various states of existence in this world and the next, by means of experiencing the virtuous and non-virtuous. "The two organs" refers to the female and male organs; through their blessing, they are the support for the various organs such as the eyes, and it is by way of their identity. If one wonders how all objects are enjoyed, it is said "enjoying," which means enjoying by closely examining the object and the subject; thus, it is called the enjoyment of the two organs. "In this" refers to the activities of suchness and the arising, destruction, and so forth of all beings. "Doubt" is conceptualization. "Attaining that" means having become possessed of it. The particle "hi" has the sense of "because"; because I have attained doubt, therefore, for the sake of being free from doubt, you should understand the specific activities such as the generation of suchness.

མཆོག་ནི་ཤིན་ཏུའོ། ། བདག་ནི་ངོ་མཚར་བས་འདོད་ཅེས་པ་ལྷག་པའོ། ། ཞུས་པའི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཀའ་སྩལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་དྲིས་པ་རྫོགས་ནས་སོ། ། བཀའ་སྩལ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། ། གང་གི་ཚིག་གིས་ཞེས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པས་སོ། ། བདུད་རྩི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། བདེ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེའོ། ། ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བདག་མ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའོ། ། ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞེས་པ་ནི་རྩ་བའི་ནང་ཁོང་སྟོང་སྟེ། དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མཚོན་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དེ་ནི་ཕྲ་བ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། ། གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་གསང་བར་མ་བྱས་པའོ། ། ཤེས་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཤེས་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། འཇིག་པ་མེད་པས་ན་ཟད་མེད་དོ། ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་གཞག་པར་བྱ་བ་མེད་པས་ན་འབྲི་བ་མེད་དོ། ། རྟག་པའི་རྫས་མེད་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟག་མེད་དོ། ། ཐོག་མིན་ཞེས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། ། ཐོག་མ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་སྤངས་པ་ནི་བྲལ་བའོ། །

"Supreme" means "extremely." "I desire it because it is wondrous" is an addition. To provide an answer to the request, it is said: "He spoke," and so forth. The word "spoke" indicates that the question has been completed. By what words? By "the Blessed One" and so forth. "The Blessed One" (Bhagavān) is one endowed with insight (prajñā). By the phrase "the five-pronged vajra of wisdom," he is the Vajra-holder. He is so called because he is indivisible like a vajra. "Nectar" is nirvāṇa. "Bliss" is the very state of mental joy; thus, he is the Great Bliss of Vajra Nectar. What did he speak? It is said: "Suchness" (tattva) is the yoga of the deities, which generates conceptualization regarding it. Alternatively, "yoga" is the distinction of suchness itself, which clarifies it for the purpose of thorough realization. "Extremely subtle" refers to the hollow interior of the channels; because it is difficult to characterize through the modes of joy and so forth, it is described as being subtle. "Secret" means not made secret. "Knowledge" (jñāna) is the nature of the yogi’s cognition. "The object of knowledge" (jñeya) is the nature of the object of that very cognition. Because it does not perish, it is inexhaustible. Because there is nothing whatsoever to be removed or established, it is undiminishing. Because it is taught that there is no permanent substance, it is non-eternal. "Without beginning" means unborn. "Beginning" means born; the abandonment of both is "freedom."

ཡོད་པ་ཉིད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། ། མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སོ། ། མིག་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ་འཇུག་པ་ནི་དབང་པོར་བཅས་ཞེས་པ་སྟེ། དབང་པོར་བཅས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གཟུགས་སོ། ། མིག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལོག་པའི་དབང་པོ་མེད་པ་སྟེ། སྦྲུལ་གཉིད་ལོག་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། ། འདིས་ནི་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་སྲིད་པ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ་མ་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། འབྱུང་པོ་ཀུན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འབྱུང་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཐོང་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མ་རིག་པ་སྟེ། ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དྲུག་པའི་དོན་གྱི་བདུན་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བརྗོད་བྱ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་གཞུང་ཉུང་ངུས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུད་འདི་གཞུང་ཉུང་ལ་དོན་རྒྱས་པར་དགོངས་ཞེས་བསམས་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་དགའ་བས་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། འོན་ཀྱང་མན་ངག་ཙམ་གྱིས་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་གཞུང་མང་བས་འཇིགས་པས་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་ལམ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

Existence is the state of the imputed nature, characterized by the clinging to subject and object. Non-existence is the state of the thoroughly established nature, characterized by the absence of those two. The engagement of the eye and so forth with form is "together with the faculties"; "together with the faculties" refers to the extensive form. The engagement of the eye and so forth is the aspect of the ālaya-vijñāna, which is the consciousness of the faculties of error, like the sound of a sleeping snake. By this, it is said: "That which you have not seen to be such a state of existence for me," which refers to the statement "I have not seen," and so forth. To the question "By whom has it not been seen?" it is said: "By all beings," and so forth. "Beings" refers to sentient beings; that they have not seen it means it is not truly perceived even by the consciousnesses of the eye and so forth, by way of qualities such as subtlety; this is the seventh case used in the sense of the sixth. Although there is much to be said regarding the classification of that reality, it cannot be taught in detail within a short text. It is intended that this tantra, though brief in text, is extensive in meaning. Even if one cannot teach it through delight in that [extensive meaning], it is nevertheless taught by means of mere pith instructions. Fearing a voluminous text, it is taught in summary, beginning with "By the path of yoga," and so forth.

རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩིའི་འོ་མ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷའི་རྣམ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ལས་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་སྙོམས་འཇུག་རྣལ་འབྱོར་གྱི། ། ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། ལམ་དེ་བསྒོམ་ནུས་པ་དེས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་ཤེས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། ། མང་དུ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཁྱོད་དེ་ཁོ་ན་གང་ལ་དགའ་བ་ཤེས་པར་གྱིས་པར་དགོངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་དེ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྷའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་གཉིས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པའོ། ། གང་གི་དབྱེ་བས་རྣམ་གཉིས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཕྱི་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཕྱི་ནི་བུམ་པ་དང་གོས་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ནང་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དོ། ། འདིས་ནི་ལྷ་རྣམས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བདེ་མཆོག་ལས་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་སེམས། ། ལྷ་རུ་དམིགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ། གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་དག། དབང་བསྐུར་ལ་སོགས་སྐྱེ་བ་སྟེ། ། ཤིན་ཏུ་དེ་ཉིད་སེམས་རྣལ་འབྱོར། ། ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ལ་ཕྱིའི་རྣལ་འབྱོར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཕྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ནང་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིའོ། ། གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །

"Yoga" refers to the form of the deity, the essence of which is the indivisibility of body, speech, mind, and wisdom, fully accomplished through the nectar of meditating on bodhicitta and so forth. Likewise, it is stated in the Cakrasaṃvara: "The yoga of the meditative union with the wisdom mudrā." This continues until: "One who is able to meditate on that path will see it, and it will appear individually, be known, and become manifest." What is the need for many words? With the intention that you should understand what you delight in as the reality itself, it is said: "One will see it through the path of yoga." Regarding how many types of that yoga there are, it is said: "There are two types," and so forth. The two types of yoga for meditating on the form of the deity are the aspects of the accomplishments (siddhi). As for the distinction by which there are two types, it is said: "External and [internal]," and so forth. "External" refers to vases, garments, walls, and so forth. "Internal" refers to the nature of the five aggregates. By this, the deities are described as the objects of observation. Likewise, it is stated in the Cakrasaṃvara: "The mind of yoga that lacks suchness Is understood as the observation of the deity. The yogas of the nature of reflected images Arise through empowerment and so forth. The yoga of the mind of supreme suchness Is called 'internal yoga.'" To demonstrate the external yoga therein, it is said: "External," and so forth. It is "external" in relation to the internal. "Form" is the nature of color and shape.

དབྱིབས་ནི་གྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ཏོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྩ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཤས་སོ། ། ཅི་འདི་དག་ཙམ་ཉིད་དམ་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་གསུངས་པ། འདུས་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདུས་བྱས་ནི་ཤིང་བཟོ་མཁན་ལ་སོགས་པས་ནན་ཏན་དུ་བཅོས་ལེགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རིམ་པས་ལྷའི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་པའོ། ། དེ་རུ་གཟུགས་འབྱུང་སྟེ་རིམ་པར་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི་འདུས་བྱས་རྫོགས་པ་སྟེ། ལྷ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཕྱིའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་རྩའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་སྐྱེ་ཞིང་རིམ་པར་འདུས་བྱས་པས་རྫོགས་པ་ནི་ལྷའི་གཟུགས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་གོ་བར་བྱའོ། ། ཅི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་གང་གིས་འདིར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དམིགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བརྗོད་དམ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བསྡུ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བདེ་མཆོག་ལས་གསུངས་པ། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་བསྒོམས་པས་འགྱུར། ། ཞེས་པའོ། ། སྣོད་ནི་རི་ལ་སོགས་པའོ། ། གཡོ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གོ། ། ཁམས་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ། ། མ་ལུས་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ་ལྔ་པའོ། །

Shape refers to square and so forth; this teaches the presentation of the aggregate of form as the collection of all these together. By the word "and so forth," odors and the rest are also to be included. Furthermore, these are the aspects of the elements, and the elements are earth and so forth. These are the components of the channels of the constituents, such as solidity and the rest. To the question, "Are these alone, or are there others?" it is said: "conditioned" and so forth. "Conditioned" refers to the forms of deities fashioned through the diligent stages of craftsmanship by carpenters and others. Form arises therein; that which is meditated upon in stages and well-constructed is the completion of the conditioned. The aspect of focusing on the deity is the outer yoga. As for the inner yoga, it should be understood that although it is not explicitly called the "form of the deity," it is the completion of the conditioned through its arising and gradual formation by means of the application of the channels within one's own body. To the question, "Are the aggregates of form and so forth described here as branches of meditation simply because they serve as the support for the object of yoga?" it is said: "the supported" and so forth. By this, the yogi is subsumed as the very nature of the meditation of all things. Likewise, it is stated in the Cakrasaṃvara: "This becomes [realized] through the meditation of all." "The vessel" refers to mountains and so forth. "The moving" refers to the eyes and so forth. "The manifold" refers to all wandering beings. "The three realms" refers to the desire, form, and formless realms. "Without exception" has the sense of "because of which," and is thus the fifth [case].

གང་གི་ཕྱིར་སྣོད་བཅུད་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། ། གང་གིས་ཁྱབ་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གཅིག་པུས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིའི་དོན་མེད་པས་གཉིས་པ་མེད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། ། དེ་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། སྣོད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་བྱར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ་གང་གི་ཕྱིར་སྣོད་བཅུད་ལ་སོགས་པ་ལ་དེས་ཁྱབ་པས་ན་ཁམས་གསུམ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་རྣམས་སུ་སྦྱར་བ་རིགས་ཞེས་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དེའི་རྣམ་པར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་མ་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གང་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་ཏེ། ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་སྐྱེས་བུ་སྟེ་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པ་ནི་གཏི་མུག་དང་བཅས་པས་མི་ཤེས་པའོ། ། གལ་ཏེ་མི་ཤེས་ན་སེམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སེམས་རང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་པའོ། །

Because the entire environment and its inhabitants, without exception, are pervaded by the nature of emptiness. To the question of what pervades them, it is said: "By that very [reality]," and so forth. "That" refers to suchness. "Solely" means that because there is no external object, there is no second [entity]. "All is consciousness itself" means that all three realms are merely consciousness. Then, because all things are the nature of mind, all objects of meditation are also completely transformed; this is stated by focusing on the environment and so forth as the objects of meditation. Since that has been stated, and because the environment and its inhabitants are pervaded by that, the three realms are also merely consciousness. Therefore, it is logical to apply the teachings and so forth to the deities. If everything is of that nature, why do worldly beings not know it all? To this, it is said: "Because," and so forth, referring to the cause. "The self of all" refers to all things. "Self" refers to the aggregate of one's own consciousness, which, by relying on the collection of the six consciousnesses, is known through the manner of self-reflexive awareness. Therefore, "not knowing" refers to the person of delusion; not realizing [this] through the eyes and so forth of all reasoning is to be ignorant due to being possessed by delusion. If one does not know, how can the mind realize suchness? To this, it is said: "Mind," and so forth. "Mind" refers to the act of thinking, [meaning] "by the self of the mind's own manner."

སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་གོ། ། ཤེས་དང་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བས་ཁྱབ་འཇུག་སྟེ། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུའོ། ། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི། ཤེད་བུ་དང་ཤེད་ལས་སྐྱེས་རང་རིག་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། ། རྒྱུད་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དེ་དེ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཅེས་སྨྲའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དངོས་བདག་ཅེས་པ་ནི་ཞི་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟེ་ཞེས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་བལྟའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འདིས་རྫས་སུ་མཐུན་པ་དང་ལྡོག་པ་གསུངས་པ་སྟེ། གཅིག་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་རྣམས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་གཅིག་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་སོ། ། དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་ཞེས་པ་འདིས་དུ་མ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་སོ། ། ཆུ་བོའི་རྒྱ་མཚོའི་དཔེ་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་ཀའི་དཔེར་བཞེད་དེ། འདིས་ནི་དུ་མ་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་གང་ཞིག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དུ་མ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། དུ་མའི་དངོས་པོ་ནི་གཅིག་ལས་ལོག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ།

The term "mode of the mind" refers to the life-force of the nature of knowledge regarding the aggregates and so forth, which is characterized by pleasure and displeasure in all respects. "The Knower" refers to Viṣṇu, who is all-pervasive, the person whose nature is consciousness. "The nature of the knowable" refers to the substantial form of the son of Manu, the one born of Manu, the self-cognizer, the agent, and so forth. "The continuum itself" refers to Īśvara; those who propound Īśvara claim that Īśvara alone is the cause of all phenomena. "The master of the reality of phenomena" refers to the Śaiva tenets; they view the Great Lord (Maheśvara) as the sovereign of the form of phenomena, in whom merit and other qualities flourish. For the purpose of demonstrating suchness, this text states the agreement and exclusion of substances; it states the phenomena to be proven through oneness and multiplicity, as well as the reasons and examples. The phrase "by means of multiplicity" states the reason why oneness is not the object to be proven. The phrase "multiplicity does not occur" states the reason why multiplicity does not become the property to be proven. The example of the river and the ocean is intended for both; it is cited as an example for both multiplicity and oneness. In that regard, since diversity is not established, how could the various phenomena such as the mind mentioned immediately prior be established? A manifold entity exists as a variety of aspects that are the reverse of the one.

དེས་ན་ཆོས་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་མུ་སྟེགས་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མའི་རྣམ་པར་སྣང་ངོ་། ། འདི་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཅི་འདྲ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱུན་གྱི་སྒྲ་འདི་ནི་སྡུད་པ་པོ། ། རྒྱ་མཚོར་ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་རྣམས་འབབ་པ་ནི་སི་ཏ་དང་། སིནྡྷུ་དང་། གང་གཱ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱུན་ནི་ཆུ་བོའི་རབ་ཏུ་འབབ་པ་སྟེ། འབབ་པས་འདི་ནི་ཆུ་བོ་སིནྡྷུ་དང་། འདི་ནི་སི་ཏའོ། ། འདི་ནི་གང་གཱའོ་ཞེས་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་འདི་ནི་བདག་གི་སྲོག་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་དང་ཞེས་སྣ་ཚོགས་པར་སོ་སོར་སྣང་སྟེ། ཅི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འདིར་དུ་མའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་པ་ལ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཅིག་ཅེས་པ་སྟེ་འདིར་གང་ཞིག་མངོན་པར་འདོད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ནི་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་བཟུང་བ་ཉིད་དོ། ། གཅིག་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དུ་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དུ་མ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སོ། ། གང་ཞིག་དུ་མ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ། རེག་པས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དུ་མར་འགྱུར་བ་ནི་གཅིག་ལས་འགྲུབ་བོ། ། ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་རྣམས་སུ་དུ་མར་འགྲུབ་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལས་འགྲུབ་བོ། ། གལ་ཏེ་དུ་མའི་རྒྱུས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོགས་ན་དེ་ལྟ་ན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པའི་ཆུ་བོ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སོ་སོར་སྣང་བར་རིགས་སོ། །

Therefore, due to the multiplicity of phenomena, it appears in various forms to the non-Buddhists, the thinkers, and so forth. Regarding the question, "What is the nature of such a perception?" it is said: "Like the flow of a river," and so on. The word "flow" is a collective term. Just as rivers such as the Sītā, the Sindhu, and the Gaṅgā flow into the ocean, the "flow" refers to the continuous movement of the rivers. Because of this flow, one does not perceive them as diverse, thinking, "This is the Sindhu river," "This is the Sītā," or "This is the Gaṅgā." In the same way, to those non-Buddhists who are outside the profound and unfathomable dharmadhātu, it appears individually in various ways as "my life-force," "the person," or "the individual." To show that there is no such multiplicity in tathatā (suchness), it is said: "It is one." Here, that tathatā which is intended is apprehended in the manner of a single entity. To the question, "Why is it one?" it is said: "As for multiplicity," and so on. "Multiplicity" refers to those [concepts] such as the "thinker" and so forth. That which exists as a diverse multiplicity does not arise, because it cannot be realized through contact. That which becomes multiple is established from the one. Just as the rivers are established as multiple within the ocean, if one were to realize the diverse forms through a multiplicity of causes, then it would be logical for the rivers that have entered the ocean to appear individually as diverse.

དེའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་ཞེས་པའི་རིགས་པ་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཆུ་བོ་རྣམས་འདིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཇི་སྲིད་ཆུ་རུ་ཆུ་ཞུགས་པ། ། དེ་ཉིད་རོ་མཉམ་གྱུར་པ་ཡིན། ། སེམས་ལ་སྐྱོན་ཡོན་རྣམ་པ་དག། རྨོངས་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་འཆད་མེད། ། ཅེས་པའོ། ། འདི་རྣམས་གསུངས་པར་གྱུར་པ། སེམས་པ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་རིགས་པས་མི་རྟོགས་སོ། ། གལ་ཏེ་རིགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་། གང་ཞིག་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སོ་སོར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པའི་ཆུ་བོ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སོ་སོར་སྣང་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། སྣ་ཚོགས་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་གང་ལས་ཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བླ་མའི་ཞལ་ལས་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱུད་དང་སྔགས་རྣམས་སྟོན་པ་ནི་བླ་མའོ། ། དེའི་ཞལ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པས་སོ། ། ཐོབ་པ་ནི་ཤེས་པའོ། ། དེ་ལ་མན་ངག་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ནང་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྩ་རྣམས་ལུས་ལ་ཇི་ལྟ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་པའོ། ། གང་དུ་གནས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བྷ་གའི་དབུས་སུ་ནམ་མཁའ་གང་། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ནི་པདྨའི་ལྟེ་བར་རྩའི་ཁོང་སྟོང་གི་གནས་སོ། ། དེའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ།

For that reason, the reasoning that "multiplicity does not arise" was taught. In this regard, rivers that exist by way of their own nature cannot be described here as being identical to entities, non-entities, and so forth. As it has been said: "As long as water has entered water, it becomes of one taste. Likewise, the faults and virtues of the mind are not explained to the deluded as being the side of the remedy." These things being thus taught, the existence of the intellect, the self, and so forth, is not perceived through reasoning. Even if there were such reasoning, all phenomena such as the intellect would enter into selflessness. Therefore, they would not appear as various distinct things, just as rivers that have entered the ocean do not appear as various distinct forms. Since multiplicity is not established, one should understand that suchness is of a single aspect. Regarding how that single suchness is to be attained from the three suchnesses, it is said: "It is known from the mouth of the guru," and so forth. The guru is the one who teaches the tantras and mantras. His "mouth" refers to the oral instruction. "Attained" means known. Regarding the teaching of the pith instructions for that, it is said: "Within," and so forth. The channels abide in the body in a certain form. To the question of where they abide, it is said: "In the center of the bhaga, the space is filled," and so forth. "Space" refers to the location of the hollow interior of the channels at the center of the lotus. To the question of what kind of characteristics it possesses, it is said:

ནམ་མཁའ་ལྔ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ནམ་མཁའ་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་ཁྲག་དང་། དྲི་ཆུ་དང་། དྲི་ཆེན་དང་། ཁུ་བ་འཛག་པའི་བཟུར་བས་རྩ་ལྔའི་ཁོང་སྟོང་ནི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སོ། ། བཤད་ལུགས་གཞན་ཡང་ཆུ་དང་མེ་དང་ས་དང་རླུང་སྟེ། གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། དྲིའི་མཚན་གྱིས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པས་ནམ་མཁའ་ལྔ་ཡིས་བརྒྱན་པའོ། ། ནམ་མཁའ་གཅིག་པུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་པདྨས་ཀྱང་བརྒྱན་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ལྟེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ཟེ་འབྲུའི་གེ་སར་ནི་དེའི་འགྲམ་ནས་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེ་ཡིས་ལྡན་པའོ། ། འདབ་མ་བརྒྱད་ནི་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་པདྨ་སྟེ་དེས་བརྒྱན་པའོ། ། དེའི་ཞེས་པ་ནི་པདྨའི་ནམ་མཁར་རོ། ། གང་ཞིག་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་དང་པདྨའི་ལྟེ་བ་དག་སྦྱར་ཞིང་གཟིར་བ་དེའི་དབུས་སུའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གནས་ཞེས་པ་ལ་ཁུ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁུ་བས་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁུ་བ་སྟེ་བདུད་རྩི་གཞོམ་དུ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཚུལ་འདིས་ན་བདུད་རྩིས་གཟུགས་སོ། ། གཞན་ཡང་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཆ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཆ་ཞེས་པ་ནི་ཨ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་མ་མོ་རྣམས་སོ། ། ཆ་མིན་ནི་ཀ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བྱེད་དེ། དེ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བྲལ་བའོ། ། ཐིག་ལེ་ཞེས་པ་ནི་ཨཾ་ཡིག་གོ། ། ཐིག་ལེ་ཉིད་རིང་པོར་བརྗོད་པ་ནི་ནཱ་དའོ། ། དེ་གཉི་ག་སྤངས་པ་ནི་དབྱངས་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "the five spaces" and so forth: "the five spaces" refers to the five channels that are hollow within, which are the locations of the sky, characterized by the flow of blood, urine, feces, and semen. According to another explanation, there are water, fire, earth, and wind; because these are gathered within the maṇḍala of space through the characteristics of cold, heat, both, and fragrance, it is "adorned by the five spaces." It is not by space alone, for it is said to be "adorned by a lotus." Regarding the phrase "the center" and so forth: in the center of the navel, the filaments of the anthers arise from its edge, and it is endowed with that. The "eight petals" refers to an eight-petaled lotus, and it is adorned by that. "Of that" refers to the space of the lotus. That which is the union and pressing together of the vajra-jewel and the center of the lotus—within that. "The Vajra-holder" refers to the essence of Vajrāmṛta, whose nature is great passion. To the question of how that abides, it says "semen" and so forth. Because it is distinguished by semen, it is "semen"; by this method of correctly knowing the indestructible nectar, it is the "form of nectar." Furthermore, to specify its particularity, it says "parts" and so forth. "Parts" refers to the vowels, such as the letter A. "Non-parts" refers to the consonants, such as the letter Ka. To be "liberated from those two" means to be free from them. "Bindu" refers to the syllable AṂ. The nasalization of that very bindu is the nāda. To abandon both of those is the meaning of "without vowel."

གནས་དེར་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། འཛག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཅི་ཞིག་འཛག་ཅེས་པ་ལ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདུད་རྩི་ཁུ་བའི་གཟུགས་ནི་ཞུ་བའི་ཚུལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེའི་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་པདྨའི་ནོར་བུའི་དབུས་སུ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བའི་དགའ་བ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དབྱངས་དང་བྲལ་བའི་ཧ་ཡིག་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་དགོངས་སོ། ། འཁྲིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་དེ་དང་འདྲ་བར་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་འཁྲིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ། ། དེའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཞི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཞི་ཞེས་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞིའོ། ། གང་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཞེས་པ་ལ་ཀུན་གྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁུ་བ་དང་། རུས་པ་དང་། རྐང་དང་། ཤ་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་རོ་བཅུད་རྣམས་སོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་རླུང་གི་རྣམ་པ་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་སྙིང་གར་གནས་ཞེས་གསུངས་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ། འོག་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འོག་ཅེས་པ་ནི་སྙིང་གའི་འོག་སྟེ་ལྟེ་བ་དང་བྷ་གའོ། ། སྟེང་ཞེས་པ་ནི་སྣའི་རྩེ་མོ་ནས་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའི་བར་དུ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རླུང་གི་རྣམ་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅེས་པས་སོ། ། ཡང་ན་འོག་ཅེས་པ་ནི་རྐང་པའི་མཐིལ་ལོ། །

Regarding what is done in that place, it is said: "dripping," and so forth. Regarding what drips, it is said: "nectar," and so forth. The meaning of "the form of the nectar-semen is the manner of melting" is that it occurs through the very mode of great passion. The pith instruction for this is as follows: in the center of the lotus-jewel, the syllable Ha—which is the nature of self-knowing awareness and is devoid of vowels—is the Vajra Nectar. This is intended as the "essence of suchness." Through the perfect union of the dharma of sexual intercourse, the state of the dharma of sexual intercourse is similar to that, by way of the mode of great passion. Regarding what that mode is like, it is said, for the purpose of expanding [the practice] through the application of the body: "the basis," and so forth. "Basis" refers to the basis for those residing in the bodies of sentient beings. Regarding whose basis it is, it is said: "of all," and so forth. These are the essences of semen, bone, marrow, flesh, blood, and so on. It is taught that throughout all of these, the aspect of wind is the indestructible consciousness, which resides in the heart. Having become thus, the conduct of its movement is taught: "below," and so forth. "Below" refers to the area below the heart, namely the navel and the bhaga. "Above" refers from the tip of the nose up to the limits of space; this is because it is said that it pervades these [areas] in the form of wind. Alternatively, "below" refers to the soles of the feet.

སྟེང་ཞེས་པ་ནི་སྤྱི་གཙུག་གི་མཚམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ལུས་མཐའ་དག་ལ་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཁྱབ་ཅིང་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་སོ། ། གང་དུ་གསུངས་པའི་ལུས་འདི་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རོལ་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་རོལ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། ། འདིའི་རྣམ་པ་གཅིག་པུས་ཁྱབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་གང་གིས་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བལྟ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ནི་ཁྱབ་བྱ་སྟེ། གཞན་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། བལྟ་དང་ཞེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་སྒྲ་ཉན་པར་བྱེད་དོ། ། སྣོམ་པ་ནི་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་རྣམས་སྣོམ་པར་བྱེད་དོ། ། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རོ་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རྣམས་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བའི་རེག་པ་དང་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་རྣམས་ལ་རེག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རེག་པར་བྱེད་དོ། ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚིག་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་སྟེ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཛེས་པ་རྣམས་སོ། ། རི་མོ་ཞེས་པ་ནི་རི་མོ་མཁན་ལ་བརྟེན་ནས་རི་མོའི་ལས་ཤེས་པའོ། ། དྲི་ཟ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་ཟའི་ཆོ་ག་ཤེས་པའོ། ། ཨ་ནི་ཀུན་གྱི་དོན་ཏེ།

"Upward" refers to the entire body, reaching as far as the boundary of the crown of the head, being pervaded and abiding in the form of intoxication; it is "pervasive" because it extends throughout. Regarding these bodies as described, one enjoys them exactly as they are; therefore, the remainder of the text indicates that this is a detailed explanation of the "playful enjoyment." It is not that the pervasion occurs through this single aspect alone. To explain by what activity it is pervasive, it says: "Beholding," and so forth. The activities of beholding and so on are the objects of pervasion; the connection here is that "the others abide in that very state." "Beholding" means correctly cognizing the various specific objects, such as obscured things and so forth, which are the domain of the gods, by relying on the eye consciousness. Likewise, by relying on the ear consciousness, one hears sounds by discerning objects such as obscured things and so forth, which are the domain of the gods. "Smelling" means smelling fragrant scents and so forth by relying on the nose consciousness. "Tasting" means experiencing substances such as delicious flavors and so forth by relying on the tongue consciousness. "Touching" means touching pleasant tactile sensations, garlands, and other ornaments by the habitual tendencies of touch, relying on the body consciousness. "Mental" refers to the beautiful, such as well-composed and extensive speech, by relying on the mental consciousness. "Painting" means knowing the craft of painting by relying on a painter. "Gandharva" means knowing the rituals of the gandharvas by relying on a gandharva. The syllable "a" has the meaning of "all."

སྟེར་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྟེར་བར་བྱེད་ཅིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྟེར་བའོ། ། འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་འཛིན་ཅིང་ཞེན་པའི་སྲེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། ། རོལ་རྩེད་ཅེས་པ་ནི་ནོར་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོ་ལོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། ། རྒྱུག་པ་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མགྱོགས་པར་རྒྱུག་པའོ། ། ངལ་ཞིང་ཆད་པས་དབུགས་འབྱིན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། གཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནོན་པས་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། ། གཉིད་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་སད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའོ། ། གཉིད་མཐུག་པ་ནི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་བག་ཆགས་ལས་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་གླང་པོ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའོ། ། དགོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོད་པར་བྱེད་དོ། ། མྱ་ངན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་ངུ་བར་བྱེད་དོ། ། སྤྲོ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གར་བྱེད་དོ། ། གར་མཁན་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། ། ལྟད་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་རྫ་རྔ་དང་རྔ་རིང་དང་། རྔ་བོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོ་བྱེད་དོ། ། ཡུལ་གྱི་མི་ལ་སོགས་པའི་མི་ལ་བརྟེན་ནས་ཀརྞ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་གཏམ་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་རླུང་ཅན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཆང་གིས་མྱོས་པ་ནི་སྨྱོན་པ་སྟེ། ཐ་མལ་པ་ལས་གཞན་དུ་སྨྲ་བའོ། ། ཆང་ལ་སོགས་པའི་བཏུང་བས་བཟི་ཞིང་མྱོས་པ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་དཔྱོད་པ་སྟེ། ཆང་གིས་འདི་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཅེས་དགོངས་སོ། ། གཏི་མུག་ནི་གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །

"Giving" means to bestow or to give repeatedly. "Grasping" means to take up and cling to, based upon the consciousness of craving. "Play" means to enjoy oneself through dice games and the like, based upon wealth and so forth. "Running" means to run swiftly based upon the act of going. From this, one becomes exhausted and breathes heavily. Overcome by the nature of sleep, one lies down. Deprived of sleep, one awakens. "That very thing" refers to the King of Suchness. "Deep sleep" is the seeing of elephants, chariots, horses, and so forth in dreams as if they were direct perceptions, arising from the habitual tendencies of all phenomena. Based upon the object of laughter, one laughs. Based upon the nature of sorrow, one weeps. Based upon the nature of joy, one dances. This is based upon a dancer. Based upon a spectacle, one plays music such as the ḍamaru, the mṛdaṅga, and the bherī drum. Based upon people of the land and so forth, one speaks various stories such as those of Karṇa. "Wind-disorder" is caused by the application of medicine. "Intoxication by alcohol" is madness, speaking in a manner other than ordinary. "Becoming drunk and intoxicated by drinks such as alcohol" means not discriminating between what should and should not be done; the intention is that alcohol causes all of this. "Delusion" is that which has the nature of delusion.

འདོད་ཆགས་ཞེས་པ་ནི་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁྲོ་བའི་འདོད་ཆགས་སོ། ། ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྤྲོ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་ཏེ་སྒེག་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཁྲོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ནི་རང་གི་དངོས་པོའོ། ། ཙམ་གྱི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི་དུ་མའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཟུགས་ཡང་དག་པར་བརྗེ་བའི་ཐོབ་པ་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་ན་བུད་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་ན་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་ཀའི་མཚན་མ་མེད་ན་མ་ནིང་ངོ་། ། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་མཉམ་པར་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སོ། ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རྐང་གཉིས་པ་དང་། རྐང་བཞི་པ་དང་། རྐང་མང་དང་། རྐང་མེད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཀྱི་ནོར་བུ་འདིས་དཔེས་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་གཅིག་ཉིད་ལ་འབྲུ་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་བག་ཆགས་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་དངོས་པོ་ཡིས། ། ཞེས་པ་འདིས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཁྱབ་བྱའོ། ། ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་ཁྱབ་བྱ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། ། དེ་ནས་མཆོག་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །

"Passion" refers to the passion of attachment and the passion of wrath. The nature of attachment is passion arising from joy, which is the essence of charm. From the application of the nature of wrath, there is one's own entity. "The form of mere [appearance]" means the nature of manifold forms. Through the attainment of the perfect transformation of form, if one possesses the entity of a woman, one becomes a woman; if one attains the male organ, one becomes a man; if there are no signs of either, one is a neuter. "Manifold form" arises from the application of relying equally upon the connection of the habitual tendencies of gods, asuras, and so forth. The various types of gods and so forth include those with two legs, four legs, many legs, no legs, and so on. "Manifold self" refers to the nature of manifold entities. This should be understood through the analogy of the jewel of manifold forms: just as a single jewel, depending upon grains, flowers, and so forth, manifests various colors, so too does suchness, depending upon the habitual tendencies of all wandering beings, become manifold forms. Regarding the phrase "by the entities of the pervaded and the pervader," the entities of the body and so forth are the pervaded. The acts of seeing and the afflictions are the pervaders; their entity is the nature, which is the entity of the pervaded and the pervader. Then, the supreme is that very suchness.

རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་འགྲོ་བའི་གྲོང་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། ། གང་དུ་བརྗོད་པའི། ། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་གཉིས་ནི་སྦྱོང་། ། ཅེས་པ་དང་། དེ་ནི་འདི་ཡིས་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པར་གནས་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་གཞུང་གིས་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཇི་སྲིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་པ་ལ། མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སྲོག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཧ་ཡིག་གོ། ། བདག་མ་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། བཟླས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྟོང་ཕྲག་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་སུ་བཅད་པའི་སྔོན་གྱི་བསྙེན་པའོ། ། འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པའོ། ། ཕྲེང་བའི་གྲངས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པའོ། ། བྱ་བ་ནི་ནས་དང་ལོ་མ་དང་སོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བས་སྣུམ་བག་མེད་པའི་ཟས་ཟ་བའོ། ། སྨྱུང་བ་ནི་ཟས་མི་ཟ་བའིའོ། ། འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སའོ། ། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་ཅིང་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཡོད་པར་དགོངས་སོ། ། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇོམས་པས་ནི་བྷ་གའོ། ། འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་པདྨའོ། །

Consciousness is of an indestructible nature, and it abides in the city of transmigrating beings in such a manner. Regarding what was stated: "How are the two organs purified?" and "By this, it will be seen," the text beginning from there up to the end of the passage "abides" teaches the enjoyment of the two organs. To the question, "Is there any practice regarding suchness?" it is taught that there is none, and thus it is said: "In this," and so forth. "This" refers to what was just mentioned. "That itself" refers to the syllable Ha, the nature of the vital breath (prāṇa). "O Lady" (mā) is an address. "No recitation" refers to the preliminary service (sevā) limited by a specific number, such as thousands. "Retention" refers to the meditation on the vital breath, effort, and so forth. It is called "retention" because one holds the count of the rosary. "Ritual action" refers to eating oily food, such as barley, leaves, and grain. "Fasting" refers to not eating food. "The ground" is so called because of the very enjoyment of the five sensory desires. The intention is that all enjoyments such as retention are absent, yet there is the engagement in the enjoyment of all desires. Then, to show that accomplishment occurs through the very enjoyment of all things, it is said: "One should make offerings," and so forth. Because it destroys the afflictions, it is the bhaga. Because it is the object of desire, it is the lotus (padma).

དེ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་མཆོད་པའམ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པའི་མཆོད་པ་སྟེ་མཆོད་ཅིང་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བདུད་རྩི་བཟའ་བར་བྱའོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། འདིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིས་ནི་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པའི་རྣམ་པ་འདིས་མཆོད་པས་སོ། ། འགྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སྙིང་པོ་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེ། ། ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། པདྨ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་མཆོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་གནས་པའི་རྩ་ཡང་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གིས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། བརྟག་པ་གཉིས་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱས་པར་གསུངས་པ། རྩ་ནི་པདྨའི་ལྟེ་བར་གནས། ། ཆར་འབབ་པར་ནི་བཤད་པ་སྟེ། ། རེག་པའི་མཆོད་པས་མཆོད་པར་བྱ། ། ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱུན་མ་དང་རྟག་མ་དང་། ཡུལ་མ་དང་། ཕྲེང་མ་དང་། ལྕུག་མ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་མ་དང་། ལྔ་པ་མ་དང་། ལྟེ་བའི་རབ་མ་དང་། ཀ་བ་མ་དང་། རྣམ་རྐང་མ་དང་། འཇིག་མ་དང་། གཡོན་མ་དང་། མེའི་སྣ་མ་དང་། གྲུབ་མ་དང་། ནོར་བུའི་ཁ་དོག་དང་། མགྲིན་པའི་སྐུད་པ་དང་། ཤིང་རྟའི་གསོ་མ་དང་། སྦྲུལ་གྱི་ལྕེ་མ་དང་། གདོང་ན་མོ་དང་། གདོང་དུག་མ་དང་། ཕྱོགས་མ་དང་། མི་འཕྲོགས་མ་དང་། ལངས་མ་དང་། བདེ་ལངས་མ་དང་། བཟང་མོ་དང་། མིག་བཟང་མ་དང་། འདུས་མ་དང་། འབྱུང་ན་མ་དང་།

Furthermore, "perfectly knowing" refers to the offering of flowers and so forth; one should offer and present them. Immediately following that, one should consume the nectar. To the question, "What will happen by this?" it is said: "By this," and so forth. "By this" means by offering in this manner of offering. "Accomplishment" means that the fruit will be attained. "That very" refers to the most excellent and sublime essence. "Vajra nectar, great bliss" means its nature is that of great bliss. It is not only the lotus that is to be offered; in order to show that the channels residing therein are also to be offered, it is said: "By which," and so forth. "By which" refers to those previously taught in the context of meditative equipoise. This is also explained in detail in the Second Part of the Hevajra Tantra: "The channels reside in the center of the lotus; they are explained as the falling rain. One should offer them with the offering of touch." This is the connection. Regarding the nature of the specific qualities, it says "thirty-two," and so forth. [These are:] the Continuous, the Constant, the Object, the Garland, the Creeper, the Maṇḍala, the Fifth, the Excellent Navel, the Pillar, the Footed, the Destroyer, the Left, the Fire-Nose, the Accomplished, the Jewel-Color, the Throat-String, the Chariot-Flax, the Snake-Tongue, the Face-Woman, the Poison-Face, the Direction, the Unassailable, the Arisen, the Bliss-Arisen, the Good, the Good-Eyed, the Assembled, and the Source-Woman.

ཁྲག་འབབ་མ་དང་། དྲི་ཆུ་འཛག་མ་དང་། ཁུ་བ་འབབ་མ་དང་། གཙང་མ་ཞེས་པ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གཙོ་བོར་མྱོས་བྱེད་འབབ་པ་སྟེ། རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ཉིད་ནི་སྒོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་རྣམས་ལ་རྒྱ་མཚོ་སྒོར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྩ་རྣམས་ལ་མྱོས་བྱེད་འབབ་པ་སྒོ་ཉིད་དོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་གཅིག་པུ་ལས་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་རྩ་དགུ་ཡང་གནས་པས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ལས་ཞེས་པ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རྣམས་ལས་སོ། ། གཞན་ཞེས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཏེ། སྒྲོལ་མ་དང་། རྣམ་སྒྲོལ་དང་། མཁུར་ཚོས་དང་། ཉེ་བའི་མཁུར་ཚོས་དང་། སྣ་མ་དང་། ཉེ་བའི་སྣ་མ་དང་། འགྲམ་པའི་ཕྲེང་མ་དང་། བཤང་ལམ་གནས་མ་དང་། བྱ་གདོང་མ་ཞེས་པའོ། ། རྩ་དགུའི་རིམ་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་དགུ་པོར་གནས་པ་རྣམས་སོ། ། ཇི་ལྟ་བའི་སྦྱོར་བས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ནི། རྟོགས་པར་བྱས་ལ་དེའི་གནས་རྣམས་སུ་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། ། འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་དག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། ། གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསང་བའོ། ། མཆོག་ཅེས་པ་ནི་རབ་མཆོག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྩའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མི་ཤེས་ཏེ།

These are the thirty-two: the Blood-Flowing, the Urine-Dripping, the Semen-Flowing, and the Pure. Among these, the Intoxicating-Flowing is the principal, for it serves as the gateway for all the channels. Just as the ocean is the gateway for rivers, so too the Intoxicating-Flowing is the gateway for the channels. It is not that there is a principal among the thirty-two alone, for nine other channels also reside there. To show that the principal among those should also be worshipped, it is said: "From among those..." and so forth. "From among those" refers to the thirty-two. "Others" refers to the others: Tārā, Vimocanī, Kapolā, Upakapolā, Nāsā, Upanāsā, Gaṇḍamālā, Gudanivāsinī, and Kākāsyā. The sequence of the nine channels refers to those residing in the nine gates of the eyes and so forth. As for how they are to be worshipped through the application, one should realize this and then definitively indicate their locations. To show their uncommon nature, it is said: "These..." and so forth. "These" refers to those just mentioned. "Secret" means secret because of their uncommon nature. "Supreme" means most excellent. "Yoga" refers to the yoga of non-dual meditative absorption. "Explained" refers to the teaching on the classification of the channels and so forth. The Tathāgatas do not know [this].

རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དྲན་པའི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་སོང་བ་མེད་པའོ། ། གང་དང་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སྣ་ཚོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པར་ཟད་དོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པའི་དོན་ནི་ཤེས་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་མ་བསྟན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གས་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་ནའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པས་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན། བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་མར་མེ་མཛད་སོགས་ཀྱིས། ། རྒྱུད་རྣམས་བསྟན་པར་མ་གྱུར་ཏོ། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པར་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཅན་རྣམས་རང་གི་ཡིད་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དེ་གསུངས་སོ། ། གལ་ཏེ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཁྱེན་པ་དང་མ་གཟིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་ཞིག་འདིར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ལ། རང་གིས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ང་ཡིས་བཤད་ཅེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། །

Regarding the purpose of teaching the Vajrāmṛta, it is not something that has entered the path of mindfulness. As for the question, "By what and what is it cognized?", it is said: "The manifold," and so forth. "The manifold" refers to Amoghasiddhi. "Vairocana" is merely established. By the word "and so forth," one includes Amitābha, Ratnasambhava, and the rest. The meaning of "they do not cognize it" is that although they know it, they have not taught it to others. This is because there is no one to offer a supplication through such a ritual. If there were someone to offer a supplication to the Tathāgatas and the others through such a ritual, then the various specific teachings would have been revealed. Likewise, the Guhyasamāja states: "As long as Dīpaṃkara and the others had not taught the tantras..." In the Tattvasaṃgraha and other texts, those of the Vajra family express it in their own minds, and the Blessed One spoke that teaching. If one does not understand it according to the actual mode, it would contradict the statement that there is nothing whatsoever that the Tathāgatas do not know or see. Furthermore, it would contradict the statement made here: "The Bodhisattvas and the Tathāgatas also meditate upon that." Regarding the question, "How was it taught by you?", the cause for his own teaching is stated: "With intense passion," and so forth; here, it connects with the phrase "I have explained."

ཆགས་པའི་བདེ་བས་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ། བདུད་རྩིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྣོད་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཞེས་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གསུམ་པའོ། ། མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་རབ་གསལ་བྱས་པ་ནི། ། གོང་དུ་དེ་མ་ཐག་གི་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། ། གསང་བའི་པདྨ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ངོ་། ། ལྟ་བ་ཡང་དེ་ལའོ། ། ཤིན་ཏུ་སྟུག་པའི་ཤ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་པདྨའི་འདབ་མ་སྦོམ་པའོ། ། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པའི་ལྟ་བའི་རྒྱུས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེ་བའི་རྒྱུད་ངས་བཤད་ཅིང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པའོ། ། དེ་གསུངས་པར་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་པདྨ་ལྟ་བུའི་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་དེས་ན་ངས་ཀྱང་བཤད་ཅེས་པའོ། ། མཱ་མ་ཀཱིས་རང་དགར་བརྩམས་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་མིང་གསུངས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དབྱངས་དང་བྲལ་བའི་ཧ་ཡིག་སྙིང་གར་རོ། ། དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པའོ། ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེའི་རྣམ་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། གཞུང་གང་གིས་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ཅེས་པའོ། ། ལེའུ་གཉིས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ། ། ། །

"By the bliss of passion" refers to the enjoyment of all desires; it refers to the worldly ones who are vessels for the yoga of nectar. This is the third logical reason. "The supreme yoga has been made clear" refers to the very explanation immediately preceding it. "The secret lotus" is your source of phenomena (dharmodaya); the view is also directed toward that. "Possessing very thick flesh" means the petals of the lotus are thick. "Suchness" is the cause of the view for meditating on the yoga of perfect union. I have explained and made clear the Vajrāmṛtamahāsukha-tantra. Having seen sentient beings who are vessels for the Vajrāmṛta dharma, which will be spoken of, and who offer prayers like your lotus, I have also explained it. To show that this was not composed arbitrarily by Māmakī, it is said: "Spoken by the Vajra-holder," and so forth. With the intention of teaching in detail, it is said: "Vajrāmṛta," and so forth. The name of the detailed teaching is stated as: "Suchness," and so forth. "Suchness" is the letter Ha devoid of vowels at the heart. Therefore, "yoga" is the meditation on the maṇḍala. Its "wisdom" is its aspect; it is the wisdom of the yoga of suchness. The text by which that is taught in detail is what is thus described. This is the extensive commentary on the second chapter.

ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྔགས་རྣམས་ཤེས་པར་འདོད་པས། མཱ་མ་ཀཱིའི་གླུ་ཡིས་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། དགྱེས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་དེ་ཡང་དག་པར་དགྱེས་པའོ། ། ལྷ་མོ་དེ་ཞེས་པ་མཱ་མ་ཀཱིའོ། ། དཔུང་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་ནས་སོ། ། དགྱེས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དགྱེས་པ་སྐྱེད་པར་རོ། ། གང་ཞིག་དགྱེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་སྟོན་པ་པོའོ། ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བདག་ཉིད་དོ། ། སེམས་དཔའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། གང་གིས་དགྱེས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ། གླུ་བླངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གླུ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ། ། འདི་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། ། གང་གིས་ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་དགྱེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གླུ་བླངས་ཞེས་པ་ནི། དབྱངས་སྣ་ཚོགས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གླུ་མཁན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་གླུ་གསུངས་གྲོལ་ཞིང་གྲོལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་དེའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་རྫོགས་པ་དང་། དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ངེས་པ་ལ་སོགས་འདིར་གསུངས་སོ། ། གྲོལ་ཞིང་གྲོལ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བདུད་རྩི་གྲོལ་བ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེའོ། །

Now, for those who wish to know the root mantras of the deities of the maṇḍala, it is said that Māmakī makes a request through song, beginning with the words "Then..." and so forth. "Then" means immediately after the second [chapter] was taught. "Delighted" means perfectly delighted by the realization of suchness. "That goddess" refers to Māmakī. "Adorned with armlets and so forth" means she is decorated with such ornaments. "Causes delight" means she generates joy. To the question of whom she delights, it says "That..." and so forth. "That" refers to the teacher of the Vajrāmṛta Tantra. "Great Being" means the essence of the nectar of awakening. "The mind of the Being" is described in that way. To the question of by what means she causes delight, it says "Sang a song" and so forth. "Song" refers to a praise of the deities by way of their perfectly possessed qualities. "By this" refers to what is about to be explained. To the question of what she did to cause delight, "sang a song" means that she, a singer who enters into various melodies, brings about excellence. In that regard, it says "Liberated, liberated..." and so forth. Through entering into meditative equipoise in intense passion, the perfection of the individual appearance of the nature of great passion and the certainty of thoroughly knowing that are taught here. "Liberated, liberated" means having completely abandoned the activity of intense passion. By this liberation of nectar, it is the vajra.

བདེ་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། ལ་ལར་ཉོན་ཅིག་ཉོན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཡོད་དོ། ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་གསུངས་པ། ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་པས་སོ། ། ང་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་ང་ཡིས་སོ། ། ཅི་ཞིག་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་དོན་དམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དོན་དམ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་མི་སླུ་བ་ཉིད་དོ། ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གནས་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། གང་དུ་གནས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བྷ་ག་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དྲི་མ་མེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་པདྨ་སྟེ་དེར་གནས་པའོ། ། དབྱེར་མེད་ཅེས་པ་ནི་བདུད་རྩི་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདུད་རྩི་ཞུ་བར་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བདེ་བ་ཞེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའོ། ། དེ་ཉིད་འདི་གང་གི་ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའིའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདིའོ། ། མཛེས་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཏེ། མཛེས་ཞེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། བདུད་རྩི་ཞུ་བ་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའོ། ། བྷ་གའི་པདྨར་གནས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བཞེངས་པའི་གླུ་འདིས་ཞེས་བསྡུས་པའོ། ། གླུ་འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། གླུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གླུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ་སྟེ། གླུའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་གླུ་བླང་བར་བྱ་བ་ནི། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

"Great Bliss" is the address. In some versions, the words "Listen! Listen!" are present. The cause for completely relinquishing the activity of intense passion is stated as "Knowing," and so forth. "Knowing" means by means of perfect knowledge. "By me" means by me. As for what is known, it is "the ultimate," and so forth. "Ultimate" refers to the infallible quintessential instruction on suchness. To demonstrate that, it is said: "Abiding," and so forth. "Abiding" is connected here with the word "bliss." As for where it abides, it is said: "In the bhaga," and so forth. Because it is desired to be stainless, it is the lotus; it abides therein. "Inseparable" means that by way of the inseparability of the nectars, they have become one in the state of melted nectar. "Bliss" refers to that which has the cause of unsurpassed bliss, the essence of Vajramṛta. To the question "Of what is this?" it is said: "Vajra," and so forth. It is of Vajramṛta. "This" refers to this suchness. "Beautiful" is the meaning; up to the word "beautiful," the manner of the inseparability of the melted nectar is the essence of Vajramṛta. It will be stated that it is the nature of wisdom abiding in the lotus of the bhaga; this is summarized by the phrase "by this song arising from the nature of emptiness." The application of this song is stated as "Song," and so forth. "Song" refers to what was just mentioned; the application of the song is that the song should be sung, which means it should be made perfect.

དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་གསུངས་པ། འཇམ་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འཇམ་པའི་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་ཞིང་སྙན་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའོ། ། སྒྲ་ནི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས་ཏེ་སྙན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མགྲིན་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ། ། མ་ར་ན་ཏྲ་ཏར་ཞེས་པ་འདིས་ནི་དབྱངས་ཀྱི་གནས་རྣམས་གསུངས་ཏེ། སྙིང་གར་ཆུད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ནི་མནྟྲའོ། ། མགོ་བོར་གནས་པའི་སྦྱོར་བས་ཏ་རའོ། ། ཀ་ཀ་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་ཐོས་པས་བརྗོད་པ་སྟེ། འདོད་པ་རྫོགས་པ་ནི་དབྱངས་ཏེ། དབྱངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབྱངས་རྣམས་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པའོ། ། གཅིག་རྫོགས་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་དྲུག་ལྡན་དུ་ཡང་གསུངས་སོ། ། གཉིས་སུ་ཐོས་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། རྫོགས་པ་ཀ་ཀ་ལ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ཡང་པི་ཝང་གི་རྒྱུད་ལ་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་དལ་བུས་བརྡབས་ནས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཏ་རའི་དབྱངས་སུ་མཚོན་པར་བྱའོ། ། འཇམ་པའི་སྒྲས་མནྟྲ་དང་། ཏ་ར་དང་། ཀ་ཀ་ལ་རྣམས་བརྗོད་པའི་གནས་ཀྱིས་བླང་བར་བྱའོ། ། དྲུག་ལྡན་ལ་སོགས་པ་གྲོང་པའི་ཆགས་པས་གླུ་བླང་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། དྲུག་ལྡན་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲུག་ལྡན་ནི་གཅིག་གོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཀ་ཀུ་བྷ་དང་། པན་ཙི་པི་དང་། ཀེ་སི་ཀ་དང་། ཊ་ཀ་ར་ལ་སོགས་པའོ། ། ཏུའི་སྒྲས་ནི་འམ་གྱི་དོན་ཏོ། ། ཐུན་མོང་གིས་ཀྱང་གླུ་བླང་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། སྣ་ཚོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་འཇམ་ཞིང་སྙན་པའོ། ། ཐུན་མོང་ཞེས་པ་ནི་དྲུག་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་དབྱངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཞན་ནི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཏེ་ཞེས་གླུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ།

Regarding that, the applications are taught in the passage beginning with "Gentle" (mañju). "Gentle" refers to possessing the quality of being soft and melodious. "Sound" (svara) refers to the melodic tone; through its very sweetness, the qualities of the throat are described. By the term māranatara, the locations of the melodies are taught: through the application of reaching the heart, it is mantra; through the application of residing in the head, it is tara. "Kakala" refers to an expression heard in two ways; "fulfilling the desire" is the melody, for the vowels are most highly praised within the maṇḍala of melodies. It is also taught that "showing one to be complete" is the ṣaḍja (six-fold) melody. "Hearing in two ways is supreme; the completion is kakala," so it is said. Furthermore, when the strings of a lute are struck slowly with the tips of the fingers and are not very distinct, it should be characterized as the tara melody. One should take up the mantra, tara, and kakala through the locations of the expression of the gentle sound. Regarding the statement that one should sing songs with the passion of the common folk, such as the ṣaḍja and so forth, the passage beginning with "Ṣaḍja and so forth" is used: ṣaḍja is one. By the word "and so forth" (ādi), kakubha, pañcama, kaisika, ṭakara, and so on are included. The word "tu" has the sense of "or." Regarding the statement that one should also sing with the common [melodies], the passage beginning with "various" (vicitra) is used. "Various" means extremely soft and melodious. "Common" refers to other specific melodic variations of the ṣaḍja and so forth, which are distinctions of sound; thus, one should sing.

དེ་ནི་ཐུན་མོང་གི་མིང་དེ་ཡང་མེ་ཏོག་ཐུན་མོང་གི་དུས་སུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། དགུན་གྱི་གནས་ནི་བྱུང་བ་དང་། ། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་དག་འོང་བ་རུ། ། གྲང་ཞིང་དྲོ་དུས་ཆགས་པ་ཡི། ། བདག་ཉིད་ཐུན་མོང་བ་ནི་ཞེས་པའོ། ། ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་འདི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། དེའི་ཐུན་མོང་བ་ནི་མེ་ཏོག་ཡོད་པའི་ནགས་ཏེ། རྟག་པར་དཔྱིད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་སོ། ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ། གཞན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། གླུ་དག་བླང་བར་བྱས་པ་ཡིན། ། ཞེས་པའོ། ། དེ་ལ་གླུ་འདིའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། འདིས་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གླུས་སོ། ། བླངས་ཞེས་པ་ནི་བསྟོད་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་ཅེས་པ་གནས་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། འདོད་ཆགས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པར་གྱུར་པའོ། ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བའོ། ། དེ་དག་གི་རྣམ་འཕྲུལ་གྱི་དོན་ནི་གང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བདེ་བ་ཆེ་བའོ། ། གླུས་བསྟོད་པར་བྱས་ན་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་མཆོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཆོད་ཅེས་པ་ནི་གསོལ་ཅིག་པའོ། ། ཐེ་ཚོམ་ནི་རྣམ་རྟོག་གོ། ། གང་གིས་ཐེ་ཚོམ་བསལ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། གསང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་གསུངས་པའི་ལྷ་མོའི་འཁོར་ལོའོ། །

That is the common name; furthermore, at the time of the common flower, it is of the nature of passion. Likewise, it is said: "When the winter season has passed and the springtime arrives, the common nature of passion during the cold and warm seasons." Alternatively, this "variegated" is the Vajramṛta. Its "common" aspect is the forest where flowers exist, which is the assembly of passion and so forth that is always present in spring. Regarding that, it is said: "By the application of another, the songs are to be sung." As for the result of this song, it is said: "By this," and so forth. "By this" refers to the song. "Sung" means praised; the connection to this context is that "the awakening of the Buddha is accomplished." "Passion" is that which has become intensely attached; it is the bliss of the supreme state. The meaning of their manifestation is that which is blessed by that, and thus it is so described. Because it is the very nature of the great bliss of Vajramṛta, it is the "Vajramṛta Great Bliss." Having praised with the song, one should make a supplication; thus it is said: "Worship," and so forth. "Worship" means "pray." "Doubt" is conceptualization. To explain by whom doubt is cleared away, it is said: "By suchness," and so forth. That itself is explained: "Secret," and so forth. "Secret maṇḍala" refers to the wheel of goddesses described in the first chapter.

དེ་བརྗོད་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པར་གྱུར་པས་སོ། ། ཁྱོད་ཀྱི་དྲིན་ཞེས་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་སོ། ། ང་ཞེས་པ་ནི་བདག་མོའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་གསུངས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། བྱས་པ་དག་ཅེས་པ་ནི་བྱས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་པུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། ། ངས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་སྒོམ་པ་ལ་ཉེ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པས་ཞེས་པ་ནི་དོན་དམ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་བྱ་བས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཡང་དག་འབྱུང་། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ལས་བདུད་རྩི་དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་འབྱུང་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་དང་། པདྨ་རྒྱས་པས་ཁུ་བ་སྟེང་དུ་གཡོ་བའོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་སྦྱོར་བ་འོ་དང་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལ་ངས་ཀྱང་བརྗོད་ཅིང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཡང་དག་འབྱུང་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་བསྡུས་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེའི་དོན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཞིག་བྱ་བའོ། ། དེ་ལ་ངས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་འདིས་བདག་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། འོན་ཀྱང་ད་རུང་དུ་བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ད་རུང་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐེ་ཚོམ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །

Regarding that, "spoken by you" means it was explained by you. "Through your grace" means through your personal experience. "I" refers to myself. "O Vajra-holder" is an address. "By wisdom" means by the suchness (tattva) taught in the second chapter. "Those which were made" refers to those things that have been produced; it is not by suchness alone, but by those things that have been produced. Furthermore, in order to demonstrate the distinctions in the explanation of the mudrās of the near-yogin during the meditation of the perfect union (samyoga), it is said: "With intense passion," and so forth. "With intense passion" means by the activity of being intensely attached to the ultimate. "O Blessed One" is an address. "The authentic emergence of Vajra Nectar" means that those nectars emerge authentically from the vajra and the lotus. The emergence of Vajra Nectar refers to that which arises from the vajra and the upward movement of the fluid through the opening of the lotus. Above that, the experience of desire, such as kissing and embracing, is what I have also spoken of and thoroughly demonstrated; this is the meaning. "The authentic emergence of the Vajra Vehicle" is subsumed within the Mantra Vehicle. For the sake of the meditative absorption that realizes suchness, whatever mudrā is to be employed, I have thoroughly demonstrated it; by this, the intention is that I am free from doubt. However, it is said, "I still have doubt," and to express that very point, it says: "Even now," and so forth. "Doubt" means a state of indecision.

གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་སོ། ། སྔགས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་དག་གི་རྣམ་འཕྲུལ་ནི་རང་རང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྤྱིའི་རིགས་གསུམ་གྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་སུ་བརྗོད་པ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། དེ་བརྗོད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པས་སམ། ཡང་ན་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྫོགས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྔགས་བྲིས་པ་ཡང་ཡི་གེའི་གཟུགས་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེས་དགོངས་སོ། ། སྔགས་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་སྟེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་སྔགས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་དུ་བསྐྱེད། ཅིའི་ཕྱིར་ལུགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སམ། གསང་བའི་ཐེག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དགོངས་སོ། ། འདི་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའི་རྫོགས་པའི་བྱེ་བྲག་འདི་རྣམས་ལ་བདག་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་མདོར་བསྡུས་ནས་སྔགས་དང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་ཡང་བདག་ལ་གསུངས་ཞེས་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། ། གསོལ་བ་བཏབ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་གསུང་བར་བཞེད་ནས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། །

Regarding the question, "In what does one have doubt?" it is said: "The mudrās," and so forth. "Mudrās" refers to the samaya-mudrās and the other types of mudrās. "Mantras" refers to the deities of the maṇḍala. Their "emanations" are their respective applications to their objects; the intention is that these are described as the mudrās, such as the samaya-mudrās, of the three general families. Regarding the question, "How are they described?" it is said: "In what manner," and so forth. "In what manner" means: according to the sequence of the Root Tantra, or else according to the sequence of the bindus and so forth, how are the mudrās, such as the samaya-mudrās, of those deities previously taught in the Vajrāmṛta and other tantras, and what is the form of the letters of the written mantras? "Mantras" refers to the syllables; from the complete transformation of the mantras that are the causes of the deities, where are they generated? The intention is the wisdom of the conventional bodhicitta, or the wisdom of the bodhicitta of the Secret Vehicle. "These" refers to these specific distinctions of the completion stage, such as the yoga of the deities; I have doubts regarding these, but not regarding others. Therefore, in brief, he makes this request: "Please explain to me the generation of the mantras and the deities." Immediately after the request was made, the Blessed One, wishing to speak on the generation of the deities, said: "The Blessed One," and so forth; this refers to what was said immediately thereafter.

བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་པའོ། ། ཅི་ཞིག་བཀའ་སྩལ་ཞེས་པ་ལ་བཤད་ཀྱིས་ཉོན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སྔགས་ནི་ཨོཾ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཏེ། དེ་དག་ལས་བྱུང་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལ་ཐོག་མར་ཕྱག་རྒྱའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པས་ཕྱག་རྒྱའི་ངེས་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་གསུམ་མོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་ཞེས་པ་ནི། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལ་སོགས་པའམ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་རྣམས་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྐུ་གསུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྐུ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། གསུང་ཞེས་པ་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེ་སྔགས་ཀྱི་ལས་རྣམས་དང་སྔགས་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་གསུང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཐུགས་ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་ནི་བྱང་ཆུབ་(གྱི་,ཀྱི་)སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྲི་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་གིས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདིར་དགོས་པ་དེ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་གསུངས་པ་སྟེ།

"Spoke" (bka' stsal pa) means he uttered. As for what he spoke, it is "Listen to the explanation" and so forth. Regarding "mantra and mudrā": a mudrā is that which is applied to the maṇḍala of meditation and so forth; it consists of the hand mudrā and the symbolic mudrā. Mantra is the form of the syllable oṃ and so forth; that which arises from these is the certainty of generation. In that regard, first, by showing the classification of mudrās, the determination of mudrās is taught: "Mudrā," and so forth. "Threefold" refers to the threefold division of body, speech, and mind. "Perfectly arisen from body, speech, and mind" means either from the body, speech, and mind, or that which has emerged from the body, speech, and mind. To explain these in detail, it is said: "Body, speech," and so forth. "Body" refers to the hand mudrā of the Vajra Body. "Speech" refers to the activities of the Vajra Speech, such as the mantras and their placement; these are the mudrās of speech. "Mind" refers to the symbolic mudrā of the Vajra Mind, such as the vajra and bell. Furthermore, the symbolic mudrā includes meditative concentration, such as the meditation on the bodhicitta, and drawing [the symbols] with colors such as blue; thus, there are two types, such as the maṇḍala and so forth. From among these, in order to show what is required here, it is said: "Vajrāmṛta," and so forth. Regarding the hand mudrās, their specific characteristics have not been explained.

སྐུའི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། གསུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དེ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལ་བྲི་བར་མི་བྱའོ། ། གསུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཆོས་འབྱུང་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱ་མངོན་སུམ་གཟུགས་ལ་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མངོན་སུམ་ཞེས་པ་ནི་མིའི་ཕྱག་རྒྱ་མི་རྣམས་སོ། ། གང་ཞིག་གི་རྣམ་པའི་བྷ་གའི་པདྨ་ནི་དེའི་གཟུགས་སོ། ། ལྷ་རྣམས་ལྷའི་བཙུན་མོ་ནི་ཞི་བ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་སོ། ། བྷ་གའི་པདྨ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱས་པ་ཁམས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་བདེ་འགྱུར་བ། ། ཞེས་པ་ནི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་དེས་ལྡན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་རྣམས་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོ་གས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་ཀུན་དུ་བཞག་ནས་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་སྦྱོར་བས། ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྦྱིན་སྲེག་དང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། །

"Having caused [them] to abide by way of the nature of the body." Regarding "the yoga mudrā," this refers to the mudrā of the source of phenomena (dharmodaya) endowed with the [appropriate] signs. The "speech mudrā" should also be understood as performing all activities in the form of mantra. The "symbol mudrā" refers to the mudrās of the vajra, wheel, and so forth. These should not be drawn in the maṇḍala and so forth. The intention is that the speech mudrā and the source of phenomena should be applied to all activities of the maṇḍala and so forth. To the question, "How can there be a maṇḍala and so forth without mudrās and symbols?" it is said: "Regarding the manifest form of the mudrā," and so forth. "Manifest" refers to human mudrās, that is, human beings. The "form" is the lotus of the bhaga of whichever [deity] the form belongs to. The "goddesses of the gods" are the goddesses such as Śāntā and so forth. The "lotus of the bhaga" is fashioned in various ways and abides as the nature of all elements. "All the faculties become blissful" means that they are endowed with that vajra born from the bliss of all the faculties. It is taught that by means of such a ritual, these [deities] are to be placed in the locations of the deities of the maṇḍala and so forth and then worshipped. This very point is stated: "By the union of the vajra and lotus, all activities should be accomplished." "All activities" refers to the completion of activities such as the maṇḍala, fire offerings, and the meditation on the yoga of the deities.

དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གས་ཕྱག་རྒྱའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་ལྷ་རྣམས་དང་རྩ་བའི་སྔགས་མྱོས་བྱེད་འབབ་པའི་རྩ་མ་སྐྱེད་བྱེད་དོ། ། ངེས་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་དང་པོའི་འདི་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཆེན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་ཤིང་ངོ་། ། བརྒྱ་ལྷག་པའི་ལོ་མ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེའི་རང་བཞིན་གསུངས་པ། རྩ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྡན་པ་ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། ཏུའི་སྒྲ་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དེ་ཉིད་རྩ་བ་དང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་མཁོ་བ་སྟེ། རྩ་བ་གཅིག་པུའི་འབྲས་བུའི་ཁམས་འཚོ་བའི་ཚུལ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཞེན་པ་ནི་དེ་ན་འདོར་བའི་ཤིང་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལྷག་མའོ། ། དེས་ན་བླང་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ཞེས་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བའི་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་རུ་རུང་བ་སྟེ། སེམས་གང་གིས་བརྟགས་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཞེས་པས་ན། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་སྟེ། ཇི་ལྟར་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་གི་རྩ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གང་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྩ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཅན་ཞེས་མཚོན་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་མྱོས་བྱེད་འབབ་པའི་རྩ་མ་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། གང་རྣམས་ཀྱི་མ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ།

Thus, the determination of the mudrās is established through the rituals of the maṇḍala and so forth. Now, in order to ascertain the deities and the root mantras that produce the channels through which the intoxicant flows, the following analogy is taught: "Just as the great wish-fulfilling tree," and so on. A "wish-fulfilling tree" is a tree that yields the fruits of one's desires. That which possesses more than a hundred thousand leaves is described in that way. Its nature is explained by the passage beginning with "the root," and the word "endowed" is connected here. The particle "tu" indicates that the wish-fulfilling tree itself is necessary for people in terms of its roots and the fruits of their desires; it is not the case that the element of the fruit arises from the root alone. "Attachment to that" refers to the remaining engagement with desire for a tree that is to be discarded. Therefore, "should be taken" means that for that reason it should be accepted, with the intention that the desired fruits will truly emerge. In that way, even by the root itself, it is suitable as the cause for the differentiation of the arising of various fruits; since the fruit arises through whatever mind conceives it, it is a "wish-fulfilling tree." Just as the nature of the root of the wish-fulfilling tree produces various habitual tendencies of desire, so too, it is taught that those whose own bodies are the nature of the channels produce the root mantras and so forth, as indicated by the passage beginning with "In that way." "In that way" is connected to the phrase "the channel named Ma, through which the intoxicant flows." Regarding the phrase "of those whose mother," it is said:

སྔགས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔགས་ནི་ཧ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཆོས་འབྱུང་གི་མཚན་མའོ། ། གང་རྣམས་ཀྱི་མ་སྐྱེད་བྱེད་མང་ཡང་སྐྱེ་གནས་ལས་སྐྱེ་བའོ། ། སྔགས་ཀུན་ནི་འཆང་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ། ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་རྩ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དག་ལས་འདོད་པའི་དབང་ལས་ས་བོན་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོས་བྱེད་འབབ་པའི་རྩས་ཤ་དང་རྩའི་བདག་ཉིད་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྔགས་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པའོ། ། འདིས་ནི་རྩ་བའི་སྔགས་འོ་མའི་རྣམ་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་ནས། ད་ནི་སྔགས་བཏུ་བ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དེར་གནས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་གནས་ནས་སོ། ། མཱ་མ་ཀཱི་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། གང་གིས་མཚན་མར་བྱ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་བཏུ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་གསུངས་པ་དང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དང་པོར་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མར་རོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་པ་ནི་ཨོཾ་ཡིག་གོ། ། སྦྱར་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བྲི་བའོ། ། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་དབྱངས་དང་ལྡན་པའི་ཧ་ཡིག་དབྱངས་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་དགོངས་སོ། །

Regarding the phrase "mantra and so forth": "mantra" refers to the essence-mantras such as the syllable Ha. "Mudrā" refers to the symbol of the source of phenomena (dharmodaya). Although there are many who give birth, they are born from the birth-place. "All mantras" refers to those whose nature is the bodhicitta that is to be maintained. As for how they are spoken: just as from the wish-fulfilling trees that are the nature of the channels, fruits are produced from seeds and so forth by the power of desire, likewise, the channels through which the intoxicating fluid flows—having the nature of flesh and channels—produce the deities whose nature is great bliss, and the mantras whose nature is bodhicitta. By this, the yoga of the deities is summarized: the root mantra in the form of milk, upon the vajrāmṛta maṇḍala, arises from the complete transformation of the mudrā of the source of phenomena. Having thus clearly explained the generation of the mantras and so forth, the extraction of the mantras is now taught, beginning with "Then..." and so forth. "Abiding in that vajra" means abiding through the application of human activity. "Māmakī" is an address. That by which one should mark and understand is the meaning of "the extraction of the mantra." Regarding the teaching of that, beginning with "First..." and so forth: "First" means at the beginning. "Vairocana" refers to the syllable Oṃ. "Should be joined" means it should be correctly written. Immediately after that, "Vajra Great Bliss" refers to the syllable Ha endowed with a vowel; the intention is that it should be written endowed with a vowel.

ས་བོན་བཞི་དང་མཉམ་པར་ལྡན། ། ཞེས་པ་ལ་བཛྲ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེ་བཞི་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པའོ། ། མཐར་ནི་མཇུག་ཏུ་སྟེ་སྭཱ་ཧཱའི་ཡི་གེ་སྦྱར་བས་འདི་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཨོཾ་ཧ་བཛྲ་ཨ་མྲྀ་ཏ་སྭཱ་ཧཱ། འདིར་བླ་མ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ཨོཾ་ཡིག་གི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཛྲ་ཨ་མྲྀ་ཏ་མ་ཧཱ་སུ་ཁ་ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་འདི་སྦྱར་ཏེ་ས་བོན་བཞི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཞི་པ་དང་མཉམ་པར་ལྡན་པའོ། ། མཐར་ནི་སྭཱ་ཧཱའོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨ་མྲྀ་ཏ་མ་ཧཱ་སུ་ཁཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྔགས་འདིར་བཤད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། མཱ་མ་ཀཱིའི་སྔགས་གསུངས་པ་ཡང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ནི་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་ཨོཾ་ཡིག་གོ། ། སྦྱིན་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མར་རོ། ། གཉིས་པའི་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པའི་སྡེ་ཚན་ཏེ་ཀ་སྡེའོ། ། དེའི་བཞི་པ་ནི་གྷ་ཡིག་གོ། ། སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། བཞི་པས་མཉམ་པར་ལྡན་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ནི་དེ་ཨི་ཡིག་གིས་ལྡན་པར་བྱས་པའོ། ། མཐའ་རུ་སྭཱ་ཧཱ་སྦྱར་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་ནོ། ། ཨོཾ་གྷི་སྭཱ་ཧཱ་མཱ་མ་ཀཱིའི་སྙིང་པོའོ། ། ཞི་བ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བཏུ་བ་གསུངས་པ། ཞི་བ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་འོག་གི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་གང་ཞིག་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བརྒྱད་པ་བརྒྱད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བརྒྱད་ནི་བརྒྱད་དང་བརྒྱད་དེ་མཐའི་དབྱངས་སོ། ། དེས་བརྒྱན་པ་ནི་ལྡན་པར་བྱས་པའོ། ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ། ཚེག་དྲག་དང་བཅས་ཧ་ཡིག་ནི། །

"Endowed with the four seed-syllables" refers to being endowed with the four syllables of the name vajrāmṛta. "At the end" means at the conclusion, where the syllable svāhā is appended, resulting in: oṃ ha vajrāmṛta svāhā. Here, according to the explanation of other gurus, the phrase vajrāmṛta mahāsukha is appended immediately after the syllable oṃ, and it is endowed with the fourth case-ending of the four seed-syllables. At the end is svāhā. Thus: oṃ vajrāmṛta mahāsukhāya svāhā. This twelve-syllable mantra explained here is the Vajrāmṛta. Regarding the statement "Furthermore, the mantra of Māmakī..." and so forth: "Furthermore" means immediately following that. Vairocana is the syllable oṃ. "Bestow" means at the beginning. "Of the second" refers to the second group, the ka-group. Its fourth is the syllable gha. "It should be bestowed" means it should be applied. "Endowed with the fourth" means it is endowed with the vowel i. "At the end, append svāhā" is consistent with the previous. oṃ ghi svāhā is the heart-mantra of Māmakī. The extraction of the mantras for Śāntī and the others is taught: "What are the specific characteristics of the essence of Vajrāmṛta, which resides in the center of the lower navel of the eight goddesses such as Śāntī?" To this it is said: "Eight and eight," and so forth. "Eight" refers to the eight and eight [vowels], which are the final vowels. "Adorned by those" means endowed with them. That is stated as: "The syllable ha together with the visarga."

བདག་པོའི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ། ། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ནི་བཏུ། ། ཞེས་པའོ། ། ལྷ་མོ་གང་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། འདབ་མ་བརྒྱད་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་པདྨའི་འདབ་མ་ལ་གནས་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་སྔགས་གསུངས་པ། སྡེ་ཚན་གྱི་མཚན་མཐའ་ས་བོན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྡེ་ཚན་ནི་ཨ་ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ་ཡ་ཤ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་གང་ཞིག་ས་བོན་ནི། ཨོཾ་ང་ཉ་ཎ་ན་མ་ཝ་ས་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་བཏུ་བ་ནི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སྔགས་སུ་བྱའོ། ། ཅི་ཞིག་སྔགས་སུ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སྔགས་བརྒྱད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཏུའི་སྒྲས་ནི་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། བརྒྱད་ཅེས་པ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་རེ་རེས་སྔགས་བརྒྱད་རྣམས་སུ་བྱ་བའི་སྔགས་རིག་ཅེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སོ། ། ས་བོན་དེ་རྣམས་དབྱངས་དང་བཅས། ། ཞེས་པ་གསུངས་པ། མནན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྟོང་པའི་ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཐིག་ལེ་སྟེ་དེས་སྤྱི་བོར་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སོ། ། ཨོཾ་ཡིག་དང་སྭཱ་ཧཱའི་ཡི་གེས་དང་པོ་དང་མཐར་ལྡན་པར་བྱས་པའོ། ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ། ཧ་ཡིག་དང་ལྡན་དེ་བཞིན་མཐའ། ། ཡི་གེ་རེ་རེ་ཐིག་ལེར་བཅས། ། ཨོཾ་ཡིག་སྭཱ་ཧཱ་རི་བོང་བཅས་ལྡན་པ་སྟེ། རིམ་པར་ཞི་མ་ལ་སོགས་ཞེས་པའོ། ། ཨོཾ་ཨ་ཧ་སྭཱ་ཧཱ་ཞི་མའིའོ། ། ཨོཾ་ད་ཧ་སྭཱ་ཧཱ་ཞི་བར་སྨྲ་མའིའོ། ། ཨོཾ་ཉ་ཏ་སྭཱ་ཧཱ་ནི་གཏུམ་མོའིའོ། ། ཨོཾ་ཎ་ཧ་སྭཱ་ཧཱ་རི་བོང་ཅན་མའིའོ། ། ཨོཾ་ན་ཧ་ན་སྭཱ་ཧཱ་རི་བོང་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིའོ། །

"Endowed with the essence of the Lord, the mantras of the goddesses are to be extracted," it is said. Regarding the phrase "the mantras of whichever goddesses," it is explained by the words "on the eight petals" and so forth. The meaning is that one should make offerings with the offerings residing on the petals of the maṇḍala lotus. Their mantras are stated as "the seed-syllable at the end of the class" and so forth. The "classes" are a, ka, ca, ṭa, ta, pa, ya, and śa; the "seed-syllable" at the end of those is the syllable oṃ, ṅa, ña, ṇa, na, ma, va, and sa. Having extracted these individually, they are to be made into mantras. Regarding the question "what is to be made into mantras," it is stated as "the eight mantras" and so forth. The word tu indicates a distinction. "Eight" refers to the fact that, according to the sequence, each individual syllable is to be made into the eight mantras, as stated by the Master. Regarding the phrase "those seed-syllables together with the vowels," it is stated as "pressed" and so forth. "The goddess of emptiness" refers to the bindu (drop); by that, the eight [syllables] are placed on the crown. They are made to be endowed with the syllable oṃ at the beginning and the syllable svāhā at the end. That is stated as: "Endowed with the syllable ha likewise at the end, each syllable with a bindu, endowed with oṃ and svāhā together with the rabbit [moon]," which refers to the sequence of Śivā and the others. Oṃ a ha svāhā is for Śivā. Oṃ ṅa ha svāhā is for Śāntivādinī. Oṃ ña ṭa svāhā is for Caṇḍā. Oṃ ṇa ha svāhā is for Śaśinī. Oṃ na ha na svāhā is for the maṇḍala of Śaśinī.

ཨོཾ་མི་ཧ་སྭཱ་ཧཱ་རི་བོང་ཅན་གྱི་རི་མེའིའོ། ། ཨོཾ་བཾ་ཧ་སྭཱ་ཧཱ་ཡིད་ཤེས་མའིའོ། ། ཨོཾ་སཾ་ཧ་སྭཱ་ཧཱ་ཡིད་འདོད་མའིའོ། ། སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་གསུངས་པ། སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཏེ་དྲུག་པའི་གནས་སུ་བདུན་པའོ། ། དེ་གསུངས་པ་བཞི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་དང་མཉམ་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ་དང་པོའི་མང་པོའི་ཚིག་གིས་དྲུག་པ་ཕྱིས་ནས་བདུན་པའི་གནས་བཞིས་ཉེ་བར་ལྡན་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིར་བཞི་ཞེས་པའོ། ། གང་ཞིག་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་སྒོ་སྐྱོང་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། ། བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པར་མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་བཞི་རྣམས་ཏེ། རྀ་རཱྀ། ལྀ་ལཱྀ། ཞེས་པའི་ཡི་གེ་རེ་རེ་ཨོཾ་ཡིག་དང་སྭཱ་ཧཱར་ལྡན་པས་སྔགས་སོ་སོར་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཨོཾ་རྀ་སྭཱ་ཧཱ། ཁྲོ་གཉེར་ཅན་གྱིའོ། ། ཨོཾ་རཱྀ་སྭཱ་ཧཱ། མི་བཟད་འཇིགས་པའིའོ། ། ཨོཾ་ལྀ་སྭཱ་ཧཱ། རྟའི་མཚུལ་ཅན་གྱིའོ། ། ཨོཾ་ལཱྀ་སྭཱ་ཧཱ། ཚོགས་ཀྱི་བདག་པོའིའོ། ། མ་ནིང་གི་ཡི་གེ་བཞི་པོ་འདི་ཉིད་ནི་མེ་ཏོག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་སྔགས་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་བཞི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དངོས་སུ་མ་བཀོད་པའི་སྔགས་བསྐྱེད་པ་འདིར་གསུངས་ཞེས་མངོན་པར་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་དང་པོའི་མང་པོའི་ཚིག་ཅན་གྱིས་དྲུག་པའི་གཉིས་པའི་གཉིས་ཚིག་ཕྱིས་ནས། གནས་བཞི་ཉེ་བར་བཀོད་པར་བྱ་སྟེ་འདིར་ཡང་ཚིག་གི་མཐའ་བཞི་ཞེས་པའོ། །

OṂ MI HA SVĀHĀ is that of Śaśinī. OṂ BAṂ HA SVĀHĀ is that of Manojñā. OṂ SAṂ HA SVĀHĀ is that of Manobhāmā. The mantras of the gatekeepers are taught: "The gatekeepers," and so forth. "The gatekeepers" refers to those taught in the maṇḍala; in the place of the sixth [case], the seventh [case] is used. Regarding "those four taught in the maṇḍala," and so forth: they are those associated with what is taught in the maṇḍala. By using the plural of the first [case], the sixth [case] is elided, and the seventh [case] is applied to the four locations; thus, in this vajra phrase, it says "four." Those four gatekeepers taught in the maṇḍala are Bhṛkuṭī and the others. For these four, there are four neuter syllables in sequence: Ṛ, Ṝ, Ḷ, and Ḹ. Each of these syllables, when joined with OṂ and SVĀHĀ, should be recited as individual mantras: OṂ Ṛ SVĀHĀ is that of Bhṛkuṭī. OṂ Ṝ SVĀHĀ is that of Bhīmā. OṂ Ḷ SVĀHĀ is that of Aśvamukhī. OṂ Ḹ SVĀHĀ is that of Gaṇapati. These same four neuter syllables are also the mantras of Puṣpā and the others, as taught in the passage beginning with "those four." For those who might have doubts, thinking that the mantras not explicitly arranged in the maṇḍala are being taught here for generation, the plural of the first [case] is used to elide the dual of the sixth [case], and the four locations are applied; here too, the end of the phrase says "four."

དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པ་འདི་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོའོ། ། བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མེ་ཏོག་མ་དང་བདུག་སྤོས་མའི་ལྷ་མོ་དག་རིམ་པར་མ་ནིང་བཞི་པ་དང་མཉམ་པར་ལྡན་པ་ནི་ཡི་གེ་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་སྭཱ་ཧཱ་དང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྔགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། ། ཏུའི་སྒྲས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། ། ཨོཾ་རྀ་རཱྀ་སྭཱ་ཧཱ། མེ་ཏོག་མའིའོ། ། ཨོཾ་ལྀ་ལཱྀ་སྭཱ་ཧཱ། བདུག་སྤོས་མའིའོ། ། གང་དུ་དེ་ལྟར་མེ་ཏོག་མ་དང་བདུག་སྤོས་མའི་སྔགས་བཏུས་ནས། མར་མེ་མ་དང་དྲི་མའི་ཡང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དྲུག་པ་མཐོང་བས་ཏུའི་སྒྲའི་ནུས་པས་འདིར་ཡང་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཨོཾ་ཡིག་དང་སྭཱ་ཧཱའི་ཡི་གེས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མར་མེ་དང་དྲི་མའི་སྔགས་དག་ནི་མན་ངག་གིས་ཞེས་པ་སྟེ། ཨོཾ་དཱི་པཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། མར་མེ་མའོ། ། ཨོཾ་གནྡྷཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ། དྲི་མའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་རྣམ་པར་བཀོད་ནས་སྔགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་པ་བྱ་ཞེས་པ་གསུངས་པ། མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་ཅིང་དབུལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས། ཕྱི་དང་གསང་བའི་མཆོད་པས་སོ། ། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་པདྨའི་འཁོར་ལོའོ། ། མཱ་མ་ཀཱི་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། འདིས་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་གསང་བ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུས་པའོ། ། སྡུད་པར་བྱེད་པས་རང་དགར་བརྩམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན་གསུངས་པ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

The goddesses of the flowers and so forth, who were not explicitly mentioned in the maṇḍala, are to be arranged here. Among those four, the goddesses of the flowers and the incense are to be understood as being respectively joined with the fourth neuter [vowels] and the two-syllable mantras of svāhā and Vairocana. The word tu indicates a specific distinction. Oṃ ṛ r̥ svāhā is for the Flower Goddess. Oṃ l̥ l̥ svāhā is for the Incense Goddess. Having thus extracted the mantras of the Flower and Incense goddesses, one might wonder how those of the Lamp and Perfume goddesses are to be expressed. By observing the sixth case ending and through the power of the word tu, the vajra-words here are unique; thus, by means of the syllables oṃ and svāhā in their respective order, the mantras of the Lamp and Perfume goddesses are [to be known] by the oral instruction: Oṃ dīpāya svāhā is for the Lamp Goddess. Oṃ gandhāya svāhā is for the Perfume Goddess. Having arranged the mudrās and mantras, it is said that one should make offerings to the mantra and the maṇḍala. "One should make offerings" means to offer and present; because of attachment to all offerings, this is done through outer and secret offerings. The secret maṇḍala is the lotus wheel. Māmakī is an address. By this, the secret maṇḍala of the source of phenomena (dharmodaya) from the second chapter is summarized. To show that the compiler did not compose this arbitrarily, it is said: "The Blessed Vajra-holder spoke," and so forth.

སྔགས་ཀུན་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལེའུའི་མིང་གསུངས་པ། སྔགས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། སྔགས་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། ། འབྱུང་བ་ནི་བཏུས་པ་སྟེ་ལེའུ་གང་གིས་དེ་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པ་དེ་ནི་ལེའུའི་མིང་ངོ་། ། གྲངས་གསུངས་པ་གསུམ་ཞེས་པ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་བཟླས་པ་དང་བསྒོམ་པ་དང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྒྱུ་རུ་སྔགས་བཏུ་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྦྱིན་སྲེག་མེད་པར་སྔགས་དང་འཁོར་ལོའི་ནུས་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་ཞེས་པས་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་དེས་ན་ཡང་དག་བཤད། ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་བསྟན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། དེས་ན་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱུར་བའི་རྒྱུས་སོ། ། སྦྱིན་སྲེག་ལས་ནི་དོན་ཏོ། ། ཆོ་ག་ནི་བྱ་བའི་རིམ་པ་སྟེ། ཐབ་ཁུང་དང་ཧོམ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བསྒོམ་པས་གང་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དེ། དེའི་ཆོ་གས་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོ་གས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་སོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སོ། ། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཞི་བའོ། ། ནོར་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བས་རྒྱས་པའོ། །

Regarding the explanation of the extraction of mantras: "Vajrāmṛta" and so forth. The title of the chapter is stated as "The Emergence of Mantras" (mantrōtpatti); "mantras" refers to those just mentioned, and "emergence" refers to their extraction. The title of the chapter is that which expresses and teaches this. The number is stated as "three," which is the extensive commentary on the third chapter. Thus, having correctly taught the extraction of mantras as the cause for recitation, meditation, and the recollection of the Buddha, it is now said: "Then, therefore, it is correctly explained," and so forth, in order to teach the ritual of fire offering (homa), for without fire offering, the powers of the mantras and the wheels (cakra) do not arise. "Then" means immediately after the teaching of the mantras. "Therefore" means by way of the swift cause of the results of the mantras. "Fire offering" is the purpose. "Ritual" is the sequence of activities, such as the hearth and the sacrificial wood. Regarding what that is like, it is said: "Yoga" and so forth. That which is enlightenment through the meditation of enjoying the five sensory pleasures is the Yoga Tantra; the meaning is "by its ritual," which is the ritual of the Vajrāmṛta Tantra. The "body, speech, and mind" are the natures of Vairocana and the others. "To be accomplished" means to be perfected; it is the method for accomplishing body, speech, and mind. "Peaceful" (śānti) is because it is free from all defects. "Prosperous" (puṣṭi) is because wealth and so forth are perfectly increased.

རང་གི་དབང་དུ་བྱེད་པ་ནི་དབང་ངོ་། ། གསོད་པ་ནི་མངོན་སྤྱོད་དོ། ། ཕན་ཚུན་འགལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྡང་བའོ། ། རང་གི་གནས་ནས་དབྱུང་བ་ནི་སྐྲོད་པའོ། ། སྔགས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་སྙིང་པོ་རྣམས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ནི་རྫོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། ། སྦྱིན་སྲེག་དག་གིས་བསྡུས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུད་རྩི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའོ། ། དེའི་ཡང་དག་འབྱུང་ནི་གང་དུ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཡང་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་དང་ཞེས་དགོངས་སོ། ། དེ་ལ་དང་པོར་སྦྱིན་སྲེག་གི་ས་གཞི་ཡང་དག་པར་སྦྱངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བསྙེམས་བྱས་ནས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་གཞི་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བསྙེམས་བྱས་ནས། ། ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ང་རྒྱལ་ལྟ་བུས་སོ། ། དྲིལ་བཅས་གཉིས་མེད་ཅེས་པ་ནི། གཡས་པས་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང་། གཡོན་པས་དྲིལ་བུ་རྐེད་པའི་གནས་སུ་འཛིན་པའོ། ། འཇུག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཁང་པར་རོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་སློབ་དཔོན་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་གི་སློབ་དཔོན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ས་གཞི་ཡང་དག་པར་སྦྱང་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་སློབ་དཔོན་ཞེས་པ་འདིས་བསྡུས་པའོ། །

Subjugation is the act of bringing under one's control. Killing is the rite of wrathful activity. Causing mutual conflict is the rite of aversion. Expelling from one's own place is the rite of expulsion. "Mantra" refers to the heart-mantras previously mentioned. "Mudrā" refers to the great mudrās such as Vajrāmṛta and so forth. Their "sādhanas" are the perfected [practices]. "That" refers to what was just mentioned; "all that is to be taught" is the Vajrāmṛtasambhava. Regarding the statement "summarized by means of fire offerings," it is said: "Vajrāmṛta," and so forth. "Amṛta" refers to the results such as nirvāṇa. "The perfect arising of that" is intended to mean the tantra in which the Vajrāmṛta perfectly arises. In that regard, first, in order to show the proper purification of the site for the fire offering, it is said: "Having assumed the pride of Vajrasattva," and so forth. "The site should be thoroughly purified" is what is connected here. "Having assumed the pride of Vajrasattva" means by means of the divine pride of the Vajrāmṛta yoga. "With bell and non-dual" means holding a vajra at the heart with the right hand and holding a bell at the waist with the left hand. "One should enter" means into the fire-offering hall. "The maṇḍala master" refers to the master of the fire offering. "Thoroughly purifying the site of the maṇḍala" is included by the term "maṇḍala master."

ཞུགས་ནས་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་བྱས་ནས། གཡས་བརྐྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པས་ས་གཞི་ཡང་དག་པར་སྦྱང་བར་བྱ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། གཡས་བརྐྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྐང་སྟབས་ཞེས་པ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། ། གཡས་བརྐྱང་བྱས་པ་ནི་གང་གིས་དེ་བྱས་པའི་གཡས་བརྐྱང་བའོ། ། གཡས་ནི་རྐང་པ་གཡས་པ་སྟེ་རྐང་མཐིལ་ལྔའི་ཚད་དུ་བགྲད་བའོ། ། གཡས་བརྐྱང་བའི་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཐོང་གཤོལ་བཞིན་དུ་གཡོན་པ་བཀུག་ཅིང་བསྐུམ་པའོ། ། གཡོན་བརྐྱང་ནི་རྐང་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། ། སླར་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། སྦྱིན་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བའོ། ། གཡས་པ་བསྐུམ་པར་བྱས་ནས་ནི། ། རྐང་པ་གཡོན་པ་བགྲད་པར་བྱ། ། གཡས་བརྐྱང་ཡོངས་སུ་བཟློག་པ་ནི། ། གཡོན་བརྐྱང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། མཉམ་པའི་རྐང་སྟབས་ཞེས་པ་ནི་རྐང་པ་དྲང་པོའོ། ། མཉམ་པའི་རྐང་པ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་མཉམ་པ་སྟེ་རྐང་མཐིལ་ཙམ་གྱི་བར་ལག་གིས་གནས་པ་ཐ་མལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་མཉམ་པའི་རྐང་སྟབས་ཞེས་པའི་མིང་དུ་གྱུར་པའོ། ། མི་མཉམ་སྟབས་ནི་མི་མཉམ་པའི་སྟབས་ཉིད་དེ། རྐང་མཐིལ་ཕྱེད་དང་བཞིའི་ཚད་ཀྱིས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་གྲུ་གསུམ་དུ་གནས་ཤིང་བརླ་གཉིས་བར་མེད་པར་གཤིབས་པ་ནི་མི་མཉམ་པའི་རྐང་སྟབས་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། རྐང་སྐབས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་ས་གཞི་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ནི། ཤིང་བུ་དང་། རྡོ་བ་དང་།

Regarding the question of what should be done after entering, it is said: "Victorious over the three realms," and so forth. This means that having performed the deity yoga of the wrathful king Trailokyavijaya, one should thoroughly purify the ground through the performance of the ālīḍha posture and so on; this is the intended meaning. That very point is stated as "the ālīḍha," and so forth. "Posture" (pāda-sthāna) refers to the two feet. "Having performed the ālīḍha" refers to that which is performed by means of the ālīḍha. "The right" refers to the right foot, which is spread out to a distance of five palm-prints. This performance of the ālīḍha involves the left leg being drawn back and bent like a plow. "The pratyālīḍha" refers to those same two feet. "Again" means immediately thereafter. "Should give" refers to the action. Having bent the right [leg], one should spread the left foot; the pratyālīḍha is to be understood as the complete reversal of the ālīḍha. "Equal posture" (sama-pāda) refers to straight feet. "Equal feet" means the two feet are equal, remaining in their ordinary nature with the distance between the soles being only a hand-span; that is what is designated by the name "equal posture." "Unequal posture" is the state of being unequal itself; the distance between the two feet becomes three and a half palm-prints, and the two feet remain in a triangular position with the two thighs placed side-by-side without a gap—this is called "unequal posture." By circling with these various postures, one should purify the ground of sticks, stones, and so forth.

གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཟུག་རྔུ་རྣམས་བསལ་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་རེག་ན་འཇམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་བྱའོ། ། དེས་ན་བགེགས་རྣམས་བསྐྲད་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བགེགས་ཞེས་པ་ནི་ནེ་ལེ་དང་། ཅེ་སྦྱང་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མི་ལ་སོགས་པ་ནི་བགེགས་ཏེ་དེ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་སའི་གཞི་རྣམས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ནས་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པས་སའི་ལྷ་མོ་སྔགས་འདིས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ལྷག་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། བླ་མ་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་མཁན་པོ་སྟེ། འདི་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་ཕྱི་ནས་སའི་ལྷ་མོ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་ཕྱག་ན་བུམ་པ་བསྣམས་པ་བཀུག་ཅིང་གཞུག་པ་དང་བཅིང་བ་དང་། དབང་དུ་བྱ་སྟེ་དྲི་ཞིམ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ཡང་དག་པར་མཆོད་ནས། ལྷག་པར་གནས་པ་ཉེ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སྤྱན་དྲངས་པའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཨེ་ཧྱེ་ཧི་མ་ཧཱ་དེ་བཱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདིས་ལྷག་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། ས་གཞི་མཉམ་པར་བྱུག་པར་བྱ། ། ཞེས་པས་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྱུག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བྱུག་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ནས་ཤ་(ཆིན་གྱེ་,ཆེན་གྱི་)བདུག་སྤོས་ཀྱིས་བདུག་པར་བྱའོ། ། ཡང་དག་པར་བདུགས་ནས་ཀྱང་དེའི་དབུས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞག་ནས་མཆོད་པ་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བདུག་སྤོས་བྱིན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། །

This means that one should remove the irritants such as shards of pottery and the like. Just as it becomes smooth to the touch, so should it be purified and cleansed. Therefore, it is said: "Then, the obstacles should be expelled," and so forth. Regarding "obstacles," these refer to hyenas, jackals, and the like, as well as others such as the preta-like humans and so on. Having thus thoroughly purified the ground, the supreme yogi should invite the Earth Goddess with this mantra and perform the consecration, the ritual of "abiding" (adhivāsana), and so forth. That is what is taught: "Homage to the Guru," and so on. "Guru" refers to the mantra preceptor (ācārya). Having prostrated to him, one then summons the Earth Goddess, who is golden in color and holds a vase in her hand. Having performed the rites of entering, binding, and subduing, and having properly worshipped her with fragrant scents and the five types of offerings, one should perform the ritual of abiding. Regarding the mantra for the invitation, it is said: Oṃ ehyehi mahādevī and so forth. Having performed the ritual of abiding and so on with this, one should smear the ground level. That is what is taught: "Great urine, great excrement," and so forth. "Smear" means to apply the ointment itself. Then, one should fumigate it with the incense of "great flesh." Having thoroughly fumigated it, one should place the mudrā in the center and perform the offerings. Regarding this, it is said: "Then," and so forth. "Then" means immediately after the incense has been offered.

རིག་མ་གཞུག་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རིག་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རིག་མ་ནི་ལྷ་མོའོ། ། ཅི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྡུངས་ཤིང་ལུགས་སུ་བླུགས་པ་དེ་ཉིད་གཞུག་གམ་ཞེས་པ་ལ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ། གཏུམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པའི་མིའི་བུ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཏུམ་མོ་ནི་གཏུམ་མོ་ཉིད་དོ། ། རིག་མ་ནི་གླུ་ལེན་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་གཡུང་མོའོ། ། རིགས་ངན་གར་བྱེད་པ་ནི་བུ་མོ་གར་མཁན་མའོ། ། བྲམ་ཟེ་མོ་ནི་གཉིས་སྐྱེས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའོ། ། དམངས་རིགས་ནི་དམངས་རིགས་མ་ཉིད་དོ། ། རྒྱལ་རིགས་མཚན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱལ་རིགས་སོ། ། འདི་རྣམས་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསུངས་ཏེ། གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཐུན་མོང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡན་ལག་ལ་སྔགས་རྣམས་དགོད་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཧྲི་ཡིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡན་ལག་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྙིང་དང་། སྨིན་ཕྲག་དང་། མགྲིན་པ་དང་། སྤྱི་བོ་རྣམས་སུ་དྷཱི་ཡིག་དགོད་པར་བྱའོ། ། བྷ་གའི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ནི་བྷ་གའི་སྒྲས་དེའི་ལྟེ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྷ་ག་ཡང་ཡིན་ལ་དབུས་ཀྱང་ཡིན་པས་བྷ་གའི་དབུས་སུ་ནི། དེར་བྷཱུཾ་ཡིག་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་རྣམ་པར་བཀོད་ནས་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་དེ་གསུངས་པ། སྤྱན་མ་སྒྲོལ་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་མོ་ནི་དམངས་རིགས་མོ་སྟེ་ཞི་མ་སྤྱན་མའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཁ་དོག་དཀར་མོ་ཞལ་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་དང་། ཉི་མའི་མདོག་གོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་འཁོར་ལོ་དང་།

Regarding the phrase "the consort should be introduced," that very point is explained: "the consort" and so forth. "Consort" refers to a goddess. To the question of whether one should introduce a substance or the like that has been beaten and cast into a mold, it is stated that this is not the case. "Candālī" means a human girl of the Candālī lineage and so forth. "Candālī" is the Candālī herself. A "Dombī" is one born into the lineage of singers. A "Naṭī" is a girl of the low-caste dancing class. A "Brahmin woman" is one born into the twice-born caste. A "Śūdrī" is one of the Śūdra caste itself. A "Kṣatriyā" is one born into the caste of the Kṣatriya marks and so forth. These are taught according to the distinctions of activities such as pacification, and should be understood in their proper sequence without confusion. Furthermore, regarding the common practice of "placing mantras on the limbs," that is explained: "the syllable Hrīḥ" and so forth. "On the limbs" means that the syllable Dhīḥ should be placed on the heart, the brow, the throat, and the crown. "In the center of the bhaga" means that by the word "bhaga," its navel is indicated; since it is both the bhaga and the center, "in the center of the bhaga," one should place the syllable Bhūṃ there. Having thus arranged the syllables, one should meditate on the forms of Locanā and the others, as it is said: "Locanā, Tārā," and so forth. In that context, the Brahmin woman is the Śūdrī, who is the form of the pacifying Locanā; she is white in color and has three faces: white, black, and the color of the sun. She has six arms, [holding] a wheel and...

རྡོ་རྗེ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། རལ་གྲི་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པ་འཛིན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཅོད་པན་དུ་བརྒྱན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དབང་དུ་བྱ་བ་གཏུམ་མོ་ནི་སྒྲོལ་མ་སྟེ། ཁ་དོག་དམར་མོའོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། ཞགས་པ་བསྣམས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཅོད་པན་དུ་བྱས་པའོ། ། མངོན་སྤྱོད་ལ་སྒྲོལ་མ་ཉིད་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཁ་དོག་ནག་པོའོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རལ་གྲི་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཅོད་པན་ནོ། ། རྒྱས་པ་ལ་གར་མཁན་མའམ། རྒྱལ་རིགས་མ་ནི་གོས་དཀར་མོའི་གཟུགས་ཏེ་ཁ་དོག་སེར་པོའོ། ། ཞལ་གསུམ་ལ་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མའི་མདོག་གོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། རལ་གྲི་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་འཛིན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་པུསྟིས་བརྒྱན་ཅིང་མཚན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གཞན་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔས་མངོན་པར་མཆོད་ནས་སྙིམ་པས་མེ་ཏོག་འཕངས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། མེ་ཏོག་འཕངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་བྷ་གའི་དབུས་སུ་མེ་ཏོག་ནི་ཁུ་བ་སྟེ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་སྲེག་གི་ས་གཞི་ལེགས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །

She holds a vajra, a bell, a sword, a hook, and a noose. One should meditate on her as being adorned with the crown of Vajrāmṛta. For the activity of subjugation, the fierce goddess is Tārā, who is red in color. Her three faces are red, white, and black. Her six hands hold a hook, a vajra, a sword, a bell, a wheel, and a noose, and she is crowned with Vajrāmṛta. For the activity of wrathful sorcery, one should visualize Tārā herself as being transformed and black in color. Her three faces are black, white, and sun-like (red). Her six hands hold a sword, a wheel, a bell, a noose, a hook, and a vajra, and she is crowned with Vajrāmṛta. For the activity of enrichment, the dancer or the kṣatriya woman is the form of Pāṇḍaravāsinī, yellow in color. Her three faces are yellow, white, and sun-colored. Her six hands hold a vajra, a wheel, a sword, a bell, a noose, and a hook. She should be known as adorned and marked by the Vajrāmṛta book. In this way, one should also meditate on others according to the distinctions of the activities. Having made the fivefold offering, one casts flowers with cupped hands; this is what is meant by the statement beginning with "casting flowers." In that context, the flower in the center of the bhaga is the seminal essence (bindu), which is to be inserted. In this way, the ground for the fire offering will be properly prepared.

དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ཡང་ཐུན་མོང་བ་སྟེ་བུ་མོ་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གསང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་བསྡུས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་འདིའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕྱི་ནི་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གསང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཀྱི་སར་གྱུར་ནས། ས་ཕྱོགས་དག་ཏུ་ཐབ་ཁུང་བྱ། ། ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཀུན་དུ་བྲི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་དགོད་པའོ། ། དེ་ཡང་ཚད་དང་ཚད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་ཆུ་དང་ཞེང་གི་མཚན་ཉིད་དག་གོ། ། དེ་ལ་ཚད་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། ཞི་བའི་ཞེས་པའོ། ། ཞི་བའི་ཐབ་ཁུང་ནི་ཟླུམ་པོའི་རྣམ་པ་ཁྲུ་གང་གི་ཚད་དུ་ཐིག་གདབ་པར་བྱའོ། ། ཐིག་གདབ་ནས་ཟབས་སུ་བརྐོ་བ་ནི་ཁྲུ་ཕྱེད་ས་ལ་ཞེས་པ་ནི་འོག་གི་ཟབས་སུ་བརྐོ་བའོ། ། ཁ་དོག་དཀར་པོས་བྱུག་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི་ཙནྡན་དཀར་པོས་སོ། ། ལོགས་ཞེས་པ་ནི་ཚངས་ཐིག་གི་ལོགས་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་བདུན་པའི་གཉིས་པའི་ཚིག་ཅན་བསྟན་ཏོ། ། འཁོར་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཟླུམ་པོ་སོར་བཞིའི་ཁ་ཁྱེར་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། ། རྒྱས་པའི་ཐབ་ཁུང་གསུངས་པ། རྒྱས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱས་པའི་ཐབ་ཁུང་ནི་རྒྱར་ཁྲུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དོ། ། ཁྲུ་གང་འོག་ཏུ་བརྐོ་བའོ། ། སོར་བརྒྱད་ཀྱི་ཁ་ཁྱེར་ཀུན་ནས་གྲུ་བཞིར་རོ། ། བཙག་དང་སིནྡྷུ་ར་དང་། བཙག་གི་མིང་གིས་མེ་ཏོག་སེར་པོའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །

The maṇḍala ritual is also common; other girls should also be understood in this way. In order to teach the fire-offering ritual (homa) that belongs within the maṇḍala, the secret dharma maṇḍala is also summarized: "By this, it is this." There are two types of maṇḍalas: the outer is the colored-powder maṇḍala. This is the determination of the secret dharma maṇḍala. Thus, having become the site for the yoga, one should construct the hearth in the proper locations. Regarding that, it is said: "Then," and so forth. "Draw everywhere" means to arrange it. Furthermore, that refers to the dimensions and the types of dimensions, which are the characteristics of the length and width. Regarding the dimensions and types, it is said: "For the pacifying," and so forth. The pacifying hearth should be drawn in a circular shape with a measurement of one cubit (hasta). Having drawn the lines, the excavation for the depth is "half a cubit into the ground," which refers to the depth of the excavation below. "One should smear it with white color" refers to white sandalwood. "On the sides" indicates the locative case (the seventh case) in relation to the two sides of the Brahma-line. "In the form of a circle" is intended to mean a circular rim of four finger-widths (aṅgula). The hearth for increasing (puṣṭi) is taught: "For increasing," and so forth. The hearth for increasing is two cubits in width. One cubit is excavated below. The rim is eight finger-widths all around, in a square shape. "Ocher and vermilion"—by the name "ocher," a specific variety of yellow flowers is meant.

བཙག་སེར་པོ་ཞེས་པས་གཞན་དུ་དེའི་ཁ་དོག་གིས་བྲི་ཞིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་ཞེས་སོ། ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐབ་ཁུང་གསུངས་པ། མངོན་སྤྱོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐབ་ཁུང་ནི་ཁྲུ་གསུམ་རྒྱར་སོར་མོ་ཉི་ཤུ། ཟབས་སུ་སོར་མོ་བཅུའོ། ། སོར་མོ་གསུམ་གྱིས་ཁ་ཁྱེར་གྱི་ཕྲེང་བའོ། ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སོལ་བས་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། དབང་དང་དགུག་པ་དག་ཐུན་མོང་སྟེ། ཐབ་ཁུང་གི་མཚན་ཉིད་དག་གཅིག་པུ་གསུངས་ཏེ། ཟླ་ཕྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་རྒྱས་པའི་ཧོམ་ཁུང་གི་ཚད་དང་མཉམ་པ་ཐབ་ཁུང་གི་ཕྱེད་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་ཟབས་སུའོ། ། ཚད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ནས་ཁ་སྦྱར་བྲིས་ནས་ཁ་དོག་དམར་པོས་བྱུག་པར་བྱའོ། ། ཐབ་ཁུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་སུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་། ས་དང་། མེ་དང་། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་རྟགས་དང་བཅས་པའི་ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་ཇི་ལྟ་བའི་སྦྱོར་བས་གཞག་པར་བྱའོ། ། ལས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། ། མེ་ལྷའི་ཁ་དོག་གི་ངེས་པ་གསུངས་པ། མངོན་སྤྱོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མངོན་སྤྱོད་ནི་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཏེ། མེ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་ནག་པོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དབང་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་བསྟན་པར་འདོད་ནས་ཁ་དོག་ལྔས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁ་དོག་ལྔ་ཡིས་དབང་དུ་བྱ། །

Regarding the phrase "yellow ochre," it is said that one should draw [the design] with that color and perform the fire offering (homa). The hearth for the rite of wrathful activity (abhicāra) is described as follows: "Wrathful activity," and so forth. The hearth for wrathful activity is three cubits in width and twenty finger-widths (aṅgula) in depth, with a rim of three finger-widths. It should be drawn with charcoal from a charnel ground. The characteristics of the hearths for magnetizing and summoning are taught in common; the characteristics of the hearth are stated as "half-moon," and so forth. It should be in the shape of a half-moon, equal in size to the hearth of the rite of enrichment (puṣṭi), and half that size in depth. Having drawn it in accordance with the measurements, it should be smeared with red color. In the center of all these hearths, one should place the mudrā of the source of phenomena (dharmodaya) together with its symbols, upon the mandalas of water, earth, fire, and wind, in their proper sequence and according to the appropriate application. Regarding the teaching on the directional divisions for the sake of the activities, it is said: "The directional divisions," and so forth. The directional divisions are well known. The determination of the colors of the fire deities is taught as: "Wrathful activity," and so forth. "Wrathful activity" refers to the rites of wrathful activity; one should meditate on the fire deity and the others as being black in color. Desiring to show the colors for magnetizing and the other rites, it says: "With five colors," and so forth: "One should magnetize with the five colors."

ཞེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཚིག་འདིས་ཡི་གེ་སོ་སོར་ཕྲལ་བའི་ནུས་པས་ཁ་དོག་ལྔ་ནི་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ལས་རྣམས་ལ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ། ན་བ་ས་ཡིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ན་ཡིག་དང་བ་ཡིག་དང་། ས་ཡིག་གིས་དབང་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཞི་བ་བརྗོད་པས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སྦྱོར་རོ། ། ན་དང་བ་དང་སའི་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ཀབ་བྱ་ཆེན་པོ་ཟླ་བའི་འོད། ། ཡི་གེ་སོ་སོར་ཕྲལ་བས་ནི། ། པ་ཡིག་པདྨ་རཱ་ག་སྟེ། ། དེ་བཞིན་ན་ཡིག་གསེར་ཡིན་ནོ། ། ཅ་ཡིག་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ཡིན། ། ཁ་དོག་ཁ་དོག་ཉེ་བར་བསྟན། ། ན་ཡིག་དབང་གི་མིང་ཅན་ཏེ། ། བྷ་ཡིག་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ས་ཡིག་ཞི་བར་ཤེས་པར་བྱ། ། ཁ་དོག་དང་ནི་ལས་རྣམས་བརྗོད། ། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྲེག་རྫས་རྣམས་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ། ཏིལ་དང་འབྲས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཏིལ་ཞེས་པ་ནི་མ་གྲུགས་པའི་ཏིལ་ལོ། ། འབྲས་ནི་སཱ་ལུའོ། ། འོ་མ་དང་མར་ནི་བའིའོ། ། སྦྲང་ནི་སྦྲང་རྩིའོ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་དྲི་ཆེན་དང་དྲི་ཆུ་དང་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་དང་ཤ་ཆེན་ནོ། ། སྲེག་རྫས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པ་དང་། ཞི་བ་ལ་སྲེག་བླུགས་བྱའོ། ། མངོན་རྫོགས་ཀྱི་རྫས་གསུངས་པ། སྲེག་རྫས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡམ་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་ཚེར་མ་དང་མར་ཁུ་ཚ་བ་དང་། ཁ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ཀུན་ལས་སྐྱེས་པ་སོར་མོ་བཅུའི་ཚད་ཀྱིས་སོ། ། དབང་གི་རྫས་རྣམས་ཀྱི་ཡམ་ཤིང་གསུངས་པ། འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ཞེས་འོ་མ་དང་བཅས་པའི་ཤིང་པ་ཊ་དང་།

By the power of separating the individual syllables of these vajra words, the "five colors" refers to the colors yellow, red, and white. Regarding the question of what the colors for the various activities are—such as red and so forth—it is stated: "The syllables Na, Ba, and Sa," and so on. Through the syllables Na, Ba, and Sa, the activities of magnetizing, enriching, and pacifying are expressed, and one should apply them according to their respective natures. This is the meaning of the "activities of Na, Ba, and Sa." Likewise, it is also said: "The syllable Ka is the great moonlight; By separating the individual syllables: The syllable Pa is ruby (padmarāga); Likewise, the syllable Na is gold; The syllable Ca is the water-crystal moon. Thus, the colors are clearly shown. The syllable Na is named 'magnetizing,' The syllable Bha is expressed as 'enriching,' The syllable Sa should be known as 'pacifying.' Thus, the colors and the activities are described." Desiring to show the burnt offerings according to the divisions of the activities, it is said: "Sesame and rice," and so forth. "Sesame" refers to uncrushed sesame seeds. "Rice" refers to śāli rice. "Milk and butter" refers to those of the cow. "Honey" refers to honey. "The five nectars" refers to feces, urine, semen, blood, and 'great flesh' (mahāmāṃsa). With these burnt offerings, one should perform the burnt oblations for enriching and pacifying. Regarding the substances for the manifest completion, it is said: "With all the burnt offerings," and so forth. The sacrificial fuel (samidh) should also be ten finger-widths in length, produced from all types of trees such as those with thorns, or those with pungent and bitter sap. Regarding the sacrificial fuel for the substances of magnetizing, it is said: "Trees with milky sap," meaning trees such as the paṭa that possess milk.

བིམ་བ་ལི་དང་། ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ལ་སོར་བརྒྱད་དོ། ། དྲི་ཞིམ་ཞེས་པ་ནི་ས་ལ་ལ་ཀི་དང་། གུ་གུལ་ཤིང་དང་། ཁ་དི་རའི་ཤིང་དང་ངོ་། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་གའི་གཏོར་ཆོག་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། ཁ་ཟས་ཞེས་པའོ། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཞི་བ་ལ་ཞོ་དང་། འོ་མ་དང་། འབྲས་ཟན་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བ་མཛེས་པའོ། ། རྒྱས་པ་ལ་མར་དང་འོ་མ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ཤ་དང་རོ་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁྲོ་བ་ལ་ནི་ཚ་བ་དང་། ལ་ཕུག་དང་། ཚྭ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། དབང་ལ་མར་དང་ཤ་ཆང་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ཤ་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའོ། ། གཏོར་མ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་བཤོས་སོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་། འབྱུང་པོའི་གཏོར་མ་དང་། འབྱུང་པོ་རྣམས་གསུངས་པ། ཀུན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འབྱུང་པོ་ཀུན་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་དང་། སྲན་མ་དང་། ཚྭ་ལ་སོགས་པ་མར་ཁུས་བསྲེས་ནས་བརྒྱ་བྱིན་དང་། མེ་ལྷ་དང་། གཤིན་རྗེ་དང་། སྲིན་པོ་དང་། ཆུ་བདག་དང་། རླུང་ལྷ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དབང་ལྡན་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། གཏོར་མ་དེ་ཡང་ཧེ་རུ་ཀའི་ཕྱག་རྒྱས་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཧེ་རུ་ཀའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྔགས་གང་ཞིག་ཧེ་རུ་ཀའི་ཕྱག་རྒྱར་བརྗོད་པ་ནི་ཧེ་རུ་ཀའི་སྔགས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་ཅུང་ཟད་ཅེས་པ་ནི་རྟག་པར་གཏོར་མ་གུས་པས་ཆུ་དང་བསྲེས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། སྒྲུབ་པ་པོས་ནི་དེ་ཡང་ཧེ་རུ་ཀའི་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་དོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ་འགྲུབ་ཅེས་པའོ། །

The wood for the bimbalī, udumbara, and so forth, should be eight finger-widths long. Regarding "fragrant," this refers to lākī wood, guggulu wood, and khadira wood. As for the instruction to "perform the torma ritual of the fire offering procedure," this refers to "food." Regarding "various kinds," according to the distinctions of the activities: for pacifying, it consists of beautiful foods such as curd, milk, and rice; for enriching, it consists of ghee, milk, honey, meat, and delicious flavors; for wrathful activities, one should prepare and consume pungent items, radishes, salt, and so forth; for magnetizing, it consists of ghee, meat, alcohol, fruits, sugar, and so forth. "Torma" refers to the food offering for the deities. Regarding the "torma for the deities of the fire offering, the spirits, and the bhūtas," it says "all" and so forth. "All bhūtas" means that rice, peas, salt, and so forth, mixed with clarified butter, should be given to Śakra, Agni, Yama, Rākṣasa, Varuṇa, Vāyu, Yakṣa, Īśāna, and the others. It is taught that this torma should be given with the mudrā of Heruka; this is expressed by "Heruka" and so forth. The meaning of "with the mantra of Heruka" is that whichever mantra of the Heruka yoga is called the mudrā of Heruka, that is what is meant. "Whatever little" means that the practitioner should always respectfully give the torma mixed with water. That itself is the mudrā of Heruka for the practitioner. As for what will happen by that, it is said: "it will be accomplished."

དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཡིད་ལ་ཅི་འདོད་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་དུས་བསྟན་པ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྟོན་གྱི་དུས་ནི་སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཐ་ཆུང་ངོ་། ། དགུན་ནི་དགུན་ཟླ་ར་བ་དང་འབྲིང་པོའོ། ། དཔྱིད་ནི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་དང་འབྲིང་པོའོ། ། ཅི་དུས་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བའམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ། སྔ་དྲོ་ཐུན་གཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔ་བར་ཞེས་པ་ནི་ཉི་མ་གཞན་ནི་ཐུན་མཚམས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་རྫོགས་ནས་སྔགས་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ཧཱུཾ་ཡིག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཧཱུཾ་ཡིག་ནི་འདིར་རང་གི་ལུས་ལ་བསྐུལ་བའི་དབྱེ་བ་ལས་ཐམས་ཅད་པར་བཞེད་དོ། ། དེས་ལྟ་གཞན་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སྲེག་བླུགས་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། གང་དུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་གསུངས་པ། ཐབ་ཁུང་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐབ་ཁུང་དབུས་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབ་ཁུང་སྟེ། ཤིང་སྐམ་པོ་ལས་མེ་འབར་བའི་དབུས་སུའོ། ། རང་གི་ལྷ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་སོ། ། མངོན་སྤྱོད་ནི་རྗེ་བཙུན་གཤིན་རྗེས་སོ། ། དེ་ལ་ཞི་བ་ལ་ཁ་དོག་དཀར་པོའོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་འཁོར་ལོ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དྲིལ་བུ་འཛིན་པའོ། །

In that way, for yogins, whatever they desire in their minds will be perfectly accomplished. Regarding the explanation of the times for activities such as pacification and so forth: "pacification and so forth." The autumn season is the final month of the middle autumn month. Winter is the first and middle months of winter. Spring is the first and middle months of spring. If one asks, "Should the fire offering be performed constantly at all these times?" it is said that it is not so: "one session in the forenoon," and so forth. "In the forenoon" refers to the other days; the remaining intervals are easy to understand. After the deities of the fire offering and so forth are completed, the mantra is taught: "with the syllable HŪṂ," and so forth. Here, the syllable HŪṂ is intended as the general [mantra] for the purpose of invoking one's own body. Having completed the other deities with that, one should offer the oblations; this is the connection. Regarding where they should be completed, the connection is taught: "in the center of the hearth," and so forth. The "center of the hearth" refers to the hearths for pacification and so forth previously described, in the center of a fire blazing from dry wood. "One's own deity" refers to the desired deities. For the three types of activities, it is with Vajrāmṛta. For the rite of wrathful activity, it is with the venerable Yamāntaka. In that regard, for pacification, the color is white. The three faces are white, black, and sun-like. The six arms hold a wheel, a vajra, a sword, a hook, a noose, and a bell.

རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་ཅོད་པན་བརྒྱན་པའི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། རྒྱས་པ་ལ་ཁ་དོག་སེར་པོ་དང་། ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། རལ་གྲི་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དྲིལ་བུ་སྟེ་མཚོན་ཆ་འཛིན་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཅོད་པན་གྱི་བདུད་རྩི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དབང་ལ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དྲིལ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་བྲེལ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཅོད་པན་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་གཤིན་རྗེ་ཁ་དོག་ནག་པོ། ཞལ་གསུམ་ནི་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དྲིལ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་བྲེལ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཅོད་པན་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། དགང་བླུགས་ཞེས་པ་ནི་གང་བའི་ཡན་ལག་དང་གཉི་ག་བསྲེས་པའོ། ། དགང་གཟར་གྱི་ཡུ་བ་ནི་ཁྲུ་གང་གི་ཚད་དོ། ། མགོ་བོ་སོར་བཞི་པའི་ཚད་ཀྱིས་ཁྲུ་བཞིའོ། ། སོར་གཉིས་ཀྱིས་ཟབས་སུའོ། ། སོར་གཅིག་ཚད་ཀྱིས་མཆུའོ། ། སོར་བཞི་པའི་དགང་གཟར་ལ་ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱས་དབུས་སུ་མཚན་པའི་དགང་གཟར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྟེང་སོར་གཉིས་པའི་མཐེ་བོའི་ཚད་ཀྱིས་ཟབས་སུའོ། ། དབུས་སུ་ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱས་མཚན་པ་པདྨའི་འདབ་མའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའི་བླུགས་གཟར་བཀང་སྟེ་དེ་རུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །

One should complete the Vajrāmṛta adorned with a crown. For the rite of enrichment, the color is yellow, and the three faces are yellow, white, and sun-like. The six hands hold weapons: a vajra, a wheel, a sword, a hook, a noose, and a bell. One should meditate on the Vajrāmṛta of the crown. For the rite of magnetizing, Vajrāmṛta is red in color, and the three faces are red, white, and black. The six hands are occupied with a hook, a vajra, a sword, a wheel, a noose, and a bell. One should complete the Vajrāmṛta of the crown and so forth. For the rite of wrathful activity, Yamāntaka is black in color, and the three faces are black, white, and sun-like. The six hands are occupied with a sword, a vajra, a wheel, a hook, a noose, and a bell. One should rely upon the Vajrāmṛta of the crown. Regarding the "ladle" (dguṅ blugs): it is the mixture of the full [ladle] and both [the pouring and the ladle]. The handle of the pouring ladle (dguṅ gzar) is one cubit in length. The head is four finger-widths, making the total four cubits. The depth is two finger-widths. The rim is one finger-width. The pouring ladle, four finger-widths in size, is marked in the center with the mudrā of the source of phenomena (dharmodaya). Likewise, the pouring ladle is two finger-widths at the top, with a depth equal to the thumb. In the center, it is marked with the mudrā of the source of phenomena and shaped like a lotus petal; having filled it, one should offer there.

སྦྱིན་སྲེག་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་གིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་ཅེས་གསུངས་པ། འབུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཅི་དང་པོར་ལྷ་རྣམས་ལ་སྲེག་བླུགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ། ཐོག་མར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐོག་མར་ནི་དང་པོར་ཏེ་གཡས་སུ་སྲེག་རྫས་དང་གཡོན་དུ་མཆོད་པ་རྣམས་བཞག་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་མེ་འབར་བའི་དབུས་སུ་ལས་ཐམས་ཅད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཨོཾ་ཡིག་གིས་སམ་གཞན་གྱིས་མེ་ལྷ་བསྐྱེད་ལ་དགུག་པར་བྱའོ། ། སྔགས་ཀྱིས་སྤྱན་དྲངས་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། མེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མེ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལ་ཞི་བའི་མེ་ལྷ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཞལ་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་འཁོར་ལོ་དང་། བགྲང་ཕྲེང་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་དང་། དྲིལ་བུ་རྣམས་འཛིན་པའོ། ། རྒྱས་པའི་མེ་ལྷ་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ། ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་། མཆོག་སྦྱིན་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་རྣམས་བསྣམས་པའོ། ། དབང་གི་མེ་ལྷ་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་དང་། ཞགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྲེལ་བའོ། ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་མེ་ལྷ་ནི་ཁ་དོག་ནག་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རལ་གྲི་དང་།

It is said that accomplishment is achieved through one hundred thousand fire offerings, as indicated by the phrase "one hundred thousand" and so forth. If one asks whether the burnt offerings are primarily for the deities at the outset, it is stated that this is not the case, as indicated by the phrase "at first" and so forth. "At first" means initially; having placed the substances for burning on the right and the offerings on the left, one should generate and summon the Fire God (Agni) in the center of the blazing fire as described, using the syllable OṂ or another, in the nature of the All-Accomplishing Action. Regarding the statement "invited by mantra," it is indicated by the phrase "fire" and so forth. "Fire" is intended here as the wisdom fire that accords with one's own activity. In that regard, the Fire God of pacification is white in color, with three faces: white, black, and sun-like. His six hands hold a wheel, a rosary, a vajra, a noose, a water-pot (kamaṇḍalu), and a bell. The Fire God of enrichment is yellow in color, with three faces: yellow, white, and sun-like. His six hands hold a vajra, a gesture of supreme generosity, a wheel, a noose, a bell, and a water-pot. The Fire God of magnetizing is red in color, with three faces: red, white, and black. His six hands are occupied with a hook, a vajra, a wheel, a bell, a water-pot, and a noose. The Fire God of wrathful activity is black in color, with three faces: black, white, and sun-like. His six hands hold a sword, and...

རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། རིལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྲེལ་བའོ། ། ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་བརྒྱན་པ། ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གདན་གྱི་འོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མེ་ལྷ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་རྒྱན་རྣམས་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ། ལྷའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྷའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་ནི། སྤྱི་བོར་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་འཛིན་པའོ། ། དྲག་པོའི་ཞེས་པ་ནི་དྲག་པོའི་དངོས་པོ་ནི་དྲག་པོ་སྟེ་སྤྱན་གསུམ་དྲག་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་དྲག་པོ་སྟེ་སྤྱན་གསུམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་གསུངས་པ། ཐོག་མར་མངོན་པར་འདོད་པའི་མེ། ། སྤྱན་དྲངས་ཡོན་ཆབ་ཞབས་བསིལ་དང་། ། གདན་དང་ཞལ་བསིལ་བསང་གཏོར་དང་། ། མཆོད་པ་རྣམ་ལྔས་ཡང་དག་མཆོད། ། གང་བའི་སྲེག་བླུགས་ལ་སོགས་གསུམ། ། ཕུལ་ནས་ཡིད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ། ། བསྟོད་ཅིང་བདུད་རྩི་མྱང་བའི་མཐར། ། ནང་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཞུ་བར་བསྒོམ། ། ཕྱི་ནས་རང་གི་ལྷ་རྣམས་ནི། ། སྔོན་བཞིན་ཧཱུཾ་ཡིག་ལས་བྱུང་བ། ། དགོད་ཅིང་སྦྱིན་སྲེག་ལ་འཇུག་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། མེ་ལྷ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱན་དྲངས་པའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨེ་ཧྱེ་ཧི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔགས་འདིས་མདུན་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས། དེ་ལ་ཡོན་ཆབ་དབུལ་བར་བྱ། ། ཨརྒྷཾ་པྲ་ཏཱིཙྪ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ནས་སྤྱི་བོར་མེ་ཏོག་ཅེས་པ་ནི། མེ་ཏོག་གི་སྔགས་གསུངས་པའོ། ། ཨོཾ་དཱི་བྱ་པུཥྤཾ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མིག་གཉིས་ལ་ནི་མར་མེ་ཞེས་པ་མར་མེའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་དཱི་པ་ནི་ཛྭཱ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྣ་ལ་བདུག་སྤོས་ཞེས་པའི་སྔགས་གསུངས་པ།

[He is] occupied with a vajra, a wheel, a noose, a bell, and a water-pot. All of these are gathered and adorned with vajra-nectar; this should be understood as the light of the yogic seat. Desiring to describe the forms and ornaments of all these fire deities, it is said: "Of the deity," and so forth. "Deity's garland" means holding a flower garland on the crown of the head. "Fierce" means that the fierce nature is the fierce one; because the three eyes appear as if fierce, it means "three eyes." Regarding that, it is said: First, having invited the desired fire, With water for the feet, water for the mouth, A seat, water for rinsing the mouth, and sprinkling, One should perfectly worship with the five offerings. Having offered the three, such as the full ladle, One should worship with the mind. At the end of the praise and the tasting of nectar, One should meditate on [the deity] entering and dissolving within. Afterwards, one's own deities, Arising from the syllable HŪṂ as before, Should be arranged and one should engage in the fire offering. The mantra for the general invitation of the fire deities is said: "Ehyehi," and so forth. Having invited them to the front with this mantra, one should offer the water for the feet: "Arghaṃ pratīccha." Then, "Flower on the crown" refers to the mantra for the flower: "Oṃ dīpyapuṣpaṃ," and so forth. "Lamp at the two eyes" refers to the mantra for the lamp: "Oṃ dīpani jvālani," and so forth. The mantra for "Incense at the nose" is said:

ཨོཾ་ཙནྡ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལུས་ཀུན་ལ་ནི་དྲི་ཡིན་ཞེས་པས། དྲིའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ནཱ་ན་གནྡྷེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བསྐུལ་ཚིག་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་པའི་མེ་ལྷའི་ཐུན་མོང་གི་སྔགས་རྣམས་དང་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པའི་སྔགས་རྣམས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། དང་པོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ངེས་པ་བྱས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ངེས་པ་བྱས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་དང་པོར་མེ་ལྷ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བྱས་ནས། རང་གི་ལྷ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་རྣམས་རྫོགས་ནས་ཀྱང་གླུ་དང་གར་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རོལ་རྩེད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་དགྱེས་པར་བྱ་ཞིང་བཟོད་པར་གསོལ་ནས། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་གཤེགས་སུ་གསོལ་བར་བྱའོ། ། ཕྱི་ནས་མེ་ལྷ་གཤེགས་སུ་གསོལ་བར་བྱའོ། ། ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུན་མོང་དུ་གཤེགས་སུ་གསོལ་བར་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཨགྣ་ཡེ་སཱ་དྷི་ད། ཀརྨ་སརྦ་སྟྭ་སུ་ཁཱ་བ་ཧཾ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཱ་མ་ཀཱིས་རང་དགར་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན་གསུངས་པ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔོན་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ལེའུ་ཞེས་པ་སྟེ་བཞི་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། ད་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་བསྟན་པ་གསུངས་པ།

Oṃ canda and so forth. Regarding the statement "scent for the entire body," the mantra of scent is taught: Oṃ nana gandhe and so forth. Those mantras accompanied by words of exhortation should be understood as the common mantras for the fire deity of all activities, the deities of the vajrāmṛta fire offering, and the offering mantras for flowers and so forth taught in the maṇḍala. The sequence of the fire offering is taught, beginning with "First," and so forth. "Having made the determination" refers to making the determination for the fire offering; the master, having first performed the ritual of offering to the fire deity and having perfectly made offerings to his own deities, should then engage in the fire offering. Once the activities of the fire offering are complete, one should please the maṇḍala with a feast of play through the yoga of song, dance, and so forth, and having requested forbearance, the Guru Vajradhara should be requested to depart. Afterwards, the fire deity should be requested to depart. The mantra for the common request for departure in all activities is taught: Oṃ agnaye sādhidaḥ karmasarva stvasukhāvahaṃ and so forth. To show that this was not composed arbitrarily by Māmakī, it is said: "The Blessed Vajra-Holder spoke," and so forth. To summarize the extensive explanation as before, it is said: "Vajrāmṛta," and so forth. This is the extensive commentary on the fourth chapter, the Chapter on Fire Offering. Now, the collection of activities is taught:

སྦྱིན་སྲེག་ཆོ་ག་གསུངས་ནས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་རྣམས་དེ་སྲིད་དུ་གསུངས་ནས། དེ་མ་ཐག་ཏུ་མིག་སྨན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མར་ཁུ་ཆེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མར་ཁུ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་མར་ཁུ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་བྱས་པའི་སྡོང་བུ་སྟེ་གང་དུ་ཐོད་པ་མིའི་མགོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། ནག་པོའི་ཚེས་བརྒྱད་དང་བཅུ་བཞིའི་ནུབ་མོ་དུར་ཁྲོད་དུ་ཐོད་པ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་མར་ཁུ་ཆེན་པོའི་མར་མེའི་སྣོད་ཀྱི་ཐོད་པ་བཞག་སྟེ། དེའི་སྟེང་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོད་པས་ཁ་བཀབ་ནས་མིག་སྨན་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འུག་པའི་མགོ་བོ་བསྲེགས་ནས་ཁྲག་ཆེན་པོས་ལན་མང་དུ་བསྣོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ནུབ་མོ་རྡོའི་གདན་ལ་ཡང་དག་པར་བཏགས་ནས་ཕྱེ་མ་འཇམ་ཞིང་ཞིབ་པར་བྱའོ། ། མིག་སྨན་དང་བཅས་པར་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྐང་པའི་པགས་པར་གཏུམ་པའམ། བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྐང་པའི་རུས་པའི་སྦུ་གུ་གང་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། གང་དང་གང་གི་སྙིང་པོ་དང་བཅས་པ་དེ་དང་དེས་ནི་འགྲུབ་སྟེ། མིག་སྨན་གྱིས་བདག་ཉིད་ལའམ་གཞན་གྱི་མིག་ལ་བྱུག་པར་བྱ་སྟེ། མི་རུས་ཀྱི་ཐུར་མས་སོ། ། དེ་དང་དེའི་གཟུགས་ཀུན་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ། མིག་སྨན་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། མིག་སྨན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མིག་སྨན་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའོ། ། གང་ཞིག་སྔགས་དང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་ལེགས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བས་འགྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི།

"Having taught the fire-offering ritual," and so forth. Having taught the fire-offering rituals up to that point, he then spoke the following in order to demonstrate the application of the eye salve: "Great clarified butter," and so forth. "Great clarified butter" refers to a wick made of cemetery cloth together with a large amount of clarified butter. Wherever there is a skull—that is, a human head—on the eighth or fourteenth night of the dark fortnight, one should place a skull as a lamp vessel for the great clarified butter upon three other skulls in a cemetery. Covering the top of that with a woman's skull, one should take the eye salve. Having burned the head of an owl and mixed it many times with "great blood," one should grind it that very night on a stone seat into a fine and smooth powder. Having combined it with the eye salve into a single mass, it should be wrapped in the skin of a vulture's leg, or the hollow of a vulture's leg bone should be filled and consecrated; this is the connection. Whichever essence is used with its respective mantra, by that it is accomplished. One should apply the eye salve to one's own eyes or the eyes of others using a probe made of human bone. It will then produce the form of whichever [deity] is intended. Regarding that, as for the question, "How should the eye salve be prepared?", he said: "The eye salve," and so forth. "Eye salve" refers to what was previously taught. That which is properly prepared through the application of mantra and medicine is said to be "accomplished through application." "Arisen from Vajrāmṛta" means:

རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པའི་གཞུང་གི་བྷ་གའི་དབུས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མར་ཕྱག་རྒྱ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་། ཕྱི་ནས་མིག་སྨན་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་གཞུག་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཇི་སྲིད་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་མ་འབྱུང་བར་ཞེས་པའོ། ། སྙིང་པོ་དང་བྲལ་བའི་སྨན་འདི་གཅིག་པུས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ། ཞི་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མིག་སྨན་གྱིས་མིག་ལ་བྱུགས་ཏེ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བལྟས་ན་ཞི་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཟའ་ལ་སོགས་པས་བཟུང་བ་རྣམས་ལ་མིག་སྨན་གྱིས་བྱུགས་ན་གཟའ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། ། མིག་ལ་མིག་སྨན་གྱིས་བྱུགས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་བལྟས་ན་རྒྱལ་པོའི་མཆོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མིག་ལ་མིག་སྨན་གྱིས་བྱུགས་ཏེ་ཁྲོ་བའི་ལྟ་བས་དགྲ་རྣམས་ལ་བལྟས་ན་དགྲ་རྣམས་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བགེགས་རྣམས་ལ་བལྟས་ན་བགེགས་ཐམས་ཅད་སྐྲོད་པར་འགྱུར་རོ། ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསྔགས་ཤིང་བཟླས་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། ཁྲི་རུ་བཟླས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁྲི་ནི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་མངོན་པར་བསྔགས་ནས་མིག་སྨན་གྱིས་མིག་ལ་བྱུག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཀཱ་མ་རཱུ་པི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་མངོན་པར་བསྔགས་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། དང་པོའི་ཞལ་ནི་ནག་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་མའི་ཁ་དོག་དང་མཚན་མ་རྣམས་སྦའོ། །

It should be stated that in the sequence of the Vajrāmṛta Tantra, one should practice in the center of the bhaga. First, the mudrā is consecrated, and subsequently, one should enter and meditate by means of the correct application of the eye-salve sādhana. This continues until the signs of accomplishment (siddhi) arise. It is taught that this single medicine, when devoid of the essence, also performs pacification and so forth; this is expressed by the words "pacification" and so on. If one anoints the eyes with the eye-salve and looks with the gazes of pacification and so forth, pacification and the other effects will occur. If one anoints the eyes with the eye-salve and looks at those seized by planets and the like, the planets and so forth will be subdued. If one anoints the eyes with the eye-salve and looks at a king, one will receive the king's offerings. If one anoints the eyes with the eye-salve and looks at enemies with a wrathful gaze, the enemies will be destroyed. Likewise, if one looks at obstructing spirits (vighna), all obstructing spirits will be expelled. It is taught that one should consecrate and recite with the mantra that is to be explained; this is expressed by the words "recite ten thousand times" and so on. The meaning is that after consecrating it ten thousand times—that is, ten thousand units—one should anoint the eyes with the eye-salve. Its mantra is taught as: oṃ kāmarūpiṇi and so forth. It is taught that one should consecrate and practice through the yoga of Nairātmyā; this is expressed by the words "the first face is black" and so on. One should conceal the colors and symbols of Nairātmyā.

བྷ་གའི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ནི་བྷ་ག་ཉིད་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། རྨི་ལམ་གྱི་མཚན་མའི་བར་དུའོ་ཞེས་པའོ། ། ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་གསུངས་པ། གུར་གུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྷ་གའི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་སུ་གུར་གུམ་བཅུག་སྟེ། ཕྱི་ནས་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སྔགས་བཟླས་ཤིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལྷག་མའོ། ། དེ་ལ་སྔགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཡིག་དབྱངས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དབྱངས་ཀྱིས་ཕྱེ་ཞེས་པ་ནི་དབྱངས་རྣམས་ནི་ཨ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཕྱེ་བ་ནི་ཆར་ཏེ་གཉིས་པ་དབྱངས་རིང་པོའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཨོཾ་ཡིག་དང་དབྱངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཨོཾ་ཡིག་དབྱངས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཨོཾ་ཡིག་དབྱངས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའོ། ། ཨོཾ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཕཊ་ཡིག་གོ། ། ཕཊ་ཡིག་གི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྤྲིན་གྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི་ཧཱུཾ་ཡིག་གོ། ། ཨ་མྲྀ་ཏ་ཡིས་མཉམ་པར་ལྡན། ། ཞེས་པ་ནི་ཨ་མྲྀ་ཏ་ནི་ཧཾ་ཡིག་གོ། ། དེས་ལྡན་ཞིང་མཐར་སྭཱ་ཧཱ་ཡང་ངོ་། ། ཨོཾ་ཨཱ་ཨཱི་ཨཱུ་རཱྀ་ལཱྀ། ཨཻ་ཨཽ་ཨཿཨ་མྲྀ་ཏ་ཕཊ་ཧཱུཾ་ཧ་སྭཱ་ཧཱ་རྣམས་གང་དུ་བཏུ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བྷ་གའི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཙནྡན་གྱིས་བྷ་ག་རྣམ་པར་བྱུགས་ནས་དེར་བཏུ་ཞེས་པ་ནི་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་དགོངས་སོ། །

"In the center of the bhaga" refers to the bhaga itself, which is the maṇḍala of the mudrā. "Should be accomplished" means up until the signs of the dream state. Regarding the sādhana of the bindu-yoga, it is said: "Saffron," and so forth. "In the form of the bhaga" means that saffron is placed in the female organ, and then, having entered into this sādhana, one should recite the mantra and accomplish it through the yoga of union; this is the remainder of the sense. To show the mantra therein, it is said: "The syllable Oṃ distinguished by the vowels," and so forth. "Distinguished by the vowels" means the vowels are the syllables A and so on. "Distinguished" means divided; the meaning is that it is of the nature of the second, the long vowels. "The syllable Oṃ distinguished by the vowels" means the division of the syllable Oṃ by the vowels; that which is the actual entity is what is meant by "the syllable Oṃ distinguished by the vowels." "One should utter Oṃ amṛta" means that immediately after these, the three syllables "amṛta" should be written. Then comes the syllable Phaṭ. Immediately after the syllable Phaṭ, the "thundering of the clouds" is the syllable Hūṃ. "Endowed with amṛta" means that amṛta is the syllable Haṃ. Being endowed with that, there is also Svāhā at the end. Regarding where to extract "Oṃ Ā Ī Ū R̥ L̥ Ai Au Aḥ amṛta Phaṭ Hūṃ Ha Svāhā," it is said: "In the center of the bhaga," and so forth. "Having smeared the bhaga with sandalwood, extract there" means that one should write it; this is the intended meaning.

བཏུས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བཟླས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་བཟླས་ནས་ཕྱིས་མིག་སྨན་སྒྲུབ་པ་བཞིན་དུ་གུར་གུམ་ཡང་ཞེས་གསུངས་པར་གྱུར་པས་སོ། ། དེས་དཔྲལ་བར་ཐིག་ལེ་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། ཐིག་ལེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐིག་ལེ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། སྨྱོ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དྷ་དུ་ར་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གསེར་ཤིང་གི་ས་བོན་ནོ། ། ཁུ་བས་ལན་མང་དུ་བསྣོས་ཏེ་ཤ་ཆེན་དང་མཉམ་པར་ལྡན་པ་ལ་གཤིན་རྗེའི་སྔགས་བརྒྱད་བརྒྱ་བཟླས་པ་བྱས་ནས་ཆང་དང་བཅས་པར་གང་ལ་བྱིན་པ་དེ་ནི་སྨྱོན་པར་འགྱུར་རོ། ། ཕྱིས་སྐམས་ནས་འཆིའོ། ། དེ་ལ་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཧྲཱིཿཥྚྲྀཿཝི་ཀྲྀ་ཏཱ་ན་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བུད་མེད་རྣམས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། གོ་རོ་ཙ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ་ཙནྡན་གྱིས་ཉེ་བར་བྱུགས་པའི་བྷ་གའི་སྟེང་དུ་གོ་རོ་ཙ་ནས་བྷྲཱུཾ་ཡིག་ཡང་དག་པར་བྲི་བ་ནི་རྗེ་བོ་དང་བཅས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཇི་སྲིད་མྱོས་བྱེད་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེ་བོ་བྲན་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། བསད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དྲི་ཆེན་དང་དྲི་ཆུ་ལ་དགྲ་བོའི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་ལ་མི་རུས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་མིའི་སྐྲས་དཀྲི་བར་བྱ་ཞིང་ཤ་ཆེན་གྱིས་བདུག་པར་བྱས་ནས་གཤིན་རྗེའི་སྔགས་བརྒྱད་བརྒྱ་བཟླས་སོ། ། དེ་ནས་དགྲ་བོའི་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་དེར་གཟུགས་བརྙན་བརྐོས་ནས་གཞུག་པར་བྱའོ། ། ཉི་མ་བདུན་གྱི་ནང་དུ་དགྲ་བོ་དེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །

Regarding the question of what should be done after collecting [the substances], it is said: "Recitation," and so forth. Just as one first performs one hundred thousand recitations of the preliminary service (pūrvasevā) and subsequently accomplishes the eye medicine, so too it is said, "saffron as well." It is taught that one should apply a drop (tilaka) to the forehead; this is expressed by the words "the drop," and so forth. The "drop" is the fruit, which is easy to understand. Regarding the method for causing madness, it is said: "Datura," and so forth; this refers to the seed of the suvarṇa tree. Having steeped it many times in its juice and mixed it with "great flesh" (mahāmāṃsa), one should recite the mantra of Yamāntaka eight hundred times. Whoever is given this, along with alcohol, will become insane. Later, once it has dried, they will die. Regarding the mantra of Yamāntaka for that purpose, it is said: "Oṃ hrīḥ ṣṭrīḥ vikṛtānana," and so forth. Regarding the method for causing women to become enamored, it is said: "Gorocanā," and so forth. It is taught that one should smear sandalwood upon the vulva (bhaga) and correctly write the syllable Bhrūṃ with gorocanā; this should be applied together with the "Lord" (nātha). Just as an intoxicant causes one to wander, so too will the woman become like a servant to the "Lord." Regarding the ritual application for killing, it is said: "Feces and urine," and so forth. Having made an effigy of the enemy out of feces and urine, one should wrap it with powdered human bone and human hair, fumigate it with "great flesh," and recite the mantra of Yamāntaka eight hundred times. Then, having carved the effigy, one should bury it at the door of the enemy's house. Within seven days, that enemy will die.

ཡང་ན་སྦྱིན་སྲེག་གིས་གསད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་ཁྲག་དག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཤིང་གཅིག་གམ་བཞི་མདོའི་གནས་སུ་ཉི་མ་ཕྱེད་དམ་ནམ་ཕྱེད་ན་གཤིན་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དགྲ་བོ་མནན་ཏེ། ཤ་ཆེན་གྱིས་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་ཐབ་ཁུང་གྲུ་གསུམ་དུ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་མེས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ན་དགྲ་བོ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་བྱེད་པ་པོ་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ལེའུ་རྫོགས་པའོ། ། ལས་ཆོ་གས་ཞེས་པ་ནི་མིང་ངོ་། ། ལྔ་པོ་ཞེས་པ་ནི་གྲངས་ཏེ་ལེའུ་ལྔའི་ཊཱི་ཀཱའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དེ་སྲིད་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་འདིར་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐང་ཀའི་སྒྲུབ་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྒྱུད་ཆེན་ལས། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་སྒྲུབ་ཐབས་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཅེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཧཱུཾ་ཡིག་གི་སྙིང་པོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་ལས་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཁྲོ་བའོ། ། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ནི་གང་ཡང་ཐང་ཀའི་ཆོ་ག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་དངོས་སུ་བྱའོ། ། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

Alternatively, it is said that one should slay [the enemy] through fire offering (homa). Regarding the passage beginning with "feces, urine, and blood," this is the summarized meaning. At a solitary tree or a crossroads, at midday or midnight, one should suppress the enemy through the yoga of Yamāntaka. If one performs a fire offering in a triangular hearth using three thousand measures of "great meat" (mahāmāṃsa) with the fire of a charnel ground, the enemy will die. The agent of the Vajrāmṛta is described in the passage beginning with "the Blessed One, the Vajra-holder," and so forth. "Vajrāmṛta" refers to the completion of the chapter on magnetizing (vaśīkaraṇa). "By the ritual of activity" is the name. "The five" is the number, referring to the commentary (ṭīkā) on the five chapters. Having thus taught the sādhana of the maṇḍala and so forth, now, in order to teach the sādhana of the thangka by way of Vajra-hūṃkāra, it is said: "From the great tantra of Vajrāmṛta, the sādhana of Vajra-hūṃkāra," and so forth. "Vajrāmṛta" refers to this very tantra. "Vajra-hūṃkāra" refers to the vajra that arises from the complete transformation of the hūṃ syllable, the essence of the great bliss of Vajrāmṛta. From that, the wrathful Vajra-hūṃkāra arises. His sādhana is that which should be accomplished and performed directly through the ritual of the thangka. I shall explain his sādhana in brief. Regarding what that sādhana is like, it is said: "The maṇḍalas," and so forth.

དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་དང་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སོ། ། གང་ཞིག་ཆོ་གའི་རིམ་པ་ནི་ཐང་ཀ་ཐིག་གདབ་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐང་ཀ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱང་ཞེས་པར་དགོངས་ཏེ་བསྟན་པ་འདིས་ཐང་ཀའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བགྲང་ཕྲེང་དང་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་པ་པོའི་མདུན་དུ་ཐང་ཀ་བྲི་བར་བྱ། ཚིག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་གང་དུ་ཡང་སྒྲུབ་པ་པོ་བྲི་བའི་ཆོ་ག་ནི་གར་ཡང་གསུངས་པ་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐང་ཀའི་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། ཐང་ཀ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གྲུ་བཞི་པར་ཐིག་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྒྲོལ་བས་དཀྱིལ་འཁོར་མི་ཐོབ་པས། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་སྒྲོལ་བ་ནི་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་འདུལ་བས་སོ། ། གང་ཞིག་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྒྲོལ་བས་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྒྲོལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ལྷ་མོ་ཨུ་མ་བླ་མ་ལ་ཡོན་དུ་ཕུལ་ཏེ་ལྷ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཕྱིར་ཕྱུང་ནས་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་འདིས་ཇི་ལྟར་གདབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཁྲུ་གང་ཞེས་པའོ། །

Regarding the phrase "the maṇḍalas," these refer to the maṇḍalas of Vajrāmṛta, Heruka, and so forth, which were previously mentioned and will be explained hereafter. As for the "sequence of the ritual," this refers to the stages such as drawing the lines and arranging the deities. Intending that the sādhana of the thangka is similar to that maṇḍala, this teaching indicates that the sādhana of the thangka itself is to be described: the thangka should be painted in front of the practitioner who holds a rosary, a vajra, and a bell. In the words of the maṇḍala ritual, nowhere is a ritual for painting the practitioner mentioned. Therefore, this is indeed the sādhana of the thangka. Regarding that, the maṇḍala is described as "the maṇḍala," and so forth. "Maṇḍala" refers to the maṇḍala of Vajra-Hūṃkāra. The thangka should likewise be drawn as a square. Just as the "Liberator of the Three Worlds" does not obtain a [separate] maṇḍala, the "Three Worlds" refers to Maheśvara and the others. "Liberating" them means through the discipline of taking refuge in the Three Jewels. Since Vajra-Hūṃkāra liberates the Three Worlds, his maṇḍala is also the "maṇḍala of the Liberator of the Three Worlds." The meaning is that after offering the goddess Umā as a gift to the Guru, Maheśvara himself is expelled, and the maṇḍala is completely filled with lamps and so forth. Regarding how the lines of the maṇḍala should be drawn, it is said: "one cubit," and so forth.

ཁྲུ་གང་དང་ཁྲུ་གཉིས་དག་ཏུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེས་ཐིག་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། ནང་དུ་ནི་ཁྲུ་གཅིག་གོ། ། བར་མ་ཡང་ཁྲུ་གཅིག་གོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་ཁྲུ་གཅིག་ཉིད་དོ། ། འཕར་མ་གསུམ་ལ་ཁྲུ་གསུམ་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བར་ནི། ། ཞེས་པ་ནི་སྙིང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླུམ་པོའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་ཁྲོ་བོ་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་གསང་བའི་པདྨའི་བདུད་རྩིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་འགྱིང་བག་གི་ཞབས་ཀྱིས་གནས་པ་ཁ་དོག་ནག་པོ་ཞལ་ནི་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཉི་མའི་འོད་ཅན་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཅོད་པན་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། ལག་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྒྱབ་སྦྱར་ཏེ་མཐེའུ་ཆུང་མདུད་ནས་སྡིགས་མཛུབ་ཏུ་བཀུག་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རིག་མ་བཞི་དང་མཉམ་པར་ལྡན། ། ཞེས་པ་ནི་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་དང་། རྡོ་རྗེ་མཚོན་ཆ་དང་། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དང་། རེག་རྡོ་རྗེ་ལྷ་མོ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བའོ། ། ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ཅེས་པ་ནི་ཚིག་གིས་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལའི་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ཨ་མྲའི་ཤིང་དང་། མདའ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། གཞུ་དང་། ཞགས་པ་རྣམས་ཏེ་གཡོན་དུའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཚོན་ཆ་ནི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་གཞུ་དང་མདའ་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཆུ་སྲིན་གྱི་རྒྱལ་མཚན་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཞགས་པ་དང་།

The dimensions of the maṇḍala, whether one cubit or two cubits, are to be marked with lines. Internally, it is one cubit; in the middle, it is also one cubit; and externally, it is likewise one cubit. This is intended to mean three cubits for the three tiers. Regarding the phrase "resembling a moon maṇḍala," this refers to the circular central maṇḍala. In its center, the wrathful deity is to be placed, and so forth. Regarding the phrase "is to be placed," he stands upon the maṇḍala of the nectar of the secret lotus with a majestic posture, black in color, with faces that are black, white, and like the sun. He is adorned with the crown of Vajrāmṛta and the like, and possesses the radiance of the sun. Regarding the "mudrā," the two hands are joined back-to-back, the little fingers are interlocked, and the index fingers are bent into the threatening gesture (tarjanī); this is the mudrā of Vajra-hūṃkāra. "Endowed with the four vidyās" refers to the goddesses Kīlikīla, Vajrāyudha, Vajragarbha, and Sparśavajrā, who surround him. Regarding "three faces and six arms," according to the text, Kīlikīla is red in color, with three faces that are red, white, and black. His six arms hold, on the left, a mango tree, an arrow, a vajra, a wheel, a bow, and a noose. Vajrāyudha is golden in color, with three faces that are yellow, white, and like the sun. His six arms hold a bow and arrow, a makara-banner, a vajra, and a noose.

འཁོར་ལོ་རྣམས་ཏེ་གཡས་སུའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་མ་ནི་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་། བདུག་སྤོས་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། ཞགས་པ་སྟེ་མདུན་དུའོ། ། རེག་རྡོ་རྗེ་མ་ནི་པྲི་ཡང་ཀུ་ལྟར་ལྗང་གུའི་ཁ་དོག་གོ། ། ཞལ་གསུམ་ནི་ལྗང་གུ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ལ་གཉིས་ཀྱིས་སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུའོ། ། གཞུ་དང་། མདའ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་སྟེ་རྒྱབ་ཏུའོ། ། ཨུ་མ་ཞེས་པ་ནི་ལག་པ་གཡོན་ན་རྩེ་གསུམ་འཛིན་པ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་སྟེ། དཀར་མོའི་སྙིང་གར་ཞབས་གཡོན་པས་གནས་པའོ། ། ཅུང་ཟད་ཅེས་པ་ནི་ཞལ་དང་པོ་ཅུང་ཟད་མཆེ་བ་གཙིགས་པའོ། ། ཕྱག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་གཞན་གསུངས་པ། གཡས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིག་མ་རྣམས་དང་། འཆང་པར་འགྱུར་བའི་མེ་ཏོག་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནས་རྫ་རྔ་མའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱང་ཞལ་གསུམ་པ། ཕྱག་དྲུག་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། རིག་མ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྕགས་ཀྱུ་མ་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོ། ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། རལ་གྲི་དང་། མདའ་དང་། གཞུ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་དང་། འཁོར་ལོ་འཛིན་པ་འགྱིང་བག་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཏེ་ཤར་སྒོར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞགས་པ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། ཉི་མའི་མདོག་གོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ཞགས་པ་དང་། རལ་གྲི་དང་། མདའ་དང་། གཞུ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྣམས་འཛིན་པ། ལྷོ་སྒོའི་གདན་ལ་འགྱིང་བག་གིས་བཞུགས་པའོ། །

The wheels are on the right. Vajragarbha is black, white, and sun-like. Her six arms hold a vajra, incense, a bow, an arrow, a wheel, and a noose in front. Sparśavajrā is green like the priyaṅgu flower. Her three faces are green, white, and sun-like. Of her six arms, two at the heart hold a vajra and a bell; the others hold a bow, an arrow, a vajra, and a wheel at the back. Umā is white in color, holding a trident in her left hand, and she stands with her left foot upon the heart of Gaurī. "Slightly" means that the first face has its fangs slightly bared. Regarding the weapons of the remaining arms, it is said that the vidyās, starting with the one to be described as Puṣpā and ending with Mṛdaṅgā, as well as the gatekeepers, should all have three faces and six arms, as stated in the passage beginning with "The vidyās also..." Āṅkuśī is red in color. Her three faces are red, white, and black. Her six arms hold a hook, a sword, an arrow, a bow, a threatening gesture, and a wheel; she stands with a majestic posture at the eastern gate. Vajrapāśā is white in color. Her three faces are white, black, and sun-colored. Her six arms hold a noose, a sword, an arrow, a bow, a threatening gesture, and a vajra; she sits with a majestic posture upon the seat at the southern gate.

རྡོ་རྗེ་ལྕགས་སྒྲོག་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ལྕགས་སྒྲོག་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་དང་། རལ་གྲི་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་རྣམས་ཏེ། ནུབ་སྒོར་འགྱིང་བག་གིས་གནས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ནི་ཁ་དོག་ལྗང་གུ་དང་། ཞལ་གསུམ་ལ་ལྗང་གུ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་དྲིལ་བུ་དང་། རལ་གྲི་དང་། མདའ་དང་། གཞུ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྣམས་འཛིན་པ། ། བྱང་སྒོར་འགྱིང་བག་གིས་བཞུགས་སོ། ། སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ནི་ངེས་པར་ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་སུ་བྱའོ། ། མེ་ཏོག་མ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཞལ་གསུམ་ལ། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་སྣོད་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་དང་། འཁོར་ལོ་རྣམས་འཛིན་པ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་མེའི་མཚམས་སུའོ། ། བདུག་སྤོས་མ་ནི་དུ་བའི་ཁ་དོག་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་དུ་བའི་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་བདུག་སྤོས་ཀྱི་སྣོད་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་དང་། འཁོར་ལོ་རྣམས་འཛིན་པ་དབང་ལྡན་གྱི་མཚམས་སུའོ། ། མར་མེ་མ་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ། ཞལ་གསུམ་ལ་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་མར་མེ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། མདའ་དང་། གཞུ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྣམས་འཛིན་པ་བདེན་བྲལ་ནའོ། ། དྲི་མ་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ལ་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ལ་གཉིས་ཀྱིས་དྲིའི་དུང་ཕོར་དང་།

Vajraśṛṅkhalā is yellow in color; her three faces are yellow, white, and sun-like. Her six hands hold a chain, a bow, an arrow, a sword, a wheel, and a threatening gesture (tarjanī), and she stands majestically at the western gate. Vajraghaṇṭā is green in color; her three faces are green, white, and sun-like. Her six hands hold a bell, a sword, an arrow, a bow, a threatening gesture, and a vajra, and she dwells majestically at the northern gate. The gatekeepers must certainly be depicted in wrathful forms. Puṣpā is white in color; her three faces are white, black, and sun-like. Her six hands hold palms joined at the crown of the head, a flower vessel, a bow, an arrow, and a wheel, and she is in the southeast corner of the third tier. Dhūpā is smoke-colored; her three faces are smoke-colored, white, and sun-like. Her six hands hold an incense burner, palms joined at the crown, a bow, an arrow, and a wheel, and she is in the northeast corner. Dīpā is yellow in color; her three faces are yellow, white, and sun-like. Her six hands hold a lamp, palms joined at the crown, an arrow, a bow, and a vajra, and she is in the southwest. Gandhā is red in color; her three faces are red, white, and black. Her six hands hold a conch-shell vessel of perfume with two hands, and...

སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་རྣམས་འཛིན་པ་རླུང་ནའོ། ། རིམ་པ་གཉིས་པའི་དབང་ལྡན་གྱི་མཚམས་ན་སྒེག་མོ་ཁ་དོག་དམར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ལ་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་གཞུ་དང་། མདའ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་རྣམས་འཛིན་པའོ། ། མེ་མཚམས་ན་ཕྲེང་བ་མ་ཁ་དོག་སེར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ལ་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ལ་གཉིས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་འཛིན་པའོ། ། བདེན་བྲལ་དུ་གླུ་མ་ནི་ཁ་དོག་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞལ་གསུམ་ནི་སྔོན་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་ཁར་རྔ་དང་། པི་ཝང་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའོ། ། རླུང་མཚམས་ན་གར་མ་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ་ཞལ་གསུམ་ལ་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ལ་གར་གྱི་རྣམ་པ་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའོ། ། པི་ཝང་མ་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཞལ་གསུམ་ལ་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ལ་པི་ཝང་དང་། གླིང་བུ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་འཛིན་པ་ཤར་དུའོ། ། གླིང་བུ་མ་ཁ་དོག་སེར་པོ་སྟེ་ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ལ་གླིང་བུ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། གཞུ་དང་མདའ་རྣམས་འཛིན་པ་ལྷོ་རུའོ། ། རྔ་མ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་སྟེ་ཞལ་གསུམ་ལ་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་རྔ་དང་།

With palms joined at the crown of the head and holding a bow and arrows, she is in the northwest. In the second tier, in the northeast, is Lāsyā, red in color, with three faces: red, white, and black. Her six hands hold a bow, an arrow, palms joined at the crown, a vajra, and a wheel. In the southeast is Mālyā, yellow in color, with three faces: yellow, white, and black. Her six hands hold a flower garland, palms joined at the crown, a bow, and an arrow. In the southwest is Gītā, blue like an utpala flower, with three faces: blue, white, and sun-like. Her six hands hold a hand-drum, a lute, a bow, an arrow, and palms joined at the crown. In the northwest is Nṛtyā, yellow in color, with three faces: yellow, white, and sun-like. Her six hands perform a dance, hold a bow, an arrow, and palms joined at the crown. In the east is Vīṇā, red in color, with three faces: red, white, and black. Her six hands hold a lute, a flute, palms joined at the crown, a bow, and an arrow. In the south is Vaṃśā, yellow in color, with three faces: yellow, white, and sun-like. Her six hands hold a flute, palms joined at the crown, a bow, and arrows. In the west is Mṛdaṅgā, white in color, with three faces: white, black, and sun-like. Her six hands hold a drum...

གླིང་བུ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་རྣམས་འཛིན་པ་ནུབ་ཏུའོ། ། རྫ་རྔ་མ་ནི་དུ་བའི་ཁ་དོག་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་དུ་བ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་རྫ་རྔ་དང་། གླིང་བུ་དང་། སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། གཞུ་དང་། མདའ་རྣམས་འཛིན་པ་བྱང་དུའོ། ། རིམ་པ་གསུམ་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྲི་ཞེས་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ཞེས་པ་ནི། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སུ་དགོངས་སོ། ། བྱམས་པ་ཁ་དོག་སེར་པོ་སྟེ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ནཱ་ག་གེ་སར་ཕྱག་ན་འཛིན་པའོ། ། འཇམ་དཔལ་ནི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་སྟེ་མཆོག་སྦྱིན་དང་པུ་སྟི་ཕྱག་ན་བསྣམས་པ་སྟེ་ཤར་དུའོ། ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་ཁ་དོག་སྟེ། རལ་གྲི་དང་། ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་གོ། ། རིན་ཆེན་ཕྱག་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོ་སྟེ་ཕྱག་ན་རིན་ཆེན་དང་པདྨ་སྟེ་ལྷོར་རོ། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ནི་ཁ་དོག་གསེར་ལྟ་བུ་སྟེ། མེ་ཏོག་དང་པདྨ་ཕྱག་ནའོ། ། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ནི་ཤེལ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་གོ། ། མཆོད་སྦྱིན་དང་པདྨ་ཕྱག་ནའོ། ། ནུབ་ཏུའོ། ། སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་ཁ་དོག་གསེར་ལྟ་བུ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་སེལ་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སའི་སྙིང་པོ་ནི་ཁ་དོག་ལྗང་གུ་སྙིང་གའི་གཡས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་སྟེ་བྱང་ཕྱོགས་སུའོ། ། ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ལ་སོགས་པ་ནས་སའི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་པར་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་ཅོད་པན་དུ་མཚན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ།

In the west is [the goddess] holding a flute, joined palms at the crown of her head, a bow, and arrows. The Drum Goddess is smoke-colored; her three faces are smoke-colored, white, and sun-like. In the north is [the goddess] holding a drum, a flute, joined palms at the crown of her head, a bow, and arrows. Regarding the statement that the Bodhisattvas are to be depicted in the four directions of the third tier, it says "The Three Worlds," and so forth. "The Fortunate Aeon" refers to the Bodhisattvas such as Maitreya and the others. Maitreya is yellow in color, with the mudrā of generosity and holding a nāgakesara flower in his hand. Mañjuśrī is golden in color, with the mudrā of supreme generosity and holding a volume of scripture; he is in the east. Ākāśagarbha is the color of a blue utpala lotus, with a sword and the mudrā of the source of phenomena (dharmodaya). Ratnapāṇi is red in color, with a jewel and a lotus in his hands; he is in the south. Samantabhadra is golden in color, with a flower and a lotus in his hands. Lokeśvara is the color of crystal, with the mudrā of generosity and a lotus in his hands; he is in the west. Sarvanīvaraṇaviṣkambhin is golden in color, with the mudrā of clearing away obscurations. Kṣitigarbha is green in color, with joined palms at his heart; he is in the north. From Kīlikīla and the others, up to Kṣitigarbha, they are all adorned with various jewels and the like, and their crowns are marked with the volume of the Vajrāmṛta.

ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་འགྱིང་བག་གིས་གནས་པ་རང་རང་གི་ཁ་དོག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འོག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲུབ་པ་པོ་གཡས་སུ་བགྲང་ཕྲེང་། གཡོན་དུ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་བཞག་པ་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། མདུན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མདུན་དུ་ནི་འོག་ཏུའོ། ། གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཉིད་དང་། ཐང་ཀའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཉེ་བར་མཆོད་པ་གསུངས་པ། གཏོར་མ་ནི་གཏོར་བྱའི་མཆོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཏོར་མ་ཞེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ལྷ་བཤོས་སོ། ། གཏོར་བྱ་ནི་འབྱུང་པོའི་གཏོར་མའོ། ། མཆོད་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ། ། ཆང་ནི་འདོད་པའི་ཆང་ངོ་། ། ཤ་ནི་ར་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁུ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་ཁུ་བའི་བཏུང་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པའོ། ། མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཐང་ཀ་ཡང་དག་པར་མཆོད་ནས་ནག་པོའི་བརྒྱད་དམ་བཅུ་བཞི་ལ་ཐང་ཀའི་མདུན་དུ་ཧཱུཾ་ཡིག་གིས་ཕྱུགས་ཀྱི་གཟུགས་ཟན་བཙོས་པའི་རང་བཞིན་ལས་རའམ་མ་ཧེའམ་སྐྱེས་བུ་ལྟུང་བར་བྱ་ཞིང་མནན་ཏེ་ཚོད་མ་བཙོ་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བདེ་མཆོག་ལས་གསུངས་པ། ཕྱུགས་ནི་ཟན་བཙོས་རང་བཞིན་ལས། ། ཞེས་པའོ། ། འདིས་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། གཙོ་བོའི་སྔགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱའོ། ། ཆོ་ག་འདི་ཡིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡི་གེ་གཅིག་པའི་སྔགས་ཞེས་པ་ནི་ཧཱུཾ་ཡིག་བཟླས་པར་བྱ་ཞིང་ཕྱི་ནས་སློབ་དཔོན་མཆོད་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ།

Upon a moon maṇḍala, they should be depicted standing in a majestic posture, each surrounded by a maṇḍala of light corresponding to their respective colors. It is stated that below the Blessed One, the practitioner should be depicted with a rosary in the right hand and a vajra and bell in the left. The phrase "in front" and so forth refers to the area below. Regarding the maṇḍala described here and the offerings for the paṭa-sādhana, it says "the torma is the offering to be cast," and so on. "Torma" refers to various types of divine food (naivedya). "To be cast" refers to the torma for the bhūtas. "Offerings" refers to the five types of offerings. "Wine" refers to intoxicating liquor. "Meat" refers to that of goats and so forth. "Juices" refers to various kinds, meaning an attachment to liquid drinks. Having perfectly worshipped the maṇḍala and the paṭa with these specific offerings, on the eighth or fourteenth day of the dark fortnight, in front of the paṭa, one should fashion the form of a beast from dough using the syllable HŪṂ, and having caused a goat, a buffalo, or a man to fall and be trampled, one should cook the vegetables. Likewise, it is stated in the Cakrasaṃvara: "The beast is of the nature of cooked dough." By this, one should perform the mantra conduct; this means it should be performed with the principal mantra. "One should accomplish by this ritual" means one should accomplish and so forth. "The single-syllable mantra" means the syllable HŪṂ should be recited, and thereafter the master should be worshipped. As for how one should worship:

བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་གི་ལུས་ཏེ་གཙོ་བོར་འདིས་བསྲུང་བའམ་ས་གཞི་བསྲུང་བའོ། ། འདིས་མཆོད་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ལ་སོགས་པའི་བུད་མེད་ཀྱང་དབུལ་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་དབུལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་རྫོགས་པའོ། ། སྐུ་གསུང་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སོ། ། སློབ་དཔོན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མཆོད་ནས་དེ་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོལ་བའི་སློབ་མ་དང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ངེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ངེས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསླབ་པ་དང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་རྣམས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དང་དམ་ཚིག་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ལས་རྣམ་པར་བྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་དེའི་ཕྱོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། འདིས་ནི་ཐོག་མར་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྩོམ་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུངས་སོ། ། དེས་གསུངས་པར་གྱུར་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དམ་ཚིག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བླ་མ་དགྱེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆང་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པས་ཡང་དག་པར་མཆོད་ནས། ལྷ་རྣམས་ཐང་ཀའི་མདུན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེ་གོལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

Regarding the phrase "oneself" and so forth: "oneself" refers to one's own body, primarily for the purpose of protecting it or protecting the ground. It is not only the offering itself that is intended; it is also taught that women such as one's mother should be offered, as indicated by the words "offer the mother" and so forth. "Oneself" also refers to the complete form of one's own deities. "Body and Speech" refers to the sādhana of Vajra Hūṃkāra. Having also properly worshipped the master, it is taught that one should then take up the worldly liberation, the samaya, and the vows in that very place, as indicated by the words "certainty" and so forth. "Certainty" refers to the trainings, samayas, and vows. Regarding the instruction to "enter the maṇḍala and the samaya," it is said "the great maṇḍala" and so forth. "Of Vajrasattva" refers to Vajra Hūṃkāra; because he has emerged from the Vajra Nectar and is oriented toward that Vajra Nectar, one should therefore be endowed with the five nectars. By this, the ritual procedure of the sādhana for commencing the initial practice is taught. Having been taught by him, all of these should be preceded by the blessing of the samaya, and through the excellence of the rituals for the principal deity and so forth, the guru should be pleased. Having properly worshipped with offerings such as alcohol and so forth, one should meditate and practice by means of the mudrā in union before the deities on a thangka. Regarding that, the yoga of meditation is taught by the words "the vajra snap" and so forth.

ལག་པ་གཉིས་རྡོ་རྗེར་བཅིངས་ཏེ། སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེ་གོལ་ཏེ་དེ་ཡིས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། མཉམ་པར་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་ནས། གང་རྣམས་སུ་སླར་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲོ་བ་དང་བཅས་པའི་རྩའི་འོ་མ་ལས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་རྫོགས་པའི་ཁྲོ་བོའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ། དེ་གང་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་རྣམ་འཕྲུལ་སེམས་སོ་སོར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དེ་གང་གིས་རིག་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེ་གོལ་བསྡུས་པས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་སོ། ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པར་གྱུར་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། རྣམ་འཕྲུལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རོལ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་རོལ་རྩེད་དོ། ། རིག་མ་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པའི་བུ་མོ་སྟེ་ལྷ་མོའི་གཟུགས་སོ། ། དེ་རྣམས་དང་བཅས་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་ནོར་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་རོལ་རྩེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། ། རོལ་རྩེད་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བྷ་གའི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཔའ་བོ་ནི་ཧ་ཡིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་སྟེ། དེའི་གནས་སོ། །

Binding the two hands in the vajra gesture and snapping the fingers is the "vajra finger-snap," which constitutes the union of the equal and the unequal. Having thus spoken of and shown the sādhana of Vajra-Hūṃkāra through that application of equal negation, it is said, "those in whom it is further explained in detail." This refers to the "yogins" and so forth: the yogins are those who have perfected the yoga of the wrathful deity through the generation stage from the milk of the channels accompanied by heat. Those by whom that is known are the yogins and yoginīs. "Bodhicitta" refers to the mind that individually cognizes the emanations of emptiness and so forth; those by whom that conduct of awakening is known are described in that way. This is preceded by the blessing of the wisdom-being (jñānasattva) and so forth through the contraction of the vajra finger-snap. It is said that one should meditate upon and accomplish the yoga of the deities. Regarding the meditation of those yogas, it is said, "emanations" and so forth. "Play" refers to the play of intense passion. "Knowledge-consorts" (vidyā) are the daughters of the outcastes and so forth previously mentioned, appearing in the form of goddesses. Together with them, "various riches" means various types; the intention is that one should accomplish and perfect the excellence of the play of intense passion. That very play is described as "in the center of the bhaga" and so forth. "Hero" refers to the Vajra Nectar, the essence of the syllable Ha; that is its abode.

ཁས་ནི་ལྕེ་རེག་པ་སྟེ་ཆགས་པ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་སོ། ། དེ་ཉིད་གནས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་གཞོམ་དུ་མེད་པའོ། ། དེའི་གནས་ནི་པདྨའི་ལྟེ་བའོ། ། དེ་ལ་སོགས་པའི་གཡོན་པའི་གུང་མོ་དང་མཛུབ་མོ་དག་གིས་བླང་བར་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཁ་ཁ་མུ་ཁ་བླངས་ནས་སོ། ། བླངས་ནས་ནམ་ཡང་སྐུ་དྲིན་གྱིས་མི་སྐྱོབ་ཅེས་གསུངས་པ། བླངས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བླངས་ཞེས་པ་ནི་བླངས་པར་གྱུར་པས་སོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བའོ། ། སྟོབས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ནུས་པའོ། ། ཉམས་པ་ཉིད་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དང་སྒྲུབ་པ་པོ་ཡང་ནད་མེད་ཅིང་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་དགོངས་སོ། ། ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བླངས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རིག་མ་ཆེན་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བོད་པའོ། ། འོ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ལྕེས་རེག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གླུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཉིད་དོ། ། བདུད་རྩི་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། ཁུ་བའི་གཟུགས་ནི་ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཏེ་འདིས་ནི་ཁུ་བའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བདག་མས་རང་དགར་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་གསུངས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནོ། ། རིགས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནོ། །

"Kha" refers to the tongue touching [the lotus], having experienced passion and so forth. That itself is the "abode," meaning that very indestructible vajrāmṛta. Its abode is the center of the lotus. Regarding that, the left middle and index fingers should take [it], having taken a little khakhamukha. Having taken it, it is said that one is never unprotected by grace; this is expressed by "having taken" and so forth. "Having taken" means having become one who has taken it. "Diligence" is the enthusiasm for the meditation of intense passion. "Power" is the capacity for the activity of intense passion. "Non-decline" is intended to mean that the bliss of the mudrā is generated and the practitioner is also free from illness and possesses physical vigor. Regarding what should be done after having correctly taken it, it is said: "having taken" and so forth. "Great vidyā" is a formal address. "To kiss" means to touch with the tongue. Regarding what will result from that, it is said: "song" and so forth. "Buddhahood" is the state of vajrāmṛta itself. "Amṛta" is non-abiding nirvāṇa. "The form of the fluid" is the manner of the unchanging dharmatā; by this, the meaning is that the manner of the fluid is the dharmakāya. To show that this was not composed arbitrarily by myself, it is said: "by the Blessed One, the Vajra-holder," and so forth. The Vajra-holder is "Vajrin" because he possesses mastery. He is the Vajra-holder of body, speech, and mind by virtue of being the nature of the three families.

རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྒྱུད་ཅེས་པ་ནི་གཞིའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་གང་གིས་བསྟན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་ལེའུ་དྲུག་པའི་ཊཱི་ཀཱའོ། ། ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཟླས་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་དང་ཐང་ཀ་དང་བསྒོམ་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་དབང་བསྐུར་བ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ཞེས་འདིས་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། ཆགས་པའི་ཞེས་པ་ནི་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བའོ། ། དེས་རོལ་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དེར་གནས་པར་གྱུར་པའོ། ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་གླུའི་ཚུལ་ཅན་གྱིས་སོ། ། འདིས་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། ། བླང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་གླུ་བླང་བའོ། ། དེ་ལ་གླུ་གསུངས་པ་དཀར་མིན་ཆུ་སྐྱེས་ལུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། ། དཀར་མིན་ནི་པདྨ་ལྗང་གུ་ལྟ་བུའོ། ། ལུས་ནི་ལུས་ཉིད་དེ་གང་ཞིག་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་པ་ནི་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་དང་མི་བཟད་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ནི་དཔའ་བོའི་དབུས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་ཞི་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །

The Vajrāmṛta Tantra is the basis. That which teaches the sādhana of Vajra-Hūṃkāra is likewise the commentary on the sixth chapter. Thus, having correctly taught the sādhana of Vajrāmṛta through the extensive rituals of the maṇḍala, recitation, fire offering, painting, and meditation, [the text] now teaches the sequence of empowerment. This is stated in order to clarify the suchness previously mentioned, [showing] that the fruit of mantra-siddhi will not be attained for one who lacks empowerment. It begins with the words "Then..." and so forth. "Then" means immediately following that. "Of passion" refers to the bliss of embracing and so forth. "Sporting in that" means abiding in the enjoyment of yoga. "With palms joined, one pays homage" is in the manner of a song. "By this" refers to those [verses] that are about to be explained. "Should be taken" means the song should be sung. Regarding that, the song is stated as "The body of the non-white lotus," and so forth; here, the word "homage" is connected [to the verse]. "Non-white" refers to something like a green lotus. "Body" is the body itself; he who is the hero Vajrāmṛta is described in that way. "Hero" means he is surrounded in the center of the maṇḍala by the gatekeepers, such as Bhṛkuṭī and Raudrā. "Host of mudrās" refers to the host of goddesses such as Śāntā; the meaning is "together with them."

གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟོད་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཆགས་པའི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྟོད་པ་གསུངས་པ། སྟོན་ཀའི་དུས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དྲི་མ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་བར་བྱ་བ་སྟོན་པའི་དུས་སུ། ཀོ་ཀི་ལ་དང་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུའི་སྙན་ཅིང་འཇམ་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་བདུད་རྩིའི་རྣལ་འབྱོར་སྟོན་པའི་ངང་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཀོ་བྱ་ཀི་ལ་དང་། བྷྲེ་ད་བྱ་བའི་སྒྲའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདག་ཉིད་དང་བཅས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱིས་བསྐལ་བཟང་ངོ་། ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པས་མནན་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་མོ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བས་གནས་པའམ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་གསུངས་པ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དབང་པོའི་ལམ་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་གུས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་དད་པའི་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐམས་ཅད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་དང་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཤེས་སོ། ། དེས་ན་འདི་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཛའ་ཞིང་མཐུན་པའོ། ། ཡང་དག་དབང་པོ་ནི་གསུམ་སྟེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱག་འཚལ་བའི་རིམ་པ་དེས་སོ། །

Having offered a perfect praise to the Lord of the Secret Maṇḍala, whose nature is the Vajra Body, he spoke this praise through the nature of the Vajra of Passion by means of the perfect union of the mudrā. At the time of teaching the clear visualization of the samādhi of Vajrāmṛta, which is stainless like the autumn sky, he spoke the sounds "ko-kī-la" and "bhe-da-va," which are melodious and gentle like a garland, in the manner of teaching the yoga of the nectar of supreme joy. Through the sādhana that possesses the essence of the samādhi of Vajrāmṛta, there is a fortunate aeon. "Overpowered by intense passion" means that by being in perfect union with the goddess, or through the yoga of the union of the two, one engages in the welfare of all sentient beings. He spoke the homage through the nature of the Vajra Mind, beginning with: "The essence of all things," and so forth. Regarding "prostration through the path of the senses," it means that one should perform service with vast devotion and respect toward the essence of all things. Through the nature of Vajra Hūṃkāra, all is included. By means of teaching the authentic path of Vajra Hūṃkāra, Heruka, and so forth, everything is known. Therefore, all sentient beings are also friendly and harmonious. The authentic senses are three: the characteristics of Body, Speech, and Mind. The path of these is the sequence of prostration in three ways.

ཡང་ན་དབང་པོ་ནི་གསང་བ་སྟེ་དེའི་ལམ་གྱིས་དེ་གསལ་བར་བརྡས་ཕྱག་བྱ་བའི་རིམ་པས་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། གང་ཞིག་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། གསང་བའི་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེས་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པ་ནི་བཤད་པ་གསུམ་པའོ། ། གསང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་གསུངས་པ། ཁམས་གསུམ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུན་པའི་དོན་གྱི་དྲུག་པ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་ལའོ། ། འདྲ་བས་དཔེ་སྟེ་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་སོ། ། ཉི་ཤུ་བཞི་ཞེས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི་ཉིད་དོ། ། རིག་མ་ཆེན་མོ་ནི་རྩ་རྣམས་ཏེ། སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་རྩ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་ནང་ནས་སྒྲོལ་མ་དང་། རྣམ་གྲོལ་དང་གཎྜོ་དང་ཉེ་བའི་གཎྜོ་དང་སྣ་མ་དང་ཉེ་བའི་སྣ་མ་དང་རྐང་མ་དང་། རྣམ་རྐང་མ་དང་། ལྟེ་བའི་དྲང་མ་དང་། འཇིགས་མ་དང་། རྣམ་འཇིགས་མ་དང་། གཡོན་མ་དང་། ལྔ་མ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་མ་དང་། བཤང་གནས་དང་། དྲི་ཆུ་འབབ་པ་དང་། ཁྲག་འབབ་སྟེ་རྩ་བཅུ་བདུན་གསུངས་ནས། ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་མྱོས་བྱེད་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིག་མའོ། ། སྔགས་དང་འཁོར་ལ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པས་གང་ཞིག་ཆགས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའོ། ། གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པས་ངལ་བའམ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་བ་སྤུ་ལངས་པ་སྟེ། ཚེར་མ་ལྟ་བུ་ལུས་ལ་མཚན་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། ལ་ལར་ལུས་ལ་མཉམ་པར་བ་སྤུ་ལངས་ཞེས་པའི་ཚིག་ཡོད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་གླུ་དག་བརྗོད་ནས།

Alternatively, "Indra" is the secret; by means of its path, one should teach the secret as it was spoken through the sequence of homage by way of symbolic indication. As for the phrase "whoever pays homage," it refers to the extensive explanation: that which is the bodhicitta of the path of the secret faculty itself is what was spoken in that manner; "pays homage by means of that bodhicitta" is the third explanation. Regarding the statement that one pays homage by way of the nature of the maṇḍala of secret phenomena, the phrase "the three realms" and so forth is used; the sixth case is used in the sense of the seventh, meaning "within the three realms without exception." Because they are similar, it is an analogy, as there is nothing dissimilar. "Twenty-four" means exactly twenty-four. The "great consorts" are the channels; from among the forty-one channels previously mentioned, seventeen are taught as Tārā, Vimukti, Gaṇḍā, Upagaṇḍā, Jātī, Upajātī, Caraṇā, Vicaraṇā, Nābhīṛju, Bhīmā, Vibhīmā, Vāmā, Pañcamī, Maṇḍalī, and those carrying feces, urine, and blood. The remaining twenty-four, such as those carrying intoxicants and so forth, are the consorts. That which is to be made passionate through intense passion, which perfects the mantra and the wheel, is "paying homage." That which, through intense passion, becomes weary or intensely terrified such that the body hairs stand on end—this is connected to the description of the body as being like thorns. In some versions, the phrase "the body hairs stand on end equally upon the body" is found. Having thus recited the songs of Vajrāmṛta:

ད་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གླུའི་ཕྱག་འཚལ་བ་གསུངས་པ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་འདབ་མ་ལྗང་གུ་ཆེན་པོའོ། ། སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་བདེ་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའོ། ། གང་ཞེས་པ་ནི་བདག་གི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་གང་གི་རྒྱུས་ས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་དོན་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། རྫོགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་གླུའི་དོན་ཏོ། ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟོད་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་གླུ་གསུངས་པ། སྟོང་པ་རྡུལ་བྲལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྟོང་པ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། རྡུལ་མེད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྡུལ་མེད་དེ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཆེན་པོ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལ། གཞིག་ཏུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་མི་དམིགས་པ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟེ་གླུ་ཚིག་ཕྱེད་སྔ་མས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དོ། ། ཕྱེད་ཕྱི་མས་ནི་གླུའི་འབྲས་བུ་གསུངས་སོ། ། གང་གིས་གཡོ་བཅས་མི་གཡོ་བ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གིས་གཡོ་བཅས་མི་གཡོ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཁྱོད་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

Now, the homage in the form of a song based upon oneself is taught, beginning with "The blue utpala," and so forth. "The blue utpala" refers to the large green petals. "Buddha" is Vairocana. "Tathāgata" is Amitābha. "Vajra" is the Vajra-holder; therefore, may you yourself be impassioned by the mind. "O you of supreme passionate bliss" is an address. "Whose" refers to the cause of my passion, by which all sentient beings of the three realms are to be benefited and accomplished; "to be perfected" is the meaning of the song. Having offered praise through the nature of the form body (rūpakāya), the song of the nature of the dharma body (dharmakāya) is taught, beginning with "Empty and free from dust," and so forth. "Empty" means by way of the nature of non-dual wisdom. "Free from dust" refers to being devoid of afflictions; it is "dustless" because it relies upon the nature of non-abiding nirvāṇa. "The supreme great state is the unchanging vajra." Regarding this, the first half of the verse describes the qualities of the dharma body: the indestructible nature of phenomena (dharmatā), the unchanging essence in which arising and ceasing are not observed, and that which is without beginning or end. The second half of the verse teaches the result of the song: "By whom the moving and the unmoving," and so forth. "By whom the moving and the unmoving" means that gods and humans in the world should meditate upon you as having become such.

ཇི་ལྟར་འཁོར་བར་སྐྱེ་ཞེས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ་གང་ཁྱོད་སྟོང་པ་རྡུལ་མེད་པ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་མི་འགྱུར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་དེ་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ་ཞེས་པ་དག་གོ། ། གང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དབང་བསྐུར་ནས་དེ་ཁོ་ན་སྦྱིན་ཞེས་པས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གླུ་གར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། གླུ་འདི་དག་ནི་བླངས་གྱུར་པས། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ཞེས་པ་ནི། དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་གར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་གར་ཞེས་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཏེ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་མདུན་དེར་དབང་བསྐུར་གྱི་མན་ངག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྐང་སྟབས་བརྒྱད་ཀྱིས་གར་བྱ་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། བྷ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པས་རྗོད་བྱེད་པ་ནི་གར་ཉེ་བར་བསྡུས་ཏེ། བྷ་ར་ཏ་ནི་རྗོད་བྱེད་གར། ། སད་ཏི་ཀ་ནི་སད་ཏི་ཀའོ། ། ཨ་ར་བྷ་ཊ་ཡན་ལག་ཅན། ། ཀེ་སི་ཀ་ནི་བྷར་མི་གཏུབ། ། བྷ་ར་ཏའི་སྒྲས་ནི། གར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པའི་དོན་ཏོ། ། རྐང་སྟབས་རིམ་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྐང་སྟབས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་གསུངས་སོ། ། པྲ་སྟ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱོད་པའི་གནས་རྣམས་བསྟན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། འགྲོ་བའི་བསྐྱོད་པ་པྲ་སྟ་སྟེ། པི་ལས་སར་གནས་རྣམས་སྟོན་ཞེས་པའོ། ། མི་བསྐྱོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་ཉིད་ལག་རྣམས་ཀྱི་ལས་སོ། ། ལག་པ་བསྐྱོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྡུས་ཞེས་པ་ནི་མན་ངག་གོ། །

Regarding the phrase "how one is born in saṃsāra," the intention is that one is not born within the three realms of existence. As for what was said: "You who have meditated upon the supreme, immutable, stainless emptiness, the vajra without beginning or end, you shall not be born in saṃsāra." Regarding the statement, "Having first performed the empowerment, one bestows the reality (tattva)," in order to realize that, it is said: "By singing these songs," and so forth. "By this" refers to what was just stated. "The miraculous display of the Vajrāmṛta dance and so forth" refers to the miraculous display of the Vajra Dance. This is connected to the instruction that, in order to realize the pith instructions of the empowerment in the presence of Vajrāmṛta, one should perform the dance with the eight foot-stances. The terms bharata and so forth express the dance itself: bharata is the expressive dance; sattika is the sattika [dance]; arabhaṭa is the "possessor of limbs"; and keśika is the "unbreakable." The word bharata has the sense of thoroughly analyzing the characteristics of the dance. The phrase "in the sequence of foot-stances" and so forth describes the movement of the foot-stances. The phrase "the prasta [step]" and so forth indicates the locations of the movements. As it is also said: "The movement of going is prasta; from pi, it shows the locations on the ground." The phrase "not moving" and so forth refers to the actions of the hands themselves. The pith instruction is that the movement of the hands is not included within the movement of the body.

བྷ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྷ་ར་ཏ་ར་དྲན་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་ཏེ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བྷ་ར་ཏ་ར་བཀོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལ་བྷ་ར་ཏ་ར་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁོངས་ཤེས་པས་བྷ་ར་ཏའི་གང་ཞིང་གཙོར་ངག་གིས་དཔའ་བོའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་གྱུར་པའོ། ། གཙོ་བོར་དེ་ནི་བྷ་ར་ཏིའོ། ། གང་དུ་གར་གྱི་བཞད་གད་དང་། གར་མཁན་མ་དང་འགྲམ་ན་གནས་པ་རྣམས་དང་། མདོ་རྩ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པར་ཕན་ཚུན་ཀུན་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ་དེ་ན་བྷ་ར་ཏའི་མཚན་ཅན་ཏེ་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་པའི་གར་དག་བྱ་བའོ། ། རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་འདིར་དཔེ་བརྗོད་པ་གླུ་དག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་སད་ཏི་སྟེ་ངག་དང་ལུས་སྟོན་པ་ཅན་ཏེ། སྙིང་སྟོབས་ཤས་ཆེ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་ཤས་ཆུང་བའི་རོ་དག་ནི་སད་ཏྭི་ཀའི་རིམ་པའོ། ། གང་ཅུང་ཟད་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ཞིང་བརྗེས་པ་དེར་གང་ཞིག་དགོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སད་ཏྭི་ཀའི་ཚུལ་ཏེ་འདིའི་དཔེ་བརྗོད་པ་དཔྱིད་ཀྱི་སྡེ་མ་སྦྲུལ་གྱིས་སོ་བཏབ་པས་སྲོག་ཆད་པའི་དུས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུས་ཐུབ་པའི་ལུས་ལ་དེའི་སྲོག་བཅུག་པས། དེའི་ལུས་ཀྱིས་སྔར་གྱི་དཔྱིད་ཀྱི་སྡེ་མའི་བྱ་བ་ཀུན་བྱེད་པས་སློབ་མ་རྣམས་སྨན་པ་དང་གཡོ་ཅན་རྣམས་རྣ་སྐད་ཆེར་དགོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བྷ་ག་བར་ཛྲ་ཀར་ཞེས་པར་བྱའོ། ། ཨ་ར་བྷ་ཏའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་ཨ་ར་བྷ་ཏའི་སྟེ་མིག་འཕྲུལ་གྱིས་ཉལ་བ་ལས་ལངས་ནས་མྱ་ངན་དང་འགྱེལ་བ་དང་དྲག་པོ་དང་། འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་རོ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཨ་ར་བྷ་ཏའི་མཚན་ཉིད་དོ། །

Bhārata and so forth are derived from the term bhārataṃ smṛtam (remembered as Bhārata). All of these are explicitly described as having the characteristics of the bhārata arrangement. In that regard, through the characteristics of what is called bhārata, one understands the scope: the bhārata is primarily a wonder of speech concerning heroes. That which is primarily [heroic] is bhārati. Where there is dramatic laughter, actresses, those standing nearby, and the holders of the root sūtras, they converse with one another; there, the dramas named after the bhārata characteristics, such as "So-and-so," are to be performed. Regarding the question "For what reason?" and so forth, the illustrative examples of songs should be viewed here. Sattva (heroism) is sattvikī, which indicates speech and body; the aesthetic flavors (rasa) in which sattva predominates and compassion is minimal are the sequence of sattvikī. Whatever is slightly transformed or exchanged, and therein causes laughter, is the manner of sattvikī. An example of this is when the Spring Maid was bitten by a snake and her life was severed; at that time, a man infused his own life-force into the body of the Sage. Because that body performed all the former activities of the Spring Maid, the disciples, physicians, and rogues laughed loudly; that is to be called bhagavajjarka. That which is born in the state of ārabhaṭī is ārabhaṭī; having arisen from sleep through a magical illusion, it possesses the aesthetic flavors of sorrow, falling, ferocity, and terror—this is the definition of ārabhaṭī.

གང་དུ་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཨ་ར་བྷ་ཏའི་ཚུལ་ཅན་གྱིས་རྨི་ལམ་གྱི་གར་མཁན་ལ་བློན་པོས་ཆགས་པ་སྨྲ་ན་ཡང་དག་པར་སྨྲས་ནས་ཡང་རི་མོའི་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་བ་ཚའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་ཞེས་པ་ནི་དཔེ་བརྗོད་པར་བལྟ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གླུ་དུ་མ་དང་རོལ་མོའི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སྒེག་ཆོས་མངོན་པར་སྟོན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱན་དང་། ཕྲེང་བའི་རྒྱན་རྣམས་དང་ལྡན་པར་སྨད་འཚོང་མ་བཟང་མོ་དང་སྙན་དངགས་ཀྱི་ཚིག་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པས་བརྒྱན་པ། དགོད་པ་དང་ངུ་བ་དང་ཁྲོ་བ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་སྒེག་ཆོས་ནི་ཀེ་སི་ཀེའི་རིམ་པའོ། ། གང་ལ་ཡང་ཡིད་གཅུགས་པས་ཁྲོ་བ་ལ་གང་གིས་མཐུན་འཇུག་དང་། ཞ་ལང་བྱེད་པ་ནི་སི་ཀའི་ཚུལ་ལོ། ། རིན་ཆེན་འཁོར་ལོའི་གར་ལས་ཆགས་པ་སྨྲ་བ་དགའ་ཞིང་ཡིད་གཅུགས་པས་ཁྲོས་ཏེ། རྐང་པའི་དྲུང་དུ་འགྱེལ་བས་བ་ཚའི་རྒྱལ་པོས་ཞལ་ལོན་བྱས་ཤིང་མགུ་བར་བྱས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དཔེ་བརྗོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བྷ་ར་ཏི་ཞེས་པ་ནི་དྲང་སྲོང་བྷ་ར་ཏི་ས་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའི་གར་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་བྷ་ར་ཏའི་གར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དེར་མཚན་ཉིད་འདིར་བྷ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་དོ། ། མཚོན་བྱ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་ལྡན་པའི་གར་དག་མཱ་མ་ཀཱིས་བརྗོད་ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་བྷ་ར་ཏའི་བསྟན་བཅོས་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་སོ། ། གར་འདི་ཉིད་ཀྱི་བསྐྱེད་པའི་ལུགས་གསུངས་པ།

Wherever an object is made manifest through an especially sublime application, such as by means of extremely variegated forms and so forth, that is the manner of the Arabhata. For example, when a minister speaks of passion to a dream-dancer, and having spoken truthfully, he then presents a variegated painting to the King of Bāṭa—this should be understood as the illustrative example. The Kaisika sequence consists of the graceful arts (śṛṅgāra) that manifest various objects and so forth through numerous songs and musical instruments, possessing diverse ornaments and garland decorations, and adorned by the utterance of various most excellent poetic words, such as the graceful arts involving laughter, weeping, and anger. The Sāttvika manner is that in which, through intimacy, one reconciles anger and acts as a mediator. In the Ratnacakra-nṛtya, having spoken of passion with joy and intimacy, and then becoming angry, one prostrates at the feet; thus the King of Bāṭa makes a promise and is made to be pleased—this is how the illustrative example should be understood. Regarding the term Bharati: it is the definition of the dance proclaimed by the sage Bharata. In the treatise on the definition of Bharata’s dance, these definitions are expressed as Bharata and so forth. It is taught that Mamaki spoke of the dances possessing both the definiendum and the definition; the intention is that by presenting the treatises on Bharata that are renowned in the world, the transformation occurs. The method for generating this very dance is now explained:

མཐུན་པའི་རྐང་སྟབས་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྐང་པ་གཡོན་པའི་གཡོན་ལོགས་སུ་རྐང་པ་གཡས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ནི་མཐུན་པའི་རྐང་སྟབས་ཞེས་བྱའོ། ། རྐང་པ་གཡས་པའི་གཡས་ལོགས་སུ་རྐང་པ་གཡོན་པ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་གཡོན་པའི་རིམ་པའི་རྐང་སྟབས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་ནི་འགྱིང་བའི་རིམ་པ་རྐང་པ་གང་དུ་གར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཐུན་པའི་རྐང་སྟབས་དང་རིམ་པའི་སྟབས་བྱེད་པའོ། ། ལ་ལར་མཐུན་པའི་རྐང་སྟབས་རིམ་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཡོད་དོ། ། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་བཀོད་པའི་རིམ་པས་རྐང་པ་གཡས་པ་དང་གཡོན་པ་དག་གཡས་པ་དང་གཡོན་པས་ལོགས་སུ་བསྒྱིང་བས་གཞག་པ་ནི་མཐུན་པའི་རྐང་སྟབས་རིམ་པར་བྱེད་ཅེས་འགྱིང་བག་གིས་ལག་པ་དང་རྐང་པའི་བསྐྱོད་པ་ནི་ལ་ལི་ཏའོ། ། རྣམ་པར་རྒྱས་པས་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དག་གིས་བསྐྱོད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྒྱས་པའོ། ། ལ་ལར་རྣམ་པར་རབ་འཕྱང་ཞེས་པའི་ཚིག་ཡོད་དེ་དེར་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་འཕྱང་བར་གྱུར་པའི་སྒེག་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། གང་གིས་པྲ་སྟ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་གནས་ནས་འཇུག་ཅེས་གསུངས་པ། པྲ་སྟ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། པྲ་སྟ་ནི་རེག་པའོ། ། བྷི་ལ་སར་བཅས་ནི་སྒེག་པ་དང་བཅས་པའོ། ། སྟོན་པས་སྟོན་པའི་གནས་པ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། ། བྷ་ར་ཏ་ཀ་བོད་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དེ། ཅུང་ཟད་ལོགས་དང་ཅུང་ཟད་ཙམ་མདུན་དུ་དང་ཅུང་ཟད་བརྐྱང་བ་དང་གཉིས་པར་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་དང་། རང་གི་གནས་ནས་རྐང་མཐིལ་གྱི་ཚད་ཀྱིས་བཅག་པ་དང་།

Regarding the phrase "knowing the harmonious footstep" and so forth: placing the right foot to the left side of the left foot is called the "harmonious footstep." Placing the left foot to the right side of the right foot is called the "left-sequential footstep." Moving with those two is the "dignified sequential footstep," wherein whichever foot performs the dance is the one performing the harmonious and sequential steps. In some versions, the phrase "performing the harmonious footstep sequentially" appears. Its meaning is as follows: as arranged in sequence, the right and left feet are placed by extending them to the right and left sides; this is called "performing the harmonious footstep sequentially." The movement of the hands and feet with a dignified air is laliṭa. The movement of the hands and feet with full expansion is vikaṭa. In some versions, the term "fully suspended" (pralambita) appears; its meaning is that whatever graceful quality is fully suspended is expressed as such. That which demonstrates entities such as prasta and so forth is described as "entering from the position," beginning with the word prasta. Prasta means "touching." Sabhilāsa means "with grace." This summarizes the posture of the Teacher. The characteristics of the bharataka call are stated: slightly to the side, slightly forward, slightly extended, and approaching the second [position]; stepping from one's own position by the measure of the sole of the foot.

གང་ཞིག་ཚང་ར་བསྟོད་ནས་གར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འགྱིང་བག་ཅན་ཏེ་ལག་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ། ། གདོང་པ་ཞི་བར་ལྟ་ཞིང་ཟུར་མིག་གིས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ནི་གནས་བསྟན་ཞེས་པའི་གནས་སོ། ། སྨིན་བསྐྱོད་ཅེས་པ་ནི་སྨིན་མ་བསྒུལ་ཞིང་ཟུར་མིག་དང་བསྟོད་པ་དང་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་སྟོན་པར་གྱུར་པས་གང་ཞིག་གར་བྱེད་པའོ། ། ལག་པ་བསྐྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ལག་པ་གཉིས་བསྐོར་ཞིང་བསྐྱོད་པ་སྟེ་འགྱིང་བག་གིས་ལག་པ་ལོགས་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་བའོ། ། ལག་པའི་ལྕུག་མ་ནི་གཡོན་པའི་སོ་སོར་མི་སྤྲོ་བར་དགོད་པ་དང་། རྒྱབ་ལ་སོགས་པར་ལག་པ་བསྟན་པའོ། ། ལག་པ་བསྐྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་བཅས་པས་སོ། ། གར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བཞི་པའི་དོན་གྱིས་གསུངས་པའོ། ། བརྒྱད་ཅེས་པ་ནི་འདི་རྣམས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་བྷ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལག་པ་བསྐྱོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། བརྒྱད་ནི་གར་གྱི་རྣམ་པ་རྐང་སྟབས་སོ། ། རྐང་སྟབས་ལྔ་ནི་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། བྷ་ར་ཏར་རྐང་སྟབས་ལྔ་ཞེས་བརྗོད། དེའི་གར་གྱིས་གར་བྱ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། རྐང་སྟབས་ལྔ་པོ་འདི་ཉིད་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། ། སྔོན་དུ་བརྗོད་པའི་གནས་པ་བྱས་ནས་ལག་པ་གཡོན་པ་ཁ་འོག་ཏུ་བསྟན་ཏེ་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་བཟུང་བའོ། ། ལག་པ་གཡོན་པ་ཐལ་ལྕག་གི་ཚུལ་དུ་གྱེན་དུ་བྱས་ནས་འགྱིང་བག་དང་བཅས་པས་རྐང་པ་རྐང་མཐིལ་ཙམ་གྱིས་གྱེན་དུ་བཏེག་ཅིང་གཡས་དང་གཡོན་པའི་རྐང་པའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་མཉམ་པར་ལྕུག་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

That which involves dancing while raising the hips is the "haughty" (abhimāna) posture; the hands are not fixed. Looking with a peaceful face and glancing with sidelong eyes is the "abiding teacher" (sthavira) posture. "Moving the brows" means shaking the eyebrows and displaying sidelong glances, as well as the contracted and expanded [expressions], while dancing. "Moving the hands" means circling and moving both hands, extending them out to the sides with a haughty air. "The vine of the hand" (hasta-latā) means not spreading the left hand individually, but placing it behind the back and so forth. This is done in conjunction with the application of moving the hands. The phrase "one should dance" is spoken in the sense of the fourth case. "Eight" refers to the bhārata and other [styles] just mentioned. One should move the hands; the eight are the types of dance steps (pādanyāsa). The meaning is that the five steps become eight. In the Bhārata, the five steps are mentioned; the intention is that one should dance with that dance. These five steps themselves are described as the definition of the meaning of the eight. Having first performed the "abiding" posture, the left hand is turned downward and held at the navel. The left hand is raised in the manner of a slap, and with a haughty air, the foot is lifted slightly on its heel and joined to the outer side of the right and left feet; at that very moment, it is called the "vine" (latā).

ལག་པ་གཡོན་པ་གྱེན་དུ་བསྒྲེང་བ་དང་དེ་ནས་ལྟེ་བའི་གཡོན་ལོགས་སུ་དགོད་པའོ། ། ཚང་ར་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ལག་པ་བསྐོར་ཞིང་དེ་ནས་གཡོན་ཕྱོགས་སུ། རྐང་པ་གཡོན་པ་བཏང་བ་དང་། ལྕུག་མའི་ལག་པས་གཡས་སུ་འགྱིང་བག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། མགོ་བོ་ཅུང་ཟད་བསྟོད་ནས་ལུས་ཅུང་ཟད་སྨད་དེ་འགྲོ་བའི་རྐང་སྟབས་ལྔ་ཞེས་པའོ། ། ཅི་ཐབས་གཞན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དམ་གང་གིས་འདི་ལྟ་བུ་འདིར་བསྟན་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། གར་གྱིས་ཀྱང་རང་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་དགྱེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་གསུངས་པས་ངེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། དྲི་དང་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པས། ། ལྷ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་དགྱེས་ཤིང་། ། མཆོད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་གླུ་སོགས་གར་གནས་ཀྱིས། ། བསྟོད་པས་དགྱེས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ། གར་དང་གར་གྱིས་དབང་བསྐུར་སྦྱིན། ། ཞེས་པའོ། ། ཡང་གསུངས་པ། གར་དང་གར་གྱིས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བར་འདོད་པས་གསུངས་པ། གར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་དབྱུག་པ་ཞེས་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བཅིང་བས་བླངས་ནས་དེ་ལ་འོ་བྱའོ། ། དེས་ཀྱང་དེའི་པདྨ་ལ་འོ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ལྷ་མོའི་པདྨ་ལ་འོ་བྱ་ཞིང་པདྨ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། མཆོད་པ་ཞེས་པ་ནི་རེག་པའི་མཆོད་པའོ། ། གསང་བ་བསིལ་བར་ཤེས་ནས་མི་གཡོ་བར་རབ་ཏུ་གནས་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ནོར་བུ་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ལས་གསུངས་པ། གང་ཞིག་བསིལ་བར་བྱེད་པ་དེར། ། མི་གཡོ་བ་ནི་གཞག་པར་བྱ།

Raising the left hand upward and then placing it to the left of the navel; turning the hand toward the right hip and then to the left; extending the left leg; making a graceful, haughty gesture with the right hand as if holding a branch; and slightly tilting the head while lowering the body—these are the five modes of movement. To dispel the doubt of whether there are no other methods for conferring empowerment and so forth, or why such things are taught here, it is said: "Through dance as well, the deities one desires will be pleased; it is taught for that purpose, so there is no fixed rule." Likewise, it is said: "The deities are likewise pleased by scents, garlands, and so forth, but they are not thereby truly worshipped. Just as they are pleased by song and the like, and through the presence of dance and praise, they become auspicious." Thus it was taught: "Through dance and the empowerment of dance," and also: "Through dance and the fire offering of dance." Desiring to clarify that very reality through the yoga of meditative union, it is said: "Dance," and so forth. Regarding "the vajra staff," the practitioner should take the object of accomplishment with the vajra-bind and kiss it; she, in turn, should kiss his lotus. In that way, one should kiss the lotus of the goddess and display the lotus. "Offering" refers to the offering of touch. Regarding the statement, "Knowing the secret to be cool, one should abide immovably," it is likewise taught in the Secret Jewel Bindu: "In that which makes one cool, one should place the immovable."

། ཞེས་སོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདུད་རྩི་སྒོམ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པས་དོན་འདི་གསུངས་པ། བདུད་རྩི་བསམ་གཏན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདུད་རྩིའི་བསམ་གཏན་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། མྱོས་བྱེད་འབབ་པ་འོ་མའི་རྒྱུན་འཛག་པར་གྱུར་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་རྩའི་འོ་མའི་ཐིག་ལེ་གཞོམ་དུ་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། བསྒོམ་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བསྒོམས་པས་ཞེས་པ་ནི་རྩའི་འོ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་གཞོམ་དུ་མེད་པར་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ་མཆོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཆོག་ཅེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། ། བདུད་རྩི་ཞུ་བ་ལྟ་བུའི་ཐིག་ལེ་ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་ཞེས་པ་འདིར་བདུད་རྩི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ནི་ཧ་ཡིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མཱ་མ་ཀཱིས་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནམ་མཁའི་དབུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ནམ་མཁའི་དབུས་ཞེས་པ་ནི་བྱ་གདོང་མའི་ནང་དུ་སྟེ། པདྨའི་ལྟེ་བ་ནོར་བུས་འབིགས་པའི་ས་ཕྱོགས་སོ། ། ཟླ་བ་བཞིན་ནི་ཟླ་བ་འཛག་པ་ལྟ་བུའོ། ། ནོར་བུ་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ལས་གསུངས་པ། པདྨའི་དབུས་སུ་ནོར་བུའི་ཚད། ། ནོར་བུ་ཤེལ་བཞིན་རིག་པ་སྟེ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་དང་འདྲའོ་ཞེས་གསུངས། ཆ་དང་ཆ་མིན་ལས་གྲོལ་བའི་ཐིག་ལེའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དེ་ནས་བརྗོད་ཅེས་པ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་གསལ་བར་བྱས་པའོ། ། དེ་ཉིད་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་མི་ཟད་པའོ། །

Thus it is said. Then, the Blessed One, wishing to teach the meditation on nectar, spoke this meaning: "The meditative concentration of nectar," and so forth. The meditative concentration of nectar means that one should meditate on all the channels as being unified, such that the intoxicating flow becomes a stream of milk. Then, it is said that one should meditate on the indestructible drop of the milk of the channels: "By meditating," and so forth. "By meditating" means that through that meditation, one will manifest the indestructible [essence] born from the milk of the channels. That very point is shown as follows: "Supreme," and so forth. "Supreme" means unsurpassed. "That very [reality]" means the unerring self-awareness. Regarding the phrase "the form of the syllable of the drop of nectar like a melting [substance]," the meaning here is that the form of the nectar drop is the syllable Ha. It is said that Māmakī clarifies the realization of suchness: "In the center of space," and so forth. "In the center of space" means within the Kākāsyā [channel], the location where the jewel pierces the center of the lotus. "Like the moon" means like the dripping of the moon. As stated in the Ratnaguhyatilaka: "In the center of the lotus, the measure of the jewel; the jewel is awareness, like crystal." It is said to be similar to that result. By way of the drop itself, which is liberated from parts and non-parts, it is the suchness of unerring supreme joy and emptiness. Then, regarding the word "expressed," it was clarified in the second chapter. Because that very [reality] is uninterrupted, it is inexhaustible.

བསྟན་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲིབ་པ་མེད་དོ། ། རྩའི་སྦུབས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྫོགས་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། རྐན་དང་མཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྩོལ་བས་གཞིག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་གཞོམ་དུ་མེད་པ་ནི་ཧ་ཡིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་སམ་ཞེས་པ་ལ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ། ལྟེ་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྟེ་བ་ནི་པདྨའི་ལྟེ་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་བགྲོད་པའི་དུས་སུ་གང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་དབུས་སོ། ། གང་གི་ལྟེ་བའི་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ་གེ་སར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གེ་སར་གསང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་པདྨའི་ལྟེ་བ་དྲུག་པའི་གནས་སུ་བདུན་པའོ། ། དེར་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། འཛག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྷ་ག་དང་ལིངྒ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་དབུས་སུ་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། ། མཉམ་པར་ཆགས་པའི་དབུས་སུ་འཛག་པར་གྱུར་པ་ཁུ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་བདེ་བ་འཛག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆགས་པའི་དུས་སུ་རང་གི་རིག་མའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་ཞེས་པའི་མན་ངག་འདིས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མེད་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། ། ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའོ། ། གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ལས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཏེ་སེམས་ཅན་ནོ། །

By the very nature of the teaching, there is no decline. By abiding within the hollow of the channels, it is subtle. By the very nature of the Vajrāmṛta-tantra, it is Vajrasattva. Because it cannot be destroyed by the exertion of the palate, lips, and so forth, it is "inexpressible"; "indestructible" is the meaning of the syllable Ha. To the question, "Does this abide everywhere?" it is said that it does not, beginning with the words "at the navel." The "navel" is the center of the lotus; the "center" is where one should abide at the time of proceeding toward intense passion. Regarding the question "whose navel?", it is said, beginning with "the filaments." The "secret sphere of the filaments" is the seventh [center] at the location of the sixth lotus center. Regarding the question, "How is it to be known that it abides there?", it is said, beginning with "dripping." It is the meditative equipoise in the center of the perfect union of the bhaga and the liṅga. In the center of that equal passion, the dripping occurs in the form of seminal fluid, and bliss drips forth. Through this pith instruction—"perceived directly by one's own consort at the time of passion"—if there were no perfect union of the vajra and the lotus, how could those be realized? To demonstrate even those worldly qualities because it is the source of all qualities, it is said, beginning with "that very." "That very" means the king of suchness. That which depends on the locus of the five aggregates and the karmas is a "living being," that is, a sentient being.

སྲོག་ནི་འཚོ་བ་ཞེས་པ་སྟེ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་སོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕུང་པོའི་སྒྲས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་སྤྱིར་སྨྲས་པའོ། ། གྲངས་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་རང་བཞིན་ནང་དུ་ཤེས་པ་དེ་དབྱེ་ཞིང་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་སོ། ། གང་ཞིག་ལས་མཐའ་དག་དང་ལྡན་ཞིང་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། ། བརྒྱ་བྱིན་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། ། ཚངས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཚངས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཚངས་པའི་གཟུགས་སུ་སྨྲ་བའོ། ། པ་ར་ཧ་མ་སར་སྨྲ་བ་ཁྱབ་འཇུག་སྟེ། བ་ར་ཧ་མ་ས་ཞེས་སྨྲས་པའོ། ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲའོ། ། བཤད་ལུགས་གཞན་ནི་ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟེ་ལྷ་གསུམ་ནི་གཟུགས་གཅིག་ཅེས་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་སེམས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་རང་དབང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། རྣམ་རྟོག་མེད་པར་དེས་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱའོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པར་བྱེད་པས་ཆུ་ནི་ཆུ་ཉིད་དོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་ཉིད་དོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རླུང་ངོ་། ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གོ་སྐབས་འབྱེད་པས་ནམ་མཁའོ། ། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བརྟན་པའོ། །

"Life" refers to the vital breath, according to the proponents of Īśvara. "Consciousness" is spoken of by the term "aggregate" as a general reference to the five aggregates. Speaking from the perspective of the Sāṃkhya view, it says "Buddha" and so forth. One who knows the nature of the puruṣa within and distinguishes it is a "Buddha." One who possesses all activities and acts as the king of the dharma of the higher realms is the "Vajradhara." "Śakra" is well known. "Brahmā" refers to the proponents of Brahmā, who assert that everything is the form of Brahmā. Viṣṇu is the one spoken of as "Parātmā." The proponents of Maheśvara assert him to be Īśvara. According to another explanation, those who assert that the three gods—Brahmā, Viṣṇu, and Maheśvara—are a single form and a single entity think thus. Speaking from the perspective of worldly independence, it says "and so forth." It means that because he is the sustenance for all sentient beings, or because he benefits and harms them without conceptualization. Because he makes all things equal and balanced, water is "water-ness." Because he is the cause that brings all things to full maturity, fire is "fire-ness." Because he thoroughly transforms all things, he is wind. Because he is naturally luminous and provides space, he is space. Because he is the very nature of the deities of trees and so forth, he is "stable."

གཡོ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཏེ་རྐང་པས་རྒྱུ་བའོ། ། སྣ་ཚོགས་ནི་ཚངས་པ་དང་མེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁམས་གསུམ་པའོ། ། མ་ལུས་ཞེས་པ་ནི་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། ། མང་དུ་བརྗོད་པས་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། བདག་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། བསམ་གཏན་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོ་གས་མངོན་དུ་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཞེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དྲུག་པའོ། ། བསམ་གཏན་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་བསྐྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ལས་བྱུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་བདག་གོ། ། ཁྱོད་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རྩའི་འོ་མའི་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་དགོངས་སོ། ། བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་བསམ་གཏན་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་རྫོགས་ནས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་དུ་རྫོགས་པར་བསམ་གཏན་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོ་གས་འགྲུབ་པར་རིགས་སོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་བསྟན་པས་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །

Those who are blessed by movement are the wandering beings, those who travel on foot. "Diverse" refers to the various distinctions among Brahmā and the fire deities. "The three realms" refers to the nature of the desire, form, and formless realms. "Without exception" means that which is to be attained without remainder. What is the need for further elaboration? Such is the suchness of the nature of cause and effect, both mundane and supramundane. "I" refers to Vajrāmṛta. "Meditation should be performed" means that it should be actualized through the ritual for the sake of clarity. The word "of that" is the genitive case of the object. It is not meditation alone; therefore, it is said, "the generation of oneself," and so forth. "Arisen from that" means that I am generated by the suchness of Vajrāmṛta. The intention is that one should understand this as being together with the drops of the nectar of the channels for the sake of perfect union with you. It is not that one should meditate on oneself alone; rather, it is said that one should meditate on Brahmā and the others, having perfected them as Mahābrahmā and so forth, until they are perfected in the state of Vajrāmṛta. This is expressed in the passage beginning, "Brahmā, Viṣṇu," and so forth. As for "bodhisattvas," this refers to Maitreya and others who have been empowered as regents; it is appropriate that they also achieve accomplishment through the ritual of the Vajrāmṛta Tantra in order to attain the state of Vajrāmṛta. Even the Tathāgatas, such as Vairocana and the rest, actualize that state through the teaching of Vajrāmṛta.

ཤེས་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། གཙོ་བོ་ནི་བདག་པོ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་བྱ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་གཅིག་པུའི་བསྒོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བསྟན་པ་རྟོགས་པས་ཀྱང་ལྷ་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ། སྐྱེ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྲོ་བའི་དུས་སུ་ཐོག་མར་དབང་ཕྱུག་སྐྱེའོ། ། རང་ཉིད་སྐྱེ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ་དེ་ལ་གུས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ངོ་། ། འཆི་བ་ཞེས་པ་ནི་དུས་སུ་སྨྲ་བ་རྣམས་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནུབ་ཅེས་པ་སྟེ། སྡུད་པའི་དུས་སུ་གང་ཞིག་ནུབ་པ་མ་གོས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དེར་དབང་ཕྱུག་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་སྟེ། ལྷ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་སྨྲའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སོ་སོར་སྤྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཞེས་པ་སྟེ་རིག་བྱེད་གསུམ་པོས་སྤྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོའི་གཟུགས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། ། རང་བྱུང་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོར་བརྗོད་དེ་སྡུད་པའི་དུས་སུ་ནུབ་ཅིང་མངོན་པར་གནས་ཤིང་སྤྲོ་བའི་དུས་སུ་རང་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། ། རང་བྱུང་དེའི་གཟུགས་ནི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའོ། ། གཅིག་པུ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ལ་ལ་དག་དེའི་ཕྱེད་ནི་མི་མོ་དང་། ཕྱེད་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་གཟུགས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ་རིག་བྱེད་གསུམ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །

"Objects of knowledge" refers to the levels, the perfections, and so forth. "Knowledge" is the nature of non-conceptual, non-dual form. "The Principal" is the sovereign; it should be connected with the phrase "the Bodhisattva should meditate." This is not a meditation on Brahmā and the others alone; rather, it is said that by realizing their teachings, one also meditates on that deity. Regarding the passage beginning with "birth," at the time of emanation, Īśvara is born first. "He is born of himself" refers to the system of those who are devoted to him. "Death" refers to the manner in which the proponents of time [claim] he sets at the time of death; at the time of withdrawal, he sets into that which is unstained and equal to space, and into that Īśvara sets. Through these forms of the deities, they speak of Mahādeva. He is the King of Suchness, endowed with all aspects and all applications, the independent creator who emanates the entire world; thus, the three Vedas meditate on the form of the creator. "Self-arisen" refers to Mahādeva; it means that at the time of withdrawal he sets and remains manifest, and at the time of emanation he becomes clear of himself. The form of that self-arisen one is Mahādeva. "The One" means that some say half of him is a woman and half is the form of Īśvara. "The All" means the Omniscient One; it means that the three Vedas should be meditated upon.

ཀུན་དུ་ཞེས་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་རྟགས་ཐོབ་ནས་ཐམས་ཅད་ལྷ་ཆེན་པོ་དེའི་རྣམ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། ། ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ནི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་ཨུ་མ་ཞེས་སོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའོ། ། ཞི་བར་ཞེས་པ་ནི་ཆ་དང་བྲལ་བར་རིག་བྱེད་གསུམ་བྷ་ག་དང་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་སྟེ་ཁྱབ་པ་ནི་དེས་ཏེ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། སྐྱེས་བུར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། དགང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དགང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཚངས་པའི་སྒོ་ངའི་མཐར་ཐུག་པར་སྤྲོ་བར་ཀུན་དུ་དགང་བར་བྱ་ཞེས་པས་སྐྱེས་བུ་སྟེ། སྐྱེས་བུར་སྨྲ་བའི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། དང་པོར་སྐྱེས་བུ་ཡོད་དེ་གང་ཞིག་འགྲོ་བ་རྣམས་སྐྱེད་ཅིང་སྡུད་པར་བྱེད་པས་སྐྱེས་བུ་སྟེ། དེས་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། ། གྲངས་ཅན་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུའམ། སྐྱེས་བུ་ནི་ལུས་ཏེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འགེངས་པས་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་ཁྱབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དབང་པོ་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་བུར་འདོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་བཤད་པ་གསུངས་པའོ། ། ལུས་ལ་གནས་པས་ལུས་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དེ་ཞི་བ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། ། ལུས་ལ་གནས་ནས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་ཞེས་པ་སྟེ་བདག་རྟོགས་པ་པོ་སྒྲོན་མ་བཞིན་དོན་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཞི་བ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སའོ། །

"Everywhere" (sarvataḥ) refers to the ascetic observances (vrata) of the sixty-four [forms of Śiva]; having attained the signs of these, everything is the ascetic observance of the form of that Great God (Mahādeva). "Peaceful" (śānta) refers to all states as Maheśvara and Umā. Some say it is Maheśvara alone. "In peace" (śānte) means that, being free from parts, the three Vedas pervade everything in the manner of the bhaga and the liṅga; that pervasion is by means of that very peace. Speaking in terms of the proponents of the puruṣa (the Person), it is said: "It should be filled," and so forth. "Filling" means that it should be filled everywhere by emanating [the self] as far as the limit of the Egg of Brahmā (brahmāṇḍa); thus it is the puruṣa. The non-Buddhist puruṣavādins speak in this way: "First, the puruṣa exists; because he produces and withdraws the worlds, he is the puruṣa." Therefore, one meditates upon that puruṣa. Or, it is the puruṣa as imagined by the Sāṃkhyas; or the puruṣa is the body, because it is completely filled by virtuous, non-virtuous, and neutral actions. That puruṣa belongs to the Vaiṣṇavas. The claim that the sense faculties (indriya) are the puruṣa and that consciousness (vijñāna) is the puruṣa is explained based on one particular Buddhist position. "Abiding in the body" (dehastha) means the embodied one (dehin); that itself is one aspect of the Śaiva position in all its states. Abiding in the body, through the activity of the sense faculties and so forth, one realizes and knows blue and so forth; thus, the self is the realizer, clarifying the object like a lamp. This is the ground of the Śaiva non-dualists (advaitavādin).

ཁྱབ་འཇུག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། རང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁྱབ་འཇུག་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཆུའི་ནང་དུ་ཉལ་ཞིང་། སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཟླ་བ་ཉ་ལ་རང་ཉིད་རབ་ཏུ་སད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས་ན་ལྷ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་འཇུག་པ་རྣམས་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྱུ་མས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་ཁྱབ་པ་འཇུག་སྟེ། སྒྱུ་མའི་གཟུགས་འདིས་ཁྱབ་འཇུག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་སོ། ། ངག་ཕུར་བུར་ཤེས་པ་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཚོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། (ད་,དེ་)གསུངས་པར་གྱུར་པ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་སྦྱོར་གྱུར་པས། ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡང་། ། ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་རྣམས། ། དེ་རུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་དག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། གསལ་མི་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་གང་དག་ལ་གསང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གཡོན་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དམ་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ཤེས་ནས་མི་བྱེད་ཅིང་མི་སྟེན་པ་ནི་གཡོ་ཅན་ནོ། ། དགོས་པ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་ལ་ཟོལ་བྱེད་པ་ནི་ཟོལ་པོའོ། ། བསླུས་པ་ནི་རྒྱུན་མའོ། ། ཆད་ལྟ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། ། སྔགས་དང་རྒྱུད་དག་སུན་འབྱིན་པས་ནི་དམ་ཚིག་ལ་སྡང་བའོ། ། འདི་རྣམས་ལ་གསལ་བར་མི་བྱ་བར་ཤེས་ན་གང་རྣམས་ལ་གསལ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ།

Regarding the system of Viṣṇu, it is said: "Self," and so forth. Viṣṇu sleeps within the waters during the summer season, and on the full moon of the last month of autumn, he awakens himself. Because of that conceptualization, he is a "god" (deva); therefore, the Vaiṣṇavas meditate upon him. He enters into and pervades everything through various illusions (māyā); by means of this illusory form, the yogins of the Viṣṇu-tantra [are defined]. Speech is known as Bṛhaspati, and the assembly is his form. The Vajradhara becomes Śakra; thus, one should view him everywhere as being meditated upon in the manner of Śakra. As it is said: "Through the union of the vajra and the lotus, Even the qualities of the mundane world, Which are the natures of all qualities, Are to be realized therein." Regarding those mundane or supramundane qualities that are the essence [of the deity], it is asked: "Why should they not be made manifest?" To this it is said: "One should not make manifest," and so forth. Immediately following that, it is asked: "To whom should those things just explained be kept secret?" To this it is said: "The deceitful," and so forth. Those who, having understood the sublime activities, do not perform them and do not rely upon them, are the "deceitful" (śaṭha). Those who engage in what is purposeless and feign virtue are the "hypocrites" (kuhaka). Those who are deceived are the "perpetual" (jālika). Those with nihilistic views are the "wrong-viewed" (mithyādṛṣṭi). Those who disparage the mantras and tantras are "hostile to the samaya." Knowing that these are the ones to whom it should not be made manifest, it is asked: "To whom, then, should it be made manifest?" To this it is said:

བླ་མ་དག་ལ་གུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་བསྐྲུན་པ་ནི་བླ་མ་ལ་གུས་པའོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དམ་ཚིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དུལ་བའོ། ། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་དང་དབང་བསྐུར་བས་སོ། ། རྡོ་རྗེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་འདིར་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་དྲུག་པའི་གནས་སུ་བདུན་པའོ། ། འདི་རྣམས་བསྟན་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་པར་ངེས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཡང་དག་པར་བོས་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་གསུངས་པ། རིག་མར་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རིག་མ་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་གང་ཞིག་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ནི་རིག་མ་དང་ལྡན་པས་དབང་བསྐུར་བའོ། ། རིག་མ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མ་དེ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཕྱིས་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སྔགས་དང་བཅས་པ་གསལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་དབང་བསྐུར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སློབ་དཔོན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་དབང་བསྐུར་བས་དེའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སློབ་མ་དང་ཕྱག་རྒྱས་འོ་བྱའོ། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱའི་པདྨ་ལ་འོ་བྱའོ། ། བདུད་རྩི་མྱོང་བ་ཡང་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་འདིར་དབང་བསྐུར་བར་གྱུར་པས་སོ། ། དེ་གསུངས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་བྲིས་ཏེ། སློབ་དཔོན་རབ་ཏུ་ཞུགས་ནས་འདུས་པའི་མཆོད་པའི་དབང་བསྐུར་ནས་བསྟོད་པ་དང་། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་སློབ་མ་གཞུག་པར་བྱ་བ་དང་།

Regarding the phrase "reverence for the gurus" and so forth: to establish oneself in virtue in every way is reverence for the guru. To be endowed with perfect ethical discipline and samaya is to be disciplined. This is achieved by entering the secret maṇḍala and receiving empowerment. In this Vajrasādhana Tantra, this is the entry into the sādhana of the accomplishments (siddhi), which is the seventh chapter within the sixth section. The phrase "these are taught" is certain to mean "these shall be explained," just as it is for one who has extensive learning. Having correctly summoned [the disciple], the sequence of empowerment is taught: "endowed with a consort" and so forth. A "consort" (vidyā) refers to the empowerment bestowed through union with a mudrā such as the previously mentioned outcaste woman (caṇḍālī) and others; that is "empowerment with a consort." As for the term "consort," it means the empowerment should be conferred upon that disciple. "Thereafter, that very [reality]" means the yoga of the deities together with the mantra should be made clear. To clarify the empowerment therein, it is said: "the master" and so forth. Through the master's empowerment, the disciple and the mudrā should kiss the [master's] vajra. The master should also kiss the mudrā's padma. One should also taste the nectar (amṛta); thus, by means of this, the empowerment is accomplished. Having spoken of that, just as it is, the secret maṇḍala is drawn out. The master enters, and having bestowed the empowerment of the gathered offerings, he offers praise. Then, according to the ritual sequence as it was taught, the disciple is to be introduced.

ཕྱག་བཙལ་བ་དང་། མཆོད་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་གར་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། མཱ་མ་ཀཱིས་རང་དགར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔོན་བཞིན་དུ་ལེའུའི་མིང་དང་གྲངས་སུ་བཅས་པའི་ལེའུའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གླུ་དང་གར་དག་སྔོན་དུ་གསུངས་པ་ནས། དེ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་ནི་གླུ་དང་གར་གྱིས་དབང་བསྐུར་བ་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གླུ་དང་གར་གྱིས་དབང་བསྐུར་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་གང་གིས་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ། ལེའུ་བདུན་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁྲོ་བོ་ལ་མོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཁྲོ་བོ་དེ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པའི་དོན་དུ་དེ་ལ་དྲིས་པ་གསུངས་པ། ཡང་ནི་བཞེངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ཞེས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཞད་ཅིང་དྲིས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྡུས་པའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་མཆོད་པར་གྱུར་པའི་ཐུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། ། ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བོད་པའོ། ། ཐེ་ཚོམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། གང་དུ་ཐེ་ཚོམ་འཁྲུངས་སྙམ་པ་ལ་འདིར་ཞེས་པ་སྟེ།

Having performed prostrations and offerings, one should ensure that all activities, such as the conferral of empowerment and so forth, are preceded by these [rituals] so that everything becomes perfect. In order to show that this was not taught arbitrarily by Māmakī, it is said: "The Blessed One, the Vajra-holder," and so forth. As before, the conclusion of the chapter, including its name and number, is stated: "The Vajra Nectar," and so forth. Since song and dance were previously mentioned, the empowerment preceded by those is the empowerment through song and dance; through that, the thorough realization of suchness is the coming to know suchness. Thus, it is taught by whom the realization of suchness occurs after being empowered by song and dance. This is the extensive explanation of the seventh chapter. Now, in order to subdue the non-Buddhists and to care for those yogins who are devoted to the wrathful deities, the question regarding the knowledge of that wrathful Vajra Nectar is stated: "Again, arise," and so forth. The word "again" indicates that immediately after the laughter and the question, [the response] is summarized. The word "this" refers to the words that clarify the meanings residing in the mind of the one who has become the object of offering. To the question "What was said?", it is said: "The Blessed One," and so forth. "Blessed One" is a formal address. "Doubt" refers to conceptualization. To the thought "Where did the doubt arise?", it says "here."

དེ་མ་ཐག་པའི་ཁྲོ་བོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དེ་ཤེས་པས་བདག་ནི་ངོ་མཚར་བར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་ལྷག་མའོ། ། ངོ་མཚར་གྱི་ཡུལ་ཉིད་གསུངས་པ། ཞི་བའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱོད་འགྱིང་བཞད་དང་སྒེག་པའི་གཟུགས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་སོ། ། འདི་ལྟར་ནི་ཅིའི་དོན་གྱིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཅན་ནོ། ། བདག་ཉིད་ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་དྲིས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། ཁྲོ་བོའི་དབང་ཕྱུག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་རྩེ་ལྔ་པའི་རྡོ་རྗེ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཏེ། ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་ནི་རྣམ་པར་ཕྱུང་། ། ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་སྦྱོར་བ་ནི་བསྲུབ་བྱ་དང་སྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དྲོད་ཀྱིས་རྩའི་འོ་མའི་བདུད་རྩིའི་ཐིག་ལེ་དེས་བདག་ཉིད་ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་དབྱུང་ཞིང་སྤྲོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་རྣམ་པར་གསུངས་པ། འབར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འབར་བའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པའི་འོད་ཟེར་དམར་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དྲག་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་སྟེ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ། ཕྱག་བརྒྱད་པ་ཞལ་བཞི་ནི་སྔོན་པོ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སེར་པོ་དང་། དཀར་པོའོ། ། ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་དང་བཅས་པའི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུ་སྟིས་ཅོད་པན་དུ་བྱས་པ། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དང་རྒྱུ་མས་བརྒྱུས་པའི་མེ་ཏོག་གི་ཆུན་འཕྱང་ཅན་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འགྱིང་བག་གིས་གནས་སོ། ། ཕྱག་མཚན་རྣམས་གསུངས་པ།

The phrase "I have become amazed" is a supplementary statement [referring to] knowing that object of the immediately preceding wrathful meditative absorption (samādhi). The object of that amazement is stated as "the peaceful form" and so forth. "Peaceful" refers to your form of haughty laughter and charm. "Vajra-holder" refers to the wrathful deities. "In this way" means for what purpose. "How will it be?" means having thus offered the prayer. To show himself in the form of a wrathful deity, he said: "Then," and so forth. "Then" means immediately after the question was asked. "The Blessed One" is through the yoga of the Lord of Wrathful Deities (krodheśvara). "Vajra-holder" means by means of this five-pronged vajra; it is connected as "the Vajra-holder manifested the form of a wrathful deity." "The union of the vajra and lotus" means that through the heat of entering into meditative equipoise by means of the churned and the churning, the drops of the nectar of the milk of the channels manifest and emanate oneself in the form of a wrathful deity—this is the meaning. Its appearance is described as "blazing," and so forth. "Blazing garland" refers to a maṇḍala of red light rays. "Fierce" means distorted and baring fangs, blue in color. He has eight arms and four faces: blue, smoke-colored, yellow, and white. He has a crown made of a vajra-nectar volume together with a garland of skulls. He is adorned with various ornaments and flower clusters strung with intestines, and he dwells in the maṇḍala with a haughty bearing. The hand symbols are described:

ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མགོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་མིའི་མགོ་བོའོ། ། ཐོད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཁྲག་གིས་བཀང་བའི་ཐོད་པའོ། ། ཁྲག་ལ་དགྱེས་ཞེས་པ་ནི་སྲིན་པོའིའོ། ། རྒྱུ་མ་ཞེས་པ་ནི་མིའི་རྒྱུ་མའི་ཕྲེང་བའོ། ། ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་ནི་རུས་པའི་ཕྲེང་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་དོ། ། འཆང་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་གསུམ་མོ། ། གཡས་པར་རྡོ་རྗེ་དང་། རྒྱུ་མ་དང་། མགོ་བོ་དང་། རྩེ་གསུམ་མོ། ། གཡོན་པར་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་། ཐོད་པ་དང་། སྲིན་པོའི་མགྲིན་པ་དམར་པོ་བཙིར་བ་དང་། རུས་པའི་ཕྲེང་བའོ། ། གཉིས་ཀྱིས་ནི་དྲ་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རིག་མ་བརྒྱད་ནི་སོ་ཨུད་ཀ་ཏ་ལ་སོགས་པའོ། ། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ནི་ཚངས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་མགོ་བོའི་རུས་པ་དང་བྲང་རུས་རྐེད་རུས་ལ་སོགས་པ་མ་མོའི་རིགས་དང་བཅས་པའོ། ། དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པ་གང་ཞིག་འབྱུང་པོ་དང་རོ་ལངས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཕྱེད་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་འཇིགས་པ་མི་བཟད་པས་གང་བའི་དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པ་འབྱུང་པོ་དང་རོ་ལངས་ནི་སྐྲ་རིང་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ན་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཟ་བར་དགོངས་སོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་པའི་ཁྲོ་བོ་ནི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་འཛིན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་ནོ། ། རིག་མ་བརྒྱད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཙིགས་བཅས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཙིགས་བཅས་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ་ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་། ཉི་མའི་མདོག་གོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། མགོ་བོ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་། ཐོད་པ་དང་།

Regarding the phrase "khaṭvāṅga" and so forth: "head" refers to a human head. "Skull" refers to a skull filled with blood. "Delighting in blood" refers to the rākṣasa. "Intestines" refers to a garland of human intestines. "Garland" refers to a garland of bones. "Vajra" refers to the vajra itself. "Wielding" refers to the trident. In the right hands are the vajra, the intestines, the head, and the trident. In the left hands are the khaṭvāṅga, the skull, the red throat of a rākṣasa being squeezed, and the bone garland. With two [hands] is the webbed-mudrā. The eight consorts are Soḍaśī, Cakrī, and so forth. The great charnel ground consists of the skulls, breastbones, hipbones, and so forth, of Brahmā, Īśvara, and the rest, together with the classes of mātṛs. Those dwelling in the charnel ground are the bhūtas, vetālas, and so forth, who utter half-cries and fill the place with unbearable terror; these bhūtas and vetālas dwelling in the charnel ground have long hair and so forth. In such a great charnel ground, he intends to devour the gods such as Brahmā and the rest. The wrathful Heruka is one who maintains the ascetic discipline of assuming a physical form. To demonstrate the eight consorts, it is said: "With bared fangs" and so forth. "With bared fangs" refers to the yellow color; the three faces are yellow, white, and the color of the sun. The six hands hold a sword, a vajra, a head, a khaṭvāṅga, a skull, and...

རུས་པའི་ཕྲེང་བ་རྣམས་གཡས་པ་དང་གཡོན་པའི་ཕྱག་གིས་འཛིན་པ་སྟེ་ཤར་ན་གནས་པའོ། ། རྣམ་གཙིགས་མ་ནི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཞལ་གསུམ་ལ་སྔོན་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། མགོ་བོ་དང་། རྒྱུ་མའི་ཕྲེང་བ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་། ཐོད་པ་འཛིན་པ་སྟེ་ནུབ་ཏུའོ། ། གཡུང་མོ་ནི་ཁ་དོག་དུ་བའི་མདོག་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་དུ་བ་དང་། དཀར་པོ་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རལ་གྲི་དང་། རུས་པའི་ཕྲེང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་། མགོ་བོ་དང་། ཐོད་པ་རྣམས་འཛིན་པ་བྱང་དུའོ། ། སེར་སྐྱ་མ་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོ་སྟེ་ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རལ་གྲི་དང་། རྒྱུ་མའི་ཕྲེང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་། ཐོད་པ་དང་། སྲིན་པོའི་མགྲིན་པ་འཛིན་པ་སྟེ་མེ་རུའོ། ། ཀུ་ལི་ནི་ཁ་དོག་ནག་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རལ་གྲི་དང་། མགོ་བོ་དང་། རྩེ་གསུམ་པ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་། ཐོད་པ་དང་། རྒྱུ་མའི་ཕྲེང་བ་རྣམས་བསྣམས་པ་བདེན་བྲལ་དུའོ། ། ཨག་གུ་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མའི་མདོག་གོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རུས་པའི་ཕྲེང་བ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་། ཐོད་པ་དང་། སྲིན་པོ་འཛིན་པ་རླུང་དུའོ། ། ད་རུ་ནི་ཁ་དོག་ནག་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་རལ་གྲི་དང་། རྒྱུ་མའི་ཕྲེང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་།

She holds a garland of bones in her right and left hands and resides in the east. Vikaṭā is blue in color, with three faces: blue, white, and sun-like. She holds a sword, a vajra, a head, a garland of intestines, a khaṭvāṅga, and a skull-cup in her six hands and resides in the west. Ḍombī is smoke-colored, with three faces: smoke-colored, white, and sun-like. She holds a sword, a garland of bones, a vajra, a khaṭvāṅga, a head, and a skull-cup in her six hands and resides in the north. Piṅgalā is red in color, with three faces: red, white, and black. She holds a sword, a garland of intestines, a vajra, a khaṭvāṅga, a skull-cup, and the throat of a rākṣasa in her six hands and resides in the southeast. Kulikā is black in color, with three faces: black, white, and sun-like. She holds a sword, a head, a trident, a khaṭvāṅga, a skull-cup, and a garland of intestines and resides in the southwest. Aghorī is yellow in color, with three faces: yellow, white, and sun-colored. She holds a sword, a vajra, a garland of bones, a khaṭvāṅga, a skull-cup, and a rākṣasa and resides in the northwest. Daruṇī is black in color, with three faces: yellow, white, and sun-like. She holds a sword, a garland of intestines, a vajra, and a khaṭvāṅga in her six hands... and resides in the northeast.

ཐོད་པ་དང་། མི་མགོ་རྣམས་དགོད་དོ། ། ལྷ་མོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་ཉེ་བར་བསྡུས་ཏེ་རོ་ལངས་བསྒྲུབ་པའི་ལེའུ་གསུངས་པའོ། ། བ་ལང་རྣ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་དང་མེ་ཏོག་མ་དང་པི་ཝང་མའི་མཐར་ཐུག་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དྲག་པོ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར་ནོར་བུའི་ཅོད་པན་ཅན། འོད་དམར་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གླུ་བླང་བའི་དགོངས་པ་དང་གར་བྱེད་པས་ཐོད་པའི་གནས་ལ་གནས་པར་བྱའོ། ། གང་ཞིག་གླུ་ལེན་པས་རྣམ་པར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གླུ་ལེན་པར་བསྟན་ཏེ། མཆེ་བ་གཙིགས་ཤིང་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ཧེ་རུ་ཀའི་བཟླས་པའི་སྔགས་གསུངས་པ། བཟླས་པའི་སྔགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གསུམ་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཙའི་སྡེའོ། ། གསུམ་པ་ནི་ཛའོ། ། བདུན་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཡའི་སྡེའོ། ། བཞི་པ་ནི་ཝ་ཡིག་སྟེ་དེ་ཉིད་གང་གི་གདན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། བདུན་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཡའི་སྡེའོ། ། གསུམ་པ་ནི་ལའོ། ། སྔོན་གྱི་ཡི་གེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྲི་བའོ། ། གཉིས་གཉིས་ཞེས་པ་དེ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཏུས་པའི་ཡི་གེ་གཉིས་པ་ལན་གཉིས་སུ་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་མཐའ་དག་ཡང་དག་པར་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་ཟླ་ཕྱེད་དང་ཐིག་ལེར་ལྡན་པ་སྟེ་ཨུ་ཡིག་གི་ཧ་དེ་དང་བཅས་པར་ཡོད་ཅེས་པའོ། ། དེ་ནི་ཧཱུཾ་ཡིག་སྟེ་དེ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་དེ་ཉིད་ནི་མཐའ་དག་ཡང་དག་པར་ལྡན་ནོ། ། ཧཱུཾ་ཡིག་གི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཕཊ་ཡིག་བྲི་བར་བྱའོ། ། དྲུག་པའི་ཞེས་པ་ནི་པའི་སྡེའོ། །

The skull cups and human heads are to be arranged. By the phrase "surrounded by goddesses," the maṇḍala is here summarized, and the chapter on the accomplishment of the vetāla is taught. The gatekeepers, such as Gocara and the others, as well as the deities from Puṣpā up to Vīṇā, are also to be visualized. All the maṇḍala deities are fierce, adorned with all ornaments, and wear the vajra-uṣṇīṣa jewel crown; they should be visualized dwelling in the skull abodes, singing songs and performing dances within a red light maṇḍala. That which is established by singing is shown to be the singing itself, characterized by bared fangs, great terror, and so forth. The mantra for the recitation of Heruka is taught: "The recitation mantra," and so on. "The third" refers to the ca-group. The third is ja. "The seventh" refers to the ya-group. The fourth is the letter va; that which has this as its seat is likewise. "The seventh" refers to the ya-group. The third is la. It is to be written immediately after the preceding letter. "Two by two" means that the second letter just extracted should be repeated twice. "Endowed with all of that" means endowed with the half-moon and the bindu; it means that the letter u is present together with the ha. That is the syllable hūṃ, and being endowed with that is "endowed with all of that." Immediately after the syllable hūṃ, the syllable phaṭ should be written. "The sixth" refers to the pa-group.

བཞི་པ་ནི་བྷ་ཡིག་སྟེ་དེའི་བཏུ་བའི་བདུན་པའི་དང་པོས་གདན་དུ་བྱས་ཞེས་པ་ནི་བདུན་པའི་སྡེའོ། ། དེའི་དང་པོ་ནི་ཡ་ཡིག་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གདན་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདུན་པའི་དང་པོས་གདན་དུ་བྱས་པའོ། ། བྷ་ཡིག་དེ་ཉིད་བཅུ་གསུམ་པ་ཨོཾ་ཡིག་དེས་སྤྱི་བོར་མཉམ་པར་མནན་པའོ། ། དེ་དང་ལྡན་པར་སྭཱ་ཧཱའི་ཡི་གེའོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་ཛྭ་ལ་ཛྭ་ལ་ཧཱུཾ་ཕཊ་བྷྱོ་སྭཱ་ཧཱ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་རྩ་བའི་སྔགས་སོ། ། སྔགས་འདིའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ། འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་མཛད་པ་པོ་ཉིད་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔོན་བཞིན་ལེའུའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལེའུ་གང་དུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། ། ། ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་གཙོ་བོའི་རིགས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་དེས་བསྟན་ནས་གཞན་ཡང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཁྲོ་བོ་ཡོད་དེ་དེ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། གཞན་ཞེས་པ་ནི་འགྱིང་བག་དང་། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་ཁྲོ་བོ་ལས་གཞན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཁྲོ་བོའི་རིགས་གཅིག་ཏུའོ། ། བཟོད་པར་དཀའ་བའི་ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་སོ། ། མིང་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་ཞེས་པའོ། ། ཐོག་མར་མིང་བསྟན་ནས། དེའི་རྣམ་པ་གསུངས་པ། ཞལ་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའི་ཞལ་གསུམ་མོ། །

The fourth is the syllable bha. Regarding the phrase "the first of the seventh [group] is made the seat," this refers to the seventh class of consonants. Its first is the syllable ya; that which is made the seat by that very [syllable] is "made the seat by the first of the seventh." That syllable bha is pressed down upon the crown by the thirteenth syllable, oṃ. Together with that, there are the syllables svāhā. Oṃ vajra jvala jvala hūṃ phaṭ bhyoḥ svāhā. This is the root mantra of the glorious Heruka and his retinue. The greatness of the qualities of this mantra is taught in the passage beginning with "this very [mantra]," and so forth. The author of the Vajrāmṛta himself is taught in the passage beginning with "the Blessed One," and so forth. The conclusion of the chapter is taught as before in the passage beginning with "Vajrāmṛta," and so forth. That chapter in which the generation of the glorious Heruka is shown is "thus." This is the extensive explanation of the eighth chapter. In that regard, having first shown the wrathful deity of the principal family called Heruka, there are also other wrathful deities of a different family; in order to show those as well, it is said: "Then, furthermore," and so forth. "Then" means immediately after that. "Furthermore" means other than the wrathful deities who possess a majestic bearing and compassion; it refers to a single class of wrathful deities who are extremely fierce. It is the form of a wrathful deity difficult to endure. As for what its name is, it is "Amṛtakuṇḍalin." Having first shown the name, its appearance is taught in the passage beginning with "three faces," and so forth: the three faces are black, white, and like the sun.

ཕྱག་དྲུག་དྲག་པོ་ཞེས་པ་ནི་མཆེ་བ་གཙིགས་པའོ། ། མིག་སྨན་ནག་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མཉེས་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ཁ་དོག་གོ། ། འབར་བ་ཞེས་པ་ནི་འོད་དམར་པོའི་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། གཏུམ་པོ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཡང་གཏུམ་པོའི་མིག་གོ། ། སེར་པོ་ཞེས་པ་ནི་མིག་སེར་ཞིང་སྨིན་མ་སེར་བ་དང་། སྤུ་གྱེན་དུ་འབར་བའི་སྤྱི་བོར་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་མཚན་པ་གསུས་པ་འཕྱང་བ་བོང་ཐུང་བ་ཆོས་འབྱུང་གི་སྟེང་དུ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ལ་གནས་པ། འགྱིང་བག་ཏུ་བྱ་སྟེ་རྐང་པ་གཡོན་པས་བགེགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཉམ་པར་མནན་པའོ། ། ཕྱག་མཚན་རྣམས་གསུངས་པ། སྟ་རེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། སྟ་རེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་གཡས་ནའོ། ། གཡོན་ན་སྡིགས་མཛུབ་དང་། གཏུན་ཤིང་དང་། ཞགས་པའོ། ། རིག་མ་བརྒྱད་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། ། སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་གསུངས་པའོ། ། ཤར་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་མ་ནི་ཁ་དོག་དམར་མོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། གཏུན་ཤིང་དང་། སྟ་རེ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་བོ། ། ལྷོར་རྡོ་རྗེ་ཞགས་པ་མ་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ཞགས་པ་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། གཏུན་ཤིང་དང་། སྟ་རེ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་བོ། ། ནུབ་ཏུ་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་སྒྲོག་མ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཞལ་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་ལྕགས་སྒྲོག་དང་། རལ་གྲི་དང་། སྟ་རེ་དང་།

"Six-armed Wrathful One" refers to one with bared fangs. "Black collyrium" refers to the color of extremely pleasing eye-salve. "Blazing" refers to a maṇḍala of blazing red light. "Fierce" refers to extremely fierce eyes. "Yellow" refers to yellow eyes and yellow eyebrows, with hair blazing upward, the crown marked by a vajra-amṛta book, a protruding belly, and a short stature, abiding upon an eight-petaled lotus atop a source of phenomena (dharmodaya). He should be depicted in a majestic posture, with his left foot firmly treading upon the king of obstructors. Regarding the hand implements, it is said: "The axe," and so forth. The axe, sword, and vajra are in the right hands. In the left hands are the threatening gesture, the pestle, and the noose. The eight consorts are those to be explained below. The gatekeepers are the previously mentioned Aṅkuśī and the others. In the east is Vajrāṅkuśī, red in color, with three faces: red, white, and black. Her six hands hold a hook, sword, vajra, pestle, axe, and the threatening gesture. In the south is Vajrapāśī, yellow in color, with three faces: yellow, white, and sun-like. Her six hands hold a noose, sword, vajra, pestle, axe, and the threatening gesture. In the west is Vajrasphoṭā, white in color, with three faces: white, black, and sun-like. Her six hands hold a chain, sword, axe, and...

གཏུན་ཤིང་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་བོ། ། བྱང་དུ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་མ་ནི་ཁ་དོག་ལྗང་གུ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་ལྗང་གུ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ན་དྲིལ་བུ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། སྟ་རེ་དང་། གཏུན་ཤིང་དང་། སྡིགས་མཛུབ་བོ། ། སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་མཆེ་བ་གཙིགས་པ། སྐྲ་སེར་པོ་གྱེན་དུ་འགྲེང་བ། སྤྱི་བོར་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་པུསྟིས་མཚན་པ། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཉི་མའི་འོད་ཅན་པདྨའི་གདན་ལ་འགྱིང་བག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཁྲོ་བོའི་གདན་པདྨ་ལ་རིག་མ་རྣམས་དགོད་པར་གསུངས་པ། བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདུད་རྩི་མ་ནི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཞལ་གསུམ་ནི་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་པདྨ་དང་། བདུད་རྩིའི་སྣོད་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། སྟ་རེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་ཅན་ཏེ་ཤར་ན་གནས་པའོ། ། བདུད་རྩི་ཞལ་མ་ནི་པྲི་ཡང་ཀུ་ལྗང་གུ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་པྲི་ཡང་ཀུ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་པདྨ་དང་། མེ་ལོང་དང་། སྟ་རེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། གཏུན་ཤིང་དང་། སྡིགས་མཛུབ་བྱེད་པ་ལྷོར་རོ། ། བདུད་རྩི་ལུས་ཅན་མ་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་ཁ་དོག་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་སྔོན་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། རལ་གྲི་དང་། སྟ་རེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་ཅན་ནུབ་ཏུའོ། ། བདུད་རྩི་སྤྱན་མ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། དམར་པོའོ། །

A pestle, a vajra, and a threatening gesture. In the north is Vajraghaṇṭā, green in color, with three faces: green, white, and black. Her six hands hold a bell, a vajra, a sword, an axe, a pestle, and a threatening gesture. The gatekeepers are distorted in appearance with bared fangs, their yellow hair bristling upward, their crowns marked by the Amṛtavajra book, and adorned with various ornaments. They should be meditated upon as standing with a majestic posture upon lotus seats, possessing the radiance of the sun. Regarding the placement of the consorts upon the lotus seats of the wrathful deities, it is said: "Amṛtā," and so forth. Amṛtā is blue in color, with three faces: black, white, and sun-like. Her six hands hold a lotus, a vessel of nectar, a vajra, an axe, a noose, and a threatening gesture; she resides in the east. Amṛtāsyā is green like a priyaṅgu flower, with three faces: priyaṅgu-colored, sun-like, and [the third]. Her six hands hold a lotus, a mirror, an axe, a noose, a pestle, and a threatening gesture; she is in the south. Amṛtakāyā is the color of a blue utpala lotus, with three faces: blue, white, and sun-like. Her six hands hold a lotus, an image of a Buddha upon a moon maṇḍala, a sword, an axe, a noose, and a threatening gesture; she is in the west. Amṛtacakṣuṣī is white in color, with three faces: white, black, and red.

ཕྱག་དྲུག་ནི་པདྨས་མཚན་པའི་སྤྱན་དང་། ཟླ་བ་དང་། རལ་གྲི་དང་། སྟ་རེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་ཅན་ཏེ་བྱང་དུའོ། ། འདི་རྣམས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། ། ཨ་མི་ཡ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྗང་གུ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་ལྗང་གུ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་པདྨ་དང་། རལ་གྲི་དང་། གཏུན་ཤིང་དང་། ཞགས་པ་དང་། སྟ་རེ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་བྱེད་པ་སྟེ་མེ་རུའོ། ། གཟུགས་བཟང་མ་ནི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་གསེར་གྱི་མདོག་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་པདྨ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། སྟ་རེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་ཅན་ཏེ་བདེན་བྲལ་དུའོ། ། སྣང་བཟང་མ་ནི་ཁ་དོག་སེར་སྐྱ་སྟེ་ཞལ་གསུམ་ནི་སེར་སྐྱ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་པདྨ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་། ཞགས་པ་དང་། སྟ་རེ་དང་། སྡིགས་མཛུབ་ཅན་ཏེ་རླུང་དུའོ། ། བདེ་སྒྲུབ་མ་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོ་སྟེ། ཞལ་གསུམ་ནི་དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོའོ། ། ཕྱག་དྲུག་ནི་པདྨ་དང་། རལ་གྲི་དང་། སྟ་རེ་དང་། ཞགས་པ་དང་། གཏུན་ཤིང་དང་། སྡིགས་མཛུབ་ཅན་ཏེ་དབང་ལྡན་དུའོ། ། ཐམས་ཅད་ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་ཅན་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནོར་བུ་འཛིན་པ་འོད་དམར་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་འགྱིང་བག་གི་ཞབས་ཀྱིས་གནས་པའོ། ། ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་གར་བྱེད་པར་སྟོན་པ་ནི། བཞད་ཅེས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བཞད་པའོ། ། མཚམས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱང་ཀུ་ཅོའི་སྒྲ་བྱེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཡང་བཞད་པས་ཅ་ཅོའི་སྒྲ་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བའི་སྔགས་བསྟན་པ་གསུངས་པ།

The six arms hold a lotus-marked eye, a moon, a sword, an axe, a noose, and a threatening gesture; these are in the north. These are in their respective order. Amiyā is green in color; her three faces are green, white, and sun-like. Her six arms hold a lotus, a sword, a pestle, a noose, an axe, and a threatening gesture; she is in the southeast. Surūpā is golden in color; her three faces are golden, white, and sun-like. Her six arms hold a lotus, a vajra, a sword, an axe, a noose, and a threatening gesture; she is in the southwest. Prabhāsvarā is pale yellow in color; her three faces are pale yellow, white, and sun-like. Her six arms hold a lotus, a vajra, a sword, a noose, an axe, and a threatening gesture; she is in the northwest. Sukhasādhanī is red in color; her three faces are red, white, and black. Her six arms hold a lotus, a sword, an axe, a noose, a pestle, and a threatening gesture; she is in the northeast. All of them have wrathful forms, are adorned with various ornaments, hold jewels, possess red light, and stand in a haughty posture. Regarding the depiction of the directional goddesses dancing: "laughing" means laughing slightly. It should be understood that the intermediate goddesses also make a clamorous sound and laugh very loudly, making a tumultuous noise. The mantra of Amṛtakuṇḍalī is taught as follows:

སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་བཏུ་བས་སྔགས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། སྔགས་བཏུ་བ་གསུངས་པ། ཡང་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ནི་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། ཐོག་མར་ནི་དང་པོར་རོ། ། རྣམ་སྣང་ནི་ཨོཾ་ཡིག་གོ། ། སྦྱིན་ཞེས་པ་ནི་བྲི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ནི་ཡི་གེའི་མིང་ཅན་ནོ། ། རྐང་པ་ནི་དེའི་རྐང་པའོ། ། དེས་གང་བ་ནི་ཨོཾ་ལ་སྟེ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དང་པོའི་ཞེས་པ་ནི་ཨའི་སྡེ་ཚན་ནོ། ། དེའི་གཉིས་པ་ནི་ཨ་ཡིག་གོ། ། སྟོང་པ་ཞེས་པ་ནི་དབྱངས་མེད་པའི་མ་ཡིག་གོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་གདན་ནི་དེས་འོག་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིག་སྟེ་སྟོང་པའི་གདན་དུ་མཾ་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིག་སྟེ། སྟོང་པའི་གདན་ལ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། ། སྟོང་པ་ཞེས་པ་ནི་ཨ་ཡིག་གོ། ། སྟོང་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐིག་ལེའི་རྒྱུས་ཏེ་དབྱངས་མེད་པའི་ཨ་ཡིག་སྟེ། དེའི་སྤྱི་བོར་བརྒྱན་ཅིང་མཐར་སྭཱ་ཧཱའི་ཡི་གེ་ཨོཾ་ཨ་མྲྀ་ཏེ་ཀུཎྜ་ལི་ཨ་ཨཾ་སྭཱ་ཧཱ། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་རྩ་བའི་སྔགས་སོ། ། འདིའི་སྒྲུབ་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཁྲོ་བོའི་དབང་པོ་གཉིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེས་བདུད་རྩི་དྲོ་བ་མྱོས་བྱེད་འབབ་པའི་རྩའི་འོ་མ་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཉི་མ་ཞུ་བའི་རྣམ་པའི་བདུད་རྩིས་མྱོས་ཤིང་བརྒྱལ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "the king of mantras" and so forth: "recollection" means that one should understand the mantra through the extraction of the mantra. The extraction of the mantra is taught in the passage beginning with "Alternatively" and so forth. "Alternatively" means immediately following that. "At the beginning" means first. "Vairocana" is the syllable OṂ. "Bestow" means to write. "Of that" refers to the name of the letter. "Foot" refers to its foot. "Filled by that" refers to OṂ; the meaning is that it should be written immediately after that. "Of the first" refers to the vowel group. "Its second" is the letter A. "Empty" refers to the letter Ma without a vowel. "Its very seat" means that which is joined below it; the letter Ma is the seat of the empty, and being perfectly joined to the seat of the empty is the letter Ma. "Empty" refers to the letter A. "Empty" refers to the cause of the bindu, the letter A without a vowel; it is adorned upon the crown of that, and at the end are the syllables SVĀHĀ: OṂ AMṚTE KUṆḌALI A AṂ SVĀHĀ. This is the root mantra of Amṛtakuṇḍalī together with his retinue. To show the sādhana for this, it is said: "Exceedingly" and so forth. "Exceedingly passionate enjoyment" refers to the yoga of the union of the two lords of the wrathful ones. By that, the milk of the channel through which the warm, intoxicating nectar flows is like nectar; it means being intoxicated and swooning with the nectar in the form of the melted sun.

གང་གི་ཕྱིར་དྲོ་བའི་བདུད་རྩི་ལས་བྱུང་བའི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདུད་རྩིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདུད་རྩི་ཤིན་ཏུ་དྲོ་བར་ཆར་འབབ་པའི་རྩའི་འོ་མ་དེས་ཉི་མའི་སྟེང་དུ་མཚན་མ་དང་སྔགས་ཏེ་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཁྲོ་བོ་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་བདུད་རྩི་དང་བདུད་རྩིའི་སྦྱོར་བ་དེས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་མངོན་དུ་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསང་བའི་མཛོད་ལས་གསུངས་པ། གང་ཞིག་དྲོད་ཀྱི་རྩ་དེ་ནི། ། ཁྲོ་བའི་གཟུགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། འདིས་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྡུས་སོ། ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གིས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་པའོ། ། དེའི་དོན་ཀུན་ནི་རི་ལུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་དང་། རང་གི་ལྷ་རྣམས་རྫོགས་ནས་གྲུབ་མཐའ་ནི་སྔོན་དུ་གྱུར་པའོ། ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་དེ་དྲན་ཞིང་བཟླས་པ་དེས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། ། གང་གིས་ཡང་རྒྱུན་དུ་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དེས་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། མཱ་མ་ཀཱིས་རང་དགར་བཅས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔོན་བཞིན་ལེའུའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུད་རྩི་རྫོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུའོ། །

Because this is the king of mantras arising from the warm nectar, it is said that one should complete and accomplish it through the yoga of nectar. Regarding the phrase "nectar" and so forth: the milk of the channel from which the extremely warm nectar rains down is upon the sun; from the complete transformation of the sign and the mantra, one should accomplish and manifest Amṛtakuṇḍalī through the application of meditating on the wrathful deity, which is the yoga of nectar and the application of nectar. Likewise, it is stated in the Guhyakośa: "That channel of heat should be meditated upon in the form of a wrathful deity." By this, the yoga of the deities is summarized. The result of the sādhana is stated as "siddhi" and so forth, meaning: "By whom it should be accomplished in that way." The meaning of all that is: all siddhis such as the pill and so forth, and the final goal is achieved once one's own deities are perfected. If a man or woman remembers and recites that Amṛtakuṇḍalī, they will bring everything under their control. Whoever constantly practices meditative concentration will, in this very life, become a Buddha without a doubt. To show that this was not taught arbitrarily by Māmakī, it is said: "The Blessed One, the Vajra-holder," and so forth. The conclusion of the chapter is stated as "Vajra Nectar" and so forth; nectar is the perfection that is the cause of nirvāṇa.

འཁྱིལ་པ་ནི་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པ་སྟེ། དེ་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་གང་གིས་སྟོན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་དེའི་ལེའུའོ། ། ལེའུ་དགུ་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། ། ། ། མིག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་བསྟན་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་གཞན་ཞེས་པ་ནི་ཁྲོ་བོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་གཞན་པ་རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སོ། ། དུས་ནམ་ཞིག་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ནག་པོའི་བརྒྱད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ། ། སྒྲུབ་པའི་གནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྟགས་གཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤིང་གཞན་གྱི་གྲིབ་མས་རེག་པར་མི་གནས་པ་ནི་ཤིང་གཅིག་གོ། ། རོ་ཇི་ལྟ་བུ་བླང་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་གསུངས་པ་རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་བུ་མོའི་རོ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་ཞིང་དགོས་པས་རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་རིང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཐུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དཀར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་གནག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦོམ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལག་པ་ལ་རི་མོར་ལྡན་པའོ། ། སྟེང་ན་དཔྱངས་པའི་རོ་དང་། མ་མོ་ནི་གཏུམ་མོའོ། ། རང་འཚོད་ནི་རང་གིས་བཙོས་ནས་ཟ་བའི་བྲམ་ཟེ་མོའོ། ། རྨ་མེད་ནི་རྨ་བུག་མེད་པའོ། ། ཡང་ན་བུ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་ཤི་བའོ། ། བུད་མེད་གཞན་ཡང་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ།

Āmṛtakuṇḍalin refers to Amṛtakuṇḍalin. The chapter that teaches the generation of that deity is the "Chapter on That." This is the extensive commentary on the ninth chapter. Regarding the teaching on the sādhana of the vetāla (reanimated corpse), which is superior to the accomplishments of eye-salve and so forth, it is said: "Furthermore, thereafter," and so on. "Furthermore, thereafter" means the sādhana of the vetāla, which is distinct from the sādhana of the wrathful deities. Regarding the question of when to perform that practice, it is taught: "On the eighth day of the dark fortnight," and so forth. To indicate the place of practice, it is said: "A solitary tree," and so forth. A "solitary tree" is one that does not stand in the shadow of other trees. Regarding the question of what kind of corpse to take, it is said: "With all the characteristics," and so forth. Here, because the sādhana of the vetāla teaches the use of a girl's corpse, it is also taught as being beneficial and necessary for the mahāmudrā. Its characteristics should be understood in the same way as those [of the girl]. "With all the characteristics" means: not too tall and not too short; not too fair and not too dark; not too stout and not too thin; and having lines on the palms. The "corpse suspended above" and the "mātṛ" refers to the fierce goddesses. The "self-cooker" is a Brahmin woman who cooks and eats for herself. "Without wounds" means without holes or sores. Alternatively, it refers to one who died at the time of giving birth. It is said that one should also take another woman and perform the practice. Regarding the question of how to perform the practice, it is said:

ཆོ་གས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆུ་ལ་སྔགས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྔགས་པའོ། ། སྨན་ནི་པ་ཏ་དང་བི་མ་བ་ལི་དང་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་དང་། འདག་ཆལ་ལྔ་དང་། དྲི་ཞིམ་པོར་བསྲེས་པས་བཀྲུས་ཏེ་ཕྱི་ནས་དྲི་ཞིམ་པོའི་ཆུས་བཀྲུ་བར་བྱའོ། ། ག་པུར་དང་བཅས་པའི་ཙནྡན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བྱུག་ཅིང་ཛཱ་ཏིའི་མེ་ཏོག་དང་། ཨ་ག་རུའི་བདུག་སྤོས་དང་། ཆང་དང་ཤ་ལ་སོགས་པའི་གཏོར་མས་ཡང་དག་པར་མཆོད་དེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་སྔགས་བརྗོད་ནས་མར་ཁུ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་བྱུགས་ནས་ཉུངས་ཀར་གྱིས་ཁ་ལ་བསྣུན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཧེ་རུ་ཀར་བརྗོད་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ། ཟླ་ཕྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནང་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཕྱི་གྲུ་བཞི་པའོ། ། རིག་མ་བརྒྱད་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་སོ། ། གཙིགས་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མཚམས་དང་ལོགས་རྣམས་སུ་ཐོད་པས་ཉེ་བར་མཛེས་པར་བྱའོ། ། ལྷ་མོ་རྣམས་ལ་ཐོད་པའི་གདན་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་དྲག་པོ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་རལ་གྲི་འཛིན་པའོ། ། སྒོ་རྣམས་སུ་སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་དགོད་པ་གསུངས་པ། ཕྱི་རོལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བ་ལང་རྣ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་པོའོ། ། གླང་ཆེན་སྣ་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོའོ། ། འདི་དག་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། གདོང་བཟང་མ་ནི་གསེར་གྱི་མདོག་གོ། ། གདོང་ངན་མ་ནི་དུ་བའི་མདོག་གོ། ། སྒོ་སྐྱོང་ཐམས་ཅད་ནི་རིམ་པར་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཞགས་པ་དང་། ལྕགས་སྒྲོག་དང་། དྲིལ་བུ་འཛིན་པ་ཕྱག་གཉིས་མ་ཞལ་གཅིག་མ།

The water is consecrated with mantras, having been specially prepared through the ritual. As for the medicinal substances, one should wash [the image] with pāṭalā, bimbalī, udumbara, the five cleansing agents, and fragrant ingredients mixed together, and then wash it again with scented water. One should then anoint it thoroughly with sandalwood mixed with camphor, and worship it with offerings of jātī flowers, agaru incense, and bali offerings such as wine, meat, and so forth. Having recited the mantra in the center of the maṇḍala, one should anoint it with great clarified butter and strike it on the head with white mustard seeds. Regarding that, the maṇḍala is described as "the maṇḍala" and so forth. The phrase "the maṇḍala called Heruka" refers to the maṇḍala of Heruka. As for what that is like, it is described as "half-moon" and so forth: the interior is in the shape of a half-moon, while the exterior is square. The eight consorts have been explained previously. [The deities] are "with fangs" and so forth. The corners and sides should be beautified with skull-cups. Skull-cup seats should be provided for the goddesses. All of them are fierce, holding a khaṭvāṅga and a sword. Regarding the placement of the gatekeepers at the doors, it is said: "outside" and so forth. Gonarnā is white in color; Gajalāṅgūlā is red in color; these are in their respective order. Suvaktrā is golden in color; Durvaktrā is smoke-colored. All the gatekeepers, in order, hold a hook, a noose, a chain, and a bell; they have two arms and one face.

རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཕུད་དང་ནོར་བུས་ཅོད་པན་བརྒྱན་པ་འོད་དམར་པོར་བྱས་པའོ། ། མེ་ཏོག་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་རིམ་པོར་དཀར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོའི་ཁ་དོག་གོ། ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མའོ། ། ཕྱག་ན་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་སྤོས་དང་། མར་མེ་དང་། དྲིའི་སྣོད་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་འཛིན་པ་སྟེ་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། ། པི་ཝང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དམར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། དུ་བའི་ཁ་དོག་སྟེ། དག་བྱེད་མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་། གླིང་བུ་དང་། པི་ཝང་དང་། རྔ་དང་། རྫ་རྔའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟོན་ཅིང་འཆིང་བ་སྟེ། མཚམས་རྣམས་སུ་ཐམས་ཅད་འོད་དམར་པོ་དང་ལྡན་པ་ཅོད་པན་དུ་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཕུད་དང་ནོར་བུ་བྱ་བའོ། ། འདི་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བུ་མོའི་རོ་བཞག་ནས་སྒྲུབ་པ་པོ་འཇུག་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་པ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ནི་དེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའོ། ། དུང་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་མིའི་རུས་པ་ལས་བྱས་པའི་རྒྱན་གྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་གས་གོ་གྱོན་པའི་ལུས་སོ། ། ཌ་མ་རུའི་སྒྲ་བྱ་ཞིང་གར་སྟབས་ཀྱི་རྐང་པས་རྐང་པ་གཡོན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། དེར་ཞུགས་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་ཕཻཾ་གྱི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཁྲག་ཆེན་པོས་བསང་གཏོར་དང་། ཁ་བཤལ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ། ཉུངས་ཀར་གྱིས་བསྣུན་པར་བྱ་ཞིང་ཆོ་ག་བྱའོ། །

[He is] adorned with a crown of vajra-crests and jewels, and is made of red light. The goddesses, such as Puṣpā and the others, are in sequence white, red, yellow, and red in color. They have one face and two arms. In their hands, they hold flowers, incense, lamps, and vessels of perfume. They hold a vajra and a khaṭvāṅga, and are situated in the directions of the east and so forth. Vīṇā and the others are also red, yellow, white, and smoke-colored. They display and bind the mudrās of the purifying sacred thread, the vajra, the khaṭvāṅga, the flute, the lute, the drum, and the clay drum; in the intermediate directions, they all possess red light and have vajra-crests and jewels as their crowns. It is said that in the center of such a maṇḍala, having placed the corpse of a girl, the practitioner should enter. Regarding the words "Then," and so forth: "Hero" means one who is fearless. "Heruka" means one who possesses that yoga. "Great conch" means being fully adorned with ornaments made from human bone. "Mantra ritual" means a body armored by the ritual of mantra. One should enter the maṇḍala while sounding the ḍamaru and performing a dance step with the left foot placed first. Having entered there, one should utter the sound "Phaim" in the four directions. Then, having performed the sprinkling of purification and rinsing of the mouth with great blood, one should strike with white mustard seeds and perform the ritual.

བཟླས་པར་གྱུར་པས་ཞེས་པ་ནི་ཉུངས་ཀར་གྱིས་བསྣུན་པར་གྱུར་པས་རོ་དག་སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། སྒྲུབ་པ་པོས་འཇིགས་པར་མི་བྱ་སྟེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྔགས་དྲན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རོ་ལངས་ནས་བཀའ་ནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཀའ་ལུང་ནོད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་གསུངས་པ། རང་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རལ་གྲི་ཞེས་པ་ནི་རིག་པ་འཛིན་པའི་རྒྱལ་པོའོ། ། མིག་སྨན་ནི་མི་སྣང་བའི་དངོས་གྲུབ་བོ། ། རྐང་འོག་ནི་ཟླ་བའི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། མཁའ་སྤྱོད་ནི་ནམ་མཁར་འགྲོ་བའོ། ། མངོན་སྤྱོད་ནི་གསོད་པའོ། ། དེ་ནས་བཀའ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོའི་ཡིད་ལ་འདོད་པ་རྣམས་བསླང་བར་བྱའོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་རོ་ལངས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེར་བར་བྱེད་དོ། ། བདག་མ་ནི་བོད་པའོ། ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རོ་ལངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་ཞིག་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་ལས་རྣམ་པར་བྱུང་བའི་རིམ་པ་དེ་ནི་རིམ་པར་བསྟན་པའི་རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཏེ་དེ་ཉིད་གཙོ་བོའོ། ། གང་ཞིག་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སྐུ་གསུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྟེ། མཚོན་པར་བྱས་པས་མཚོན་པར་བརྗོད་དོ། ། མཱ་མ་ཀཱིས་རང་དགར་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་བཅོམ་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔོན་བཞིན་ལེའུའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་དུ་རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སྟོན་པའི་ལེའུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། རོ་ལངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། ། ། །

Regarding the phrase "by means of recitation," it means that by striking [the corpse] with white mustard seeds, the corpses will cause sounds to emerge. The practitioner should not be afraid, but should repeatedly recollect the mantra of Heruka. Then, the corpse will rise and receive commands. The specific types of commands to be received are explained by the words "one's own" and so forth. "Sword" refers to the king of the vidyādharas. "Eye salve" is the siddhi of invisibility. "Under the feet" refers to the state of being the lord of the moon. "Sky-farer" is one who travels through the sky. "Wrathful activity" is killing. Then, regarding the word "command," it means that the desires in the practitioner's mind should be aroused. The vetāla will grant all of those. "Māmakī" is a vocative. The supreme sādhana itself is explained by the words "vetāla" and so forth. That sequence which has emerged from the Vajrāmṛta Tantra is the sequentially taught sādhana of the vetāla, and that is the principal [subject]. Regarding the phrase "whoever accomplishes," it is explained by "body, speech," and so forth; it is for the purpose of accomplishing the body, speech, and mind of the deities, and it is called "symbolized" because it is made manifest. To show that this was not composed arbitrarily by Māmakī, it says "Bhagavān" and so forth. The conclusion of the chapter is stated as before by the words "Vajrāmṛta" and so forth. The chapter in which the sādhana of the vetāla is taught is thus the tenth chapter, the extensive explanation of the sādhana of the vetāla.

ད་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་། པདྨ་གནས་པའི་ཕྲ་བའི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་དམ་ཚིག་དང་། སྡོམ་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་ཅེས་པས་བདུད་རྩི་ལྔའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལེའུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། བདུད་རྩིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། རྩེ་ལྔ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འདིས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནོ། ། བདུད་རྩི་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའོ། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་འབྲེལ་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་ཡང་དག་སྦྱོར་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འགོག་པའོ། ། དེས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་དམིགས་ནས་གནས་པའོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དབུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དབུགས་ནི་སྲོག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རླུང་སྟེ། དེ་འགོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྤྲོས་པས་འགོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུགས་མེད་དེ་གང་རྣམས་སུ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་གཡོ་འགུལ་མེད་པའོ། ། ལྟ་བ་མེད་པ་ནི་སྣ་རྩེར་ལྟ་བ་ནུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་མེད་པའོ། ། ལྕེ་ཡ་རྐན་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་མེད་པའོ། ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་གོ། །

Now, in order to teach the chapter on the sādhana of the five nectars (pañcāmṛta), it is said: "Then the Blessed One," and so forth. This is because the accomplishments of Vajra-Hūṃkāra and the others previously mentioned, as well as the samaya of the subtle vajra nectar abiding in the lotus, cannot be achieved without the vows. "Then" (tataḥ) means immediately following that. The "Blessed One" (bhagavān) is the Lord of the Yoga of Nectar. He is "the Vajra-holder" (vajrin) by means of this five-pronged wisdom-vajra. "Nectar" (amṛta) is non-abiding nirvāṇa; because he is of one essence with that, he is "Vajra-Nectar." Because his nature is supreme joy, he is "Great Bliss" (mahāsukha), and the connection is that he has entered into meditative equipoise (samādhi). "The perfect union of the vajra and lotus" refers to the union with the mudrā, which arrests the minds and mental factors of all the sense faculties. "He became silent" means he remained without perceiving the meditative equipoise of emptiness. To clarify that very point, it is said: "Without breath," and so forth. "Breath" (śvāsa) is the wind that is the nature of the life-force (prāṇa); because that wisdom which arrests it is itself the cessation of conceptual elaboration (prapañca), it is "without breath" (niḥśvāsa), since it has arrived in those [states]. "Unwavering" (niṣkampam) means without movement or agitation. "Without looking" (nirīkṣaṇam) means without looking, because the looking at the tip of the nose has subsided. "Without speech" (nirjalpam) is because the tongue is joined to the upper palate. It is "supreme" (paramam) because it is uncommon.

ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཅན་འདིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རིམ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཏེ། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ཡང་བསྡུ་བའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་མཱ་མ་ཀཱིས་མཐོང་ནས་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དྲིས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཡང་ནི་མཱ་མ་ཀཱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་ནི་བོད་པོའོ། ། ཕྲ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་སྙིང་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མེད་ནའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་ལ་སྲོག་གི་རྣམ་པར་གང་ཞིག་གནས་པ་དེའོ། ། གང་གི་རྣམ་པ་ཡིས་ནི་དམ་ཚིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་སོ། ། དེ་ཉིད་དམིགས་པར་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་དམ་ཚིག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་གང་ཡང་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་བཟླས་པ་དང་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་དང་བྲལ་བ་དེས་དངོས་གྲུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲིས་པ་དང་རྗེས་སུ་འཚམ་པར་བསྟན་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་ལ་གནས་པའོ། ། སྤྱན་དག་གདངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ། སྔོན་དུ་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྔོན་ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་དེ་ཁྱོད་དང་ངས་བརྗོད་པའོ། ། ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

Regarding the entry into meditative absorption (samādhi), this [state] which takes objects as its domain involves the gradual [realization of] phenomena such as desire through non-conceptual wisdom (nirvikalpa-jñāna), and it also includes the gathering of the samaya and vows. When Māmakī saw him thus absorbed in meditative absorption, she asked about the samaya and so forth; in response, it is said: "Furthermore, Māmakī..." and so on. "Blessed One" (bhagavān) and so forth: "Blessed One" is an address. "Subtle Vajra" refers to the seal (mudrā) of the indestructible essence of Vajrāmṛta, provided there is no [other] union. That which dwells in the hearts of all sentient beings in the form of the life-force (prāṇa) is [the subject]. "By what aspect" means by the aspect of experiencing the samaya. "That very thing to be observed" means that which is to be accomplished; for the sake of accomplishing whatever is to be achieved through the blessing of that samaya, recitation, meditation, and so forth are taught. Nevertheless, the intention is that one who is devoid of the samaya and vows will not manifest the accomplishments (siddhi). Then, the Blessed One spoke the teaching in accordance with what was asked: "Then..." and so forth. "This" refers to what dwells in the mind. "Opening his eyes" means arising from meditative absorption. Thus it is said: "Previously spoken..." and so forth. "Previously" refers to what was stated by you and me in the first chapter. To the question "What was spoken?", it is said: "Nectar..." and so forth.

བདུད་རྩི་ནི་དབང་པོ་གཉིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁུ་བ་སྟེ་དྲི་ཆེན་དང་དྲི་ཆུ་དང་ཁྲག་དང་ཤར་ལྡན་པས་ནི་ཉི་མ་སོ་སོ་ལ་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། དེས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་སོ། ། བདུད་རྩི་ལྔའི་དམ་ཚིག་འདི་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་སོ། ། རྫས་འདི་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་གསུངས་པ། རེ་རེ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐོག་མར་བདུད་རྩི་བཟའ་བར་བྱ། ། ཞེས་པ་འདིས་དམ་ཚིག་མྱང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཤེས་བྱ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་དམ་ཚིག་གསུངས་པ། ཁྲག་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁྲག་ཆེན་ནི་མིའི་ཁྲག་གོ། ། དེས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་དུ་མྱང་བར་བྱའོ། ། ཁྲག་གི་བྱེ་བྲག་གསུངས་པ། བུ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བུ་མོ་ནི་ལོ་བཅུ་གསུམ་མ་སྟེ། དེའི་ཁྲག་གོ། ། གང་ཡང་རུང་བའི་ཞེས་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་མོ་དང་རྒྱལ་རིགས་མོ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་མྱོང་མ་མཆོག་དེའི་ཁྲག་ཀུན་དུ་མྱངས་ནས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་རྫས་གསུངས་པ། སྟོབས་ཀྱིས་བསད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོབས་ནི་དྲག་ཤུལ་གྱིས་བསད་པར་གྱུར་པའོ། ། ནགས་ནི་དུར་ཁྲོད་དོ། ། དེ་ནས་ཐོབ་ནས་ཤ་ཆེན་པོ་ནི་བཟའ་ཞིང་བླང་བར་བྱའོ། ། གསལ་ཤིང་གིས་ཕུག་པ་དང་། སྟེང་དུ་བཅིངས་ནས་དཔྱངས་པ་དང་། རྨ་བསྣུན་པ་རྣམས་ནི་གྲགས་པའོ། །

"Amṛta" refers to the fluid produced from the union of the two organs, which, when combined with feces, urine, blood, and flesh, should be consumed every day; it is intended that through this, accomplishment will be attained. This samaya of the five amṛtas is subsumed within the nature of the Mind Vajra. Regarding the individual results of these substances, it says, "By each one," and so forth. The phrase "First, one should consume the amṛta" teaches the sequence for tasting the samaya. "Wisdom" refers to the wisdom of omniscience. "Objects of knowledge" refers to that which is to be known, such as the stages (bhūmis) and the perfections (pāramitās). The samaya of the nature of the Speech Vajra is taught as "Great blood," and so forth. "Great blood" is human blood. For the sake of the siddhis of Body, Speech, and Mind, one should accomplish, perfect, and thoroughly taste it. Regarding the specific types of blood, it says "girl," and so forth; a "girl" is a thirteen-year-old, and it is her blood. "Whichever it may be" refers to the blood of any of the supreme, experienced women, such as Brahmin or Kṣatriya women; having thoroughly tasted that, all activities should be accomplished. The samaya substances of the nature of the Body Vajra are taught as "killed by strength," and so forth. "Strength" refers to being killed by forceful means. "Forest" refers to a charnel ground. Having obtained it from there, one should eat and take the "great flesh." "Impaled on a stake," "bound and suspended above," and "wounded" are well-known terms.

ཐམས་ཅད་བླངས་ནས་སོ་སོར་དུས་གསུམ་དུ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། བརྟན་ཅིང་ཟབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པས་བརྟེན་པའོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཟབ་པའོ། ། དམ་ཚིག་གི་རྫས་འདི་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་གསུངས་པ། ཚེ་རིང་ནད་མེད་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནགས་སུ་སྟོབས་ཀྱིས་བསད་པའི་ཤས་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་མེད་པར་བྱེད་པའོ། ། གསལ་ཤིང་གི་ཤས་འདོད་པ་སྟེར་བ་དང་བདེ་བ་སྟེར་བའོ། ། སྟེང་ནས་བཅིངས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའོ། ། རྨ་བསྣུན་པས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་ཚེ་དང་སྟོབས་དང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་སྟེར་བའོ། ། གཞན་ཡང་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དང་འབྲེལ་པའི་དམ་ཚིག་གི་རྫས་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཆུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་གང་གི་རིག་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་གི་རིག་མ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཆུང་མའམ། སྒྲུབ་ཐབས་ལ་གནས་པའི་ཞབས་ཐོག་པའིའོ། ། བསྡུ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རིག་མའི་རྡོ་རྗེ་ཆུ་དང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆ་མཉམ་པར་ཕྱེ་མར་ཞིབ་མོར་བྱས་ནས་ཁྲག་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་སྦྲུས་ཏེ་(ཙན་,ཙ་ན་)ཀའི་ཚད་ཙམ་རིལ་བུ་བྱས་ནས་དུས་གསུམ་དུ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཆུ་ལག་པ་ཡ་གཅིག་གིས་སྐྱོར་ཆུ་བཅུ་ཞིང་བཏུང་བར་བྱ་ཞེས་པའོ། ། ཟླ་ཕྱེད་ཚེས་བཅུ་བཞིའི་དུས་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་མན་ངག་གོ། ། དམ་ཚིག་འདིའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། ཉི་མ་རེ་རེ་ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་དུས་སུ་དགོངས་པའི་ཚིག་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

Having taken all of these, one should consume them individually at the three times of day. The yogi who is stable and profound is fearless in his reliance; he is profound because he is free from conceptual construction. The sequence of results for these samaya substances is taught as follows: "One will become long-lived and free from disease," and so forth. The meat of an animal killed by strength in the forest brings longevity and freedom from disease. The meat of a stake-victim bestows desires and bestows bliss. By binding from above, one accomplishes Buddhahood and enlightenment. By striking a wound, it thoroughly bestows the results of the siddhis of vajra-nectar, longevity, and strength. Furthermore, in order to show the samaya substances associated with the Vajra of Speech, it is said: "Vajra water," and so forth. "Whose consort?" and so forth. "My own consort" refers to one's own Dharma wife, or the attendant who abides in the sādhana. The summarized meaning is this: having finely ground the vajra-water of one's own consort and the portion of Vairocana into equal parts, knead them thoroughly with great blood, form pills the size of a chickpea, and consume them at the three times of day. Then, holding the vajra-water with one hand, one should drink ten mouthfuls. This should be understood as occurring at the three times of the fourteenth day of the half-month. "Not at all times" is the pith instruction. The result of this samaya is taught as: "Every day." This is an intentional statement regarding the time of the ritual activity; it should be understood as not applying to all times.

གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། རྫོགས་ནས་བཟའ་བར་བྱ་བའོ། ། དེ་ནས་དེའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་གསུངས་པའོ། ། གང་ཞིག་དེ་ལྟ་བུའི་མི་དེ་རྣམས་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་བཅས་ཤིང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཞེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ཤེས་པའོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་ལ་གང་ཞིག་ཞུགས་པ་དེས་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་འདིའི་ཚད་བསྟན་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དུ་མ་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འདིར་གསུངས་ཞེས་པས་དོན་མང་བའམ་བདེ་བའི་གནས་ཀྱིས་དོན་མང་བའོ། ། སྦས་པའི་རིམ་བཟློག་ཅེས་པ་ནི་གཞུང་ཉུང་བར་གྱུར་པས་སོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མ་ལུས་ཤེས་པ་རྩ་བ་དང་ཕྱི་མའི་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐོག་མར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་སྔགས་གཞན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དོན་དེས་ན་འདི་ལས་བྱུང་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གང་ཞིག་འདིར་ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བའི་རྣམ་པ་གང་རབ་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་སྟོན་པས་དེའི་ཕྱིར། འདི་ལས་བྱུང་བ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ་བཤད་པ་གཉིས་པའོ། །

Regarding the phrase "that which is to be accomplished": it is that which is to be consumed after completion. Then, its qualities are explained. Those individuals who are such as that are endowed with and possess yoga. Furthermore, "omniscient" refers to knowing what is beneficial and what is not beneficial for oneself. Being free from defects such as attachment and the like, whoever has entered the sādhana will accomplish and manifest Vajrāmṛta. The measure of this Vajrāmṛta-tantra is taught, beginning with the words "this Vajrāmṛta-tantra." The term "ma" (mother) means that many qualities of the Buddha are taught here in the manner of the result; thus, it has many meanings or is a source of many meanings through its state of bliss. "Reversing the hidden stages" means that the text has become concise. To show that the mantra vehicles are preceded by the Vajrāmṛta-tantra, it is said: "all without exception" refers to the root and subsequent bindus and so forth, without remainder or omission. The "Vajra Vehicle" refers to the mantra vehicles. That which arose from it was first taught by the Blessed One, the Fully Awakened One. Subsequently, all other mantras enter into teaching; for that reason, it is said, "arisen from this, the Vajra Vehicles." Whatever outer, inner, and secret aspects are thoroughly taught here, they are also taught only partially in other tantras. Therefore, it is said, "the Vajra Vehicles arisen from this"; this is the second explanation.

གང་གི་ཕྱིར་ཐོག་མར་གཞུང་ཉུང་བ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན། ཕྱིས་གཞུང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་རྟོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལས་བྱུང་ཞེས་པ་ནི་གཞན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤིང་མཛའ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་བསྟན་པར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། བརྗོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཡིད་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ། དེ་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་སྒོམ་པས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འདོད་པ་དེས་ཆགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པའོ། ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ། ང་ཡིས་སུ་ལ་ཡང་མ་བསྟན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་དུའོ། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བདེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་དང་། ས་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ། གསང་བ་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་གསང་བ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། མཆོག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའོ། ། དགྱེས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྒོམ་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམས་སོ། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་དོ། ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གང་ཞིག་གནས་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། ཆ་དང་ཆ་མིན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། ། མི་འགྱུར་བ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཁུ་བ་གཞོམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་པ་སྔགས་ལ་དབང་བྱེད་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པའོ། །

Because one first becomes accustomed to a concise text, one subsequently realizes the extensive scriptures; therefore, the phrase "arisen from this" refers to something else. Regarding the question of how it is known and why it should not be shown even to those who are dear, it is said: "It is spoken," and so forth. As for how the yoga of truth through suchness is known by the mental consciousness, it is said: "With intense passion," and so forth. Through the meditation of perfect union, one is intensely attached to and desires this; that passion is made to accord with the yoga. This very point is stated: "I have not shown it to anyone," meaning to anyone other than those who are fortunate. It is said that ordinary beings in the higher realms do not know it, nor do those dwelling on the [bodhisattva] levels, in the passage beginning: "This secret," and so forth. "This" refers to the various [teachings] just mentioned. In that context, "secret" means non-dual. "Supreme" means preeminent above all. "Delight" refers to the blessings of yogic meditation. "The nature of all" refers to the entire body. That which abides in the center of space by way of the nature of bliss is the bodhicitta itself, which is formless due to its state of melting. It is empty because it is completely liberated from parts and non-parts. "Unchanging" means the indivisible, indestructible seminal essence. Even bodhisattvas dwelling on the levels who have mastery over mantra do not fully know this.

ཡང་དག་པར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་བཀས་གནང་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་སོ། ། རྒྱུད་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་རྒྱུད་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་གྱུར་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར་ནོར་བུར་བརྗོད་དོ། ། གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་དོན་གཉིས་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྐུར་བས་ཅོད་པན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་དུ་གྱུར་པ་སྒོམ་པ་དང་། ཐིག་ལེར་གྱུར་པ་སྟེ། རྒྱུད་འདིར་ཤེས་པར་བྱའི། རྒྱུད་ཕྱི་མ་དང་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། ། ནོར་བུའི་སྒྲས་ནི་ཐིག་ལེར་བརྗོད་པ་དང་། ཅོད་པན་ཡང་ངོ་། ། མཱ་མ་ཀཱི་ལ་རྒྱུད་གཟུང་བ་དང་། བཀླག་པ་བརྗོད་དུ་གནང་བ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་གསང་ལ་ཟུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་གཙུག་ཏོར་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གསང་ལ་བཅང་བར་བྱ་ཞིང་གཞུང་གི་དོན་ཡང་ཡིད་ལ་བྱའོ། ། ཤིན་ཏུ་གསང་བ་ཉིད་གསུངས་པ། ཕ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་ལ་ཞུགས་པའི་ཕ་དང་བུ་དག་ལ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་ཡང་ཡིད་མི་བརྟན་ཏེ་དེ་ལ་མན་ངག་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལྟ་ཞོག་གི། པུསྟི་ཙམ་ཡང་མི་བསྟན་པ་དང་། སྒྲ་ཆེ་བར་བཀླག་པར་ཡང་མི་བྱ་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། ཡང་གང་དག་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་གསང་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསང་བའི་གསང་སྔགས་གསང་བ་ཅན་ནོ། ། མི་བརྟན་པ་མིན་པ་ནི་བརླིང་བ་འཇིགས་པ་མེད་པ་དཔའ་བོའོ། །

He thought: "Since there is no authentic conviction, I shall grant the permission of patience regarding the Dharma and teach it to those sentient beings who have entered the Dharma." The enumeration of this very tantra is expressed by the words "this tantra" and so forth. "Vajra" refers to the Tathāgatas; that which has become the precious jewel of their uṣṇīṣa is called the "Vajroṣṇīṣamaṇi." Regarding the two aspects, there are two meanings: meditating on the crown jewel as the precious jewel that becomes the diadem by conferring empowerment upon all the deities who bring about realization; and its transformation into the bindu. This should be understood in this tantra, but not in the Uttaratantra or the Mūlatantra. By the word "jewel," both the bindu and the diadem are expressed. It is said that Māmakī is permitted to uphold and read the tantra, as in the passage beginning, "Hold it as a profound secret." Because it is called the "Vajroṣṇīṣamaṇi," it should be kept as a profound secret and its textual meaning should be kept in mind. Regarding the profound secrecy itself, it is said, "To father," and so forth; this refers to fathers and sons who have entered the samaya. One should not place trust even in Buddhas and Bodhisattvas; let alone such pith instructions, one should not show even the physical volume, nor should one read it aloud. Regarding whom one should place trust, it is said, "Having kept it as a profound secret," and so forth; this refers to the secret mantra of the secret ones. "Not untrustworthy" means stable, fearless, and heroic.

དམ་ཚིག་མ་ཉམས་ཤིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན་པའོ། ། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པའི་སྲི་ཞུའི་དགའ་བས་བླ་མ་ལ་གུས་པའོ། ། ལྷ་མོ་སྒྲུབ་ཐབས་རྗེས་སུ་གནང་བ་སྟེར། ། ཞེས་གསུངས་པ། འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདེ་བ་བསྒྲུབ་ཅེས་པ་ནི་དཀའ་སྤྱོད་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་མེད་པས་བདེ་བ་བསྒྲུབ་སྟེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། ཞི་ཞེས་པ་ནི་བགེགས་མེད་པའོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་སྦྱངས་ཤིང་བཀུག་ནས་སྙིང་པོར་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་པོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་བསྡུས་པའོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་ཆེན་དུ། ། སྒྲུབ་པོ་གང་ཞིག་དབང་བསྐུར་བ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་གས། དབང་བསྐུར་བའི་སློབ་དཔོན་ལ་ཐམས་ཅད་དེར་འོངས་ནས། ཕྱོགས་བཅུ་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བཅས་པ་འོངས་ནས། ཀུན་དུ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་དེ། ཕྱག་འཚལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་བ་སྒྲོལ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་དམ། དེའི་མན་ངག་མཱ་མ་ཀཱི་ལ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཏེར་ཞེས་པ་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གཞག་པའོ། ། རྒྱུད་གཅིག་པུ་གཏད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་པོའི་མན་ངག་ཀྱང་གཏད་ཅེས་གསུངས་པ།

To maintain the samaya without impairment and to put it into practice is the firmness of ascetic discipline. To show devotion to the guru with the joy of service free from deceit is [the practice]. It is said: "The goddess bestows the authorization for the sādhana," and so forth. Regarding the phrase "to accomplish bliss," it means to accomplish bliss without the ascetic discipline of austerities; the meaning is that one should accomplish it by fully enjoying the five sensory qualities. "Peaceful" means being free from obstacles. Having purified and summoned the objects such as forms and made them the essence, the essence is that which perfectly generates the qualities of a buddha. By this, the practitioner of yoga perfectly gathers wisdom; thus, it is the "gathering of wisdom." The greatness of the qualities of the tantra is stated: "In the great Vajrāmṛta Tantra, whichever practitioner is empowered..." and so forth. This means that through the empowerment ritual in the Vajrāmṛta Tantra, all the Tathāgatas residing in the ten directions come to the master who is conferring the empowerment. Having arrived, they all prostrate, and having prostrated, they speak these words: "You alone are the principal one who liberates all sentient beings from saṃsāra." It is said that the Vajrāmṛta Tantra or its pith instructions should be shown to Māmakī: "Vajrāmṛta..." and so forth. "Treasure" means to be established like a great treasure. It is not only the tantra that is entrusted, but it is also said that the pith instructions of the essence are entrusted.

ཕྲ་བ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩའི་ཁང་སྟོང་གི་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའོ། ། བྷ་ག་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། གང་ཞིག་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ནི་སྙིང་གར་ཡང་དག་པར་གནས་ཞེས་དགོངས་སོ། ། དང་པོར་ཇི་ལྟར་བསླང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་སྟོན་ཞེས་པ་འདིས་ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། འདི་སྐད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་སོ། ། བདུད་རྩིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། འདིས་ནི་རིགས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་བསྟན་ཏོ། ། བདུད་རྩི་ལྔའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་པ་ནི་ལེའུའི་མིང་ངོ་། ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་པ་ནི་གྲངས་ཏེ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། ། ། ། རྒྱུད་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རབ་རྟོགས་པ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩི་རྒྱུད་ཆེན་རྫོགས། ། ཞེས་པ་སྟེ་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ངོ་། ། རྒྱས་བཤད་འགྲེལ་པ་འདི་བྱས་པས། ། བདག་གིས་དགེ་བ་གང་ཐོབ་པ། ། དེས་ནི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ། ། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་གནས་ཐོབ་ཤོག། རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་བདུད་རྩི་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བྷ་གོས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། གཞུང་གི་ཚད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་དོ། ། ། །

Regarding the phrase "subtle" and so forth: because the hollow of the channels is immeasurable, the "subtle vajra-holder" refers to the essence of Vajrāmṛta. "Bhaga" is space; the intention is that whatever abides therein abides perfectly in the heart. By the statement, "Just as it was first aroused, so it is shown to be withdrawn," the conclusion of all the chapters is taught. The phrase "Thus [it was said]" and so forth: "this" refers to the contents up to the end of the eleventh chapter. The "Blessed One" is the Lord of the Amṛta Yoga. "All Tathāgatas" refers to Vairocana and the others. Whoever possesses the vajra of their body, speech, and mind is described as such. By this, the nature of the three families is shown. "The chapter on the sādhana of the five nectars" is the title of the chapter. "The eleventh chapter" is the number; this is the extensive commentary on the eleventh chapter. The conclusion of the tantra is stated: "The great tantra of Vajrāmṛta, which perfectly realizes the awakening of the Buddhas, is complete." This is the name of the tantra. By composing this extensive commentary, whatever virtue I have obtained, may all sentient beings without exception attain the state of Vajrāmṛta. The extensive commentary on the King of Tantras, the Vajrāmṛta, titled Amṛtakaṇikā (The Dropping of Nectar), composed by the great accomplished master Bhago, is complete. The length of the text is one thousand three hundred verses.

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཏཱ་ར་པཱ་ལ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ལ་ཆིངས་ཡོན་ཏན་འབར་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། ཕྱིས་པཎྜི་ཏ་ཤཱི་ལ་ཀུ་ཛྷ་བཛྲ་དང་། ཀློག་སྐྱ་ཤེས་རབ་བརྩེགས་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་དུ་གཏུགས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། ། ། །

Translated, edited, and finalized by the Indian abbot Tārapāla and the Tibetan translator Laching Yönten Bar. Later, it was verified and finalized in Nepal by the paṇḍita Śīlakuñjara and Lokya Sherab Tsek.