Toh 1490 · classical Tibetan · Tengyur edition

Distinguishing Clear Realizations

Translated from the Tibetan by buddhist-nlp/mitra-qwen35-translate · machine-assisted

Edition 1.0 · 2026 · not a critical edition machine draft

Catalogue: Toh 1490
Genre: Treatise
Period: classical Tibetan
Edition: Tengyur vol. 022_རྒྱུད་འགྲེལ།_ཞ.txt
Extent: 47 passages · 52,404 Tibetan characters · 12,417 English words
Translation: buddhist-nlp/mitra-qwen35-translate (English, machine-assisted)
Status: Edition 1.0 · 2026 · machine draft
Rights: Derge Kangyur/Tengyur e-text, Esukhia/Barom edition — public domain (mechanical reproduction)

Distinguishing Clear Realizations is a technical manual on Vajrayana practice that integrates deity yoga, ritual visualization, and the cultivation of non-conceptual awareness. The text argues that the realization of non-dual union is contingent upon the relationship with the guru and the purification of the practitioner's mind through the four brahmā abodes and the transformation of ordinary perception. It guides the reader through a complex system of generation stage practices, including the visualization of the vajra fence, the five-pronged vajra, and the transformation of physical elements into deities. The work commits the reader to a rigorous discipline of daily conduct where sensory objects are engaged through a non-conceptual mind, effectively collapsing the distinction between conventional appearance and ultimate insight. By synthesizing mantra, visualization, and the philosophy of emptiness, the text aims to transition the practitioner from conditioned, illusory manifestations to the ultimate fruit of clear light and buddhahood.

Provenance

About this text

Offering a detailed analysis of clear realization, the Abhisamayavibhaṅga is a work of classical Tibetan Buddhism. It is attributed to the Indian author Atīśa Dīpaṃkaraśrījñāna. The text was translated into Tibetan by Atīśa Dīpaṃkaraśrījñāna and Tsültrim Gyalwa, and it is preserved in volume ཞ of the Tengyur within the collection of the Śaṃvara and Related Tantras, where it spans 34 pages. The work opens with homages to Vajraḍākinī and Heruka, establishing a framework for the realization of non-dual union. It argues that such realization depends upon pleasing the guru and is achieved through the cultivation of the four brahmā abodes—loving-kindness and others—to ensure all sentient beings possess happiness and are established in the state of Heruka. By emphasizing the exhaustion of non-virtuous factors and the necessity of empowerments, the text enacts a path of spiritual discipline. A scholar or serious reader consults this work today to examine the specific requirements of the practitioner and the integration of compassion with the attainment of supramundane virtues.

Sanskrit title: Abhisamayavibhaṅga
Indian author: Atīśa Dīpaṃkaraśrījñāna
Tibetan translators: Atīśa Dīpaṃkaraśrījñāna, Tsültrim Gyalwa
Canonical collection: Śaṃvara and Related Tantras
Genre: Treatise
Source edition: Tengyur, vol. ཞ
Period: classical Tibetan

Read further

Catalogue

84000 catalogue entry

Bibliography

BDRC library search

Libraries

WorldCat

Sanskrit sources

Digital Sanskrit Buddhist Canon

Reference

Cite thisAnuvāda, “Distinguishing Clear Realizations” (Toh 1490), machine draft, 2026.https://naxiai.com/tibetan/works/toh1490

Summary & commentary

Significance

The work is significant for its detailed synthesis of ritual technology and philosophical view, illustrating how tantric practitioners operationalize the concept of non-duality. It provides a window into the specific iconographic and meditative requirements of the Heruka and Vajraḍākinī traditions. For the modern reader, it demonstrates the intersection of psychological discipline and metaphysical speculation in Indo-Tibetan Buddhism.

Structure

Passages	Section	Description
1-32	Preliminary and Generation Stage	Covers homage, the role of the guru, the cultivation of the four brahmā abodes, and detailed visualizations of the maṇḍala, deities, and protective fences.
35-40	Meditation and Conduct	Discusses the application of non-conceptual awareness to sensory experience and the integration of the holy life into daily conduct and sleep.
41-46	Ultimate Realization and Dissolution	Addresses the dissolution of conditioned entities into clear light, the nature of death and nirvāṇa, and the bodhisattva's return to benefit passionate beings.

Themes

Non-conceptual Awareness (35-39)
Deity Yoga and Visualization (4-11, 16, 20, 28, 32)
Transformation of the Conventional (10, 12, 41)
The Role of the Guru and Compassion (2-3, 9)

Summary, significance and provenance note generated by gemma4:31b from the translation and the catalogue record.

AnuvādaDistinguishing Clear Realizations·

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་བི་བྷངྒི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། འཇིག་དུས་བསྐལ་པའི་མེ་ལྟར་འབར། ། དག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལྡན། ། བདེན་དོན་ རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལྡན། ། ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་དེ་ལ་འདུད། ། གང་གི་དྲིན་གྱིས་བདེ་ཆེན་གནས། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་ཐོབ་གྱུར་པ། ། བླ་མ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུ་ཡི། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞབས་པད་ལ་འདུད། ། མིང་གི་རྒྱུད་ནི་འབུམ་སྡེ་ལས། ། སྡོམ་པ་བཏུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། ། ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཉམ་ པའི་རྒྱུད། ། འབུམ་གཅིག་ནང་ནས་དེ་སྐད་བཤད། ། ངེས་དོན་ཟབ་མོ་རིམ་ཕྱེ་ཡང་། ། མིག་བྲལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་པ། ། ངེས་བརྗོད་མངོན་འབྱུང་མཁའ་འགྲོ་ལས། ། སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་བདག་གིས་བཤད། ། དེ་ལ་འདིར་བཤད་བྱ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དང་། འཆད་བྱེད་རྒྱུད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ངེས་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་དབང་དང་། གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། གང་ལ་བསྒྲུབ་པའོ། ། ཤེས་རབ་ལ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པ་ དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའོ། ། ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པར་དེ་ལ་བློ་འཇོག་པ་དང་། སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་དབང་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཏེ། བུམ་པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ དང་། གསང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་དང་།

In the language of India: Abhisamayavibhaṅga-nāma. In the language of Tibet: mNgon par rtogs pa rnam par ’byed pa zhes bya ba (The Detailed Analysis of Clear Realization). Homage to the glorious Vajraḍākinī. Blazing like the fire at the end of an eon, Possessing the twelve aspects of purity, Possessing the twelve aspects of the truth of reality— To that glorious Heruka, I bow. Through whose kindness the state of great bliss Is attained in a single instant, To the lotus feet of the Vajra-holder, The precious guru, I bow. From the hundred thousand sections of the Tantra of Names, This is the summary of the vows. Within the Tantra Equal to Space, One hundred thousand verses, it is thus explained. Although the profound definitive meaning is gradually revealed, Those without eyes do not find certainty. From the Abhidhānottara and the Ḍākinī [Tantras], I shall explain the condensed essence. In this regard, the subject matter of the great Tantra Equal to Space and the Yoginī Tantras, which possess the four explanatory tantras, is the sequence of the path of definitive meaning: the view, meditation, and pure conduct; the means of accomplishment, which is empowerment; that which accomplishes; and that for which one accomplishes. Regarding insight, there are two types: insight with apprehension and insight without apprehension. In accordance with what is seen by these two insights, one places the mind upon that [reality] and meditates on the non-dual union by way of conduct. Furthermore, this is accomplished by means of the four empowerments: through the vase empowerment, the conventional truth; and through the wisdom-knowledge empowerment preceded by the secret empowerment, the ultimate truth.

structureTitle block: the Sanskrit title is given as it is transmitted in Tibetan transliteration, not reconstructed from Sanskrit sources; the Tibetan title is translated after it.

definitionརྡོ་རྗེ “vajra” — This term generally indicates indestructibility and stability. In the sūtras, vajra most often refers to the hardest possible physical substance, said to have divine origins. In some scriptures, it is also the name of th

periodམེ → “fire”. In ritual and cosmological prose མེ is the element 'fire'; Agni is the deity only where he is named or invoked. Do not capitalise the element.

homonymམེ is rendered “fire” here; the glossary also records Āgneya, Analā, Acalā for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionམེ “fire” — Classified as a “ lord of beings ” ( prajāpati ).

definitionབླ་མ “guru” — One of the fourteen rākṣasīs .

terminologyསྡེ → “class”. A division or group (སྡེ་ལྔ 'five classes'); in titles of canonical collections it is often left untranslated as part of a name.

terminologyལས → “action”. 84000 uses 'action' where the mechanics matter, 'karma' where it is a fixed term.

homonymལས is rendered “action” here; the glossary also records act, Action, activity for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionལས “action” — Matters that govern the saṅgha community’s daily life, regular observances (such as the rains retreat and the restoration ) and special events (like ordination) are ratified by a formal act of the saṅgha. There are one h

definitionསྙིང་པོ “heart mantra” — A term for the most important and often (but not always) the most simplified spell associated with a particular buddha, bodhisattva, or other being.

definitionབདག “self” — A substantial, self-subsistent entity within beings or things, or the intrinsic reality of things, or the intrinsic identity of things, that is permanent and nonrelative. The Buddha’s teaching, in contrast to that of oth

terminologyདབང → “empowerment”. In compounds དབང་ཆེན is 'great power' (a deity epithet), not 'great empowerment'.

homonymཤེས་རབ is rendered “insight” here; the glossary also records discernment, wisdom, knowledge for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

termརྡོ་རྗེ → vajra

termཕྱག་འཚལ → homage

termམེ → fire

termབླ་མ → guru

termརྒྱུད → tantra

termསྡེ → class

བཞི་པས་གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྟོགས་པ་བསྒྲུབ་པའོ། ། དེ་ཡང་བླ་མ་ལ་རག་ལས་པས་དེ་མཉེས་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པས་སྒྲུབ་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི། དང་པོ་ སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་། ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྟན་བྱས། ། བུམ་པ་གསང་སོགས་དབང་བསྐུར་བ། ། བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ཡང་དག་ཐོབ། ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་གནས་དང་། གྲོགས་དང་། ཡན་ལག་དང་། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའོ། ། གནས་ནི་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པའོ། ། གྲོགས་ནི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་ལས། དབང་གི་ལྷ་མོ་མཆོད་བྱ་སྟེ། ། དཔའ་བོའི་ལྷ་མོ་བཀའ་བསྒོ་སྐྱེས། ། ལོངས་སྤྱོད་ཡན་ལག་ཀུན་སྤྱོད་མ། ། འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་གཙོ་བོ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། ། གང་ཡང་ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། ། ཤེས་རབ་དང་ནི་སྦྱར་བྱ་སྟེ། ། དེ་ཡང་སྟོང་པའི་གནས་སུ་སྦྱར། ། ཞེས་ གསུངས་པས། ལས་རྣམས་ནི་འདིར་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་དང་སྦྱར་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་སྟོང་པའི་གནས་ཏེ་བློ་གང་གིས་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པའོ། ། དང་པོར་རེ་ཞིག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱ་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པའི་དབང་ཕྱུག་ནི་དབང་བཞིས་སྣོད་དུ་བྱས་པའོ། །

The fourth [chapter] establishes the realization of non-dual union. Furthermore, because that depends upon the guru, it is obtained through pleasing him. Thus, the characteristics of the practitioner who has accomplished [the practice] are as follows: "First, arising from the power of compassion, The mind of perfect enlightenment is made firm. The vase, secret, and other empowerments Are perfectly obtained through the guru’s grace." And so forth. Moreover, there are the place of practice, the companions, the branches, and the manner in which to practice. The place is a charnel ground and so on. Regarding the companions, the thirteenth chapter states: "The goddesses of power are to be worshipped; The heroines are born from the command. The goddesses of enjoyment perform all the branches; They are the leaders who liberate from saṃsāra." Thus it is said. To show the branches of practice, it begins with "First, for a while," and so forth. As for the manner of practice, it is by way of knowing the unborn. Regarding that, the Vajraḍāka states: "In all actions whatsoever, One should apply them with insight; Furthermore, apply them to the state of emptiness." Thus it is said. Here, "actions" refers to the meditation on the four brahmā abodes and so forth. "Applying them with insight" is because they are the objects to be viewed with the eye of insight. Furthermore, the "state of emptiness" means that whatever mind perceives arising is dependent origination; therefore, one meditates by way of knowing it as emptiness. "First, for a while" indicates the sequence of activities to be performed by the yogi. The "lord of yogis" is one who has been made a vessel by the four empowerments.

terminologyམཚན → “name”. མཚན་བརྗོད is recitation of names; in མཚན་ཉིད it is a 'definition' (lakṣaṇa) — same spelling, different word.

homonymམཚན is rendered “name” here; the glossary also records major signs, buddha marks, auspicious marks for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionམཚན “name” — The thirty-two primary physical characteristics of a “great being,” mahāpuruṣa , which every buddha and cakravartin possesses. They are considered “major” in terms of being primary to the eighty minor marks or signs of a

definitionབྱང་ཆུབ་སེམས “bodhicitta” — In the general Mahāyāna teachings the mind of awakening (bodhicitta) is the intention to attain the complete awakening of a perfect buddha for the sake of all beings. On the level of absolute truth, the mind of awakening

homonymལྷ་མོ is rendered “goddess” here; the glossary also records devī, Devī for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionལྷ་མོ “goddess” — The “ apsarases ” are popular figures in Indian culture, they are said to be goddesses of the clouds and water and to be wives of the gandharvas . However, in the Kāraṇḍavyūha , they are presented as the female equivalen

periodལྷ → “god”. Standard 84000 rendering is 'god'; 'deity' where the text contrasts classes of beings.

homonymལྷ is rendered “god” here; the glossary also records deva, divine being, God for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionལྷ “god” — In the most general sense the devas‍—the term is cognate with the English divine ‍—are a class of celestial beings who frequently appear in Buddhist texts, often at the head of the assemblies of nonhuman beings who atten

definitionའཁོར་བ “saṃsāra” — A state of involuntary existence conditioned by afflicted mental states and the imprint of past actions, characterized by suffering in a cycle of life, death, and rebirth. On its reversal, the contrasting state of nirvāṇ

definitionསྐྱེ་བ “birth” — The eleventh of the twelve links of dependent origination . See “ dependent origination .”

definitionཚངས་པའི་གནས “brahmā abodes” — Here refers to the brahmā heavens of the form realm, in which brahmā deities and the supreme deity, Brahmā, lord of the Sahā world , abide. Elsewhere the four brahmā abodes , or the “four immeasurables,” refer to the pra

definitionསྟོང་པ་ཉིད “emptiness” — Emptiness denotes the ultimate nature of reality, the total absence of inherent existence and self-identity with respect to all phenomena. According to this view, all things and events are devoid of any independent, intr

definitionདབང་ཕྱུག “Īśvara” — The Sanskrit īśvara literally means “powerful one.” In both Indian and Tibetan literature it is often an epithet applied to Śiva. However, here where the title is given to a “supremely great almighty brahmā , sovereign o

termབླ་མ → guru

termལས → action

termམཚན → name

termབྱང་ཆུབ་སེམས → bodhicitta

termདབང → empowerment

termལྷ་མོ → goddess

ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བསྒོམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ ལྡན་པར་འདོད་པ་དང་། གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་ལ་དགོད་པར་འདོད་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་དགོད་པར་འདོད་ པའོ། ། ད་ནི་འདིར་རྣལ་འབྱོར་བསྲུང་བ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ནི་འདིར་སྙིང་རྗེ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་མེད་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། ། གང་ལས་བསྲུང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་འདོད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ ཐམས་ཅད་ཟད་ཅིང་མི་འཕེལ་བའོ། ། ཇི་སྲིད་དེ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྔར་བྱས་པ་འཇིག་ཅིང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལས་ཉམས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་ཕུང་པོ་ལྔའི་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ། འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་འཛིན་པ་འབྱུང་ལ། བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཡིར་འཛིན་པར་འགྱུར་བས། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་མེད་ན་དེའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་མེད་ལ། བདག་གི་ཞེན་པ་མེད་ན་དེའི་ ཕྱིར་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེར་ཞེན་པའི་གཞི་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་སྦྱངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཞལ་གཅིག་པ་ཕྱག་གཉིས་པ་པདྨ་དང་ཟླ་བ་དང་སེང་གེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ། གཡས་འཁོར་ལོ་གཡོན་དྲིལ་བུ་ དཀུར་བརྟེན་པའོ། །

The four brahmā abodes are loving-kindness and so forth. As for their cultivation: it is the desire for all sentient beings to possess happiness; the desire for those who are suffering to be free from it; the desire to establish them in the state of Heruka; and the desire to establish them in all mundane and supramundane virtues without exception, so that all non-virtuous factors are exhausted. Now, here is the protection of yoga; "yoga" is intended here as the non-duality of compassion and emptiness. From what is one protected? From the discordant factors: malice, harmfulness, the desire for the Lesser Vehicle, and the exhaustion and non-increase of all roots of virtue. As long as those exist, previously performed [virtue] is destroyed, future [virtue] does not arise, one falls from the state of the Mahāyāna, and one will certainly not emerge into omniscience. Then, regarding the instruction to "generate the pride of the five aggregates": based on the clinging to a self, the grasping at an "I" arises; based on the clinging to "mine," the grasping at "mine" occurs. Therefore, if there is no clinging to a self, there is no grasping at an "I," and if there is no clinging to "mine," there is no grasping at "mine." In order to transform the basis of that clinging, the subtle particles of the aggregate of form are purified by Vairocana. He is one-faced and two-armed, seated upon a lotus, moon, and lion throne, holding a wheel in his right hand and a bell resting at his hip in his left.

definitionབྱམས་པ “Maitreya” — The bodhisattva Maitreya is an important figure in many Buddhist traditions, where he is unanimously regarded as the buddha of the future era. He is said to currently reside in the heaven of Tuṣita, as Śākyamuni’s regent

definitionསྡུག་བསྔལ “suffering” — The first of the four truths of the noble ones. The term “suffering” includes all essentially unsatisfactory experiences of life in cyclic existence, whether physical or mental. These comprise (1) the suffering of suffer

definitionདགེ་བའི་རྩ་བ “root of virtue” — According to most lists (specifically those of the Pāli and some Abhidharma traditions), the (three) roots of virtue or the roots of the good or wholesome states (of mind) are what makes a mental state good or bad; they

homonymཕུང་པོ is rendered “aggregate” here; the glossary also records aggregates, Aggregates for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཕུང་པོ “aggregate” — This translation of skandha is fairly well established, although some prefer the monosyllabic “group.” It is important to bear in mind that the original skandha has the sense of “pile,” or “heap,” which has the connotati

definitionགཟུགས “form” — The first of the five aggregates ; but also, in this sūtra, “inner form ” within consciousness (see 1.38 ).

definitionརྣམ་པར་སྣང་མཛད “Vairocana” — The name Vairocana, literally, “solar,” is used in some important Mahāyāna sūtras such as The Stem Array ( g.1377 ) and The Ten Bhūmis ( g.209 ) as an epithet for the Buddha Śākyamuni. As a distinct tathāgata, Vairocana

periodཟླ་བ → “moon; month”. In calendrical and cosmological passages ཟླ་བ is 'month' (twelve months to a year) or 'moon', not the god Candra. Candra is the rendering only where the text addresses or names the deity — a sūtra listing the moon as a time unit is not naming a god.

homonymཟླ་བ is rendered “moon; month” here; the glossary also records Candrā, Candramas, Moon for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཟླ་བ “moon; month” — The deity of the moon, as well as the moon itself. In the Kāraṇḍavyūha , when Avalokiteśvara emanates Candra , it is the deity that is meant.

definitionའཁོར་ལོ “cakra” — Literally “wheel,” cakra is an energy center in the subtle body where subtle channels converge. In tantric Buddhism there are either four or five main cakras. The Hevajra Tantra teaches four cakras, namely the cakras of

checkAutomatic check: bracketed gloss waived.

termཚངས་པའི་གནས → brahmā abodes

termབྱམས་པ → Maitreya

termསྡུག་བསྔལ → suffering

termལས → action

termདགེ་བའི་རྩ་བ → root of virtue

termསྐྱེ་བ → birth

དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་བཞིའི་ཚོགས་ལ་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ། པདྨ་གར་དབང་། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། ཞལ་གཅིག་པ། ཕྱག་གཉིས་པ། གཡས་རྣམས་ན་རང་རང་གི་མཚན་མ་འཛིན་པ། གཡོན་ཐམས་ཅད་ན་དྲིལ་བུ་དཀུར་བརྟེན་པ། རྟ་དང་། རྨ་བྱ་དང་། ནམ་ མཁའ་ལྡིང་དང་། གླང་པོ་དང་། པདྨ་དང་ཉི་མའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའོ་ཞེས་པ་ལ་རོའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་སྐུ་མདོག་ནག་པོ་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ཅན་ནོ། ། འདིར་རིགས་ལྔ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་ བྲག་གི་དག་པ་ཡིན་ལ། ཧེ་རུ་ཀ་ནི་སྤྱིའི་དག་པའོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷར་དག་ལ། དོན་དམ་སྐྱེ་མེད་དུ་དག་པ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། དེ་ཡང་། ཧེ་ནི་རྒྱུ་སོགས་རྣམ་པར་སྤངས། ། རུ་ནི་ཚོགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད། ། ཀ་ནི་གང་དུའང་མི་གནས་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་པས། རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་སྤངས་པའོ། ། ཚོགས་ནི་གནས་པ་དང་འཇིག་པའི་ཚོགས་དང་བྲལ་བའོ། ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། དེ་བཞིན་ དུ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད། ། སྟོང་པའི་ཚུལ་གྱིས་མིག་གིས་ནི། ། དོགས་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་མཆོག། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིས་བལྟ། ། ཞེས་གསུངས་པས། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷར་ བསྒོམས་ལ་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །

Likewise, the assembly of the four aggregates are Vajrasūrya, Padmanarteśvara, Vajrarāja, and Vajrasattva. They each have one face and two arms; the right hands hold their respective emblems, and all the left hands hold bells resting at the hip. They sit upon seats of a horse, a peacock, a garuḍa, an elephant, a lotus, and the sun. The one who has become the essence of all the Tathāgatas is the glorious Heruka; he sits upon a corpse seat, is black in color, and holds a vajra and bell. In this context, the five families are the specific purities of the five aggregates and so forth, while Heruka is the general purity. Form and the other aggregates are purified as conventional deities like an illusion, and are purified as the ultimate unborn state, which is the glorious Heruka. As it is said: "He is the abandonment of causes and so forth; Ru is the state of being free from the collection; Ka is not abiding anywhere." Thus, "causes and so forth" refers to the abandonment of arising from self, other, both, or without cause. "Collection" refers to being free from the collection of abiding and disintegration. Because it is free from birth and so forth, it is non-abiding nirvāṇa. Similarly, the Vajraḍāka states: "All form is emptiness; by way of emptiness, with the eyes, one should view without doubt—the supreme meditation, through non-conceptuality." Thus, the aggregates, elements, and sense bases are meditated upon as conventional deities like an illusion, while ultimately they are emptiness.

definitionཉི་མ “Āditya” — The sun; the god of the sun; the king identified as Ādityavardhana of the Śrīkaṇṭha - Sthāṇvīśvara dynasty who ruled in Madhyadeśa in the sixth century ᴄᴇ .

definitionདབང་ “initiation” — The ritual process of being introduced to and authorized in the practice of specific deities, maṇḍalas, and yogas. The term literally means “sprinkling” or “anointing” and is modeled on rites of royal investiture. In the

definitionརྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ “Vajrasattva” — Used as a proper name, Vajrasattva is one of the principle deities of the esoteric Buddhist pantheon, regarded as both a source of the Buddhist tantras and the exemplar of the awakened state. As an adjective, the term va

terminologyདེ་བཞིན་གཤེགས་པ → “tathāgata”. Kept as the Sanskrit loan in translation (84000 practice), not 'Thus-Gone One'.

homonymདེ་བཞིན་གཤེགས་པ is rendered “tathāgata” here; the glossary also records thus-gone, Thus-Gone One, thus-gone one for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionདེ་བཞིན་གཤེགས་པ “tathāgata” — A frequently used synonym for buddha . According to different explanations, it can be read as tathā-gata , literally meaning “one who has thus gone,” or as tathā-āgata , “one who has thus come.” Gata , though literally m

terminologyརིགས → “family”. The tantric 'family' (buddha-family); not 'lineage' (which is རྒྱུད་པ or བརྒྱུད་པ).

definitionརིགས “family” — Generally a reference to a person’s spiritual disposition.

definitionཕུང་པོ་ལྔ “five aggregates” — Form, feeling, perception , formation , and consciousness. On the individual level, the five aggregates refer to the basis upon which the mistaken idea of a self is projected. They are referred to as the “bases for appro

definitionརྟོག་པ “kalpa” — A mental factor understood either as “the coarseness of the mind” or as the cause for such coarseness. More elaborate definitions explain it as a type of “mental murmur” ( manojalpa ) that is searching ( paryeṣaka ) and

terminologyཁམས → “element”. In ཁམས་གསུམ it is the three realms, not 'three elements'.

homonymཁམས is rendered “element” here; the glossary also records constituent, domain, elements for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཁམས “element” — In the context of epistemology, it is one way of describing experience and the world in terms of eighteen elements (eye, form , and eye consciousness ; ear, sound, and ear consciousness ; nose, odor, and nose consciousne

homonymསྐྱེ་མཆེད is rendered “sense base” here; the glossary also records sense field, bases of cognition, sense fields for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

termཕུང་པོ → aggregate

termརྡོ་རྗེ → vajra

termཉི་མ → Āditya

termདབང་ → initiation

termརྒྱལ་པོ → king

termརྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ → Vajrasattva

དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་དང་། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་དང་། སེར་སྣ་རྡོ་རྗེ་དང་། འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་དང་། ཕྲག་དོག་རྡོ་རྗེ་དང་། དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། ལྗང་གུ་དང་། ཡང་དཀར་པོ་སྟེ། ཕྱག་མཚན་ནི་བདག་པོ་དང་མཐུན་ནོ། ། ཡང་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལ་ལྟུང་བྱེད་མ་དང་། གསོད་བྱེད་མ་དང་། འགུགས་བྱེད་མ་དང་། གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མ་དང་། པདྨའི་དྲ་བ་ཅན་ཏེ་སེར་མོ་དང་། ནག་མོ་དང་། དམར་སེར་དང་། དམར་མོ་དང་། སྔོན་མོ་ སྟེ་རང་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་པ། ཞལ་གཅིག་པ། ཕྱག་བཞི་པ། གཡས་ཀྱི་དང་པོ་རྣམས་ན་འཁོར་ལོ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། པདྨ་དང་། རལ་གྲིའོ། ། ཐ་མ་རྣམས་ནི་གྲི་གུག་གོ། ། གཡོན་ན་ཐོད་པ་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་གའོ། ། པདྨའི་དྲ་བ་ཅན་ཉི་མ་ལ་བཞུགས་པ་ཞལ་གསུམ་ པ་ཕྱག་དྲུག་པ་སྟེ། གཡས་པ་གསུམ་ན་ཐོད་པ་དང་། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་། ཞགས་པའོ། ། གཡོན་ན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཚངས་པའི་མགོ་དང་། གྲི་གུག་གོ། ། དེ་ལྟར་ན་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་གསོད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ པའི་བདེ་བ་འདྲེན་པ་དང་། མི་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ། ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ལྷའི་འཁོར་ལོ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་དག་པ་ཕུང་ པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་གི་རང་བཞིན་དུ་དག་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷ་དང་། ཇི་ལྟར་དག་པ་སྐྱེ་མེད་དུ་དག་པའོ། །

Likewise, in the eyes and so forth, there are Mohavajrā (Delusion Vajrā), Dveṣavajrā (Hatred Vajrā), Mātsaryavajrā (Avarice Vajrā), Rāgavajrā (Desire Vajrā), Īrṣyāvajrā (Envy Vajrā), and Īśvaravajrā (Lord Vajrā). They are white, black, yellow, red, green, and white again; their hand symbols correspond to their respective lords. Furthermore, in the elements of earth and so forth, there are Pātanī (The Causer of Falling), Māraṇī (The Killer), Ākarṣaṇī (The Summoner), Nṛtyeśvarī (Mistress of Dance), and Padmajālinī (The Lotus-Netted One). They are yellow, black, orange, red, and blue, residing in their respective maṇḍalas. They have one face and four arms; in the first right hands are a wheel, a vajra, a lotus, and a sword; the last [right hands] hold curved knives (kartṛ). In the left hands are skull-cups and khaṭvāṅgas. Padmajālinī, however, resides upon a sun disk and has three faces and six arms; in the three right hands are a skull-cup, a khaṭvāṅga, and a noose; in the left hands are a hook, the head of Brahmā, and a curved knife. In this way, they expel the afflictions such as ignorance, slay conceptual elaborations, draw forth innate bliss, and act for the benefit of sentient beings through non-referential compassion. This is because the maṇḍala of deities is perfected from the bodhicitta of the indivisibility of the expanse (dhātu) and wisdom (jñāna), or method and insight (prajñā). Regarding the phrase "In that way" and so forth: that which is pure refers to the aggregates and so forth; the nature of that purity is the illusion-like deity; and the manner of purity is purity as the unborn.

definitionགཏི་མུག “delusion” — One of the three poisons ( dug gsum ) along with aversion, or hatred, and attachment, or desire, which perpetuate the sufferings of cyclic existence. It is the obfuscating mental state which obstructs an individual from

definitionའདོད་ཆགས “desire” — One of the three basic mental afflictions (together with aversion and confusion) within which all other mental afflictions can be subsumed. The term rāga comes from the root rañj , which can also have the sense of “to co

homonymདཀྱིལ་འཁོར is rendered “maṇḍala” here; the glossary also records inner circle, maṇḍalaka, disk for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionདཀྱིལ་འཁོར “maṇḍala” — A small ritual space, usually on the ground which is smeared with cow-dung and other substances, where offerings are made. Although the term sometimes lacks the - ka ( kan ) suffix, it is not to be confused with the pant

periodརིག་པ → “knowledge”. 'awareness' belongs to the Dzogchen (11th c. onward) usage; in earlier tantras and in རིག་པ་དང་མ་རིག་པ it is 'knowledge' versus 'ignorance'.

homonymརིག་པ is rendered “knowledge” here; the glossary also records awareness, spell, incantation for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionརིག་པ “knowledge” — This term may, according to context, refer to exoteric or esoteric knowledge, a goddess, her associated dhāraṇī , or some combination of these. In the body of this scripture, the dhāraṇī is referred to as a vidyā . In ta

definitionཉོན་མོངས་པ “affliction” — The essentially pure nature of mind is obscured and afflicted by various psychological defilements, which destroy the mind’s peace and composure and lead to unwholesome deeds of body, speech, and mind, acting as causes f

periodདབྱིངས → “expanse”. In Dzogchen ཆོས་དབྱིངས is 'the expanse of reality'; earlier texts use it more plainly as 'realm/space'.

terminologyབྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས → “bodhicitta”. Keep the Sanskrit loan; 'mind of awakening' is a gloss, and mixing the two inside one text reads as inconsistency.

homonymབྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས is rendered “bodhicitta” here; the glossary also records mind set on awakening, resolve of awakening, aspiration to enlightenment for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionབྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས “bodhicitta” — In the general Mahāyāna teachings, the “mind of awakening” ( bodhicitta ) is the intention to attain the complete awakening of a perfect buddha for the sake of all beings. On the level of absolute truth, the mind of awak

adherencePinned rendering paraphrased here: name; self; empowerment; knowledge; god

checkAutomatic check: bracketed gloss waived.

termགཏི་མུག → delusion

termརྡོ་རྗེ → vajra

termའདོད་ཆགས → desire

termདབང་ཕྱུག → Īśvara

termམཚན → name

termབདག → self

བདག་གིར་འཛིན་པ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་གི་སྙིང་གར་ཉི་མ་ལ་གནས་པའི་ཧཱུཾ་འོད་ཟེར་ གྱི་ཕྲེང་བ་འཕྲོ་བར་བསམས་ལ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་འཕྲོས་པས་བདག་དང་ཁམས་གསུམ་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཚུར་འདུས་པས་བདག་ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་དུ་བསམ་པ་སྟེ། བདག་གིར་ཞེན་པ་ལས་རྣམ་པར་ རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ར་བ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཨོཾ་སུམྦྷ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བཞི་ཕྱོགས་བཞིར་བསམ། དེ་ལས་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་གྲུ་བཞི་པ་བསམ་པར་བྱའོ། ། ས་གཞི་ནི་ཧཱུཾ་ལས་ སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེར་བསམས་ལ། དེའི་འོད་ཀྱི་སྣང་བས་བླ་རེ་དང་། གུར་དང་། མདའི་དྲ་བ་དང་། མེའི་ར་བ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་དང་མེའི་ར་བའི་བར་དུ་ཤར་དུ་ཁྭ་གདོང་། བྱང་དུ་འུག་གདོང་། ནུབ་ཏུ་ཁྱི་གདོང་། ལྷོར་ཕག་གདོང་མ་བཞི། མཚམས་རྣམས་སུ་མཚམས་མ་ བཞི། སྟེང་ཁྭ་གདོང་དང་། འོག་ཁྱི་གདོང་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ལས། ཁྲོ་བོ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ། ། སྒོ་དང་མཐའ་ཡི་མཚམས་རྣམས་སུ། ། སྣ་ཚོགས་འདུལ་བའི་ཐབས་ཆེན་གྱིས། ། སེམས་ཅན་དོན་ལ་བརྩོན་པར་མཛད། ། ཅེས་པས་སྣ་ཚོགས་ འདུལ་བའི་ཐབས་ནི་བུད་མེད་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་བསྒོ་རྣམས་སུ་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་ན་ཁྲོ་བོའི་ཕུར་པ་བསྣམས་པར་བསམས་ལ། ཡང་སྔགས་ཚན་བཞི་བརྗོད་པ་དང་།

In order to purify the grasping at "mine," the text says, "Then one should visualize the vajra fence," and so forth. One should visualize a hūṃ syllable situated upon a sun disk at one's heart, from which a garland of light rays radiates. From that, various light rays emanate, causing one to realize that oneself and all phenomena of the three realms are unborn, like an illusion. As they gather back, one visualizes oneself as Trailokyavijaya, in order to be completely victorious over the clinging to "mine." To demonstrate the function and characteristics of that wisdom of selflessness, one visualizes the fence and so forth. Specifically, one should visualize the four mantras, such as oṃ sumbha, in the four directions. From those, one should visualize a square vajra fence. For the ground, one visualizes a crossed vajra (viśvavajra) from hūṃ, and through its radiant light, one should visualize a canopy, a tent, a lattice of arrows, and a fire fence. Then, between the vajra fence and the fire fence, one should meditate on the four: the Crow-faced at the east, the Owl-faced at the north, the Dog-faced at the west, and the Pig-faced at the south. In the intermediate directions are the four intermediate goddesses, and above and below are the Crow-faced and Dog-faced goddesses. Regarding this, the seventeenth chapter states: "The wrathful Trailokyavijaya and the others, At the gates and the intermediate corners, Through great methods for taming various beings, They act with diligence for the benefit of sentient beings." The "methods for taming various beings" refers to manifesting as the female deities who issue commands to those who are to be tamed. One should visualize them holding wrathful kīla daggers in their hands. Furthermore, one recites the four sets of mantras.

ཧཱུཾ་གི་འོད་ཟེར་གྱི་སྒོ་ལས་ཁྲོ་བོ་ཞགས་པ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་བསྣམས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་བགེགས་ཐམས་ཅད་བཀུག་པ་ལ་ཕུར་བུས་གདབ་པ་སྟེ། ཨོཾ་གྷ་གྷ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་མུཏྒ་རས་བརྡུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་མི་ཕྱེད་ཅིང་འབྱེད་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ པ་དང་། དེ་ཉིད་བསྲེག་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ར་བ་དང་། ཁྲོ་བོའི་ར་བ་དང་། མེའི་ར་བའོ། ། ཞེ་སྡང་གིས་བསླང་བའི་བརྡེག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡང་ན་ནི་ཐ་དད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཟློག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་ དོ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཞེ་སྡང་གིས་བསླང་བའི་སྦྱོར་བས་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་ཡང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གོ་ཆ་དང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པས་སོ། ། དེ་ཡང་ཅི་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་ལོག་པར་གཡོ་བ་ཉིད་བདུད་དང་བགེགས་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་ངན་སོང་སྦྱོང་བའི་རྒྱུད་ལས། ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱིས་ལོག་གཡོ་བ། ། དེ་སྲིད་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། སེམས་གཉེན་པོ་ལས་འཁྱར་བ་ཉིད་བདུད་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ལས་ཆེས་མཁས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། དེས་རྒྱུད་ལས་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་རང་དོན་དུ་གནས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ངེས་བརྗོད་ལས།

From the gateway of the light rays of the syllable HŪṂ, wrathful deities holding nooses and hooks summon all obstructors (vighna) from the ten directions; they are then to be struck with ritual daggers (kīla). One should recite OṂ GHA GHA and so forth, and then strike with a mallet (mudgara). In this way, because the activity and characteristics of that very insight (prajñā) are indivisible, there is the vajra fence, the wrathful fence, and the fire fence, which prevent separation and realization, and burn that [obstructor] itself. This is not a strike motivated by hatred. If one asks, "In that case, do the harmed and the harmer not exist conventionally (saṃvṛti)?"—to say so would be to deprecate cause and effect. Or, if one asks, "Is there no contradiction in reversing [the harm] through a method of differentiation?"—it is not that cause and effect do not exist conventionally; rather, they are not to be reversed by an application motivated by hatred. Even conventionally, one must wear the armor of loving-kindness (maitrī) and so forth, and ultimately, one must know them to be unborn. Why is that? Conventionally, all phenomena (dharma) are nothing other than mind alone. Therefore, the very movement of the mind in a mistaken way is the māra and the obstructor. As it is said in the Sarvadurgatipariśodhana Tantra: "As long as the mind moves mistakenly, for that long it is the domain of māra." The mind straying from the antidote is itself the māra and so forth. If one asks, "Is it not well known to all that there is no one more learned than the Buddha, and why then is this explained in the tantra?"—that is true, yet there is nothing that exists for its own sake. Therefore, from the Nirukta:

terminologyས་བཅུ → “the ten grounds”. The bodhisattva levels. The single syllable ས is also the word for 'earth' and must not be pinned as 'ground' on its own.

homonymས་བཅུ is rendered “the ten grounds” here; the glossary also records ten levels, ten grounds, ten stages for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionས་བཅུ “the ten grounds” — The ten levels or stages traversed by a bodhisattva that culminate in buddhahood: (1) Joyful ( pramuditā ; rab tu dga’ ba ), (2) Stainless ( vimalā ; dri ma med pa ), (3) Luminous ( prabhākarī ; ’od byed pa ), (4) Radian

definitionབགེགས “vighna” — A term for obstacles to well-being and spiritual advancement in general, and specifically to a class of beings that personify obstructive forces.

periodཆོས → “dharma”. In Abhidharma lists (སྐྱེ་མཆེད, ཁམས) ཆོས is 'phenomena', the objects of mind — not the Buddhist teaching. Same word, two referents; the list decides.

homonymཆོས is rendered “dharma” here; the glossary also records special qualities, phenomena, qualities for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཆོས “dharma” — The term “ dharma ” ( chos ) conveys ten different meanings, according to Vasubandhu’s Vyākhyāyukti . It may mean the Buddhist teachings, the awakened qualities which buddhas and bodhisattvas acquire, phenomena or thing

definitionབདུད “Māra” — Māra , literally “death” or “maker of death,” is the name of the deva who tried to prevent the Buddha from achieving awakening, the name given to the class of beings he leads, and also an impersonal term for the destruct

terminologyསངས་རྒྱས → “buddha”. The title, not a name. In Old Tibetan the spelling is usually སངས་རྒྱས already; the plural sense ('the buddhas') is carried by context, not by a suffix.

homonymསངས་རྒྱས is rendered “buddha” here; the glossary also records Awakened, awakened, Buddha for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionསངས་རྒྱས “buddha” — The Indic term buddha means "The Awakened One" and is used in Buddhism as an epithet for the historical Buddha Siddhārtha Gautama as well as other spiritually enlightened beings in general. “ Buddha ” is the past partici

adherencePinned rendering paraphrased here: the ten grounds; name

checkAutomatic check: bracketed gloss waived.

termལས → action

termས་བཅུ → the ten grounds

termབགེགས → vighna

termཤེས་རབ → insight

termམཚན → name

termརྡོ་རྗེ → vajra

མི་གསོད་གསོད་པ་མེད་པ་ཡིན། ། གང་གིས་ རང་སེམས་ཐུལ་བ་ཡིས། ། བདག་གི་སེམས་ནི་བཅིངས་པ་ཡིན། ། གང་ལ་གང་གིས་གསོད་པ་ཡོད། ། ཅེས་པ་དང་། ཡང་། བྱམས་པའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་དང་། ། སྙིང་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་གོ་ཆ་ཡིན། ། ཤེས་རབ་མཚོན་ཆར་ལྡན་པ་ཡིས། ། ཉོན་མོངས་བདུད་རྣམས་བཟློག་པར་བྱ། ། བཀའ་ ཡི་འཁོར་ལོ་སྲུང་བ་ཆེ། ། ཕུར་བུས་བགེགས་མེད་དངོས་གྲུབ་འགྱུར། ། སྲུང་བའི་ཆོ་ག་འདི་དག་གིས། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སྩོལ། ། གཙོ་བོའི་བཀའ་ནི་བླང་བར་གྱིས། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གར་གནས་པར། ། བགེགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་མཐོང་། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བཀའ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་ཏེ་ངན་པའི་ལས་དང་ལྡན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞགས་པས་བཅིངས་པ་ཟོ་ཆུན་ལྟར་འཁོར་བ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་ལམ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚོགས་སྐྱེ་བས་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོགས་པ་ནི་ལྷ་དང་བླ་མ་ལས་ཏེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་ཧེ་རུ་ཀར་བསྒྱུར་ལ། དེའི་སྙིང་ གར་ཨ་ལས་ཟླ་བ་དེའི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་འཕྲོ་བ་བསམ་པའོ། ། ཧཱུཾ་དེའི་འོད་ཀྱི་སྣང་བས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། ། བླ་མ་ནི་དེར་དབང་བཞི་བསྐུར་བའོ། ། སོགས་པ་ནི་བླ་མ་གཞན་དང་མགྲོན་གྱི་ལྷ་ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །

There is no killing, nor is there one who kills. By whoever has tamed their own mind, their own mind is bound. For whom and by what could there be killing? Thus it is said. Furthermore: "Donning the armor of loving-kindness, and the armor of the dharma of compassion, with the weapon of insight, one should repel the māras of the afflictions. This great protection of the wheel of the Word, through the ritual stake, becomes an accomplishment free of obstacles. By these protective rituals, awakening is bestowed upon the practitioner. One should take the command of the Lord; wherever the yogi dwells, all obstacles are seen to be non-existent." Because it is so stated. Otherwise, those who misunderstand the Word and possess negative actions, who by their very nature are headed for the lower realms and are bound by the snares of the afflictions and so forth, are no different from those who circle in saṃsāra like a waterwheel; thus, they are not even yogis abiding on the path. In that way, for a yogi endowed with the insight of selflessness, a special accumulation arises. Regarding the phrase "Then," and so forth: as for the object upon which the completion depends, it is the deity and the guru. "Then" refers to transforming into the Heruka Trailokyavijaya. At his heart, from the syllable A, one visualizes a moon, upon which is a HŪṂ emitting various rays of light. Through the appearance of the light of that HŪṂ, the perfectly awakened buddhas are the thirty-seven deities of the glorious Heruka maṇḍala. The "guru" is the one who bestows the four empowerments therein. "And so forth" refers to other gurus and the guest deities—the buddhas and bodhisattvas.

homonymཉོན་མོངས is rendered “affliction” here; the glossary also records afflictions, defilement, afflictive emotion for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཉོན་མོངས “affliction” — The essentially pure nature of mind is obscured and afflicted by various psychological defilements, which destroy the mind’s peace and composure and lead to unwholesome deeds of body, speech, and mind, acting as causes f

definitionདངོས་གྲུབ “accomplishment” — Accomplishment or success in general, as well as any particular magical power or ability. In the latter sense, eight are traditionally enumerated, namely the siddhi of the magical sword, of an eye ointment that renders i

definitionབྱང་ཆུབ “awakening” — I.e., awakening to the reality of phenomena (inner and outer) as they actually are.

definitionཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས “perfectly awakened buddha” — The attainment of a buddha, who has gained total freedom from conditioned existence, overcome all tendencies imprinted on the mind as a result of a long association with afflicted mental states, and fully manifested all

definitionརྩ “channel” — The channels are subtle psycho-physical routes which run vertically in the body. There are typically 72,000 channels said to reside in the body. Of these, however, the most important are the three main channels: the cent

adherencePinned rendering paraphrased here: god; element

termབདག → self

termཆོས → dharma

termཤེས་རབ → insight

termཉོན་མོངས → affliction

termབདུད → Māra

termའཁོར་ལོ → cakra

བལྟས་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་བལྟ་སྟེ། དེ་ཡང་སྙིང་གའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བླ་མའི་དྲིན་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུ་ལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྟིམ། དེ་ལྟར་ལྷ་དང་བླ་མ་ཐ་དད་མེད་པ་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་ བྱའོ། ། གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུའོ། ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྫོགས་ཞེ་ན་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྐྱེ་བས། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷཿསྟེ་རང་ བཞིན་དག་པའོ། ། གང་དག་ཅེ་ན། སརྦ་དྷརྨཱཿསྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། ། ཅིའི་རང་བཞིན་དུ་དག་ཅེ་ན། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་རོ། ། དེ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་རྫུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོམས་པར་བྱས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་ རང་གི་སེམས་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྟགས་ལ། སྣང་བ་ཙམ་པོ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསམ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ནི་སྟོང་ཉིད་བསམ་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྔར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པ་ལས་ལྟོས་ སོ། ། གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་(གྱི་,ཀྱི་)ཚོགས་སོ། ། དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་ཙམ་ལས་གཞན་མིན་ལ་དེ་ཉིད་མིག་ཡོར་ལྟར་སྣང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །

Regarding the phrase "view as," one should view them as inseparable. Furthermore, by means of the light rays from the heart, one should melt [the guru] by way of recollecting the guru’s kindness and dissolve them into the maṇḍala of Heruka. In that way, one should perform the offerings and so forth to the deity and the guru as being without distinction. For whose sake? For the sake of those for whom the fire of suffering is blazing. In what manner is it perfected? By way of knowing [all things] to be unborn. Since the equipment of wisdom arises for one who possesses the equipment of merit, regarding the passage beginning with "Then," oṃ svabhāvaśuddhāḥ means "naturally pure." What is it that is pure? sarvadharmaḥ, meaning "all phenomena." In what nature are they pure? In the nature of illusions and so forth. The meaning of this is as follows: one should examine these three realms and the appearances of one’s own mind—which are permeated by the habitual tendencies of training in false conceptualizations such as subject and object—without distinction, just like dreams and so forth. In order to contemplate even those mere appearances as emptiness, [the text says] "Furthermore, one should contemplate emptiness," and so forth. The word "furthermore" (yang) refers back to the previous meditation on the illusion-like. What is to be meditated upon as emptiness? The equipment of awakening and so forth; all phenomena of total affliction and the equipment of merit which is total purification are the equipment of awakening. Moreover, these are nothing other than one’s own mind alone, and that very mind appears like an optical illusion. That itself is the illusion-like absorption (samādhi).

definitionབསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས “equipment of merit” — The progressive increase of virtuous karma . One of the two factors that come together in creating momentum toward a practitioner’s spiritual awakening, the other being the accumulation of wisdom .

definitionབསོད་ནམས “merit” — In this text, merit is established as the most prized possession of human beings, more than good looks, diligence , artistry , and insight . In Buddhism more generally, merit refers to the wholesome tendencies imprinted

definitionཏིང་ངེ་འཛིན “absorption” — In general, the second of the three trainings ( triśikṣā ), and in this text and others the second of five qualities of the Saṅgha that are also described in other texts as the five undefiled (or beyond-worldly) aggregat

adherencePinned rendering paraphrased here: god; element; action

checkAutomatic check: bracketed gloss waived.

termདཀྱིལ་འཁོར → maṇḍala

termལྷ → god

termབླ་མ → guru

termམཆོད་པ → offering

termསྡུག་བསྔལ → suffering

termམེ → fire

དེ་ནས་ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྫུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོམས་པའི་དབང་གིས་རང་གི་སེམས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་དྲི་མ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ནམ་ མཁའ་སྒྲིབ་གཡོགས་ནི། རྡུལ་དང་། ཁུག་རྣ་དང་། དུ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་སྟོན་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དཀྱིལ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་ནི། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཨེའི་ཆ་ བྱད་བཟང་པོའོ། དེ་ལྟར་སྔགས་རྣམ་པ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་ནུས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་གསོ་བ་དང་། གནས་པ་བརྟན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པ་དང་། ཐ་མལ་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྤོང་བ་དང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཐམས་ ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་ཨེ་ཡི་ཆ་བྱད་ལ། ། དབུས་སུ་བཾ་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར། ། དེ་ནས་ལངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འབྱུང་བ་བཞི་དང་རི་རབ་བསྐྱེད་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ནས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་དབུས་སུ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཨཱ་ལི་བཅུ་དྲུག་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཀཱ་ལི་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསམ་པར་བྱའོ། །

Then, preceded by the recitation of the mantra oṃ śūnyatā and so forth, in order to purify the stains of the illusory manifestation of the world of the environment and its inhabitants—which are the projections of one’s own mind, like a magician’s creation, due to the power of habituation to false conceptualization—one should meditate on the three worlds in their entirety as being of the nature of empty luminosity, like the midday sun in autumn, free from the obscurations of dust, mist, smoke, snow, and clouds. This is the absorption of the Vajra Sky and the excellent form of the letter E. Reciting the two mantras in this way three times is for the sake of being able to realize emptiness, refreshing the mindfulness of emptiness, stabilizing the state, completing the accumulation of wisdom, abandoning the ordinary body, speech, and mind, and realizing that the entire support and the supported are the magical display of emptiness. Now, regarding the form of the letter E adorned in the center with the syllable Baṃ: as for the phrase "then, having arisen" and so forth, the generation of the four elements and Mount Meru is easy to understand. Then, in order to generate the deity together with the support and the supported, regarding the phrase "the union of the āli and kāli in its center" and so forth, one should visualize the sixteen vowels, which are the nature of insight, as the moon maṇḍala, and the thirty-four consonants, which are the nature of method, as the sun maṇḍala.

definitionའོད་གསལ “Ābhāsvara” — Lit. “ Clear Light .” The sixth of the seventeen heavens of the form realm ; also the name of the gods living there. In the form realm , which is structured according to the four concentrations and pure abodes‍, or Śuddh

definitionབྱད “kākhorda” — A term used in hostile magical rites that can alternatively refer a class of nonhuman being or type of magical device employed against the target of the rite. They are often mentioned together with kṛtyās , who serve a s

definitionརི་རབ “Mount Meru” — According to ancient Buddhist cosmology, this is the great mountain forming the axis of the universe. At its summit is Sudarśana, home of Śakra and his thirty-two gods, and on its flanks live the asuras. The mount has fo

adherencePinned rendering paraphrased here: empowerment; god

termསྔགས → mantra

termརྟོག་པ → kalpa

termདབང → empowerment

termཉི་མ → Āditya

termའོད་གསལ → Ābhāsvara

termཏིང་ངེ་འཛིན → absorption

དེའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་ ཟླའི་བར་དུ་ཧཱུཾ་ལས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ཅན་དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་འོད་ཟེར་གྱི་ཕྲེང་བ་འཕྲོ་བ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་ནས། ཟག་མེད་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱས་ཏེ་སླར་བསྡུས་ལ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་བསམ་པར་བྱའོ། ། ཟླ་བ་ལ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཉི་མ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཧཱུཾ་འོད་ཟེར་གྱི་ཕྲེང་བ་འཕྲོ་བ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། འོད་ཟེར་གྱིས་ གཞན་དོན་བྱས་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྫོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། ཟླ་བ་ལ་ཆོས་ལྔ་སྟེ། དཀར་བ་དང་། ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་དང་། མུན་པ་སེལ་བ་དང་། ཚ་བའི་གདུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཐོང་ ན་དགའ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་དཀར་བ་དང་། ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གདུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་དགའ་བ་སྐྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མེད་པས་དཀར་བ་དང་། ནང་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སྟོན་པས་ཆ་བཅུ་དྲུག་དང་། མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། འོད་གསལ་མཐོང་བས་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །

"In the center of that" means that between the sun and moon, one should visualize a five-pronged vajra arising from the syllable HŪṂ, which is the nature of Vajrasattva. At its hub, one should visualize the syllable HŪṂ emitting garlands of light rays. Through those light rays, all the contaminated aggregates of all wandering beings are purified and transformed into the maṇḍala of the glorious Heruka; these are then reabsorbed. From the total transformation of that, one should visualize the deities of the glorious Heruka maṇḍala, including both the support and the supported. The moon is the mirror-like wisdom (ādarśa-jñāna); the sun is the wisdom of equality (samatā-jñāna); the syllable HŪṂ emitting garlands of light rays is the wisdom of individual discernment (pratyavekṣaṇā-jñāna); the benefit of others performed by the light rays is the all-accomplishing wisdom (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna); and the perfection is the wisdom of the utterly pure dharmadhātu. Regarding the moon, there are five qualities: it is white, it has sixteen phases, it dispels darkness, it pacifies the torment of heat, and it is a joy to behold by the world. Likewise, the conventional bodhicitta is also white, has sixteen phases, clarifies the coemergent wisdom (sahaja-jñāna), pacifies the torment of the affliction of desire, and generates joy in sentient beings. Similarly, the ultimate bodhicitta is also white because it is free from the defects of faults; it has sixteen phases because it demonstrates the sixteen emptinesses, such as the emptiness of the internal; it dispels the darkness of ignorance; it pacifies the torment of the afflictions; and it generates joy through the vision of clear light.

definitionཆོས་ཀྱི་དབྱིངས “dharmadhātu” — Interpreted variously‍—given the many connotations of both dharma and dhātu‍ ‍—as the realm, element, or nature of phenomena, reality, or truth. Generally taken to denote the entirety of phenomena and particularly their

definitionདགའ་བ “joy” — One of the four “immeasurables” of the Mahāyāna, known in early Buddhism as “pure abodes” (Skt. brahmavihāra ), which comprise (1) friendly kindness, (2) compassion, (3) joy, and (4) equanimity. Immeasurable joy arises f

adherencePinned rendering paraphrased here: action; god; fire

termལས → action

termརྡོ་རྗེ → vajra

termཕུང་པོ → aggregate

termདཀྱིལ་འཁོར → maṇḍala

termལྷ → god

termཟླ་བ → moon; month

ཉི་མ་ལ་ཆོས་གསུམ་སྟེ། དམར་བ་དང་། འདམ་རྫབ་སྐེམས་པ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཐིག་ལེ་དམར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། བུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པས་དམར་བར་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་འདམ་རྫབ་སྐེམས་པ་དང་ཐབས་དགེ་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ལ། རྒྱུ་འབྲས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆ་གཉིས་སྟོན་པས་ཆ་གཉིས་དང་། གདུལ་བྱའི་ རྒྱུད་ལ་འཕོ་བས་འཁོར་ལོ་དང་། སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བས་རྩིབས་བརྒྱད་དང་། མིའི་སེང་གེར་གྱུར་པས་སེང་ཐོད་དང་། གདུལ་བྱ་འདུལ་བས་ཁྲོ་ཞལ་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆགས་པས་པདྨ་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཉི་ཟླ་དང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བས་ཆུ་སྲིན་གྱི་ཁ་ནས་བྱུང་བའོ། ། ཐུགས་རྗེས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཁ་གྱེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་བཞི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འདུས་པས་རྩེ་མོ་ནང་དུ་འདུས་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཉིད་དངོས་སུ་མ་བྱས་པས་ནི་ཅུང་ཟད་ཁ་གྱེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་འདུས་པའོ། ། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་མི་མཉམ་པ་མེད་པས་དབུས་རྩེ་མོ་ཐལ་བྱུང་དུ་བྱུང་བའོ། ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཆ་གསུམ་པའི་ཆང་ཟུངས་དང་ལྡན་པའོ། །

The sun has three qualities: it is red, it dries up the mud, and it ripens sprouts and so forth. Likewise, the conventional bodhicitta is also red as a drop, it pacifies desire and so forth, and it causes children and so forth to increase. Similarly, because of attachment to sentient beings through compassion, it is concordant with being red; it dries up the mud of the afflictions and ripens the sprouts of virtuous methods and so forth. Regarding the nature of Vajrasattva: it has two parts because it shows the two aspects of the causal and resultant bodhicitta; it is a wheel because it transfers into the continuums of those to be trained; it has eight spokes because it is free from the eight extremes of conceptual elaboration; it has a lion’s head because it has become a lion among men; it has a wrathful face because it tames those to be trained; it has a lotus because of attachment to ripening sentient beings; it has the sun and moon because of the non-duality of method and insight; and it emerges from the mouth of a makara because it does not abandon sentient beings through compassion. It is split at the mouth because it is pervaded by compassion; the tips are drawn inward because the four wisdoms are gathered into the dharmadhātu. Because the Bodhisattva has not yet directly realized the dharmatā, the mouth is slightly split. Because the Tathāgata has realized the dharmadhātu exactly as it is, the tips of the vajra are drawn together. Because there is no inequality in the nature of sentient beings and Buddhas, the central tip emerges straight through. Because body, speech, and mind are completely pure, it possesses a three-part handle.

definitionཐིག་ལེ “drop” — A drop (as of liquids); a “drop” of concentrated energy in the channels of the subtle body; the shape of a drop with a small protuberance above visualized above mantric syllables as part of the anunāsika (the nasal mark)

terminologyསྲིན → “rākṣasa”. Often paired with འདྲེ; 'rākṣasa' in learned texts, 'demon' in narrative.

definitionསྲིན “rākṣasa” — A class of nonhuman beings that are often, but certainly not always, considered demonic in the Buddhist tradition. They are often depicted as flesh-eating monsters who haunt frightening places and are ugly and evil-natur

terminologyཆོས་ཉིད → “the nature of phenomena”. Not 'dharma-nature' in running prose; 84000 harmonises on 'the nature of phenomena'.

homonymཆོས་ཉིད is rendered “the nature of phenomena” here; the glossary also records true nature of things, suchness, basic nature for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཆོས་ཉིད “the nature of phenomena” — The real nature, true quality, or condition of things. Throughout Buddhist discourse this term is used in two distinct ways. In one, it designates the relative nature that is either the essential characteristic of a spec

adherencePinned rendering paraphrased here: tantra; rākṣasa

termཉི་མ → Āditya

termཆོས → dharma

termཀུན་རྫོབ → conventional

termབྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས → bodhicitta

termཐིག་ལེ → drop

termའདོད་ཆགས → desire

འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་ལ་ཆོས་བཞི་ དང་ལྡན་པས་ཆོས་མཐུན་བཞི་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རང་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མུན་པ་འཇོམས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བསྡུས་འགྲོ་དོན་བྱེད་པ་ཡང་། རྒྱུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་དང་། འོད་ཟེར་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཉོན་ མོངས་པ་ལྔ་འཇོམས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རང་གི་འདོད་པའི་ལྷར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པའོ། ། ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཉི་མ་ལ་བཞུགས་ཤིང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་བཅས་པ། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ནི་གཏུམ་དྲག་དང་། ཚང་ཚིང་དང་། འབར་བས་ཁྱབ་པ་དང་། ཀེང་རུས་ཅན་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང་། ཧ་ཧར་དགོད་དང་། དཔལ་འཛིན་དང་། མུན་ཆེན་དང་། ཅ་ཅོ་སྒྲོགས་པའོ། ། ཞིང་སྐྱོང་བརྒྱད་ནི། སེང་གེའི་གདོང་ ཅན་སེར་པོ་དང་། ཅེ་སྤྱང་གི་གདོང་ཅན་དཀར་པོ་དང་། ཁྱིའི་གདོང་ཅན་དམར་པོ་དང་། སྟག་གི་གདོང་ཅན་ལྗང་གུ་དང་། ཁྲའི་གདོང་ཅན་སེར་པོ་དང་། ཀྱུང་ཀའི་གདོང་ཅན་སྔོན་པོ་དང་། ཁྱུ་མཆོག་གི་གདོང་ཅན་སེར་པོ་དང་། ཨུག་ཤུད་ཀྱི་གདོང་ཅན་སེར་པོའོ། ། དེ་དག་མིའི་གཟུགས་ ཅན་ཤིང་ལས་རོ་སྟོད་ཕྱུང་བའོ། ། དེ་ལ་ཞིང་སྐྱོང་བརྒྱད་ནི། སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་དང་བྱམས་པ་སྟེ་བརྒྱད་དོ། ། གདུལ་བྱ་ལ་གདོང་ཐ་དད་པར་བསྟན་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་བརྒྱད་དང་། ཀླུ་བརྒྱད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་དང་། སྤྲིན་བརྒྱད་དང་། ཡེ་ཤེས་བརྒྱད་དང་།

The four qualities of the radiation and reabsorption of light rays are as follows: they are concordant with the four qualities of the sun, which is that it arises from space, illuminates both itself and others, overcomes darkness, and pervades everything. Likewise, the performance of the benefit of beings through radiation and reabsorption is also: arising from the cause of emptiness, possessing five light rays, overcoming the five afflictions, and pervading because sentient beings become their own chosen deities. Now, in order to show the characteristics of awakening from the wisdom of the utterly pure dharmadhātu, it is said: "The glorious Heruka sits upon the sun, together with the maṇḍala wheel, adorned by the eight charnel grounds." The eight charnel grounds are: Fierce and Wrathful, Dense Thicket, Pervaded by Flames, Terrifying Skeletons, Laughing Ha Ha, Holding Glory, Great Darkness, and Resounding Noise. The eight field-protectors are: the yellow lion-faced, the white jackal-faced, the red dog-faced, the green tiger-faced, the yellow hawk-faced, the blue eagle-faced, the yellow bull-faced, and the yellow owl-faced. These have human bodies with the upper halves emerging from trees. Regarding those, the eight field-protectors are the seven successive Buddhas and Maitreya, making eight; they are shown with various faces to suit those to be trained. There are also the eight bodhi trees, the eight nāgas, the eight afflictions, the eight clouds, and the eight wisdoms.

འཇིག་ རྟེན་སྐྱོང་བ་བརྒྱད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱིས་དབེན་པར་གནས་པ་ནི། ངེས་འབྱུང་གི་ཡན་ལག་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་ལམ་སྐྱེ་མེད་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནང་དུ་གནས་པའོ། ། དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པས་དེ་གཉིས་ཕྱི་ནང་དུ་གནས་པའོ། ། ལམ་དེ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྟན་ ཅིང་སྤྱད་ལ་སངས་རྒྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གོ་རིམ་དང་ཆོས་འདྲེའོ། ། ཞལ་བཞི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞིའོ། ། དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་སྤྱན་གསུམ་དང་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དག་པ་ནི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་སོ། ། འཁོར་བ་དག་པས་ཞབས་གཡས་བརྐྱང་ བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཇིགས་བྱེད་དང་དུས་མཚན་མནན་པའོ། ། ཐབས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་སྡུད་པ་ནི་རྡོ་རྗེའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅོད་པས་དྲིལ་བུའོ། ། དེ་ ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་གང་དེ་རྡོ་རྗེ། ། ཤེས་རབ་དྲིལ་བུ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་རྟོག་གི་གདོན་ཡིན་པས་དེ་བསད་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་ གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། གླང་པོའི་པགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་།

The eight world-protectors are great compassion. In that regard, the yogi dwelling in the seclusion of the eight charnel grounds does so in order to realize the impermanence and suffering that are branches of renunciation, and to abandon attachment to worldly phenomena. Based on that, in order to realize the unborn nature of renunciation, one dwells within the maṇḍala of the glorious Heruka. Therefore, by relying on the realization of impermanence and suffering, one realizes the unborn nature of one's own characteristics; thus, those two [realizations] abide as the outer and inner. That path was also practiced and maintained by the Buddhas of the three times, and thus it accords with the sequence and the Dharma taught by the Buddhas. The four faces are the four doors of liberation. The three eyes are the knowledge of the three times, and the twelve arms are the purity of the twelve links of existence. The right leg extended is the purity of saṃsāra; the non-abiding nirvāṇa, which is the purity of desire and hatred, is the treading upon Bhairava and Kālarātri. The vajra is the gathering of all virtuous dharmas through skillful means. The bell is the cutting off of their opposing factors through insight. As it is said: "That which is bodhicitta is the vajra; insight is explained as the bell." Thus, by way of the non-duality of skillful means and insight, one brings all virtuous dharmas to completion. Since dualistic grasping is the demon of conceptual thought, having slain it, the way to complete all virtuous dharmas through non-duality is the elephant hide. Furthermore:

terminologyམྱ་ངན་ལས་འདས་པ → “nirvāṇa”. Old Tibetan spells it མྱ་ངན་ལས་འདས་པ; the literal 'gone beyond sorrow' is an etymology, not a translation to use in running text.

definitionམྱ་ངན་ལས་འདས་པ “nirvāṇa” — In Sanskrit, the term nirvāṇa literally means “extinguishment” and the Tibetan mya ngan las ’das pa literally means “gone beyond sorrow.” As a general term, it refers to the cessation of all suffering, afflicted mental s

definitionགདོན “graha” — The term graha refers to a class of nonhuman beings who “seize,” possess, or otherwise adversely influence other beings by causing a range of physical and mental afflictions, as well as various kinds of misfortune. The t

adherencePinned rendering paraphrased here: name

checkAutomatic check: bracketed gloss waived.

termཐུགས་རྗེ → compassion

termསྡུག་བསྔལ → suffering

termཆོས → dharma

termདཀྱིལ་འཁོར → maṇḍala

termམཚན → name

termསངས་རྒྱས → buddha

རྣམ་པར་རྟོག་པ་གདོན་ཆེན་པོ། ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྟུང་བྱེད་ཡིན། ། མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་ན། ། མཁའ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། གང་དེ་མ་ཡིན་དུ་རྟོག་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི་རྡེའུ་ཆུང་ངོ་། དེ་ཡང་། ཤེས་རབ་ཌ་མ་རུ་ཡི་སྒྲ། ། ཞེས་པས་སོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་གང་དེ་མ་ཡིན་དུ་རྟོག་པ་གཅོད་པ་ནི་དགྲ་སྟའོ། ། དེ་ཡང་། རྟོག་པ་གཅོད་ཕྱིར་ དགྲ་སྟའོ། ། ཞེས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟགས་ནས་སེམས་ལ་ཉོན་མོངས་མེད་པར་བྱེད་ལ་དེ་གཅོད་པ་ནི་གྲི་གུག་གོ། ། དེ་ཡང་། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་སྐྱོན་དྲུག་རྣམས། ། གཅོད་པས་གྲི་གུག་ཅེས་བྱའོ། ། ཞེས་པས་སོ། ། ཉོན་མོངས་པ་ གསུམ་བཅོམ་ནས་བཟོད་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྩེ་གསུམ་མོ། ། དེ་ཡང་། ཉོན་མོངས་འཇོམས་ཕྱིར་རྩེ་གསུམ་མོ། ། ཞེས་པས་སོ། ། གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྟོགས་པས་ཤེས་རབ་གཉིས་མེད་དང་། དེས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དག་པ་ནི་ཁ་ཊྭཱཾ་གའོ། ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ཤིང་ལོག་པར་ རྟོག་པ་ལ་རྒྱུ་མི་རྟག་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ནི་ཁྲག་གིས་བཀང་བའི་ཐོད་པ་དང་ཞགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་རློམ་པ་མེད་པ་ནི་ཚངས་པའི་མགོ་བོའོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ལ་འཛུད་ པས་རལ་བ་དང་། དྲག་པོ་ལ་སོགས་པས་མི་ཐུབ་པས་ཅོད་པན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དང་།

Conceptualization is a great demon; it is that which causes one to fall into the ocean of saṃsāra. If one abides in non-conceptual meditative concentration, one becomes stainless like the sky. Thus it is said. Because all things are dependently originated, they are unborn; to proclaim the sound of emptiness while conceptualizing them otherwise is the small drum. As it is said: "The sound of the damaru is insight." To sever conceptualization that perceives all things as anything other than momentary and impermanent is the battle-axe. As it is said: "To sever conceptualization, it is the battle-axe." By analyzing the non-existence of the one hundred and sixty worldly mental states, one renders the mind free of afflictions; to sever those is the curved knife. As it is said: "Because it severs the six faults, such as pride and so forth, it is called the curved knife." Having conquered the three afflictions and possessing the three acceptances is the trident. As it is said: "To destroy the afflictions, it is the trident." Realizing non-dual union is non-dual insight, and the purification of the three—body, speech, and mind—by that is the khaṭvāṅga. Focusing on the cause as impermanence and the result as suffering for those who have not realized this and hold wrong views, and desiring to be free from them, is the two—compassion and the skull-cup filled with blood and the lasso. Although the path has thus arisen in the continuum, being without conceit is the head of Brahmā. Entering into joy itself regarding desire is the matted locks; being invincible to the fierce ones and so forth is the adornment of the crown.

definitionབཟོད་པ “acceptance” — The sūtra tradition speaks of three levels of intellectual receptivity or acceptance of the Dharma. At the highest level is “the acceptance of the fact that things do not arise” ( anutpattikadharmakṣānti ), which is tant

definitionམ་མོ “mātṛ” — “Mothers”; a class of female spirits common to both the Buddhist and non-Buddhist traditions. Typically these spirits are associated with creating obstacles and illness during pregnancy and early childhood. However, when

adherencePinned rendering paraphrased here: tantra

termརྟོག་པ → kalpa

termགདོན → graha

termསྐྱེ་བ → birth

termཤེས་རབ → insight

termཉོན་མོངས → affliction

termཉོན་མོངས་པ → affliction

རིགས་ལྔའི་རྒྱ་དང་ལྡན་པས་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དེས་འཕགས་པའི་ལས་སྣ་ཚོགས་མཚོན་པ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའོ། ། མ་རུངས་པ་སྐྲག་པར་མཛད་པས་ ཞལ་རྣམ་པར་གྱུར་པའོ། ། མ་རུངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པས་མཆེ་བ་གཙིགས་པའོ། ། སྒེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་དགུ་ནི་སྒེག་པ་ནི་ཕྱག་གཉིས་ཤེས་རབ་ལ་འཁྱུད་དེ་འགྱིང་བག་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐབས་ཤེས་རབ་མི་ཕྱེད་པའི་བརྡའོ། ། ཞབས་གཡས་བརྐྱང་བས་ བདུད་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དམན་པ་གཉིས་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་དཔའ་བའོ། ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་མ་རངས་པས་བཞིན་མི་སྡུག་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པའི་འདུག་སྟངས་ནི་མི་སྡུག་པའོ། ། རྔམ་པའི་སྒྲས་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ནི་དགོད་པའོ། ། སྨིན་མ་གཉེར་བ་དང་མཆེ་བ་ གཙིགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྲག་པར་མཛད་པ་ནི་ཁྲོ་བའོ། ། མི་སྡུག་པ་དང་མ་རུངས་པའི་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་དང་སྟག་གི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིགས་སུ་རུང་བའོ། ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་པོར་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇིགས་བྱེད་དང་དུས་མཚན་མནན་ ཡང་མ་ཤི་བ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། ། འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་རྔམ་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འཁྱུད་ལ་ཞེ་སྡང་གིས་མཚོན་བསྣམས་པ་སྟེ་འགལ་བའི་ཆོས་འཆང་བའོ། ། སྐུ་དྲང་བ་དང་དང་བ་དང་། སྣུམ་པ་དང་། བརྟགས་ན་ཞི་བ་སྟེ། མདོར་ན་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་ བའོ། ། བྱམས་པའི་ཐུགས་དང་ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བས་སྐུ་མདོག་མཐིང་གའོ། ། རྣམ་རྟོག་བཅོམ་པས་སྟག་གི་པགས་པའོ། །

Possessing the seals of the five families, the garland of skulls and the crescent moon and crossed vajra symbolize bodhicitta and the various noble activities arising from it. The distorted faces signify the act of terrifying the wicked. The bared fangs signify the destruction of the wicked and the afflictions. The nine moods, such as the erotic, are as follows: the erotic mood consists of the two hands embracing wisdom with a majestic bearing; this is a symbol of the indivisibility of method and wisdom. The right leg extended signifies being victorious over Māra, the two obscurations, and the two inferior forms of nirvāṇa; this is the heroic mood. The unpleasant facial expression due to dissatisfaction with wrong views and the posture of shamelessness constitute the repulsive mood. Subduing beings with a roar of majesty is the laughing mood. The knitting of the brows and the baring of fangs to terrify the afflictions is the wrathful mood. The garland of skulls of the wicked and repulsive, the tiger skin, and so forth, are the terrifying mood; this is because wisdom cuts through conceptualization of things as real entities. Not dying even while treading upon Bhairava and Kālarātri is the compassionate mood. Possessing contradictory qualities is the majestic mood: embracing with desire while wielding weapons with hatred is the bearing of contradictory qualities. The body is straight, clear, and lustrous; when examined, it is peaceful. In brief, it is free from the eight extremes of conceptual elaboration. The blue body color arises from a mind of loving-kindness and the unchanging nature of phenomena (dharmatā). The tiger skin signifies the destruction of discursive thought.

འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་རྣམས་བཅོམ་པས་ཐོད་རློན་གྱི་ཕྲེང་བའོ། ། རྣ་ཆ་ནི་བཟོད་པའོ། ། གདུ་བུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས། མགུལ་རྒྱན་ནི་བརྩོན་འགྲུས། སྤྱི་གཙུག་གི་ ནོར་བུ་ནི་སྦྱིན་པའོ། ། མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། ། ཐལ་བའི་རྒྱ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ། གཅེར་བུ་ཐབས་ཤེས་རབ་གཉིས་མེད་དེ་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའོ། ། དེའི་སྤྱན་སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྐུ་མདོག་དམར་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ ཡེ་ཤེས་སྐྱེར་འཇུག་པས་སྐུ་མདོག་དམར་པོའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་རོ་གཅིག་པས་ཞལ་གཅིག་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐབས་དབང་དུ་བྱས་པས་ཕྱག་གཉིས་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེར་འཇུག་པས་སྐྲ་གྲོལ་བའོ། ། གསུང་རབ་བཅུ་ གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པས་དུམ་བུའི་སྐ་རགས་སོ། ། སྙིང་རྗེ་དང་སྟོང་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཁྲག་གིས་བཀང་བའི་ཐོད་པའོ། ། སྤྲོས་པས་བསྡིགས་པས་སྡིགས་མཛུབ་དང་། སྤྲོས་པ་གཅོད་པས་གྲི་གུག་གོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པས་བསྐལ་བའི་མེ་ལྟ་བུའི་གཟི་ བརྗིད་དང་ལྡན་པའོ། ། འཁོར་བ་བཅོམ་ཞིང་སྤངས་པས་ཁྲག་ལ་དགྱེས་ཤིང་འཛག་པའོ། ། ཐབས་ཤེས་རབ་མཉམ་པའི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པས་བྱིན་པ་གཉིས་འཁྱུད་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་ཕག་མོ་གཉིས་ཁ་སྦྱར་དུ་བཞུགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ཕན་ཚུན་འཕྲོག་ པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡང་སྒྲུབ་ཐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་བྱའོ། །

Because she has conquered worldly minds, she wears a garland of fresh skulls. Her earrings are patience; her bracelets are discipline; her necklace is diligence; and the jewel upon her crown is generosity. The sacrificial thread is concentration; the ash-mark is insight. Her nakedness signifies the non-duality of method and wisdom, as she does not coexist with obscurations and the like. In her presence is the Blessed Lady, whose body is red in color and so forth. Her body is red because she causes the arising of wisdom within emptiness. She has one face because all phenomena are of one taste in the ultimate truth. She has two hands because wisdom has brought method under her control. Her hair is loose because she causes the arising of wisdom within the dharmadhātu. She wears a girdle of bone segments because she teaches the Dharma of the twelve branches of the scriptures. She holds a skull-cup filled with blood to symbolize compassion and emptiness. She makes the threatening gesture to intimidate conceptual elaborations and holds a curved knife to cut through conceptual elaborations. She possesses a brilliance like the fire at the end of an eon because emptiness has incinerated all substantial entities. She delights in and drips with blood because she has conquered and abandoned saṃsāra. She possesses the concentration of the equality of method and wisdom, and by embracing with her two legs, she is great bliss. The glorious Heruka and Vārāhī abide in union to mutually extract desire and hatred. The four ḍākinīs and the others should also be visualized according to their respective sādhanas.

definitionཚུལ་ཁྲིམས “discipline” — In general, the first of the three trainings ( triśikṣā ), and in this text and others the first of five qualities of the Saṅgha that are also described in other texts as the five undefiled (or beyond-worldly) aggregates

definitionབརྩོན་འགྲུས “diligence” — The Sanskrit term vīrya may be understood as “energy” or “vigor.” In Buddhist contexts the term implies having enthusiasm toward a virtuous endeavor, which includes taking joy in such virtuous endeavor, and it is conside

definitionབསམ་གཏན “concentration” — Designates both the mental state of deep concentration and the meditative practices leading to it. These states are characterized by a gradual withdrawal of consciousness from external sense data. Two broad distinctions

definitionསྒྲིབ་པ “obscuration” — In this text, a different list of eight obscurations is presented: contempt toward the Buddha, contempt toward the Dharma , laziness, contentment with little (virtue), behaving according to desire, behaving according to

definitionབཅོམ་ལྡན་འདས་མ “Blessed Lady” — The female form of the epithet commonly applied to buddhas and other awakened beings. The Sanskrit word bhaga means, among other factors, “good fortune,” “happiness,” “prosperity,” and “excellence.” The suffix -vat indic

definitionམཁའ་འགྲོ་མ “ḍākinī” — A class of powerful nonhuman female beings who play a variety of roles in Indic literature in general and Buddhist literature specifically. Essentially synonymous with yoginīs, ḍākinīs are liminal and often dangerous bei

definitionསྒྲུབ་ཐབས “sādhana” — Derived from the Sanskrit verb √sādh , “to accomplish,” the term sādhana most generically refers to any method that brings about the accomplishment of a desired goal. In Buddhist literature, the term is often specificall

adherencePinned rendering paraphrased here: empowerment

termཚུལ་ཁྲིམས → discipline

termབརྩོན་འགྲུས → diligence

termབསམ་གཏན → concentration

termཤེས་རབ → insight

termསྒྲིབ་པ → obscuration

termབཅོམ་ལྡན་འདས་མ → Blessed Lady

དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་བཀའ་བསྒོ་རྣམས་ཀྱང་སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ལས་བཤད་པ་ལྟར་དམིགས་ཏེ་གོ་སླའོ། ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་ གཉིས་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཟུགས་གཉིས་སོ། ། འཆི་བ་བསྲེག་པ་དང་། འཆིར་མི་སྟེར་བ་དང་། འཆི་བ་ཟོས་པ་དང་། འཆི་བ་གཏན་བཅོམ་པ་སྟེ། འཆི་བ་ནི་འདིར་རྟོག་པའི་འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འཆི་བའོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ཡེ་ཤེས་དང་། རིགས་དྲན་པའི་ཕྱིར་དཔྲལ་བར་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བའོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལྷ་དང་སྦྱར་བ་ནི། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ལྷ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་། དེར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་མེད་མཚོན་པ་དང་། ཅིག་ཅར་ལམ་དུ་བྱས་པས་ཐེག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། ། འདིར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་ལ། དེའི་དོན་མ་བརྗེད་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་མཁའ་འགྲོ་མ་བཞིའོ། ། ཤེས་རབ་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་ སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་ལ། སྐྱེས་པ་བསྲུང་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྤོང་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་མཚམས་མ་བཞིའོ། ། ཤེས་རབ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་སྟེ། རབ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྙིང་རྗེ་ཤེས་རབ་དབྱེར་ མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་དབང་པོ་ལྔས་དབང་བྱས་པས་བརྟན་པའི་བློ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། ། ལྔ་པོ་དེ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ།

Likewise, the three wheels and the commands should be visualized according to the descriptions of their body colors and so forth in the sādhana; this is easy to understand. The two forms of saṃsāra and nirvāṇa, and the nature of method and insight, constitute the two forms. "Burning death," "not allowing death," "consuming death," and "permanently destroying death"—here, "death" refers to the death of conceptual thought and the death of nirvāṇa. Because it is non-dual wisdom and the recollection of the kula (family), there is the vajra garland at the forehead. Then, regarding the correlation of the thirty-seven factors of awakening (bodhipākṣikadharma) with the deities: the deities of Śrī Heruka are shown to be the nature of the dharmakāya; this reverses attachment to them, symbolizes the non-duality of illusion and emptiness, and is the distinction of the vehicle because the path is taken simultaneously. Here, the yogi knows the five aggregates to be unborn like an illusion; not forgetting that meaning is the application of mindfulness (smṛtyupasthāna), which are the four ḍākinīs. That insight, together with the companion of diligence, generates virtuous phenomena that have not arisen, protects those that have arisen, abandons non-virtuous phenomena that have arisen, and does not produce those that have not arisen; these are the four intermediate goddesses. That insight, assisted by absorption (samādhi), constitutes the four bases of supernatural power (ṛddhipāda), such as Pracaṇḍā and the others. The bodhicitta of the inseparable union of compassion and insight, when mastered by the five faculties, consists of the five such as Dṛḍhamati. These five, when brought to their ultimate limit, are called the "powers" (bala).

definitionབྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས “factors of awakening” — The qualities necessary as a method to attain the awakening of a hearer , solitary buddha , or buddha. There are thirty-seven of these: (1–4) the four applications of mindfulness : mindfulness of body, sensations, mind,

definitionདྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ “applications of mindfulness” — In many formulations, there are four modes of mindfulness : mindfulness of the body, sensations, mind, and phenomena. In this text there are six additional modes of the application of mindfulness : the mindfulness of rec

definitionརྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི “four bases of supernatural power” — The four bases (lit. “legs”) of magical transformation achieved through samādhi , are intention (Skt. chandas , Tib. ’dun pa ), diligence ( vīrya , brtson ’grus ), attention ( citta , sems ), and discernment ( mīmāṃsā ,

definitionགཏུམ་མོ “inner heat” — One of the fifteen yoginīs that inhabit the thirty-two subtle channels. She is roused as a mystic heat or fire during a yoga practice of the same name. She is also one of the five mudrās, representing the tathāgata famil

definitionདབང་པོ “Indra” — “Faculties” is a translation meant to represent the preferred etymologization of indriya in Buddhist texts as indanti , meaning “they have power,” which is also reflected in the Tibetan translation as dbang po . Differen

adherencePinned rendering paraphrased here: empowerment

termའཁོར་ལོ → cakra

termསྒྲུབ་ཐབས → sādhana

termལས → action

termའཁོར་བ → saṃsāra

termགཟུགས → form

termཤེས་རབ → insight

དེ་ནི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའམ་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཧ་ཡ་ ཀརྞའོ། ། དེ་ལེ་ལོའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། དགེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། དེ་ལ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཁ་ག་ན་ལ་སོགས་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་། བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྫུན་དང་བྲལ་བ་དང་། དགེ་བ་བཅུ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་མི་འདའ་བར་རིམ་གྱིས་སྤྱོད་པ་དང་། གཞན་ལ་ཐོ་འཚམས་པ་མེད་པར་འཚོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་རྩོལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནང་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ གྱུར་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐུ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀར་གྱུར་པའི་ལུས་ལ་གནས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་སོ། ། གནས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། ། ས་བཅུ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། ། མགོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དེ་རྣམས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སེམས་ལ་རྟེན་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའོ། ། ཚོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ལ་བརྟེན་པས་ས་ལ་སྤྱོད་པའོ། ། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་བརྟེན་པས་ས་འོག་ན་གནས་པའོ། །

That is the ultimate fruit of Mahābhairavī and the others: the absorption of one-pointedness itself, which is the cause or characteristic of awakening. That is Hayakarṇā. It is the non-opportunity for laziness, the complete upholding of virtue, the serviceability of the mind therein, the certain apprehension of the nature of selflessness, and the spontaneous absorption of non-forgetfulness; these are Kha, Ga, Na, and so forth. The realization of the meaning of bodhicitta without error, the bringing of undertakings to completion, freedom from falsehood, gradual conduct without transgressing the ten virtues and bodhicitta, a livelihood free from harming others, exertion in bodhicitta, recollection of the Buddha’s speech, and focusing on the body of the glorious Heruka in union is right absorption. To demonstrate the meditation on the thirty-seven ḍākinīs, who possess the nature of the thirty-seven factors of awakening, within the internal maṇḍala of the body, it says: "The supreme maṇḍala of the body," and so forth. "Body" refers to the ḍākinīs residing in the body that has become the glorious Heruka. The sequence of the locations is twenty-four. The ten grounds are understood. In those locations, such as the head and so forth, one should meditate on the ḍākinīs instantaneously. Because the mind has no support, they move through space. Because they rely on the accomplishment of the assembly, they move upon the earth. Because they rely on the emanation wheel, they dwell beneath the earth.

དེ་ནས་སོ་དང་སེན་མོ་ལ་ནི་ཁཎྜ་ཀ་པཱ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རྡུལ་རྣམས་དཔའ་བོ་ ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་དག་པར་སྐད་ཅིག་གིས་བསམ་པར་བྱའོ། ། དཔའ་བོའི་རྩ་བའི་སྔགས་སོགས་གང་ནི་ཀ་ར་ཀ་ར་སྟེ་དེ་ལས་མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་བསམ་པའོ། ། དཔའ་བོའི་གོ་ཆ་ནི་ཨོཾ་ཧ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྔགས་ གང་ནི་སྔགས་རིགས་ཏེ། དེ་ལས་མགུལ་རྒྱན་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། དཔའ་བོའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ནི་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། གསང་སྔགས་ཡི་གེ་བདུན་ནི་ཨོཾ་ཧྲཱིཿལ་སོགས་པ་སྟེ་དེས་རྣ་བའི་རྒྱན་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ མཁའ་འགྲོ་ནི། ། ཨོཾ་སརྦྦ་བུདྡྷ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེས་གླང་པོའི་པགས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་གི་སྔགས་ནི་ཨོཾ་བཾ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེས་སྐ་རགས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། འཁོར་ལོ་ཀུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། ། སྔགས་ནི་ཨོཾ་པྲ་ཙཎྜེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་ མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་གི་ཐོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། བཻ་རོ་ཙ་ནའི་སྔགས་ཨོཾ་བཛྲ་བཻ་རོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེས་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་རྣམས་ལས་རྒྱན་བསམ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ཡིད་ལོག་པར་གཡོ་བ་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། སྔགས་དང་ལྷ་རྒྱུ་འབྲས་ཐ་མི་ དད་པ་དང་ལྷའི་ང་རྒྱལ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ལ་ཕྱག་གི་ཐོད་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་ལྷ་དེ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་།

Then, with the words "The teeth and nails are Khaṇḍakapāla," and so forth, one should instantly visualize the particles of the twenty-four elements as the twenty-four heroes. From the root mantra of the heroes, "kara kara" and so on, the sacrificial thread is to be visualized. From the armor of the heroes, "oṃ ha" and so forth, the six mudrās are to be generated. From the mantra of Vajravārāhī, which is the mantra family, the necklace is to be generated. The heart mantra of the heroes consists of twenty-two syllables; from it, the garland of skulls is to be generated. The seven-syllable secret mantra, "oṃ hrīḥ" and so forth, is used to generate the ear ornaments. The ḍākinī of all the buddhas, "oṃ sarvabuddha" and so forth, is used to generate the elephant hide. The mantra of the six yoginīs, "oṃ vaṃ" and so forth, is used to generate the belt. The yoginīs of all the wheels are thirty-seven; their mantra, "oṃ pracaṇḍe" and so forth, is used to generate the skull-cups in the hands of the ḍākinīs. The mantra of Vairocana, "oṃ vajravairo" and so forth, is used to generate the garland of skulls. Thus, visualizing the ornaments from the mantras protects the yogi from the movement of a mistaken mind and serves to stabilize the divine pride, as the mantra and the deity are inseparable in cause and effect. As for generating the skull-cups in the hands of the yoginīs from their mantras, it is to demonstrate that all those deities are selfless.

ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དེ་དག་གི་བསྡུ་བའི་མན་ངག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་སྐུ་གཅིག་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་སྐུ་གཅིག་འགྱུར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་ལས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ལྷ་དུས་གཅིག་ལ་གྲུབ་པའོ། ། སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་བདག་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བར་དམིགས་ པའོ། ། སྐད་ཅིག་ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཡུམ་གསལ་བར་དམིགས་པའོ། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་སྐུ་འཆང་ཞིང་། ། ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་། ཀུན་ནས་ཀུན་དུ་སྐད་ཅིག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའོ། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་གསང་སྔགས་འདོན་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ གནས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་སྐད་ཅིག་ལ་གྲུབ་པའོ། ། མགོ་བོ་དང་། ལྐོག་མ་དང་། སྙིང་གར་ཨོཾ་དཀར་པོ་དང་། ཨཱཿདམར་པོ་དང་། ཧཱུཾ་སྔོན་པོའོ། ། དེ་ནས་ཡི་གེ་བཞིའི་འོད་ཀྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་པར་བསམས་ཏེ། སྔགས་ ཀྱིས་དེའི་ང་རྒྱལ་བརྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྔར་བཞིན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྷར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་འདིར་ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། དབྱིངས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་དང་། མི་རྟོགས་ པའི་རྒྱུའོ། ། རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དག་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་དག་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །

This is because it is taught as the coemergent nature. Now, in order to teach the pith instructions for the condensation of those generation stages, it says: "In an instant, one becomes a single body," and so forth. "In an instant, one becomes a single body" means that through the five awakenings preceded by emptiness, the supporting mandala and the supported deities are established simultaneously. "In an instant, the yogi visualizes himself" means visualizing oneself fully endowed with the characteristics of glorious Heruka. "In an instant, the mudrā form" means clearly visualizing the consort. "In an instant, one holds the body" refers to the wisdom being (jñānasattva), and "in every way, in an instant" refers to the absorption being (samādhisattva). "In an instant, one recites the secret mantra" means that the three syllables abiding in the body, speech, and mind are established in an instant. At the head, throat, and heart are the white OṂ, the red ĀḤ, and the blue HŪṂ. Then, by the light of these four syllables, one invites the body, speech, mind, and wisdom beings and visualizes them dissolving into their respective places; by means of the mantra, one should stabilize the divine pride. Then, as before, one should visualize the aggregates and so forth as deities. This is called "awakening from the wisdom of the utterly pure dharmadhātu." In this context, "dharma" refers to the aggregates and so forth. "Expanse" (dhātu) has the sense of a cause, being the cause of realization and the cause of non-conceptualization. "Utterly pure" refers to both conventional purity and ultimate purity. "From wisdom" refers to the five wisdoms.

བྱང་ཆུབ་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་དུ་སེམས་སྣང་བའོ། ། དེ་ནི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ས་མ་ཡ་སཏྭ་ཡའི་རྐྱེན་མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་ས་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཉམ་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཅིར་མཉམ་ཞེ་ན། བདག་དང་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷར་མཉམ་ལ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མེད་དུ་མཉམ་པའོ། ། ཡའི་རྐྱེན་བྱིན་ན་འདའ་བར་མི་བྱ་བ་སྟེ་མཉམ་ཉིད་ལས་ སོ། ། སཏྭ་སྟེ་བདེན་པ་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ཡང་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་ལས། དངོས་པོ་གང་དང་གང་གིས་ནི། ། མི་རྣམས་ཡིད་ནི་ཡང་དག་སྦྱོར། ། དེ་དབང་དེ་ཡི་དངོས་འགྱུར་ཏེ། ། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ནོར་ བུ་འདྲ། ། ཞེས་པ་དང་། མཁའ་འགྲོ་ལས་ཀྱང་། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ། དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ། རང་གི་ལྷ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ་སྤོང་བ་དང་། ཚོགས་གཉིས་ རྫོགས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ལྡོག་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་ཟབ་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ཅིས་མཚོན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་གོ་ཆ་གཉིས་ཤེས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཨོཾ་ ཧ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོའི་གོ་ཆ་དྲུག་དང་། ཨོཾ་བཾ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་མོའི་གོ་ཆ་དྲུག་གོ། ། དེ་ལ་ལྷ་དང་སྔགས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཡི་གེ་ལ་རང་བཞིན་ལྷའི་ང་རྒྱལ་བྱའོ། །

Awakening is the appearance of the mind in the nature of the form body (rūpakāya) endowed with the supreme of all aspects. This is called the generation of the samayasattva. Here, the suffix ya in samayasattva is elided, and the term sama refers to equality. If one asks, "Equal to what?" conventionally, the self and the three realms are equal as deities; ultimately, they are equal in being unborn. If the suffix ya is applied, it means "not to be transgressed," which refers to equality. A sattva is a yogi who possesses the mind of the equality of the two truths; such a person is a samayasattva. Furthermore, the eleventh chapter states: "By whatever thing the minds of people are perfectly joined, they become that very thing, like a wish-fulfilling jewel of various forms." And from the Ḍākinī: "One is oneself all the Buddhas and all the heroes; through the yoga of one's own deity, one should thoroughly accomplish oneself." Therefore, this is for the sake of abandoning ordinary conceptualization, completing the two accumulations, being without obstacles, turning away from states of heedlessness, and realizing the increasingly profound meaning. If one asks, "What illustrates the cause of the two truths?" in order to show that, it says: "Then, having known the two armors," and so forth. These are the six armors of the heroes, such as Oṃ Ha, and the six armors of the heroines, such as Oṃ Baṃ. Since the deity and the mantra are inseparable, one should maintain the divine pride of the nature of the letters in their forms.

མི་འགྱུར་བའི་དོན་དང་། ཤེས་སྐྱོབ་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གནས་ གང་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། ཡང་ན་སྔགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྷ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་ནི་མན་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་པ་ལ་སྔགས་དང་ཞེས་ པས་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། མཛུབ་མོ་མདུད་བྱས་ལ་སོགས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ངག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པས་གྲུབ་པའི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། དཔའ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་མདུན་དུ་སྤྱན་དྲངས་པ་ནི་འགུགས་པའོ། ། གང་ ནས་ཤེ་ན། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཐབས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་གྱིས་སོ། ། དེ་རྣམས་མངོན་དུ་བལྟས་ལ་མཆོད་དེ། སྙིང་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་ལ། ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿཞེས་པས་དགུག་པ་དང་། གཞུག་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པར་ བསྲེས་ལ་དེའི་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཨོཾ་ཡོ་ག་ཤུདྡྷཿསྟེ་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷར་དག་པ་དང་། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མེད་དུ་དག་པའོ། ། གང་དག་ཅེ་ན། སརྦྦ་ངྷརྨཱཿསྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཅིར་ དག་ཅེ་ན་སྙིང་རྗེ་ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་དག་གོ། ། དེ་ཡང་མཁའ་འགྲོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཆེན་རྣལ་འབྱོར་གང་། ། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་རང་ཉིད་གཙོ། །

This is because it possesses the meaning of "unchanging" and the etymological definition of "protecting through knowledge." As for the place where one meditates, that is easy to understand. Alternatively, one meditates on the deity born from mantra; the hand symbols and so forth should be learned from the pith instructions. Now, in order to show the merging into non-duality with the wisdom-being (jñānasattva), it says: "Meditate on the wheel of wisdom." Having briefly indicated this with the word "mantra," the detailed explanation is as follows: "Binding the index fingers" and so forth refers to possessing the physical mudrā, the verbal mudrā, and the mental mudrā. By means of these, one invites the twenty-five heroes and thirty-seven heroines accomplished through former conduct; this is the summoning. From where? From those residing in the world systems of the ten directions. The method is by means of the three mudrās. Having visualized them clearly and made offerings, one displays the essence mudrā and, with "Jaḥ Hūṃ Baṃ Hoḥ," performs the summoning, entering, binding, and subduing. Having merged them into non-duality, one should generate the divine pride. Regarding "Oṃ Yoga..." and so forth: "Oṃ Yoga Śuddhaḥ" means having the nature of purity. Conventionally, it is pure as an illusion-like deity; ultimately, it is pure as the unborn. What is pure? "Sarvadharmaḥ," meaning all phenomena, such as the aggregates and so forth. How are they pure? They are pure in the nature of bodhicitta, the inseparability of compassion and wisdom. Furthermore, from the Ḍākinī: "The yoga of great bodhicitta, the lord of yogis, is the self-principle."

བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཡེ་ ཤེས་སྒྲོན་མའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ནི། ། དམ་ཚིག་འཁོར་ལོ་ལ་མྱུར་གཞུག། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད། ། ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱིས་གཞན་དུ་མིན། ། ཞེས་པ་དང་། ཡང་མཁའ་འགྲོ་ལས། འདི་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ། དཔའ་བོ་ཐམས་ ཅད་ཉིད་དང་ནི། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའང་ཐམས་ཅད་དུ། ། ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་འགྲུབ་འགྱུར་ཞེས། ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་གསུངས། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པ་འགག་པ་དང་། ང་རྒྱལ་བརྟན་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་རློབ་པའོ། ། འགྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དབང་བསྐུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ བལྟམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའི་འོད་ཀྱིས་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སྤྱན་དྲངས་ལ་མཆོད་དེ། དབང་ལྷ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། བཀའ་བསྒོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བགེགས་སྐྲོད་པ་དང་། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་དང་། དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གླུ་དང་། ཡུམ་བཞི་དང་། ཕག་མོ་དང་ལྔས་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པ་བདུད་རྩིས་གང་བ་བསྣམས་པས་བུམ་པའི་དབང་དང་། ཡུམ་བཞི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་ཐིམ་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་གསང་བ་ལྕེ་ལ་ཐིམ་པ་གསང་བའི་དབང་དང་། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཕྱག་རྒྱར་གནས་ཏེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་བདེ་བ་མྱོང་བ་ ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དང་། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་བཞི་པ་བསྟན་པ་བཞིའོ། ། དེ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་ལྷ་རྣམས་བདག་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ཡང་ངེས་བརྗོད་ལས། བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དགྱེས་ནས་ནི། །

"This bodhicitta is the vajra, the nature of all buddhas," it is said. Also, from the Jñānadīpa Tantra: "The wisdom-cakra of the Victors should be swiftly inserted into the samaya-cakra. One will thereby attain the state of a buddha and bodhisattva, but not otherwise." And from the Ḍākinī: "By this, all the buddhas, all the heroes, and all the vajra-holders will be accomplished in this very life," so the Blessed Vajra-Holder has spoken. Thus, there is the cessation of conceptualization of difference, the stabilization of pride, and the conferral of blessings. To teach the branch of accomplishment, the conferral of empowerment, [the text says]: "Just as [the Buddha] was born," and so forth. Through the light of the absorption-sattva, the thirty-seven deities are invited and worshipped. One then supplicates the empowerment deities. The eight commands expel obstructors. The heroes recite auspicious verses, the heroines sing songs, and the four consorts and Vārāhī, the five, holding precious vases filled with nectar, confer the vase empowerment. The four consorts dissolve into Vajravārāhī, and through their entering into union, the secret [empowerment] is conferred as it dissolves into the tongue. Vajravārāhī remains as the mudrā, and through entering into union, the experience of bliss is the wisdom-knowledge empowerment. These are the four teachings of the glorious Heruka. Then, one should visualize the deities who conferred the empowerment dissolving into oneself. Furthermore, from the Abhidhāna: "Delighting in the wisdom of great bliss..."

དམ་ཚིག་དམ་ཚིག་ཅན་ལ་གཞུག། ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་བསྒོམས་ནས་ནི། ། རོ་གཅིག་འཁོར་ ལོ་དེ་བཞིན་བསྒོམ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། ། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། དེ་ནས་རྒྱས་གདབ་པ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུས་རྒྱས་གདབ་པའི་ཕྱིར་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་རྒྱས་གདབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། རིགས་ངེས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ ཕྱིར་ཡུམ་བཞི་ལ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། བཀའ་བསྒོ་ལ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་བགེགས་དང་སྒྲིབ་པ་དང་ཐེག་པ་དམན་པ་སེལ་བ་དང་། བཟླས་སྒོམ་གྱི་སྣོད་དུ་རུང་བ་ དང་། ལས་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བ་ལ་མཐུ་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉམས་པ་བསྐོང་བ་དང་། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ཉམས་པ་བསྐོང་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའོ། ། དབང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དམ་ཚིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། བུམ་པའི་དབང་དང་འབྲེལ་པ་ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་དེ་ཁོ་ནའི་མཆོད་པའོ། ། གསང་བ་དང་འབྲེལ་པ་བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དང་འབྲེལ་པ་དགའ་བ་བརྩམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལས། ཡི་གེ་དྱཱ་ནི་སྣ་རྩེར་ཡང་དག་སྦྱོར། ། བྱཱ་ནི་མཚན་ལ་ དགོད་པ་སྟེ། ། ལྟེ་བ་སྙིང་ག་ཁ་དང་དཔྲལ་བ་རུ། ། སྔགས་དང་བཅས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ། ། ལྟེ་བ་སྙིང་ག་དག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་མ། ། སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོའི་སྔགས་ཀྱིས་ནི། ། ཨ་བ་དྷཱུ་ཏཱི་གཉིས་ནི་དཔའ་བྱིན་བརླབ། །

"Introduce the samaya-holder into the samaya. Having meditated on the single taste of wisdom, meditate likewise on the single-taste wheel. It is crowned with Vajrasattva," so it is said. Then, as for the sealing: in order to seal the result with the cause, one should visualize Akṣobhya; in order to seal the dharmakāya with the rūpakāya, Vairocana; in order to establish the certainty of the family, Ratnasambhava upon the four consorts; Akṣobhya, Amitābha, and Vairocana upon the three wheels; and Amoghasiddhi for the command. In that way, obstacles, obscurations, and the inferior vehicles are cleared away; one becomes a fit vessel for recitation and meditation; one gains power in the performance of activities; the degeneration of bodhicitta is restored; the degeneration of samaya and vows is restored; and in the future, the empowerment of a Buddha is received. To demonstrate the samayas that accord with the empowerment, one should perform the offerings and so forth: the outer, inner, secret, and suchness offerings associated with the vase empowerment; the tasting of nectar associated with the secret empowerment; and the initiation of joy associated with the wisdom-gnosis empowerment. Furthermore, from the eighth chapter: "The syllable dyā is perfectly joined at the tip of the nose; vyā is placed upon the mark. At the navel, heart, mouth, and forehead, one should consecrate with the mantra. At the navel and heart, the yoginī consecrates the two avadhūtīs with the mantra of the Buddha-ḍākinī."

terminologyམི་བསྐྱོད་པ → “Akṣobhya”. Literally 'the immovable one'; the deity name stays Akṣobhya in tantric texts, 'Immovable' in some sūtra registers — pick one per text and record it.

definitionམི་བསྐྱོད་པ “Akṣobhya” — Literally “Not Disturbed” or “Immovable One.” The buddha in the eastern realm of Abhirati. A well-known buddha in early Mahāyāna, regarded in the higher tantras as the head of one of the five buddha families, the adamant

homonymཆོས་ཀྱི་སྐུ is rendered “dharmakāya” here; the glossary also records body of reality, Dharma body, dharma body for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionཆོས་ཀྱི་སྐུ “dharmakāya” — Sometimes translated “truth body,” “reality body,” or “body of qualities,” the term dharmakāya stands in distinction to the rūpakāya , or “ form body” of a buddha. In its earliest uses the term refers to the Buddha’s qua

definitionམཐའ་ཡས “Ananta” — One of the principal nāga kings. Also known as Śeṣa or Anataśeṣa. Considered the source of Patañjali grammar in Buddhism. In Vaiśnavism he is the serpent that Viṣṇu rests upon in between the creations of worlds.

definitionབདུད་རྩི “amṛta” — The ambrosia (also translated here as “ immortality ”) that prevents death or spiritual death (hence the Tibetan term means “crushes spiritual death”). The Sanskrit term literally means immortality . It is often used met

adherencePinned rendering paraphrased here: name

termདམ་ཚིག → samaya

termཡེ་ཤེས → wisdom

termརྡོ་རྗེ → vajra

termམི་བསྐྱོད་པ → Akṣobhya

termཆོས་ཀྱི་སྐུ → dharmakāya

termགཟུགས → form

རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་གཉིས་མེད་ཡིན། ། དང་པོར་དགའ་བ་དཔའ་ བོ་སྟེ། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྣལ་འབྱོར་མ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་མ་ལུས་ཉིད། ། དེ་བདེ་ཐབས་ནི་ཀུན་རིག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། དྱཱ་དང་བྱཱས་པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་བྱིན་གྱིས་བརླབ། དཔྲལ་བ་དང་ཁ་ལ་དཔའ་བོའི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་དགོད་པའོ། ། སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་ལ་ཡུམ་གྱི་ སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་དགོད། དེ་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་བསམ་མོ། ། དེ་ལ་འདིར་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་རྣལ་འབྱོར་པས་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ཀྱི་དབེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ ཡང་མཁའ་འགྲོ་ལས། གང་ཚེ་འདུས་བྱས་ཚུལ་རྣམས་ནི། ། གློག་དང་ཆུ་བུར་ལྟར་སྨིན་པ། ། གང་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་གྱུར་པ། ། དེ་ཚེ་ཤེས་རབ་བསྟེན་པ་མིན། ། ཞེས་གསུངས་པས། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་འདུས་བྱས་ཏེ། བདག་དང་ཁམས་གསུམ་གློག་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་། ཆུ་བུར་ལྟར་ སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་བར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་བས་ཁམས་གསུམ་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཞགས་པ་དམ་པོས་ནི་བཅིངས། འཁྲུལ་འཁོར་བསྐོར་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ ནི་བསྐོར། ཟོ་ཆུན་ལྟར་ནི་འཁོར། འཁོར་བའི་ཁྲོན་པ་གཏིང་རིང་པོར་ནི་ལྷུང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་ཕྱོགས། ཅི་ཞིག་ལྟར་སྟེང་དུ་བྱུང་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་ནི་བྲལ། ཐབས་ཀྱི་རྐང་པ་ནི་མེད།

The yoginī and the hero are non-dual. First, joy is the hero; supreme joy is the yoginī; and intense joy is the mother herself. The method for that bliss is the All-Knowing One. Thus it is said. With dyā and vyā, one consecrates the lotus and the vajra. One should place the heart mantra and the near-heart mantra of the hero on the forehead and the mouth. One should place the heart mantra and the near-heart mantra of the consort at the heart and the navel. Then, one should visualize experiencing joy and the other [joys] through entering into union. In this regard, the pith instruction is as follows: First, the yogin, relying on the seclusion of the eight charnel grounds, should realize the characteristics of saṃsāra—impermanence and suffering. As it is said in the Ḍākinī: "When the ways of the conditioned ripen like lightning or bubbles, whoever sees them in such a way at that time is not relying on insight." Thus, the yogin should see the conditioned—the self and the three realms—as impermanent like lightning and as suffering like bubbles, for they are to be viewed with the eye of insight. By seeing them thus as impermanent and suffering, one sees that the beings of the three realms are bound by the tight noose of karma and afflictions, revolved by the consciousness that turns the wheel, circling like a waterwheel, fallen into the deep well of saṃsāra, and tending toward the lower realms by their very nature. Even if they somehow emerge above, they are devoid of the eye of insight and lack the feet of method.

བརྟེན་པའི་འཁར་བ་བླ་མ་ནི་བྲལ་བའི་དབང་གིས་ཡང་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ རྣམས་ལ་བལྟས་ཏེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་འཕངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལོགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གཞན་དོན་དུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་འདོད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དང་པོ་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྒོམ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བ་དེ་རྣམས་ལ་ དམིགས་ཏེ། བདེ་བར་འདོད་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། དེ་རྣམས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་ལ་དགོད་པར་འདོད་པའི་དགའ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་དགོད་པར་འདོད་པའི་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ ནས་བདག་གིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རིགས་ལྔ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་དྲུག། ཁམས་ལྔ་ལ་ལྷ་མོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་སྐད་ཅིག་གིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བདག་གི་སྙིང་གར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་འོད་ཟེར་གྱི་ཕྲེང་བ་འཕྲོ་བར་བསམས་ལ། དེའི་འོད་ཀྱིས་བགེགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྐྲད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་ཁམས་གསུམ་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། ཚུར་འདུས་བདག་ཉིད་ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་ དྲུག་པ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཨོཾ་སུམྦྷ་ནི་སུམྦྷ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཤར་དུའོ། ། ཨོཾ་གྲྀཧྞ་ལ་སོགས་པ་བྱང་དུའོ། ། ཨོཾ་གྲྀཧྞཱ་པ་ཡ་ལ་སོགས་པ་ནུབ་ཏུའོ། ། ཨོཾ་ཨཱ་ན་ཡ་ལ་སོགས་པ་ལྷོར་རོ། ། ས་གཞི་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའོ། །

Having looked upon those who are falling further and further down due to the loss of the guru, who is the supporting staff, one should separately meditate on the bodhicitta impelled by love and compassion. Thus, the yogi who possesses the aspiration for the glorious Heruka for the sake of others should first meditate on the four brahmā abodes. Focusing on those seen with the eye of insight, one should meditate on love that desires their happiness, compassion that desires their freedom from suffering, joy that desires to establish them in the state of the glorious Heruka, and equanimity that desires to establish them on the mundane and supramundane paths. Then, focusing on the subtle particles of one's own aggregates and so forth, one should instantaneously meditate on the five families of Heruka, such as Vairocana, making six; the five goddesses of the five elements; and the sense bases as bodhisattvas. Then, visualizing a sun maṇḍala at one's heart, one should imagine a HŪṂ from which garlands of light rays radiate. With that light, all obstructing spirits (vighnas) are expelled. Having realized that oneself and all phenomena of the three realms appear as mere appearances, like an illusion and so forth, the light rays are withdrawn and one should visualize oneself as Trailokyavijaya, with three faces and six arms. Then, OṂ SUMBHANI SUMBHA HŪṂ HŪṂ is in the east; OṂ GṚHṆA and so forth is in the north; OṂ GṚHṆĀPAYA and so forth is in the west; and OṂ ĀNAYA and so forth is in the south. From the syllable HŪṂ upon the ground, a crossed vajra (viśvavajra) arises.

དེའི་འོད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་དང་། དྲ་བ་དང་། བླ་རེ་དང་། མདའི་དྲ་བ་དང་། མེའི་ར་བའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ར་བ་གྲུ་བཞི་པ་བསམས་པའི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་བཀའ་བསྒོ་བརྒྱད་སྟེང་ཁྭ་གདོང་འོག་ཁྱི་གདོང་སྟེ་བཅུའོ། ། བསྐལ་པའི་མེ་འབར་བའི་ཀློང་ན་བཞུགས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སྒེག་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡང་ཨོཾ་སུམྦྷ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བརྗོད་པ་ དང་། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་ཐོགས་པ་སྤྲོས་པས་ཕྱོགས་སྐྱོང་བཅུ་བཀུག་ལ་བཀའ་བསྒོ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་གནས་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་ཨོཾ་གྷ་གྷ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཅིང་ཁྲོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུར་པ་བཏབ་ལ། ཨོཾ་བཛྲ་མུངྒ་ར་ལ་སོགས་པས་ཐོ་བས་ཕུར་བུ་བརྡུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ བདག་ཉིད་སླར་ཧེ་རུ་ཀ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པར་བསྒྱུར་ལ། དེའི་སྙིང་གར་ཨ་ལས་ཟླ་བ་དེའི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་འཕྲོ་བ་བསམས་ལ། དེའི་འོད་ཀྱི་སྣང་བས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བླ་མ་བསམས་ལ། ཡང་སྙིང་གའི་ཧཱུཾ་ལས་ འོད་འཕྲོས་ཏེ་བླ་མའི་དྲིན་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུ་ལ་འོད་ཀྱི་གོང་བུར་བསམ་མོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་ཡང་འོད་ཀྱི་གོང་བུར་བསམས་ལ། དེ་གཉིས་འདྲེས་པས་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གསལ་བར་བསམས་ཏེ། འདོད་པ་དང་། དང་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པས། དང་པོར་ཨོཾ་སརྦྦ་ཏ་ཐཱ་ ག་ཏ་པཱ་ད་བནྡ་ནཱཾ་ཀ་རོ་མི་ཞེས་པས་ཕྱག་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྙིང་གའི་ཧཱུཾ་ལས་མེ་ཏོག་མ་དཀར་མོ་དང་། བདུག་པ་མ་དུ་བའི་མདོག་ཅན་དང་། མར་མེ་མ་དམར་སེར་དང་། བྱུག་པ་མ་ལྗང་གུ་དང་།

By its light, there is a vajra fence, a lattice, a canopy, a lattice of arrows, and a fence of fire. One should visualize a square vajra fence, and in the directions of the east and so forth, the eight command-givers: the crow-faced one above and the dog-faced one below, making ten. They should be meditated upon as dwelling within an expanse of the blazing fire of the kalpa, in the form of women, and full of grace. Then, by reciting the mantra oṃ sumbha and so forth, the King of Desire, holding a hook and a noose, is emanated; he summons the ten guardians of the directions and one should visualize them standing before the command-givers. Then, reciting oṃ gha gha and so forth, the wrathful goddesses strike the ritual daggers (kīla), and with oṃ vajra mudgara and so forth, one should strike the daggers with a hammer. Then, one transforms oneself back into Heruka with one face and two arms. At his heart, from the syllable a, there is a moon; upon that, one visualizes a hūṃ emitting garlands of light. Through the appearance of its light, one visualizes the maṇḍala of the sixty-two glorious Herukas and the guru. Again, light radiates from the hūṃ at the heart, and by way of recollecting the guru’s kindness, the guru melts and is visualized as a mass of light. Likewise, the deities are also visualized as a mass of light. Through the merging of these two, one visualizes the thirty-seven deities clearly. With longing, clarity, and the faith of conviction, one first prostrates with: oṃ sarvatathāgatapādavandanāṃ karomi. Then, from the hūṃ at the heart, there arise the white Flower Goddess, the smoke-colored Incense Goddess, the orange-red Lamp Goddess, and the green Unction Goddess.

ཞལ་ཟས་མ་སྣ་ཚོགས་པའི་མདོག་ཅན་ཏེ། ཕྱག་བཞིའི་དང་པོ་རྣམས་ན་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ བསྣམས་པ། གཉིས་པ་རྣམས་ན་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་རང་རང་གི་མཆོད་པའི་སྤྲིན་གྱིས་བཀང་བ་དང་། གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་དཀར་མོ་དང་། སྒྲ་རྡོ་རྗེ་མ་སྔོན་མོ་དང་། དྲི་རྡོ་རྗེ་མ་དཀར་མོ་དང་། རོ་རྡོ་རྗེ་མ་དམར་མོ་དང་། རེག་རྡོ་རྗེ་མ་ལྗང་གུ་སྟེ། ཕྱག་བཞི་མ་ཕྱག་དང་པོ་ན་བསྣམས་པ་ནི་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ ཐོད་པ་དང་། གཞན་རྣམས་རང་རང་གི་མཚན་མ་ཐོགས་པ། གཟུགས་དང་ལང་ཚོ་དང་། རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ཉམས་དང་ལྡན་པས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་པུཥྤེ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་བཛྲ་དྷཱུ་པེ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་བཛྲ་དཱི་པེ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་བཛྲ་གནྡྷེ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་བཛྲ་ ནི་བི་དྱེ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་སརྦ་བི་ཤིཥྚ་པྲ་ས་ར་པཱུ་ཛ་མེ་གྷ་ས་མུ་དྲ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ལས་འདོད་ཡོན་ལྔ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། བླ་རེ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྡོ་རྗེའི་གླུ་དང་། སྒྲ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའི་སྔགས་སོ། ། ཡང་སྙིང་གའི་ཧཱུཾ་ལས་ལྷ་མོ་བཅུ་གཉིས་སྤྲོས་ཏེ་བདུད་རྩི་ལྔས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ལས་ཡུམ་བཞི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སྤྲོས་ལ་ཐིམ་པས་བདེ་བའི་མཆོད་པ་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྔ་མ་ལྟར་དད་པས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །

The goddess Naivedya is of various colors; her first two hands hold a vajra and a bell, and her second two hold precious vessels filled with clouds of their respective offerings. One should make offerings with the goddess Rūpavajrā, who is white; Śabdavajrā, who is blue; Gandhavajrā, who is white; Rasavajrā, who is red; and Sparśavajrā, who is green. These have four hands, and the first pair holds a khaṭvāṅga and a skull-cup, while the others hold their respective symbols. They are endowed with perfect form, youth, and ornaments, possessing the grace of a woman. OṂ VAJRA PUṢPE ĀḤ HŪṂ SVĀHĀ. OṂ VAJRA DHŪPE ĀḤ HŪṂ SVĀHĀ. OṂ VAJRA DĪPE ĀḤ HŪṂ SVĀHĀ. OṂ VAJRA GANDHE ĀḤ HŪṂ SVĀHĀ. OṂ VAJRA NIRVIṬYE ĀḤ HŪṂ SVĀHĀ. OṂ SARVA VIŚIṢṬA PRASARA PŪJA MEGHA SAMUDRA ĀḤ HŪṂ SVĀHĀ. From that, the mantras for offering the five sensory qualities, precious parasols, victory banners, flags, canopies, the precious wheel of a universal monarch, vajra songs, sounds, and so forth, are recited. Furthermore, twelve goddesses are emanated from the HŪṂ at the heart and should offer the five nectars (amṛta). From among those, the four consorts are emanated into Vajravārāhī and dissolve into her, whereby the offering of bliss is performed. Then, as before, invite them with faith and take refuge in the Three Jewels until reaching the essence of awakening.

དེ་ནས་ གང་དག་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་བརྟན་པོར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བཟོད་པར་གསོལ་ལ་གཤེགས་སུ་གསོལ་ལོ། ། དེ་ནས་ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷཿསརྦྦ་དྷརྨཱཿསྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་དེ། རང་གི་སེམས་རྫུན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་ བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་པོ་དེ་ཡང་སྙིང་གའི་འོད་ཀྱིས་བསྡུས་ལ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡབ་ཡུམ་ལ་ཐིམ། དེ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་ལ། དེ་འོད་གསལ་དུ་མོས་པ་བྱས་ལ། ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཨེའི་ཆ་བྱད་ བཟང་པོ་ལ། དབུས་སུ་བཾ་ཐབས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་ཡིག་འབྲུ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རི་རབ་མཚན་པའི་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་པཾ་ལས་སྣ་ཚོགས་པདྨ་དང་། རཾ་ལས་ཉི་མ་དང་། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཉི་མའོ། ། དེའི་སྟེང་དུ། ཨ་ཨཱ། ཨི་ཨཱི། ཨུ་ཨཱུ། རྀ་རཱྀ། ལྀ་ལཱྀ། ཨེ་ཨཻ། ཨོ་ཨཽ། ཨཾ་ཨཿཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་། ཙ་ཚ་ཛ་ཛྙ་ཉ། ཊ་ཋ་ཌ་ཌྷ་ཎ། ཏ་ཐ་ད་དྷ་ན། པ་ཕ་བ་བྷ་མ། ཡ་ར་ལ་ཝ། ཤ་ཥ་ས་ཧ་ཀྵ།

Then, focusing on those who are suffering through various forms of misery, one should generate a firm aspirational mind for unexcelled, perfect awakening (samyak-saṃbodhi) out of great compassion, in order to lead them to nirvāṇa. Then, one should confess misdeeds, rejoice in merit, and dedicate the roots of virtue (kuśalamūla) toward perfect awakening. Then, one should ask for forgiveness and request the deities to depart. Then, reciting three times: oṃ svabhāvaśuddhāḥ sarvadharmāḥ svabhāvaśuddho ’haṃ, one should understand that these three realms, which are permeated by the habitual tendencies of one’s own false mind, are mere appearances, like a dream and so forth. Having gathered those mere appearances with the light from the heart, they dissolve into the glorious Heruka in union. He dissolves into the wisdom-being (jñānasattva), that into the absorption-being (samādhisattva), and one should then resolve that this too is clear light (prabhāsvara). Recite three times: oṃ śūnyatājñānavajrasvabhāvātmako ’haṃ. In that way, within the excellent form of the syllable E, one should visualize in the center a syllable Baṃ adorned by skillful means, from which arise the maṇḍalas of the four elements and Mount Meru, together with their characteristic syllables. Above that, from Paṃ comes a variegated lotus, from Raṃ a sun disk, a crossed vajra, and above that, another sun disk. Above that, the vowels a ā i ī u ū ṛ ṝ ḷ ḹ e ai o au aṃ aḥ form a moon maṇḍala, which is the mirror-like wisdom (ādarśajñāna). Then, the consonants ka kha ga gha ṅa, ca cha ja jha ña, ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa, ta tha da dha na, pa pha ba bha ma, ya ra la va, śa ṣa sa ha kṣa [form the sun maṇḍala].

ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་ བར་དུ་ཧཱུཾ་འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་འཕྲོ་བ་དེ་ལས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་དེའི་ལྟེ་བ་ལ་ཉི་མ་ལ་གནས་པའི་ཧཱུཾ་དང་བཅས་པ་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ཏེ། ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བྱས་ལ། སླར་རྡོ་རྗེ་ལ་ཐིམ་པས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དག་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་རྣམས་སྐུ་མདོག་དང་། རྒྱན་དང་། བཞུགས་ཚུལ་དང་། ཕྱག་མཚན་རྣམས་ལེགས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསམ་པར་ བྱའོ། ། དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་ཏེ། གསང་བའི་པདྨར་ཕག་མོ། སྤྱི་གཙུག་ལ་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། སྙིང་གར་མཁའ་འགྲོ་མ། མགྲིན་པར་ལཱ་མ། ལྟེ་བར་ཁཎྜ་རོ་ཧ། དཔྲལ་བར་གཟུགས་ཅན་མ། མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་རབ་ཏུ་ གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཁ་ལ་ཁྭ་གདོང་མ། སྣ་གཡས་པར་འུག་པའི་གདོང་ཅན་མ། བཤང་ལམ་དུ་ཁྱི་གདོང་མ། སྣ་གཡོན་པར་ཕག་གདོང་མ། རྣ་བ་གཡོན་པར་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ། གཡས་པར་ཕོ་ཉ་མ། མིག་གཡས་པར་མཆེ་བ་མ། གཡོན་པར་འཇོམས་མ་ བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཨོཾ་ཀ་ར་ཀ་ར་ལ་སོགས་པ་ལས་མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཕྲ་རབ་རྣམས་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཨོཾ་ཧ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །

The sun maṇḍala is the wisdom of equality. Between those two, a hūṃ radiates garlands of light; from that arises a five-pronged vajra, its hub containing a hūṃ resting upon a sun, which is the wisdom of individual discernment. Light rays are emitted from that, purifying the obscurations of those in the three realms and transforming them into the thirty-seven deities. These then dissolve back into the vajra, which is the wisdom of accomplishing activities. Through the complete transformation of all these into the pure dharmadhātu, awakening occurs. One should then clearly visualize the glorious Heruka, together with the support and the supported, including their body colors, ornaments, postures, and hand implements. Then, one should contemplate those as being of the nature of the factors of awakening. Next, one meditates on the body maṇḍala: Vārāhī at the secret lotus, Heruka at the crown of the head, Ḍākinī at the heart, Lāmā at the throat, Khaṇḍarohā at the navel, and Rūpiṇī at the forehead. At the twenty-four sites, such as the head and so forth, one should meditate on Caṇḍākṣī and the others. At the mouth, one should contemplate Kākāsyā; at the right nostril, Ulūkāsyā; at the anus, Śvānāsyā; at the left nostril, Sūkarāsyā; at the left ear, Yamadāḍhī; at the right, Yamadūtī; at the right eye, Yamadaṃṣṭriṇī; and at the left, Yamamathani. Then, from oṃ kara kara and so forth, one should contemplate the sacred thread. Then, one should contemplate the subtle particles of the twenty-four elements as the twenty-four heroes. Then, from oṃ ha and so forth, the six mudrās are to be generated.

རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྔགས་རིང་ལས་མགུལ་ རྒྱན་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་ཧེ་ལ་སོགས་པས་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། ཡི་གེ་བདུན་པས་རྣ་རྒྱན་དང་། ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོས་གླང་པོའི་པགས་པ་དང་། དཔའ་མོའི་གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱིས་སྐ་རགས་དང་། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་སོ་སོའི་སྔགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཕྱག་གི་ཐོད་པ་དང་། ཡུམ་གྱི་ཉེ་བའི་སྙིང་པོས་ཐོད་པའི་དབུ་རྒྱན་དང་། དེ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱི་གོ་ཆ་དང་། སྙིང་གའི་འོད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ལ་མཆོད་དེ་བསྲེ་བ་དང་། ཨོཾ་ཡོ་ག་ཤུདྡྷཿས་གཉིས་ སུ་མེད་པའི་ང་རྒྱལ་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སྤྱན་དྲངས་ལ་མཆོད་དེ། དེ་ནས་ལྷ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཀའ་བསྒོ་རྣམས་ཀྱིས་བགེགས་བསྐྲད། དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གླུ་ལེན། དབང་བསྐུར་རོལ་མོའི་བདེ་ཆེན་པོ། ། མཁའ་འགྲོ་དྲ་བའི་བདེ་ཆེན་པོ། ། དགྱེས་ཆེན་སྩོལ་བའི་བདེ་ཆེན་པོ། ། གསོལ་ མཛད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། ཨ་ལ་ལ་ཧོ། ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བདེ་ཆེན་པོ། ། མཁའ་འགྲོ་དྲ་བའི་བདེ་ཆེན་པོ། ། ཨ་ལ་ལ་ཧོ། ཞེས་པའི་གླུ་དང་། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་པ་དང་། ཡུམ་བཞི་ཕག་མོ་དང་ལྔས་ནམ་མཁའ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་གང་བའི་བུམ་པ་བླངས་ནས། ལག་པས་དབང་བསྐུར་བར་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་ཡུམ་བཞི་ཕག་མོ་ལ་ཐིམ་སྟེ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ། །

From the long mantra of Vajravārāhī, the neck ornament should be generated. With oṃ śrī vajra he and so forth, the garland of skulls should be generated. With the seven-syllable mantra, the earrings; with the essence mantra of the Consort, the elephant hide; with the armor mantra of the Heroines, the belt; with the individual mantras of the ḍākinīs, the individual skull-cups in their hands; and with the near-essence mantra of the Consort, the skull crown. Then, perform the blessing of the body, speech, and mind, the blessing of the aggregates and so forth, and the armor with the armor mantra. With light from the heart, invite the wisdom-being (jñānasattva), make offerings, and merge them. With oṃ yoga śuddhaḥ, cultivate the pride of non-duality. Then, again invite the thirty-seven deities and make offerings. Then, those deities also expel obstructors (vighna) with their commands. The Heroines sing songs: "The great bliss of the empowerment music, The great bliss of the ḍākinī net, The great bliss that bestows great joy— You who grant the prayer of great bliss, A la la ho! The supreme, great bliss, The great bliss of the ḍākinī net— A la la ho!" With these songs and the heroes proclaiming auspiciousness, the four Consorts and Vārāhī, the five of them, take from the sky vases filled with the nectar of wisdom (jñānāmṛta) and imagine conferring the empowerment with their hands. Then, the four Consorts dissolve into Vārāhī, and the secret empowerment should be conferred with the bodhicitta of the glorious Heruka in union.

དེ་ནས་ཧེ་རུ་ཀས་ཕག་མོ་མུ་དྲར་གནང་སྟེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་རླུང་ཐིམ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ པ་མྱོང་བར་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་ཀྱིས་མུ་དྲ་དང་གཉིས་སྤྲོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱོང་བ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་དེ་འོད་གསལ་བར་སྒོམས་ཤིག། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་མེད་ པ་ལས་དང་། སྐྱེ་བ་ལས་གྲོལ་བ། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། མེ་དང་། ནོར་བུ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་རྟག་ཏུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་ལྟོས་ཤིག། དེ་ལྟར་གང་གི་ཡང་རང་བཞིན་དུ་མ་ མཐོང་བ་དེ་འོད་གསལ་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་འོད་གསལ་བ་དེའི་དོན་རྒྱུ་འབྲས་གང་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རླུང་དང་སེམས་ཙམ་ལས་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་གསལ་ལ་རྫོགས་པ། འཇའ་ཚོན་ལྟར་ཁ་དོག་དང་བཅས་པ། ཆུ་ཟླ་ལྟར་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བར་ ལྟོས་ཤིག། དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེས་པས་ཀུན་རྫོབ་བོ། ། དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་མི་ཕྱེད་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་སྟེ་བཞི་པའོ། ། དེ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་ལྷ་རྣམས་བདག་ལ་ཞུགས་པར་བསམས་ལ་སོ་སོར་རྒྱས་གདབ་སྟེ། སྔ་མ་ལྟར་མཆོད་བྱ་མཆོད་བྱེད་མཆོད་པ་ རྣམས་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བདུད་རྩི་མྱང་སྟེ། ཡཾ་རཾ་ལས་མེ་རླུང་ཨ་ལས་ཐོད་པ་དེའི་ནང་དུ།

Then, Heruka bestows Vārāhī as the mudrā and enters into union with her, whereby the winds dissolve. Based on that, one should contemplate the experience of the coemergent. Then, the glorious Heruka says: "Son of good family, based on your union with the mudrā, meditate on that insight which has attained the experience of appearance as the clear light. This is the essence of the perfection of insight, the complete purity of the three consciousnesses. It is free from body, speech, and mind, and free from karma and birth. It is characterized by a constant radiance, as brilliant as the moon, the sun, fire, and a jewel. This ultimate truth transcends the objects of other forms of seeing; look with the eyes of insight and primordial wisdom. In that way, not seeing any inherent nature whatsoever is the seeing of the clear light. Although that clear light has no cause or effect whatsoever, nevertheless, conventionally, look at the thirty-seven deities arising from mere wind and mind—clear and complete like reflections in a mirror, possessing colors like a rainbow, and free from exaggeration or depreciation like the moon in water. Because they arise in dependence upon causes and conditions, they are conventional. Thus, the inseparable union of the two truths is the great bodhicitta, the fourth empowerment. Then, visualize the deities of the empowerment entering into yourself and seal each [deity] accordingly. As before, one should perform the offering while realizing that the object of offering, the offerer, and the offering itself are unborn. Then, taste the nectar: from YAṂ and RAṂ come fire and wind, and from A comes a skull cup, inside of which..."

definitionརིགས་ཀྱི་བུ “son of good family” — Indian term of address used toward a male student of the bodhisattva path. While this is usually a characteristic pertaining to brahmins (i.e., born in the brahmin caste to seven-generation brahmin parents), the Buddha r

definitionརྣམ་པར་ཤེས་པ “consciousness” — The term vijñāna is formed by the prefix vi plus a formation from the root jñā , which means “to know,” “to understand,” “to know of,” “to be aware of.” (This is reproduced in the Tibetan as rnam par + shes pa .) “Consci

adherencePinned rendering paraphrased here: name; god

checkAutomatic check: bracketed gloss waived.

termམ་མོ → mātṛ

termརིགས་ཀྱི་བུ → son of good family

termཤེས་རབ → insight

termའོད་གསལ → Ābhāsvara

termརྣམ་པར་ཤེས་པ → consciousness

termལས → action

གོ་ཀུད་ཧ་ན་རྣམས་ལས་ཤ་ལྔ་དང་། བི་མུ་ཤུ་མར་རྣམས་ལས་བདུད་རྩི་ལྔའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་ཨོཾ་ཏྲཱཾ་ཧྲཱི་ཨ་སྟེ་རིགས་ལྔའོ། ། ཨ་ལས་བྱུང་བའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་ འཁོར་གྱིས་ཁ་དགབ་པར་བྱའོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་སྟེ་རིགས་གསུམ་མོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་པ་ཧཱུཾ་འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཅན་གྱིས་མཚན་པ་ནི་གསང་བ་ཆེན་པོ་དྲུག་པའོ། ། དེ་ནས་ཡི་གེ་བཞི་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བཀུག་པ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་མོ། ། དེ་ནས་རླུང་མེས་བསྐོལ་རྡོ་རྗེས་དཀྲུགས་པས་ཤ་ལ་སོགས་པ་དང་ཟླ་བ་དང་ཡི་གེ་དང་རྡོ་རྗེ་རྣམས་བཞུ་སྟེ་ཧཱུཾ་གིས་སྦྱངས། ཨཱཿས་དག་པར་བྱས། ཨོཾ་གྱིས་སྤེལ་ཏེ་བཏུང་བར་བྱའོ། ། ཨོཾ་ཨ་མྲྀ་ཏ་སྭ་ད་ན་སྭ་བྷཱ་བ་ ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། ཞེས་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྔ་མ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། འཁོར་ལོ་བཞི་དང་གཉིས་ལ་ཡི་གེའི་འཁོར་ལོ་བཀོད་དེ་དགའ་བ་བཞི་མྱོང་བར་བསམས་ལ་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱ་མི་ནི་སརྦྦ་བཛྲ་བྷཀྵ་ཤོ་དྷ་ཡ་གུ་ཧྱཾ་བཛྲི་ཎི་ཧཱུཾ། ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ནས་སྒྱུ་ མ་ལྟ་བུའི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་དམིགས་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་དཔྱད་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། ཤེས་རབ་ཐབས་ནི་མ་རྟོགས་པར། ། གང་ཚེ་སེམས་གཞན་མི་གཡོ་ན། ། དེ་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནི། ། ངེས་པར་སྟེར་བ་ཉིད་དུ་བཤད། ། ཅེས་ གསུངས་པས།

From go, ku, dha, and na arise the five meats; from bi, mu, shu, and ma arise the five nectars (amṛta). Above these are the five families: HŪṂ, OṂ, TRĀṂ, HRĪḤ, and A. One should cover [the vessel] with a moon mandala arising from A. Above that are the three families: OṂ, ĀḤ, and HŪṂ. Above that, a nine-pronged vajra resting on a moon, marked with a HŪṂ and a garland of light, is the sixth, the great secret. Then, light radiates from the four syllables, and one should visualize that the wisdom nectars of the body, speech, and mind of all the tathāgatas are summoned and dissolve into each [of the substances]. Then, boiled by wind and fire and stirred by the vajra, the meats and so forth, the moon, the syllables, and the vajra melt; they are purified by HŪṂ, cleansed by ĀḤ, and multiplied by OṂ, and then one should drink. One should generate the divine pride (ahaṃkāra) with: OṂ AMṚTA SVADANA SVABHĀVA ĀTMAKO ’HAṂ. Then, as before, one should consecrate the vajra and lotus, arrange the wheels of syllables in the four and two [chakras], and generate the divine pride while contemplating the experience of the four joys, reciting: OṂ VAJRA KĀMINI SARVA VAJRA BHAKṢA ŚODHAYA GUHYAṂ VAJRINI HŪṂ. Then, focusing on the thirty-seven deities who are like an illusion, one should analyze and meditate on the non-duality of method and insight (prajñā). As it is said in the Śrī Vajraḍāka: "When the mind does not waver elsewhere, without realizing method and insight, it is explained that at that time great awakening is certainly bestowed." Thus it was said.

ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཐབས་དྲན་པ་ལ་སོགས་པས་དབང་དུ་བྱས་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཚེ་དབང་པོ་ལྔས་དབང་བྱས་པས་སེམས་གཞན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་རྣམས་སུ་མི་གཡོ་ན་དེའི་ཚེ། རྒྱུ་འབྲས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས། ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ ངེས་པར་འཐོབ། ། ཅེས་བྱའོ། ། བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྗེས་འཇུག་ལ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་མངོན་བརྩོན་ལ། ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡི། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་མི་རྟོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ དད་པའོ། ། མངོན་བརྩོན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། ངེས་པའི་བྱ་བ་ལས་བརྩོན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པས་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྒོམས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ མོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་གང་བལྟ་ཞེ་ན། གང་ཚེ་འདུས་བྱས་ཚུལ་རྣམས་ནི། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་སེམས་ཀྱིས་སུ། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུར་རབ་ཤེས་པ། ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་བརྟེན་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་། ། རྨི་ལམ་མིག་འཕྲུལ་དྲི་ཟའི་གྲོང་། ། མིག་འཕྲུལ་མཚུངས་པར་གང་གིས་མཐོང་། ། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བརྗོད། ། ཅེའོ། ། འདིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་གཞག་པའོ། ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དཔེ་བརྒྱད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བསྒོམ་པའོ། །

One should meditate by bringing under control through means such as mindfulness that which is seen by the eye of insight. When the mind is not moved into other states—namely, worldly states—by the five faculties having been brought under control, then: "Through the non-erroneous cause and effect, great awakening will certainly be attained." Thus it is said. Regarding the teaching on diligence and absorption: "For the yogi who is intensely diligent in following non-conceptuality, that is the perfection of insight from which everything arises." Here, non-conceptuality is absorption. Following is mindfulness and faith. Intense diligence is diligence, which is exertion in the certain task. Thus, if one meditates by bringing under control through mindfulness and so forth the object seen by the eye of insight, that is the path of the perfection of insight from which all mundane and supramundane qualities arise. If one asks what is to be viewed by the eye of insight: "When the modes of the conditioned are thoroughly known by a non-conceptual mind like a mirror, that is the reliance upon insight." And how is it to be viewed? "One who sees them as equal to a reflection in a mirror, a dream, an optical illusion, a city of gandharvas, or a magical display—that person is said to be the foremost." Here, the modes of the conditioned are twofold: those established as defilement and those established as purification. Both of these are to be meditated upon as established by the eight examples, such as the reflection and so forth.

ཡང་ དོན་དེ་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། ཤེས་རབ་དང་ནི་མཚུངས་གཟུགས་ལ། ། དོགས་པ་མེད་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ལ། ། དེ་ནི་དཀའ་ཐུབ་བདག་ཆེན་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་མེད་པར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་ནི་ དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་གུས་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེས་ཀྱང་སྐྱོན་སེམས་དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་བཟླས་པ་བྱ་སྟེ། ཨོཾ་ཤྲཱི་བཛྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། འདིར་སྙིང་སྐུལ་བར་བྱེད་ པས་སྙིང་པོ་སྟེ། སྙིང་རྗེས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་ལ་སེམས་སྐུལ་བར་བྱེད་པས་སྙིང་པོ་དང་། སེམས་ཉེ་བར་བསྐུལ་བས་ཉེ་བའི་སྙིང་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ལས་སྐྱོབ་པས་གསང་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་ དུ་བསྐུལ་བས་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བས་རིག་སྔགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་སྐྱེད་པས་གཟུངས་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་མི་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཉིས་སུ་སློབ་དཔོན་དགྲ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བཤད་དེ། ལེ་ལོའི་ཉེས་པ་ཕན་མིན་གདམས་ངག་དང་། ། སྤྲོ་བ་ ཉམས་དང་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ། དད་པ་དང་བྲལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉམས། ། དེ་དག་ཐུབ་པའི་བཀའ་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། འདིར་སྨད་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཤོར་བ་དང་།

Furthermore, to demonstrate that point: "With a non-conceptual mind, Regarding form as equal to insight, In conduct free from doubt, That is the great ascetic self." Thus it is said. Here, knowing all supports and supported [deities] to be unborn, without fear, by means of a non-conceptual mind, is called "great asceticism." One should meditate continuously in such a manner, through repeated practice, devotion, and an uninterrupted flow. To relieve the mind of its defects, one should perform recitation, beginning with "Oṃ Śrī Vajra" and so forth. Here, because it stirs the heart, it is the "heart mantra" (hṛdaya); it is the bodhicitta in which compassion and insight, or method and insight, are inseparable. Because it stirs the mind, it is the "heart mantra," and because it closely stirs the mind, it is the "near-heart mantra" (upahṛdaya). Because it protects from worldly states of mind, it is called "secret mantra" (guhyamantra). Because it repeatedly stirs [the mind] in that way, causing extraordinary insight to arise, it is the "vidyā-mantra." Because it generates the mindfulness that does not forget bodhicitta, it is called "dhāraṇī-mantra." Regarding the causes for the accomplishment and non-accomplishment of mantra in that way, the master Arjuna-vijaya explained: "The faults of laziness, lack of benefit, The instructions, loss of enthusiasm, Attachment to objects, lack of faith, And the decline of the roots of virtue— These will not fulfill the Sage’s word." Here, through disparagement and indolence, the mindfulness of bodhicitta is lost.

definitionརིག་སྔགས “vidyāmantra” — A sacred utterance or spell made for the purpose of attaining either worldly or transcendent benefits. Although a technical term in its own right, vidyāmantra is often used interchangeably with terms such as dhāraṇī , dh

terminologyགཟུངས → “dhāraṇī”. A dhāraṇī is a spell-text: keep the loan for the genre, and translate གཟུངས་སྔགས as 'dhāraṇī mantra' rather than 'retention spell'.

homonymགཟུངས is rendered “dhāraṇī” here; the glossary also records retention, incantation, spell for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionགཟུངས “dhāraṇī” — The term dhāraṇī ‍ is in some sūtras both a mnemonic formula and the ability of realized beings to retain ( √dhṛ ) any teachings in their transmundane memory. In its most general use it is as understood in the context of

definitionསློབ་དཔོན “ācārya” — A spiritual teacher, meaning one who knows the conduct or practice ( ācāra ) to be performed. It can also be a title for a scholar, though that is not the context in this sūtra .

checkAutomatic check: bracketed gloss waived.

termཤེས་རབ → insight

termགཟུགས → form

termབདག → self

termསྙིང་པོ → heart mantra

termབྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས → bodhicitta

termལས → action

འདི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ཡུལ་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྤྲོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་ཤོར་ཏེ་ཆགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་འདོད་པ་དང་། དང་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པ་དང་། དམ་ཚིག་དང་། སྡོམ་པ་ཉམས་པ་རྣམས་སོ། ། བཟློག་པས་ལེ་ལོ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བརྗེད་པ་དང་། ཕྱི་མའི་ འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སེམས་མ་ཤོར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དད་པ་དང་། སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། དེ་ལྟར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པས་ཇི་སྲིད་མི་སྐྱོ་བ་དེ་སྲིད་དུ་བཟླས་པར་བྱའོ། ། དྲན་པའི་རྟེན་བཟླས་པའི་ཐབས་ དུ་མ་ནི་བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། དེས་ཀྱང་སྐྱོན། རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་སྔགས་ཀྱིས་མཆོད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བློ་དང་མ་བྲལ་བར་མཆོད་པ་དང་། གླུ་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་བྱས་ལ་གཞལ་ཡས་ཁང་ཚུན་ ཆད་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ལ་ཐ་མ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་ཡུམ་དང་བཅས་པར་ལངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་རྣམ་བསམས་ཏེ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། ཚམ་དམ་སྔགས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསྲུང་། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། གོ་ཆའི་སྔགས་དང་ཧཱུཾ་བཞི་པོས་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ ལེའུ་དགུ་པ་ལས། བསྡུས་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་ཁྱད་པར་གྱིས། ། རྣལ་འབྱོར་སྦྱོར་དང་བྲལ་མི་བྱ། ། སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

This [practice] lacks the characteristics of benefiting future lives because it apprehends the result [of this life alone], lacks enthusiasm for the object of bodhicitta, and the mind has strayed into and become attached to worldly dharmas. Furthermore, there is no desire for, clarity regarding, or conviction in bodhicitta, and the samayas and vows have degenerated. Conversely, by the opposite [of these faults], one is without laziness, does not forget bodhicitta, apprehends the result of future lives, possesses enthusiasm, does not let the mind stray toward objects, and has faith in bodhicitta, as well as the vows and so forth. Possessing such causes for accomplishment, one should perform the recitation for as long as one does not become weary. The various methods of recitation as a support for mindfulness are easy to understand and benefit those of inferior intellect. Regarding that, it is said: "Offer with the eight-line mantra." This means one should offer without being separated from the illusion-like mind, and perform songs, praises, and so forth. Having dedicated the roots of virtue toward perfect awakening, one gradually dissolves everything up to the celestial mansion. Finally, one arises as the [deity] with one face and two arms, together with the consort. Therefore, it is said: "Thus, having visualized oneself..." If one asks what should be done then, it is said: "One must certainly protect with the armor mantra." One should protect with the armor mantras and the four hūṃs. Furthermore, the ninth chapter states: "Through the specific manner of the condensed practice, the yogi should not be separated from the application; this is the yoga of conduct." Thus it is said.

ད་ནི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྟག་གྱུར་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་སོ། ། རྟག་པ་ནི་དེ་ལ་བློ་བརྟན་པར་གྱུར་པའོ། ། དེའི་སྤྱོད་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལམ་དང་མཐུན་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཐོབ་པ་དང་མཐུན་པའོ། ། དང་པོ་ནི་རྟེན་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ལས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གནང་བ་དང་བཀག་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་མཐུན་པར་ སྤྱོད་པའོ། ། ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིགས་པ་ནི་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྤངས་པའོ། ། འོ་ན་ཡེ་མི་སྤྱད་དམ་ཞེ་ན། བློ་ལྡན་སེང་གེ་བཞིན་དུ་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏེ་སེང་གེ་དེ་རྩལ་དང་ལྡན་པ་དང་། བག་ ཚ་བ་མེད་པ་དང་། གཞན་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་བཟོད་པའི་གོ་ཆ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དཔའ་དང་ལྡན་པས་སྤྱད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་རྣམ་བསམས་ཏེ། ། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་བདེ་བའི་མཆོག། བློ་ལྡན་ཆོ་ག་ རྣམ་པར་སྤྱོད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པས་སྤྱོད་པའོ། ། རིགས་ལྔ་དག་ཏུ་ཀུན་སྤྱོད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་པ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་རིགས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་ལས་མ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་རིགས་ཐ་ དད་ལས་བློ་བཟློག་སྟེ། གསང་ཆེན་རིགས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པའོ། །

Now, in order to teach the yoga of daily conduct, it is said: "If the holy life is constant..." Here, the "holy life" is the mind of awakening (bodhicitta). "Constant" means that the intellect has become firm in that. Its conduct is twofold: conduct of mantra that accords with the path, and conduct that accords with the attainment. The first is the conduct of both supports in accordance with how the Mahāyāna prescribes what is to be done and what is not to be done, and what is permitted and what is prohibited. To show how to conduct oneself, it says: "Having completely abandoned all fears..." and so forth. "Fears" refers to abandoning the conceptual mind that distinguishes between what is appropriate and what is inappropriate. If one asks, "In that case, should one not act at all?" it is connected to the phrase "the wise should act like a lion." A lion possesses prowess, is without trepidation, and possesses the quality of terrifying others. Likewise, the yogi should act by possessing the armor of patience, the weapon of insight, and the courage of diligence. Therefore, it says: "Having thus contemplated oneself, the wise one practices the ritual of Cakrasaṃvara, the supreme bliss." This means one practices by possessing three qualities. Regarding the phrase "practicing within the five families": yogis who are ordinary or who have entered the path of the Perfections do not turn away from perceiving the families as distinct and thus practice accordingly. However, the yogi of the Vajrayāna turns the mind away from the distinct families and realizes them as the single family of the Great Secret.

དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཡོན་ལ་སྤྱད་དུ་ཡང་གནང་ངོ་། ། ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདག་ཉིད་སེམས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིགས་པ་མེད་དེ་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། ། གང་ལ་ཞེ་ན་འདོད་ཡོན་ལའོ། ། ཇི་ལྟར་སྤྱད་པའི་དོན་ འདི་ཉིད་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཐབས་བཅས་ཤིང་། ། དོགས་པ་མེད་པར་གང་སྤྱོད་པ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བསྒོམ་པ་ནི། ། བརྟུལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གི་མཆོག། ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཀུན་དུ་ནི། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྒོམ་བྱེད་ཅིང་། ། དོགས་པ་མེད་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད། ། དེ་ནི་ དཀའ་ཐུབ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། སྐྲ་ཟླ་ལ་སོགས་རྗེས་དངོས་ཀྱི། ། ཡུལ་རྣམས་མ་ལུས་རྟེན་བྱེད་པ། ། དཀའ་ཐུབ་ཤིན་ཏུ་འདའ་དཀའོ། ། ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལ་འདིར་ལས་རྣམས་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱག་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་མེད་ དུ་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱད་པའོ། ། དཔེར་ན་མེའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ཕན་ཆད་མཚན་ཉིད་ཚ་ཞིང་བྱེད་པར་བསྲེག། ཁ་དོག་དམར། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་སྐྱེས་ཕན་ཆད་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་མེད་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་དེ་ཁོ་ན་གསལ་བའོ། ། དེའི་ ཕྱིར་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གོ་བར་ཟད་དོ། ། དེ་ནས་ཡང་ཐུན་མཚམས་སུ་སྔ་མ་ལྟར་མི་རྟག་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བར་དང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སྐད་ཅིག་གིས་བསམས་ལ་དབང་དང་། མཆོད་པ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། དགའ་བ་བརྩམ་པ་བྱས་ལ་སྔ་མ་ལྟར་བསྒོམ་པར་ བྱའོ། །

Therefore, even the enjoyment of the objects of desire is permitted. If one asks how they are to be enjoyed, it is said: "The mind whose nature is non-conceptual." This means by means of a fearless, non-conceptual mind. With respect to what? To the objects of desire. Regarding the meaning of how they are to be enjoyed, the Vajraḍāka states: "In all activities, together with the methods, Whoever acts without hesitation, Meditating on non-conceptuality, Is the supreme among the supreme of ascetic disciplines. In all activities, at all times, Meditating on non-conceptuality, Acting everywhere without hesitation, That is the supreme of ascetic disciplines. With a mind free of doubt, Relying on all objects without exception— Such as hair, the moon, and so forth— This asceticism is extremely difficult to transcend." Thus it is said. Here, "all activities" refers to pacifying rites and so forth, as well as prostrations, offerings, and the like. These are to be practiced by way of knowing them to be unborn. For example, once the characteristic of fire has arisen, its characteristics are heat, the function of burning, and a red color. Likewise, once insight has arisen in dependence upon internal and external phenomena, its characteristics are the unborn, the non-arising of afflictions, and the clarity of reality. Therefore, the phrase "all hesitations" is understood as being exhausted. Then, during the post-meditation periods, as before, one should contemplate from impermanence up to bodhicitta. Having visualized the support and the supported in an instant, one should perform the empowerment, offerings, the tasting of amṛta, and the cultivation of joy, and then meditate as before.

ཐུན་ཐ་མ་ལ་བསྡུ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་འོད་གསལ་དུ་མོས་པས་ཉལ་ལ་ནང་བར་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་སྔ་མ་ལྟར་བསྒོམ། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་འདུས་བྱས་དང་། སྒྱུ་མ་དང་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྟེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབུགས་དབྱུང་བསྟན་པའོ། ། ད་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡུལ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིར་ཕོ་ཉའི་ལམ་ནི་བླ་མ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའི་འོད་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ བསྡུས་ཏེ་ཚུར་འདུས་པས་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོ་ལ་ཐིམ། གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་ཐིམ་ནས་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཡང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་པའོ། ། ཡི་གེའི་མཆོག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་ དཔའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ཡང་ཡུམ་ཡབ་ལ་ཐིམ། ཡབ་ཡི་གེ་ལ་ཐིམ། ཡི་གེ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཐིམ་པར་བསམ་ཞིང་སེམས་གཏད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་གཟུགས་ལས་འདས་པ་ནི་སེམས་སྣང་བ་གསུམ་རིམ་གྱིས་ཐིམ་པར་བསམ་མོ། ། དེའི་མཚན་ ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཡིན། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསམ་ནི་འོད་གསལ་དུ་བསྒོམ་པའོ། ། སེམས་ཉིད་བརྟག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་སེམས་གཞག་ཐབས་དང་དཔེ་དང་ཉམས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།

During the final session, one should go to sleep with the conviction of dissolving into clear light through the method of withdrawal. In the morning, arising from that state, one should meditate as before. This is the conventional, the conditioned, the illusory, and the generation stage; it is the wisdom with apprehension and the teaching on the consolation of the Tathāgatas. Now, in order to teach the completion stage, the object of non-apprehending wisdom, regarding the passage beginning with "the moon," the path of the messenger should be understood from the guru. From that perspective, the light of the absorption-being (samādhisattva) gathers the environment and its inhabitants, and as they are withdrawn back, they dissolve into the principal deity of the protection wheel and so forth. The principal male and female deities dissolve into the wisdom-being (jñānasattva). To demonstrate its characteristics, regarding the phrase "the moon maṇḍala," he is seated upon a moon maṇḍala. The "supreme syllable" is the absorption-being. Such is the wisdom-being possessing the vajra of body, speech, and mind. Furthermore, the female deity dissolves into the male, the male dissolves into the syllable, and one should contemplate and focus the mind on the syllable also dissolving gradually. This is the transcendence of form; one should contemplate the three appearances of the mind dissolving in succession. To demonstrate its characteristics, it is said: "The nature of mind is without entity." This refers to meditating on the inconceivable clear light. "The nature of mind is not to be examined" teaches the method of settling the mind, the analogies, and the experiences. In this regard, the pith instruction is as follows:

རྒྱུ་ཀུན་ རྫོབ་འབྲས་བུའི་དོན་དམ་པ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་ལས་འོད་ཟེར་ལྔ་སྤྲོས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འོད་ལྔར་བཞུ་སྟེ། དེ་ཡང་འདུས་པ་ལས། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་ཐིམ། དེ་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་ཐིམ། དེ་བཀའ་བསྒོ་བརྒྱད་ལ་ཐིམ། དེ་ནས་སྐུ་ གསུང་ཐུགས་ལ་རིམ་གྱིས་ཐིམ་པ། མཁའ་འགྲོ་མ་བཞི་ལ་ཐིམ་པར་བསམ། དེ་གཙོ་བོའི་ཞལ་བཞི་ལ་ཐིམ། གཙོ་བོ་ཡབ་(ཡུབ་,ཡུམ་)ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་ཐིམ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་ལ་ཐིམ། དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་བསམས་ཏེ། སེམས་བསྒྲིམས་ལ་ཕྲ་བར་གཏད་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སེམས་དེ་ཡང་འོད་གསལ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ལུས་དང་། ངག་དང་སེམས་མེད་པ། ལས་དང་སྐྱེ་བ་ལས་གྲོལ་བ། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་། མེ་དང་ནོར་བུའི་འོད་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ། རྟག་ཏུ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། དེ་ལ་གཞག་ཐབས་ ལྔ་དང་དཔེ་དང་ཉམས་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་ཞིབ་ཏུ་བླ་མ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དོན་དམ་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དབུགས་དབྱུང་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པའོ། ། ད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དེ་བསམས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འོད་གསལ་ལོ། ། འོད་གསལ་བའི་ངང་ལས་སྔར་གྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་སྐུའི་དྲན་པ་ཐོབ་པ་ལ་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། ། གཟུངས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུར་ ལངས་པའོ། །

In order to cause the relative cause to enter into the ultimate fruit, five-colored light rays are emanated from the absorption-being (samādhisattva). All conditioned entities are thereby melted into five lights. As it says in the Guhyasamāja: they dissolve into the protection wheel; that dissolves into the celestial mansion; that dissolves into the eight command-seals; then they dissolve sequentially into the body, speech, and mind, and one should imagine them dissolving into the four ḍākinīs. Those dissolve into the four faces of the principal deity; the principal deity, father and mother, dissolve into the wisdom-being (jñānasattva); that dissolves into the absorption-being. One should then imagine that too becoming increasingly subtle and subtle, and meditate by focusing the mind and directing it toward that subtlety. That mind is also the essence of the perfection of insight (prajñāpāramitā), free from the three consciousnesses of clear light, devoid of body, speech, and mind, liberated from karma and birth, as extremely luminous as the light of the moon, the sun, fire, and jewels, characterized by perpetual clarity. Regarding the method of resting in that, one should meditate with the five methods, the examples, and the experiences, which should be learned in detail from the guru. Then, the ultimate, the unconditioned, the completion stage, the encouragement of Vajradhara, and the object of non-apprehending insight are shown. Now, in order to show the non-dual Mahāmudrā of union, it says: "Having contemplated that which is inconceivable," and so forth. "Inconceivable" refers to the clear light. The attainment of the recollection of the previous illusion-like deity body from within the state of clear light is called "dhāraṇī." Attaining the dhāraṇī is arising in the illusion-like body.

ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ནི་ལྷ་ཡི་སྐུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་མན་ངག་བསྟན་པ་སྟེ་རྒྱུད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། མྱ་ངན་འདས་བྱུང་དཔའ་བོ་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འོད་གསལ་ལོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དཔའ་བོ་ནི་ཉི་ཤུ་ རྩ་ལྔའོ། ། ཡན་ལག་ནི་དྲུག་ཅུ་སྟེ་ཐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། ། དེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེ་ན་སེམས་གསུམ་རླུང་དང་བཅས་པ་ལས་སྤྲུལ་པའོ། ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་སྤྲུལ་པ་ཕག་མོའི་གཟུགས་སུ་བསྟན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྤྲུལ་པ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་གཉིས་མེད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤྲཱི་ནི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ནི་ཟུང་འཇུག་གོ། ། རྒྱུ་སོགས་ནི་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། ། ཚོགས་ནི་གནས་པ་དང་འཇིག་པའི་ཚོགས་དང་བྲལ་ བའོ། ། གང་དུའང་མི་གནས་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་གོ། ། དེ་ལ་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་བའི་ངང་ལ་སེམས་གནས་པར་ནུས་ཚད་དུ་གཏད་དེ་བསྒོམ་ལ་དེའི་ངང་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷར་ལངས་ལ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ དཔྱད་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ལ་རྣམ་གནས་རྣལ་འབྱོར་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་གི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་སྟོན་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ ཏེ།

"The khaṭvāṅga is the body of the deity," and so forth, teaches the pith instructions on conduct, which should be understood according to the tantra. To explain that in detail: "The heroes arisen from nirvāṇa," and so forth. Here, "nirvāṇa" is the clear light. The "heroes" arisen from that are the twenty-five. The "limbs" are sixty, referring to the sixty-two deities of method and insight. If one asks upon what they depend, they are emanated from the three minds together with the winds. Furthermore, the emanation of the ultimate truth is shown in the form of Vārāhī, while the emanation of the conventional truth is the principal deity and so forth. To show that these two are non-dual: "Śrī is non-dual wisdom," and so forth. Non-dual wisdom is the union. "From causes and so forth" means being utterly free from arising from self, other, both, or without cause. "The collection" is being free from the collection of abiding and ceasing. "Not abiding anywhere" means not abiding in the two extremes; it is the Mahāmudrā of union. The pith instruction for this is as follows: meditate by focusing the mind as much as possible within the state of clear light, and from within that state, instantly arise as the illusory deity. Then, one should analyze and familiarize oneself with that through insight. Now, to show the benefits of that absorption: "The yogi who abides in the mind," and so forth. This means that for the yogi who abides in the mind of the Mahāmudrā union, nirvāṇa is not shown. There are two reasons for this:

མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་མི་སྟོན་པ་དང་། དོན་དམ་པར་འཆི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྟོན་པའོ། ། འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་མི་སྟོན་པ་ཅི་ཞེ་ན། དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། གཞན་དུ་གལ་ཏེ་སྦྱོར་བ་ནི། ། མ་ཚང་མར་མེ་ལྟ་བུར་འདའ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟར་རང་གཞན་གྱི་དོན་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་གནས་སུ་ནི། ། མཁས་མཆོག་འདུག་པར་གྱུར་པའི་ བར། ། དེ་སྲིད་སེམས་ཅན་མཚུངས་མེད་དོན། ། མྱ་ངན་མི་འདའ་བར་ནི་མཛད། ། དེ་ནི་འཇིགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་ས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གནས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དམ་པ་རྣམས། ། སྲིད་པའི་ཞགས་པས་འཇིགས་མེད་པར། ། མི་སྐྱོ་བར་ནི་ བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས། ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་མཛད། ། ཅེའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་གནས་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ། ། ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བྱེད་པའི། ། སེམས་ཅན་དོན་བརྩོན་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། དཔའ་བོ་སྲིད་པ་སྦྱོང་བར་མཛད། ། ཅེའོ། ། འཆི་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་མཐོང་བས་རྟག་ཆད་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་འགགས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འཆི་བ་མེད་དམ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཕོ་བའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་མི་འཕོ་སྟེ།

It is not shown as nirvāṇa, which is mere luminosity, nor is it shown because, ultimately, there is no death. If one asks why it is not shown as mere luminosity, it is because the Śrī-Vajraḍāka states: "Otherwise, if the application is incomplete, one passes away like a lamp." If one asks what fault there is in that, it is because, like the extinguishing of a lamp, there is no illumination of the welfare of oneself or others. Therefore, in order to accomplish the perfect welfare of others by abiding in the manner of the two truths: "As long as the supreme wise ones remain in the state of saṃsāra, for that long they act without passing into nirvāṇa for the incomparable benefit of sentient beings." If one asks, "Is it not a place of residence because it is a locus of various fears?" it is because even while residing there, they are not harmed. Thus: "In that way, the sublime beings, without fear of the noose of existence, act for the benefit of sentient beings constantly with diligence, without weariness." If one asks, "Until when?" it is until the very limit of the endurance of space. If one asks, "What do they do?" it is said: "With a mind striving for the benefit of sentient beings, purifying their aspirations, the heroes purify existence." "Deathless" means that because one has seen reality, views such as eternalism and nihilism have ceased; that is the cause of it. If one then asks, "Is there no death even conventionally?" it is because it is taught to exist in terms of conventional designation. Regarding the phrase "at the time of transition" and so forth: the aggregates and so on do not transfer to the next world.

definitionསྨོན་ལམ “aspiration” — Usually appears in the idiomatic expression smon lam ’debs “express / utter an aspiration / wish” and instantiated in a verbal formula (a variety of formulas is found throughout Mahāyāna literature) which is uttered in t

definitionསྲིད་པ “becoming” — Here, srid pa denotes the whole of existence, i.e., the five rebirth-destinies or the three worlds‍—all the possible kinds and places of karmic rebirth. It is also the tenth of the twelve links of dependent origination (

adherencePinned rendering paraphrased here: fire

termམྱ་ངན་ལས་འདས་པ → nirvāṇa

termའོད་གསལ → Ābhāsvara

termདོན་དམ → ultimate

termརྡོ་རྗེ → vajra

termལས → action

termམེ → fire

རྟག་པའི་སྐྱོན་ དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཕ་རོལ་འཆི་བ་ལས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མར་མེ་ལས་མར་མེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཡང་གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་མི་ འདའ་ཞིང་། ། ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདུལ་བའི་ཕྱིར། ། མྱ་ངན་འདའ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། འདི་ལ་གང་ཡང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས། ། སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད། ། བརྟགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཁོ་ན་ནི། ། སྐྱེ་ ཞིང་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་འཕོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འདིར་གོང་མ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་འཕོས་ནས་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། རྟག་ཏུ་འདོད་པས་མྱོས་པ་ཡི། ། ལྷ་ཡི་བུ་འདི་རྣམས་ དང་ནི། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འཕོ་ཞེ་ན། འཕོ་བའི་ཚེ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་འདི་འདོར་བའོ། ། གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་གཉིས་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གང་གིས་སྤྱན་འདྲེན་ཞེ་ན། དཔལ་ལྡན་ཁྲག་འཐུང་ལ་སོགས་ཏེ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་སུམ་ ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། རྡོ་རྗེའི་གླུ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་ཏུ་ཡང་། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་རྣམ་རྟོག་སྟེ། ། ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། མཁའ་སྤྱོད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །

Because it would follow that [the Buddha] is permanent. Nor is it other than the death of the other [the disciple], because it would follow that there is the fault of being causeless. If one asks, "What then?" it is that which cannot be described as either identical or different, just as, for example, [the statement] "from a lamp, a lamp [arises]," and so forth. Furthermore, from the Suvarṇaprabhāsa: "The Buddha does not pass into nirvāṇa, and the Dharma does not decline; however, in order to discipline sentient beings, he demonstrates passing into nirvāṇa." And from the Laṅkāvatāra: "In this, there is nothing whatsoever that arises or ceases through conditions; it is only through imputed conditions that there is arising and ceasing." Because of such statements, one should now describe the pure transference. Here, a yogi such as the one mentioned above, having transferred into a mental-nature body in the two higher realms, performs the welfare of others. As it is said: "These sons of the gods, who are constantly intoxicated by desire..." How does one transfer? Regarding the phrase "at the time of transferring, the yogi," this refers to discarding this physical support. Who invites him? The twenty-five heroes, such as the glorious Heruka and so forth, and the thirty-seven yoginīs. With offerings of flowers and so forth, the sound of music, and vajra songs, they say: "What is called 'death' is a conceptual construction," and thus they invite him to the celestial realm of Khecara.

དེར་ཡིད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ནས། ཡང་འདིར་འོངས་ནས་སྐྱེ་བོ་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བས་ན། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཆགས་ཅན་ཕྱིར། ། འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དག་པར་མཛད། ། ཅེས་པ་དང་། དེའི་ནང་དུའང་མངོན་ཞེན་དང་། ། གང་དུའང་གནས་པ་ཡོད་ མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱའོ། ། འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་དང་མི་ཕྱེད་པ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྟོགས་ནས། དེ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་དག་འབྱུང་མོད་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ ཕལ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་འབྱུང་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འདོད་པར་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། འདོད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དངོས་དག་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པར་འདོད་པས་འདོད་པར་བྱ། ལོངས་སྤྱོད་ཁྱད་འཕགས་སྐྱེ་འགྱུར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པས་སོ། ། བདེ་བའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བཞིན་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བས་སོ། ། འབྲས་བུ་ཁྱད་འཕགས་ཐོབ་འགྱུར་བས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་གོང་ནས་གོང་གི་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། ། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འདོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་དག་འབྱུང་མོད་ཀྱི། ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དངོས་དག་ནི། ། ལོངས་སྤྱོད་ཁྱད་འཕགས་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །

There, having benefited the passionate divine sons of the mental body, he returns here once more and takes up further existence in order to purify the desire of passionate beings. Therefore, it is said: "Furthermore, for the sake of passionate beings, he purifies all desire," and, "Within that, there is no attachment, nor is there any abiding anywhere." Now, one might ask: "Once all phenomena are realized as the indivisible union of the two truths and one becomes habituated to that, do worldly minds and the like still arise or not?" To this, it is said: "In that way, they do indeed arise," and so forth. The phrase "in that way" means that they arise just as they do for ordinary worldly beings; however, this is connected to the fact that they are "to be desired." If one asks what is to be desired: "Phenomena that are like illusions," meaning they should be desired because one wishes to know them as unborn like an illusion. "Exquisite enjoyments will arise" means this is through knowing them as unborn. "Because they transform into bliss" means they do not become causes of suffering as they do for ordinary beings. Regarding the phrase "because the sublime result will be attained," there are two types of results: the results of the three insights, which are progressively higher realizations, and the ultimate result, which is the perfect fulfillment of the welfare of oneself and others. Therefore, it is said, "For that reason, they are to be desired." Thus: "In that way, they do indeed arise; phenomena that are like illusions will arise as exquisite enjoyments."

བདེ་བའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ བཞིན་པས། ། འབྲས་བུ་ཁྱད་འཕགས་ཐོབ་འགྱུར་བས། ། ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འདོད་མི་བྱ། ། ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་གདམས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ཞིག། གོམས་ པའི་སྟོབས་ནི་རྫོགས་པ་ན། ། ཡིད་འོང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི། ། བླ་མེད་གསལ་བ་བློ་ཡི་མཐུ། ། ཞེས་པ་ལ། སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོར་རོ་གཅིག་པར་ཤེས་པའོ། ། གོམས་པའི་སྟོབས་ནི་ཤེས་རབ་གསུམ་རིམ་གྱིས་གོམས་པའོ། ། རྫོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའོ། ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་གསལ་བ་ནི་བློ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབས་ཤིག་པའོ། ། རྒྱུ་འབྲས་མ་ནོར་བ་ལ་གདམས་པ་ནི། འབྲས་བུ་དོན་གཉེར་རྒྱུ་བསྒྲུབས་ ན། ། དེར་ནི་ལྷ་མོ་སུ་ཞིག་འགོག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་དོན་དུ་གཉེར་བར་རྒྱུ། ཤེས་རབ་གསུམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་ན་དེར་འབྲས་བུ་ལ་གེགས་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀས་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་བོས་ནས་གདམས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར། དེ་བས་འབད་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས། ། ཀུན་དུ་འགྲོ་མ་མཆོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་གསུམ་ལ་ནན་ཏན་དུ་གདམས་པའོ། ། མཐུན་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ནི་མི་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། དཀའ་ཐུབ་སྡོམ་པ་མི་བཟད་པས། ། ལུས་ནི་སྐམས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །

"Since the result will be attained as bliss is being transformed, why should one not desire it?" Thus it is said. Now, in order to show the benefits of abiding on the sublime path and the instruction on the unerring nature of cause and effect, the Vajraḍāka states: "When the power of habituation is perfected, Whatever sublime meditation there may be, The result is a delightful bliss, The power of the mind, the unsurpassed clarity." Regarding this: "sublime meditation" is the realization of the single taste of the discordant factors and their remedies. "The power of habituation" is the gradual cultivation of the three types of insight (prajñā). "Perfected" means having become sublime. "The result of bliss" refers to the provisional and ultimate results. Such an unsurpassed, clear result is the "mind," which is the power of insight. Therefore, one should strive earnestly in the insight of reflection and meditation. The instruction on the unerring cause and effect is as follows: "If one who seeks the result accomplishes the cause, who, O Goddess, could obstruct it?" This means that if one seeks Buddhahood and accomplishes the cause—the three types of insight without error—there will be no obstacles to the result. Thus, the Blessed One, the glorious Heruka, called out to the Mother Vajravārāhī and gave this instruction. Therefore: "For that reason, with all effort, One should worship the All-Pervading One." This is the earnest instruction on the three types of insight. Since the incompleteness of favorable conditions is the cause of non-attainment, it is said: "Through unbearable austerities and vows, The body becomes withered and suffers."

terminologyབཅོམ་ལྡན་འདས → “the Blessed One”. 84000 harmonises on 'the Blessed One'. Do not alternate with 'Bhagavān' inside one text.

homonymབཅོམ་ལྡན་འདས is rendered “the Blessed One” here; the glossary also records blessed, Blessed One, bhagavān for other contexts — the sense follows the passage, not a fixed default.

definitionབཅོམ་ལྡན་འདས “the Blessed One” — In Buddhist literature, this is an epithet applied to buddhas, most often to Śākyamuni. The Sanskrit term generally means “possessing fortune,” but in specifically Buddhist contexts it implies that a buddha is in possess

adherencePinned rendering paraphrased here: suffering

termརྡོ་རྗེ → vajra

termལས → action

termཤེས་རབ → insight

termལྷ་མོ → goddess

termསངས་རྒྱས → buddha

termབཅོམ་ལྡན་འདས → the Blessed One

སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནི་སེམས་ གཡེང་ན། ། གཡེངས་པས་དངོས་གྲུབ་གཞན་དུ་འགྱུར། ། ལུས་དང་སེམས་ནི་བརྟན་འགྱུར་ན། ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བརྟན་འགྱུར་བ། ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནི་གཡོ་འགྱུར་བས། ། ཤིན་ཏུ་འགོག་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། དེས་ན་ལུས་དང་ངག་སེམས་རྣམས། ། བརྟན་པར་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་འཐོབ། ། གཞན་དུ་དུས་མིན་འཆི་བ་དང་། ། དམྱལ་བར་ངེས་པར་བསྲེག་འགྱུར་ཞེས། ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་སྟེ་ཚིག་དོན་ནི་གོ་སླའོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་། ། བཞི་སྟོང་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ། ། (དེས་,ངེས་)དོན་བརྗོད་བྱ་བཀྲོལ་བ་ལ། ། འཕགས་དང་མཁའ་འགྲོས་བཟོད་ པར་མཛོད། ། ངེས་དོན་ཟབ་མོ་བརྒྱུད་པའི་རིམ། ། བླ་མའི་ལུང་བཞིན་གསལ་ཕྱེ་བས། ། མིག་མེད་ལམ་ནོར་རྣམས་ཀྱི་ནི། ། མིག་འབྱེད་ལམ་རྟོགས་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ལཱུ་ཡི་པས་རིགས་དྲུག་པ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་མཛད་པའི་དོན་རྒྱུད་ ལྟར་བཀྲོལ་བ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། པཎྜི་ཏ་དེ་ཉིད་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །

If the mind is distracted by suffering, Through distraction, accomplishments will turn into something else. If body and mind become stable, All happiness will become stable. Because suffering causes wavering, One will go toward extreme cessation. Therefore, if body, speech, and mind Are made stable, awakening is attained. Otherwise, untimely death and Certain burning in hell will occur— Thus spoke the Blessed Vajra-Holder. The meaning of these words is easy to understand. Whatever eighty-four thousand Aggregates of Dharma were taught, In explaining the meaning of what was to be expressed, May the Noble Ones and Ḍākinīs grant their forbearance. By clarifying the stages of the profound definitive lineage According to the Guru’s oral instructions, May this become the cause for opening the eyes And realizing the path for those who are sightless and lost. This explanation of the meaning of the Great Root Maṇḍala, the Sādhana of the Sixth Heruka composed by the Lord of Yogins, Lūipa, according to the Tantra, was composed by the great scholar Dīpaṃkara Śrījñāna. It is complete. It was translated, edited, and finalized by that very Paṇḍita and the translator, the monk Tsultrim Gyalwa.

Terminology used in this text (40)

Term	Rendering	×	Note
ལས	action	40	84000 uses 'action' where the mechanics matter, 'karma' where it is a fixed term.
ཤེས་རབ	insight	29
རྡོ་རྗེ	vajra	24
མཚན	name	23	མཚན་བརྗོད is recitation of names; in མཚན་ཉིད it is a 'definition' (lakṣaṇa) — same spelling, different word.
བདག	self	21
ཡེ་ཤེས	wisdom	21	Distinguish from ཤེས་རབ (prajñā, 'insight'): ཡེ་ཤེས is the buddhas' non-dual wisdom, ཤེས་རབ the discriminating faculty o
ལྷ	god	19	Standard 84000 rendering is 'god'; 'deity' where the text contrasts classes of beings.
ཆོས	dharma	18	In Abhidharma lists (སྐྱེ་མཆེད, ཁམས) ཆོས is 'phenomena', the objects of mind — not the Buddhist teaching. Same word, two
དབང	empowerment	17	In compounds དབང་ཆེན is 'great power' (a deity epithet), not 'great empowerment'.
བྱང་ཆུབ	awakening	17
འཁོར་ལོ	cakra	15
རྩ	channel	15
གཟུགས	form	14
དཀྱིལ་འཁོར	maṇḍala	14
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས	bodhicitta	14	Keep the Sanskrit loan; 'mind of awakening' is a gloss, and mixing the two inside one text reads as inconsistency.
ཁམས	element	13	In ཁམས་གསུམ it is the three realms, not 'three elements'.
སྔགས	mantra	13	སྔགས་པ is a mantra-practitioner, not 'the mantric one'.
མེ	fire	12	In ritual and cosmological prose མེ is the element 'fire'; Agni is the deity only where he is named or invoked. Do not c
ཀུན་རྫོབ	conventional	12
དོན་དམ	ultimate	12
སངས་རྒྱས	buddha	12	The title, not a name. In Old Tibetan the spelling is usually སངས་རྒྱས already; the plural sense ('the buddhas') is carr
ཉི་མ	Āditya	11
ཏིང་ངེ་འཛིན	absorption	11
སྡུག་བསྔལ	suffering	10
བྱང་ཆུབ་སེམས	bodhicitta	9
སྐྱེ་བ	birth	9
ཕུང་པོ	aggregate	9
རིགས	family	9	The tantric 'family' (buddha-family); not 'lineage' (which is རྒྱུད་པ or བརྒྱུད་པ).
བླ་མ	guru	8
སྟོང་པ་ཉིད	emptiness	8
ཟླ་བ	moon; month	8	In calendrical and cosmological passages ཟླ་བ is 'month' (twelve months to a year) or 'moon', not the god Candra. Candra
རྟོག་པ	kalpa	8
འདོད་ཆགས	desire	8
འོད་གསལ	Ābhāsvara	8
མ་མོ	mātṛ	8
རྒྱུད	tantra	7
ཉོན་མོངས་པ	affliction	7
ཉོན་མོངས	affliction	7
མཆོད་པ	offering	7
དགའ་བ	joy	7

Colophon

Source: tengyur vol. 022_རྒྱུད་འགྲེལ།_ཞ.txt. Derge Kangyur/Tengyur e-text, Esukhia/Barom edition — public domain (mechanical reproduction).

Translation status: 84000 catalogue + registry; grade no-translation-known; checked 2026-11-10.

Set in Newsreader and EB Garamond; Tibetan in Noto Serif Tibetan; Chinese in Noto Serif SC.

Anuvāda · NaxiAI