A Commentary on the Great King of Yogiṇī Tantras, The Ocean of Ḍākas, called “The Ship”

༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་ཌཱ་ཀཱརྞྞ་བ་མཧཱ་ཡོ་གི་ནཱི་ཏནྟྲ་རཱ་ཛ་སྱ་བོ་ཧི་ཏ་ཊཱི་ཀཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ཞེས་བྱ་བ། ཨོཾ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུང་གི་མངའ་བདག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་མིག་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ནི། ། རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་གང་གིས་དོན་ཆེན་མཛད་པ་དང་། ། སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་ངེས་འཇོག་པའི། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་སྤྱི་བོས་རབ་ཏུ་འདུད། ། གང་གི་ཐུགས་ནི་རྫུན་བྱས་ལན་མང་དུ། ། འདོད་པ་མང་པོ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་ལྷུང་བ་ཡི། ། དབང་མེད་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རབ་མྱུར་བཏོན། ། འབྲས་བུར་བཅས་དོན་རབ་ཏུ་སྩོལ་མཛད་པའི། ། དམ་པ་གང་ཡིན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན། ། གཉིས་མེད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་པོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དཔལ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། ། གང་ཞིག་འདིར་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་དྲུག་དངོས་པོ་མེད་པར་རྒྱལ་བྱས་ནས། ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ཐུགས་ཆུད་དེ། ། སེམས་ཅན་དོན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་ལུང་མང་པོ་ནི་རྣམ་པར་འཛིན་ཅིང་གསལ་བ་པོ། ། སྐྱེ་བོས་ཕྱག་བྱས་རྒྱ་མཚོ་དྲུག་པོ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དཔལ་བདག་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་འདུད། ། བསགས་པའི་སྐྱོན་ནི་མི་བདེན་པར་བྱས་ཟླ་བ་ཉི་མ་གཉིས་ནི་ཁ་སྦྱར་བྱས་པ་ཡིས། །

In the language of India: Śrīḍākārṇavamahāyoginītantrarājasya bodhitāṭīkā nāma. In the language of Tibet: dpal mkha’ ’gro rgya mtsho rnal ’byor ma’i rgyud kyi rgyal po chen po’i ’grel pa gru gzings zhes bya ba. Oṃ, homage to the glorious Vajraḍākinī! Homage to the Blessed One, the Sovereign of Speech! The great magical display of the Wisdom Ḍākinī, the eye of the three realms, who through manifold emanations accomplishes the great purpose and definitively establishes all beings without exception in liberation—to that Vajrasattva, I bow my head in profound homage. He whose mind has repeatedly dispelled falsehoods, who has fully relied upon many desires, and who has swiftly rescued helpless sentient beings fallen into the midst of the ocean of saṃsāra; the sublime one who bestows the meaningful result—may sentient beings rely upon him. Homage to the glorious Vajraḍākinī, the non-dual progenitor of all phenomena. Having conquered the six classes of beings into the state of non-substantiality through the application of the six branches, and having realized at the time when worldly beings become the great state of Buddhahood itself, he who clearly upholds and elucidates the many diverse scriptures for the sake of sentient beings—to that glorious Vajraḍākinī, the ocean of those honored by beings, I likewise bow. By making the accumulated faults unreal and joining the moon and sun together, [he acts].

དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་དེ་ཡི་འོད་ཟེར་གྱིས་ནི་སྔོན་གྱི་སྡིག་པ་བསྲེག། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་ལས་སྐྱེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་སྒྲོགས་དམ་པ་ཡི། ། བདེ་བས་འགྲོ་བ་འཛིན་ཅིང་ཀུན་དུ་དགྱེས་པ་དང་བཅས་མ་ལུས་མཛད། ། བསོད་ནམས་དང་ནི་སྡིག་རྣམས་ལྷན་ཅིག་འབར། ། ཐུགས་རྗེ་སྟོང་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མཛད། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཉིད་ནི་མཆོག་ཏུ་གཉིས་མེད་ཕྱག་རྒྱའི་ཐུགས་ཀྱིས་ནི། ། འགྲོ་བ་བཀང་ཞིང་སྒྱུ་མའི་གཏི་མུག་གིས་མ་གོས་པ་བདེ་ལས་སྐྱེས། ། བླ་མ་ཆུ་སྐྱེས་དབུས་སུ་སོན་པར་བཞུགས། ། ལྷན་སྐྱེས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལས་འོད་བྱུང་བས། ། སྲིད་གསུམ་སེམས་ཅན་རིགས་རྣམས་གྲོལ་མཛད་པ། ། བླ་མ་དགེ་བ་མཛད་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། སེམས་ཅན་བསྒྲལ་བའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། ། ངག་གི་རྡོ་རྗེ་གསོར་བར་བྱས། ། ཀུན་མཁྱེན་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གསུངས་པའི། ། སྔོན་ཡོད་པ་ནི་འདིར་བརྗོད་བྱ། ། ཁོ་བོས་ཀུན་མཁྱེན་གསུང་གི་ནི། ། ཕ་རོལ་བགྲོད་པའི་ནུས་མེད་དེ། ། གསུང་གཅིག་གི་ནི་ནང་དུ་ཡང་། ། བཀའ་མང་པོ་ནི་གསུངས་པའོ། ། དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་རིམ་པ་ཡིས། ། ཇི་ལྟའི་རྒྱུད་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དེ། ། རྡོ་རྗེ་བླ་མའི་བཀའ་ལུང་གིས། ། ད་ནི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པར་བྱ། ། ཟབ་མོའི་ཕ་རོལ་བགྲོད་པ་ཡི། ། གྲུ་གཟིངས་དེ་ནི་རབ་ཏུ་བསྙད། ། རྒྱ་མཚོ་དྲུག་པོའི་རྒྱུད་ཆེན་དུ། ། རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་མཐར་བགྲོད་རྣམས། ། སྣ་ཚོགས་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་ཆེའི། ། ཚིག་རྟོགས་གྱུར་ནས་བཞུད་པར་བྱོས། ། ཁམས་གསུམ་འདིར་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པ་རུ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་། །

In the center, the light rays of that vajra burn away former misdeeds. With the bliss born of the supreme unchanging action, which proclaims the sound of the great ocean, he sustains beings and performs all deeds with universal joy. Merit and misdeeds blaze together; compassion and emptiness arise simultaneously. With the mind of the supreme non-dual mudrā of both existence and non-existence, he fills the world of beings, born of bliss untainted by the delusion of illusion. The Guru resides, having entered the center of the lotus. From that ocean of the coemergent, light emerges, liberating the families of sentient beings within the three realms. Having prostrated to the Guru who performs virtuous deeds, for the sake of the cause of liberating sentient beings, I brandish the vajra of speech. I shall here express that which was previously spoken by the Omniscient Ones. I lack the power to traverse the far shore of the Omniscient One’s speech; even within a single utterance, many instructions are spoken. Therefore, following the sequence of the tantric words as they were taught, I shall now provide a vast commentary by the command of the Vajra Guru. I shall thoroughly describe that boat for traversing the far shore of the profound. In the great tantra of the six oceans, those who have reached the end of yogic wisdom should proceed after understanding the words of the great ocean of various applications. In these three realms, through intense diligence, one attains Buddhahood and abandons the suffering of others.

དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་མང་ལ་གནས་པ་ཡི། ། སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཡི་གེ་གསུམ། ། སམྦ་རར་ནི་འདིར་བརྗོད་དེ། ། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་གོ་འཕང་ཆེ། ། འདིར་ངེས་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་དང་དགོས་པ་དང་དགོས་པའི་དགོས་པ་རྣམས་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་སྟེ་དེ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་རྣམས་དང་བྲལ་ན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་འགལ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདག་གིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ཡི་གེ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་རང་གི་ངང་གིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་ལ་ལར་ཡང་མ་མཐོང་བ་དང་མ་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་འདིར་ཇི་ལྟར་འཇུག་ན་བྱིས་པའི་པཎྜི་ཏ་རྣམས་གཞུག་པའི་དོན་དང་། གང་ཡང་པཎྜི་ཏའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཆུད་ཟོས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། མཁས་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན། ། སངས་རྒྱས་གསུང་ནི་མི་ཤེས་པ། ། མནར་མེད་ལ་སོགས་འཇིགས་རུང་བར། ། ཆུད་ཟོས་དེ་རྣམས་འགྲོ་འགྱུར་ཉིད། །

Therefore, for those who abide in many vehicles, the ācārya [explains] the three syllables of the Vajrayāna. This is expressed here in the Saṃvara, the great state of all vehicles. Here, having clearly perceived the speaker, the subject matter, the connection, the purpose, and the ultimate purpose, he expresses the state of Buddhahood preceded by that [explanation]. This is done in order to conform to the intentions of those who possess such realization in all respects. If these were absent, they would not engage [with the text], because contradictions might occur in the treatises, or because of their uniqueness, or because those with intelligence have not heard [them]. Therefore, I shall also state the speaker and so forth. However, at the time of accomplishment, the object to be accomplished, the means of accomplishment, and the practitioner will naturally engage with the speaker and so forth through the application of the syllableless [state]. This is because they are not seen or explained in some parts of the tantras. How does one engage here? It is for the sake of introducing the "child-like scholars" and for the sake of destroying the pride of those who have been ruined by the pride of being scholars. Thus it is said: "The scholars who possess manifest pride do not understand the Buddha's speech; they will surely go to the terrifying Avīci and other [hells], ruined [by their pride]."

འདིར་ཡང་མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དུས་སུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སླར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བསྟན་པ་སྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྲིས་ཏེ་རང་གིས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མ་དག་པའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་འཇིག་རྟེན་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ན་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་མ་དག་པ་དེའི་ཚེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་བཤད་པ། གང་གི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་ཉིད་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དག་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཕྱི་མ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་བྱུང་བས་ཡང་དག་པའི་ཐུགས་རྗེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོར་ཡང་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་དང་དགོས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་ཐོས་པ་བརྒྱུད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འཇོམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སླར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཤད་པས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། ། ད་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐོར་ལོང་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།

In this regard, during the times of the Tathāgatas such as Dīpaṃkara and others, the Great Vehicle of Mantra was not compiled, because it was not directly realized [at that time]. Furthermore, just as when Śākyamuni taught, the compilers wrote it down because they themselves did not realize it. If one asks, "How then was it realized?"—if for a time a Buddha is not present, the entire world is impure. Why is that? Because the world is pure only when it is coextensive with a Buddha. If one asks, "When it is impure, why does it not become the nature of that which is to be taught?"—to that it is said: at the very time when the Buddhas teach the Dharma, the entire world is pure. Therefore, in this age of strife, because the capacity of both the teaching and the teacher is absent for the sake of sentient beings of the later times, [the Mantra was not compiled]. It is also stated in this very [text] that Vajravārāhī, having arisen from the Blessed One, through her perfect compassion, acted as the compiler of the Yoginī Tantras, such as the Sāgara, at that very time. Furthermore, having correctly perceived the relationship between the expression, the expressed, the connection, and the purpose, if the oral lineage were to deviate from the speech of the Tathāgata, it would destroy the accomplishments of sentient beings; moreover, by explaining it erroneously, it would cause them to go to the hells and so forth. Now, the expression and so forth will be explained in brief.

འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་སྐད་ནི་དགོས་པའོ། ། བདག་གིས་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། ཐོས་པ་གཅིག་ན་ནི་འབྲེལ་པའོ། ། དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔའ་བོའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔའ་བོའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་བྷ་ག་རྣམས་སུ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་རྣམས་སུ་རྩེན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། ། ཐོག་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལེའུ་ཐ་མའི་བར་དུ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིས་བཞུགས་པའོ། ། འདི་ལྟར་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་རྣམས་ལེའུ་རྣམས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་པོའི་ཁོངས་སུ་གནས་པ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཕན་ཚུན་བསྟན་པ་ཉིད་འདིར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། སྔགས་བཏུ་བའི་ལེའུ་ནི་འབྲེལ་པའོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་གསུམ་ནི་དགོས་པའོ། ། ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པ་གཉིས་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་ལ་སོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་བཅུ་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་བདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་བར་ལེའུ་དྲུག་ནི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་དག་གི་གོ་ཆའོ། །

Regarding the phrase "Thus have I [heard]" and so forth, there are five aspects, such as the purpose and so on: "Thus" is the purpose; "I" is the purpose of the purpose; "heard" at one time is the connection; "at the time" refers to the Blessed One, the Great Lord of Heroes, who is the speaker; and "the body, speech, and mind of all the Tathāgatas" is the subject matter. In the bhagas of the yoginīs, in the chapters on Vajravārāhī and so forth, there is the state of being endowed with play. From the beginning up to the final chapter, it abides by means of these five aspects, such as "Thus have I [heard]." In this way, within the chapters of the fifty-one chapters, the very teaching of the mutual relationship of the meaning of cause and effect and so forth, which abide within the sphere of extremely subtle phenomena, is here also the entry into the ocean of primordial wisdom, which is the speaker. The fifteenth chapter, the method for accomplishing the maṇḍala of the glorious Heruka through authentic absorption, is the subject matter. The chapter on the extraction of mantras is the connection. The three chapters beginning with the twenty-third are the purpose. The fifty-first and fiftieth chapters are the purpose of the purpose. The thirteen [deities] from Vajravārāhī and so forth up to Yamamathani and so forth, and likewise the six chapters from the seventeenth up to the twenty-second, are the armor of the lords of heroes and heroines.

སླར་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའི་བར་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། དེ་ལྟར་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བྷ་ག་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྷ་ག་རྣམས་སུ་རྩེན་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདིའི་འབྲེལ་བའོ། ། ད་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དང་མངོན་པར་མཚམས་སྦྱར་བ་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རྐྱེན་གསུམ་གྱིས་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱའོ། ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དགོས་པ་དང་བྲལ་ན་མི་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ལ་བསམས་ནས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པས་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གདགས་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། ། དེ་ཡང་དགོས་པ་ནི་ཨེ་ཝཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དགོས་པ་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་གསུམ་རྣམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་ཐོག་མར་ནི་གཏོར་མ་དང་འཁོར་ལོར་མཆོད་པའོ། ། གཉིས་པར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཆོད་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་མཆོད་པ་དང་བཅས་པའོ། ། གསུམ་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡོད་པས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རིགས་ལས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགོས་པའོ། །

Furthermore, from the twenty-sixth chapter onwards up to the forty-ninth, there are twenty-four chapters. Thus, these forty-three chapters concern the bhagas of the yoginīs; they possess play within those bhagas. The expressive words and so forth constitute the connection of this [text]. Now, in all of these, I shall explain the agent, the action, and the connection according to the three conditions as found in the treatises and so forth. Whatever action there is for all worldly beings, such as going and coming, if it is devoid of a purpose, it is not performed. Therefore, having considered the purpose and depending upon the action, the agent is metaphorically designated; this is the meaning. In this way, depending upon the purpose, there is the purpose of the purpose. Furthermore, that purpose is the two initial syllables E-Vaṃ, which possess the nature of insight and method. The purpose is also taught by the Blessed One in the three chapters beginning with the twenty-third. In that regard, first is the offering cake and the offering to the wheel. Second is the drawing of the lines of the maṇḍala and so forth, the offerings, the conferral of empowerment, and the characteristics of the method of the homa along with the offerings to the master. Third, the characteristics of consecration and purification are taught. Because such [actions] exist, the purpose is for the sake of realizing the family that possesses the nature of the outer and the inner.

བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་བྱམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཁམས་ལས་བྱུང་བས་འཆི་བ་མི་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་མ་ཡཱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་ལྔ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་གཉིས་སུ་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་དང་པོའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། གཉིས་པར་མཆོད་པ་བཞི་དང་དམ་ཚིག་བསྟེན་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དམ་ཚིག་གི་བསླབ་པ་རྣམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་སྟེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། ། འདིར་ཡང་ཨེ་ཝཾ་གྱི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བརྗོད་པར་གསུངས་པ། ཨེ། རྩ་རྣམས་ཀྱིས་སྲོག་བསྐྱོད་པ་ཡི། ། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་གཏོར་མ་བྱ། ། ཨེ་ཡིག་བུ་ག་ཐམས་ཅད་དུ། ། ནམ་མཁའ་ཀུན་དུ་སོན་དེ་བཞིན། ། ཆོས་འབྱུང་དང་ནི་དེ་ཤེས་རབ། ། དྲི་མེད་བདེ་བ་སྟེར་བ་མོ། ། གྱེན་དུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་མཚམས་སུའོ། ། འདིར་ཡང་དཔའ་བོ་དཔའ་དབང་ཕྱུག། འཁོར་ལོ་མཆོད་པར་གནས་པ་ལ། ། ཝཾ་ཡིག་མཆོག་གི་མགོ་བོ་ལས། ། ཟླ་བ་ཐུར་དུ་ཁ་བལྟས་འབབ། ། རོ་དྲུག་གི་ནི་ཚོད་མ་དང་། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་འཆང་བཅས་བཏུང་། ། སྣ་ཚོགས་ཁམས་ཀྱི་འབྲས་སཱ་ལུ། ། ཐེ་ཚོམ་བྲལ་བས་བཟའ་བར་བྱ། ། ཨེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་གདབ་རྣལ་འབྱོར་དང་། །

The "Activity" consists of the twenty-four heroes arising from the elements, characterized solely by love for all sentient beings as if they were an only child; it includes the thorough knowledge of the various collections of karma, suchness, and all diverse phenomena. Furthermore, this is taught in the two chapters beginning with the fiftieth, by means of the two syllables mā and ya. In that regard, the twenty-five sections of the first chapter, titled "The All-Secret," reveal the nature of suchness and the meaning of all tantras. In the second, the four offerings, the observance of the samaya, and likewise the trainings in samaya are established as the "purpose of the purpose" for the sake of actualization. Here too, the nature of the two syllables e and vaṃ is explained: E: By means of the channels that stir the vital breath, one should offer the torma to all beings. The syllable E is in all the apertures, likewise pervading the entire sky. It is the source of phenomena (dharmodaya) and is insight (prajñā), the bestower of stainless bliss. Its nature is to move upward, at the juncture of coemergent joy. Here, while the heroes and the powerful lords of heroes abide in the worship of the cakra, from the supreme head of the syllable Vaṃ, the moon flows downward. One should eat the vegetables of the six tastes and drink the non-dual saṃbhāra. One should eat the śāli rice of the various elements without doubt. E: The yoga of drawing the lines of the maṇḍala...

རྡུལ་ཚོན་དགྱེ་བ་བད་བར་འབབ། ། གྲུ་གསུམ་གཉིས་མེད་སྟེང་འོག་ཏུ། ། ཨེ་ཡིག་མཐའ་རུ་ཡང་དག་གཞུག། དེ་དབུས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། ། རང་བཞིན་བརྡ་རུ་བརྗོད་པ་སྟེ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཀྱང་། ། གྲངས་མེད་པ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་འགྱུར། ། མཆོག་ཏུ་ཟག་མེད་མཆོད་པ་ནི། ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་འབུལ། ། ཐེག་པ་གསུམ་ནི་བརྗོད་རྣམས་ལས། ། བསྐྱེད་པ་ཡིས་ནི་མཆོད་པར་བྱོས། ། ཝཾ་ཡིག་རྣལ་འབྱོར་བདག་ཉིད་ཀྱིས། ། ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པར་བྱ། ། སྔགས་བཅས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བཅས། ། བསམ་གཏན་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་པས་སྦྱིན། ། ལྷ་ཡི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་དང་། ། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་རྣམ་ཤེས་ཉིད། ། བགྲང་ཕྲེང་དེ་བཞིན་སློབ་མ་དང་། ། བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ། ཆོས་འབྱུང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ནི། ། ཨེ་ཡི་ཡི་གེས་རབ་ཏུ་གནས། ། རྣམ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་སངས་རྒྱས་སྲས། ། འདི་ལ་དབང་བསྐུར་སྦྱིན་པར་བྱ། ། ཁམས་རྣམས་ཀུན་གྱི་བདུད་རྩི་དང་། ། རླུང་ལྔ་པོ་རྣམས་བུམ་པ་སྟེ། ། མགོ་བོར་བླུགས་གྱུར་གཉིས་མེད་པས། ། རྒྱས་གདབ་པ་ནི་ཆེན་པོ་མཆོག། ཝཾ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་སྟེ། ། དེ་ཡང་བདེ་བར་འདོད་པ་ཡིན། ། པད་སྣལ་སྐུད་པ་ལུས་ཀུན་དུ། ། ལྟེ་བར་འགྲོ་བ་འཛག་པའོ། ། ལྷ་དང་སངས་རྒྱས་དེའི་སྲས་དང་། ། རྐང་གཉིས་རྐང་བཞི་ལ་སོགས་དང་། ། ལྷ་སོགས་བདག་ཉིད་ཆེ་རྣམས་དང་། ། རྒྱུད་དང་སྔགས་ནི་དེ་ཚེ་བསྐྱེད། ། ཨེ་ཞེས་བྱ་བ་མེའི་ཐབ་ཉིད། ། ལྟེ་བའི་སྟེང་འོག་ཡང་དག་གནས། ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོ་ནི། ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའོ། །

The arrangement of the colored powders descends into the lotus. Within the non-dual triangle, above and below, the syllable E is perfectly placed at the periphery. In its center, one should meditate upon the maṇḍala. This is expressed as a symbolic nature; the nature of the dharmadhātu itself becomes the maṇḍala of the innumerable. One should present the supreme, untainted offerings, such as flowers of the sky and so forth. From among the expressions of the three vehicles, perform the offering through the generation stage. By the yoga of the syllable Vaṃ, one should make offerings to all the deities. Together with the mantras and the ritual services, one should bestow them with concentration and mudrās. That very form of the deity, wisdom and consciousness itself, the rosary, as well as the disciples and the gurus—all are perfect. The source of phenomena, the wisdom of insight, is firmly established by the syllable E. The ocean of consciousness, the sons of the Buddhas, should be granted empowerment in this. The amṛta of all the elements and the five winds are the vases; poured upon the head, through non-duality, the supreme great sealing is performed. Vaṃ is Samantabhadra, and that is also the desire for bliss. The lotus fiber thread throughout the entire body flows and drips at the navel. The gods, the Buddhas, their sons, bipeds, quadrupeds, and so forth, the great beings such as the gods, and the tantras and mantras are generated at that time. The syllable E is the fire hearth itself, perfectly situated above and below the navel. The wheel of the aspect of wisdom is the ultimate of all things.

ལྷ་ཡི་རྣམ་པར་བལྟས་ནས་ནི། ། ཐམས་ཅད་གནས་བདག་རྣལ་འབྱོར་མ། ། དཔའ་བོ་གཉིས་མེད་འབྱོན་པ་སྟེ། ། གོང་བུར་བྱས་ནས་མེར་གྱུར་པ། ། ཝཾ་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན། ། དགང་བླུགས་འདིར་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། ། རྣལ་འབྱོར་མཆོག་འདི་བྱ་བ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་གཞན་རྣམས་སུ་མི་གནས། ། ནཱ་ད་ཡི་མཐར་ཐིམ་པ་དང་། ། ཡེ་ཤེས་མེ་ནི་གྱེན་འབར་མཆོག། ཐབ་ནི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་དང་། ། དགང་བླུགས་བརྟགས་པ་མིན་བདག་ཉིད། ། སློབ་དཔོན་འབུལ་བ་ཡི་ནི་ཡོན། ། ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། ། རྣམ་ཤེས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བྱས་ནས། ། སློབ་དཔོན་འདུས་རྣམས་ཡང་དག་མཆོད། ། གཉིས་མེད་སེམས་ཅན་ཀུན་དེ་ཡང་། ། ཨེ་ཝཾ་ཞེས་བྱའི་ཡིག་གཉིས་ཕྱིར། ། རྒྱུད་དང་རྒྱུད་གཞན་མཆོག་དག་དང་། ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ཚེ་བྱུང་། ། དེ་བཞིན་རིགས་པར་མདོར་བསྡུས་ཏེ། ། རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་འཆད་པ་ལས། ། རྒྱུད་འདི་རྣམས་སུ་རིགས་པ་གང་། ། དེ་ནི་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་རིགས། ། འདི་ལྟར་རྟེན་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ལེའུ་རྣམས་སོ། ། བརྟེན་པ་ནི་ཐོག་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་མའི་མཐར་ཐུག་པའོ། ། འདིར་ཡང་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱ་མཚོའོ། ། འབྲེལ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའོ། ། སླར་ཡང་དགོས་པ་ནི་སྡོམ་པ་རྒྱ་མཚོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་བྱ་བ་རྒྱ་མཚོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་བྷ་ག་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའོ། ། ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ནི་རྩེན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Having visualized the form of the deity, all the abodes are the yoginīs. The heroes arrive in non-duality; having been made into a single mass, they become fire. From the syllable vaṃ, all perfections are to be offered here as the pouring ladle. This supreme yoga is to be performed; it does not abide in other yogas. It dissolves into the end of the nāda, and the fire of wisdom blazes upward. The hearth is all the apertures, and the pouring ladle is the non-conceptual self. The fee for the offering to the master is the very nature of the three realms. Having made consciousness all-pervasive, one perfectly worships the assembled masters. All sentient beings are also non-dual, because of the two syllables e and vaṃ. At that time, all beings arose from the supreme tantras and other tantras. Thus, in brief, according to the logic of the extensive explanation, whatever logic is found in these tantras is the logic of all conceptualizations. In this way, the support consists of the chapters on the yoginīs. The supported consists of everything from the beginning up to the end. Here, the Ḍākinī Ocean is the expressive word; the Yoga Ocean is the expressed meaning; the Wisdom Ocean is the connection; the Vow Ocean is the purpose; likewise, the Activity Ocean is the purpose of the purpose; and the Bhagas of the Yoginīs are the Suchness Ocean. The meaning is that the "All-Ocean" has become endowed with play.

རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བའི་ལེའུ་རྣམས་སུ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཨེ་ཡིག་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད། ། ཝཾ་ཡིག་ལས་ནི་དཔའ་བོ་རྫོགས། ། ཐབས་ཤེས་བདག་ཉིད་དེ་ཁོ་ན། ། ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་མངོན་བརྗོད་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། ཨེ་ཡི་ཡི་གེ་ཆོས་དབྱིངས་ཉིད། ། གནས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མང་པོའོ། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་སྐུ་ཆེན་པོ། ། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དྲུག་བཞུགས། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་རབ་གནས་པ། ། ཁམས་དང་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་རྣམས་ལ། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི། ། བདེན་པའི་བདག་ཉིད་གཟུགས་ཀྱིས་བཞུགས། ། ཝཾ། ཝཾ་གི་ཡི་གེ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ། ལུས་ཀུན་ལ་ནི་རྣམ་པར་གནས། ། ཇི་སྲིད་མགོ་དང་རྐང་པའི་མཐར། ། འགྲོ་དང་འོང་བ་མེད་པ་ཉིད། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་སྔགས་བརྗོད་པ། ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་དུ་སྤེལ་བར་བྱ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྔགས་བཅས་པ། ། རབ་གནས་དེ་མངོན་མི་གཡོ་བའོ། ། ཨེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་དུ་རྣམ་དག་པ། ། སླར་ཡང་འདི་ནི་བྱས་ནས་ནི། ། ཨེ་ཞེས་བྱ་བ་འོད་གསལ་བ། ། དེ་ཡི་རྣམ་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། དཀྱིལ་འཁོར་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱིས། ། དག་པའི་མཐར་ཐུག་ལས་སྐྱེས་བདེ། ། སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཁམས་ཉིད་དུ། ། ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་རང་བཞིན་འགྱུར། ། ཝཾ། ཝཾ་ཞེས་བྱ་ལས་ཡེ་ཤེས་འབབ། ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མི་བསྐྱོད་བཞིན། ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས། ། རྣམ་དག་ཡེ་ཤེས་དེའི་རང་བཞིན། ། དག་པར་རབ་བཞུགས་གཉིས་མེད་པས། ། ཐབས་ཤེས་བདག་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་མངོན་བརྗོད་པས། །

It is intended that this should be understood through the reasoning previously explained in the chapters in their proper sequence. "The syllable E is the Yoginī Tantra; from the syllable Vaṃ, the Hero is perfected. That very reality is the nature of method and wisdom; it is the expression of the non-duality of all." "The syllable E is the dharmadhātu itself, the many abodes and objects of accomplishment. In its center dwell the six great bodies, such as Ḍākinīsaṃudra and the rest. Abiding in the nature of both the real and the unreal, within the collection of elements and consciousnesses, the saṃbhogakāya dwells in the form of the nature of conventional truth." "Vaṃ: The syllable Vaṃ is the nirmāṇakāya, abiding throughout the entire body. From the head to the ends of the feet, it is without coming or going. Yogis should recite the mantra, expanding it into the three vajras. Together with the mantra of the jñānasattva, that consecration is the manifest immovability." "E: Just as it is purified in the tantra, having performed this once again, the syllable E is the clear light. Its form is the Vajradhara. Through the maṇḍala and the deities of the maṇḍala, bliss is born from the ultimate purity. All that is born becomes the nature of that very element." "Vaṃ: From the syllable Vaṃ, wisdom flows, just as space is immovable. The ultimate and the conventional forms are the nature of that pure wisdom. Abiding perfectly in purity, non-dual, it is the characteristic of the nature of method and wisdom. By that, all is expressed."

ཨེ་ཝཾ་ཚིག་ལས་དགོས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བསམས་ནས་དེ་ཉིད་དང་། ། ཕྱི་རོལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱའོ། ། གཞན་དུ་མནར་མེད་ལ་སོགས་སུ། ། བྱ་བ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་འཁྲིད། ། ད་ནི་བདག་གི་ཚིག་གིས་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། མ། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་དབུ་མར་འཇུག། བདག་མེད་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། མ་ཡིག་ཕག་མོའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི། ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྗེས་ཆགས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་ལྔ་བདག་ཉིད། ། ལྷ་མོ་ཡིས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལ། ། དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནི། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲེས། ། དུམ་བུ་ཉི་ཤུ་ལྔ་རྣམས་སུ། ། ཐམས་ཅད་གསང་ཆེན་མིང་ཅན་ནོ། ། ཁམས་ནི་དཔའ་བོར་ཡང་དག་བྱུང་། ། ཡཱ་ནི་གང་དུ་ལས་ཅན་རྣམས། ། དེར་ནི་ཐམས་ཅད་རིགས་ཡེ་ཤེས། ། རང་གི་རིག་པའི་ནང་བཞུགས་པ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་ནང་དུ་ཐབས། ། ཁམས་དང་དབང་པོ་ཡང་དག་འབྱུང་། ། བདག་གིས་ཡིད་ནི་དེར་གནས་ལ། ། མཆོད་པ་བཞི་རྣམས་བྱ་བ་སྟེ། ། རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་དུ་བརྗོད་བྱ་གང་། ། མཆོད་འོས་ཡང་དག་མཆོད་པར་བྱ། ། དམ་ཚིག་བསྟེན་དང་བསླབ་རྣམས་དང་། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚིག་དང་གསུམ། ། རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་དུ་བྱེད་པ་ནི། ། བྱེད་བཞིན་པ་དང་བྱ་བར་གྱུར། ། རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ལས། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་རྒྱུའོ། ། ཨེ་ཝཾ་དེ་ཡི་དགོས་པ་ཡང་། ། གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། ད་ནི་འབྲེལ་བ་གསུངས་པ། སྔགས་བཏུ་བའི་ལེའུར་མངོན་པར་གསུངས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱ་སྟེ།

The purpose of the term e-vaṃ is as follows: Having reflected in that way, one should perform that very [practice] and all external [rites]. Otherwise, one will be led to the Avīci hell and so forth, where one's activities are destroyed. Now, by my words, the etymology of the two syllables is spoken: The yogi enters the central channel and will attain the bliss of selflessness. Through the mind of the syllable ma, which is Vārāhī, the mind and mental factors are impassioned. That very [reality] consists of twenty-five; the goddess emanates [them], and the twenty-five heroes merge with the Blessed One. In twenty-five sections, all are named the Great Secret. The elements arise perfectly as heroes. Yā is where those with karma [reside]; there, all are the wisdom of the families, abiding within one's own awareness. Method is within insight; the elements and sense faculties arise perfectly. My mind abides there, and the four offerings are to be performed. Whatever is to be expressed in all the tantras, one should perfectly offer to the worthy of offerings. The observance of the samaya, the trainings, and the three words of non-duality—these are the activities performed in all the tantras, both those currently being done and those to be done. This is the constant activity of yogis, the cause for the state of Buddhahood itself. The purpose of e-vaṃ is also to accomplish non-duality. Thus it is said. Now, the connection is spoken: the words of the mantras as clearly taught in the chapter on the extraction of mantras (mantra-saṃhāra) are to be connected to all the tantras.

གང་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་རྣམས་དང་ངོ་། ། གང་དང་གང་དུ་ལེའུ་ཐམས་ཅད་དུ། བདག་པོ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པ་དང་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱ་ཆེ་བས་བཤད་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཡང་ཐོས་པ་གཅིག་ནའི་ཚིག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། ཤྲུ། ཤ་ར་ཨུ། ཟླ་བ་ཡན་ལག་ཀུན་དུ་འགྲོ། ། ར་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་འབར། ། བྲང་གི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཤྲུ་ཞེས་བྱ། ། ཏ། དེ་ཁོ་ན་ལས་གཉིས་མེད་མཆོག། རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་དུ་རྣམ་པར་མཐོང་། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་ལྷ་ཆེན་མོ། ། དཔའ་བོ་གཉིས་མེད་ཡང་དག་འཕོ། ། མེ། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་དག་འདུས་པའི། ། མཚམས་ཀྱི་འཕོ་བར་གནས་པ་སྟེ། ། དེ་ལས་སྔགས་རྣམས་ཡང་དག་བྱུང་། ། ལྷ་མོ་དཔལ་མོའི་རང་བཞིན་ཅན། ། ཀ༑ ག་བུར་གཟུང་བྱ་གཞན་དུ་ནི། ། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་གཞན་དུ། ། འབྱིན་ཅིང་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོ། ། དེ་ནི་མྱུར་དུ་འཕོ་བར་འགྱུར། ། སྨི། སྨི་ནི་ཤིན་ཏུ་འདུས་བྱས་ནས། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་ལ་མངོན་ཐོས་པ། ། དུ་མའི་ཀུན་སྤྱོད་སྦྱོར་ལྡན་པས། ། བྲག་ཆ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ། ། ཇི་ལྟར་སྒོ་ངའི་ནང་ན་གཟུགས། ། འབྱུང་འགྱུར་འཕོ་བར་འགྱུར་བ་ནི། ། དེ་བཞིན་སྒོ་རྣམས་ནས་ནི་སྲོག། འཇུག་པ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བའང་མེད། ། མ་ཡི་བྷ་གའི་ནང་དུ་ནི། ། འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་འཕོ་བར་འགྱུར། ། དེར་ནི་སྒོ་ང་སྐྱེས་པ་ན། །

Where should it be connected? It is with the stages of generation. In whichever chapters the maṇḍala cycle, together with the lord and the maṇḍala deities, is taught, it should be connected to those respective places. This is the meaning of "the conduct of the yoginīs and heroes." This shall be explained extensively as it will be taught below. Now, the etymological explanation of the phrase "once again, having heard" is stated: ŚRU: The moon moves through all the limbs; RA is the blazing one endowed with wisdom; it goes to the place of the chest. This is called the conduct, ŚRU. TA: From that very reality, the supreme non-duality is clearly seen throughout all the tantras. In its center is the Great Goddess; the hero, non-dual, truly transfers. ME: The union of consciousness and wisdom abides in the transition of the junctions. From that, the mantras truly arise, having the nature of the goddess Śrī. KA: Camphor is to be grasped; otherwise, in the other village of beings, it is the one who emits and withdraws. That is the swift transfer. MI: MI is having thoroughly compounded; it is heard directly from Vajradhara. Through the application of manifold conduct, it should be shown like an echo. Just as a form within an egg will emerge and transfer, likewise, from the gates, there is no entering and no exiting of the vital breath. Within the mother’s bhaga, wisdom transfers in this way. When the egg is born there...

སྲོག་ནི་འགྲོ་དང་འཇུག་མི་འགྱུར། ། འཁོར་བར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་བརྩམ། ། རྩེན་པས་འཕོ་བ་རྣམས་ལ་ནི། ། འདི་ནི་འབྲེལ་པར་ཤེས་བྱས་ནས། ། རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ། ། ཁ་དོག་རོ་ལ་སོགས་པས་དམན། ། སེམས་ཅན་དགོས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ། ། ད་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ལེའུ་དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ་འདིར་ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་པ་དེ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ལ་སོ་སོར་བྱེད་པ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དང་པོའི་ངག་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་ཡང་མིག་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ། སླར་ཡང་འདིར་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟགས་མཐོང་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པས་གསུངས་སོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་གསུངས་སོ། ། སླར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་སོ། །

Life-force does not go or enter; it initiates the universal fetters in saṃsāra. Having understood that this is the connection for those who transfer through play, it is the nature of all tantras. One will be born in the form of a Buddha; one travels everywhere in the form of an illusion. Devoid of color, taste, and so forth, it acts for the benefit of sentient beings. This is the connection. Now, the expressive [text] is stated: the verses spoken in the first chapter on entering the ocean of wisdom indicate the meaning of all the chapters. Therefore, that summary of all [the chapters] and the expressive [text] shall also be explained. The meaning is that all the individual explanations of those verses should be understood as being in close connection with the initial statement. Here, from the words "optical illusion" and so forth, up to the conclusion, "furthermore, here is the origin," these eleven and a half verses describe abiding in authentic absorption. The vision of the signs of wisdom is spoken of in one and a half verses. The words "hero" and so forth, in one and a half verses, describe the ocean of wisdom in the fifty chapters. Furthermore, the words "the wheel of yoginīs" and so forth, in one and a half verses, describe how all the yoginīs, such as Vajravārāhī and others, are the pervaded and the pervader throughout all the chapters.

དབང་པོའི་དྲ་བ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཕག་མོའི་གཟུགས་སུ་ཞུགས་ནས་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོ་འབྲེལ་བ་དང་སྡུད་པ་མོ་ཡང་འདྲི་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་དང་གཉིས་པ་ཕག་མོའི་ལེའུར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་པ་གསུངས་པའོ། ། ལྷ་མོ་རྩེ་གཅིག་ཡིད་ཀྱིས་ཉོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལེའུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། ། ཇི་སྲིད་ནཱ་ད་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཉམས་དང་རོ་མཉམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་སོ། ། སླར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་ལེའུ་ཐམས་ཅད་དུ་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་རྙེད་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་རྣམས་སུ་སྔགས་བཏུ་བའི་རིགས་པས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། །

With the three and a half verses beginning with "The net of the senses" (indrajāla), the Blessed One himself enters the form of Vārāhī; this teaches the relationship between the reflected image and the teacher, and describes the compiler in the nature of one who is questioning. Second, in the chapter on Vārāhī, the reasoning of primordial wisdom (jñāna) is taught. With the five verses beginning with "Goddess, listen with a one-pointed mind," the response is given; likewise, throughout all the chapters, the nature of the Blessed One and the non-duality of the yoginī and the hero are shown through the reasoning of authentic absorption (samādhi). With the four and a half verses beginning with "As long as it arises from the nāda" and ending with "in the form of one who travels through space," the characteristics of authentic absorption and the maṇḍala-cakra of the equal taste of the experience of great primordial wisdom are taught in the fifteenth chapter. Furthermore, with the three verses beginning with "Great primordial wisdom," the sequence of all the heroes and their enjoyment, etc., are shown to be the very agent throughout all the chapters. Likewise, with the six and a half verses beginning with "Thus, difficult to find," the characteristics of all the ḍākinīs and so forth are taught through the reasoning of the extraction of mantras (mantra-saṃhāra) in the sixteenth chapter. Similarly, from "The secret" onwards, up to "The Dharma and the Saṅgha of great miraculous power," [the text continues].

ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའི་བར་དུ་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་མདོར་བསྟན་པ་གསུངས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་དྲི་བ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་བསྟན་པས་མཁའ་འགྲོ་བསྐྱེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། ། ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་བདེ་བ་སྟེར། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་སུ་དགོས་པ་དང་བྱེད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་མདོར་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་གསུངས་པ་དང་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་པའི་བར་དུའོ། ། ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་རྣམས་སུ་རབ་གནས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གསུངས་པའོ། ། ཕོ་ཉ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་མོ་ལྗང་གུ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའི་བར་དུ་ལས་ཀྱི་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུངས་སོ། །

With seven and a half verses, up to the words “...,” the summary of the twelve chapters from the ḍākinī and so forth up to Yamamathinī is taught in their proper order. With the two verses beginning with “Just as...” and so forth, Vajravārāhī poses a question, and by that very [question], the names of the factors of awakening (bodhipakṣadharmas) are shown within the thirty-seven chapters beginning with Vajravārāhī, thereby teaching the generation of the ḍākinīs and the characteristic of non-duality. With the twelve verses beginning from “Subtle...” up to “bestows the bliss of the ḍākinī,” the purpose, function, and wisdom are clearly taught in the chapters on the twelve mudrās beginning with Caṇḍākṣī, from the twenty-sixth chapter up to the thirty-seventh. With the three verses beginning with “Without beginning or end...” and so forth, the words of the summary of the two [topics] such as consecration are taught in the twenty-fifth chapter. With the twelve verses beginning from “The messengers...” up to “by the nature of the maṇḍala wheel,” the words of the summary of the twelve sets of ritual activities (karmasamūha) and their yantras are taught in the twelve chapters beginning with the goddess Śyāmādevī, from the thirty-eighth chapter up to the forty-ninth.

ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་རྣམས་སུ་གཏོར་མ་དང་འཁོར་ལོ་མཆོད་པ་ཡང་གསུངས་སོ། ། དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་དང་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབ་རྣམས་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་རྣམས་སུ་མཆོད་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། བདག་དང་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཧེ་རུ་ཀ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་ཆའི་སྲུང་བ་ཡང་གསུངས་པ་མདོར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་ཡན་ལག་རྣམས་གསུངས་པའོ། ། དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་བཅུ་བདུན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མའི་ངག་གིས་ཐམས་ཅད་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱའོ། ། དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་གིས་ཚིག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། དུས་ནི་དམ་ཚིག་འདུས་ཞེས་བཤད། ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ལ་སོགས་སྤངས། །

With the single verse beginning with "Dharma and non-dharma," the offering cakes, the maṇḍala, and the offerings are also taught in the twenty-third chapter. With the single verse beginning with "Indra," the drawing of the maṇḍala lines and so forth, as well as the empowerments, the hearths for the homa, and the fees for the ācārya, are taught in the twenty-fourth chapter. With the single verse beginning with "Thus it is said," the four offerings and so forth are taught in the fifty-first chapter. With the six verses beginning from "Self and supreme" up to "resembling Heruka," the protective armor of the heroes and heroines is taught in the six chapters beginning with the seventeenth; this is the brief summary. Thus, with eighty-three verses, the branches are taught throughout the entire tantra. Those branches are seventeen, and they are described as entering the ocean of authentic primordial wisdom through the relationship of the pervaded and the pervader. Therefore, they should be connected with everything by means of the initial words. The meaning is that they should be understood within the seven aspects, such as the purpose and so forth. Now, at that time, the Blessed One, the Lord of Great Heroes, spoke the etymological definition of the word "time": "Time is explained as the gathering of samaya; it is devoid of moments, instants, and so forth."

སྟོང་ཉིད་ཐུགས་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན། ། བྷ་ག་ཝཱན། བཅོམ་ལྡན་ཐམས་ཅད་གསང་བདག་ཉིད། ། དབང་པོ་ལ་སོགས་རྣམ་པར་སྤངས། ། བསྐལ་པ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། ། རང་བཞིན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་། ། མ་ཧཱ་བཱི་རེ་ཤྭ་ར། དཔའ་བོའི་དབང་ཕྱུག་ཆེ་སྟོན་པ། ། བྷ་གའི་རྣམ་པ་འོད་ཆེན་པོ། ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་ཉིད། ། རྟོག་པ་བསལ་ཕྱིར་དཔའ་བོ་སྟེ། ། དབང་ཕྱུག་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད། ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྱུ་མའི་གཟུགས། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བྱེད། ། བདེན་དང་མི་བདེན་སྤངས་པའོ། ། སླར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རེ་རེའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། ས། ཆོས་ཀུན་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བའི་གཟུགས། ། ལུས་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལེགས། ། ཁྲག་འཐུང་ཆོས་བདག་མེད་པ་ནི། ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པའོ། ། མ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རོས་གང་བ། ། གང་ཟག་གམ་ནི་བདག་མེད་པ། ། སོ་སོ་སོ་སོར་རྟགས་རྣམས་སུ། ། མངོན་པར་བརྗོད་ལས་བཅུད་ལེན་ནོ། ། ཡེ། གང་ཞིག་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི། ། མཐའ་ཡི་བར་དུ་ལེགས་པར་བཤད། ། དུས་ནི་ཐོབ་བྱ་རྫོགས་པ་དང་། ། གོ་འཕང་གཅིག་པར་ངེས་བཤད་དོ། ། བྷ། སྲིད་དང་མྱང་འདས་ཟུང་ཞུགས་ནས། ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་འགྱུར། ། ནང་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་རུ། ། བྱས་ནས་ཡུལ་ནི་བཟའ་བར་བྱ། ། ག། ནམ་མཁའ་ཀུན་དུ་གཡོགས་པ་ལས། ། མཐའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྒོ་བཞི་པོ། ། དེ་རྣམས་ཀུན་དུ་གང་རིགས་པ། ། དེ་ཡི་རིགས་པས་བཅོམ་ལྡན་ནང་། ། ཝཱན། ཡང་དག་མཐའ་ཡི་དབུས་སུ་ནི། ། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དེ་དང་ལྡན། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །

The inseparability of emptiness and compassion, the embodiment of all Buddhas, Bhagavān, the Blessed One, the Lord of Secrets, who is free from Indra and the rest, and who is filled with the natural faculties characterized by the six kalpas. Mahāvīreśvara, the Teacher, the Great Lord of Heroes, the great light in the form of the bhaga, the very nature of the Dharma, Enjoyment, and so forth. He is the Hero who has cleared away conceptualization, the supreme Īśvara, non-dual. His own characteristic is the illusory form that definitively performs all actions, having abandoned both truth and untruth. Furthermore, the explanation of each is spoken thus: SA: The form of the birth of the self-nature of all phenomena; the body and so forth are well-established in their own characteristics. Heruka is the selflessness of phenomena, entering the ocean of primordial wisdom. MA: Filled with the flavor of great primordial wisdom, whether as a person or as selflessness, it is the elixir extracted from the individual signs through specific expression. YA: That which is well-explained through the vajra words until the very end; the time is the attainment of perfection, definitively explained as the single state. BHA: Having entered into the union of existence and nirvāṇa, he acts for the benefit of sentient beings. Having caused them to enter within, the objects are to be consumed. GA: From the sky being completely covered, the four gates are formed by the limits. That which is appropriate for all of them, by that logic, is within the Blessed One. VĀN: In the center of the ultimate reality, all are endowed with that very nature of phenomena (dharmatā). In the maṇḍala of all sentient beings...

དེ་ཡང་དེར་བཞུགས་ཤེས་རབ་ཅན། ། མ། ཡིད་བཟང་མཛེས་མའི་དབུས་སུ་ནི། ། ཐིག་ལེའི་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་གནས། ། རྩ་རྣམས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པ་སྟེ། ། ཕག་མོ་ལ་སོགས་རང་མཚན་ཉིད། ། ཧཱ། རང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་འབབ་དག། ཧཱ་ལས་རང་གི་ནང་དུ་འོངས། ། མགོ་བོའི་གནས་སུ་གནས་པའི་རླུང་། ། རེག་པར་གྱུར་པས་ངེས་པར་ཐིམ། ། བཱི། བྲལ་བའི་བདེ་བར་ཞུགས་པ་སྟེ། ། བཅོམ་ལྡན་མཁའ་འགྲོ་འདོད་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་ངོ་བོ་དག། ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་གཉིས་མེད་དྲན། ། རེ། ལུས་ཀྱི་མངལ་ནི་ཡོངས་གང་བར། ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་བགྲོད་བྱ་བ། ། ངེས་པར་རང་བཞིན་ལས་འདིར་སྐྱེས། ། རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་འགྲོ། ། ཤྭ། དབུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རྟག་པ་པོ། ། ཁམས་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ། ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་དཔལ། ། འདི་ནི་དཔའ་བོའི་དབང་ཕྱུག་བརྗོད། ། ར། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ནང་དུ་སེམས། ། ཐིམ་པར་གྱུར་པར་འགྲོ་བར་གྱིས། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་སྐུར་འགྱུར་ཏེ། ། རྒྱ་མཚོ་མཆོག་རྨད་བྱུང་བ་ཡི། ། ཡང་དེ་ལྟར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་འདིར་མདོར་བསྡུས་པས་བཤད་དེ། རྒྱ་ཆེ་བར་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། ། ད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བཤད་པར་གསུངས་པ། འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་དང་པོ་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་གནས་པ་སྟེ།

Furthermore, in that place: The wise one dwells there; in the midst of the beautiful and noble lady, he abides in the form of a drop (bindu). Pervading all the channels, he possesses the specific characteristics of Vārāhī and the others. HĀ: descending into one’s own birthplace, it comes into one’s interior from HĀ and abides in the location of the head. Through contact, the wind is certainly dissolved. VĪ: entering into the bliss of separation, the Bhagavatī Ḍākinī is the desire. The essence of all Ḍākinīs is the non-dual recollection of wisdom and the object of knowledge. RE: the womb of the body is completely filled; that which is to be traversed by childish beings is certainly born here from its own nature. The yogi goes to the further shore of wisdom. ŚVĀ: the constant one in the wheel of breath is produced by the elements; the glory of the nature that gathers everything is called the Lord of Heroes (Vīreśvara). RA: the mind within the vajra-jewel, proceed to dissolve. One becomes the body of the Vajradhara, the supreme and marvelous ocean. Furthermore, all the etymological explanations (nirukti) that express it in that way are explained here in brief, as they will be explained extensively later. Now, the subject matter to be expressed is stated: here, the words for the body, speech, and mind of all the Tathāgatas are the subject matter to be expressed, and that is also taught in the fifteenth chapter. Furthermore, the characteristics of the authentic absorption (samādhi) also abide in those very first realities of all the chapters.

འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཡང་ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་གི་གཙོ་བོའི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་སུ་ཕྲ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ནང་དང་ནང་རྣམས་སུ་གནས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དུས་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བཟང་པོའི་དུས་འདི་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མངོན་པར་གནས་པ་ཅན་མཁའ་འགྲོ་སྡོམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། ། ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཚིག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། ས། ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་བདེ་བདག་ཉིད། ། མཐར་ཐུག་བདེ་བ་བརྗོད་པ་པོ། ། དེ་ལས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད། ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དྲན། ། རྦ། བག་ཆགས་ཀྱང་ནི་མེད་པ་ཡི། ། ཆ་ཤས་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས། ། ཡང་དག་བདག་མེད་དབུས་རྣམས་སུ། ། བརྗོད་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཏ། དེ་ཡི་དུས་སུ་གྱུར་པའི་དུས། ། དུས་བཞི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡན་ལག་བཅུ་བདུན་བཤད་པ་རྣམས། ། རེ་རེ་ལ་ནི་བཞི་བཞིའོ། ། ཐཱ། དགའ་བ་བཞི་ལ་བཅུ་དྲུག་ཏུ། ། རིམ་པ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། ། ཐམས་ཅད་དགའ་བ་བཟང་པོ་སོགས། ། དེ་ནི་རིམ་པ་བཅུ་བདུན་པའོ། ། ག༑ དེ་རྣམས་སུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། རྫོགས་ལྡན་གསུམ་གཉིས་རྩོད་ལྡན་འདོད། ། དེ་རྣམས་དབུས་སུ་སེམས་གང་ཞིག། དེ་སེམས་མཆོག་ཏུ་གཉིས་མེད་དོ། ། ཏ། དེར་ནི་ངེས་པར་ཆོས་བྱ་སྟེ། ། མདོ་སྡེ་དྲུག་མཐའ་དབུ་མའོ། ། བརྟན་པ་ལ་སོགས་ཡོངས་བྱུང་བ། ། བགྲོད་བཞིན་དུ་ནི་མི་བདེན་འགྱུར། ། བཱི།

Regarding the twelve cakras: The nature of the maṇḍala and the maṇḍala deities are the identities of the cakras of the respective principal deities of all the chapters. They abide within and within those [cakras] in a subtle and extremely subtle manner, just as this "Excellent Time" (bhadrakāla) abides within the four ages. Thus, having understood that [the maṇḍala] is the nature of all that is to be expressed, it arises from the Ḍākinīsaṃvara for those who abide in the subtle yoga. Now, the definitive terminology of the body, speech, and mind of all the tathāgatas is spoken: SA: The nature of all bliss, the speaker of ultimate bliss; from that, all beings are produced; remember it as suchness. BHA: Even the habitual tendencies are non-existent; it abides in the sixteenth part. In the center of the perfect selflessness, it is the self-characteristic of the object of expression. TA: The time that has become that time; it is not otherwise than the four ages. The seventeen limbs that are explained, each has four. THA: The four joys should be known as sixteen according to their sequence. All joys, such as the "Excellent" and so forth—that is the seventeenth sequence. GA: It is said that they go into those; the Kṛtayuga, Dvāpara, and Kaliyuga are desired. The mind which is in the center of those is the supreme non-dual mind. TA: There, one should certainly practice the Dharma; the six classes of sūtras are the Madhyamaka. That which arises from the stable and so forth becomes unreal as it proceeds. VĪ:

དབང་པོ་ལ་སོགས་ཡིད་བདག་ཉིད། ། རྟག་ཏུ་རིགས་པས་བལྟ་བར་བྱ། ། བར་དུ་སོན་པ་ཡི་ནི་སེམས། ། གཉིས་མེད་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། ། ར༑ རྣལ་འབྱོར་ཀུན་ལ་རོལ་བར་འགྱུར། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་རྩོད་དུས་སོན། ། གསུམ་པ་དང་པོ་བཞི་པ་ནི། ། གཉིས་ལྡན་གསུམ་ལྡན་རྫོགས་རིམ་པས། ། ཀཱ། ལུས་རྗེས་དྲན་པ་ཞེས་སོགས་པ། ། དུས་དང་དུས་ཀུན་དུ་འཇུག་བྱ། ། ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཞི་པོ། ། ཡོན་ཏན་རེ་རེ་རེ་རེ་འཕྲོག། ཡ། གང་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་ཀུན་ལ། ། བསྒོམས་པས་ཆ་ཤས་བརླག་པར་འགྱུར། ། དེ་ཕྱིར་ནང་བདག་ཉིད་དུས་རྣམས། ། བྱ་བ་ཕྱོགས་འདིར་ཕྲ་བ་འཇུག། བཱཀ༑ གང་གི་ངག་ནི་ཀུན་བདེ་བ། ། དེ་ཡིས་ཕྱི་དུས་ནི་རྗེས་དྲན། ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུས་དུས་སུ། ། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱིས་འཇུག་པའོ། ། ཙིཏ། བསམ་མེད་དེ་ཡི་ལམ་ཐམས་ཅད། ། དོན་ཡོད་མཐོང་ཕྱིར་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། གང་དུ་བསམ་པ་ཡི་ནི་ཆོས། ། དེ་མི་བདེན་པ་མཆོག་རྨད་བྱུང་། ། ཏ། དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན་བདག་ཉིད། ། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་དང་གཉིས་སུ་མེད། ། བརྗོད་བྱ་ཡང་དག་རྟོགས་བྱས་ནས། ། ལེའུ་དུམ་བུ་ཀུན་དུ་སོན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་དགོས་པའི་ལྷག་མ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་གོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བྷ་ག་རྣམས་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་མའི་བྷ་ག་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྷ་ག་རྣམས་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་ལེའུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མིང་གི་ཡི་གེ་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་པ་རྣམས་ཏེ།

The senses and so forth, whose nature is the mind, should always be viewed through reasoning. The mind that has reached the intermediate state is described as supreme non-duality. Ra: one will sport in all yogas. The innate joy has reached the age of strife. Third. First and fourth: the completion stage practitioner [engages] with the two and the three. Ka: the recollection of the body and so forth should be practiced at all times. The four elements, earth and so forth, each seize one quality. Ya: because all conceptualizations are destroyed by meditation, their parts are lost. Therefore, the internal self at all times enters into subtle activity in this direction. Vāk: for one whose speech is entirely blissful, that is the recollection of the external time. The Buddhas enter the worlds at the proper times. Citta: all paths of that which is beyond thought are attained because the goal is seen. Wherever there is a phenomenon of thought, that is the supreme, marvelous untruth. Ta: furthermore, the nature of all phenomena is the nature of reality (dharmatā), non-dual with the object. Having correctly realized the subject matter, it pervades all chapters and sections. This is the intention: it should be understood that the remaining subject matter and purpose will be explained. Now, the bhagas of the yoginīs are taught: "in the bhagas of the yoginīs." Here, the bhagas of all the yoginīs are those explained as the brief indications of the names of letters within their respective chapters.

དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་རྣམས་སུ་གསུངས་པ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། ། ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རབ་ཞུགས། ། སྟེང་བལྟས་པ་ཡི་རླུང་རྒྱུ་བ། ། སྤྱི་བོར་རྡོ་རྗེའི་གུར་དུའོ། ། འདོད་ཆགས་ཉི་མའི་དབུས་སུ་ནི། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་སྤྲུལ་ཐིམ་འགྱུར། ། དེ་རུ་སྐྱེས་པའི་ཕག་མོ་ནི། ། བྷ་གའི་ལིང་ག་ཡིད་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྒྱུད་དུ་བཤད་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ན་རྣལ་འབྱོར་མའི་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དང་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པའོ། ། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་དང་འདུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའོ། ། འདིར་ནི་མིང་གི་ཡི་གེ་ཉིད་དོན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དོ། ། ཡང་ཡི་གེའི་དོན་རྣམས་ལས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོའི་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྷ་ག་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ཐོང་ཤིག། ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་མེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། མིང་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་སྟོན་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོང་ཤིག།

Regarding these, it is taught in the chapters on Vajravārāhī and the others: "All objects and sense faculties Enter the maṇḍala of the navel. The upward-looking wind flows Into the vajra pavilion at the crown. In the center of the sun of desire, Emanation and dissolution occur in an instant. The Vārāhī born there Arises from the mind as the bhaga-liṅga." Such passages explain the syllables of the names of all the yoginīs in the tantra. Alternatively, this is not an explanation of the yoginīs alone; rather, the syllables of the names of all the heroes, as well as the factors of awakening (bodhipakṣa-dharma) and the sacred sites, near-sites, and so forth, are taught. Nevertheless, the names and perceptions of all things are established through worldly convention. In this context, the syllables of the names themselves are the producers of the meaning. Furthermore, the meaning of the syllables is not the actual entity, but rather the relationship between that which is produced and the producer—this is the intended meaning. In that way, the bhagas are likewise produced. Understand this as the meaning of the "Condensation of All Wisdoms." Why is this? Because the nature of the non-apprehension of the wisdom of insight (prajñājñāna) is such. "Mere name" means that for worldly beings, it is the "absence of marks" (animitta). Understand this as the abandonment of all adventitious stains and the marks of delusion.

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དག་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དག་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བྷ་ག་རྣམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩེན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སེམས་དཔར་བརྗོད་དེ། འདོན་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩེན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་བྷ་ག་རྣམས་སུ་མིང་ཚིག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པའོ། ། ཡོ། རྣལ་འབྱོར་པས་དངོས་གང་དྲན་པ། ། དེ་ནི་མྱུར་དུ་ཡུལ་ལ་འགྲོ། ། མ་དག་པས་མི་ཤེས་ཉིད་འགྱུར། ། དག་པས་ཤེས་པ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། ། གི། ཆགས་ལྡན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། དག་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་འདོད། ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། སྲིད་པ་སླར་ཡང་བརླག་པར་བྱེད། ། ནྱ། གང་ཕྱིར་འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཡིས། ། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་སྦྱར། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོར་འཁྲུངས། ། བྷ། དུས་བཞི་ཡི་ནི་ངེས་པ་ཡིས། ། གང་ཕྱིར་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོར་གནས། ། བདེན་ཞིང་མི་བདེན་མ་ཡིན་པ། ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བགྱི། ། གོ། ། དུས་དང་དུས་སུ་གཟུགས་དགོད་བྱ། ། སེམས་ཅན་གཟུགས་གང་ལ་སྤྱོད་པ། ། གཟུགས་དེ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས། ། ཞུགས་པ་དྲི་ཟ་དང་ནི་མཚུངས། ། ཥྚུ། བུ་དང་ཕ་ཞེས་ད་ལྟ་ནི། ། རང་བཞིན་མེད་དེ་དུས་གཟུགས་ཅན། ། གཟུགས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ། དབང་པོ་ཡི་ནི་གཞུ་དང་འདྲ། ། མཁའ་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །

The purity of primordial wisdom is the purity of all yoginīs. Thus, the Blessed One sports within the bhagas of the yoginīs. For that reason, the nature of all ḍākinīs is called the "Sattva," according to the specific recitation. The connection is that the mind of the Blessed One becomes endowed with sport through the five aspects, such as the purpose and so forth. Now, the etymological definitions of the names of the yoginīs' bhagas are taught: Yo: Whatever entity a yogin recollects, that quickly goes to the object. Through impurity, one becomes ignorant; through purity, one attains knowledge itself. Gi: For all beings possessed of passion, purity is asserted as the Vajra-holder. Through the yoga of supreme immutability, one destroys becoming once again. Nya: Because, by way of the aspect of clear light, sentient beings are joined with the nature of the Buddha. The nature of all Buddhas is born as the great illusion. Bha: Because, by the certainty of the four times, one abides in the wheel of becoming. One should view it as like a dream—neither true nor untrue. Go: At every moment, one should arrange the forms. Whatever forms sentient beings engage with, the Buddhas have entered those forms, just like gandharvas. Ṣṭu: "Son" and "father"—at present, these lack inherent nature and are of the nature of time. Form is to be abandoned; it is like a rainbow in the sky. The expanse of space is [the abode] of all Buddhas.

ཡོངས་སུ་གང་བར་རྣམ་པར་མཚོན། ། སྐྱེས་པ་དང་ནི་འགལ་འགྱུར་ཏེ། ། སྨིག་རྒྱུ་ཡི་ནི་ཆུ་དང་མཚུངས། ། སྐྱེ་གནས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ། ། རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར། ། འདུ་ཤེས་སྐྱེ་གནས་དེ་སྐྱེ་སྟེ། ། སྐྱེ་གནས་དེར་ནི་ངེས་མི་གནས། ། ཞེས་སོ། ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩེན་པའི་ཚིག་གིས་བཤད་པ་བརྗོད་པ་གང་། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དང་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་རོལ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། རྩེན་པ་ནི་ཡང་འདིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་ཏུ་འདིར་བཤད་དོ། ། གལ་ཏེ་རྩེན་པ་དང་རྩེན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཚིག་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་(ཞེ་,ཤེ་)ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཞུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་མིང་དང་འདུ་ཤེས་ཙམ་ཡང་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་པར་གནས་པར་བྱ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དོན་ལ་རྟོན་པར་གནས་པར་བྱའོ། །

It is characterized as being completely full; it is contradictory to [the notion of] birth, being like the water of a mirage. The place of birth is explained in that way, and its vastness will be explained [later]. That perception arises as the place of birth; in that place of birth, it does not abide. Thus it is said. Now, regarding the explanation of the words of the Blessed One’s play: all the yoginīs and heroes have spoken of the subject matter, the expressive words, the connection, the purpose, and so forth. In all the tantras, such as the Ocean and others, it is connected [to the idea] that it is the locus of the play of the six [senses]. Furthermore, "play" is here explained as the word of the Tathāgata, who is the nature of all aspects. If "play" and the entity that plays were two separate things, then the Blessed One would have spoken of the purpose and so forth through the five words beginning with "Thus have I [heard]" and ending with "the body, speech, and mind of all the Tathāgatas." To this, it should be said: because in all cases the subject matter, the expressive words, and the connection—from "Thus have I [heard]" until the end of the complete source text—are spoken as mere names and perceptions, the Tathāgata has spoken them. A bodhisattva should not abide by relying on the literal syllables, but a bodhisattva mahāsattva should abide by relying on the meaning.

རིགས་པ་འདིས་འདིར་ཡང་དོན་ལ་རྟོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡི་གེ་རྣམས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟར་འདིར་རྩེན་པར་གྱུར་པ་དང་། རྩེན་པའི་ཚིག་ནི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཉིད་དུ་གོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩེན་པའི་གནས་སུ་རྩེན་པར་གྱུར་པ་དེའི་དུས་སུ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་རྩེན་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཚིག་བཤད་པ། ཀྲཱི། ཀྲཱི་ཡིག་རྩ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། བུ་ག་གང་དེ་རྣལ་འབྱོར་མ། ། དེ་རྣམས་དབུས་སུ་བདེ་ཆེན་པོ། ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་བརྗོད། ། ཌི། ཌི་ཡིག་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་རུ། ། དངོས་པོ་རེ་རེ་གནས་པ་ཡིན། ། དངོས་པོ་མཆོག་ཏུ་ཞི་བའི་གནས། ། ཡང་དག་རིགས་པ་ཡི་ནི་གཟུགས། ། ཏ། སྣ་ཚོགས་གོ་འཕང་ལས་འབྲེལ་པ། ། དེ་དང་དེར་ནི་གནས་པ་ཆེ། ། དེར་ནི་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་དོ། ། བདག་བྱིན་བརླབ་པ་བསྒོམ་པར་གྱིས། ། ཝཱན། དེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་འདི་ཀུན། ། བདེ་མཆོག་རྣལ་འབྱོར་གཅིག་བྱས་ནས། ། བདེ་ཆེན་ལ་སོགས་མི་རྣམས་ཀྱིས། ། དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་བཙལ་བར་གྱིས། ། དེ་ཡི་གཟུགས་སུ་དེ་སྐྱེ་འགྱུར། ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་སོགས་སོ། ། འདི་ནི་རིག་པ་མདོར་བསྡུས་པའོ། ། རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ནི། ། དགོས་པ་ལ་སོགས་བཤད་པ་ནི། ། རྒྱུད་རྣམས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ། ། བྱིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་མ་ཤེས། །

By this reasoning, here too, in order to illustrate the syllables by relying on the reliance upon the meaning, one should understand that the playful engagement and the playful words are to be understood as the very reliance upon the meaning. Furthermore, the expressed and the expresser are the playful engagement in the place of play of the yoginīs; at that time, through one's own experience, it is the meaning of the term "Bhagavān" (the Blessed One). Now, the etymological explanation of the words associated with that playful engagement: Krī: The letter krī is the aperture of all the channels; the yoginīs are in those, and in their center is great bliss—that is described as the Bhagavān. Ḍi: The letter ḍi is in the wheel of channels; each entity resides there. It is the supreme state of peace, the form of perfect reasoning. Ta: From the state of various [realities], the connection; that which resides in each of those is great. There, one acts for the benefit of sentient beings. One should meditate on the self-consecration. Vān: All these minds endowed with that, having become a single yoga of Cakrasaṃvara, all those such as great bliss and so forth should be sought by humans. It will arise in that form; its own characteristic is the cause and so forth. This is the summary of the knowledge; the extensive [explanation] will be told. Thus, the explanation of the purpose and so forth by way of the seven aspects exists in all tantras, but it is not known by the yoga of the childish.

སླར་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་སློབ་དཔོན་དུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་བརྗོད་དེ། འདིར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་གི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པ་དང་བྱེད་པར་འདོགས་པ་གསང་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པའོ། ། མཆོད་པ་དང་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་གཏོར་མ་དང་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ཀྱི་ཆོ་གས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགོས་པའོ། ། དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཆོ་ག་བྱེད་པ་དང་མིང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རང་གི་ཆུ་སྐྱེས་ལ་ཤིན་ཏུ་རོལ་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་འབྲེལ་པའོ། ། དེ་ཡང་སྐུ་བཞི་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་དགོས་པའོ། ། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་འོད་གསལ་བའི་ཚུལ་ལ་སྤྱོད་པས་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། །

Furthermore, regarding the expression and so forth, I shall describe the stages of the lineage as explained by many masters. Here, "expression" refers to the collection of tantric source texts from the Ḍākārṇava. Then, the "subject matter" is the definition of the secret mode of the purpose and function of all yogas and yoginīs, as taught in the words of the Blessed One’s various presentations. The "relationship" is the definition of the subject matter and the expression of the tantra. The "purpose" is the accomplishment and the means of accomplishment through the ritual procedures of offerings, the objects of offering, meditation, and so forth, as well as the offering cakes (bali) and the fire sacrifice (homa), and the collection of activities for the accomplishments (siddhi). Furthermore, the "ultimate purpose" is the means of accomplishment for the Great Seal (mahāmudrā). The "expression" consists of the twenty-five heroes, such as Heruka, along with their definitions, ritual procedures, and the presentation of their names. The "subject matter" is the Blessed One, who sports intensely within the lotuses of the thirty-seven yoginīs, such as Vajravārāhī. The "relationship" is the attainment of non-duality through the union of these two. The "purpose" is the incomparable benefit of sentient beings performed by those abiding in the four bodies (kāya). The "ultimate purpose" is the practice of the mode of clear light (ābhāsvara) by those abiding in the illusory form.

དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཆེན་མོའི་ངེས་པ་བརྗོད་པ་འབུམ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ལས་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆུང་ངུ་འདི་ཡིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་ལས་གང་རྒྱུད་ཆུང་ངུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེ་བས་འཆད་པས་ན་འབྲེལ་པའོ། ། རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཐོས་པ་ཆུང་བ་རྣམས་དང་བློ་དམན་པ་རྣམས་དང་བསྡུས་པ་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་རྒྱུད་ཆུང་ངུ་གསུངས་པ་ནི་དགོས་པའོ། ། སླར་ཡང་སྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་དུས་སམ་སྙིགས་མ་ལྔ་རྣམས་སུ་ཡང་རུང་སེམས་ཅན་བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་དང་བྲལ་བ་དཔྱོད་པ་པོར་གྱུར་པ་གང་སུ་ཡང་རུང་བ་རྣམས་རང་གི་འདོད་པ་རྒྱུད་ཆུང་ངུ་འདི་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་དང་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་མིང་དུ་འདོགས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུད་བསྟན་པ་ནི་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དགོས་པ་དང་བྱེད་པ་གཉིས་ངེས་པར་གསུངས་པ་ལས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །

Likewise: In all tantras, the Hevajra Tantra—the Definitive Expression of the Great Yoginī in three million six hundred thousand verses—is the expressive [word]. The expressed [meaning] is this King of Tantras, the Short Ocean of Ḍākinīs. The connection is that the Short Tantra explains all the extensive tantras through the oral instructions of the Vajra Master. The purpose is that during the Age of Conflict, Śākyamuni taught this short tantra for those with little learning and inferior intellects who desire Buddhahood through concise means. Furthermore, the compilers condensed it so that from the time after Śākyamuni’s parinirvāṇa, or during the five degenerations, any sentient beings who lack service to a guru and have become mere investigators may attain Buddhahood simply by seeing, touching, or hearing this short tantra according to their own inclinations; this is the ultimate purpose. Likewise, the expressive [word] is that which the Buddhas designate by such names throughout all the great trichiliocosms. In this regard, the Blessed One taught the tantra through the characteristic of being like an echo; since the purpose and the function have been definitively spoken, that which is the actual essence, being inexpressible, is the expressed [meaning].

བསྟན་པ་དང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དག་ལས་གང་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེས་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་དག་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པས་བདེ་བ་དམ་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་ལས་དགོས་པའོ། ། དགོས་པར་མ་ཟད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་བསྡུས་པ་དགའ་བ་བཞིར་ཆུད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མཐར་ཐུག་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཆུད་པ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་སྤངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱེ་བར་བྱ་བ་དང་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཉིད་ལས་འབྲེལ་པའོ། ། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པར་ལྟུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཞུག་པའི་དོན་ནི་དགོས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པས་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པའི་རོ་མྱང་བ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། སླར་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལེའུ་ཐམས་ཅད་དམ་དུམ་བུ་ཡང་རུང་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །

From among the teaching and the object to be taught, the state of capacity that arises from hearing, reflecting, and meditating upon the characteristics of phenomena and the nature of phenomena is the meaning of what is called "connection" for yogins. Thus, because it is supremely non-dual, the very aspect of supreme bliss is the purpose arising from the radiation of tens of millions of Buddhas. Not only is it a purpose, but because those Buddhas teach the dharmas in order to act for the benefit of all sentient beings, the attainment of the siddhi of Mahāmudrā is the purpose of the purpose. Likewise, the names of all things are subsumed within the four joys; at the ultimate point of those, the coemergent is realized, and that object of the nature of phenomena, which has abandoned the nature of being one or many, is also expressed. It is to be expressed because it is the very act of differentiating and distinguishing all entities. It is a "connection" because it is the very basis for designating all the dharmas of the Mahāyāna. The purpose is to lead sentient beings who have fallen into hatred and so forth. The purpose of the purpose is the tasting of the various flavors of suchness through the logic of the collection of actions according to the intention of their own minds. Furthermore, in the manner of the pervaded and the pervader, the Blessed One’s presentation is expressed by the tantras, whether in their entirety or in fragments.

བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་ལེའུ་ཐམས་ཅད་དུ་གཙོ་བོ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེར་བཤད་དོ། ། བསྲུབ་པ་དང་སྲུབས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་འབྲེལ་པའོ། ། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་རྣམས་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རིམ་པས་བྱེད་པ་ནི་དགོས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་ཆུད་པ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ལ་སོགས་པ་དང་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་རྣམས་ཀྱི་མིང་དེ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་འདུས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་བླ་མའི་གདམས་ངག་གིས་གང་སྟེང་དུ་ལོག་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཁམས་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཐིམ་པ་ཉིད་ནི་དགོས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའམ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་པོ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བྱས་ནས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཞུང་གི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟེན་ཏེ། གཞུང་དེ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་བརྟེན་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལེན་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །

That which is to be expressed is explained as the state of conduct of the principal deity and the members of the maṇḍala throughout all the chapters of the lords of heroes and heroines. The method for accomplishing the supreme unchanging accomplishment through the phenomena of churning and being churned is the connection. The purpose is the production of the signs, such as smoke and so forth, through the sequence of the six branches. The ultimate purpose is the attainment of the accomplishment of the mudrā by being free from the nature of those [signs]. Likewise, the names of the channels of the vajra, the lotus, and so forth, as well as the places, near-places, and so on, are the expressors. The descent of the bodhicitta from the union of the winds and consciousness is that which is to be expressed. Furthermore, its reversal upward through the guru’s oral instructions is the connection. The purpose is the dissolution of those [channels] into the four elements, which is the bodhicitta free from extremes. Having established that the ultimate purpose is the practitioner who is the domain of the wisdom produced in that way—beyond the reach of expressor and expressed, or the accomplisher of all activities—one should practice accordingly. Similarly, in this context as well, whatever collection of source texts exists is the support. The expressors are those source texts which, through the sequence of the lineage, lead one to buddhahood; they are the support. That which is to be expressed is the activity of the body, speech, and mind of those [practitioners] who take up [the teachings].

འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་བཅུ་བདུན་འབྲེལ་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་འབྲེལ་པའོ། ། བགྲོད་པར་བྱ་བ་དང་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དགོས་པའོ། ། དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་འགུགས་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། གལ་ཏེ་འདིར་དེ་སྙེད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་མའི་དགོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཤད་དེ། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་གླེན་པ་ཐོས་པ་ཆུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་མ་སོན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ངན་པས་ཆོས་བསྟན་པ་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་དཔྱོད་པ་སྡང་བའི་བསམ་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དེ་ལྟར་ཏེ། འོན་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ངེས་པར་གཅིག་ཏུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཕན་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པ་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྐྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ།

Regarding the formulation beginning with "Thus have I heard" and so forth, the connection of the seventeen limbs is the "connection." The function of those [limbs] is the "purpose," which consists of the characteristics of the four offerings—such as what is to be traversed and what is not to be traversed—and the purification of those very offerings. The "ultimate purpose" is the summoning of the ultimate Buddha himself, the illustration of bodhicitta, and the performance of various activities through that very [bodhicitta]. If one asks: "If the various intentions of many masters are explained here through the expression of the words and so forth, then when you establish the words 'Thus have I heard' and so on, are the intentions of the former masters authoritative?" To this it is said: Such words belong to those who lack clairvoyance, who are dull-witted and of little learning, who have not reached the far shore of the Tathāgata’s speech, who teach the Dharma under the influence of bad spiritual friends, who do not examine the perfection of their own and others' welfare, and who possess a hostile intention. However, those who possess clairvoyance, who have reached the far shore of the Tathāgata’s speech, who are definitively and solely intent on the benefit of themselves and others, who possess insight, who generate benefit for others, and who produce their own and others' welfare—by such individuals were the characteristics of the expression of the words "Thus have I heard" and so forth spoken. As it has also been said:

དགེ་སློང་དག་ངའི་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉན་པར་འགྱུར། ཐོས་ཏེ་གནས་ལ་སྡུད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དུ་མའི་དོན་ཡང་དག་པར་རིག་གོ། ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་བླ་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་སྔགས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་གནས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཞིང་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་སྣ་ཚོགས་ལས་སེམས་ཅན་སྣོད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གང་དང་གང་ལ་གང་ཞིག་སོ་སོར་བསྟན་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དེ་དང་དེ་ལ་སྤྱན་རས་ཀྱིས་གཟིགས་ཤིང་རེག་པའམ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བལྟས་པ་ན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་ཐོས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བས་གཉིས་ཀ་ལ་རེག་པ་བསྐྱེད་དོ། ། ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དྲི་ཡང་སྣོམ་མོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྕེས་རོ་ཡང་མྱང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཟའོ། ། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེའོ། ། འདིར་ཡང་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་སེང་གེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཆོས་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་གསུངས་སོ། ། སེམས་ཅན་དེ་དང་དེའི་རིགས་ཅན་རྣམས་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པར་བསྡུ་བ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།

"Monks, those who teach my Dharma will hear the words, 'Thus have I heard.' Having heard them, they will compile them into a residence [of the teaching]. Just as the meaning of many verses is correctly understood within a single verse, so too for those endowed with insight, the words of the Guru and the Yoginīs—whether born of mantra, born of the residence, co-emergent, or born of the field—through their various powers, bestow great bliss upon sentient beings who are suitable vessels, by looking upon them, by touching them, or even by being seen, according to whatever individual capacity has been individually taught. When they look toward the great trichiliocosms, they will see them. The sentient beings dwelling there will hear the sound. Through that very appearance, they will experience a touch for both. With divine wisdom, they will also smell fragrances. With the tongue of the manifold Dharma, they will also taste and consume flavors. They will recollect their former abodes, and the exhaustion of defilements will also arise. Here too, in the words 'Thus have I heard' and so forth, the Blessed One, the Lion of the Śākyas, has spoken all dharmas and the characteristics of dharmas within a single verse. He has realized all those of the various families of sentient beings in that way at that time. This is the meaning of what has been compiled in various ways by those various bodhisattvas and yoginīs. Therefore, there is no fault."

། འདིར་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་། དེའི་ཚེ་འདིར་སློབ་དཔོན་དུ་མའི་དགོངས་པ་འདིར་བཅུག་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་དོ། ། སྨྲས་པ། ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་གང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པའི་སློབ་དཔོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སློབ་མ་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པའི་དགོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཅུག་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞུང་འདིར་བྱས་པའི་སློབ་དཔོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཞེད་པ་གསུངས་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན། གང་དང་གང་ལ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསམས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་འདི་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གོ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་། བསྲེགས་བཅད་བདར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། ། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་པ་ཡིས། ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་བླ་མའི་བཀའ། ། བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན། ། ཞེས་བྱ་བས་སྐྱོན་མེད་དོ། ། ད་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་ཡན་ལག་བཅུ་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པར་བྱེད་པ་སྨྲས་པ། དེ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔའ་བོའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣལ་འབྱོར་མའི་བྷ་ག་རྣམས་སུ་རྩེན་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

Here, if it is argued that although there is no fault in that, there is a fault in incorporating the intentions of multiple masters into this [text], it is said: In the future, in the final times, for the sake of inspiring authentic confidence in those masters who abide in the state of a Vajra Master (vajrācārya), the intentions of the various masters residing among the disciples—those who desire to transmit them from one to another—are thus incorporated into the master’s intention. When those who have faith in the various assertions of the masters presented in this source text (śāstra) examine them simultaneously, they are shown whatever their own minds have reflected upon. At that time, if one possesses intelligence, one will understand the speech of the Tathāgata. Likewise: "Just as gold is tested by burning, cutting, and rubbing, So should the words of the Guru be accepted By monks or the wise after thorough examination, And not merely out of devotion." Thus, there is no fault. Now, regarding the explanation of the seventeen branches from "Thus have I heard" up to the completion of the tantra, it is said: In that regard, "Thus have I heard at one time" means that the Blessed One, the Great Hero, the Lord (Īśvara), was sporting in the bhagas of the yoginīs, which are the body, speech, and mind of all the Tathāgatas.

དེ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཆོས་མདོར་བསྟན་པར་གྱུར་ཏེ་སྟོན་པ་པོ་ལས་ཐོས་པར་སྡུད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སྡུད་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། བདག་གིས་ཐོས་པ་སྟེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བརྒྱུད་ནས་ཐོས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དང་བ་མ་ཡིན་པས་འདིའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ཐོས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྟོན་པ་ལས་ཐོས་ཀྱི་ཡང་གཞན་ལས་སམ་གཅིག་ཐོས་ནས་དེ་དག་ལས་བདག་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་ལས་ཐོས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་མེད་ཅིང་གསུང་ལ་བསྣན་པ་དང་ཕྲི་བ་ཡོད་ན་ཡང་དག་པའི་བསྡུས་པར་མི་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་གསུངས་པ། འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དང་ཡི་གེ་འདི་ཉིད་དང་། ཚིག་དང་ངག་དང་གླེང་གཞི་དང་གནས་སྐབས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྡུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཐོས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་དང་མི་དྲན་པ་ལས་སམ། ཐ་མལ་པ་ལ་སོགས་པ་གྱ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་བྱས་ནས། འདི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་གླེང་གཞིའི་སྐབས་ཀྱི་མདོ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གོ་བར་བྱའོ། །

Regarding that, the phrase "Thus have I" indicates that the compiler, having himself attained manifest, perfect buddhahood, became the one who heard the Dharma from the Teacher and compiled it. Therefore, by the word "heard," the act of compilation is shown. The meaning is: "I heard it, but I have not attained manifest, perfect buddhahood." Because there is no great faith in what is heard through a lineage, he speaks of having heard it directly. The word "himself" means: "I heard it from the Teacher; it was not taught to me by another, nor was it heard from one person and then taught to me by others." Even if one has heard it directly, if one does not remember it in every detail, or if there are additions or subtractions to the speech, it will not be a perfect compilation. Therefore, to express its perfection, he says "thus." This means that in this very manner, with these very syllables, and in the sequence of phrases, sentences, introductory narratives, and contexts, he compiles exactly as he heard it. Furthermore, the meaning is that it is not the case that what was heard in one way is compiled in another, nor is it due to lack of memory, nor is it appropriate to do so through the recklessness of an ordinary person or the like. Having done so, the word "thus" itself should be understood as the Teacher’s authorization to state the summary of the sūtra in the context of the introductory narrative and so forth.

ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཁོར་འདུས་པ་ན་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་པ་ནི་གླེང་གཞིའོ། ། དེ་གསུངས་པའི་དུས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་གཅིག་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩེན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དུས་ནི་དུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དྲུག་གི་སྐལ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། དབང་ཕྱུག་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པ་དང་། ། དཔལ་དང་གཟུགས་ཀྱི་དོན་དང་ནི། ། རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཕུན་ཚོགས་པ། ། དྲུག་རྣམས་སྐལ་བ་ཞེས་བྱར་དྲན། ། ཞེས་སོ། ། འདི་ལ་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གྲགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་པས་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་གྲགས་པར་གྱུར་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དཔེ་མེད་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

In order to be consistent with that teaching of the Dharma, the introductory narrative (nidāna) is the Blessed One’s dwelling and teaching while surrounded by a harmonious assembly at a certain time. Regarding the phrase "at one time" (ekasmin samaye) and so forth: it is connected to the statement, "At one time, the Blessed One was in a state of playful enjoyment." "Time" (samaya) refers to the occasion. The "Blessed One" (bhagavān) is one who possesses the sixfold fortune (bhaga), such as sovereignty (īśvara) and so forth. As it is said: "Sovereignty, wisdom, fame, Glory, form, and diligence— These six are remembered as the fortune." Because he possesses this fortune, he is the "Blessed One." Furthermore, "sovereignty" is the perfection of not being subject to others, because the Blessed One has utterly abandoned all obscurations along with their habitual tendencies (vāsanā). "Perfection of wisdom" is because he possesses a wisdom that is unimpeded regarding all aspects of all objects of knowledge. "Perfection of fame" is because, as the very basis of all qualities, his renown has spread and pervaded all directions and intermediate points. "Perfection of glory" is because he is a fit basis for all those who desire the perfections of both the mundane and the supramundane. "Perfection of form" is because his body is adorned with the peerless major and minor marks.

བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་འབད་པ་ཉམས་སུ་བཞེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་འདིར་ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་དུས་ཀྱི་སྟོན་པ་པོས་ཤེས་ནས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་རྩེན་པ་དང་ལྡན་པས་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་ཏེ་བི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཧ་ར་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སྤྱོད་པས་བཞུགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། ། དེ་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། ལྷག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པའོ། ། གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པས་བཞུགས་པའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བཞུགས་པའོ། ། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འོངས་པས་ཀྱང་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བཞུགས་པའོ། ། དེ་ཡང་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། རང་གི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་དཔའ་བོའམ། རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ས་བརྙེས་པར་གྱུར་པས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་མཛད་པ་ཡང་ངོ་།

Perfection of diligence is due to the fact that he undertakes effort because he is supreme in benefiting sentient beings in every possible way. Furthermore, in this context, the Blessed One, the Teacher of that time, is endowed with the state of abiding as the Great Vajradhara who possesses play. The prefix vi- and the root hṛ indicate abiding in the conduct of meditative equipoise; for the Buddha-Blessed Ones are always in meditative equipoise. Regarding this, when the Blessed One attained perfect enlightenment, he taught the four ways in which a Buddha abides, corresponding to the applications of the higher trainings: whatever activity of the body there may be, that is abiding in deportment; whatever activity of speech there may be, that is abiding in teaching the Dharma; whatever activity of mind there may be, entering into meditative absorption and being naturally in equipoise is abiding in meditative attainment; and whatever activity of mind there may be, beholding sentient beings with the Buddha-eye, even when gods and others approach, is abiding in internal meditative composure. Thus, he is endowed with the state of abiding. His specific definition is stated: "The Great Hero, the Sovereign." He is a "hero" because he is victorious over the afflictions and secondary afflictions, or because he has no regard for his own body or life. Furthermore, having attained the stage of the Great Vajradhara through the sequence of the Joyous Ground and so forth, he acts for the benefit of all wandering beings.

། དེ་གོམས་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟར་གསུམ་དང་དྲུག་དང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་སྟེ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་དེ་རྩེན་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་ལ་ཡང་འཁོར་ལོ་གསུམ་ནི་ཐུགས་ཀྱིས་སོ། ། འཁོར་ལོ་དྲུག་ནི་གསུང་གིའོ། ། འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ནི་སྐུའི་སྟེ་དེ་ལྟར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་དུ་བཞུགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཚིག་གི་རིགས་པས་རྟར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གྲུ་གསུམ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ཡང་དཔའ་བོའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། ། གྲུ་གསུམ་དུ་ནི་རྣམ་པར་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བའི་གསུང་གིས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་བྷ་ག་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

Through familiarity with that, one is free from the habitual tendencies of the aspects of subject and object; this is the meaning of the term "Great Dharma" (mahādharma). Thus, those who abide in the wheels (cakra) of three, six, and twelve—the sovereign (īśvara) of the Great Vajradhara who abides in those twelve—is intended to be one who possesses the play of the sovereign of the Great Hero. In this context, the three wheels are of the Mind; the six wheels are of the Speech; and the twelve wheels are of the Body. Thus, the meaning is the emanation of infinite and boundless tens of millions of Buddhas within the wheels of Body, Speech, and Mind. If one asks where he resides, it is for that reason that it is said, "all the Tathāgatas" and so forth. Because this wisdom (jñāna) has proceeded (gata) in accordance with the nature of phenomena (dharmatā), it is thus spoken of. A Tathāgata is so called because he is the very meaning of the wisdom of the Buddha’s scriptures. This is established by the etymological reasoning (nirukti) of the very word "spoken" (ukta). The Body, Speech, and Mind of all the Tathāgatas are their ultimate essence, which is emptiness (śūnyatā). Therefore, it is like a triangle, like space. Furthermore, it is because it is the support for all the bliss of the Hero. As it is said: "By the divisions of Body, Speech, and Mind, one should meditate upon the triangle." Regarding the phrase "in the bhagas of the Yoginīs":

མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་རིག་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྷ་ག་རྣམས་ནི་པདྨོ་རྣམས་ཏེ་དེ་ཉིད་སྙིང་པོའོ། ། འདི་བུད་མེད་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ནུ་མ་དང་གདོང་ལ་སོགས་པ་དང་གོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། ། སྐྱེ་གནས་རང་བཞིན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་དེའི་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་རྣམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩེན་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་ན་ཕྱུག་པོ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུས་ཀྱི་ཁང་བཟང་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅིའི་དོན་དུ་དེ་རྣམས་སུ་རྩེན་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན། རྣལ་འབྱོར་མའི་གསང་བ་ཆེན་པོ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་འཆད་པ་ལས་དེ་ལ་དབང་བར་གྱུར་པ་རྣམས་དགུག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། ། གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩེན་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པར་གསུངས་པ། ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་སྟེ་གཞན་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་སྟོང་རྣམས་དང་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་ཚད་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བཞུགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

The bhagas of those thirty-six vidyās, such as the ḍākinīs and others, are the lotuses, and that itself is the heart mantra. This is not merely a woman; why is that? Because it is a specific variety of that very heart mantra, distinguished by the breasts, face, and so forth, as well as by the [different types of] garments. It is by the phrase "the nature of the birth-place is insight" [that this is shown]. The heart mantra of the body, speech, and mind of all the tathāgatas is said to be "in the bhagas of their vajra consorts"; this is the meaning of what is called the mudrā of the source of phenomena (dharmodayā). In those [bhagas], the Blessed One is endowed with play. The meaning is that within the source of phenomena is what is called the "multi-storied palace." For example, the expression "a wealthy man resides in the city" means that he is in the magnificent mansion in the center of the city. For what purpose is he endowed with play in those [places]? It is for the purpose of summoning those who have attained mastery, as it is explained: "The great secret of the yoginīs, the Ocean of Ḍākinīs, shall be taught." With whom is he endowed in play? It is said to be with the thirty-seven yoginīs, such as Vārāhī and others, and likewise with the twenty-four heroes, such as Khaṇḍakapālin and others, together with them. Furthermore, the meaning is that he dwells together with hundreds of thousands of millions of others, with heroes and lordly heroines as numerous as the atoms of the infinite and boundless Mount Meru.

དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་དེ་བཞིན་དུ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བསྡུ་བ་བྱས་ནས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གནས་དེ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་མཚན་མ་བཅུ་བཞི་མཐོང་བ་ནི་རང་གི་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་དངོས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། དབང་པོའི་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་ནི་དོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་པོ་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་ཐེག་པ་མཐོང་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་བརྙེས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་གྱུར་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གཟིགས་པའོ། ། འདི་ནི་མཚན་མ་དང་པོའོ། ། གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་སྔོན་དུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཏེ་བསྡུ་བ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དང་། འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་མཚན་མ་གཉིས་པའོ། ། དེ་ནས་གསུམ་པ་གསུངས་པ།

Therefore, the meaning is that the Blessed One, having gathered together there in that manner with the lords of heroes and heroines, dwells within the source of phenomena (dharmodaya) of the avadhūtī in the nature of authentic wisdom. In those locations, the vision of the fourteen signs through the light of wisdom occurs by the very nature of one’s own awareness; this is because the signs of wisdom are directly experienced through the half-verse and the subsequent verses. With reference to that, it is said: "The net of the senses," and so forth. The "senses" (indriya) are so called because they possess their objects and because all bliss flows forth spontaneously. By whichever sense one perceives the supreme vehicle of all worlds, the Blessed One has attained the absorption (samādhi) called "Endowed with All Bliss." Because that entire net has been gathered together, he gazes together with the lords of heroes and heroines upon the ocean of wisdom. This is the first sign. With reference to the second, it is said: "The net," which refers to the words "having previously accomplished the absorption called Endowed with All Bliss and having gathered [it together]," and the apprehension of the entire wheel of saṃsāra as being of that very nature, because of non-duality; this is the second sign. Then, the third is taught:

བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རིགས་པ་འདིས་བདག་ལས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་དང་བདག་གི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང་མ་ལུས་པ་བདག་གིས་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་སྟེ་བདག་གི་དེ་སྙིང་པོའོ། ། དེ་ནས་ཡང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་བདེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའོ། ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་དེ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་སྒྲས་ལྷའི་དབང་པོས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་གཟིགས་པ་ལས་གྲངས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་མཛད་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བ་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདི་ནི་ཚིག་ལྔ་པའོ། ། ཚིག་འདིས་རྐང་པ་དྲུག་རྣམས་བཤད་དོ། །

"By me" means that through this reasoning, one sees that all beings are emanated from the self, that they abide perfectly as the aspect of the self, and that they are entirely of the nature of the self; that is the essence of the self. Furthermore, "seeing" refers to the fact that all three realms are of the nature of great bliss, like an illusion, a mirage, or a dream. All that bliss is great bliss, and "bliss" is so called because it is the very nature of the bliss of all Buddhas. This is because the Buddhas have two [types of] nirvāṇa: with aggregates and without aggregates. The nirvāṇa with aggregates belongs to the hearers (śrāvaka), while the nirvāṇa without aggregates belongs to the perfectly complete Buddhas. Therefore, the characteristic of the Buddhas' dharmakāya is seen through untainted bliss; this is the fourth [line]. "By the absorption of great bliss" means that through the term "seeing" in this way, the Lord of Gods [sees] the self-nature of wisdom. Just as it is seen, through such certain vision, one will see the nature of countless Buddhas. However, having gathered them all together, the meaning is that they are the nature of the saṃbhogakāya of the Victorious Ones and the Sons of the Victorious Ones, like a sesame pod filling the sky. This is the fifth line. By these words, the six lines are explained.

དེའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་མ་དྲུག་པོ་བཞི་རྣམས་དང་བཅས་པས་མཚན་མ་བཅུར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། འཁོར་བ་དང་ནི་རྣམ་པར་བྱང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འཁོར་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐ་མལ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་དེར་ཡང་དག་པར་འཁོར་བས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དབང་པོའི་དྲ་བ་དང་མཉམ་པས་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་མཚན་མ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། རྣམ་པར་བྱང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཁོངས་སུ་སོན་པ་སྟེ་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། མཐོང་བ་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོ་སོར་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་རིགས་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། ། གཞུ་རྣམས་ཀྱིས་མདའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་དང་གཙོ་བོ་དང་སྙིང་པོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཚན་མ་བཅུ་གསུམ་པའོ། །

Therefore, the six signs previously mentioned, together with the four, become ten signs. Regarding the dependent nature, it is said: "Saṃsāra and purification," and so forth. Here, "saṃsāra" refers to the conventional and ultimate as intended by the fact that, through being free from the ordinary pride of absorption as previously explained, one truly revolves within that saṃsāra. Thus, the nature of the support and the supported form is the inseparability of the Blessed One and the net of the senses; this is the eleventh sign. "By purification" means that even that saṃsāra has entered the domain of the Dharmakāya, because it is unreal. "Seeing" is just like a city of Gandharvas. "Purification" is the twelfth sign. Regarding "attaining nirvāṇa individually," nirvāṇa is the emergence due to the inseparability of the conventional and the ultimate. That emergence is the domain and family of the Buddhas, because it is not an object of ordinary experience, and because it is beginningless, immeasurable, and incalculable, there is no emergence [from it]. It is just like an arrow shot from a bow; likewise, the meaning is that one attains supreme nirvāṇa. "Supreme peace," "principal," "essence," and "nirvāṇa" is the thirteenth sign.

ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ནམ་མཁའ་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་བཞི་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ། ། བཅུ་བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། དེའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབུས་རྣམས་སུ་སྟེ་ལྔ་པའི་དོན་གྱི་གཉིས་པའོ། ། མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབུས་སུ་དེ་ལས་སྐུ་ཆེན་པོ་ཞེས་སོ། ། གང་གི་ཚེ་དབང་པོའི་གཞུ་ནམ་མཁའ་ལ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པ་དང་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། སླར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེར་གཟིགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷའི་དབང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེ་ལས་རང་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ། ། དབང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བས་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་རྫས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉིད་གྲུབ་པའོ། ། དེས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཀྱང་རིག་སྟེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་གཟུགས་མཐོང་བ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། ། འདི་ནི་མཚན་མ་བཅུ་བཞི་པ་སྟེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

For the sake of coemergent joy, the remainder is the characteristic of the supreme space and the fourth reality, which is called the wisdom body (jñānakāya); that is how it was taught. With reference to the fourteenth [chapter], it is said: "In the center of that," and so forth. "Of that" refers to the centers of supreme nirvāṇa; it is the second case in the sense of the fifth [case]. In the center of supreme nirvāṇa, from that, the "great body" arises. When the bow of Indra [the rainbow] is thus in the sky, the Blessed One’s form is of the nature of supreme nirvāṇa: it has reached everywhere, it sees everything, and it is the nature of all. Furthermore, whatever Buddhas reside within the classes of sentient beings, they too will see it there. Through the absorption (samādhi) of the Lord of Gods, one will come to know it oneself. "The faculties" (indriya) here refers to how yogis, through the application of supreme immutability and by means of the signs such as smoke and so forth, achieve the very state of the divine faculties. By that, "I" means: therefore, I too am aware; through the wisdoms of my own self-nature, I see that form. By abiding in the conventional truth (saṃvṛtisatya), I act for the benefit of sentient beings. This is the fourteenth sign, the meaning of which is "possessing the emanation body" (nirmāṇakāya).

དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྣང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། ། སྐུ་དེ་དག་ལ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོ་དག་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་གི་མཚན་ཉིད་རང་གིས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་བྱུང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རང་བྱུང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། ། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་། དྲག་པོས་གྲོང་ཁྱེར་སུམ་བརྩེགས་བསྲེགས། ། ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དཀྲུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་འབྱུང་དང་དེ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་བཅུ་བདུན་རྣམས་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་བཅུ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་དང་པོའོ། ། ། །

Thus, by seeing the signs of wisdom in a manner that is utterly pure, the nature of all things appears from that [wisdom]; therefore, it is the svābhāvikakāya (nature body) of the Buddhas. Because in those bodies the taught and the teacher are inseparable, the characteristics of phenomena (dharma) and the nature of phenomena (dharmatā) are perfectly awakened by themselves. For this reason, the wisdom of the Blessed One is self-arisen, whereas the Hearers (śrāvaka) and others are not self-arisen. Therefore, it is not [like] the entities of the aspects of "I" and "mine," or the grasped and the grasper, because of the clinging to them. Nor is it like the non-Buddhists (tīrthika), because they cause harm to various sentient beings; likewise, in this context, it is as expressed in such words as: "The Fierce One burned the triple city; Viṣṇu churned the eighteen." Therefore, the meaning is that the wisdom of the Blessed One is self-arisen and eternal. This is the first [section], which extensively explains the fourteen signs of wisdom through the words "Thus have I heard" and so forth, as well as "The net of the senses" and so forth, according to the Ship commentary on the Śrīḍākinīsamudra, the great king of Yoginī tantras, by means of the presentation of the tantra and the seven aspects such as the purpose and so on, including the seventeen branches.

ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་གསུངས་པ། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔའ་བོ་ནི་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། ། དང་གི་ཡི་གེས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་དང་དེ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སྐུ་རང་གི་གཟུགས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཉན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ། ། དེའི་ཚེ་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པར་གསུངས་པའི་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་རང་བཞིན་གསུངས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་ཉོན་ཅིག་པ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དཔེ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པས་མཐར་ཐུག་པས་བག་ཆགས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་འཕོ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་འཕོ་བ་ལས་གང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རང་རང་གི་ཁམས་ལས་བྱུང་བ་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེའི་རང་གི་རང་བཞིན་རང་རང་གི་དུས་རྣམས་སུ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Now, the Blessed One’s speech, together with the reasons for the retinue, is correctly exhorted as follows: "O Heroes," and so forth. "Heroes" refers to the twenty-four, such as Khaṇḍakapālin and the rest. The word "and" includes the thirty-seven, such as Vajravārāhī and the rest, as well as the infinite and boundless lords of heroes and heroines. "Listen to those who have arisen from their own bodies and their own forms" means to apply oneself to listening through the condition of one's own primordial wisdom (jñāna). If one asks what that is, it is said: "By their own nature." This refers to the primordial wisdom that expresses the own-nature of all heroes as taught in the fiftieth chapter of the Ocean of Primordial Wisdom. Listen to that. It is an "ocean" because it is indeed immeasurable. It is that which is the ultimate, free from habitual tendencies, through the complete knowledge of phenomena—the essential nature of the characteristics of the Buddha's incomparable domain. As it is said: "However, 'nature' refers to the twenty-four elements and the twenty-four transmigrations. From the transmigrations of these, the nature of the heroes arises from their respective elements; those who possess such natures are the cause of saṃsāra. The nature of the Buddhas is the cause of supreme nirvāṇa." Therefore, the connection is: "Listen to the own-nature of that wisdom-mudrā (jñānamudrā) at their respective times." Now, "O Yoginīs," and so forth.

རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་དེའི་འཁོར་ལོའི་ཚོགས་ལས་དགོས་པ་དང་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པས་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གཟུགས་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་དྲ་བ་སྟེ། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པའོ། ། འདི་དང་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བདག་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་གི་སྐུ་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་ཅན་ལ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་ཡང་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། ཤུགས་ལས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཤུགས་ལས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོའོ། ། དངོས་སུ་སྙིང་རྗེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བཞིས་དོན་གྱི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ལས་སྔོན་དུ་བཤད་པས་མཚན་མ་བཅུ་བཞི་རྣམས་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་དོ། ། དེ་རང་ཕག་མོའི་གཟུགས་སུ་ཞུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདྲི་བར་གནས་སོ། ། གཅིག་ཏུ་ཕག་མོའི་གཟུགས་སུ་ཞུགས་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཡང་ཞུགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བཤད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་བཞིན་ནོ། །

From the assembly of her mandala circle, such as Vajravārāhī and the others, through the relationship of purpose and function, all those yoginīs transform into the form of Vajravārāhī. Pervading that very [form] is the pervasive form in the center of the mandala, which is the "net" (jāla); the intention is that this is for the sake of condensing the entire meaning of the tantra. Regarding the term "self" (ātman) in this very context, it is the nature of the yoginī-mandala that has emerged from the Blessed One’s own body. In that regard, the nature of wisdom (jñāna) is the Blessed Lady (Bhagavatī) in the manner of the Blessed One. Because she is the nature of the body of supreme nirvāṇa through the condition of great compassion, she is explicitly the perfection of insight (prajñāpāramitā). Implicitly, she is the five perfections, such as generosity and the rest. The Blessed One, too, is implicitly the perfection of insight in the aspect of emptiness (śūnyatā). His own characteristic is the essence of supreme nirvāṇa. Explicitly, through the condition of compassion, he is the nature of the five perfections. Thus, having previously explained the distinctions of the essential meaning through these four, the brief presentation of the fourteen signs has been explained. Having entered the form of Vārāhī herself, she remains inquiring of the Blessed One. Not only has she entered the form of Vārāhī alone, but she has also entered the forms of the entire retinue. By explaining it in this way, the Blessed One is like a multifaceted jewel.

དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འདིར་གསུངས་པ། ། རང་ཉིད་བྱེད་པོ་རང་ཉིད་འཕྲོག། རང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་གཙོ། ། རང་ཉིད་སྟོན་པ་བསྟན་བྱ་སྟེ། ། སྡུད་པ་རང་ཉིད་རྩོམ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཚན་མ་ལ་དགོངས་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གཟུགས་སུ་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་གཞུག་པའི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རང་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དབང་པོའི་དྲ་བ་བཤད་པ་ཅི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་བཅུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་མཚན་བཅུ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་པ་འདི་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི། དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་གིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་གྱི་ཚིག་གིས་གསལ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། རྩེ་གཅིག་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩེ་གཅིག་པའི་ཡིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། གང་གིས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཡིད་ནི་ལྷ་མོའི་སྟེ་འདི་འདྲ་བའི་བསམ་པ་དང་རིགས་དང་རུས་དེས་ཉོན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། ། འདི་ཉིད་ལས། ཕག་མོ་ལྷ་རྫས་པདྨ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཱ་སྔོན་དུ་སོང་བས་དེ་རིང་པོ་ཨ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་པདྨ་ཅན་ཞེ་ན། ཆུ་འབབ་པའི་པདྨ་ཅན་ནོ། ། ལྷ་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་དྲུག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རོ་ཆེན་པོ་ནི་ལྷ་རྫས་སོ། ། དེའི་གནས་ཕག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

Likewise, it is said here: "I am the agent, I am the taker; I am the king, I am the lord; I am the teacher and the teaching; I myself shall be the compiler." Therefore, it refers to the signs of the past. When one enters the form of Vajravārāhī, it means that great compassion is accomplished for the sake of leading sentient beings into the path. Why is it said that "I am the agent"? It is stated: "What is the explanation of the net of the senses?" and so forth. Thus, regarding the fourteen signs and so on, the words of the extensive explanation for these questions are clarified by the response of the Blessed One, who said: "Listen with one-pointed mind," and so forth. One who possesses a one-pointed mind is the Principal, the Blessed One. One should understand that the one-pointed mind belongs to the Goddess; she should be understood as saying, "Listen with such an intention, family, and lineage." From this very text: "Vārāhī, the divine lotus-holder." This is formed by the prefix vā and the suffix āp for the long vowel. Why is she called "Lotus-holder"? Because she is the lotus-holder from whom the waters flow. "Divine" means that because the six tastes are unified, the great taste is the divine substance. Her abode is called Vārāhī.

ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་ཟ་བས་ན་ཕག་མོའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པས་གཞུང་ཆུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་སྔོན་དུ་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བས་དོན་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་མཛད་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཞུང་རྒྱ་ཆེ་ལ། གཞུང་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་ཙམ་འདིར་དོན་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། ཡང་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་གང་གཟིགས་པའི་མཚན་མ་བཅུ་བཞི་སྟེ། དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བླ་མ་དང་འདོད་པའི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱས་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེས་གཟིགས་པ་ཇི་ལྟ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྦྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟགས་ལས་གང་གི་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དབང་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མཆོག་གཙོ་བོ་སྟེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། དེའི་ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ནང་དུ་སོན་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་མཆོག་ནི་དེའི་ཕྱིར་བཤད་པའོ། །

Because she consumes everything as the very nature of great passion, she is Vārāhī. The intention is that she definitively applies those [beings] to hearing the nature of the wisdom of the divine Indra. Furthermore, it is called "concise" because it makes the source text brief. Alternatively, it is because the meaning is vast, as indicated by the phrase "the characteristics of the former conduct." How so? The characteristics of those deeds performed in buddhafields as numerous as the atoms of Mount Meru, which are even more inexpressible than the inexpressible conduct of all the Tathāgatas of the past. Therefore, although the source text is vast, the connection is that the vast meaning will be explained here in this very brief text. Alternatively, there are the fourteen signs seen by one who has entered into meditative absorption in the aspect of the wisdom of great bliss. What are they like? They are the characteristics previously explained through pleasing the guru and the chosen deity. Through the signs of wisdom that apply to the yoga of seeing exactly as it is, one will come to know that former conduct. That very point is stated: "The supreme dharma of the world of the senses is explained." This refers to the absorption that has become perfectly endowed with all bliss, which is the "supreme" or "chief." Its "dharma" is that which has entered into the interior of all. Therefore, it is explained as the "supreme world."

དེ་ལྟར་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་དབང་པོ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒོད་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་དབང་པོའོ། ། དྲ་བ་ལ་ནི་ཡིད་དེ་རྩེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིའོ། ། ཡིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྩེ་བའོ། ། ཡང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འདི་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་མཆོག་གི་ཆོས་སུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལས་ཀུན་རྫོབ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་མེད་པས་སོ། ། གང་ཞིག་ཚངས་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་འཚེ་བ་ཉིད་དེར་དཀར་པོ་གསོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་འཇུག་ཀྱང་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ། ། ཅིས་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་གང་གི་ཕྱིར་ཀུ་རའི་ཞིང་དུ་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་བུ་དང་སྐྱ་བསེང་གི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་གཡུལ་ངོར་བྲམ་ཟེའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་སོ། ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་གི་ནང་ན་ཁྱབ་འཇུག་གནས་ན་དེའི་ཚེ་གཡུལ་ངོར་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔུང་ཐམས་ཅད་ཉན་པ་ལས་འཐབ་དཀའ་དག་ལ་འདྲི་བ་དེ་རིང་ཅི་བྱེད་པར་འགྱུར། དེ་རིང་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པས་སོ། །

The one who enters into the world as it has been thus explained is the indriya (faculty), because [the Buddha] is the sovereign (īśvara) of all and is the very form of authentic wisdom. Furthermore, because there is no agitation in the conceptualizations of the mundane and the supramundane, he is the indriya. Regarding the phrase "the mind plays in the net": "the net" refers to the various types of meditative absorptions (samādhi). "The mind" refers to the fact that the minds of all worlds naturally play [within that]. Moreover, Īśvara and the others do not possess such wisdom. Why? Because they are partial. Furthermore, the Buddhas are not partial. Why? Because it is said, "It is explained as the supreme dharma of the world," which means that, according to the words, the conventional and nirvāṇa are non-dual. That which is the dharma of Brahmā is also not true. Why? Because the logic of the Vedic dharma is entirely harmful, as it involves the slaughter of white [sacrificial animals]. Viṣṇu, too, is not established in himself. Why? Because he would be established by others. Why? Because here, in the field of Kuru, the sons of Uttara and the sons of Pāṇḍu remained on the battlefield in the form of brahmins. If Viṣṇu resided within the hearts of all, then why would all the troops, such as Yudhiṣṭhira and the others, ask Duryodhana on the battlefield, "What will you do today?" and "What will happen today?"?

དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གིས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་ཕྱུག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་རང་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ཡང་། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས། ། དགེ་དང་མི་དགེ་རང་བྱས་གང་། ། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་སྤྱོད། ། གང་ནའང་བྱེད་པོ་གཞན་ཡོད་མིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་དབང་པོ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་གི་ང་རྒྱལ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བདག་གིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་ནི་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོས་སོ། ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་མཆོག་གི་ཆོས་སོ། ། བདག་གི་ང་རྒྱལ་ཙམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་རྣམས་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འོད་ཀྱི་ས་བཅུ་གཅིག་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། སླར་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་དང་པོ་པའི་ཐོག་མ་ལ་གནས་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པ་ཅན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གོམས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ང་རྒྱལ་བདག་གིས་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Therefore, [the argument] is unestablished. This is because they lack self-realization. Even Īśvara has not become the creator himself. Why is that? Because it is said here: "The entire world arises from action. Whatever virtuous or non-virtuous actions of body, speech, and mind are performed by oneself, the world experiences their results; there is no other creator anywhere." For that reason, the Blessed One is self-arisen through mundane and supramundane perfections. Then, Indra will speak accordingly. With reference to that, it is said: "By the mere pride of 'I'," and so forth. "By the mere pride of 'I'" means by the pride of the aspect of clear light (ābhāsvara); "by me" means by the nature of clear light. That, moreover, is the supreme dharma of the world. By that very pride of "I" and by the power of previous aspirations, the ten bodhisattva grounds—from the Joyous (pramuditā) up to the Cloud of Dharma (dharmameghā)—are accomplished. Therefore, having entered the eleventh ground, the Universal Radiance (samantaprabhā), one possesses the nature of the true Dharmakāya. Furthermore, from the initial stage of the ground of engagement through aspiration, through the eleventh and twelfth, one abides in the wheel for as long as saṃsāra lasts; by that very cultivation of the sublime, the meaning is that the pride of "I" is established.

དེའི་ཕྱིར་ས་གཉིས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བ་དང་ལས་སྒྲུབ་པའམ། མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་རུང་དམ་པའི་ཆོས་དངོས་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར། དམ་ཚིག་མཆོག་གང་བྱུང་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དམ་ཚིག་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སོ། ། གཞན་ལྟ་བ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། ། ང་དང་མི་མཐུན་པ་གང་གིས་གཤིན་རྗེའི་ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གཤིན་རྗེའི་ལས་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ལས་འཆི་འཕོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ། ། གང་གི་ཕྱིར་གཤིན་རྗེའི་ལས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཤིན་རྗེའི་ལས་དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདིར་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་ཚོགས་གང་བྱེད་པ་དེ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་བློས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ན་བསྟན་པ་དང་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །

Therefore, by means of these two stages, the stage of the Great Vajradhara is thoroughly accomplished. This is because non-duality is the meaning of the cognition of the sublime Dharma as the non-dual nature of things, whether it be the performance of actions and the accomplishment of tasks for all beings, beginning from the stage of a beginner, or even the non-accomplishment thereof. Therefore, it is said: "Whatever supreme samaya arises." "Supreme" refers to the stability of all worlds and so forth. Because it is the nature of authentic wisdom arising from the samaya, it is the excellence of the worlds. Others are those characterized by the six views. As for the statement, "I am born from the nature of the activity of Yama," how is it that the activity of Yama pertains to the bodhisattvas? Because the bodies of the bodhisattvas are of the nature of vajra, they are without death, transmigration, and so forth. If it is asked, "How is it that the very nature of the activity of Yama accomplishes the taking of life?" the explanation here is that while it is true that the activity of Yama belongs to the bodhisattvas, nevertheless, during the times of various accumulations of activity, whatever accumulation of activity the bodhisattvas perform is not for the sake of their own perfect welfare, but solely with the intention to benefit sentient beings. Why is it that here, by harming the teachings, the guru, the buddhas, and the bodhisattvas, one is made to go to the Avīci Hell and so forth?

དེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བལྟས་ནས་དེ་རྣམས་དྲང་བའི་རྒྱུར་ཏེ་བདག་རང་གི་ཕྱིར་སྤྱོད་ན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་རང་བཞིན་དང་བདག་ལས་བྱུང་བའོ། ། འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེར་གསུངས་པ། ང་ལས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱུང་། ། ང་ལས་ས་གསུམ་པོ་བྱུང་ངོ་། ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ང་ཡིས་ཁྱབ། ། ང་ལས་འགྲོ་བ་གཞན་མ་མཐོང་། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་མཛད་པ་གསུངས་པ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ཡེ་ཤེས་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་མ་བཅུ་བཞི་པོ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱ་སྟེ་དེ་མཐོང་བའོ། ། ཐབས་ཆེན་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སིམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་འབབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདིར་དབང་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤའི་སྤྱན་དང་། ལྷའི་སྤྱན་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤའི་སྙན་དང་། ལྷའི་སྙན་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྙན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤའི་ཤངས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤའི་ལྗགས་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤའི་རེག་པ་དང་། ཤའི་ཡིད་དོ། །

Having observed those and others, if one practices for one's own sake as a cause for leading them [astray], one will go to hell. For that very reason, the Blessed One taught the authoritative treatises on the views of Īśvara and so forth. Likewise, all worldly views are of the nature of the self and arise from the self. The Blessed One stated this in the Hevajra: "From me all beings arise; from me the three worlds arise. All this is pervaded by me; I see no other being than me." To clarify that very point, he said, "Therefore," and so forth. "The vision of great wisdom" refers to this: here, the fourteen signs previously mentioned as wisdom should be connected with wisdom, and that is the vision. "Great means" is the wisdom in which bliss flows, which brings satisfaction to all beings; therefore, it has the meaning of "vision." Consequently, "thus completely consuming" and so forth refers to the faculties. Here, each faculty becomes fivefold in nature, as follows: the fleshly eye, the divine eye, the wisdom eye, the insight eye, and the Buddha eye. Likewise, the fleshly ear, the divine ear, the wisdom ear, the insight ear, and the Buddha ear. Similarly, the fleshly nose and so forth, the fleshly tongue and so forth, and likewise the fleshly body and the fleshly mind.

ལྔ་ལྔ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གོ་བར་བྱའོ། ། དབང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཟ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་བརྒལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་མི་རྟོག་པ། དབང་པོ་མེད་པ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། རང་བཞིན་མེད་པ། འདུས་མ་བྱས་པ། གཟུགས་མེད་པ། གོ་སྐབས་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མིང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཟ་བའོ། ། འདིར་དེས་ང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དེའི་བྱེ་བྲག་གང་ལ་དེའི་གང་གིས་མིང་སྔོན་དུ་སོང་བ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ན་བདག་གི་མིང་སྔོན་དུ་སོང་བར་མ་ཟད་དེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་དུ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བར་རིག་པའོ། ། ཇི་ལྟར་ཐོག་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་སྨོན་ལམ་ཙམ་དུ་ལས་དང་པོ་པ་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེས་མཆོག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པའི་སྦྱོར་བས་ཐུབ་པའོ། ། དེ་རྣམས་སུ་ཡང་དག་པའི་སྣང་བ་རྟོགས་པ་ལས་རང་རང་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་མཆོག་སྟེ། ལུང་གི་དོན་ནམ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྙན་དངགས་ལ་མཁས་པ་དེའི་ངང་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུབ་པ་སྐྱེས་མཆོག་གོ། ། དེ་ཡང་མཉམ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

These five should be understood in their respective order. The complete consumption of the great wisdom of those faculties is the characteristic that transcends all. It is inexpressible, non-conceptual, without faculties, not an object of experience, without intrinsic nature, unconditioned, formless, without spatial location, and without [ordinary] bliss; it is the complete consumption of great wisdom through various such names. Here, the phrase "by that I" is intended to mean that the name of that self is established as preceding it. As for the phrase "at that time" and so forth, it is not only that the name of the self precedes it, but rather that all Buddhas of beginningless time are of that very nature. At that time, they also [abide] in mere absorption; "absorption" (samādhi) is the blissful awareness for the sake of perfect realization. Just as the Buddhas taught that initial absorption to beginners as a mere aspiration, those supreme beings, having generated the absorption of definitive wisdom, have thoroughly demonstrated it to the worlds. They are the "Sages" (Muni) because they have mastered the application that cannot be overcome by gods, humans, and others. Among them, because they have realized authentic appearance, they are "supreme beings" through their respective wisdoms; and because they are skilled in the meaning of the scriptures or in the poetry of the mundane and supramundane, they are "Sages" and "supreme beings" by that very disposition. Furthermore, this is expressed by the phrase "equal realization" and so forth.

མཉམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་དབང་པོ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། མཁའ་འགྲོ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུ་མའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱས་ཤིང་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སོན་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མར་ཉེ་བར་བཞུད་པའོ། ། དེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མཆོག་མང་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མཁའ་འགྲོ་ནི་སྤྲུལ་པས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཌཱ་ཎཱ་ཌཱཤྩའི་ཁམས་འདོན་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཨ་ག་ཨ་ག་ནི་གྱ་གྱུར་འགྲོ་བ་ལའོ། ། ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མཆོག་མང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་བྲལ་བ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དང་རྒྱུད་ཀྱང་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་དང་ལེའུ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་དེ་དང་དེས་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །

"Equality" refers to the wisdom of all yogas and yoginīs. It is the supreme realization, the meaning of which is "by whomsoever," namely the lords of gods, the perfect buddhas. Regarding the phrase "made," and so forth, it refers to the "supreme ḍākinīs." This means that those who possess manifold nirmāṇakāyas have performed and perfected authentic absorption, and having attained its nature, they have passed into parinirvāṇa. "Supreme" means approaching many world systems. The meaning of "by the many supreme ḍākinīs who have passed into parinirvāṇa" is as follows: they are called ḍākinīs because they travel through space by means of emanation. From the root ḍā (to go) and ḍāśca (the element), the meaning is that they travel through space. Aga and aga mean to move crookedly. Regarding the extremely subtle, the meaning is "perfected" by way of being the pervader and the pervaded. "By the many supreme" means by those free from the aspects of subject and object, and by the illusory aspects of their own characteristics. Because this absorption and the tantra are primarily characterized by insight, the various presentations of absorption and tantra, and the texts of the respective chapters, are thus diverse. Why is that? Because it arises from the non-duality of the yoginīs and the heroes; it is "from their union."

དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོལ་བར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པ་ན་འཆད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདེ་བ་དང་མི་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ཚིག་སྟེ་མའི་མངལ་དུ་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པར་མ་ཟད་ཀྱི། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་ངོ་། ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ལོ། ། རྡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་མཉམ་པར་འདྲེས་པའོ། ། མུན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་མངལ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་དང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་དང་ཡོན་ཏན་དག་ལས་ཉམས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ། །

The Hero and the Yoginīs, through their non-dual union, give rise to the Great Vajradhara, who is the very nature of authentic wisdom. The meaning is that the wisdom which is the nature of the conventional truth, being one with all phenomena, is the form of the Blessed One. Furthermore, for those who are liberated by the very form of the Buddha, whenever they abide in the Hearer Vehicle due to external sensory conditions, they generate a yoga of decline in which their own mind is of the nature of bliss through the power of the explanation. Regarding that, it is said: "decline," and so forth. "Bliss and non-bliss" refers to the previous state; that being dwelling in the mother’s womb becomes a Bodhisattva through the power of merit and wisdom. Not only does he become a Bodhisattva, but he also becomes the nature of an absorption endowed with all bliss. He is well-adorned with all qualities. The qualities are sattva, rajas, and tamas. Among them, the quality of sattva is the object of compassion. The quality of rajas is the equal blending of the Buddha and sentient beings. The quality of tamas is relying on the womb for the sake of sentient beings. Adorned with these qualities and various aspects such as joy, he is "adorned with all qualities." Thus, he is "declined" from bliss and the qualities; that is how it was taught.

མི་བདེ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་ནས་གནས་པའོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་ཚེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་དེའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སླར་ཡང་འདིར་ནི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། ད་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བའི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ། སྒྲ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་ནི་སྒྲ་སྐད་དང་ཐིག་ལེའོ། ། དེའི་གཟུགས་ལས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིག་ལེ་དང་ནཱ་ད་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གནས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རཱ་ཧུ་དང་དུས་མེ་དྲག་པོའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟེ་བའི་སྟེང་སྙིང་གི་འོག་ཏུ་སྲོག་དང་ཐུར་དུ་སེལ་བ་དག་འདུས་པས་གཏུམ་མོ་འབར་བར་གནས་པ་ནི། ཐིག་ལེ་ཡེ་ཤེས་ལས་སྒྲ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞོམ་དུ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་འཐོན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་བཤད་པས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུགས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་འཐོན་པ་ནི་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁམས་གསུམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། དམ་ཚིག་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། ཞེས་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །

It is intended that this is called "unpleasant." "Non-dual" means that once the bodhisattva has thus truly arisen, he abides in that state. He enters into meditative equipoise in the absorption of non-duality regarding all phenomena. At that time, he becomes the very nature of all activities and the teachings of the three vehicles and so forth, as indicated by the words "arising here once again." Now, with reference to the application of their clarity, it is said: "arising from sound," and so forth. "Sound" refers to the vocal sound and the bindu (drop). From its form, the wisdom (jñāna) that has entered within the avadhūtī is the bindu and the nāda (vibration) abiding completely above and below, the nature of wisdom and consciousness, Rāhu and Kāla, and the fierce Agni. "Arising from that" means that at the center of all, above the navel and below the heart, the prāṇa and apāna winds meet, and the caṇḍālī (inner heat) remains ablaze. From the bindu of wisdom, sound arises; thus, it emerges from the indestructible. As explained in the fifteenth chapter, the form of the perfect absorption, which is the nature of the twelve wheels of Śrī Heruka, emerges as the nature of method and wisdom. This is the nature of the maṇḍala of the three realms, which is the nature of the world of the vessel and its sentient beings. As it is said: "The sphere of activity for the practice of the samaya." Here, "samaya" refers to the sentient beings arising from that, the world of the Buddhas.

འདོད་པ་ལྔ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དམ་ཚིག་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། ཡང་ན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དམ་ཚིག་གི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པའོ། ། དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའི་དབུས་སུ་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་ལྷའི་དབང་པོའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་དུ་ལྷའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཡང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་བཅོས་མར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་འཁོར་བ་ལ་གནས་པ་པོར་གྱུར་པའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འདོད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལ་ལ་དག་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་གསུངས་པ། སེམས་གསུམ་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་གསུམ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་གོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་གསུམ་ཞེ་ན།

This refers to the specific activities, such as the enjoyment of the five sensory pleasures. That in which such conduct exists is the sphere of activity of the samaya practice. Alternatively, it is because it is the defining characteristic of the authentic samaya conduct of the heroes and yoginīs, such as the glorious Heruka. The term "sphere of activity" (gocara) means that which is closely present; it is characterized by the ten signs, such as smoke, which are the wisdom of the nature of self-consecration. At that time, the sphere of activity of form in the center of space is the meaning of the phrase "of the Lord of Gods" (Indra). Here, if the wisdom of the Lords of Gods is to be characterized in that way, it is also the essence of the Buddha’s body. At that time, wisdom will not be artificial. Why? Because it is the very sphere of activity of the senses. For that reason, the reality of the ritual of suchness, which is the wisdom of the Buddhas, will not be a thing whose own essence is conceptualized. If it were conceptualized by the webs of thought, it would become what is called "awakening" (bodhi) for those dwelling in saṃsāra. For those who desire the fruit of nirvāṇa, the fruit of compassion would become non-existent. Therefore, because some might fall into doubt, the Blessed One spoke these words with reference to them: "The three minds are consciousness," and so forth. These three minds are also of two types: the mundane and the supramundane. If one asks how they are three:

རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དེ་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། གསུམ་པ་ཀུན་གཞིར་བཤད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མལ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སེམས་གསུམ་པོ་འདི་སྤངས་པ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྒྲུབ་མོ་ཁྱོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་བོད་པའོ། ། ཁྱོད་ལ་མིང་ནི་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་གི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་མོའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་དེའི་ཕྱི་དང་ནང་རྣམས་སུ་ཡང་། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་དྲན། ། དེ་ཉིད་སེམས་གསུམ་བདག་ཉིད་དོ། ། འཁྲུལ་པ་མ་ལུས་སྤངས་པའོ། ། ཡང་ན་རེ་རེ་ཡི་ནི་སེམས། ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྤངས་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་ཡིས། ། ལས་དང་པོ་བའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས། ། གང་ཞིག་བྱིས་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི། ། འདུས་བྱས་པ་རྣམས་དེ་ལ་མེད། ། གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལྡན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དབུ་མའི་བདག། དབུ་མ་ལ་ནི་སེམས་མེད་གྱུར། །

The six consciousnesses, having unified the eye and so forth, function as the "engaging consciousness," which is the meaning of what is called "mind" (citta). The second is the afflicted mind (kliṣṭamanas), and the third is explained as the universal ground (ālayavijñāna). Therefore, ordinary beings enjoy the mind of suffering through ordinary pride. The wise, for the sake of abandoning the aspects of subject and object, experience buddhahood itself through the pride of sublime habitual tendencies. Through the differentiation of these, these three minds are abandoned; being endowed with supreme nirvāṇa, they should be known as non-dual. This is the meaning of "from the yoga that is supremely undefiled." "To you, O practitioner" is the Blessed One’s address to Vajravārāhī. "Your name" is by her own [nature]. She is a "practitioner" (sādhikā) because she accomplishes all mundane and supramundane accomplishments. Therefore, all of this—both the outer and inner of that mind—is to be remembered as "bodhicitta," the inseparability of emptiness and compassion. That itself is the nature of the three minds, having abandoned all delusion without exception. Alternatively, each individual mind is [so called] because it has abandoned [concepts of] blue and so forth. Thus, for one endowed with the [divine] eye, those conditioned things imputed by the foolish through the faults of a beginner do not exist therein. Whatever exists is endowed with that. It is the Madhyamaka nature of the Buddhas; in the Madhyamaka, the mind has become non-existent.

རྣམ་ཤེས་སྨྲ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི། ། ཁ་ཅིག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཁ་ཅིག་གིས། ། དབུ་མར་གཉིས་ནི་རིགས་པ་དང་། ། ཤེས་བྱ་གཉིས་མེད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིས། ། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གང་རིགས་པ། ། དེ་ཡིས་རིགས་པ་འདིར་བཤད་དོ། ། གང་ཞིག་དེ་སྲིད་སྒྱུ་བདེན་ན། ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱིས་སུན་འབྱིན། ། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པ། ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ནང་དུ་ཡང་། ། རྨི་ལམ་མཐོང་བ་རྒྱ་ཆེ་བ། ། ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་ཤེས་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ནི། ། སྐད་ཅིག་གིས་ནི་སུན་ཕྱུང་ངོ་། ། མཐོང་དང་མ་མཐོང་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། ། དེ་ནི་དེ་རུ་སྐྱེ་བའི་རིགས། ། མིག་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་བྱས་ཀྱང་། ། རྣམ་ཤེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རྣམ་ཤེས་དེ་ནི་ཞུགས་པ་ན། ། རང་གི་བདག་དང་བདག་གིར་མཐོང་། ། དེ་ཕྱིར་གཉིས་མེད་བདེན་པ་སྟེ། ། མི་བདེན་བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། དབང་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མེད། ། ཡིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན། ། རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་རྐྱེན་གྱིས་དང་། ། རང་གིས་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི། ། རང་བཞིན་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་བའོ། ། རང་བཞིན་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ། འདུས་བྱས་པ་ཡི་རང་བཞིན་གནས། ། ཡེ་ཤེས་དེ་སྲིད་མྱ་ངན་འདས། ། སྟོང་ཉིད་རྐྱེན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཅན། ། སྙིང་རྗེ་རང་གིས་རིག་པ་ནི། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཐར་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་ལུས། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་བདག་ཉིད་གཙོ། ། བརྟགས་པ་དང་ནི་མ་བརྟགས་ཀུན། ། དབང་པོའི་གཞུ་དང་མཚུངས་པར་ནི། །

In the treatises of those who propound consciousness, some [assert] the nature of illusion, and some [assert] it to be like a dream. Regarding the Middle Way, both are logical. Since the object of knowledge is non-dual, that which is logical regarding the nature of illusion is explained here through that logic. If that [illusion] were true for that long, how could it be refuted by a dream? Even within a dream, the vast vision of seeing a dream is clearly manifest; thus, the conventional is likewise taught. The great self of consciousness is refuted in an instant. The objects of the seen and the unseen are of the same nature as that which arises there. Although the eyes and so forth are deluded, consciousness is its own characteristic. When that consciousness engages, it perceives "self" and "mine." Therefore, non-duality is the truth; the unreal is the domain of the childish. It does not exist through the conditions of the sense faculties, nor does it exist through the condition of the mind. It arises through the condition of yogic wisdom and through the condition of self-awareness. When all are assembled, the nature arises through conditions. The nature abides as both unconditioned and conditioned. That wisdom is nirvāṇa; its nature is emptiness as a condition. Self-aware compassion is the nature of insight and method. Liberation and buddhahood in their entirety are the primary nature of existence and non-existence. All that is imputed and unimputed is like a rainbow in the sky.

མཐོང་སྟེ་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཉམ་པའོ། ། དབང་པོའི་དྲ་བ་གང་རིགས་པ། ། སེམས་ཅན་དེ་རིགས་འདུ་ཤེས་ཅན། ། དེ་བཞིན་སྒྱུ་མར་ངེས་བྱས་ནས། ། འཁྲུལ་པས་མི་ཕྱེད་རྣལ་འབྱོར་རྣམས། ། ལུས་ནི་འབྱུང་མེད་དེ་ཡིས་ན། ། ལུས་མེད་པས་ན་ཉམས་པ་མེད། ། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་འགྱུར་བ། ། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གོ་འཕང་ཆེ། ། འདོད་པར་གྱུར་པའི་སྒོ་ཀུན་དང་། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རིང་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་གཙོ་བོ། ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངེས་པའོ། ། ཀུན་གྱིས་ངེས་པར་དཔའ་བོ་སོགས། ། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་མཆོག། སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིག་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཤད་པ། འདི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་བྱུང་བ་སྟེ་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། ལ་ལ་དག་ནི་རང་བྱུང་ནི་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་དམ་པའི་ལས་ལ་གནས་པ་འཁོར་ལོ་དྲུག་བསྒོམ་པའི་ནང་དུ་སོན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དེར་ཐིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གིས་རིག་པ་རང་ཉིད་དེའི་གཟུགས་ཏེ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔའ་བོའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་དྲ་བ་སྡོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དྲ་བ་སྟེ་ཚོགས་སོ། །

"Though seen, it does not exist; it is like a city of gandharvas. Whatever is known by the net of the senses, sentient beings possess the perception of that. Likewise, having ascertained it as an illusion, yogis are not divided by delusion. Since the body is without [inherent] elements, and because it is without a body, it is indestructible. Birth and cessation occur through conditions, yet the great state is far from the gates of desire and the duality of subject and object." Thus it is said. In this way, the supreme lord of yogis is the ascertainment of self-arisen wisdom. All [beings] are certain of the heroes and so forth, the supreme city of the ḍākinīs. Regarding the explanation of these previously spoken words as the Blessed One’s own self-knowing awareness: "By this" and so forth. "The self-arisen Blessed One" means he is self-originated, not an emanation. Some say that "self-arisen" refers to the self-knowing wisdom that produces all aspects, which abides in the activity of the sublime yogi and has entered into the meditation on the six cakras. Because the aggregates, elements, sense bases, and so forth dissolve into that, whatever is established therein is the very form of that self-knowing awareness itself; this is the meaning of the Blessed One as "self-arisen wisdom." For that very reason, he is the "hero" (vīra). Why? Because it is said, "He binds the net of the ḍākinīs." The ḍākinīs are the seventy-two thousand channels; their "net" is their collection.

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པའོ། ། སྡོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྡོམ་པའོ། ། དཔའ་བོ་གཅིག་(བུ་,པུ་)མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བའི་སྡོམ་མོ། ། ཡང་ན་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྩའི་ངོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕོ་བའི་ཆོས་སྤངས་པས་ན་དཔའ་བོའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་གྱུར་པ་དང་ཡི་གེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་དྲ་བའོ། ། གཞོམ་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་སྡོམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་མགོའི་གནས་སུ་ཁ་འོག་ཏུ་བལྟས་པ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། དེ་ཡང་འབྱུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ལྔ་རྣམས་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་སོན་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པའིའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་གི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ནི་དུས་ཚོད་དེ། དེའི་དུས་སུ་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཅི་དེ་ནི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའོ། ། གཡོ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ལུས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྦྱོར་བས་ཉམས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རང་གིས་རིག་པའི་དུས་སུའོ། ། འབྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་བརྟེན་པའི་དུས་སུ་དེ་ཡང་འོད་གསལ་བའོ། ། དེའི་ཚེ་ནམ་མཁར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

The Blessed One has entered into the essence of the wisdom body of all. As for the term "bond" (saṃvara), it is the binding together of the nature of that [wisdom]. It is the bond of the network of the solitary hero and the ḍākinīs. Alternatively, because the bodhicitta—which is the essence of the channels of these [deities]—has abandoned the phenomenon of transference, he is the "hero." Therefore, the Blessed One has become the interior of all yoginīs, and by virtue of being without syllables, he is their network. The indestructible essence is the bond, which abides perfectly in the nature of a vase, with the head of Vajradhara facing downward. Thus it is said: "Furthermore, the elements," and so forth. "Elements" refers to the five elements, earth and so on; wisdom has entered into them, and they have entered into wisdom. Regarding the phrase "at what time for the yogins," "time" refers to the temporal occasion. There are two types of such time: the moving and the non-moving. The "moving" is the self-cognizing wisdom of the yogins that depends upon the body. The body, moreover, is of the nature of the five elements. Therefore, the elements undergo decay. This decay occurs through the conjunction of the atoms of the mass and the inverted conjunction of the elements of the body. Therefore, it is "at the time of self-cognition." "Bhūtas" refers to the senses and so forth; at the time they are supported by conditions, that too is the clear light (ābhāsvara). This is because at that time, they become space.

འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་གཞུ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་གནས་ནས་སོ། ། འཁོར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འཁོར་བ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་(གྱི་,ཀྱི་)སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ངེས་པར་འཁོར་བའོ། ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་དག་གི་རྣམ་པས་གནས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཀུན་དུ་གནས་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། སྙིང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ནི་འཁོར་བར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། ། དེ་ཡང་ལུས་པ་མེད་པར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་འཇིག་རྟེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཐ་མལ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གནས། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་འདིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཐ་མལ་པ་ལ་ཐ་མལ་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་དེ་མི་བདེན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཆོས་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །

The "arising" refers to the buddhas, bodhisattvas, and so forth. "Complete clarity" means that one will see forms as vivid as a rainbow. Having accomplished the welfare of sentient beings, those who possess the nature of natural luminosity and the essence of method and insight are what is meant by "non-dual form." For this very reason, "therefore" means "by abiding in that." "Will wander in saṃsāra" means to truly cycle; it is the emanation bodies of the buddhas that definitely wander. "World" refers to the abiding in the forms of the environment and sentient beings. Therefore, "saṃsāra" is so called because it is the very form of that which truly and completely abides. "The heart mantra is wisdom, and that is said to be saṃsāra" is the explanation. Furthermore, that will be generated without remainder. Regarding "in that": if that world were not of the nature of wisdom, then how could one abide with ordinary pride through direct perception? If wisdom, which is of the nature of natural luminosity, exists, then how could one's own self become the six realms of sentient beings? To this, "like an illusion" means that what is seen by ordinary worldly people as ordinary is not true. Why? Because the hells and so forth, the cakravartins and so forth, their dharmas, and the Blessed One—all are illusions. Therefore, it will be generated.

འདིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བར་རབ་ཏུ་བཞུགས་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བདུད་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དག་མེད་པ་རང་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ནི་རང་བཞིན་རྣམས་ཟད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐིམ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། སྒྱུ་མ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའོ། ། སྒྱུ་མ་འཁོར་བའི་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཚན་ཉིད་རོ་མཉམ་པའི་རྣམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་མཆོག་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་ན་གང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོ་ནི་གཙོ་བོའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་སྲིད་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལས་སྲིད་པ་མཆོག་བྱུང་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། ། དེའི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའོ། །

Here, what is this "illusion-like"? When one is firmly established in the root of awakening from the past, the thirty-six million Māras arising from the own-mind of the bodhisattva mahāsattva surround him; yet, through them, he perfectly accomplishes the complete awakening that is the cause for the exhaustion of the side of the afflictions. Therefore, the exhaustion of the afflictions arising from one's own body, speech, and mind—which are without the reality of illusion—is the exhaustion of intrinsic natures. For that reason, it is expressed by the phrase "the absence of an entity that dissolves into that." As for "nirvāṇa," by this knowledge, there is no other entity in the nirvāṇa of the Buddhas. There is no so-called "nirvāṇa" that is a state of being devoid of the established conclusion of illusion. Therefore, nirvāṇa is like an illusion, having gone to the far shore of saṃsāra. There is no nirvāṇa that is an entity existing outside of the illusion of saṃsāra. Thus, the meaning is that through authentic meditative concentration, the great primordial wisdom of the aspect of equal taste, which is supreme and non-dual, becomes the root of all phenomena. Alternatively, regarding the phrase "that which is grasped" and so forth: "the peak of existence" refers to the peak, which is the principal primordial wisdom, abiding in the form of the Buddha. It is intended that the supreme existence arises from that; it is the complete gathering at its peak.

འདི་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་འཛིན་པར་གྱུར་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཟེར་རོ། ། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་འདིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་བསམ་པ་ཉེ་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བཞི་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མདོ་སྡེའི་མཐའ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་། དབུ་མ་དང་། ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ་འདིར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་རིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལ་ལ་དག་གིས་དགོངས་པ་ནི་དབུ་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ནི་རིགས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ཞེས་གསུངས་པ། སྐུ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་གནས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ཉི་མ་གུང་གི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་སེམས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་གནས་ལ་སྟེ། དེར་གནས་པ་ལས་སོ། ། སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། རིག་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། ། གང་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །

The proponents of consciousness (vijñānavādin) say: "That which grasps such wisdom is nirvāṇa." Here, "here" refers to this tantra. For the Blessed One teaches the four dharmas by having fully realized the individual intentions of sentient beings. If one asks what those are: the Vaibhāṣika, Sautrāntika, Yogācāra, Madhyamaka, and all the treatises on valid cognition (pramāṇa) have also spoken in that way, and they are taught here. Therefore, the meaning is that for the Yogācāras, the nature of wisdom that grasps is logical. Regarding the intention of some of them, this reliance on the Madhyamaka and Yogācāra positions is what the Blessed One spoke of as logical. What did he say? "The body is like an illusion," and so forth. "From that state" means from the state of the mind that is like the stainless sky at midday, free from appearances such as blue and yellow, the very nature of the dharmakāya, which is the realization of its own essence as the nature of emptiness, the ultimate limit. "From abiding there" means from abiding in that. "Body" is connected to the phrase "the emanation body (nirmāṇakāya) radiating like an illusion." "Will be known" means it will be clearly realized. It is the wisdom in the form of great bliss that was previously experienced.

དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པའོ། ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། བདག་ཆེན་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྙེམས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཅན་གྱིའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉོན་མོངས་དང་བཅས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། ། སྦྱིན་བྱེད་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལོ། ། གྲུབ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། སོགས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་མདོ་སྡེའི་མཐའ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མ་ཡིན་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། སླར་ཡང་མཁའ་འགྲོ་མའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རྫས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྡུལ་ཏེ།

"Indra" refers to that which is realized even by conditions such as the lords of the gods. Why is that? The "Great Self" is what is called the "form of wisdom"; it refers to those practitioners of yoga whose nature is the pride of being sustained by wisdom. "Self" refers to that which possesses the form of great wisdom. Therefore, to a small extent, their wisdom is accompanied by afflictions. For that reason, there are the "gods" and so forth; "gods" refers to the eyes and so on. "Givers" refers to the objects of the eyes and so on. "Accomplishments" refers to the aggregates and so on. By "and so forth," consciousness and so on are included. The meaning is that these also possess the form of wisdom. Why is that? It is said, "is not seen." Just as there are accomplishments and so forth that travel through space, likewise, the movement of the wisdom whose nature is the realization of perfect awakening by means of the eyes and so forth occurs in the form of traveling through space. Therefore, the meaning is that for the practitioners of yoga and the followers of the Sūtra system, the form of space is wisdom. Because they are partial, they follow after Buddhahood over many countless eons. The intention is that this is because they have been taught by those who are not spiritual friends. Furthermore, "possessing the form of a ḍākinī" refers to the atoms of the five substances within space.

དེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་རྟག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་དང་སྦྱིན་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མཐའ་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནང་དུ་བཞུད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གདུལ་བྱའི་གཟུགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་གསོལ་པ་སྟེ། ། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཞུས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཐའ་བཞིའི་ནང་དུ་གྱུར་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་གང་གི་རོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཐའ་བཞིའི་རོ་མྱོང་བ་སྟེ་རིག་པའོ། ། གང་གིས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྐད་ཅིག་ཀུན་དུ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་བོད་པའོ། ། བདག་ཚིམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །

This is the position of the Vaibhāṣikas and the Sautrāntikas, because wisdom is always characterized by emptiness. Those who desire the fruit of arhatship directly experience space. Therefore, it is not the case that [the Buddha] is not seen, just as the gods, the givers, and so forth [perceive] a lamp that has gone out. Thus, the meaning is that one should understand that the Blessed One, who has entered within the four extremes, is the essence of the dharmadhātu, whose nature is the emptiness of all aspects, and who possesses the nature of the perfection of insight (prajñāpāramitā) in the form of those to be trained. Now, regarding the words "Great Wisdom" and so forth: Vajravārāhī made this request, and the heroes asked about their own characteristics. Therefore, it is said: "Great Wisdom." This refers to the Blessed One who was previously explained as being within the four extremes. That very one is the sambhogakāya and the Great Wisdom. Regarding the phrase "by the flavors of which wisdom," it means the tasting of the flavors of the four extremes, which is awareness. Vajravārāhī, who is satisfied by the flavors of the Great Wisdom, is at every moment, in every way, and in all respects, the insight that is the nature of great compassion and emptiness. The term "deity" refers to the invocation of the glorious Heruka. The phrase "I am satisfied" means that I myself am Vajravārāhī.

གསུངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་འཇུག་པའི་རྒྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཚིམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་རྐྱེན་གྱིས་ཏེ། དེང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ། ལན་གདབ་པའི་དོན་དུ་དཔའ་བོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་ལས་བཞེངས་པས་ན་དཔའ་བོའོ། ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་སྟེ་རང་བཞིན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པའོ། ། འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་རྣམས་ལས་འབྱུང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་གང་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་ནི་དུས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དུས་གཉིས་བཤད་དེ། དུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དཔའ་བོ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་བྱེད་པས་དུས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་དལ་གྱིས་དལ་གྱིས་རང་བཞིན་ལས་ལངས་པའམ་འཐོན་པའོ། ། དེ་སྲིད་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །

Regarding the phrase "having spoken," it refers to what was grasped at all times from his own realization, serving as the cause for sentient beings to enter [the path]. Therefore, "satisfied" means that he has become completely filled with great compassion. These [terms] arise through the conditions of wisdom and the objects of knowledge; "now" and so forth are easy to understand. The explanation of "spoken by the Blessed One" is for the purpose of providing an answer: "the heroes" and so forth. They are called "heroes" because they arise from the nature. Furthermore, regarding "all natures," "nature" refers to the fact that everything arises from the natures of supramundane actions; these are the subjects of those natures. Here, the supramundane [phenomena] arise from the natures. Therefore, "those" means the essential nature of the heroes, which is the nature of the dharmadhātu (expanse of reality). That by which they are known is "time." For that reason, two types of time are explained: "by time" and so forth. Because the heroes are the essential nature of the dharmadhātu, they perform the functions of dissolution, enjoyment, and so on; thus, they are "time." Therefore, they first gradually arise or emerge from the nature. To that extent, they possess the identity of the gandharva beings. "Desire" refers to the recollection of former habitual tendencies.

དེའི་ཕྱིར་དེའི་དུས་རྣམས་སུ་མ་དང་ཕ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མཐོང་ནས་སྐྱེ་བ་བླངས་པར་བྱས་ཏེ། དེའི་ཚེ་འདོད་པ་ཅན་གྱི་ལུས་སེམས་ཀྱི་སྐབས་ཕྱེ་བས་བྱུང་བ་སྟེ་འདོད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་སེམས་གཉིས་དག་ལས་ནི། ། བྱུང་བ་གཟུགས་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་སུ་བྱུང་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ཕྱེ་བས་བྱུང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པའོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལས་མཆོག་གི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྙེད་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་རྙེད་དཀའ་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོགས་དཀའ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཚོན་པ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་དབང་པོ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཅི་ཡང་རྙེད་སླ་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་ཉིད་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་གཟུགས་ཉིད་པས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྙེད་དཀའ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མི་རྟོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་ཡང་དག་གནས། །

Therefore, at those times, having seen the union of the mother and father, one takes birth. At that moment, because the opportunity for the body and mind of the desirous one is opened, it arises; this is by the phrase "desire arises from the mind." Thus, from the two—the desire and the mind—it is said that "form arises as the primary." By these, it arises as various forms, and likewise for yogis. Because the opportunity for those is opened, the primary is generated by authentic absorption (samādhi). The meaning is that from the coemergent joy (sahajānanda), the nature of the supreme form is the essence of the Blessed One’s wisdom-condition. Likewise, regarding "difficult to find" and so forth: "in the three worlds" refers to the realms of desire, form, and formlessness. It is difficult to find, difficult to realize, uncharacterizable by definitions, unmanifest, and the wisdom of the Blessed One is the nature of form without sense faculties. It is also easy to find, arising from the clarity of the yogis' meditation. That very thing is the primordial Buddha, the supreme immutable aspect; because it is a form not seen by ordinary beings, it is difficult to find for gods, humans, and so forth. Furthermore, it is not the domain of yogis, inexpressible, and beyond conceptualization; "difficult to find" is a synonym for this. Therefore: "Abiding perfectly at the beginning, middle, and end."

ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐོག་མ་ནི་དགའ་བའོ། ། དབུས་ནི་མཆོག་དགའ་བའོ། ། མཐའ་ནི་བྲལ་བའི་དགའ་བའོ། ། ཡང་ན་ཐོག་མ་ནི་དང་པོ་སྦྱོར་བའོ། ། དབུས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག། ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། མཐའ་ནི་ལས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གོ། ། འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་བཅས་པའི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིམ་པའོ། ། དབུས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། ། མཐའ་ནི་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོའོ། ། དེ་ཡང་པུལླིར་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་གོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་འཛག་པའི་ལྷག་མ་ལས་ཏེ། སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། རོ་མཉམ་སོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་མཉམ་པ་མྱངས་པའོ། ། གང་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། སེམས་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་ནི་རོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགའ་བ་བཞི་གསུངས་པའི་ཚིག་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགའ་བ་གསུམ་ནི། ཧེ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ལས་འདོན་ཏེ། ། དགའ་བ་ཡིས་ནི་ཅུང་ཟད་བདེ། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་བཞིན་ལྷག། བྲལ་བའི་དགའ་བ་ཆགས་བྲལ་འགྱུར། ། ལྷག་མ་ལྷན་སྐྱེས་དགའ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། མཆོག་དང་བྲལ་བ་གཉིས་དབུས་སུ། ། མཚོན་ཞིང་ལྟ་བ་བརྟན་པར་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདི་ལྟ་བུ་ལ་གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་བདག་གིས་བྱེད་པ་བཤད་པ།

Thus it is said: the beginning is joy (ānanda); the middle is supreme joy (paramānanda); and the end is the joy of separation (viramānanda). Alternatively, the beginning is the initial union; the middle is the absorption known as the "Supreme King of the Maṇḍala"; and the end is the "Supreme King of Action." In this way, one is said to "abide completely in the four absorptions," which refers to the subtle yoga together with the yoga of the drops (bindu). Likewise, "the beginning" refers to dissolution; "the middle" refers to enjoyment; and "the end" refers to the lord of all heroes. This should be understood in terms of Pullīramalaya and the other [pīṭhas]. Furthermore, regarding the phrase "up to the three, joy and so forth," the "mind" refers to the remainder from the dripping of the seed of awakening; "that mind" refers to the three joys. "Attaining equal taste" means experiencing equal taste. Where it becomes the nature of innate joy (sahajānanda), the "single entity of the mind" is the meaning of "equal taste." If one asks, "How then are the words of the Blessed One regarding the four joys to be understood?" the three joys are extracted from the Hevajra: "Joy is slightly blissful; supreme joy is likewise superior; the joy of separation becomes free from passion; the remainder is innate joy." And likewise: "Between the supreme and the separation, mark and behold it firmly." If doubt should arise regarding such matters, I shall explain the function [of the practice].

འདིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཞི་པ་མེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་དང་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ནི་དགའ་བ་གསུམ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་སུ་གཟུང་བས་རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དབང་པོ་གཉིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་དབུགས་དབྱུང་བའོ། ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་དུ་རྩེ་བའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་བཞི་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྦ་བར་མཛད་ནས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའོ། ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་དགའ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་འདོན་པའོ། ། ད་ནི་སླར་ཡང་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་བྱེད་པ་གསུངས་པ། རྙེད་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རོ་མཉམ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནས་ཏེ་སྔོན་དུ་གསུངས་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ལས་སོ། །

Here, in every respect, there is no fourth. Why is that? It is because of the phrase "that also." How so? The master, the secret, and the wisdom-gnosis are the three joys. "That also" refers to the apprehension of those [joys] as the untainted bliss of self-awareness, which is entirely free from duality. Gnosis is the wisdom-gnosis; it does not have the characteristic of arising from the union of the two organs. Therefore, it is the unchanging characteristic of authentic experience, the consolation of Vajradhara. "That also" refers to the specific excellence of the third. Because it is free from that, it is explained in that way. Therefore, the fourth itself is not apprehended. For that very reason, the Blessed One, having concealed the vajra words, taught them to fortunate beings; they are not clear to childish beings. Why is that? Because they recite [the sequence] erroneously as "joy, supreme joy, the joy of separation, and coemergent joy." Now, again, with seven and a half verses, the purpose and function of the ḍākinīs are taught, from the words "difficult to find" up to "become of one taste," as previously stated. "Ḍākinī" refers to when one experiences the bliss of the method.

དེ་ཉིད་དུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་མཁའ་འགྲོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གོམས་པ་ལས་སོ། ། གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་སྟེང་དུ་སོན་པ་དང་། ཛཱ་ལནྡྷ་རའི་བུ་གར་ཡང་ལོག་པ་དང་། ཨོ་ཌྱན་གྱི་བུ་ག་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་དང་རོ་མཉམ་པར་སོང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་ཁེངས་པའོ། ། དེ་ཉིད་དུ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུགས་དང་དེའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་ཡོངས་སུ་གནས་པའོ། ། འོག་དང་སྟེང་གི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་འདྲེས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འདིས་བཞི་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཉིས་ཏེ། བདེ་བ་དང་ཞུ་བ་དག་གོ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་རྣམས་ལ་རེ་རེ་ལ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་རྣམས་སུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དེ་ཉིད་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཚད་རྣམས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱའོ། །

In that very state, the twenty-five ḍākinīs, such as Śrī Heruka and the others, arise. "For that reason" means through the cultivation of the supreme, undefiled application. When the bodhicitta has ascended through the vajra path, returned to the aperture of Jālandhara, and is firmly established in the apertures of Oḍḍiyāna, it becomes of one taste with all the yoginīs. Therefore, the "arising of twenty-five" is an illustration; however, they completely fill the sky. In that very state is the Ocean of Ḍākinīs. For that reason, by the nature of bliss, they abide as forms and their various aspects. Through the application of the lower and upper [channels], they are blended as the pervaded and the pervader. Therefore, by this application, there is no fourth [empowerment]; thus, it is intended to be a synonym for the third [empowerment] itself. Regarding the phrase "from the application of the great maṇḍala," there are three types of maṇḍalas: the maṇḍala of the body, the secret maṇḍala, and the maṇḍala of bodhicitta. Furthermore, the maṇḍala of bodhicitta is twofold: bliss and the melted [state]. Thus, one should understand that each of the four maṇḍalas has three aspects. This is intended to be explained as the maṇḍala of the authentic absorption of Śrī Heruka in the fifteenth chapter. This should be understood through the measures [of the text].

དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞོམ་དུ་མེད་པ་བརྟན་པར་གྱུར་པ་གནས་པ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམ་པར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་བདག་ཉིད་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕྱེད་པ་དང་མི་ཆོད་པ་དང་མི་ཚིག་པ་དང་མི་གཡོ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ས་གསུམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདིར་བཤད་པ་འདིར་སྔོན་དུ་འཇིག་པ་དང་། འཆགས་པ་དང་གནས་པ་དང་སྟོངས་པའི་དུས་དང་བཞི་སྲིད་དོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཡང་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབབ་པའི་ཐིག་ལེ་དེ་འཇིག་པའི་དུས་སོ། ། སླར་ཡང་དེའི་ཚེ་ནང་དུ་སོན་པའི་བདེ་བ་རྣམས་སུ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྟོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནཱ་ད་ལས་བྱུང་བའི་བར་ནི་འཆགས་པའི་དུས་སོ། ། དེ་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་སྦྱོར་བས་ནི་གནས་པའི་དུས་སུའོ། ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་འགྱུར། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་བདག་ཉིད་ཆེ་བའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། མཐའ་མེད་ཅིང་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉིད་པས་ས་གསུམ་མོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་སྒྲུབ་པ་གཞན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གནས་པ་ན་གྲངས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྤྲུལ་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Therefore, regarding the phrase "from the application": from the state of the indestructible having become stable, the maṇḍala deities are to be emanated. For that very reason, it says: "The great self, the Vajraḍāka." "Vajra" refers to that which is indivisible, uncuttable, unburnable, immovable, and emptiness; that is the vajra. Therefore, he is the "great self," the Vajraḍāka who accomplishes the three levels. In this explanation, there are four periods: destruction, formation, abiding, and emptiness. Likewise, for sentient beings, there is also the internal yoga of the self. How is that so? The drop (bindu) in which the bodhicitta flows is the time of destruction. Furthermore, at that time, the absorption of great emptiness within the internal blisses is the time of emptiness. Similarly, the interval arising from the nāda is the time of formation. Through the application of emanating and withdrawing that, it is the time of abiding. In this way, why is it so? Because he is the great self, the Vajraḍāka. Why? Because in the infinite and boundless world systems of the great trichiliocosm, he is the nirmāṇakāya itself; thus, he is the "three levels." The intention is that when he abides in other world systems as the embodiment of body, speech, and mind, he enters them by emanating countless buddha-fields. Regarding the phrase "at which time" and so forth:

སྐྱེ་འགྲོའི་གཙོ་བོ་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་པ་གསུངས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཐོག་མར་ཚངས་པས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་དུས་བྱུང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སོ། ། སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་གཙོ་བོ་ངེས་པར་བྱུང་བའོ། ། འོན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་སྟེ། གནས་འགྱུར་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་རུ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། མགོན་པོ་སེམས་ཅན་འགྲོལ་བྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཕྱོགས་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་བྱོན་ནས་བཀའ་བགྲོས་པ། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་གཅིག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་པ་ལ་གནས་ན། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐར་པ་ལ་བཞུགས་པའོ། ། མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པས་བསྐྱོད་པ་སྟེ།

Regarding the one called Brahmā, the chief of living beings, the Blessed One spoke of what he had heard: at the time when the world of beings was first to be created by Brahmā, that was the occasion. "At that time" refers to the period when the world-system had arisen. "Formerly" means that the Primal Lord first appeared. However, he had entered the absorption of emptiness, according to the words: "How is the transformation of the basis into emptiness?" At that time, the Buddhas would become purposeless. Why is that? Because, in the absence of the welfare of sentient beings, they would quickly go to the hells and so forth, according to the words: "The Protector who liberates sentient beings." The bodhisattvas might think that by meditating on emptiness alone they would be liberated, and thus the purpose of those who follow the one-sided path would be lost. At that time, as for the words "elsewhere" and so forth: all the Buddhas residing in other world-systems gathered and came together to deliberate: "If this bodhisattva mahāsattva remains in the meditation on emptiness alone, he will be unable to accomplish his own welfare. At that time, he would abide in a liberation that is not particularly exalted. He would not perform the incomparable welfare of sentient beings even in his dreams. Thus, he would go to the lower realms." Therefore, he was moved by the truth.

ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆུང་ངུ་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཉོན་མོངས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ། ། གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའོ། ། ཉོན་ཉོན་བྱང་ཆུབ་སྤྲོས་སོན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསོན་གསོན་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། ། སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བདེན་པའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་བསྒྲལ་བའི་སེམས་མེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་བའི་རྒྱུའི་སེམས་མེད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་རྣམས་སྤྲོས་པར་སོང་བའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སྤྲོས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཁྱོད་བཞུགས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བཞུགས་པར་མཛོད་ལ། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་བསྒྲལ་བར་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པར་གཟིགས་པར་གྱུར་ནས་གང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཡང་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་ཡོན་ཏན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཐོས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤངས་ཏེ་སེམས་ཅན་དགྲོལ་བར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །

This is called "the minor, perfectly complete awakening." Regarding the phrase "afflictions" and so forth, this refers to the following verse. Because they have become completely intermingled, they are exhorted by these [lines]: "O you who have reached the elaboration of awakening, listen, listen!" This means that awakening has become the nature of elaboration for those who are living. "Elaboration" means that which is untrue. Why is that? It is because of the line: "lacking the mind to liberate sentient beings." This means that because they lack the causal mind to liberate sentient beings, awakening has become an elaboration for them. If one asks why it does not become an elaboration, it is said: "Abiding in the nature of illusion." This means that you should abide by means of the nature of illusion. Furthermore, those who act for the benefit of all sentient beings should also "liberate the three realms without exception." This means that having perceived the sentient beings dwelling in the three realms as being definitely of the nature of illusion, their afflictions will be exhausted and they will be liberated. This is the meaning of the verse. Regarding the phrase "having heard thus" and so forth: having heard these qualities of the speech of all the Buddhas, which are endowed with all the qualities of awakening, one should abandon the absorption of emptiness and meditate on the liberation of sentient beings.

དེ་ཕྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ངེས་པར་འགྲོལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཟུང་ནས་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གནས་པའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་རྣམ་པ་བས་ལྔ་པའི་དོན་གྱི་དང་པོའོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་བས་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་སྟེ། ཚངས་པའི་རང་བཞིན་ཞལ་བཞི་པའོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀའི་ཡི་གེ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། གཅིག་བསྟན་པ་ཡང་། ཤྲཱི་ཡིག་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། ཧེ་ཡང་རྒྱུ་སོགས་སྟོང་པ་ཉིད། ། རུ་ཡིག་བཀོད་པ་དང་བྲལ་བ། ། ཀ་ནི་གང་དུའང་མི་གནས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་ལས་འདོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་། དཔལ་ནི་སྔོན་དུ་མངོན་བརྗོད་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་དེ། ཚིག་དང་པོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་རང་གི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའོ། ། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སླར་ཡང་སྒྱུ་མའི་ཕྱོགས་ཏེ་འཛིན་པ་ནི་སའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་རྣམས་ཏེ། ཁམས་བཞི་རྣམས་ལས་ཐོག་མར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ངོ་། །

Thereafter, having taken up the absorption that definitively liberates sentient beings, one should meditate upon that very non-duality of emptiness and compassion. Thus it is stated. Why is that? It is because of the passage beginning with "all" and so forth. "The aspect of the Tathāgata" refers to having gone to suchness and becoming of one aspect with the entire realm of sentient beings; this is the first meaning of the five aspects of suchness, emptiness, and compassion. "Heruka" refers to the Lord of Beings in that aspect, the four-faced one whose nature is Brahmā. Regarding "Śrī" and so forth, the four syllables of Śrī Heruka represent the nature of the four bodies. To show this as one: "The syllable Śrī is non-dual primordial wisdom; He is the emptiness of causes and so forth; Ru is free from arrangement; Ka is that which does not abide anywhere." This is recited from the Śrī Hevajra. Therefore, it is also said: "Because Śrī was expressed first." By these words, it is expressed that the first and second [syllables] are non-dual. The intention is that one should understand all of its own words in that same way. Therefore, all phenomena, which are illusory in nature, are generated. Regarding "grasping and so forth," this is again the illusory side: grasping is earth; by the word "and so forth," water, fire, and wind are included. From these four elements, the vessel-like world first arises.

དེ་ཕྱིས་གླུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གླུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ནི་གླུ་སྟེ། དེ་ཡང་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡི་གེ་རེ་རེ་ལས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། རོལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དང་གི་ཡི་གེས་གཞལ་མེད་ཁང་ན་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་སོ། ། དྲི་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ལྷ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་དྲི་ཟ་རྣམས་སོ། ། ཕྱིས་བཅུད་ཟ་བས་དྲི་ཟར་གྱུར་པའོ། ། དེས་མི་ཉིད་དུ་སོང་ངོ་། ། རང་གི་འོད་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་མཁའ་འགྲོ་སེམས་ཅན་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཡང་ན་གླུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླུ་ལེན་པ་པོ་དང་། རོལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོལ་མོ་བྱེད་པ་པོའོ། ། དྲི་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་ཟ་བའོ། ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་རྣམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོང་སྐྱེས་དང་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། སྐྱེ་བོའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ལེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་དེའི་གཞི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ནི་ཚངས་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབའ་ཞིག་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་དང་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །

Thereafter, regarding the phrase "singing and so forth": "singing" refers to mantra, which is produced from each of the natural syllables of the ḍākinīs. "Music" refers to that which pervades through the various elements. The word "and" refers to the deities who enjoy the celestial palace and the world-protectors. "Gandharvas" refers to those such as the gods and the gandharvas; they became gandharvas by subsequently consuming fragrance, and through that, they attained human status. Thus, the ḍākinīs, who possess the form of space, manifest for the sake of the welfare of sentient beings, their own radiance having become invisible. The intention is that they assume various nirmāṇakāyas. Alternatively, "singing" refers to the singers, and "music" refers to the musicians. "Gandharvas" refers to those who consume fragrance. "Others" refers to quadrupeds and so forth. "Those who" refers to those born from eggs, from moisture and heat, and so on. "Classes of beings" refers to the five classes of migrations and so forth. "Actions" refers to the four types of grasping and so forth. Regarding the phrase "from the basis of that which has thus arisen": this means that it has arisen from the nirmāṇakāya of Brahmā-Vajradhara. The phrase "and so forth" indicates that it is not only that which has arisen; through such various actions and activities, they manifest emanations in a single buddhafield and in various buddhafields.

སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། འོན་ཀྱང་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྤྲོ་བའི་དུས་རྣམས་སུ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། ད་ནི་འབྱིན་པ་དང་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་བཤད་པ་གསུངས་པ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་བཅུ་དྲུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གིས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ར་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་ཧ་ཡིག་ལཱ་མའོ། ། སྱ་ཡི་ཡི་གེ་དུམ་སྐྱེས་མ། ། པ་ར་ངེས་པར་གཟུགས་ཅན་མ། ། མ་ཡི་ཡི་གེ་བྱ་རོག་གདོང་། ། ར་མེ་ངེས་པར་འུག་གདོང་བདག། སརྦའི་ཡི་གེས་ཁྱི་གདོང་མ། ། ཨཱཏྨའི་ཚིག་གིས་ཕག་གདོང་མ། ། ནི་ཡིག་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་སྟེ། ། ས་ཡིག་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མ། ། དཱ་ཡིག་གཤིན་རྗེ་མཆེ་གཙིགས་མ། ། སྠིཏ་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའོ། ། དེ་ལྟར་འབྱིན་དང་སྡུད་རྣམས་སུ། ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ཞག་གི་དབྱེ་བས་སམ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ཀྱང་གི་ཡི་གེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་འཕོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལས་སོ། ། དེའི་རྣམ་པ་དང་དེའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་དབུས་སུ་ཞུགས་ནས་འདུག་པས་སོ། ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྟེར་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ། །

The phrase "thirty-three thousand" is merely an illustration; however, the term "infinite" is intended to mean that during the times of emanating the limitless world-systems, each [emanation] also becomes thousands. Now, the explanation of the sequence of emanation, withdrawal, and so forth is spoken: "Secret," and so on. By means of the sixteen syllables, the initial presentation of the ḍākinīs and others is to be explained through the words of the brief summary: ra is the Ḍākinī herself; likewise, the syllable ha is Lāmā; the syllable sya is Khaṇḍarohā; pa-ra is certainly Rūpiṇī; the syllable ma is Kākāsyā; ra-me is certainly Ulūkāsyā; the syllable sarva is Śvānāsyā; the word ātmā is Sūkarāsyā; the syllable ni is Yamadāḍhī; the syllable sa is Yamadūtī; the syllable dā is Yamadaṃṣṭriṇī; sthita is Yamamathinī. Thus, in the emanations and withdrawals, they are to be known by the two sides. For that very reason, "sixteen," and so forth: by the sixteen syllables, through the "suchness of their form," one should know them by the divisions of the days or by the white and black fortnights—the word "also" (kyaṅ) being used for this. Suchness arises from the movement of the transits. By entering and remaining in the center through their forms and their moments, the "cause" is the birth of those who bestow the bliss of immortality.

ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ཐིམ་པ་གཉིས་བཅོམ་པར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ཡང་ཞག་བཅུ་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཕོ་བ་ན་ཆའི་དབྱེ་བ་བཤད་དེ། ཉིན་དྲུག་དང་ནི་མཚན་དྲུག་ལ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་དང་དུམ་སྐྱེས་མ། ། ཁྭ་གདོང་མ་དང་ཁྱི་གདོང་མ། ། བརྟན་མ་དེ་བཞིན་མཆེ་གཙིགས་མ། ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིན་མོ་སྟེ། ། རིམ་པ་ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ཡང་། ། ལཱ་མ་དེ་བཞིན་གཟུགས་ཅན་མ། ། འུག་པ་མ་དང་ཕག་གདོང་མ། ། ཕོ་ཉ་དེ་བཞིན་འཇོམས་མ་དང་། ། གཤིན་རྗེ་མ་དང་གཤིན་རྗེ་ཡི། ། མཐར་བྱེད་མ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། ། མྱ་ངན་འདས་པའི་གོ་འཕང་མཆོག། རྣལ་འབྱོར་འདི་ཡིས་རབ་ཏུ་འཐོབ། ། མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པ་སྟེ། ། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། ། དེ་ཕྱིར་ཡི་གེ་བཅུ་དྲུག་པོ། ། ནང་དང་ནང་དུ་འབྱུང་བའོ། ། ལུགས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་སྦྱོར་བས། ། ཉི་མ་ཟླ་བ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས། ། རཱ་ཧུ་དེ་བཞིན་ཐིག་ལེ་དང་། ། འཕོ་དང་ཚེས་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའོ། ། ཟླ་བའི་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་། དེ་བཞིན་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པས་སོ། ། དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། འདིར་བཤད་པ། རྩེན་པའི་དུས་ཀྱིས་གང་གི་སེམས། ། སེམས་དེ་བདེ་བར་བརྗོད་པའོ། ། ཚེས་གཅིག་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། །

What is called "dissolution" is the destruction of both birth and dissolution. Furthermore, regarding the division of the parts when the yoginīs completely transfer [the vital essence] over twelve days, it is explained: "In six days and six nights, the ḍākinī, Khaṇḍarohā, Kākāsyā, Śvānāsyā, Dṛḍhā, and likewise Saṃdaṃṣṭrā—all these are for the day. In the same order, for the night as well, Lāmā, Rūpiṇī, Ulūkāsyā, Śūkarāsyā, Dūtī, and likewise Vināśanī, Yamī, and Yamāntakī are the principal ones. Through this yoga, one thoroughly attains the supreme state of nirvāṇa." The basis of characteristics, the characteristics, and the characterization—[in this state] all characteristics are completely abandoned. Therefore, the sixteen syllables arise internally and within. Through the sequential application of the forward order and so forth, by means of the eclipses of the sun and moon, as well as Rāhu, the drops, the transfers, and the divisions of the lunar days (tithis). Regarding the term "yoga" and so forth: "suchness" (tattva) refers to emptiness and compassion. "By the division of the moon" means that the white fortnight is compassion and the black fortnight is emptiness. "Yoga and yoginī" refers to the non-duality of all the heroes (vīras) and yoginīs, such as Heruka and the rest. This is connected to the statement, "one proceeds to the sixteen joys." Here it is said: "The mind of one at the time of play—that mind is described as bliss. It proceeds through the first lunar days."

དེ་བཞིན་ཟླ་བའི་ཆ་རུ་འགྱུར། ། དགོད་གྱུར་མི་མོ་ལྟ་བ་ཡི། ། བདེ་བས་ནམ་མཁའ་གང་བར་འགྱུར། ། དབུས་མའི་དགའ་བ་དེ་མཐོང་བ། ། གཉིས་པ་རུ་ནི་རབ་ཏུ་བཤད། ། སྱ་ཡིག་ལྷན་སྐྱེས་ལྷག་མ་སྟེ། ། བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ། ། གསུམ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིས། ། ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་གསུམ་དུ་འགྱུར། ། མཆོག་བདེའི་རྣམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ། ། དགའ་བ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ལས་སོ། ། བཞི་པ་བཞི་པ་ལས་ཤེས་བྱ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ལས་སོ། ། ལྔ་པ་འགྲོ་བ་གྱུར་པ་ཡིས། ། མཆོག་དགའ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། ། གསུང་རྡོ་རྗེ་ཡི་གཟུགས་སུ་འགྲོ། ། ཟླ་བའི་དེ་བཞིན་ཆ་ཤས་གཞན། ། མེ་ཡིག་གིས་ནི་རྟག་བདག་ཉིད། ། ཐུན་མཚམས་ཀུན་དུ་བདེ་བ་སོན། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་མཆོག་བལྟས་ནས། ། ཚེས་དྲུག་ཟླ་བ་འཕེལ་བའོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་གང་སྔོན་དུ། ། བྲལ་བའི་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཡུལ་ལས་བརྒལ་ནས་ནི། ། ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ཚེས་བདུན་པ། ། ར་མེའི་ཡི་གེས་གང་ཚེ་གསང་། ། ངག་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ནི་གཟུགས། ། ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་གཉིས་འདྲེས་པ། ། བརྒྱད་པ་རུ་ནི་བརྗོད་པའོ། ། དགུ་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་སེམས། ། གལ་ཏེ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་མཐོང་། ། གལ་ཏེ་ལྷན་སྐྱེས་སེམས་མཐོང་བ། ། ཟླ་བའི་དེ་བཞིན་རྒྱ་མཚོའོ། ། བག་ཆགས་བདེ་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པའོ། ། བཅུ་པ་མཐོང་བ་ཡི་ནི་གཟུགས། ། ཟླ་བའང་ནམ་མཁའི་ཁོངས་སུའོ། ། རྨ་ཡིག་འོད་ཟེར་ཐམས་ཅད་རྣམས། ། བདེ་བའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སུན་ཕྱུང་འགྱུར། ། བཅུ་གཅིག་པ་ཡི་ཆ་ཤས་ཆེ། །

Likewise, it becomes a portion of the moon. When the woman is aroused, the bliss that fills the sky Is seen as the joy of the center; this is explained as the second. The syllable Śya is the remainder of the innate (sahaja); The attainment of bliss is all-pervasive. Through the third, consciousness, It becomes three portions of the moon. In the yoga of the aspect of supreme bliss, It arises from the middle of the two joys. The fourth is to be known from the fourth, From body, speech, mind, and wisdom. The fifth, through the state of becoming a transmigrating being, Is the characteristic of supreme joy itself. It proceeds as the form of the Vajra Speech; Likewise, it is another portion of the moon. By the syllable Ra-me, the eternal self, Bliss is attained throughout all the junctions. Having beheld the supreme innate joy, The moon increases on the sixth day. Whatever desire and so forth preceded it, Is the characteristic of the joy of separation. Having transcended the objects of that very [joy], It is the seventh day portion of the moon. When the secret is filled by the syllables Ra-me, Speech is the form of the innate. The blending of wisdom and the object of knowledge Is expressed as the eighth. On the ninth, if one sees the nature of all mind As the nature of bliss, And if one sees the innate mind, It is the ocean of the moon. From the bliss of habitual tendencies, the yogi Gives rise to the mind of supreme joy. The tenth is the form of what is seen; The moon is also within the expanse of space. The syllable Ma is all the light rays, The nature of the aspect of bliss. It is refuted by the mind of separation. The eleventh is the great portion.

རྦ་རླབས་མེད་པའི་བདེ་ལ་གནས། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། བཅུ་གཉིས་གསལ་བའི་ཟླ་བ་ནི། ། ལྷན་སྐྱེས་སེམས་དཔའ་ཡིས་མཐོང་ངོ་། ། བཅུ་གསུམ་རོ་མཉམ་སོན་བྱས་ནས། ། ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་རིག། རྟག་ཏུ་གཟུགས་ནི་མ་མཐོང་ན། ། ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་མཐོང་བའོ། ། བཅུ་བཞིའི་ཟླ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ། བདེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཐོང་། ། དེ་བཞིན་བདེ་ཀུན་ལ་གནས་པ། ། ཡེ་ཤེས་ངག་མཆོག་གཉིས་མེད་པས། ། གནས་པ་གང་བ་ཡོངས་སུ་ཐོབ། ། ཐབས་ཤེས་བདག་ཉིད་སྦྱོར་སྐྱེས་པས། ། མཐོང་བ་གང་བའི་ཟླ་བ་ནི། ། ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་དེའི་ནང་དུའོ། ། གཉིས་མཚམས་ཆ་ཤས་ལྷག་ཆ་རྣམས། ། བདེ་བའི་གནས་ནི་དེ་ཕྱིར་བཤད། ། ཉ་གང་བཅུ་དྲུག་པ་དག་ཏུ། ། ཡོངས་རྫོགས་ཆ་ཤས་བཅུ་དྲུག་གོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་སྨན་རྣམས་ཀྱིས། ། ཕྱི་ནང་བདག་ཉིད་མིང་མཚོན་བྱ། ། ཕྱི་རོལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ། ། ནང་དུ་མགྲིན་པའི་རྩ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཡིས་ཚིགས་ཀུན་ལ་གནས་ཏེ། ། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བུ་ག་ནི། ། གང་ཡང་རུང་ལ་སོ་སོར་གནས། ། བཤད་པ། མགོ་བོ་ལྟེ་བ་སྙིང་ག་དང་། ། གསང་བ་ཕྲག་གོང་གཡས་པ་དང་། ། དཔུང་ཚིགས་དེ་བཞིན་ལག་པ་དང་། ། ཕྲག་གོང་གཡོན་དང་དཔུང་ཚིགས་དང་། ། ལག་པའི་ཚིགས་དང་བྲང་གཡས་དང་། ། པུས་ཚིགས་དེ་བཞིན་གཞན་པ་ནི། ། རྐང་པའི་ཚིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། ། བྲང་གཡོན་པ་དང་རྐེད་པའི་ཚིགས། ། པུས་ཚིགས་དེ་བཞིན་རྐང་པ་དག། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་ཤེས་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།

Abiding in bliss without waves, this is the certainty of the wisdom of insight. The moon of the twelve clear [phases] is seen by the coemergent being. Having reached the equal taste of the thirteen, one perfectly realizes coemergent wisdom. If form is not seen at all, the portions of the moon are seen. Likewise, the moon of the fourteenth is clearly seen by means of all blisses. Similarly, abiding in all bliss, through the non-dual supreme speech of wisdom, one fully attains the state of the full [moon]. Because it is born from the union of the nature of method and insight, the full moon that is seen—within it are all the portions. The remaining portions at the boundary of the two are therefore explained as the abode of bliss. On the sixteenth, the full moon, there are the sixteen complete portions. Thus it is said. In that way, by means of the sixteen medicinal [phases], the outer and inner self is to be designated. The outer is well-known; the inner consists of the channels of the throat. By means of these, one abides in all the joints; the apertures of embodied beings abide individually in whichever [joints] are appropriate. It is explained: The head, navel, heart, secret place, the right shoulder, the shoulder joint, and likewise the arm, the left shoulder, the shoulder joint, the hand joint, the right chest, the knee joint, and likewise the other, should be known as the joint of the foot. The left chest, the hip joint, the knee joint, and likewise the feet—these should be known in sequence by the yogis. Thus it is said. Regarding "joy" and so forth:

རྟག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། ཚེས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པའོ། ། ཟླ་བ་འཕེལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་རྣམས་སུ་སྟེ། ཟླ་བ་འཕེལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མགུ་བའི་གནས་ཏེ་མཐེ་བོང་ལ་སོགས་པ་ནས་དཔྲལ་བའི་བར་དུ་དང་ལུས་གཡོན་པ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཐུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནག་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐུང་ངུ་ནི་དཀར་པོའི་མཐའ་ཅན་ནོ། ། ཇི་སྙེད་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་པ་གསུངས་པ་སྟེ། སླར་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པའོ། ། དགྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་སླའོ། ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཚིག་ཐོག་མར་བྱས་ནས་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

One should understand this and become familiar with the yoga at all times. "The first day" refers to the first day of the lunar month and so forth. "By the waxing of the moon" refers to the joints of the hands, feet, and so on, as previously explained. The waxing moon is the locus of their satisfaction; from the thumb and so forth up to the forehead, and in the left parts of the body, the sixteen joys arise, which is the meaning of "the nature of compassion." Regarding "the short" and so forth, and the phrase "in this very [context]," just as [the moon] increases from the first day of the dark fortnight, likewise the "short" is that which ends the white fortnight. This is connected to the statement, "One should understand as many as the sixteen emptinesses." This is the brief teaching spoken by the Blessed One; furthermore, the detailed explanation within this very [text] is spoken by the Blessed Lady Vajravārāhī in the half-verse beginning with "In that way." The response of the Blessed One is given in the single verse beginning with "Delighted." Thus, everything is easy to understand. By the words "Secret" and so forth, doubts are cleared away. "Secret" is the initial term of the detailed teaching, and from "Secret" onwards, everything is introduced. If one asks how that is, it is "the end of all elements."

སེན་མོ་དང་སོ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་གསང་བ་སྟེ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གསང་བ་ཡང་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་བའོ། ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། གང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཐོབ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་འོད་གསལ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། ། གོ་འཕང་ནི་གནས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དབང་པོ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་བཤད་དོ། ། རྣམ་ཤེས་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ལ་བརྒྱད་དུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་དུ་མ་སྤྲོ་བ་དང་སྡུད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། དེས་བསྐྱེད་པས་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་བྱུང་ངོ་། ། རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ལྷ་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅན་གྱི་ལུས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཞི་སྟེ་གསུམ་ལས་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གང་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །

At the end of the twenty-four elements, such as the nails and teeth, is the supreme element of great bliss, the bodhicitta, which is "secret" because it pervades all elements. Furthermore, "secret" refers to that unchanging bliss which is not within the sphere of experience of gods, humans, and so forth. As it has been said: "Whose sphere of experience is it?" It is explained that the "heroes" and so forth—the Buddhas and Bodhisattvas who have attained the six clairvoyances (abhijñā)—are those whose faculties are luminous (ābhāsvara). For that very reason, it is called "supreme" (parama); "supreme" means principal, as it is not within the sphere of experience of ordinary beings. "State" (pada) means the abode, the nature of which is manifold. Thus, it is thoroughly explained as "the state of the supreme faculty." Regarding the phrase "in those where consciousness is born," it refers to the characteristics of knowing each of those elements as eightfold, through which the manifold emanation and withdrawal occurs by nature. Through that generation, the sky-goers (khecarī) arise. The spontaneously born gods are the very bodies possessing the emanation body (nirmāṇakāya). Why is it that here, from the three—the dharmakāya, saṃbhogakāya, and nirmāṇakāya—the four bodies including the mahāsukhakāya are distinguished? In that regard, the emanation body consists of the spontaneously born gods. The dharmakāya consists of the planets, constellations, and so forth. The saṃbhogakāya consists of the bipeds and so forth.

སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་བཤད་དེ། གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། བདེ་བ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིས་བཤད་དེ། གང་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་པ་ལྷ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། སླར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་བར་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཤད་དེ། འོག་མིན་ན་གནས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིག་པའི་དུ་མའི་ཆོས་ཀྱི་རོའི་བདེ་བ་མྱོང་བས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་མི་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཉིད་རྩེན་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་ཞིང་ལྔ་པའི་དོན་གྱི་དང་པོའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བས་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྫས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ཡང་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་གང་གི་ཕྱིར་ན་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། རྩེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

The nirmāṇakāya and likewise the saṃbhogakāya are explained as follows: the gods who dwell in the celestial palaces are the nirmāṇakāya; those who have entered into the first absorption are the saṃbhogakāya; and those who have transcended pleasure are the dharmakāya. Furthermore, the dharmakāya is explained as follows: that which is the non-apprehension of gods who abide in wind and consciousness is the dharmakāya. Again, those who have entered into the third absorption are the saṃbhogakāya. Through the habitual tendencies of grasping at a self, those beings see one another; this is the nirmāṇakāya. Likewise, it is explained in terms of wisdom: the undefiled bliss that abides in Akaniṣṭha is the dharmakāya. By experiencing the bliss of the manifold flavors of the dharma through their own self-awareness, they are the saṃbhogakāya. Through their previous aspirations, these arise spontaneously; that which is not known is called the nirmāṇakāya. Regarding the phrase, "Arising from space for the sake of play," "arising from space" is the first of the five cases. Therefore, because it arises from space, the substance consisting of the four bodies is the unchanging nature of the buddhas and bodhisattvas. Furthermore, because it has arisen from the nature of the dharmadhātu—which is the essence of space, free from the duality of the two—it is so. As for the word "play":

སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་གཅིག་པ་འབའ་ཞིག་ཁམས་གསུམ་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་དུ་མ་བདག་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་བའི་ཁམས་དུ་མར་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྫས་དང་བྲལ་བའོ། ། དེའི་ཁྱབ་བྱའི་གཟུགས་ནི་ཡང་དག་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་བའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། རྟག་བཞུགས་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྟག་ཏུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། ཆུང་ངུའི་སེམས་ཅན་ལྷག་པར་མོས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོས་པ་དང་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡོད་པས་ཆོས་ཏེ། དེ་ཡང་། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་བླང་བར་བྱ་བར་མངོན་པར་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཇི་སྲིད་དུ་ཀུན་ནས་མཆོག་ནི་ཐ་མའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་ནོ། ། ན་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་མདོར་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །

They are conceptually analyzed as the conventional and ultimate wisdoms, which are like illusions and dreams. For that reason, to explain it in a single way: The conventional and ultimate wisdoms do not enter into the three realms as mere partial or solitary entities. In that regard, "the self of all" refers to the self of everything; it is the consciousness that arises from the various elements of the three realms, which are produced from the self and are devoid of substantial entities characterized by existence and non-existence. Its pervaded form, called "perfect realization," is the arising of the appearance of wisdom, which is the nature of consciousness produced from its own habitual tendencies. For that reason, it is the conventional and ultimate wisdom. "Permanently abiding non-duality" means that it is always, at all times, the non-dual purpose and functional distinction of the objects of devotion for sentient beings of lesser capacity. For that reason, because the objects of the nature of phenomena (dharmatā) of the conventional and ultimate exist, it is "dharma." Furthermore, "supreme like an illusion and a dream" is a qualification of the dharma; it should be understood as the connection to what is to be adopted, being like an illusion and like a dream. The intention is that "supreme in every way" refers to the ultimate limit. Alternatively, and so forth: "alternatively" (yang) indicates another position. "Na" indicates a conceptual analysis. For that reason, it is the detailed explanation of the brief summary.

འོན་ཀྱང་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང་སྙིང་རྗེ་སྟེ་ཟད་པ་དང་འཕེལ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་གཅིག་མ་སྤངས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྟག་པ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་སོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པ་འོད་གསལ་བ་ཐར་པ་དགེ་བ་ཞི་བ་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། དེའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་ལྡན་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་གནས་པས་ཆོས་དུ་མའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་མར་མེའི་རྩེ་མོ་ལྟར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང་ཐིམ་པའི་དངོས་པོས་སོ། ། དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། རྩ་ནི་བསྡུས་པ་སྟེ་ཀུན་དུ་སོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །

However, that which is called "selflessness" is the sixteen emptinesses and compassion, which are free from decrease and increase. It is the nature of a single moment in which the non-dual wisdom of emptiness and compassion does not abandon one another. It is distinguished by the characteristic of the selflessness of phenomena, which abides eternally and continuously, being free from all temporal limitations. It is the meaning of the wisdom that is non-dual, luminous, liberation, virtue, peace, the destroyer of all negativity, and the essence of all that is abandoned. Furthermore, the specific characteristics of the nirmāṇakāya are explained: "Its aspect" and so forth. Its aspect is endowed with the characteristics previously described. As for "wisdom," the term "great wisdom" refers to its abiding as the nirmāṇakāya, through which the engagement with manifold phenomena proceeds. Wisdom is great wisdom. How so? It is called "suchness," and it proceeds by engaging in an uninterrupted flow, like the flame of a lamp. Why is that? At that time, suchness proceeds spontaneously for the Buddhas, through the nirmāṇakāya as the entity of the arising and dissolving of phenomena. That is the form of suchness, the suchness of all entities. The channels are condensed, as indicated by the phrase "pervading everywhere."

འདིར་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་བསྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གྱི་ཚིག་གསུངས་པ། བསྐྱེད་པར་གོ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་པའི་དུས་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྣལ་འབྱོར་རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བར་གྱུར་པས། འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་དེ་བཞིན་དུ་བསྙེན་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། ། དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སྦྱོར་བའོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྫོགས་པའི་བར་དུའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བསྙེན་པའོ། ། སླར་ཡང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སྒྲུབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། ཡང་གི་ཡི་གེ་ལས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའོ། ། ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་ལས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གོ། །

Here, regarding the permission: if one asks how the emanation body (nirmāṇakāya) of the yogins taught by the Blessed One in the past by Vajravārāhī will be purified and arise, the Blessed One spoke these words of reply: "It should be understood as generated," and so forth. In this context, "here" means that the emanation body will be generated according to the time of meditation for those yoginīs. How will that occur? It is through "yoga, subsequent yoga," and so forth. Because of going and having gone, here, in all the means of accomplishment (sādhana), there are yoga, subsequent yoga, great yoga, and supreme yoga. There are also the yoga of the drop (bindu), the subtle yoga, as well as the approach (sevā), accomplishment, great accomplishment, and near-approach. Furthermore, "yoga" refers to the initial application. "Subsequent yoga" refers to the stage up to the completion of the causal Vajradhara; that is the approach. Again, by the entry of Akṣobhya and the others, it is the great yoga. These are what is called "yoga." "Accomplishment" is the supreme yoga, which is the absorption (samādhi) called the Supreme King of the Maṇḍala. From the word "also," it is the absorption called the Supreme King. Thus, the absorption of the Supreme King of the Maṇḍala is the great accomplishment. "Near-accomplishment" is the Supreme King of Action.

ཐིམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བསྒོམ་པ་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྔོན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐིམ་པ་སྟེ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་རིམ་པས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་ཡང་གི་ཡི་གེས་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བསྙེན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཏེ། བཤད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོའི་བྱ་བ་རྣམས་སོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་པདྨའི་སྣ་རྩེར་ཐིག་ལེའི་ནང་དུ་སོན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། དེ་ཉིད་བཤད་དུ་མེད་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་པདྨའི་སྣའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་དུ་ཕྲ་མོའི་སྲོག་རྣམ་པར་གཟུང་བ་ལས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དོ། །

Regarding the phrase "dissolution," this refers to the generation stage previously taught for the cultivation of the three absorptions. Likewise, through the great accomplishment and the near-accomplishment, there is dissolution, which is the meaning of the "wisdom of miraculous birth" according to the sequence of womb-birth. Furthermore, the word "again" is used for the sake of completing the approach and the yoginīs. This is also indicated by the phrase "the two approaches." Regarding "yoga" and so forth: "yoga" refers to the thirty-six yogatantras. "Inexpressible" refers to the aggregates, elements, and sense bases, as well as the faculties and the activities of the faculties of action. "The thirty-six drops" means the aspect of the wisdom of self-knowing awareness that is inexpressible through the yoga of the drops. Likewise, one should meditate on the thirty-seven maṇḍalas within the drop at the tip of the lotus nose, which is the nature of the bodhicitta; this is the yoga of the drops. That very thing is called "inexpressible," "characterless," and "that which is indicated." Regarding "the subtle yoga, the yoginī": therein, by holding the subtle vital wind at that very tip of the lotus nose, there is the nature of bliss itself. Thus, the tantra that is contained within the thirty-six yoginī tantras is the yogatantra.

དེ་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདིར་ཅི་ལས་འོངས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། ཟླ་བས་དང་ཞེས་བྱ་བས་ཏེ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སོ། ། དེའི་འཕོ་བ་རྣམས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྫོགས་ལྡན་དང་གསུམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེའི་འཕོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གྱུར་པའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་ག་དག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུར་འགྱུར་རོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱད་བརྒྱས་ལྷག་པའི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གོ། ། འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་ལྡང་བའི་དབུགས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རེ་རེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྒྱད་ཅུས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་གི་དབུགས་རྒྱུ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་རྫོགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་སྦྱོར་བས་སོ། ། དེ་ལ་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་དང་མེ་དང་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་གཡོན་པའི་སྣའི་བུ་ག་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་རྐང་པ་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་རྐང་པ་གཅིག་ཟད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་གཡོན་པར་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཡས་པར་ས་དང་ཆུའོ། །

Thus, the nirmāṇakāya is also [attained] through the tantras of both the bindu-yoga and the subtle yoga, which possess the nature of method and wisdom. If one asks from what this nirmāṇakāya here arises, it is said: "By the divisions of time," and so forth; it is distinguished by the divisions of the times. If one asks what those are, it is "by the months," meaning the twelve months. This is for the purpose of illustrating their transitions. "Kṛtayuga and Tretāyuga" refers to how each of these transitions occurs within the four ages. If one asks why, it is because the ten maṇḍalas arise from the left and right nostrils. The transitions of all the maṇḍalas amount to one thousand eight hundred. These become the breaths of entering, abiding, and arising. Thus, for each individual maṇḍala, one hundred and eighty breaths flow. In that regard, "Kṛtayuga" is due to the application of the four maṇḍalas and the actions of the four quarters and so forth. In that context, the maṇḍalas of space, wind, fire, and water occur in the left nostrils. Likewise, "Tretāyuga" means that in the Tretā age, because the nature of the three quarters and one quarter has diminished, it becomes three maṇḍalas. Furthermore, the earth maṇḍala is in the left. Likewise, earth and water are in the right.

དེ་ལྟར་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་རྣམས་སུ་རྐང་པ་གཉིས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་རྐང་པ་གཉིས་ཟད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་མེ་དང་རླུང་ངོ་། ། སླར་ཡང་རྩོད་དུས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའི་དུས་སུ་རྐང་པ་གཅིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་རྐང་པ་གསུམ་ཟད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྫོགས་ལྡན་ལ་ཉི་ཤུས་ལྷག་པའི་དབུགས་བདུན་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་ལྡན་ལ་བཞི་བཅུས་ལྷག་པའི་ལྔ་བརྒྱའོ། ། གཉིས་ལྡན་ལ་དྲུག་ཅུས་ལྷག་པའི་སུམ་བརྒྱའོ། ། རྩོད་དུས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་རྣམས་སུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དང་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་ལ་བཞི་བཅུས་ལྷག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་ལྡན་ལ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་བརྒྱ་ཕྲག་བཞི་ལ་བརྒྱད་ཅུས་ལྷག་པའོ། ། གཉིས་ལྡན་རྣམས་སུ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་དང་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་ལ་ཉི་ཤུས་ལྷག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྩོད་པའི་དུས་རྣམས་སུ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ལ་དྲུག་ཅུས་ལྷག་པའོ། ། དེ་ལྟར་དུས་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཞག་གཅིག་གི་ཚད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་དུ་བགྲོད་པ་དང་ལྷོར་བགྲོད་པ་དག་གིས་ལོ་གཅིག་གི་རླུང་གི་ཚད་ནི་འབུམ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་ཆའི་དབྱེ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་ཆ་ནི་འབུམ་ཕྲག་བདུན་དང་ཁྲི་ཕྲག་བདུན་དང་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ལ་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་གིས་ལྷག་པའོ། །

Thus, regarding the term "dual," during the ages of the dual [yuga], because the nature of the second quarter and the third quarter are exhausted, they become two maṇḍalas. These are fire and wind. Furthermore, regarding the phrase "it becomes the age of strife," during the age of strife, because the nature of the single quarter and the three quarters are exhausted, it becomes a single maṇḍala. Therefore, in the Kṛtayuga, there are seven hundred breaths plus twenty. In the Tretāyuga, there are five hundred plus forty. In the Dvāparayuga, there are three hundred plus sixty. This was explained prior to the age of strife. Thus, by means of the twelve transitions, in the Kṛtayuga ages, there are eight thousand six hundred plus forty. Likewise, in the Tretāyuga, there are six thousand four hundred plus eighty. In the Dvāparayugas, there are four thousand three hundred plus twenty. Likewise, in the ages of strife, there are two thousand one hundred plus sixty. Such is the measure of a single day for the four ages. Likewise, the measure of the wind for one year, consisting of the northern and southern courses, is seven million seven hundred and sixty thousand. Furthermore, the division of the portions of those maṇḍalas shall be explained: therein, the portion of each individual maṇḍala is seven hundred and seventy-six thousand six hundred.

དེ་ལྟར་བཞི་འགྱུར་ནི་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་སྟེ་འབུམ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ལ་བཞི་བརྒྱས་ལྷག་པའོ། ། གསུམ་ལྡན་རྣམས་སུ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་དང་ཁྲི་ཕྲག་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ལ་བརྒྱད་བརྒྱས་ལྷག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ལྡན་དུ་འབུམ་ཕྲག་བཅོ་ལྔ་དང་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ་སྟོང་ལ་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པའོ། ། རྩོད་དུས་སྔོན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་རེའི་གང་ཚད་བཤད་པ། དེ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་བྱེ་བ་བདུན་དང་འབུམ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་ཁྲི་ཕྲག་དྲུག་གིས་ལྷག་པའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་བཞི་འགྱུར་དུ་འགྱུར་ཏེ། བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིས་ལྷག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་ལྡན་ལ་བྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་དང་འབུམ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱད་དོ། ། དེ་ལྟར་གཉིས་ལྡན་ལ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅོ་ལྔ་དང་འབུམ་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་དང་ཁྲི་ཚོ་གཉིས་སོ། ། རྩོད་དུས་སྔོན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་པོ་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་དུས་རྣམས་ཀྱི་ཚད་དོ། ། དེ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སུ་དུས་དང་ལུག་ལ་སོགས་པའི་ཟླ་བ་རྣམས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་རྣམས་སུ་རྒྱ་ཆེ་བར་བཤད་པར་བྱའོ། ། དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཉམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེའི་ཞལ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

Thus, the fourfold multiplication refers to the Kṛtayuga period, which consists of thirty-one hundred thousand, ten thousand, and four hundred [years]. In the Tretāyuga, it is twenty-three hundred thousand, thirty thousand, and two thousand, plus eight hundred. Likewise, in the Dvāparayuga, it is fifteen hundred thousand, fifty thousand, and two hundred. The Kaliyuga was explained previously. Thus, the measure of each maṇḍala for those with a lifespan of one hundred years has been explained; that [measure] becomes a hundredfold. That is seven koṭis, seventy-seven hundred thousand, and sixty thousand. By doing so, it becomes fourfold: thirty-one koṭis, one million, and forty thousand. Likewise, for the Tretāyuga, it is twenty-three koṭis, thirty-two hundred thousand, and eighty thousand. Likewise, for the Dvāparayuga, it is fifteen koṭis, fifty-five hundred thousand, and twenty thousand. The Kaliyuga was explained previously. Thus is the measure of the ages according to the divisions of small, medium, and great. Furthermore, the times and the months of Aries and so forth will be explained extensively in the chapters on the ḍākinīs and others. By means of this detailed classification of the times, the nirmāṇakāyas of the tathāgatas will perform the incomparable benefit of sentient beings. As for the "four vajra faces":

རྡོ་རྗེའི་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྟེ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པའི་དུས་བཞིའི་དབྱེ་བའི་ངོ་བོས་དང་ཞལ་བཞི་དགའ་བ་བཞི་སྟེ་དེ་བརྒྱད་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དུས་རེ་རེ་ལ་དགའ་བ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། ། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་པོ་དང་ཆེན་པོའི་དུས་དབྱེ་བས་སོ། ། དེ་ཡང་དགོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ལག་པ་གཟུང་བ་དང་གཉིས་སྤྲོད་ནི་རྫོགས་ལྡན་དུའོ། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་ཉེད་པ་དང་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་གསུམ་ལྡན་དུའོ། ། བུམ་པ་དང་སློབ་དཔོན་དང་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ནི་གཉིས་ལྡན་དུའོ། ། སད་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་གཉིད་མཐུག་པོ་ལོག་པ་དང་བཞི་པའི་རང་བཞིན་འདི་ནི་རྩོད་པའི་དུས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུད་བཞི་དང་སྐད་ཅིག་བཞི་དང་དབང་བཞི་དང་། རང་བཞིན་བཞི་སྟེ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་གཅིག་ལ་གཅིག་བལྟས་པས་དགའ་བ་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ནི་ལྟ་བའི་རྒྱུད་དོ། ། བགད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་མཆོག་དགའ་སྐྱེ་སྟེ་འདི་ནི་དགོད་པའི་རྒྱུད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལག་པས་ལག་པ་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བྲལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ལག་སྤྲད་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། ། མངོན་སུམ་དུ་འཁྱུད་པས་ལྷན་སྐྱེས་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་འཁྱུད་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། ། དེ་ལྟར་ལྷན་སྐྱེས་དང་པོར་བྱས་ནས་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རང་གིས་བསྐྱེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །

"Vajra" refers to Vajradhara, the nature of the glorious Heruka. It is born as the essence of the divisions of the four times, and the four faces are the four joys; thus, these are called the "eight pairs." In each time, there are four joys, distinguished by the divisions of small, medium, and great time. Furthermore, laughing, looking, holding hands, and union are the Kṛtayuga. The various, the ripening, the crushing, and the being devoid of characteristics are the Tretāyuga. The vase, the master, the secret, and the insight empowerments are the Dvāparayuga. The nature of the waking, dreaming, deep sleep, and the fourth states is the Kaliyuga. Thus, the four tantras, the four moments, the four empowerments, and the four natures should be understood according to their respective order. In this way, during the Kṛtayuga, joy arises from looking at one another; this is the Tantra of Looking. Through merely laughing, supreme joy arises; this is the Tantra of Laughing. Likewise, through the mere touch of hand to hand, the joy of separation—the arising of extraordinary desire—occurs; this is the Tantra of Holding Hands. Through actual embracing, the attainment of the coemergent is called the Tantra of Embracing. Thus, beginning with the coemergent, the minds of sentient beings in the Kṛtayuga and other times are generated by themselves, through the nature of phenomena.

དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཁྱུད་པ་དང་འོ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་དགའ་བ་སྐྱེ་སྟེ་འདི་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མའོ། ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དགའ་བ་ཡང་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་པདྨར་རྡོ་རྗེ་བཅུག་པས་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་མའོ། ། ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་དམ་པས་རྣམ་པར་ཉེད་པ་བྱེད་དེ་འདི་ནི་བྲལ་བའི་དགའ་བ་དང་རྣམ་པར་ཉེད་པའི་སྐད་ཅིག་མའོ། ། མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་སྐྱེ་སྟེ་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་མའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པའི་དགའ་བ་སྟེ། དབང་བསྐུར་དྲུག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་བུམ་པའི་དབང་ངོ་། ། སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་བཅུ་ལས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་ངོ་། ། གསུམ་པ་གསང་བའི་དབང་གིས་བྲལ་བའི་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ་འདི་ནི་གསང་བའི་དབང་ངོ་། ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་ལ་སོགས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་སྦྱོར་བ་ནི་སད་པ་སྟེ། དགའ་བ་འབྱུང་སྟེ་འདི་ནི་སད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། རྨི་ལམ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ་འདི་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། གཉིད་མཐུག་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བྲལ་བའི་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ་འདི་ནི་གཉིད་མཐུག་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །

Likewise, in the Age of Three, joy arises through various embraces, kisses, and so forth; this is the moment of variety (vicitra). The joy of ripening (vipāka) also proceeds to the supreme; thus, by the insertion of the vajra into the lotus, it is the moment free from characteristics (vilakṣaṇa). Through the supreme, most harmonious, thorough rubbing, the joy of separation (virāma) and the moment of rubbing (vimarda) occur. Because it is free from characteristics and is not an object of the senses, the innate joy (sahajānanda) arises; this is the moment free from characteristics. Similarly, through the vases, there is the joy of the vase; the arising of the six initiations is the vase initiation (kalaśābhiṣeka). From the ten master initiations (ācāryābhiṣeka), supreme joy arises; this is the master initiation. Through the third, the secret initiation, the joy of separation arises; this is the secret initiation. Through the wisdom-knowledge (prajñājñāna) initiation, the innate arises; this is the wisdom-knowledge initiation. Likewise, through Śākyasiṃha and others, the application to the nirmāṇakāya through the three vehicles is the waking state; joy arises, and this is the nature of waking. In the dream state, the saṃbhogakāya, supreme joy arises; this is the nature of dreaming. Deep sleep is the dharmakāya; the joy of separation arises, and this is the nature of deep sleep.

བཞི་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་སྟེ་འདི་ནི་བཞི་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྲོ་བའོ། ། ཇི་ལྟར་ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱིས་འཕེལ་བ་དང་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་རང་གིས་མཐོང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་བཞིའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པས་གསལ་བར་མཐོང་སྟེ་རང་གིས་རིག་པའོ། ། ཆ་ཤས་བཅུ་དྲུག་རྣམས་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དུས་བཞིས་སོ། ། དབྱེ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་བརྒྱའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དུ་མ་སྤྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཐུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྡུད་པའི་རྒྱུ་ཉི་མའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉི་མ་རྣམས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་དུ་བགྲོད་པ་དང་ལྷོར་བགྲོད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱུ་སྟེ། དེས་ཟླ་བ་ཕྱོགས་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་དམན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་བཞི་སྣ་ཚོགས་པའི་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། སྐུའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་འཚིག་པའི་དུས་རྣམས་སུ་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་ཡང་བཞི་པ་ནི་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེས་ན་དང་གི་ཡི་གེ་བསྡུ་བའོ། ། ཉི་མ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཉི་མ་སྟེ་འོད་གསལ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

The fourth is the birth of the coemergent body of great bliss; this is the nature of the fourth. Thus, by means of the divisions of the directions and so forth, there are sixteen joys. Just as one personally perceives the cause of the waxing and waning of the moon’s phases, likewise, sentient beings clearly perceive [this] through the divisions of the four seasons; it is self-cognized. "Endowed with sixteen parts" means endowed with the sixteen joys through the four seasons. Through those divisions, the moon’s phases appear to sentient beings for a hundred years; this is the meaning of "emanating many nirmāṇakāyas." Regarding "short" and so forth, the cause of their gathering is the movements of the sun; "movements in the suns" refers to the divisions of the northern and southern solstices, which are the causes of the moon’s phases. By that, the moon is diminished by the two fortnights. Likewise, it becomes diminished by the various joys of the four seasons. The syllable kāya is a definitive designation. "The devouring of their parts" means that during the times of the eon’s destruction, all parts of the joys are exhausted. Here, too, the fourth is the characteristic of the transcendent. Therefore, the particle ca is a conjunction. The sun is the sun of suchness (tattva), meaning the devouring of all conceptual phenomena within the clear light (prabhāsvara).

བུད་མེད་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་སྒྱུ་མ་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། ། བུད་མེད་ཉིད་ཐོབ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རྟག་ཏུ་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེའི་ཚེ་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་འོད་གསལ་བ་ནི་ཐབས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཉིད་བསྒྲུབས་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདི་ཡིས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་བསྣུན་དུ་མེད་པ་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མལ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། དེ་ནས་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བླ་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་འདིར་བཤད་པ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དང་མི་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གསུངས་པ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བའོ། །

"All women" refers to all illusory women. Why is that? Because various natures enter into the forms of illusion. Having attained womanhood, the form of insight is always called the "mudrā," and at that time, it is called the "Mahāmudrā." The previously explained luminosity is the method; having accomplished the state of a person, it is the unsurpassed non-dual wisdom of those possessing the emanation bodies. By this, the meaning is the unsurpassed wisdom that is naturally luminous, inexpressible, unimpeded, unassailable, and supremely non-dual. If everything here is of the nature of luminosity, then how is it that the ordinary self-nature of the minds of sentient beings arises? How is it that they experience the sufferings of the hells and so forth? If that were so, ordinary beings would lack such wisdom. Furthermore, if wisdom were only partial, obstructed, and not unsurpassed, what would happen? To this, it is said: "Therefore, it is stated that this is not without reason, not illogical, and not devoid of scripture and analysis." Why is that? Because of the words spoken by the Blessed One. Therefore, it is said: "Thus it is said, 'it goes,' and so forth." "Mahāyoga" refers to the arising [of realization] for great bodhisattvas endowed with yoga.

བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འོད་ཆེན་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བྱེད་པ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་པའི་གཟུགས་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་འོད་ནི་སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། ནིའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པ་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཐམས་ཅད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་པས་དམན་པར་སྐྱེས་པ་ཡང་རྒན་པོར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའོ། ། སྙིང་རྗེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཟག་པ་མེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དངོས་རྣམས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ཏེ་གོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མེ་ཏོག་འཁོར་བ་ནི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོས་ནམ་མཁའ་བཀང་ནས་བཞུགས་སོ། །

"Awakening mind is the great light" means that the mind of the awakenings, pervaded by former aspirations, is the essence of wisdom that is luminous by nature through its supreme non-dual character. Its light is the very nature of the great appearance of wisdom. Through that, it becomes the appearance of wisdom for sentient beings. The particle "ni" is used for emphasis. Therefore, it is unimpeded, supremely non-dual, inexpressible, the supreme wisdom that is the self-nature of all and everything. By means of these, one will not experience the sufferings of the hells and so forth. Just as even those born in low states become elders through meeting with holy beings, so too, "the inseparability of emptiness and compassion" refers to the supreme non-dual wisdom of emptiness previously explained. Its nature is the selflessness of phenomena. Compassion is the state of being untainted and indivisible, having unified the selflessness of the elements of sentient beings and individuals. It is the nature of the wisdom of suchness and the limit of reality. "Entities are like flowers in the sky" means that all phenomena are "entities," and the Great Bodhisattva dwelling in their midst is like a flower in the sky because of being unstained. Just as a flower in the sky is moved by the wind, so too the Bodhisattva dwells having filled the sky with entities.

ཅུང་ཟད་སྨོན་ལམ་གྱིས་བསྐྱོད་པ་ཡིས་མེ་ཏོག་བཞིན་ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དྲི་བསུང་བར་བྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དགོས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲི་བསུང་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་སད་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་ལག་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་རྟོགས་སླའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་ཉིད་སེམས་དཔའ་སྟེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མཆོག་ཏུ་བདེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བ་འཕོ་བ་མེད་པའི་མཁའ་འགྲོ་སྟེ། དེ་མཆོག་དང་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡེ་ཤེས་འདི་འདྲ་བའི་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ལས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་འགྱུར་བའོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའོ། །

Just as a flower, moved slightly by an aspiration, perfumes the entire sky, so too the bodhisattva, for the sake of sentient beings, perfumes [the world] with the fragrance of wisdom; this is the intended meaning. Therefore, from the words "having awakened" and so forth, up to the conclusion "even buddhahood is in the palm of the hand," the realization is easy to understand. "The essence of all ḍākinīs" refers to the bodhicitta, which is the nature of all channels. That itself is the sattva, the essence of all ḍākinīs. "The supreme bliss of the Vajra-ḍākinī" means that the essence of the bodhicitta of these sentient beings is the Vajra. The Vajra is the bliss of self-knowing, indivisible wisdom, the non-transmigrating ḍākinī; the meaning is that it is supreme and unchanging bliss. If yogins did not possess such wisdom, then they would be unable to act for the benefit of sentient beings. Regarding the phrase "from their actions" and so forth, "of great majesty" refers to those who are extremely luminous. The rest is easy to understand. "Therefore" means that for that reason, one should teach sentient beings to take refuge in the Buddha, the Dharma, and the Saṅgha. Through taking refuge, one develops devotion toward the Buddha, as well as toward the Dharma and the Saṅgha. "Of great miraculous power" means that it distinguishes them even from the hearers (śrāvaka) and others.

དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གསང་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཅི་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་སྤོང་བའི་རིགས་པས་དྲིས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། ། གསང་བ་དེར་ནི་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བའི་དབང་པོ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གསང་བ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དེ་ཉིད་དུ་བབས་པས་ཕྱག་བྱས་པའོ། ། འདི་ཉིད་ལ་ལྷ་རྫས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གཙོ་མོའོ། ། འདི་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་གསུངས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེའི་ཚེའོ། ། ཡང་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་བརྙན་ལྟར་ཞུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་ཞུས་པ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་གྱི་ཚིག་རང་གིས་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། ཕྲ་མོའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱ་དང་དབུ་མ་སྟེ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་དང་སེམས་དང་ཀུན་གཞི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞེ་ན།

Therefore, the meaning is that the perfectly awakened buddhas possess the nature of the three secrets. Now, with the two verses beginning with "In what manner," the question is asked through the reasoning that abandons conceptualization by means of the thirty-seven factors of awakening, which abide in the passion of the Blessed Lady Vajravārāhī. Thus, the verses beginning with "In what manner" are the summary verses. "Having prostrated to that secret" means that the wisdom of great bliss is the secret, as the bodhicitta flows into the secret faculties. Because the Blessed Lady Vajravārāhī herself has descended into the nature of the aspects of the objects of knowledge, she is prostrated to. In this very context, the "divine yoginī" is the principal one who possesses the nature of all yoginīs. "In such a manner" means that the wisdom of awareness is thus clearly expressed in words; it is at the time when there is non-duality. "Again and again" means that it was requested like an echo. If one asks what was requested, it is said: "The speech," which refers to the Blessed One’s words of response that become the conceptualization of self-awareness. If one asks what that is, it is "the subtle aspect" and so forth. "The three channels" refers to the lalanā, rasanā, and avadhūtī, from which the subtle yogas arise. "Caused by the three consciousnesses" refers to the causes of the engaging consciousness, the mental consciousness, and the ālaya-vijñāna. If one asks why they are the cause:

ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ལ་རྩ་རེ་རེས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྲ་མོའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རིག་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་རྩ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བའོ། ། རེ་རེ་ལ་ནི་དེ་ཡོངས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་རེའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་གིས་རིག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་རང་གིས་རིག་པའི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པ་འདིས་མིང་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲངས་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལས་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Within the cakras of body, speech, and mind, as the bodhicitta flows intensely, each individual channel gives rise to the three consciousnesses. For that very reason, it is said, "therefore," and so forth. In that context, those who rely upon it are called "subtle drops," meaning they are known through the nature of self-awareness. The yoginīs of various great miraculous powers are the channels, which arise as the nature of the thirty-seven factors of awakening. Regarding the phrase "each one possesses that," it refers to the thirty-seven essential natures of the principal yoginīs of each respective maṇḍala. Therefore, the phrase "all ḍākinīs" means that all these yoginīs are born within the space of self-awareness. Likewise, it is taught that it is not only those born in the Heaven of the Thirty-Three; others as well—countless ḍākinīs of great wonder who have arisen from the space of self-awareness—are intended to be understood as the "continuum of mind." Furthermore, the phrase "those thirty-seven yoginīs" refers to the thirty-seven yoginīs. The phrase "all as they are" means that the names are explained in brief according to the sequence that will be described for the thirty-seven yoginīs. Thus, the meaning is that one should understand the names of all those who have entered the body, speech, and mind of the countless yoginīs.

རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཇི་ལྟར་འབུམ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རྒྱ་མཚོར་རྩ་རྣམས་ཀྱི་མིང་རྣམས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་འདི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱའོ། ། གྲུབ་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུར་བཤད་པའི་རྒྱུད་དུ་སྟེ། ཟླ་བ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དུར་ཁྲོད་མའི་བར་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་རྩ་རྣམས་སོ། ། འདིར་གསུངས་པ། ཟླ་བ་མོ་དང་དཔྲལ་བའི་གནས་སུ་སྟེ། འོ་མ་ཅན་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལམ། ། སྣུམ་མ་མཐུན་པ་ལ་དགའ་མ། ། དེ་ལ་འཇམ་མ་སྤྱི་བོར་འབབ། ། ལྷ་མོ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ནི། ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་འདོད་སྦྱིན་མའོ། ། འབྱུང་བའི་རྩར་ནི་དེ་བཤད་དེ། ། གཞན་རྣམས་འབྱུང་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། ། མ་ནི་བདེ་བ་ཀུན་རིག་མ། ། སྲིང་མོ་བདུད་རྣམས་འཇོམས་པ་མོ། ། བུ་མོ་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན། ། སྲིང་མོའི་བུ་མོ་ཡང་དག་རིག། ནེ་ནེས་ཉོན་མོངས་གཡོ་འབྱེད་དེ། ། གཉེན་མོ་གྲོལ་བ་སྦྱིན་པ་མོ། ། ཕའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་མོ་ནི། ། སྟེར་མ་བདེ་བ་མི་ཟད་པའོ། ། ཞང་པོའི་ཆུང་མ་ངེས་པར་ནི། ། སྐུ་གསུང་བདག་སྐྱེས་ཡང་དག་རིག། པད་ཅན་མ་ནི་རྩ་རྣམས་ཀུན། ། རབ་རྒྱས་དགའ་བ་སྟེར་བ་མོ། ། དུང་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐུམས་གྱུར་པས། ། རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་མཆོག་ཞལ་མ། ། སྣ་ཚོགས་འཁོར་བའི་རི་མོ་ཡི། ། བསྐྱེད་པས་གནས་དང་འཇོམས་པ་མོ། ། གླང་ཅན་བགེགས་རླག་བྱེད་པ་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་གཅོད་མའོ། ། མྱོས་རླབས་མ་ནི་དེ་བཞིན་དུ། ། རང་གིས་རིག་པ་ཟ་བ་མོ། ། གཟུགས་མ་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ། དགའ་བ་སྣ་ཚོགས་བདེ་བདག་སྐྱེས། །

Regarding the term "ocean" (rgya mtsho), here the names of the channels are taught as being like the ocean of thirty-six hundred thousand [channels]; one should engage with them in this way. As for the "Ocean of Accomplishment" (siddhi-sāgara), this refers to the Laghu-tantra (Kṣudra-tantra), where the thirty-seven yoginīs, from the one called "Moon-like" (Candrikā) up to the "Charnel Ground" (Śmaśānī), are the channels. Here it is said: The Moon-like is in the location of the forehead; The Milky (Kṣīriṇī) is the vajra path; The Oily (Snigdhā) delights in harmony; The Soft (Mṛdvī) flows into the crown. These four goddesses Are the supreme, unchanging givers of desire. They are explained as the channels of the elements; The others are the bhūtas of great miraculous power. The Mother is the knower of all bliss; The Sister is the vanquisher of Māras. The Daughter is endowed with all qualities; The Sister’s Daughter is perfect knowledge. The Maternal Aunt stirs the afflictions; The Female Relative is the giver of liberation. The Father’s Great Desire is The Bestower of inexhaustible bliss. The Uncle’s Wife is the perfect knower Born of the body, speech, and self. The Lotus-like (Padmā) is all the channels, Bestowing the joy of full expansion. The Conch-like (Śaṅkhinī), being fully contracted, Is the supreme face of the vajra jewel. By generating the various patterns of saṃsāra, She is the one who establishes and destroys the abodes. The Elephant-like (Hastinī) destroys obstacles And severs the existence of yogins. The Intoxicated Wave (Madavī) likewise Eats the self-awareness. The Form-like (Rūpā) is endowed with form, The self-born of various joys and bliss.

སྒྲ་མ་གཞོམ་དུ་མེད་པ་ཡིས། ། བདེ་བ་ཀུན་གྱི་གནས་ལ་འཕོ། ། དྲི་མ་ཡེ་ཤེས་སྣོམ་པ་སྟེ། ། རོ་མ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་མྱོང་། ། རེག་མས་ཀུན་དུ་བྱེད་པ་ནི། ། བདེ་བ་དེ་ཡིས་རང་བཞིན་འགྲོ། ། ཡིད་མ་སྲིད་པ་ཀུན་གྱི་བདག། འོད་གསལ་བ་ཡང་ཡང་དག་རིག། ཆོས་དབྱིངས་མ་ནི་ནམ་མཁའ་ཆེ། ། ཚོགས་ཅན་མ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད། ། རྙེད་མ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་འགེངས་ཏེ། ། ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། ལེ་ལོ་སྲིད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས། ། གཞན་གནོན་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ། ། གཡེང་བ་མོ་ནི་བསམ་གཏན་སྤྲོ། ། སྒེག་མོ་བྱེད་པར་བརྩོན་པ་མོ། ། བཟང་ཞལ་མ་ནི་ཀུན་གནས་སུ། ། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་རབ་འཇུག་མ། ། དྲག་མོ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། ། ཟ་ཕྱིར་འདིར་ནི་བདག་ཉིད་སྐྱེས། ། འཐུང་མ་རྟག་ཏུ་སྙིང་རྗེ་སྟེ། ། ཟ་མ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མོ། ། འཇིགས་མ་འགྲོ་བ་ཀུན་རྣམས་ཀྱིས། ། ཧཱ་ཧཱར་སྒྲོགས་པ་ཡིས་ནི་ཆོས། ། སྟོན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ། རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་རབ་འཇུག་མ། ། དུར་ཁྲོད་མ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་ལྷ་མོ་ཆེན་མོ་ཀུན། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་ཀུན་འགྲོ་མ། ། དེ་ཡི་ནང་དུ་གཞན་རྣམས་དང་། ། ཕྲ་བའི་ཕྲ་བ་མཆོག་རིག་ཕྱིར། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་འདབ་མ་བཅུ་གཉིས་པའི་པདྨའི་ལྟེ་བའི་དབུས་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། རྩའི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དག་པའི་ཕྱིར་འདབ་མ་སོ་སོར་གསུམ་གསུམ་རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་སུ་རྩ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གནས་པའོ། །

By means of the indestructible sound, one transfers to the abode of all bliss. The nose is the wisdom of fragrance; the tongue experiences the qualities of taste. Through touch, one acts universally, and by that bliss, one proceeds to the nature of reality. The mind is the self of all becoming; it is the luminosity of perfect awareness. The mother of the expanse of phenomena is the great space; the mother of the assembly is all the channels. The mother of attainment is filled by yoga; all of this is thus, without doubt. Through the causes of becoming, such as laziness, one overcomes others and proceeds to nirvāṇa. The mother of distraction is the delight in meditative concentration. The mother of grace is diligent in her activity. The mother of the beautiful face is the abode of all; she is the one who thoroughly enters into illusion and dreams. The fierce mother and the others are born here as the self in order to consume the objects and so forth. The mother of drinking is constant compassion; the mother of eating is the conduct of yoga. The terrifying mother is the Dharma proclaimed with the sound "Hā hā" by all wandering beings. The teacher is the one who thoroughly enters into the vastness for all sentient beings. The mother of the charnel ground is emptiness; it is the characteristic of the selflessness of phenomena. Thus, all these great goddesses are the all-pervading forms of the Buddha. Because one realizes the supreme, most subtle of the subtle within them and the others, so it is said. In that way, one should meditate in the centers of the twelve-petaled lotuses. Because the nature of the channel-wheels is the purity of body, speech, and mind, each petal possesses the nature of the bliss of self-awareness. The Blessed One, known as the Joyful One, resides within a single channel in the center.

གསུངས་པ་བདེ་བ་སྟེར་མའོ། ། རྟག་ཏུ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་སུ་ནི་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གང་བདེ་བའི་གཟུགས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བདེ་བའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་པ་སྟེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་དཔའ་རྩ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཐིག་ལེ་སྟེ། སེམས་དཔའ་ནི་ཐིག་ལེའོ། ། དེ་རྣམས་སུ་འཕོ་བའི་སྦྱོར་བས་བར་དུ་གྱུར་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དེ་ཞི་བ་མཆོག་ཏུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་པོ་དེ་དེ་བཞིན་དུའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་བདེ་བ་གཟུང་བར་གྱུར་པས། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། དངོས་པོ་དེས་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། རྩའི་ཡི་གེས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་སྐུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ་རྩིབས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། ། གནས་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མདོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

It is said, "the bestower of bliss." From the words "always explained" up to "is explained," the meaning is easy to understand. Regarding the phrase "in those," it refers to the thirty-seven channels. Within those, whatever is the form of bliss is the bliss of the Blessed One. Why is the Blessed One joyful? It means that he abides as the nature of the bliss of method and insight. How is that so? The "hero" (sattva) is the drop (bindu) arising from the perfect union of the vajra and lotus, which are the nature of the single taste of all channels. The "hero" is the drop. Through the application of its movement within those, that untainted bliss—which is the pacifier and the supreme creator of virtue—is just so. By thus grasping that bliss, the one called "Vajraḍāka" is endowed with the supreme unchanging union. By that entity, one is connected to the Blessed One known as Vajraḍāka. The meaning is that by focusing on the body of Vajraḍāka through the syllables of the channels, the nature of the various yoginīs arises. In that way, the mudrā is the Mahāmudrā, which perfectly abides upon the twelve spokes. In that place, the Blessed One’s enjoyment body and emanation body arise; as for the words "color" and so forth, and "my own," it is the emergence of the nature of that form of Heruka in union with Vajravārāhī. Therefore, it says "by this" and so forth.

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་བདེ་སྟེར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདིའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་སླར་ཡང་ངེས་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་འདས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཐོག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་སྤངས་པ་མཆོག་དང་བྲལ་བ་ནི་དང་པོ་དང་ཐ་མའོ། ། ཐ་མ་ནི་དོན་དམ་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་དུ་དོན་མེད་པ་ཅན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལུང་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཡང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གཞན་དག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ལན་གྱི་ཚིག་གསུངས་པ།

"The Blessed One spoke this distinction," and so forth. This is Vajravārāhī’s own removal of the fault of being the compiler, intending [the Buddha] to be the "Blessed One who teaches everything." "The ḍākinī who bestows bliss upon all" intends that all channels are of the nature of bliss. The rest is easy to understand. Now, in order to demonstrate the manifest and inferential establishment of the non-abiding nirvāṇa of this body of the Tathāgata, which is the nature of the dharmadhātu, he spoke the words of definitive establishment once more, beginning with "without beginning or end." "Space" refers to the wisdom that has become the pacified transcendence. "Without beginning" means that beginning and end are abandoned; "supreme" refers to the beginning and the end. The "end" is the ultimate, because it is without intrinsic nature. The meaning is the wisdom that has gone far beyond existence and non-existence, characterized by the dharmadhātu, the supreme non-abiding nirvāṇa. Here, if it were the case that because it is without beginning or end it were merely non-existent and devoid of both abiding and non-abiding, then all scriptures would become meaningless, and the speech of the Tathāgata would not be authoritative. If others should then doubt that these [teachings] cause one to go to the hells and so forth, the Blessed One spoke these words of response:

གང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེ་གསུངས་པའོ། ། གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གང་འདྲ་བ་སྟེ། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོར་རོ། ། དེ་འདྲ་བ་ནི་བདག་རིག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། ། སྣང་བ་མེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གསལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བས་སྣང་བ་མེད་པ་དང་དེའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་ཡང་སྟེ་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདིར་མེད་པ་སྟེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་འདིར་བྲལ་བས་སོ། ། དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གོང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆ་དྲུག་གིས་དབྱེ་བས་མེད་དོ། ། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་མོ། ། མི་བདེན་པའི་བདེན་པ་ཉིད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དར་གྱི་སྲིན་བུ་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་མི་འགག་པ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་མཚུངས་པའོ། ། དེར་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་ཡོད་པར་མ་མཐོང་མི་བདེན་པའོ། ། དབང་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ནི། ། མཐོང་ཡང་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱོས། ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དབང་པོ་མེད། ། དེ་རུ་གཟུགས་ནི་ཇི་བཞིན་མཐོང་། ། ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ནི། །

Regarding the phrase "just as," and so forth, this is the teaching of an analogy. "Otherwise, perception" refers to the conceptualization of external space as being something else, which the Sautrāntikas [assert] to be a real entity in every respect. "Such is the self-awareness" means that it is correctly realized by Vajravārāhī, whose nature is the nirvāṇa of perfect abiding. "Though without appearance, it is completely luminous" means that because it is free from the aspects of subject and object, it is without appearance; yet, because it brings joy to sentient beings through those very aspects, it is also completely luminous. This is the meaning of "the nature of self-awareness." Thus, "the Blessed One arises" means that here, the identity of all aspects does not exist, because it is free from the nature of being one or many. "Therein" means that in every respect, as previously stated, it does not exist due to the division into six parts of the subtle atom. However, in conventional terms, it is said to be "other than the world," which is merely a worldly convention. It is the truth of the unreal; it will undermine their various conceptualizations, just like a silkworm. Therefore, it is unarisen, unceasing, and similar to an illusion or a mirage. Therein, it is not seen to exist even by direct perception; it is unreal. "The nature of the sense faculties, though seen, should be viewed as non-existent. By nature, the sense faculties do not exist; therein, form is seen just as it is. Even the form perceived by the mind..." (The passage concludes with the realization that all perceived forms are likewise devoid of inherent existence.)

ཡིད་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ལས་སྐྱེས། ། སཱ་ལུ་ལ་སོགས་མྱུ་གུ་བཞིན། ། བེམས་པོའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ། ། རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་མི་འདོད་དོ། ། དབང་པོ་གཅིག་སོགས་ཐམས་ཅད་ནི། ། ཁུ་བ་དང་ནི་ཁྲག་ལས་བྱུང་། ། ལུས་ཀྱིས་སུ་ནི་མི་འདོད་དེ། ། སྐད་ཅིག་པས་ན་སྐྱེ་བར་བྱེད། ། ཅེས་སོ། ། དཔེ་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལས་མེ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་རོ་བྲོ་བ་ནི་གཅིག་དང་དངོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་རྫས་གཅིག་ལ་རོ་བྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ནང་ན་དངོས་པོ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཆོས་པ་དང་མྱངས་པ་དང་ལྕེས་རོ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་བལྡད་པ་དང་མིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་དང་ཚྭ་བ་དང་མངར་བའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་གོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱང་ལྷའི་མིག་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དང་ལྷའི་སྣ་དང་ལྷའི་རོ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །

The mind has the characteristic of space. All things arise from the assembly of causes and conditions, just like the sprouts of rice and so forth. It is not asserted that [the mind] radiates out into all material entities. All the sense faculties and so forth arise from semen and blood; it is not asserted that they are produced by the body, but rather that they arise because they are momentary. Thus it is said. Regarding the example taught: "Just as fire arises from the stainless sky," and so forth. "Likewise here" means that from the sky of primordial wisdom (jñāna), the nature of the fire of primordial wisdom—the form of the Buddha—arises. Because it is free from the defects of one's own habitual tendencies, it brings about the appearance of authentic primordial wisdom for sentient beings; this is the meaning. "Just as a single taste exists in a single substance" means that a single substance, such as an emblic myrobalan (āmalaka), possesses a taste. Within that, "many entities" means that through chewing, tasting, perceiving the taste with the tongue, masticating, and swallowing, the sequence of salty, bitter, astringent, pungent, and sweet flavors is understood. In the same way, the emanation bodies (nirmāṇakāya) of the Buddhas also appear among the various classes of sentient beings through the divine eye, divine ear, divine nose, divine taste, knowledge of others' minds, recollection of past lives, and the exhaustion of defilements (āsravakṣaya). Therefore, "the nature of the one and the many" refers to the nature of the Buddha's form.

དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉམས་སོ། ། ཉམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཁྱབ་བདག་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྒྲུབས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིག་གིས་ཕོ་ཉ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་གསུངས་པ། ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་ཕོ་ཉའོ། ། དེས་བདག་པོ་བྱས་ནས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་མངོན་དུ་བཤད་པའི་རྩའི་འཁོར་ལོའོ། ། ས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་སྟེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་གནས་པའོ། ། ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དུས་ལས་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཟ་བ་སྟེ། རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ། ། དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བཟའ་བར་བྱའོ། ། མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་གཞན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་པོའོ། །

The term "their experience" refers to the experience of wisdom. The phrase "the pervasive lord of all experiences" means that the nature of the essence of wisdom pervades all diverse phenomena. "Pervasive lord" refers to the excellence of diversity. Thus, it is said that phenomena are established through direct perception and inference. Now, regarding how the aforementioned nature of the Blessed One follows after the actions of sentient beings, the Blessed One spoke these words, beginning with the twelve verses starting with "The messengers." Regarding "the messengers" and so forth: the "messengers" are the thirty-seven, such as Vajravārāhī and the others. With her as the sovereign, the nature of the forms of the aspects of the knowable is the wheel of channels previously explained. "The three levels" refers to the three realms, which abide as the characteristics of body, speech, and mind. "Eats" means that the yoginīs arising from one's own time, who are the nature of the three wheels, are eaten; that is, the bliss of self-awareness pervades all. Therefore, by means of the characteristics of the pervaded and the pervader, one should eat with the absence of marks and equanimity. "Supreme" means the nature of supreme nirvāṇa. For that reason, it says "insight" and so forth. "There is no other deity" means that when one is the sovereign of method, insight, and great compassion.

དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ས་གསུམ་གྱི་སྒྲས་འདོད་ཆགས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོག་དང་བྲལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་འདི་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་དོ། ། ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དབུ་མའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དགའ་བ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཟུང་བྱ་མིན་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འདོད་ཆགས་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་དེར་འཁྲུལ་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བར་དུ་གཅིག་ཏུ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་འདོད་ཆགས་ཙམ་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། བྲལ་བའི་དགའ་བ་ལ་ཡང་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། ། དེའི་དོན་དུ་བྲལ་བའི་དགའ་བ་ཉམས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དགའ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྲལ་བའི་དགའ་བ་བསགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་གཉིས་དབུས་ན་གནས་པ་ཡི། ། ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་དམིགས་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་དབུས་སུ་གནས་པའི་མཆོག་དང་བྲལ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་ཆོས་གང་འདིར་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་བྱའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། ། དཔེ་བྱར་མེད་པ་ཡི་ནི་ཆོས། ། རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་དགའ་བར་གྱིས།

Likewise, regarding the phrase "desire is not of the three stages" and so forth: there is no distinction between these—the supreme joy, the joy of separation, and the coemergent joy. The intention is that all are of the nature of the coemergent. From the words "In that way" up to "the letter of the middle," it is easy to understand. The etymological definitions of these three joys are stated as "to be grasped" and so forth. "Not to be grasped" means it is not an object to be grasped. Why is that? Because "the nature of things is not desire." This means that all things, such as the aggregates and so forth, are not deluded by the nature of desire characterized by supreme joy; rather, they are apprehended by the coemergent dharma. In the interim, it is not the case that one remains merely in supreme joy and desire. One should not be attached even to the joy of separation. For that reason, the joy of separation is diminished; one should not take delight even in that. One should not apprehend that very wisdom which is the accumulation of the joy of separation. "Between those two, the dharma that abides is truly without apprehension." This means that if one analyzes the dharma of coemergent joy—which abides in the middle between the two, namely the supreme and the separated—its arising through the power of causes and conditions is what is called "without apprehension." If one asks what is to be accomplished: "The dharma that is beyond analogy, take delight in the vajra."

། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་ཕྱེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དཔེ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཅན་ལ་དགའ་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ལྷའི་རྣམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་པ་སྟེ། འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་པོ་རང་གི་འདོད་པའི་ལྷ་བསྒོམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་པ་གཞན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། ལུགས་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤངས་ནས་ལུགས་མ་དེ་བཟླས་པ། རི་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། དེས་རྣམ་པར་བྱས་པའི་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པར་འགྲོ་བའོ། ། ཐར་པ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། འདི་ཡང་། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་པའི། ། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་མི་རིག་སྟེ། ། བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། ། དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། ། ཞེས་སོ། ། འོན་ཀྱང་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་པོར་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བཅུས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་སོན་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་། སོ་སོར་སྡུད་དང་དེ་བཞིན་དུ། ། བསམ་གཏན་སྲོག་རྩོལ་འཛིན་པ་དང་། ། རྗེས་སུ་དྲན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་འདོད། ། ཅེས་སོ། །

Thus it is said: the intention is that one should rejoice in the meaning of the immeasurable, incomparable wisdom of phenomena, which is the indivisible wisdom of the vajra. In that way, the yoga of the deity’s form, referred to as "the self," is the meditation on the maṇḍala-cakra through this application. "That which produces immediate conviction" refers to the meditation on one’s own chosen deity, the bestower of the fruit of Mahāmudrā, by the mere act of meditating. Regarding the opposing side, which relies on the yoga of others based on ordinary beings, it is said: "cast images and so forth." This means that having abandoned the yoga previously explained, one relies on the application of cast images, paintings, and so on. "The shape fashioned by that" refers to the transition into the forms of beings such as those in the hells. One will not abide in liberation. As it is said: "Just as the external object is not perceived as it is imagined by the childish, the mind, agitated by habitual tendencies, arises as the appearance of an object." However, the distinction of the yoga previously explained is the emptiness that first enters within the avadhūtī through the ten signs, such as smoke, and is thoroughly accomplished; this should also be illustrated by the yoga of the six branches. As it is said: "Withdrawal and likewise concentration, breath control and retention, recollection and absorption—these are held to be the six branches of yoga."

དེས་སྒོམ་པ་པོ་གནས་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དེས་རང་གི་གཟུགས་མཐོང་བའོ། ། རང་བྱིན་བརླབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་མཐོང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ལུགས་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རང་བྱིན་བརླབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཐོག་མར་དཔེ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཞུ་དང་སྤྲིན་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཆུའི་ཟླ་བ་དང་། ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་། གསལ་སྣང་དང་དབང་པོའི་དྲ་བ་དང་རྨི་ལམ་དང་བྲག་ཅའོ། ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་ཀུན། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་རང་མཚན་ཉིད། ། ཕུང་པོ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཏེ། ། རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ནི་སྨིག་རྒྱུའོ། ། མེ་ལོང་གི་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཀྱང་། ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཡུལ་རྣམས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ནི་གཞུ། ། སྐྱེ་མཆེད་སྤྲིན་གྱི་གྲིབ་མའོ། ། ཁམས་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། ། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ཟླ་བ་གང་། ། ཆུ་བུར་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་སྟེ། ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་གསལ་སྣང་བཞིན། ། དབང་པོའི་དྲ་བ་འཁོར་བ་སྟེ། ། རྨི་ལམ་དང་མཉམ་བལྟ་བར་གྱིས། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་བྲག་ཅར་ནི། ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་བཟློག་པར་གྱིས། ། དེ་ཕྱིར་འདི་རྣམས་སྒྱུ་མ་ཆེ། ། རང་བཞིན་མཐའ་ཡི་རྒྱལ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །

By that, the meditator, the dweller, and so forth, see their own form. This is the definition of self-consecration (svādhiṣṭhāna). The phrase "of various colors" refers to seeing them as having diverse natures. Thus, one should consecrate all natures in cast images and so forth; this is the definition of self-consecration. The passage beginning with "self-consecration" is easy to understand. Regarding the phrase "therefore," and so forth, "illusion" (māyā) means that all phenomena should first be illustrated by the twelve examples. These are: illusion, a mirage, a reflection in a mirror, Indra’s bow, a cloud, a city of gandharvas, the moon in water, a bubble in water, a clear appearance, Indra’s net, a dream, and an echo. Thus: "All these, such as illusion and the rest, are the self-characteristics of yogis. The aggregates are of the nature of illusion; the eight consciousnesses are a mirage. The reflection in a mirror is the nature of the sense faculties. The objects are Indra’s bow. The sense bases are the shadows of clouds. The elements are the city of gandharvas. The faculties of action are the full moon. The activity of action is a bubble. Phenomena are like clear appearances. Saṃsāra is Indra’s net; view it as equal to a dream. Desire and so forth are like an echo; meditate upon them and reverse them. Therefore, these are the great illusion, the Victors of the ultimate nature." Thus it is said.

དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འོད་གསལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་ཞེས་པའོ། ། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་། རྨི་ལམ་དང་ནི་མཉམ་པར་མཐོང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་རྨི་ལམ་བཞིན་བདེན་པ་མ་ཡིན་རྫུན་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། དེ་ལ་འདི་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཅི་བྱས་པས་འགྲོ་བ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དེ་དེ་ལྟར་གཉིས་པོ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའི་བར་དུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་བདག་པོ་ཅན་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་རེའི་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མ་རེ་རེ་གཙོ་བོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིས་སོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་དབུས་ཀྱི་ས་གཞི་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དབྱངས་ཐུང་ངུ་རྣམས་ཀྱང་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཏེ། ཨ་ཨི་རྀ་ཨུ་ལྀ་ཨཾ། ཨཻ་ཨཽ་ཡ་ར་ལ་ཝ་ཨེ་ཨོ། ཧ་ཤ་ཥཿས་ཧཾ། ཨཀ། ཨ་ཙ། རྀཏ། ཨུབ། ལྀ་ལ། ཨཾཀྵ། ཡ་ཡ། ར་ར། བ་བ། ལ་ལ། ཨེ་ཨཻ། ཨོ་ཨཽ། ཧ་ཀ། ཤ་ཙ། ཥཊ། པ་པ། ས་ལི། ཨོཾ་ཀྵ།

For that very reason, it is said that "unsurpassed awakening is attained." "Awakening" refers to great awakening (mahābodhi), which, by being inseparable from the illusory Victorious Ones, is the naturally arising clear light (prabhāsvara). The terms "birth" and so forth are easy to understand. However, regarding the statement, "seen as equal to a dream," it is because awakening, like a dream, is neither true nor false. In that regard, such wisdom is the nature of great awakening. As for what is done to proceed, it is said: "Yoga," and so forth. "Yoga" refers to the Yoga Tantras. "Yoginī" refers to the Yoginī Tantras; thus, these two proceed as seventy-two, as will be explained later. Alternatively, from the ḍākinīs up to Yamamathinī, these are the maṇḍalas of the glorious Heruka’s authentic absorption. Within each of these maṇḍalas, there is a presiding lord, and for each maṇḍala there is a yoginī who is the mudrā of the twelve principal deities. By their principal lords, they become the central grounds of each individual thirty-six-spoked maṇḍala, which is the nature of method and insight. The short vowels of the yoginīs are also thirty-six: a, i, ṛ, u, ḷ, aṃ; ai, au, ya, ra, la, va, e, o; ha, śa, ṣa, sa, haṃ; a-ka, a-ca, ṛ-ta, u-ba, ḷ-la, aṃ-kṣa; ya-ya, ra-ra, va-va, la-la, e-ei, o-au, ha-ka, śa-ca, ṣa-ṭa, pa-pa, sa-li, oṃ-kṣa.

ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དང་། དཔའ་བོ་དེ་རྣམས་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། དེ་ནི་ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་ཀཾ། ཙ་ཚ་ཛ་ཛྙ་ཉ་ཙཾ། ཊ་ཋ་ཌ་ཌྷ་ཎ་ཊཾ། པ་ཕ་བ་བྷ་མ་པཾ། ཏ་ཐ་ད་དྷ་ན་ཏཾ། ཨ་ཧ། ཨཤ། ། ཨཥ། ཨཧ། ཨས། ཨཀྵ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་དག་ཏུ་སྟེ་དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འདི་རྣམས་ལ་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་དག་གིས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སྔགས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔགས་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་སྟེ་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་གང་རྣམས་ཀྱི་སྐུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོའི་དབྱེ་བས་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམས་སུ་གནས་སོ། ། རང་ཉིད་ནི་རང་བྱུང་བའོ། ། མངོན་སུམ་དུ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའོ། ། དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་གསུམ་རྣམས་སུ་མངོན་པར་ཉིས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་གསུམ་དུ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམས་ཏེ། ། དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་གཅིག་གོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱའོ། ། གཉིས་པ་ཉིས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་དྲུག་གོ། ། དེ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ་འཁོར་ལོ་གསུམ་མོ། །

Thus, it is said: likewise, the thirty-six consonants clarify the applications of the yoginīs and those heroes in union. They are: ka kha ga gha ṅa kaṃ; ca cha ja jha ña caṃ; ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa ṭaṃ; pa pha ba bha ma paṃ; ta tha da dha na taṃ; a ha, aśa, aṣa, aha, asa, akṣa. These are in the tantras; therefore, regarding the term "worldly," it is because these [consonants], through the tantras of vowels and consonants, perform the functions of emanating and withdrawing the three vajras of body and so forth, that they arise in the world of the Buddhas. For that reason, it is intended that they are called "worldly tantras" because Buddhas do not arise from the worlds [themselves]. Regarding the phrase "the mantra body" and so forth, "mantra" is likewise the body, the body of whichever gods and goddesses [are involved]. Therefore, it is called "self-manifest" (svayam-pratyakṣa); it abides as vowels and consonants through the distinction of short and long [vowels]. "Self" (svayam) means self-arisen. "Manifest" (pratyakṣa) means with aspects. Furthermore, regarding "twofold in the three wheels," this refers to the vowels and consonants previously explained in the three Cakrasaṃvara wheels; that itself is one wheel. Therefore, it should be doubled as explained. "Twofold in the second" refers to the six wheels. Moreover, through the union of method and insight, it is the nature of the three wheels previously explained. "Explained" (ākhyāta) means expressed; it refers to the three wheels.

ཙའི་ཡི་གེས་ནི་འཁོར་ལོ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་ངོ་། ། དེའི་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཁོར་ལོ་དྲུག་སོ་སོའི་འཁོར་ལོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་མི་མཐུན་ཞེ་ན། བཤད་པ་སྔར་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་དྲུག་དང་དགུ་རྣམས་རྩིབས་བརྒྱད་པ་རྣམས་སོ། ། འོན་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྩིབས་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་དང་མི་མཐུན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་གསུམ་དང་དྲུག་དང་དགུ་དང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་སྐུ་བཞི་རྣམས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་གནས་ཆེན་པོ་སྟེ། གནས་དེ་རྣམས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་སྐུ་བཞི་རྣམས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། ལྷག་མའི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམས་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ལྷན་སྐྱེས་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་ཆེན་པོ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྤྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་སྤང་ངོ་། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། །

The letter ca refers to the wheel that is the nature of the nine wheels. Regarding the phrase "its divisions" and so forth, it is intended that the six individual wheels are the nature of twelve wheels, which is a doubling. If one asks how these are inconsistent: it is explained that the previously mentioned wheels of three, six, and nine each have eight spokes. However, the nature of the twelve wheels is inconsistent with having thirty-six spokes. Thus, the wheels of three, six, nine, and twelve should be understood, in their respective order, as the four bodies (kāya) through the ultimate divisions: the innate (sahaja), the dharma, the enjoyment (saṃbhoga), and the emanation (nirmāṇa). Why is that? It is because of the phrase "the three realms" and so forth; the three realms of body and so forth are the three worlds. Because they are the great abodes here, those abodes are said to be the nature of the maṇḍala wheel. The four bodies, which are the nature of the three wheels, also abide as the nature of the maṇḍala wheel. The remaining vowels and consonants will be explained in the fifteenth chapter, and should be understood as the great innate, the great dharma, the great enjoyment, and the great emanation. Regarding the phrase "He spoke this" and so forth, it is to eliminate the fault of [the author] being Vajravārāhī herself. "Vajra" refers to the Great Vajradhara.

དེ་ཡང་དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་དབང་ཕྱུག་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མཆོག་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའིའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔའ་བོ་རྣམས་ཏེ་གཤེགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་སོན་པ་བརྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་སྐུ་སོ་སོར་སྣང་བར་གྱུར་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གསུངས་པའི་ཆོས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་འདྲེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རོལ་པས་རྣམ་པར་འཛིན་པ་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མཛེས་པ་བསྐྱེད་པའོ། ། མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་བདེ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་ནི་མི་ཕྱེད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ། ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་སེམས་དཔའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཉི་མ་དང་འཕོ་བ་དང་སྔགས་བཟླས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། ད་ནི་ཀླུའི་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཏོར་མ་དང་འཁོར་ལོ་མཆོད་པ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་གསུངས་པ།

Furthermore, that which is called the "Lord of the Great Heroes, the Tathāgatas of All" refers to the Great Hero who is the sovereign (īśvara) over the nature of the twelve wheels and so forth. Through the nature of authentic absorption (samādhi), he is supremely perfect in both the mundane and the supramundane. The "Tathāgatas" are the heroes; the term "gone" (gata) signifies the meaning of wisdom (jñāna). He is the Blessed One (bhagavān), the essence of all, who has entered into the various elements (dhātu), remaining stable. He manifests individually as the bodies of the various beings, such as the stationary and the moving. Free from the [ordinary] senses and so forth, he symbolizes the Dharma that has been taught. Being of the nature of the union of wisdom and the object of knowledge, he is in equal union with all heroes. Vajrasattva, through the play of the vajra, is the one who maintains the nature of bliss, generating his own beautiful essence. "Supreme" refers to the primary bliss. "Vajra" means indivisible. Because he is the nature of all, having abandoned all [dualistic extremes], and because all have become one, he is "Sattva" (Being). Therefore, he abides as the nature of the collection of actions of all heroes, in the form of wisdom. Their "equal union" is explained as the union with all heroes through the various suns, the transferences, and the recitation of mantras. Now, the reality (tattva) of the torma offerings and the wheel offerings, which will be explained by way of the nāga mantras, is taught:

ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གང་དུ་ནུབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གང་དུ་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ནང་དུ་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་དེར་ནི་ཡིད་གཟུང་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་གནས་སུ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་བོད་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་ཆིངས་ཤིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། གྲུབ་པ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་གང་ཟག་གཅིག་འབའ་ཞིག་གིས་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། ། གཞན་ཡང་གྲུབ་པ་དང་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་རང་གིས་དེ་བཞིན་དུ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། ། འགྲོ་བ་དང་ནི་འོང་བ་འཆད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་རྣམས་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། ། སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེན་པས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །

Regarding the phrase "dharma and non-dharma," and so forth: "Where do dharma and non-dharma subside?" means that within the naturally luminous state where they have subsided, the accumulations of merit and wisdom are also completely pure. "Fix the mind on that awakening" means that in the state of natural luminosity, one calls out to the gods, asuras, and so forth, who will be explained below. "Fix the mind on awakening" means to bind the mind to the perfectly complete awakening that is not the domain of gods or humans; it means to realize it directly. "Accomplished gods and asuras" refers to the bodhicitta, which is not the concern of a single individual alone, but is free from conceptual construction. Furthermore, the "accomplished ones, gods, asuras, and so forth" refers to those who directly experience their own conceptualizations of self-identity; it means that all conceptualizations will be cast far away. "The coming and going of beings is severed" means that through the absorption of non-conceptuality and so forth, the stream of cyclic existence, as well as the coming, going, and consciousness, will be severed. This is intended to mean that all phenomena, such as the modes of conduct and so forth, are taken up [as empty].

དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་རྣམས་དང་ཐ་མལ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འཁོར་ལོ་མཆོད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དང་གཏོར་མའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འདག་སྟེ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། ། འདིར་བཤད་པ། ཆོས་ནི་འོད་གསལ་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ། ཆོས་མིན་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུབ་པ་ན། ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་རྣམ་རྟོག་ཡིན། ། རྣམ་རྟོག་བྲལ་བ་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཕན་དགོངས་མཛད་རྣམས་ཀྱིའོ། ། མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུང་བྱ་བ། ། གཏོར་མ་མཆོད་སོགས་དེའི་བདག་ཉིད། ། གྲུབ་པ་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་སོགས། ། རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་གིས་བཟའ་བྱ། ། རང་གིས་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ན། ། འགྲོ་དང་འོང་བ་རྣམ་པར་སྤངས། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་གཞན་ཡང་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དག་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་གདབ་པ་དང་དབང་བསྐུར་བ་དང་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབས་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ལ་སོགས་པ་དང་རབ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་བཤད་དེ། དེར་ཡང་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་མདོར་བསྟན་པ་གསུངས་པ། དབང་པོ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེའི་ཐིག་གདབ་པ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། ། ཡུལ་ནི་དབང་བསྐུར་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་གཏུམ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བསྲེག་པར་བྱ་བ་སྟེ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབ་བོ། །

Likewise, the wheels of the systems of the hearers and so forth, as well as those of ordinary beings, are purified in the same way through offerings, the nature of luminosity, and the ritual of the bali offering; these are the entities of the outer and inner self. Here it is said: Dharma is the luminosity of awakening; Non-Dharma is the habitual tendencies of conceptualization. When conceptualization subsides, That which is called "awakening" is itself conceptualization. Awakening is the freedom from conceptualization, Belonging to the Buddhas who act with the intent to benefit. That which is to be grasped by humans, Such as bali offerings and the like, is of that same nature. The accomplished ones, gods, asuras, and so forth, Are to be consumed in an instant by their own nature. When one grasps one's own nature, One completely abandons coming and going. Now, furthermore, by means of the reasoning of the verse previously spoken, the purification of the drawing of the maṇḍala lines, the conferral of empowerment, the method of the homa fire sacrifice, the fee for the ācārya, and the purification of the consecration are also explained. In that regard, a brief summary is spoken in a single verse beginning with "Indra": "Indra" is the maṇḍala. The "drawing of its lines" is analytical investigation. "Object" is empowerment, because it is the very nature of manifold bliss. "All" refers to the eyes and so forth. "Element" refers to the semen, blood, and so forth, which are to be burned in the center of the caṇḍālī maṇḍala; this is the hearth of the homa sacrifice.

སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་པས་སོ། ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། ། ནིའི་ཡི་གེས་རབ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་འཆིང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། ། རྨོངས་པ་རྣམས་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། ། དེས་མཁས་པ་སྟེ་སྐྱེ་བོ་གཞན་རྨོངས་པ་ངེས་པར་སྒྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། བཟོ་སོགས་རང་གི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས། ། དངོས་པོ་ཀུན་ལ་མཁས་པ་དང་། ། ཡི་གེ་གཅིག་གིས་མཁས་པ་ནི། ། ཀུན་མཁྱེན་ཐམས་ཅད་རིག་པ་མཆོག། ཅེས་སོ། ། ད་ནི་དགྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་སྤྱི་བསྡུས་པས་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇོམས་པར་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འགྲོལ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཁྲུལ་པས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་འཆིང་བའོ། །

The term "sense bases" (āyatana) refers to the very nature of the ācārya. The quality of the ācārya is to lead sentient beings into the paths of authentic awakening (bodhi). The letter ni signifies the purity of consecration, which is the aspect of the wisdom of one's own awareness and the clear light (prabhāsvara). Thus, the arising and ceasing of natural wisdom occurs through the characteristic of an illusory form. That which is devoid of this is bondage; as it is said: "The deluded ones" refers to those who are utterly deluded regarding saṃsāra. By this, the wise are intended to be those who definitively liberate other deluded beings. "Through their own families of crafts and so forth, they are skilled in all things; but the wise one who is skilled in a single syllable is the omniscient one, the supreme knower of all." Now, with the verse beginning with "liberate" (mocayet), the four offerings and so forth are shown. However, by summarizing the general [teaching], from the words "Indra" and so forth up to "abiding," two verses explain the destruction of conceptualization through the very nature of the grasped and the grasper regarding objects and so forth. "Liberation through thorough knowledge" means that because the aggregates, elements, sense bases, and so forth are not thoroughly known due to delusion, they are like a city of gandharvas, and thus one is bound.

སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་མ་འཁྲུལ་པས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པར་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཆོད་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་དགྲོལ་བ་སྟེ། རྨོངས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སེམས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཉིད་པས་དངོས་སུ་མཆོད་པའི་ཁམས་གསུམ་གནས་པའོ། ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་སུ་གནས་པར་བཤད་པས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དེ་སྟོན་པའི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། ། དེས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། སྣ་ཚོགས་འོད་གསལ་བ་ནི་མ། ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ཕ་ཡིས་ནི། ། སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ། ། སྲུན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སོན། ། འོད་གསལ་དང་བྲལ་བྱང་ཆུབ་ནི། ། བདག་བྱིན་བརླབ་པ་མི་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་ངེས་ཤེས་པས། ། བསྟན་བྱ་སྟོན་པ་དབྱེར་མེད་དེ། ། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་པ། ། གཙོ་བོ་དང་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ། ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རིག་གང་གིས། ། དེ་ནི་བསྲུང་བ་ཀུན་དུ་སོན། ། ཞེས་སོ། ། ད་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྲུང་བ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་པ་གསུངས་པ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དང་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའོ། །

Because things are non-existent when analyzed in terms of arising and ceasing, they are thoroughly understood through analysis; thus, they are explained as being by nature luminous (ābhāsvara) and non-delusory. This is the liberation through the suchness of the four offerings and so forth, which means the abandonment of thorough knowledge by means of delusion. "The nature of mind" refers to the non-existence of diverse entities such as vases and cloths; because the diverse is the very aspect of the one, it is the actual offering that abides in the three realms. Since it is explained as abiding in the elements of the body and so forth, by the power of showing that luminous mind, it is the thorough knowledge of all phenomena, which is the specific characteristic of the Perfection of Insight (prajñāpāramitā). It will be explained in that way. Thus it is said: "The mother is the luminosity of the diverse; The father is the progenitor of all things. Likewise, he protects and enters into the conventional. Without luminosity, awakening Is not seen as self-consecration. Through that, awakening is certain knowledge; The taught and the teacher are inseparable. The conventional and the ultimate, The principal and the maṇḍala deities— Whoever realizes them as a single aspect Has reached the protection of all." Now, the brief presentation of the armor and so forth of these six protections is spoken in six verses beginning with "I" (ātman). "I" and so forth refers to the Great Vajradhara and the glorious Ocean of Wisdom (jñānasāgara).

ཁྱོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་གི་དགའ་བ་ལས་བྲལ་བའི་ཐོག་མ་སྟེ། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དག་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། མ་བྱུང་བ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། འོ་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ཇི་ལྟར་མ་བྱུང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དབང་པོ་དང་བྲལ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྟོན་པ་པོ་དང་བྲལ་ན་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། གང་སྨྲས་པ་དེ་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་མེད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་མེད། སྨྲས་པ། མ་འཁྲུལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་རླངས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དྲི་མ་མེད་པར་སོང་བ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་སེམས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་བྲལ་བ་དེ་འཛིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ལེན་པ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །

"You and" refers to being in union with Vajravārāhī. "Supreme" refers to the beginning of the state beyond supreme joy; it arises from those two being non-dual. "Lord of the Assembly" refers to the Blessed One, whose nature is the coemergent (sahaja). "Unarisen" means that the aspect of deluded wisdom has not been produced, because of being free from the sense faculties and so forth. If one asks: "The Blessed One has taught various dharmas through the systems of the Hearers (śrāvaka) and others. How can that be the unarisen, coemergent nature? Furthermore, if that which is taught is of the nature of deluded wisdom and free from the sense faculties, then if it is devoid of a teacher, everything would be purposeless." To address that, it is said: "What has been spoken is true; however, it is not something imputed by those of childish nature. Why is it not [imputed]? It is said: The non-deluded is the coemergent wisdom of the Buddhas. Just as a mirror pervaded by mist becomes stainless, the mind is utterly pure, with all conceptualizations having subsided. Being free from states such as bliss, if one were to grasp that, the eight consciousnesses and so forth would be taken up, and the assembly of sentient beings would not arise. Therefore, with reference to that, it is explained: 'Whatever is spoken is true; however, it is not imputed by those of childish nature.' Why is it not [imputed]? It is said: The non-deluded is the coemergent wisdom of the Buddhas. Just as a mirror pervaded by mist becomes stainless, the mind is utterly pure, with all conceptualizations having subsided. Being free from states such as bliss, if one were to grasp that, the eight consciousnesses and so forth would be taken up, and the assembly of sentient beings would not arise."

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་སེམས་ཅན་ལྷག་མ་རྣམས་འདྲེན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེའི་ཆོས་གསུངས་པ། སྤྱོད་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། ། དེ་ལ་བསླབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོག་མར་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད་དེ་འདུལ་བ་དང་ཆོས་མངོན་པ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་རྟོག་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་པོའི་གྲུབ་མཐའ་ཡང་ངོ་། ། བྱེ་བྲག་ཆོས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མུ་སྟེགས་དང་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱང་ངོ་། ། མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ངོ་། ། རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ལ་སོགས་པའོ། ། དབུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོའི་ཆོས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དབུ་མ་ཆེན་པོ་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་གཞུང་ཆེས་ཀྱིས་དོགས་པའི་འཇིགས་པས་བདག་གིས་མ་བཤད་དེ། སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གསུངས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་ཕྱེ་བ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་བསྟན་བཅོས་གཅིག་ཀྱང་འདུལ་བར་འགྱུར་རོ། །

The Blessed One, who possesses the nature of the self, teaches that all remaining sentient beings are of an illusory nature in order for them to attain the path to awakening, wishing to lead them. What need is there to mention this? Regarding the Dharma he taught, it begins with the phrase "conduct" and so forth. "Conduct" refers to the Hearer Vehicle (śrāvakayāna). By means of training in that, he first causes sentient beings to enter the vast source texts of both the Vinaya and the Abhidharma. The word "and so forth" includes various worldly treatises, diverse forms of logic, and the philosophical tenets of others with various modes of conduct. By the term "specific Dharma," the teachings of the non-Buddhists (tīrthika) and the Kashmiri Vaibhāṣikas and so forth are also included. "Sūtra" refers to the Sūtra Piṭaka, including the various Mahāyāna sūtras. "Consciousness" refers to the Dharma of Consciousness-Only (vijñaptimātra), such as the Mother of the Buddhas (Prajñāpāramitā) and so forth. "Madhyamaka" refers to the essential Dharma and the Great Madhyamaka of the Mahāyāna, which is free from the four extremes and is the awakening of those who are fortunate. Thus, fearing that it would become too voluminous, I have not explained all of it here; it should be illustrated in the various treatises spoken by the Buddhas and Bodhisattvas. Therefore, it is not otherwise. If those various treatises were to be opened by the Buddhas, then even a single treatise would suffice to discipline the realms of sentient beings.

དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མོས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བཤད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱི་མའི་དུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་དང་རང་རང་གི་བསམ་པ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་གསུངས་ཏེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདིའི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་གཟིགས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བཞུད་པའམ་བྱོན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སོ། ། དེས་ན། བདེན་པ་མ་ཡིན་རྫུན་པ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་མི་བདེན་པ་དང་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། ། རྫུན་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་འདི་ལྟར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལ་ལ་ན་ཡང་སྨྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡལ་ག་ནགས་ཐིབས་པོར་རླུང་གིས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པས་གཡོ་བ་ཉིད་དང་ས་གཅིག་ལ་གཅིག་དྲུད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་སླར་ཡང་དུ་བ་དང་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་འབར་བའི་བར་དུ་འབྱུང་སྟེ་ནགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་བསྲེག་གོ། ། སླར་ཡང་མྱུ་གུ་བསྲེག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱེད་དེ་ནགས་ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བར་ངེས་པའོ། །

Therefore, it is said: "Explained for sentient beings who have devotion," and so forth. In the future time, treatises were taught to clarify the various inclinations and individual intentions of sentient beings. These were not taught by Śākyamuni alone; they were also taught by Vipaśyin and others during the midst of this Fortunate Eon. Thus, it is not merely by the condition of the Tathāgatas departing or arriving, but rather through the power of the assembly of causes and conditions. Therefore: "Neither true nor false." All things, including the Buddhas and other sublime entities, are not true; they are the wisdom of delusion because everything is impossible [in an ultimate sense]. That [wisdom] does not exist because wisdom, the object of knowledge, the act of knowing, and the knower are not true in their own essence, and because all conceptualization has subsided. This also applies to the coemergent nature of the Buddhas and so forth. "Not false" refers to those things such as desire that arise from one's own conceptualization. For example, in some places, when the branches of bamboo and the like in a dense forest are stirred by the wind, they move and rub against one another on the same ground, producing sound. Furthermore, smoke, radiance, and even flames arise, burning the entire forest to its end. It then burns the sprouts again. In that way, it acts again and again, as long as the forest exists. This is the certainty.

དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་སོ། ། དགེ་བ་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་རང་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་རོ། ། མི་དགེ་བ་ལས་འགྲོ་བ་དྲུག་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྲེག་གོ། ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་དེ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་འཛིན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་སོ་སོར་གསལ་བའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་དམ་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འགྲོ་བ་དྲུག་རྣམས་སུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་ངོ་། ། བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྫུན་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་འདིར་ཇི་ལྟར་དགེ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་ནི་འབུམ་ཚོ་སྟོང་ཕྲག་གོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་བྱེ་བ་མནན་པ་སྟེ་མ་གསུངས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དམིགས་ནས་མཐའ་མེད་ཅིང་ཐུག་པ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པའི་བདུད་མནན་པ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་ཉིད་མི་བདེན་པའི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣལ་འབྱོར་འཆི་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་གདམས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པའོ། ། ཕྱག་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ།

Likewise, the Buddhas and so forth, as well as sentient beings, arise from their own conceptualizations, such as virtue and non-virtue. Through virtue, the Buddhas cause their own nature to become non-conceptual; they repeatedly abide in that state. Through non-virtue, sentient beings dwelling in the six realms burn themselves; they repeatedly take hold of those very realms. Therefore, by the power of virtue, the Buddhas clearly teach the Dharma to each individual. Those with intense afflictions will remain in the six realms. Even their non-conceptual states arise from the latencies of virtue. This connects to the statement that what has been explained is not false. If one asks how virtue is conceptual in this context, it is for that very reason that it is said: "Because of the hands," and so forth. "Another is a thousand times ten million" refers to the subduing of ten million Māras. Although not explicitly stated, through the focus of great compassion, the subduing of infinite, boundless, and innumerable Māras arises from the conceptualizations of the latencies of one's own mind. This is illustrated by the characteristics of the instructions for the sādhana of the immortal nature of the glorious Heruka, which is the yoga of the unreal. The description of "twelve hands" and so forth is easy to understand; it is not that the glorious Heruka is to be meditated upon in the Yoginī Tantras such as the Cakrasaṃvara. That very point is stated:

གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའོ། ། ཕྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པའོ། ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེ་དང་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ལྷའི་གཙོ་བོའི་སྐུ་ཧེ་རུ་ཀའི་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པར་རང་འདོད་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་སུ་རང་འདོད་པའི་ལྷ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྒྲོལ་མ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཡོད་པར་འགྱུར། གསུངས་པ། དབྱེ་བ་མོས་པའི་དབང་གིས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་སོ། ། འདིར་དེ་བཞིན་དུ་དབང་དང་ཡོངས་སུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། བདེན་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་བསྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་རིགས་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། གང་གིས་དངོས་གྲུབ་རིགས་འགྱུར་བ། ། དེ་ཡི་རིགས་ཀྱི་སྣོད་ཅན་ཏེ། ། ལྷ་རྣམས་རིགས་ཀྱི་རིམ་པར་ནི། ། མེ་ཏོག་བསྐྱུར་བས་འདིར་འགྱུར་ཤོག། ཅེས་བྱ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དབྱེ་བར་དགོངས་སོ། ། རྒྱུད་དང་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་དུ་མཆོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སུ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པར་རོ། ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡང་ཡི་གེ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ།

The phrase "whatever" and so forth refers to the principal [deities] of the various tantras. "Outer" refers to the Action and Performance tantras. "Secret" refers to the Yoga tantras, such as the Śrī-guhyasamāja. "Inner nature" refers to the Yoginī tantras, such as the Chandamahāroṣaṇa. Regarding the phrase "of each of those," one should meditate on the body of the principal deity of the spoken tantras as being the nature of Heruka. In that way, all the deities one desires are indicated by the form of Heruka. If the form of Heruka is the desired deity in various tantras, then there would be tantras such as the Tārābhava. It is said: "By the power of the divisions of inclination." This means that due to the power of the prior habitual tendencies of sentient beings, there are various inclinations among sentient beings. Here, accordingly, empowerment, the ritual of complete performance, and so forth are taught. By means of the characteristics of the blessing of truth and so forth, one's own family is also indicated through the casting of the flower and so on. It is blessed with the words: "By whom the family of accomplishments is attained, that person is a vessel for that family. May the casting of the flower here establish the deities according to the sequence of their families." Therefore, the intention is to make the divisions. Regarding the phrase "the supreme within the tantras and among tantras," this means that [Heruka] is not merely a principal [deity] within the various tantras. Furthermore, the glorious Heruka is taught to be the nature of the four bodies by means of the four syllables.

གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དགོངས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་ཞིང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་དང་མཉམ་མོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་ཡི་གེ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ། ཤྲཱི་ནི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། ཧེ་ནི་རྒྱུ་སོགས་སྟོང་པ་ཉིད། ། རུ་ནི་བཀོད་པ་དང་བྲལ་ཏེ། ། ཀ་ནི་གང་དུའང་མི་གནས་སོ། ། དེ་ལྟར་མཆོག་དང་གཙོ་བོའི་གཟུགས་སུ་གསུངས་པའོ། ། མིང་ཅི་འདྲར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་རང་གི་འདོད་པའི་ལྷ་དཔལ་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ངོ་། ། འོན་ཀྱང་ཧེ་རུ་ཀ་བསྲེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ཧེ་རུ་ཀ་སྟེ་དེ་ལྟར་མཐའ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གར་མཛད་པ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཁ་དོག་དེ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་གསུངས་པའི་མདོག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བྱའོ། ། བཞུགས་ཚུལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ཞལ་བཞི་པ་སྤྱན་གསུམ་པ་རལ་པའི་ཅོད་པན་ཅན་གར་དང་ལྡན་པ་ཞབས་གཡས་བརྐྱང་བས་གནོན་པ་ནི་འཕྲོག་བྱེད་དང་དཀར་མོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མནན་པ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྱུད་པ་མཚོན་ཆ་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྩེ་གསུམ་པ་འཛིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པས་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་སོ། ། མ་གསུངས་ཀྱང་དགའ་བ་བཞི་རྣམ་པར་དག་པས་ཞལ་བཞིའོ། །

Because if one is devoid of its intended meaning, it will not become the Dharma spoken by the Buddha and will be equal to the teachings of the non-Buddhists. Likewise, the definitive method of the four syllables spoken in the Hevajra and other tantras is stated: "Śrī is non-dual wisdom; He is emptiness of causes and so forth; Ru is free from arrangement; Ka does not abide anywhere." Thus, it is spoken of in the form of the supreme and principal. Regarding the question, "How should the names be understood?", these are the names of one's own chosen deity, such as the glorious Tārā, as found in their respective tantras. However, regarding the phrase "mixing with Heruka," this refers to the glorious Lokanātha Heruka; thus, one should understand the Buddha Heruka and so forth in all the dances performed by the infinite Buddhas. Regarding the phrase "the color is like that," it refers to the colors such as white, red, and so forth, as spoken of in their respective tantras; here too, one should act accordingly. Regarding the phrase "the mode of abiding is the form of Heruka," one should meditate on the twelve-armed, four-faced, three-eyed form with a crown of matted hair, endowed with dance, with the right leg extended, treading upon various beings such as Hara and Gaurī, embracing Vārāhī and others, and holding weapons from the elephant goad up to the trident. Why is it that the grounds are mentioned? Because the twelve arms represent the purification of the twelve grounds. Although not explicitly stated, the four faces represent the purification of the four joys.

སྤྱན་བཅུ་གཉིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། མཚན་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། མཚོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང་སྣང་བ་གསལ་བ་དང་སྣང་བ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། རལ་པའི་ཅོད་པན་ནི་དྲང་པོ་མིན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་གདུལ་བའི་ཕྱིར་འཁྱོག་པར་བྱས་པའོ། ། གར་དང་ལྡན་པ་ནི་སྒེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུ་རྣམས་སོ། ། གཡས་བརྐྱང་བས་མནན་པ་ནི་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་ག་རྣམས་སུ་ས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མནན་པའོ། ། འཕྲོག་བྱེད་དང་དཀར་མོ་ནི་སྲེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་མནན་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་བདུད་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོངས་སུ་མནན་པའོ། ། ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྱུད་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཐབས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་གདམས་ངག་སྣ་ཚོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའོ། ། མཚོན་ཆ་ནི་བགེགས་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བ་པོ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྣ་ཚོགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལས་དང་པོ་པས་རང་རང་གི་དད་པའི་དབང་དུ་སོང་བས་བག་ཆགས་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་བག་ཆགས་ལ་དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཧེ་རུ་ཀ་དང་འདྲ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་སྟེ།

The twelve eyes are the purity of emptiness, the absence of marks, and the absence of wishes; likewise, the imputed, the dependent, and the thoroughly established; the basis of characteristics, the characteristics themselves, and the characterization; and likewise, the appearance, the clear appearance, and the attainment of appearance. The crown of matted locks is made to be curved in order to subdue all those who are not upright. Being endowed with dance means possessing the aesthetic moods such as the erotic, which are the nine branches of the scriptures. The stance of the right leg extended and pressing down means pressing down the maṇḍalas of earth and so forth upon the left and right nostrils. The trampling of Hara and Gaurī means the suppression of craving and hatred. The various Māras means the complete suppression of the body and so forth, which arise from the nature of various non-virtuous habitual tendencies. The embracing of Vārāhī and the others means following the scriptural transmissions of the various dharmas and focusing on emptiness through various methods and various instructions. The weapons are the destruction of those who bestow the sufferings of saṃsāra, such as obstructing spirits. Thus, for such a Blessed One, a beginner, by following the power of their own respective faith, should focus on the sublime habitual tendencies in order to completely abandon negative habitual tendencies. Therefore, it is said: "Thus, he is like Heruka," meaning he is like the Dharmakāya, Sambhogakāya, Nirmāṇakāya, and Mahāsukhakāya.

རང་རང་གི་ལྷག་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གར་མཛད་པ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེར་གསུངས་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ང་ལས་བྱུང་། ། ས་གསུམ་པོ་ནི་ང་ལས་བྱུང་། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ང་ཡིས་ཁྱབ། ། འགྲོ་བ་གཞན་ནི་ངས་མ་མཐོང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། སླར་ཡང་དེ་ལྟར་འདི་གསུངས་པ། ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཡོངས་བྱུང་བ། ། སེམས་ཅན་བྱེ་བའི་དོན་ཕྱིར་རོ། ། ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། ། སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དེས། ། རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་སྒྱུ་མ་དེས། ། ལས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་སོགས། ། ལས་འབྲས་བུ་ཡང་ཟ་བ་སྟེ། ། དགེ་དང་མི་དགེའི་འགྲོར་སོང་བ། ། དེ་ནི་བདེན་མིན་རྫུན་པ་མིན། ། མི་བདེན་པ་ཡི་ཟས་ལོངས་སྤྱོད། ། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་བདེན་པ་མིན། ། མ་ལུས་གོ་འཕང་བདེན་པ་ནི། ། བདེན་མིན་མཐའ་ཡི་བར་བརྟགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་སྒྱུ་མ་ཆེ། ། སྤྲུལ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ། ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་བདེན་པའི་གཟུགས། ། ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་གཉིས་སུ་གནས། ། བདེན་དང་མི་བདེན་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཇི་ལྟར་པི་ཝང་གི་ནི་སྒྲ། ། རྒྱུ་རྐྱེན་དབང་གིས་འབྱུང་བ་སྟེ། ། རྩོལ་བ་རྒྱུད་དང་ལག་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གསུངས་པའི་ཆོས། ། ཕན་ཚུན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིས། ། ཐོག་མ་མེད་ནས་སྒྱུ་མར་གནས། ། མཐར་མེད་པ་དེ་འབྱུང་མེད་ཕྱིར། ། ཐམས་ཅད་བདག་པོ་དེ་བྱང་ཆུབ། ། སྒྱུ་མ་ཆེ་ལས་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། ། ཞེས་སོ། །

It is intended that the various dances of the Buddha, performed through the power of the respective superior aspirations of beings, are the form of Heruka. Likewise, it is stated in the Hevajra: "All beings have arisen from me; the three worlds have arisen from me. All these are pervaded by me; I see no other being." This is the certainty of the Blessed One. Furthermore, it is said: "The emergence of tens of millions of Buddhas is for the sake of the benefit of tens of millions of sentient beings. All things are of the nature of illusion; by perceiving them as illusion itself, that illusory display of the majestic one consumes the sense faculties and so forth of those with karma. The results of actions are also consumed; having gone to virtuous or non-virtuous realms, that is neither true nor false. The enjoyment of food is untrue; various forms are untrue. What the Buddha has taught is not [ultimately] true. The state of the remainder is true, yet it is a conceptualization of the limit of the untrue. Thus, in that way, the great illusion is the emanation emanated by the Buddha. It is the form of the conventional truth, where wisdom and the object of knowledge abide as two. One should meditate on the true and the untrue. Just as the sound of a lute arises through the power of causes and conditions—through effort, the strings, and the hand—so too are the taught dharmas. Through mutual experience, they have existed as illusion from beginningless time. Because there is no end and no arising, the Lord of All is Awakening. Everything arises from the great illusion." Thus it is said.

འདིར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་གཅོད་པར་མཛད་པའི་ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་ན་སྭཱའི་ཡི་གེ་གསུམ་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་རླུང་གི་བར་དུའོ། ། ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་རྣམས་སུའོ། ། ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་རང་བཞིན་ལའོ། ། མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཉིས་ཏེ་སད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་བྲལ་བའོ། ། བདེ་བ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ས་འོག་ལ་སོགས་པ་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བདེ་ཆེན་ནོ། ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཌཱ་ནི་ནམ་མཁའ་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། ། ཨ་ཀའི་སྒྲས་སོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཏེ་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་འཇུག་པའོ། ། དེ་རྣམས་དང་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་སྟེ། ། ཇི་ལྟར་བརྒྱ་ལ་ཞིག་ན་ཡང་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཞེས་ཏེ།

Regarding the phrase "Here it is said," and so forth: "Lord" (īśvara) refers to the one who reveals all mundane and supramundane perfections; it means the Pervasive Lord who severs the stream of cyclic existence. Alternatively, "the three syllables of SVĀ" refers to the interval of the vajra-wind. "SA" refers to the upper parts of all the earths. "A" refers to the nature of the heroes and heroines who abide in space. "MI" refers to the two syllables, which are free from the states of waking and so forth. "Great Bliss" (mahāsukha) means that the nature of the yoginīs residing in the subterranean realms and so forth is great bliss. It belongs to the yoginīs whose nature is that. Therefore, it is called "Vajraḍākinī": "Ḍā" is space, which is great bliss; "A" is the sound. "Ḍākinī" refers to the yoginīs, who are those who go and enter. Because of being inseparable from them, the "Vajra" is the non-dual qualifier; thus, it is connected as "the Lord Vajraḍākinī." In that way, the sound of emptiness also arises from the Blessed One, the Tathāgata, who is the nature of all perfections. Just as, for example, sound arises from the stainless sky, likewise, I [speak] thus from the union of all heroes together with all ḍākinīs, such as Vajravārāhī and the rest.

གང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་རྣམས་ཀུན་དུ་འཕོ་བའོ། ། དེས་དེ་བཞིན་མཆོག་ཏུ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་བསྡུ་བ་མཛད་པ་རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་འདིའོ། ། རྒྱ་མཚོ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་དང་པོའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔལ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། མཁའ་འགྲོའི་སྒྲ་སྔོན་དུ་བཤད་དོ། ། རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་། རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འདིའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཆེན་པོ་བཞིན་གསལ་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པ་ཡན་ལག་བཅུ་བདུན་གྱི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་སོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྒྱུ་མཚན་དམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡན་ལག་བཅུ་བདུན་རྣམས། ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོའི་ལེའུར་བཤད་པ་མདོར་བསྟན་པ་ལས། ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་སྐུ་ལ། །

That which is the nature of all methods and insight is the universal transference of the forms of Vajrasattva. By that, it is called "supremely blissful," which is the realization of all phenomena as the nature of great bliss. This is the Blessed One’s teaching compiled by Vajravārāhī, in which her own tantra is completely relinquished; thus, the chapter is fully concluded. Furthermore, this is the initial entry into the ocean of primordial wisdom. It is the first of the six oceans and so forth. As for the title Śrī-Ḍākinī-sāgara: "Śrī" is the non-duality of the mundane and supramundane accumulations of merit. The term "Ḍākinī" has been explained previously. "Sāgara" (Ocean) is the qualification: it is the ocean of non-duality and the various meanings of the nature to be known. As for the "Great King of Yoginī Tantras," it is clearly manifest in the center of such a diverse, non-dual king of tantras, like a great universal monarch (cakravartin). It is also known as the "Expression of the Essence of All Seventeen Limbs Entering the Ocean of Primordial Wisdom," which is a synonym. From the Ship Commentary on the Śrī-Ḍākinī-sāgara, the Great King of Yoginī Tantras: regarding the various terms such as the "Sublime Reason" and so forth, the seventeen limbs are explained in the first chapter of all the chapters. This concludes the commentary on the first chapter. Thus, in the body of Vajravārāhī...

ཤེས་བྱ་དེ་ཉིད་རབ་འཇུག་མ། ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། ། ཆོས་རྣམས་གནས་ལས་སྐྱེད་པ་མོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཚོགས་མ་ལུས་པའི། ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་མ། ། གཏུམ་མོ་ལྟ་བུའི་རང་ལྷ་མོ། ། མཁའ་འགྲོའི་གཟུགས་ཅན་ཕྱག་འཚལ་ནས། ། དེ་ཉིད་ཉི་མ་ཁྱོད་ལྷ་མོས། ། ཤར་བ་འདུས་པ་ཀྱང་ཟག་མེད། ། སྣ་ཚོགས་དབུ་མའི་རྩ་ཀུན་དང་། ། པདྨ་རྟོགས་པར་བྱེད་མའོ། ། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གཏེར་བསྟོད་ནས། ། བདག་གི་འགྲེལ་པའང་བརྗོད་བྱ་སྟེ། ། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྣམས་ཀྱི། ། སྤྲུལ་པས་མངོན་སུམ་རྗེས་གནང་བའོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ལེའུ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་གོ་ཆའི་སྔགས་དང་རྩ་བའི་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་དང་། གཙོ་མོ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། མཆོད་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། ། སླར་ཡང་ནི་ཐོག་མ་ལ་ལྟོས་པའོ། ། མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་མོ་འབར་བར་གྱུར་པས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དེའི་མཆོད་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྷ་རྫས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེང་གེ་དང་འཕྲོག་བྱེད་དང་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་མོའི་ལྷ་མོའོ། ། སེང་གེ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་སྟེ་སེམས་སོ། ། འཕྲོག་བྱེད་ནི་བདེ་བྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ནི་ཚངས་པ་སྟེ་བ་ཐག་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་རྩའོ། །

She who thoroughly enters into the suchness of the knowable, By the nature of the aspect of primordial wisdom, She who gives birth from the abiding state of all phenomena, She who abides as the nature of the entire assembly of yoginīs, The goddess who is like the inner heat (caṇḍālī), Having prostrated to her who has the form of a ḍākinī, O Goddess, you are that very sun; The assembly of the rising [wisdom] is also untainted. She who causes the realization of the various channels of the central way and the lotus. Having thus praised the treasury of qualities, I shall also state my own commentary, Which is the direct permission granted by the emanations Of the gurus, the Vajradharas. Then, with reference to the second chapter of Vajravārāhī, it is said: The yogic exercises (yantra) of the generation stage and so forth, the armor mantras of Vajravārāhī and so forth, the root mantras, and the meditations on the principal deity and the maṇḍala, as well as the nature of suchness, will be explained. Regarding the phrase "having made offerings" and so forth: "Vajra" refers to the Great Vajradhara. "Again" refers to the beginning. "Offerings" means that by the blazing of the inner heat (caṇḍālī), one should make offerings in the nature of offerings to that Vajravārāhī, who is the essence of great desire. "Divine substance yoginī" refers to the goddess who is the mistress of Siṃha, Hara, Vasugarbha, and so forth. Siṃha is Viṣṇu, which is the mind. Hara is Śaṃkara, which is the bodhicitta. Vasugarbha is Brahmā, which is the channel of the body like a spider's web.

སོགས་ཀྱི་སྒྲས་སྣ་ཚོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ། རང་གིས་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལྷ་རྫས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྟན་པར་མ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དགོངས་པ་ནས་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དྲིས་པ་སྟེ། ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སོ། ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བཞུགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བླ་མའི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་ཕྱེ་བ་ལས་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟར་རྟོགས་བཞིན་པ་ལ་སྔོན་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་སྔོན་མར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། ཅི་བསྟན་པར་མཛོད་ཅེས་གསུངས་པ། ཕག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མདོར་བསྡུས་ན་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བདག་གི་མིང་ཡི་གེ་གསུམ་བྱེད་པ་མདོར་བསྟན་པའོ། ། ཅི་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་གསུངས་ཤིག་པའོ། ། སྐྱེད་པ་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་ཕག་མོས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་གསུམ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། ། རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའོ། ། བདག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་གསུམ་ལས་བདག་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཇི་ལྟར་བྱུང་།

By the word "and so forth," various deities are also included, who are the lords of those whose nature is established as the eyes and so on; the meaning is the "divine yoginī" whose nature is self-cognizant. Regarding the passage from "the nature of that has not been taught" up to "from intention to intention," this is the question posed in a verse and a half. The Blessed One, the Great Vajradhara, who abides in perfectly complete awakening, through the power of the Guru’s instruction regarding the king of his own mind, becomes dissolved through the mutual differentiation of objects; while realizing this like a dream, his prior hearing of the Dharma and so forth, as well as his meditation and so forth, are the Blessed One. The term "lord" is as explained in the previous chapter. When it is asked, "Please teach," the answer is "Vārāhī"; in brief, this is a concise teaching on the three syllables that constitute my name, Vajravārāhī. "From what did she arise?" means "Please tell why she was generated." "By what means was she generated?" means "By what [means] does she arise?" She arises from the three syllables of the name "Vārāhī." "What is the nature desired?" means "What is the nature of these syllables?" "What is the reason for my arising?" means "How did I, Vajravārāhī, arise from those three syllables?"

འདིར་ནི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་ངའི་དངོས་པོས་དགོས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་སྟེ། དྲི་བ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནི། དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་གསུམ་རྣམས་སུ་ནི་སྐྱེ་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཕག་མོ་ཅན་ཐོག་མར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབུས་མ་ལ་གཏུམ་མོ་རབ་ཏུ་སྦར་ཏེ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་བར་དུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། ། ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་རྩ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་ལྟེ་བའོ། ། དེར་རབ་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིག་པ་རྟོགས་པའོ། ། སྟེང་དུ་ཁ་བལྟས་འབབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིག་པ་མཚོན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། བཱའི་ཡི་གེས་རླུང་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཅན་ནོ། ། སྤྱི་བོའི་རྡོ་རྗེ་གུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་དུ་མེད་པ་ལས་མཚོན་པའི་རྡོ་རྗེ་གུར་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེའི་གུར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་བཱའི་ཡི་གེས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་སོ། །

Regarding the phrase "What is the intended meaning here?", it asks: "What is the purpose of my own entity?" The Blessed One’s response to these four questions begins with the words "Indra" and so forth. The three syllables are the place of birth; therein, the entity Vārāhī first enters, and one will focus upon the maṇḍala of Vajravārāhī as it will be explained. Because the inner heat (caṇḍālī) is intensely ignited in the center of that absorption, it is completely gathered by those flowing between the left and right [channels]. The phrase "to all Indra and so forth" refers also to the aggregates, elements, sense bases, and so on. "In the navel maṇḍala" means the navel is the maṇḍala of the channels and so forth, which are the lords of all. "Abiding there" means the realization of one's own awareness. "Flowing while facing upward" is because one's own awareness is inexpressible. By the syllable vā, there is the wind; through the forms of Vajravārāhī and so forth, she is the form of the Yoginī who follows all the nirmāṇakāyas of the Buddhas. "In the vajra pavilion of the crown" means that the vajra pavilion, which symbolizes the inexpressible, is the dharmakāya. Because it is indivisible and all-pervasive, it is the "vajra pavilion," the meaning of which is the wisdom of the Buddha. Furthermore, it is said: "That also arises from the syllable vā."

སྤྱིར་སྡོམ་པའི་དོན་བཤད་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལྟེ་བ་ལ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་པ་དཔྲལ་བ་ནས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་སྤྱི་བོའི་བར་དུའོ། ། རྡོ་རྗེའི་གུར་དེར་རབ་ཏུ་བབས་པའི་རྗེས་སུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། དབུ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རབ་འཇུག་པས། ། གཡོན་དང་གཡས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད། ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ། ཡིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རླུང་དེར་སོན། ། ཞེས་སོ། ། རཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རཱའི་ཡི་གེ་ངེས་པའི་ཚུལ་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དཔྲལ་བ་ནས་ནོར་བུའི་བུ་གའི་བར་དུ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། མེའི་ཐིག་ལེ་ནི་ཉི་མའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པར་ཎྜཱ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་བསྐལ་པ་སྲེག་པ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོའོ། ། དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེའི་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་ཉི་མ་ཤར་བ་ཡང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོའོ། ། དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་ཉི་མ་དེའི་དབུས་སུའོ། ། སྦྲུལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟ་བ་མོ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀྱང་ངོ་། ། སྐད་ཅིག་གིས་ཐིམ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་འཛིན་པར་གྱུར་པའོ། །

In general, the explanation of the meaning of the vow is as follows: through the application of the unchanging, all the sense faculties and so forth enter the avadhūtī at the navel. With the mouth facing upward, they proceed from the forehead to the crown of the vajra-jewel. Following that descent into the vajra-pavilion, they dissolve. Thus it is also said: "By entering the yoga of the central channel, the left and right are thoroughly engaged. The specific [faculties] such as the eyes—the wind of the mental vajra—reach that [place]." As for the term rā, it is the definitive manner of the letter rā. "Desire-Āditya" refers to that which, as previously explained, has the nature of great desire from the forehead to the opening of the jewel. The "fire-drop" is the sun. By that very [sun], ṇḍā is the gatherer of all, like the fire of the eon that consumes the sky. Thus, the rising of the sun of the drop of light from the fire of great desire is also the gatherer of conceptualizations such as delusion and so forth. "In the center" means in the center of that sun of the fire of wisdom. "The female serpent" (nāginī) means the devourer; she is also the emptiness endowed with all aspects and the nature of Vajradhara. "Dissolves in an instant" means that the yogi becomes one who does not even grasp at the conceptualizations of wisdom.

དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བྷ་ག་དང་ལིངྒའི་བར་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱི་མིང་རང་གིས་རིག་པ་པོའི་སྲོག་གོ། ། གང་བྷ་ག་ལིངྒ་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྷ་གའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འཁྱུད་པའི་ལིངྒ་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིའོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕག་མོའི་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་དང་ཕ་དག་གོ། ། སྐྱེ་གནས་ཀྱི་གནས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆང་བཞིན་པའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ་། ། སླར་ཡང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྐྱེད་པ་པོ་གསུངས་པ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དག་གོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེས་སོ། ། སྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པ་སྟེ། སྔོན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དང་འབྲེལ་པའོ། ། རང་བཞིན་རྣམས་སུ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྲད་པས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཕག་མོ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ་འདི་ནི་དྲི་བ་དང་པོའི་ལན་གྱི་ཚིག་གོ། ། གཉིས་པའི་གསུངས་པ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

From that, the so-called "Vārāhī born" refers to the life-force of the knower who, through such ritual activities, personally realizes the name of the self within the space between the bhaga and the liṅga. If one asks what that bhaga and liṅga are: they are the liṅga embraced by the sun and so forth of the fire of wisdom within the bhaga of wisdom, which possesses a non-conceptual nature, by which [the state] is known and which belongs to wisdom. The name "Vārāhī born from that" is a conceptual designation. For this very reason, she is the mother and father of all yoginīs. The place of birth is also within the syllables of the names that bear the reflected images of the actions of all [beings]. Furthermore, she is declared to be the progenitor of those whose nature is wisdom and the objects of knowledge arising from wisdom, as well as those whose nature is Vajravārāhī. Regarding the passage beginning with "Great Bliss" and so forth: "elements" refers to the objects, sense faculties, and so forth, as well as space and so forth, which are of the nature of Great Bliss. "By those" means by the drops (bindu) that are the nature of all elements. "Progenitor" means she gives birth. "From previous actions" means connected to what preceded. The intention is that through union with the action seal (karmamudrā), the Vārāhī who is the nature of the Great Vajradhara arises for yogins; this is the response to the first question. Regarding the second, it is said: "Nature" and so forth.

ཕག་མོའི་ཡི་གེ་གསུམ་སོ་སོ་བ་ཉིད་མེད་དེ་དེའི་ཚེ་བདག་མེད་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡི་གེ་གཅིག་གོ། ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁའ་མཉམ་རྣལ་འབྱོར་གཟུགས་ཅན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྔ་པའི་དོན་གྱི་དང་པོའོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་གཟུགས་ཉིད་ལས་སོ། ། ཡི་གེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ལས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་རྩེ་གཅིག་པ་ལས་སོ། ། འདིར་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ཉིད་གང་། ། བརྗོད་བྱ་རྗོད་པ་པོ་མཚན་ཉིད། ། སྦྱོར་བ་གཅིག་དང་སྣ་ཚོགས་པ། ། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་མཁའ་མཉམ་སྙིང་། ། མཁའ་མཉམ་མེད་པར་ཤེས་བྱས་ནས། ། བདག་མེད་དངོས་པོ་དངོས་མེད་པ། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་པ་མེད་གང་། ། དེ་ཚེ་བདག་མེད་ཅན་ཞེས་བཤད། ། འདི་ནི་དྲི་བ་གཉིས་པའི་ལན་ནོ། ། གསུམ་པའི་གསུངས་པ། རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཡི་གེ་དང་བསྐྱེད་པ་དང་རང་བཞིན་བདག་མེད་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་སྙིང་རྗེའི་གཟུགས་དེ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕག་མོ་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གསུམ་པའི་དྲི་བའི་ལན་གྱི་ཚིག་གོ། ། བཞི་པ་གསུངས་པ། དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

The three syllables of Vārāhī do not exist individually; at that time, they are what is called the "single selflessness," which is a single syllable. Furthermore, it is of a nature devoid of intrinsic existence. Why is that? Because it is said: "The yogic form is equal to space." This is the first [point] of the fifth [section]. The distinction of being equal to space arises from the very form of the yogi. Regarding the recitation of the syllables, being equal to space is due to the nature of selflessness, because it arises from the one-pointed intention of the yogi’s mind. Regarding this, it is said: "The wisdom of the Buddhas, Which is the characteristic of the expressed and the expresser, The union of the single and the manifold— The heart equal to space of the syllables. Having known that which is equal to space as non-existent, The entity of selflessness is without entity. That which is neither entity nor non-entity— At that time, it is explained as 'possessing selflessness'." This is the answer to the second question. Regarding the third, it is said: "The reason," and so forth. Thus, for what reason are the syllables of Vajravārāhī, her generation, and her selfless nature generated? At that time, the intention is that she arises as Vārāhī through the nature of compassion for the sake of the beings to be trained, serving as the cause for the liberation of those beings and the form of compassion. This is the statement of the answer to the third question. Regarding the fourth, it is said: "The purpose," and so forth.

འདིར་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕག་མོ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཅི་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་རབ་སྒྲུབ་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྔ་པའི་དོན་གྱི་དང་པོའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དག་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚོན་པར་བྱ་བ་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། འདིར་གསུངས་པ། རང་རང་དུས་སུ་དབུ་མ་རུ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བྱུང་བས། ། མཉམ་པ་ཡི་ནི་དུས་སུ་འགྲོ། ། སེམས་ཅན་དང་ནི་ལྡན་ལྷ་རྣམས། ། ས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཟ་བ་སྟེ། ། སེམས་ཅན་རང་གི་སེམས་གྲོལ་མེད། ། སྙིང་རྗེའི་ཕྱག་རྒྱ་གང་སེམས་ཅན། ། དེ་ཚེ་ཕག་མོ་སྟོང་པའོ། ། དེ་རྣམས་གཉིས་མེད་འདུ་ཤེས་པ། ། སྐྱེ་མེད་འོང་བ་མེད་པའོ། ། ཆོས་བདག་མེད་དང་གང་ཟག་ནི། ། ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ། ། ཅེས་སོ། ། དྲི་བ་བཞི་པའི་ལན་གྱི་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཆོ་ག་དང་བྱ་བས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཏེ། རྒྱུད་འདི་དང་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཧེ་རུ་ཀ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་རྒྱ་ཆེ་བར་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་མིང་ཉེ་བར་བསྟན་པས་བཤད་དོ། །

Here, Vārāhī, who is the embodiment of compassion arising from the liberation of those to be trained, is said to be "that which will be accomplished at that time." As it is asked: "The excellent accomplishment of the mudrā application." This is the first [explanation] of the fifth [case]. It is because of the excellent accomplishment through the application of the mudrā. "Mudrā" refers to the Great Mudrā (Mahāmudrā). The application of method and insight, as well as of phenomena, is the indication of all things by way of the nature of emptiness and compassion; therefore, it is the accomplishment of non-duality. This is connected to the statement: "Until the ultimate perfection, it is for the sake of sentient beings." Regarding this, it is said: "At their respective times, within the central channel, When the mind of yogins arises, It proceeds at the time of equality. Sentient beings and the gods Devour all three realms; Sentient beings have no liberation of their own mind. Whatever sentient being is the mudrā of compassion, At that time, Vārāhī is emptiness. The perception of those as non-dual Is without birth and without coming. The selflessness of phenomena and persons Is the excellent accomplishment of the mudrā application." These are the words of the answer to the fourth question. Thus, having accomplished Vajravārāhī through the ritual and the activity, it is taught extensively in this tantra and in other tantras, such as the Bhagavān Herukābhyudaya, by presenting various names according to the diverse inclinations of sentient beings.

ད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བདག་པོ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གདམས་ངག་དང་སྔོན་དུ་ཞུས་པའི་ལན་གྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མདོར་བསྟན་པ་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ནི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། ཁྱོད་ནི་ལྷ་མོའི་བདག་པོ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། ། ཀྱེ་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོར་ལྷ་མོར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིའོ། ། དེས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་གང་གི་ཚེ་བདག་པོས་སོ། ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མང་སྤྱོད་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་བཞིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་རྩ་དང་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་བདག་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་དུ་སྤྲོ་བའོ། ། ཅིས་ཤེ་ན། སྔགས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྗེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཕྲེང་བའི་རྣམ་པ་དང་རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེའི་སྔགས་རྣམས་ཅི་ཞེ་ན། ཨ་ཡིག་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པར་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམས་དང་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོ་དང་བར་མ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དང་པོའི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །

Now, regarding the presentation of Vajravārāhī, the master [of the teaching] provides an extensive explanation based on the brief introduction and the words of the response to the previous request, beginning with the words "You are the master" and continuing up to "by the nature of meditation." These are taught in ten verses. "You are the master of the goddesses" is spoken by the Blessed One. This means that you are renowned as the goddess who is the master of your own maṇḍala and the deities within that maṇḍala. Why is this? Because of the nature of meditation. When that is thoroughly accomplished, it is by the master. "Moving everywhere, moving much" means that in the buddha-fields to be explained, through the application of channels and mantras, there is movement everywhere; this is the yoginī who emanates everywhere, possessing the nature of the master of the various forms of Vajravārāhī. Why is this? It is because of the words "mantras" and so forth. By the words "mantras" and so forth, one should understand the representation of the rosary form, which arises from one's own mind. What are those mantras? They are the syllable "A" and so forth. By the word "and so forth," one includes the letters starting with "Ka," as well as the vowels and consonants, short, long, and medium [vowels]. The intention is that these are established as the initial letters for the various [beings] such as those of a peaceful nature and so forth, who are the pervasive lords.

ཡང་ན་རྩ་བའི་ཕག་མོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མོས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྩ་བའི་སྔགས་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། ། གོ་ཆའི་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་རྣམས་སུ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དག་ལ་གོ་ཆའི་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་པའོ། ། ཡི་གེ་རེ་རེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་སོན་པ་དག་ཏུའོ། ། སྡོམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པས་ན་སྡོམ་པར་བཤད་དེ། དེ་ཇི་ལྟར་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་འཕོ་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། ། དེ་ཡང་གོ་ཆ་གཉིས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་། བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡོམ་པའོ། ། དེའི་རྣམ་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཡི་གེའི་དབྱིབས་དང་བྲལ་ན་ཇི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩའི་མཆོག་གི་གྲོང་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་དོན་གྱི་དང་པོ་སྟེ། མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་རྩའི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་སུ་སྟེ། གནས་དེར་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡི་གེ་རེ་རེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། རྩ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྔ་པའི་དོན་ལ་དང་པོ་སྟེ་དབུས་ལས་སོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་སྦྱོར་བ་འཛིན་ལས་སོ། ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

Alternatively, "from the root Vārāhī" refers to the root mantras of Vajravārāhī according to one's inclination. "Endowed with the armor mantras" means that the armor mantras are inserted at the beginning and end of the heroes and yoginīs. Regarding the phrase "each individual syllable" and so forth, "of the mantra" refers to those that have entered into the syllables such as A and so on. "In the practice of the vow" (saṃvara) is explained as "vow" (saṃvara) because it restrains; if one asks how it restrains, it is by means of the "non-transference application" to be explained later. Furthermore, that is the vow of all the syllables of the two armors, the objects of meditation, and the recitations. The intention is that it is "devoid of their aspects." If one asks, "If it is devoid of the shapes of the syllables, what kind of aspect will be generated?" it is said: "will be generated," and so forth. "In the city of the supreme channels" is the first case used in the sense of the seventh; "supreme" means principal, referring to the cities of the channels of the natures to be personally realized. In those locations, the supreme yoginīs are the ḍākinīs and so forth. Alternatively, it connects to the phrase "by each individual syllable" in the generation of the names such as Vajra and so forth, which will be explained later. If one asks, "What is the measure of the channels?" it is said: "from the midst of the seventy-two thousand," where the first case is used in the sense of the fifth, meaning "from the midst." "From the holding of the various applications" refers to the avadhūtī. It is said: "the avadhūtī."

ནའི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་རྩའི་དབུས་རྣམས་སུ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་འགྱུར་རོ། ། ཀུན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇོམས་པས་ན་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཞེས་སོ། ། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇོམས་པ་ཉིད་དུ་ཁྱབ་པ་པོ་རྣམས་སུ་གནས་པ་སྟེ། སྲོག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དུས་ལས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོ་གའི་བྱ་བས་རྩ་ཐམས་ཅད་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་གཙོ་མོ་ལྟ་བུའི་མཆོག་གི་གོ་འཕང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྲེལ་ལོ། ། ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མིང་རྣམས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཐོག་མའི་མིང་ནི་གང་གསུངས་པ་ཐོག་མར་རྡོ་རྗེ་ཡོད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐོག་མ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་པོར་ཏེ། དེ་ཡང་ཨ་རྡོ་རྗེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་འདུ་ཤེས་སོ། ། ཀ་རྡོ་རྗེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཨའི་ཡི་གེ་དང་ཀྵའི་ཡི་གེ་དག་ཀྱང་ངོ་། ། ཡང་ན་རྩ་བའི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་མཐར་ཧཱུྃ་དང་ཕཊ་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་སྭཱ་ཧཱའོ། ། ཡང་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལས་སོ། ། སོ་སོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རེ་རེ་རྣམས་སུའམ་སོ་སོར་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། དེས་ཡི་གེ་རེ་རེ་གཙོ་མོར་འགྱུར་རོ། །

In those letters, the teaching of selflessness within the centers of the channels becomes the avadhūtī. Because it completely destroys conceptual construction (kalpa), it is the avadhūtī; thus, everything itself is the avadhūtī. It abides as the pervader that destroys the conceptual constructions of all the channels, by virtue of the time of the universal movement of the vital breath (prāṇa). Therefore, she is called Vārāhī; thus, through the performance of the ritual, she is the Vajravārāhī of all the channels and all the yoginīs. This is connected to the understanding that she should be known as the supreme state, like a sovereign lady. The names of the yoginīs, who are the nature of the letters, are spoken: "Vajra and so forth," and so on. Regarding "Vajra at the beginning," that which is spoken first is the name beginning with "Vajra"; for that very reason, it is "first," and that is the designation of the name "A-Vajrā." "Ka-Vajrā" is explained in the same way. By the word "and so forth," it refers to the end of the mantras of the vowels and consonants, namely the letters A and KṢA. Alternatively, it refers to the letters HŪṂ, PHAṬ, and SVĀHĀ at the end of the root mantra and so forth. Or, it is as will be explained later. "From each" means that for each individual letter of the mantra, or in each individual conceptualization, all the mantra letters should be recited. By that, each individual letter becomes the sovereign lady.

འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ལ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྟེར་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཟླས་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། གང་གི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་བཟླས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་དེའི་དུས་རྣམས་སུའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྟན་པ་བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་ངེས་པར་སོན་པའི་སེམས་སོ། ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་སྤྲིན་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་། ། གཉིས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་རྨི་ལམ་ལྟར་སྣང་ངོ་། ། བཞི་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡང་ལུས་ཀྱི་གདམས་ངག་གསུངས་པ། འགྲོ་དང་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲོག་དང་ཐུར་དུ་སེལ་བ་རྣམས་སུའོ། ། ལྟེ་བ་སྤྱི་བོ་སྙིང་གྱེན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྟེ་བ་ནས་འོངས་པ་ནི་ཐུར་སེལ་ལོ། ། སྙིང་ག་དང་སྤྱི་བོར་འགྲོ་བ་ནི་སྲོག་གོ། ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་སུ་སྙིང་ག་དང་སྤྱི་བོ་དང་ལྟེ་བར་གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་བྱེད་དོ། ། སེམས་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལས་འདིའི་དགོས་པ་ཅིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། རྣམ་པར་འཕྲོ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་རྩ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་དེར་འོངས་པའོ། །

One should connect the phrase "is seen to be generated" with the yoginīs and heroes who possess their own cakras, as will be explained. Thus, the ritual for the recitation of the mantras that bestow buddhahood is taught: "At whatever time," and so forth. This refers to those times previously explained prior to the recitation of the mantra. "Possessing yoga" means that yoga is absorption (samādhi); it is the mind’s one-pointed engagement that is firmly fixed upon the dharmakāya, having reached certainty within the four concentrations (dhyāna). Furthermore, at the beginning, it appears like a cloud; second, it becomes like an illusion; third, it appears like a dream; and fourth, it is called "without apprehension." Regarding the specific instructions for the body within those four concentrations, it is taught: "Going and coming," which refers to the vital breath (prāṇa) and the downward-clearing wind (apāna). "From the navel, the crown, and the heart upward" means that the downward-clearing wind comes from the navel, while the vital breath goes to the heart and the crown. In their respective order, they perform the going and coming upward from the heart, the crown, and the navel. The meaning is that this should be done by the mind alone. To explain the purpose of this action, it is said: "It will radiate," and so forth. "By oneself" means that the bodhicitta, which is the nature of the dharmakāya, also comes there, moving throughout all the channels.

མཚོན་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེར་ཐིམ་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོའི་གཙོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་རྣམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེར་རྣམ་པར་སྤྲོས་བཞིན་པས་གང་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ། ཞིང་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་ལས་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ཡང་དེའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སོན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་མོ། ། འོན་ཀྱང་རྩ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་པ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐའ་མེད་པར་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་སུ་ཞིང་དང་ཞིང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྐྱེད་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་རང་གི་ཞིང་རྣམས་སུ་ཡང་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པར་སོན་པ་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རེ་རེ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་འཁོར་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། ། ལྷ་མོ་ཁྱོད་ནི་བདག་པོ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་དང་ཞིང་དུ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་བདག་མོ་དང་རྩ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་མ་ཡང་སྟེ། དེ་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །

Regarding the phrase "by the symbolic application," it means that at all times, the mantra syllables are absorbed therein. The phrase "the lords of the yoginīs and heroes" is connected to the meaning that the yoginīs such as Vārāhī and the heroes such as Heruka will emanate. Regarding where they go while thus emanating, it is said: "they go to the fields," and so forth. This refers to the emanation from the vicinity of the seventy-two thousand channels previously explained; through that application, they reach the buddha-fields by means of those seventy-two thousand [channels], which is merely an illustration. However, it also refers to the infinite and boundless channels and the infinite buddha-fields. In those, they "go from field to field," meaning that the heroes and yoginīs being generated also reach their own fields, such as the pīṭhas and upapīṭhas. Therefore, they are called "yoginīs endowed with their own wheels," meaning that each hero and yoginī, by virtue of the nature of the various elements, also comes to possess a retinue of various heroes and yoginīs. "O Goddess, you are the mistress" means that in each and every field, you are the mistress of the various yoginīs and the mother of the channels; in those places, you, Vajravārāhī, abide in the form of those [channels].

གང་གི་ཕྱིར་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། རྩའི་ཡི་གེས་ཐོག་མར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་མཁའ་འགྲོ་མའི་གནས་སུ་འོངས་པ་དང་། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡང་ཕག་མོའི་གནས་སུ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ཐིམ་པ་དང་བདག་པོ་བྱེད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་ཞེས་སོ། ། ཙའི་ཡི་གེས་བདག་པོ་ཡང་ངོ་། ། གང་གི་ཚེ་ང་ཡིས་ལྷན་ཅིག་ཁ་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་ལྷན་ཅིག་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་ན་ཏུའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བའོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གསུངས་པ། དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིར་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དུས་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་དང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་ཚོད་དང་དབྱུ་གུ་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་ཟླ་བ་དང་ལོའི་དབྱེ་བ་རྣམས་སུ་རླུང་འབབ་པ་ལས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་དགའ་བ་བཞིའི་དབྱེ་བ་རྣམས་སུ་རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བ་ལས་སོ། ། དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ། ། དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་བུ་གའི་ནང་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྲལ་བར་སོན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་འབར་བ་འཛིན་པའི་བུ་ག་རུ་རང་གིས་རིག་པར་སོན་པའོ། །

Because she is the agent of dissolution, enjoyment, and so forth, as well as by those [explanations] to be explained later. By means of the syllable ca, Vajravārāhī first comes to the abode of the ḍākinī, and the ḍākinī also comes to the abode of Vārāhī; through such [processes], there is enjoyment, dissolution, and mastery. Therefore, it says "to Vajravārāhī." The syllable ca also indicates mastery. When it says "I, together with," it means that I, the glorious Heruka, having entered into meditative equipoise together with her as the nature of method and insight, [perform] the conduct and so forth of all yoginīs; thus, the word tu is used for emphasis. In accordance with this, the specific conduct is taught by the words "at the time" and so forth. Here, there are two times of conduct: the mundane and the supramundane. The mundane consists of the flow of the winds through the divisions of day and night, the common [periods], the watches, the danda, the half-months, the months, and the years. The supramundane is the opposite of that, consisting of the self-cognized bliss through the divisions of the four joys. Thus, through the union of these two discordant [times], the Great Vajradhara conducts himself. Furthermore, "abiding within the aperture of space" means that the seed of awakening, having reached the forehead, blazes and is held within the aperture where self-cognition has entered.

དེའི་ནམ་མཁའི་བུ་ག་རྣམས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡེ་ཤེས་དེ་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་སོན་པ་ཡང་དེ་དང་དེར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ས་བོན་འཛག་པའོ། ། གང་དང་གང་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེར་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པས་ཀྱང་འོད་གསལ་བར་མཉམ་པར་གནས་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བདུད་རྩིའི་ས་བོན་འཛག་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེ་གནས་ལམ་ཉིད་ནས་འཐོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་ལམ་ནས་ཀྱང་འོངས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་བུ་གའི་ནང་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེར་ནི་འཕོ་མེད་ཡེ་ཤེས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧིཀ་ཧིཀ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མན་ངག་ལས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེར་དེ་ལྟར་འཕོ་བ་མེད་པས་བྱ་ཞེས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། ། ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གོམས་པས་དེ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། མི་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མི་མོ་དང་སྐྱེས་བུ་ཕྲད་པའི་དུས་རྣམས་སུ་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་གླུའི་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་རེ་རེའི་བཏུ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་གསུངས་པ། དེར་ནི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

The meaning is that within the apertures of that space, the wisdom (jñāna) whose nature is naturally luminous (ābhāsvara) abides. That wisdom, having thus pervaded all, is the dripping of the seed of nectar (amṛtabīja) for yogins in each respective place. In whatever place a yogin is born, through the reliance on a spiritual friend (kalyāṇamitra) by the power of former habitual tendencies (vāsanā), they come to abide in meditative equipoise in luminosity; thus, the seed of nectar drips into the nature of all the channels (nāḍī). Regarding the phrase "emerging from the very path of the birth-place," it means that having also come from the path of the navel, it enters into the aperture of the vajra. "There, it is called the non-transmigrating wisdom" means that one should meditate according to the yogic instructions on the aforementioned going and coming, preceded by the syllables hik and hik and a half; because there is no transmigration there in that way, it is so called. This is the teaching on the awakening (bodhi) of yogins through meditation. With the intention that even beginners will come to generate that through familiarity, it is said: "The woman," and so forth. Just as at the times when a woman and a man meet, yogins should likewise engage in union with yoginīs. "The supreme unchanging should be accomplished"—this is the certainty of the Blessed One (bhagavān). Now, the extraction of each syllable of the song-mantras (gītamantro), as well as the stages of meditation and the application of activities, are also taught: "There, the arising," and so forth.

དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གང་སྐྱེས་པའི་ལྷའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡི་གེའོ། ། དེར་རིག་པ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྲིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡི་གེ་གཅིག་གམ་ཡི་གེ་མང་པོས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྲི་བར་བྱ་བ་སྟེ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་གྲལ་རིམས་སུ་བཏུ་བར་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཐོག་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མར་རྣམ་སྣང་མགོན་པོ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་མགོན་དང་སྐྱོབ་པ་ཡང་ངོ་། ། རི་མོ་གསུམ་སྐོར་ལྟེ་འོག་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་ཡང་ལྟེ་བའི་འོག་གི་ཆར་རི་མོ་གསུམ་སྐོར་དང་ལྡན་པའོ། ། དེས་ཅི་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནི་ལངས་ནས་མགྲིན་པར་འགྲོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་དེ་ཡང་སྲོག་གི་གཟུགས་ཀྱིས་མགྲིན་པའི་བར་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཇུག་པ་དང་། གནས་པ་དང་རྣམ་པར་ལྡང་བའི་བདག་ཉིད་དོ། ། ས་གསུམ་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུར་གསལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་དང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡང་ཚད་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ། ། སྔགས་གཞན་པ་མཐའ་མཉམ་པ་ཡོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧའི་རྣམ་པ་སྟེ། ལ་ལ་ནཱའི་མཐའ་མར་གནས་པ་མོའི་རྩའོ། ། གཡོན་དུ་འཛིན་པ་ཟླ་བ་སྐྱེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མཐར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པ་ཟླ་བ་ཡང་གཡོན་པའི་ངོས་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །

Regarding the term "there" (tatra), it refers to the syllable that possesses the nature of the deity which arises in the previously explained state of supreme immutability. "There, great knowledge" (vidyā) is what is to be understood; "to be written by means of the nature of meditation" means that those sentient beings who delight in a single syllable or many syllables are to write it, and it is to be extracted in its proper sequence. Therefore, it is said: "First, the Lord Vairocana," which means that first the syllable Oṃ is Vairocana, who is the support, protector, and savior of all sentient beings. "Three lines encircling, located below the navel" means that Vairocana is also endowed with three encircling lines in the region below the navel. What he does is stated: "Having arisen, it goes to the throat," meaning that the syllable Oṃ also goes as far as the throat in the form of the vital breath (prāṇa), consisting of the nature of entering, abiding, and arising. "It shines like a lamp for the three worlds" means that it also becomes the nature of the various worlds of the immeasurable light of wisdom within the elements of body, speech, and mind, as well as the three realms. "There is another mantra, equal at the end," refers to the form of Ha; it abides at the end of the lalanā, the female channel. "On the left, the holder, the moon arises" means that at its end, the bodhicitta that has arisen is also of a nature that holds the left side, like the moon.

སྔགས་འདིའི་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་འོག་ཏུ་བལྟས་པའི་ཧཾ་གི་ཡི་གེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པའོ། ། སྔགས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་བསྐྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་ཧཾ་གི་ཡི་གེའི་སྔགས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ས་གསུམ་ཁྱབ་པ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། སླར་ཡང་ས་བོན་གཉིས་བརྗོད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། སླར་ཡང་གཉིས་པ་ཧའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་བརྗོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་འབར་བར་ཡང་བྱེད་པའོ། ། གཡས་པ་ཉི་མ་སྐྱེད་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ཉི་མའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཡས་པའི་རྩ་ར་ས་ནཱའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ལོགས་སུ་གཉིས་ཕྱེ་མགོར་ཐིག་ལེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྲག་འཕེལ་བའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མགོ་བོ་ལ་སྒྲ་དང་ཐིག་ལེས་མནན་པ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། འདི་ནི་རྩ་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་གནས་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་དང་དབུས་དང་སྟེང་དང་འོག་དང་དབུས་སུ་ཡང་ངོ་། ། སྔགས་གཞན་རྣམས་དེ་ཡིས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གཞན་དེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གི་གོ་ཆའི་སྔགས་རྣམས་གསུངས་པ། ཡང་དེའི་མཐའི་ས་བོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའི་ཡི་གེ་ནི་ཝའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཆེན་འབབ་ལམ་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་མའི་ལམ་རྣམས་སུ་ཡང་སྟེ། ཝའི་ཡི་གེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཨ་ཡི་ཡི་གེས་མཐར་བརྒྱན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་ཡི་གེའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ཝ་ཞེས་བྱ་བའོ། །

"Adorned with the drop of this mantra" means it is adorned with the drop of bodhicitta by means of the syllable haṃ facing downward. "The mantra generates the Yoginī" means that the present mantra of the syllable haṃ brings to completion the Yoginī who pervades the three realms, the very nature of the Vajra-holder. "Furthermore, the two seed-syllables are uttered" means that the second seed-syllable, the letter ha, is uttered, and in that way, it also causes [the fire] to blaze. "The right generates the sun" means that the right channel, the rasanā, is the nature of the generator of the sun. "Separated into two on the side, with a drop at the head" means that by the power of increasing the blood, it causes the increase of bodhicitta; therefore, it is the nature of great passion, with the sound and the drop pressing upon the head. This is the place of generation for the three channels: the left, the right, the center, and also the upper, the lower, and the middle. It is intended that the other mantras are generated by that. Furthermore, the armor mantras of the six, such as Vārāhī and the rest, are taught: "Furthermore, the seed-syllable at its end" refers to the letter va, which is the final letter of the ya-class. "The path for the flow of great bodhicitta" means that for yogins accomplishing great awakening, it is also in the central channels; the letter va is the nature of bodhicitta. "Adorned at the end with the letter a" means it is distinguished by the vowel a; in short, it is the syllable va.

མགོ་བོར་ཟླ་ཕྱེད་ཉི་མས་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་གི་ཆའི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པར་ཉི་མའི་ཐིག་ལེའི་མགོ་བོར་རྒྱས་བཏབ་པའོ། ། སྔགས་མདོར་ན་ཝཾ་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ནི་ཕག་མོའི་མགོན་ས་བོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ས་བོན་ཏེ། མགོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་འབབ་པས་སོ། ། ཡ་སྡེའི་དང་པོའི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དང་པོའི་ཡི་གེ་ནི་ཡའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྦྱོར་བས་ས་གསུམ་རླུང་ཡོན་ཏན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རླུང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུམ་ལའོ། ། སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་སྟེ། ཨོཾ་ཧཾ་ཧཱཾ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་རྩ་གསུམ་དུ་སྲོག་ནང་དུ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དབྱངས་ཀྱི་བཅུ་གསུམ་པ་ཡིས་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཅུ་གསུམ་པ་ཨོའི་ཡི་གེས་རྒྱས་བཏབ་པའོ། ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མགོ་བོར་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་བོ་རྣམས་སུ་བཅུ་དྲུག་པ་དཀར་པོའི་ཐོག་མའི་ཆ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཐིག་ལེ་དང་ནི་བཅས་པར་འབར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཐིག་ལེ་འབར་བའི་ཐིག་ལེ་ལས་སོ། ། དགའ་བ་བཞི་པོ་དག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མདོར་ན་ཡོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ཐིག་ལེ་དང་། ཟླ་ཕྱེད་དང་ཨོ་ཡི་ཡི་གེ་སྟེ་དགའ་བ་བཞི་དག་པ་གཤིན་རྗེ་མའི་སྔགས་སོ། ། པ་སྡེའི་མཐའ་མ་བདེ་བའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའི་ཡི་གེ་ནི་མའི་ཡི་གེ་སྟེ་བདེ་བའི་གཟུགས་སོ། ། མའི་ཡི་གེ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།

"Adorned with a crescent moon and sun upon the head" means that the half-moon of the sixteenth part is sealed at the head of the solar drop. In brief, the mantra becomes vaṃ. "This is the seed-syllable of the Protector Vārāhī" means that this is the seed-syllable of Vajravārāhī. "Protector" (mgon) is so called because the bliss of the lords of sound descends. "The seed-syllable of the first of the ya-class" means that the first letter of the ya-group is the letter ya. If one asks what its specific quality is: "Through union, the qualities of the wind of the three worlds." This refers to the nature of wind. "Upon the three worlds" means upon the three levels. "Union" refers to what was explained previously: the intention is that the life-force dissolves into the three channels of body, speech, and mind, oṃ haṃ hāṃ. "Adorned with the thirteenth vowel" means it is sealed with the thirteenth vowel, the letter o. "Adorned at the head of the white side" means that the heads are endowed with the first part of the sixteenth white [digit]. "Blazing together with the drop" means that from the blazing drop upon it. "The purity of the four joys" means that, in brief, the syllable yoṃ—consisting of the drop, the crescent moon, and the letter o—is the mantra of Yamī, the purity of the four joys. "The final of the pa-class, the form of bliss" means that the final letter of the pa-group is the letter ma, which is the form of bliss. If one asks what the specific quality of the letter ma is:

དགའ་བ་བཞིའི་མཐར་ཐུག་པའི་གཟུགས་སོ། ། ཨོའི་ཡི་གེ་བཞོན་ལྡན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོའི་ཡི་གེ་ཞོན་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། མགོ་བོར་ཟླ་ཕྱེད་ཉི་མས་མནན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་བོར་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་ཐིག་ལེས་རེག་པས་མོའི་ཡི་གེ་ལ་ཞོན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། མདོར་ན་མོཾ་གི་ཡི་གེ་རྨོངས་བྱེད་མའི་སྔགས་སོ། ། ས་ཡི་ཕ་རོལ་གཞོམ་མེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡི་གེ་སྟེ་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན་གཞོམ་དུ་མེད་པའོ། ། གཞོམ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་སོ། ། ཉི་མ་ཡི་ནི་སྟན་ལ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མའི་གདན་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། དབྱངས་ཀྱི་བཞི་པ་རྣ་དྲུང་བཟུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཞི་པ་ཨཻའི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེས་རྣ་བའི་གནས་སུ་བཟུང་བའོ། ། ཆ་ཤས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་བཅུ་དྲུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པའོ། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་ཆ་ཤས་སླར་ཡང་མགོ་བོར་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་མགོ་བོར་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པས་བརྒྱན་པའོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་ཧྲཱིའི་ཡི་གེའོ། ། འདོད་ཆགས་མཐའ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་མཐའི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་མའི་སྔགས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའོ། ། གཉིས་འགྱུར་དབྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེ་གཉིས་བརྗོད་པའོ། ། སྤྲོ་བ་དང་ནི་བསྡུ་བས་སྐྱེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེ་སྤྲོ་བ་དང་སྡུད་པ་པོར་སྐྱེས་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། འོག་དང་སྟེང་དུ་གནས་པ་ཡི། །

The form that is the culmination of the four joys. Regarding the phrase "possessing the mount of the letter O," it means possessing the letter O as a mount. Regarding the phrase "the head is pressed by the half-moon and the sun," it should be understood that the head is touched by the half-moon and the drop (bindu), thereby mounting the letter M. In brief, this is the mantra of Mohanī, the letter M. Regarding the phrase "the indestructible beyond the earth," it refers to the letter beyond the earth; if one asks what its nature is, it is the indestructible. It is the form of the indestructible. Regarding the phrase "abiding on the seat of the sun," it means abiding on a solar seat. Furthermore, it says, "grasping the fourth vowel at the ear," which means grasping the fourth vowel, Ai, at the position of the ear. Regarding the phrase "parts," it is likewise by means of the sixteen parts. It is the half-moon. It is further adorned at the head by the parts of the half-moon; thus, it is adorned at the head together with the drop. In brief, it is the letter Hrīḥ. Regarding the phrase "the nature of the limit of desire," it refers to the nature of the bliss at the limit of coemergent joy, intended as the supreme unchanging. Thus, it is the mantra of Samjananī. The letter of wisdom is the letter Hūṃ. Regarding the phrase "divided into two," it means reciting the letter Hūṃ twice. Regarding the phrase "born from emanation and withdrawal," it means the letter Hūṃ is born as the emanator and the withdrawer, which is the bodhicitta. Abiding below and above...

མགོན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་འཛིན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་ན་སྟེང་འོག་ཏུ་གནས་པའི་མགོན་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེ་སྙིང་ག་དང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་པདྨོར་བླ་མའི་གདམས་ངག་བསྟན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དོན་གྱི་ཆོ་ག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ཆོ་གས་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་དོན་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཏེ་དེའི་ཆོ་གས་སེམས་རྩ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བས་བདེ་བ་ཆེན་པོས་དགང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡོངས་སུ་སྐྲག་བྱེད་མ་ས་བོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྐྲག་བྱེད་མའི་ས་བོན་ཏེ་སྔགས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། པ་མཐའི་ཡི་གེ་བཟུང་ནས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། ། སླར་ཡང་དེ་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་ཕའི་ཡི་གེ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། མདོར་ན་མ་གསུངས་ཀྱང་རྗེས་སུ་བཞག་སྟེ། ཊའི་ཡི་གེ་ཕྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱ་སྟེ་ཕཊ་ཕཊ་ཀྱི་ཡི་གེ་དག་གོ། ། ཕཊ་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། ཨུ་རྒྱན་འབར་བ་འཛིན་གྲོང་གི། བུ་གར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཨུ་རྒྱན་དང་འབར་བ་འཛིན་པའི་གྲོང་དང་ལྟེ་བའི་གནས་དང་བུ་ག་གཉིས་རྣམས་སུ་ཡང་སྲོག་གི་རླུང་གིས་བཀང་བའོ། ། ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་བྱེད་པ་གསུངས་པ། གཏུམ་མོ་འབར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྟེ་བའི་གནས་ནས་ཨའི་ཡི་གེ་གཏུམ་མོའི་གཟུགས་ཀྱིས་འབར་བ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། འབྲས་བུ་ཅི་སྟེར་བ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ས་གསུམ་འགེངས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

"Protector who holds the complete enjoyment" refers, in brief, to becoming the protector residing above and below; this should be understood through the guru’s oral instructions regarding the syllable HŪṂ at the heart and the lotus of the source of phenomena (dharmodaya). "The ritual of the ultimate meaning is complete" means that through the ritual of the ultimate meaning, one experiences the object of complete joy within oneself; the sense is that by that ritual, one should fill all the channels of the mind with great bliss. "The seed-syllable of the Terrifier" means that the two syllables HŪṂ are the seed-syllable of the Terrifier, intended as the mantra. "Having taken the final syllable PA" means taking the syllable PA. "Once again, it should be recited in the same way" means that the syllable PHA should be recited in the same manner. In brief, although not explicitly stated, it is established by implication; it should be clarified by the half-syllable of ṬA, namely the syllables PHAṬ PHAṬ. Regarding the presentation of these syllables PHAṬ, it is said: "In the apertures of the blazing city of Oḍḍiyāna." This refers to filling the apertures of Oḍḍiyāna, the blazing city, the navel center, and the two [other] apertures with the life-wind. Regarding what is done to all of them, it is said: "The blazing of Caṇḍālī." This means that from the navel center, the syllable A blazes in the form of Caṇḍālī, having the nature of great passion. Regarding what fruit it bestows, it is said: "Filling the three worlds with bodhicitta." This means:

འབར་བའི་གཏུམ་མོ་དེའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེས་ཞུ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ས་གསུམ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་འགེངས་པའོ། ། དེ་ཡིས་ཀྱང་རང་གི་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་གཏུམ་མོའི་སྔགས་སོ། ། ད་ནི་མདོར་བྱས་ནས་གསུངས་པའི་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་གང་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་ན་བཾ་ཡོཾ་མོཾ་ཧྲཱིཾ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། མཱ་ཏྲ་དང་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ་བ་རིམ་པས་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡི་གེ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་མིང་ཡོངས་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་བཾ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའོ། ། ཨོཾ་ཡོཾ་གཤིན་རྗེ་མའོ། ། ཨོཾ་མོཾ་རྨོངས་བྱེད་མའོ། ། ཨོཾ་ཧྲཱིཾ་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་མའོ། ། ཨོཾ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཀུན་དུ་སྐྲག་བྱེད་མའོ། ། ཨོཾ་ཕཊ་ཕཊ་གཏུམ་མོའོ། ། ཅི་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་དུས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། ། རེ་རེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རེ་རེ་འམ་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། བདག་ཉིད་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་སྟོབས་སོ། ། གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་སོ། ། རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་བདག་ཉིད་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྣམས་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བཞུད་པ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོ་བའོ། ། ཆ་ཤས་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་དུས་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཞེས་བྱ་བའོ། །

The bodhicitta, melted by the fire of great desire of that blazing inner heat (caṇḍālī), fills the three levels: body, speech, and mind. Through that, one’s own awareness (vidyā) arises; this is the mantra of inner heat. Now, the benefits are taught by way of summarizing the mantras spoken in brief: "Thus it is said," and so forth. "Whichever mantras" refers to the following. "In brief" means, in short, vaṃ yoṃ moṃ hrīṃ hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ; it means that the syllable oṃ should be connected to all of them. Through the distinctions of vowels, bindus, and so forth, the various letters are to be indicated in their proper sequence. "Endowed with the names of the yoginīs" means: oṃ vaṃ is Vajravārāhī; oṃ yoṃ is Yamī; oṃ moṃ is Mohanī; oṃ hrīṃ is Saṃcālinī; oṃ hūṃ hūṃ is Saṃtrāsanī; and oṃ phaṭ phaṭ is Caṇḍālī. "To be understood at the time of action" means they should be known at the times of activities such as pacifying and so forth. "Each one" refers to each individual letter or yoginī. "Great self" refers to power and strength. "Number" refers to the count. "The great self who radiates" means those who are great selves are the great selves; they travel to and emanate throughout the various buddha-fields. "Parts" refers to the parts of the yoginīs during their respective times.

དེའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པ་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པར་སོན་པར་རྣལ་འབྱོར་མ་འཕྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྩ་བའི་སྔགས་བཏུ་བའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་འཁྲུལ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་རྣམས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། ཐོག་མར་རྣམ་སྣང་ཕྱག་འཚལ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ཉིད་ཚིག་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གཞག་ལ། ཐོག་མར་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དེ། ཐོར་ལོང་དུ་སྦལ་པ་འཕར་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཏེ་རྐང་པའི་མཐེ་བོ་ནས་མགོ་བོའི་བར་དུ་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩའི་གཙོ་བོ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚད་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་སྔགས་སོ། ། ཆུང་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཁྱོད་ཀྱི་སྔགས་མདོར་བསྡུས་པ་རྣམས་སུ་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་དེའི་དོན་དུ་ཆུད་པའོ། ། ཡི་གེ་རེ་རེའི་དོན་གྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་དགོས་པ་བྱེད་པ་དེས་ན་རྒྱ་ཆེ་བའོ། ། དེ་རབ་བཤད་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། བྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་རྣམས་སུ་རྩ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

Therefore, it is also called "acting as the cause for the parts of awakening." The meaning is that the Yoginīs emanate, having arisen from their own nature in the form of those who are to be tamed by the form of a Yoginī for the sake of all sentient beings, and who cause those beings to enter without exception into the parts of awakening, reaching the places, near-places, and so forth. Now, the sequence for extracting the root mantra of Vajravārāhī is taught through the twelve yantras in their proper order. First, from the words "Homage to Vairocana" and so forth, up to "That very word is vast," the yantra-cakras are explained. This is because they leap forth like frogs from a parched field. Regarding the term "yantra" and so forth: "yantra" refers to the yantra of the channels, which are the seventy-two thousand channels from the big toe of the foot to the head. "Cakra" refers to the primary channels and the measures of the mantra syllables. Therefore, it is "your mantra." "Small yet vast" means that within the concise mantras of you, Vajravārāhī, the mantra syllables of the yantra are contained for that purpose. Because each individual syllable performs various functions, it is "vast." This connects to the phrase "I shall explain that well." From "it should be written" and so forth, up to "the channels will be generated therein," it is easy to understand.

འོན་ཀྱང་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་ལྷག་པའི་ཡི་གེ་བཞི་བརྒྱ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཏེ། ལྟེ་བའི་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིའོ། ། སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་སོ། ། རེ་རེའི་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་ལྷག་པའི་ཡི་གེ་བཞི་བརྒྱའི་འཁོར་རོ། ། རྩ་གཅིག་གི་དྲང་སྲོང་དང་མདའ་དང་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་སྟེ། སྤྱིར་བསྡུས་པས་ཐམས་ཅད་ལ་བདུན་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲང་སྲོང་རིག་བྱེད་མཚམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ལས་ལྷག་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དོ། ། དེ་རྣམས་སུ་ཡང་དེས་ཉུང་བར་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་ཀྱི་རྩ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། ལས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་འཁྲུལ་འཁོར་གཅིག་སྟེ་ཇི་ལྟར་མོས་པར་ཡོངས་སུ་བཏུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡིད་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་སླར་ཡང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སྔགས་བཏུ་བ་སེང་གེ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཡིས་བཤད་པ་གསུངས་པ། ཐོག་མར་རྣམ་སྣང་ཕྱག་འཚལ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Nevertheless, there are four hundred and fifty-six syllables. From these, the remaining twenty-four syllables and so forth belong to the twelve yantras of the navel. The "seventy-two thousand" refers to the seventy-two thousand channels. Regarding the "retinue of each," this refers to the retinue of the four hundred and fifty-six syllables previously explained. The "one channel, sages, arrows, and moon" refers to one hundred and fifty-eight; when all are totaled, they become seven thousand two hundred and forty-eight. Thus, regarding the phrase "all of them" and so forth, the "sages, Vedas, and junctions" refers to the forty-eight additional to those previously explained. In those [yantras] as well, they become fewer by that amount. Why is that? It is said: the meaning is that they become the joints of the entire body. "Abiding there" refers to the channels of the joints. "In a single action" means that during the times of activities such as pacification and so forth, there is a single yantra; it is connected to the instruction that one should extract [the syllables] according to one's inclination. From "consciousness" and so forth up to "subduing the mind," the meaning is easy to understand. Now, the explanation of the extraction of the mantra according to the sequence, by means of the "Lion’s Gaze," is stated: "First, homage to Vairocana," and so forth.

ཐོག་མར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཕྱག་འཚལ་བ་སྟེ་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་གནས་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཏ་སྡེའི་ལྔ་པའི་ཡི་གེ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ལྔ་པའི་ཡི་གེ་ནི་ནའི་ཡི་གེའོ། ། ལྔ་པའི་ནི་སྡེ་ཚན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་གཟུགས་ནམ་མཁའ་བརྟེན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཨའི་སྡེ་ཚན་ལ་ལྟོས་ནས་ཏའི་སྡེ་ཚན་ལྔ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལྔ་པའི་ནའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་དབུས་སུ་བརྟེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། པ་མཐའི་ས་བོན་ཨོ་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནི་མའི་ཡི་གེ་སྟེ། ཨོ་དབྱངས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོའི་དབྱངས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་མོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། གཏི་མུག་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡི། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་སྤྲོ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་ཐིག་ལེ་སྤྲོ་བའོ། ། དེ་ཡི་བཞི་པའི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཞི་པའི་ས་བོན་ནི་བྷའི་ཡི་གེ་སྟེ། ས་གསུམ་དུ་ནི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་སྤྲོ་བའོ། །

First, regarding the phrase "Vairocana": it is the homage to Vairocana, which abides at the beginning of all mantras. Regarding the phrase "the dhāraṇī called the dharmadhātu": by way of the form of the intended meaning, it is the nature of the syllable OṂ, which is the dharmadhātu, according to the characteristics previously explained. Regarding the phrase "the fifth letter of the ta-class": the fifth letter of the ta-group is the letter NA. "Fifth" refers to the group. Regarding the phrase "the yoginī form relies on space": in relation to the a-group, this is the fifth of the ta-group. Therefore, the meaning is the letter NA, the fifth. Furthermore, it is the forms of the yoginīs relying in the center of space; the meaning is "in the center of the avadhūtī." Regarding the phrase "endowed with the seed-syllable O at the end of PA": the final letter of the pa-group is the letter MA. "Endowed with the vowel O" means it is joined with the vowel O; in short, it is MO. Its specific quality is stated: "It is that which destroys delusion and emanates the assembly of yoginīs." This means that the various yoginīs, such as the ḍākinīs and so forth, destroy delusion and the like, and emanate the drops (bindus). Regarding the phrase "the seed-syllable of its fourth": the seed-syllable of the fourth of the pa-group is the letter BHA. It pervades the three worlds and emanates the yoginīs.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བྷའི་ཡི་གེ་ལས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ཁམས་གསུམ་ཁྱབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྤྲོ་བའོ། ། ཐོག་མ་ཡི་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གསུམ་པ་ནི་གའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་ཉམས་བྱེད་པའི། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བ་དྲུག་འཇོམས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་མཁའ་འགྲོ་མའི་འཁོར་ལོ་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡ་སྡེའི་མཐའ་ཡི་ས་བོན་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་ཝའི་ཡི་གེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ལྔ་པའི་སྡེ་ཡི་ཐོག་མ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཐོག་མ་སྟེ་ཏའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ། ། ཨེ་ཡི་དབྱངས་ཀྱིས་མགོ་ལ་རེག། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཏའི་ཡི་གེ་ལ་ཨེའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཏེའི་ཡི་གེ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཆུ་ཡི་ཡི་གེ་ཡོངས་བསགས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་ས་བོན་ཡོངས་བསགས་པ་ནི་བའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འབབ་པས་བདེ་བའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྩ་སྡེའི་དབུས་གནས་བཟུང་ནས་ནི། །

Regarding the phrase "thus, from the letter BHA, the yoginīs who pervade the body, speech, mind, and the three realms are emanated": "The third of the first" means the third of the first group, the letter GA. If one asks what its specific quality is, it is said: "The wheel of ḍākinīs that destroys the six classes of beings is emanated." This means it is the cause for overcoming the six destinies of all sentient beings; it is the emanation of the wheel of ḍākinīs through which the dharma and the possessors of dharma are thoroughly engaged. "The seed-syllable at the end of the YA-group is the nature of bodhicitta" means the letter VA, which is the end of the YA-group, and it is the nature of bodhicitta. "The first of the fifth group" means the first of the fifth group, the letter TA. "The seed-syllable of suchness, touched at the head by the vowel E" means that the letter TA is joined with the letter E; in short, it is the syllable TE, which is the nature of suchness and the limit of reality (bhūtakoṭi). "The water letter fully accumulated" means the letter VA, which is the fully accumulated seed-syllable of water. Its quality is described as: "the nature that performs everything." This means that through the flow of bodhicitta—the cause of the yoginīs and the aforementioned mantra letters—the meaning is the form of the entity of the state of bliss. "Holding that which resides in the center of the root-group..."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་ན་གནས་པ་ནི་ཛའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བའོ། ། ཉི་མ་ཡི་ནི་གདན་ལྡན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཛའི་ཡི་གེ་ཉི་མས་བརྒྱན་པ་སྟེ་རའི་ཡི་གེའོ། ། དེས་འོག་གི་ཆར་ལྡན་པར་བྱ་བ་སྟེ་མདོར་ན་ཛྲའི་ཡི་གེའོ། ། ཡོན་ཏན་ཅི་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ལས་ཀྱི་དུས་སུ་ཁྱད་པར་འབར། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་ལས་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གང་བྱེད་པ་རང་གི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་དེ་ཐམས་ཅད་འབར་བར་གྱུར་པ་སྟེ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཕག་མོ་ཡི་ནི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕག་མོའི་ས་བོན་པའི་ཡི་གེའོ། ། ཨ་ཡི་ཡི་གེས་རྣམ་པར་རེག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་ལྟར་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་བཱའོ། ། ཡོན་ཏན་ཀྱང་གསུངས་པ། ས་གསུམ་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་མཉམ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ས་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་གི་རིག་པའི་བདེ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དེས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མེ་ཡི་ས་བོན་དབྱངས་གཉིས་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་ས་བོན་ནི་རའི་ཡི་གེ་སྟེ་དབྱངས་ཀྱི་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་རཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འཁོར་བའི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རཱའི་ཡི་གེ་འཁོར་བའི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཛེས་པ་དང་འབར་བར་འགྱུར་བས་རཱའི་ཡི་གེའོ། །

Regarding the phrase "situated in the center of the class of consonants," this refers to the letter ja, which is to be grasped. "Endowed with the seat of the sun" means that the letter ja is thus adorned by the sun, which is the letter ra. It is to be joined with the lower part; in short, it is the letter jra. If one asks what its quality is, it is said: "It blazes especially at the time of action." This means that even in extraordinary actions, whatever the buddhas and bodhisattvas perform, all of it blazes through the power of the conceptualizations of sentient beings—actions free from their own conceptual constructs. The meaning is that it is by means of the wisdoms of clear light (ābhāsvara). "Vārāhī’s seed-syllable" refers to the letter ba, the seed-syllable of Vārāhī. "Touched by the letter a" means it is thus endowed with the letter ā; in short, it is vā. Its quality is also stated: "The three levels are equal in the nature of wisdom." The wisdom of the three levels is the bliss of one's own awareness; the meaning is that by that immeasurable wisdom, the natural wisdom of yogins dawns. "The seed-syllable of fire, endowed with the second vowel" refers to the letter ra, the seed-syllable of fire, which is the second vowel, the letter ā. It is endowed with that; in short, it is rā. "The nature of the karma of saṃsāra" means that the letter rā is thus the nature of the karma of saṃsāra, because it becomes beautiful and blazing; therefore, it is the letter rā.

དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དང་བྲལ་བས་ལས་གང་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ས་མཐའི་མགོ་ལ་ཨི་དབྱངས་རེག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེའི་ཕ་རོལ་ནི་སའི་ཕ་རོལ་ཏེ་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་མགོ་བོ་ལ་ཨཱིའི་དབྱངས་ཀྱིས་རེག་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧཱིའི་ཡི་གེའོ། ། དོན་གསུངས་པ། རྟག་ཏུ་ཚངས་པའི་རང་བཞིན་བལྟ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཧཱི་ནི་རྟག་ཏུ་མཆོག་གི་ཚངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དབྱངས་ཀྱི་གཉིས་པ་བཟུང་ནས་ནི། ། དེ་ལྟར་མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཨཱ་གཟུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་དེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་གཟུགས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ། ། སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཁའ་འགྲོ་མ་གང་གི་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བར་བྱེད་དོ། ། གང་གི་ཕྱིར་མཁའ་ལ་འགྲོ་བས་སྤྲུལ་པས་ནམ་མཁའ་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འགྲོ་བས་ན་ཌ་ཎ་ཎཱ་ཨོ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་ཁམས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཏེ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྙིང་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡ་ཡིག་གནས་པ་ར་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་ཡི་གེ་གནས་པ་ལ་རཱའི་ཡི་གེས་ལྡན་པའོ། ། སླར་ཡང་ཨཱ་ཡི་དབྱངས་སྦྱོར་རོ། །

Therefore, by being free from [ordinary] wisdom, whatever actions are performed are completely overcome, and it is intended that all of these are the nature of the Buddha. Regarding the phrase "the vowel i touches the head of the letter sa": the letter following sa is the letter ha. That is touched by the vowel ī on its head; in short, it is the letter hī. The meaning is stated: "Always view it as the nature of Brahmā." This means that hī should always be viewed as the nature of the supreme Brahmā, because it is the meaning of being the nature of the wisdom of all sentient beings. "Having taken the second vowel, such is the form of the ḍākinī." This means taking the letter ā, the second of the vowels. "Such" and "the form of the ḍākinī" mean that this seed-syllable is the form of the ḍākinī. Therefore, it is said: "It liberates sentient beings." This means that by whatever form the ḍākinī takes, she liberates all sentient beings. Because she moves through space by means of emanations, traveling through the various world-systems of the sky, she is ḍa-na-ṇā-o—according to the system of the element of moving through space. This means that for the sake of the reality of all sentient beings, and by the very essence of the gait of all sentient beings, she has thoroughly entered the heart of the ḍākinī. "The letter ya abiding, joined with ra," means the letter ya abiding, joined with the letter rā. "Furthermore, it is joined with the vowel ā."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་ཨའི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། མདོར་ན་ཡརྱའི་ཡི་གེའོ། ། འདིའི་དོན་ནི། ། ཁམས་གསུམ་རྣལ་འབྱོར་མ་སྤྲོ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དྲུག་པའི་སྡེ་ཡི་དང་པོ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དང་པོ་ནི་པའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྔགས་ཀུན་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རཱ་གནས་པ་ནི་ཨ་དབྱངས་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རཱའི་ཡི་གེ་གནས་པ་ཨའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མདོར་ན་ར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཡང་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སྡང་བའི་སེམས་ཅན་གསོད་བྱེད་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྣང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་ཡིས་གསོད་པར་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་གསད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། ། སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བ་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེའི་གང་གིས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་བཤད་པ། ཁྱེད་ཀྱི་ངག་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། རང་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ནི་མེད་དོ། ། གཅིག་ཏུ་ན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་།

Thus, in that way, the vowel ā should be joined. In brief, it is the letter ya. Its meaning is: "the emanation of the yoginīs of the three realms." This means the emanation of the yoginīs within the three realms. "The first of the sixth class" means the letter pa, which is the first of the sixth group. "The nature of all yoginī mantras" means that from the nature of the bindu of bodhicitta within the lotus-heart of the form of all [beings], the meaning is the "innate" (sahaja) of the yoginīs. "Abiding in rā is endowed with the vowel ā" means the letter rā is endowed with the letter ā; in brief, it is rā. If one asks what its nature is, it is said: "it becomes the slayer of hostile sentient beings." This means it is taught that hostile sentient beings are to be "slain" by means of the cause of compassion. One might then ask: "Will the actions of slaying not cause harm to sentient beings? Furthermore, how can the bodhisattvas, who are themselves in hell, act for the benefit of beings through compassion?" To explain that very point: "Your words are true; however, bodhisattvas are diligent in generating the intention to benefit others, and they have no intention for their own benefit. In one sense, harming others is not the way of bodhisattvas; they always make such aspirations."

གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལས་མངོན་སུམ་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡང་བའི་སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དུ་མ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་དོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ལས་ཀྱིས་གྲངས་མེད་པའི་བསྐལ་པ་རྣམས་སུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། དེའི་དེ་ལྟར་དགྲོལ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་པས་སྐྱོན་མེད་དེ་འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཛ་ཡི་ཡི་གེས་ཡོངས་གཟུང་སྟེ། ། ཨི་ཡི་དབྱངས་དང་ཡང་དག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཛའི་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། ། ཨིའི་ཡི་གེ་དང་ཡོངས་སུ་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་ཛི་ཡི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སོ་ཡི་ས་བོན་རྣ་བ་ལ། ། ཨེ་ཡི་དབྱངས་ཀྱིས་རེག་པས་དབྱེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེས་ལས་རྣམས་སུ་ཕྱེ་བ་སྟེ་རེག་པའོ། ། མདོར་ན་ཏེར་འགྱུར་རོ། ། གླུ་ཡི་སྔགས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེའི་ཡི་གེ་སྔགས་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གང་གི་གླུ་ཡིན། ཅི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། ཏྲེ་ཡི་ཡི་གེས་ས་གསུམ་ཀུན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་ཡི་གེས་ཁམས་གསུམ་ལ་ཐམས་ཅད་གླུའི་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཁྱད་པར་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

Even through actions such as killing, it is supreme to go directly from oneself into the hells and so forth. Why is that? Because even a single hostile sentient being causes harm to many sentient beings. Through such actions, one experiences the sufferings of the hells and so forth for countless eons. Since this is the very tantra for liberation from that, it is without fault. This is the summarized meaning; the extensive details should be understood from the various sūtras and treatises. "Completely grasped by the letter JA, perfectly endowed with the vowel I" means that the letter JA should be completely grasped. It should be fully endowed with the letter I; in short, it is the letter JI. That, too, is of the nature of illusion. This refers to the Great Illusion and the nirmāṇakāya of the Buddhas. "The seed of SO, touched by the vowel E, is divided" means that the letter E divides the actions; it is the touch. In short, it becomes TE. "Joined with the mantra of the song" means that the letters of that [mantra] should be joined with the melody of the mantra. Furthermore, as for whose song it is and what it does, it is said: "By the letter TRE, all three realms." This means that by those letters, everything in the three elements should be joined in the form of the song. Why is that? "By wisdom, the mantra is distinguished." This is the meaning.

དེ་ལྟར་སྔགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྒྲག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། ། ལ་ཡི་ཡི་གེ་ཨོ་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལའི་ཡི་གེ་ལ་ཨོའི་ཡི་གེས་ལྡན་པར་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ལོའི་ཡི་གེའོ། ། འདིའི་དོན་ནི། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ས་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་གོམས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་བཞི་པ་བདག་པོ་ཡང་དག་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཐོག་མའི་ཀ་ནི་ཡ་སྟན་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་ཡའི་གདན་ནོ། ། མདོར་ན་ཀྱའི་ཡི་གེའོ། ། འདིའི་རང་བཞིན་གསུངས་པ། འཆི་དང་ལྷན་སྐྱེས་དབྱེ་བ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀའི་ཡི་གེ་དེ་ནམ་མཁའ་སྟེ་འཆི་བའི་རླུང་གིས་རླུང་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་སྲོག་དང་སེམས་དག་ཅིང་ཞེས་པའོ། ། པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེའོ། ། ཨ་ཡི་ཡི་གེའི་དབྱངས་སྦྱར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་ཡི་གེ་དབྱངས་ཀྱིས་སོགས་པ་སྟེ་མདོར་ན་མཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ས་གསུམ་གྱི་ནི་མའི་རང་བཞིན། །

In that way, the mantra is the very nature of wisdom. The phrase "all phenomena are to be proclaimed by such a mode" refers to the distinction. Regarding the phrase "endowed with the letter la and the letter o": it means the letter la is to be joined with the letter o, which is, in brief, the letter lo. Its meaning is "that which is held by the worlds." This is intended to mean the coemergent wisdom, the wind of wisdom that serves as the support for the worlds, like the earth. Furthermore, "that which brings about awakening" is called "dharma"; this means that through the yogis' cultivation of meditation, they attain the culmination of coemergent joy. That itself is the meaning of "the fourth, the sovereign, the authentic experience that acts as the awakening of the buddhas." Regarding the phrase "the first ka is endowed with the seat of ya": the letter ka is to be placed first, with the seat of ya; in brief, this is the letter kya. Its nature is described as: "death and coemergence are inseparable." This means the letter ka is space, the windless wind of death. If such a nature of wisdom and consciousness exists, then "life and mind are pure." Regarding the phrase "the end of pa": this is the letter ma, the final member of the pa class. "The vowel of the letter a should be joined": this means it is joined with the vowel a, and in brief, it is the syllable mā. "The nature of ma is the three worlds."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་མཱ་དེ་ས་གསུམ་གྱི་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་བསྐྱེད་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཏ་ཡིག་ཨི་ཡི་ཡི་གེས་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེ་ཨིའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པའོ། ། མདོར་ན་ཏིར་འགྱུར་རོ། ། བདེ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཏའི་ཡི་གེ་བདེ་བ་འཛིན་པ་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ནས་འཕོ་བའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སླར་ཡང་པའི་སྡེའི་མཐའ་མ་སྟེ་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། ཚད་མེད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་བདེ་བའི་རྩའི་དེར་མའི་ཡི་གེ་ཚད་མེད་པའི་དབུས་སུ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། སའི་མཐའ་མ་ཨཱ་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཕ་རོལ་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྡོར་སེམས་ཡེ་ཤེས་གཞོམ་མེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཡ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཨི་དབྱངས་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མའི་ཡི་གེ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་ཨིའི་དབྱངས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཝིའོ། ། མི་ཤེས་རང་བཞིན་འཇོམས་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོ་གས་དེས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཝིའི་ཡི་གེར་བཤད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དྱེ་སྔགས་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་ཏེ། །

Regarding the phrase "the letter mā": it is the mother of the three worlds and the nature of the yoginī, the progenitress of body, speech, and mind; this is the meaning of avadhūtī. "Adorned with the vowel i" means the letter ta is adorned with the vowel i; in short, it becomes ti. "It holds bliss" means that the letter ta thus holds bliss at the time of shifting from all the channels. "Furthermore, the last of the pa-class" means the letter ma, which is the final letter of the pa-group. "The nature residing in the center of immeasurable coemergence" means that the letter ma is the nature of coemergence in the center of the immeasurable bliss of the explained channels. "Endowed with the ā at the end of sa" means the letter ha which follows sa; thus, being endowed with the vowel ā, it is in short hā. "Vajrasattva is indestructible wisdom" means that Vajrasattva is the nature of indestructible wisdom, having abandoned both the object to be destroyed and the destroyer. This is the intended meaning. "The last of the ya-class, endowed with the vowel i" means the letter va, which is the final letter of the ya-group; that is also endowed with the vowel i, so in short it is vi. "It destroys the nature of ignorance" means that by means of that ritual, the nature of ignorance is destroyed; this is the intended meaning of explaining the letter vi. "The dyai mantra is the nature of the expanse of reality (dharmadhātu)."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྱེའི་ཡི་གེའི་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཁྱབ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའོ། ། བུ་ག་རྣམས་ནས་འཛག་པ་ས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པ་པོ་ནི་སའི་ཡི་གེའོ། ། འབབ་པའི་ས་བོན་ཉི་མ་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འབབ་པའི་ས་བོན་ནི་བའི་ཡི་གེའོ། ། ཉི་མའི་ནི་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་རྦའོ། ། ཆུ་སྲིན་དབང་པོ་ཡི་ནི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་སྲིན་དབང་པོ་ཡིས་ནི་འདོད་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་སོན་པའི་སྔགས་སོ། ། དེའི་རང་བཞིན་རྦའི་ཡི་གེའོ། ། པ་སྡེའི་བཞི་པའི་ས་བོན་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཞི་པའི་ས་བོན་བྷའི་ཡི་གེར་གནས་པའོ། ། ཨཱུའི་དབྱངས་སྟན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བྷའི་ཡི་གེ་ཨཱུའི་སྟན་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་བྷཱུའི་ཡི་གེས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། ། ཏ་ཡི་སྔགས་ཀྱིས་དགྲ་ཉམས་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཏའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེའི་སྔགས་ཀྱིས་དགྲ་དེ་སྣ་ཚོགས་པའི་བགེགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། ། སླར་ཡང་པ་སྡེའི་བཞི་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཞི་པ་བྷའི་ཡི་གེའོ། ། སྒྲ་ཆེན་པོ་ནི་སྒྲོགས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྷ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་སྟེ།

The phrase "the mantra of its syllable is the nature of the dharmadhātu" means that it is the nature of all things, pervading everything. The phrase "all natures are pervasive" means that the nature of all those syllables is the pervasive dharma. It is that which is worshipped by Indra and the others. The phrase "dripping from the apertures" means that the syllable sa is that which causes the bodhicitta to drip from all the apertures. The phrase "the seed of the flow is endowed with the sun" means that the seed of the flowing bodhicitta is the syllable ba; it is endowed with the syllable ra, which is the sun—in short, it is rbha. The phrase "the mantra of the lord of the makara" means that the lord of the makara is desire; it is the mantra that follows after all great desire. Its nature is the syllable rbha. The phrase "the seed of the fourth of the pa-class" refers to the syllable bha, which is the fourth seed of the pa-group. The phrase "endowed with the vowel ū as its seat" means that the syllable bha is perfectly endowed with the vowel ū as its seat. The phrase "it destroys the suffering of saṃsāra" means that the syllable bhū, formed by those two, destroys the suffering of saṃsāra. The phrase "the ta-mantra destroys the enemy" means that the mantra in the form of the syllable ta destroys the enemy, which is the various vighnas. The phrase "again, the fourth of the pa-class" means that it is again the syllable bha, the fourth of the pa-group. The phrase "it proclaims a great sound" means that the syllable bha proclaims a great sound.

རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རླུང་གི་ས་བོན་ཨཱ་ཡིག་རེག། ཅེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་གི་ས་བོན་ནི་ཡའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཨཱའི་ཡི་གེས་རེག་པའོ། ། སྔགས་ནི་ནོར་བུར་འབབ་བཞིན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མདོར་ན་ཡའི་ཡི་གེ་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་དེ་ལ་གཞོལ་བས་མཚོན་པ་རླུང་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དེའི་སྔགས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཆུ་ཡི་ས་བོན་རྣར་གཟུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་ས་བོན་ནི་བའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་རྣ་བས་གཟུང་བ་སྟེ། ། སྒྱུ་མ་ཡི་ནི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་སྒྲ་གང་ཅི་ཐོས་པ་དང་སངས་རྒྱས་དེ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ། ཞལ་རྣམ་པར་དག་པ་བྷའི་ཡི་གེའོ། ། མིག་རྣམ་པར་དག་པ་ཡའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་པའི་ཡི་གེའོ། ། ས་ཡི་ཕ་རོལ་ཨེ་ཡིག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེའི་ཕ་རོལ་ནི་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། ཨེའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧེའི་ཡི་གེའོ། ། ས་གསུམ་གྱིས་ནི་འཁྲུལ་འཇོམས་རྒྱུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུམ་རྣམས་སུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པས་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྫས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་རིང་དུ་བྱེད་པའི་ས་ཧེའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་དོ། ། པ་སྡེའི་མཐའ་མ་རྐང་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེའོ། ། རྐང་གི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེའི་དབུས་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །

This is the meaning of the "luminosity of the wisdom of self-knowing awareness." Regarding the phrase "the seed-syllable of wind, the letter Ā, touches": the seed-syllable of wind is the letter Ya. It is thus touched by the letter Ā. "The mantra flows like a jewel" means that, in brief, the letter Ya—which symbolizes the descent into the vajra-jewel, the nature of all channels—is the mantra of the great wind, the essence of bliss. Regarding "the seed-syllable of water is grasped by the ear": the seed-syllable of water is the letter Va. That too is grasped by the ear; it is the nature of illusion. This means that whatever sounds the Lord of Yogis hears, all those Buddhas are of the nature of illusion. Thus it is said: the letter Bha is the purity of the face; the letter Ya is the purity of the eyes; and likewise the letter Pa. Regarding "beyond the earth, endowed with the letter E": beyond the letter of earth is the letter Ha. Endowed with the letter E, it is in brief the letter He. Regarding "the cause that destroys delusion in the three worlds": in the three worlds, the delusions of body, speech, and mind—namely, the substantiality of all saṃsāra and the delusions such as ignorance—are driven far away by the syllable He. Regarding "the end of the Pa-class is the nature of the foot": the end of the Pa-class is the letter Ma. "The nature of the foot" means that in the midst of the letter Ma, which is of such a form, is the nature of the wisdom of the center.

ས་ཡི་ཕ་རོལ་ཨ་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡི་གེ་ནི་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། ཨའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧཱར་འགྱུར་རོ། ། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡི་ནི་ཆོས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ངོ་། ། ཡ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། ཡི་གེ་མཆོག་ནི་པདྨའི་རྩ་བའི་ཡི་གེ་ས་བོན་ལས་སོ། ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱིར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཙ་སྡེའི་དབུས་མའི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཙའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་མའི་ས་བོན་ཛའི་ཡི་གེའོ། ། ར་ནི་མགོ་ལ་གནས་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེ་མགོ་ལ་གནས་པའོ། ། ཨེའི་ཡི་གེས་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཨེའི་ཡི་གེས་ཕྱེ་བ་སྟེ་མདོར་ན་ཛེའི་ཡི་གེའོ། ། ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཛྲེའི་ཡི་གེ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ཁམས་གསུམ་རྣམས་སུ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དེ་ནམ་མཁའ་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཚིག་དྲུག་པོ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ཚོགས་སྤྲོ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་རྐང་པ་དྲུག་སྟེ། གང་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བྷ་ག་བ་ཏི་བཛྲ་བཱ་རཱ་ཧཱི། ཨཱརྱཱ་པ་རཱ་ཛི་ཏེ་ཏྲཻ་ལོ་ཀྱ་མཱ་ཏེ། མ་ཧཱ་བི་དྱེ། སརྦ་བྷཱུ་ཏ་བྷ་ཡཱ་ཝ་ཧེ། མ་ཧཱ་བཛྲེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཨོཾ་ན་མོའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ཚིག་རྐང་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་སྤྲོ་བའོ། །

"Endowed with the letter beyond earth" means that the letter beyond earth is the letter ha. Being endowed with the letter a, it becomes hā in brief. "The dharma of great wonder" refers to the dharma of the form of great wonder; this is also indicated by the phrase "O Blessed One, the form of dharma," and so forth. "The last of the ya-class" refers to the letter va, which is the last of the ya-group. "The supreme letter" is derived from the seed-syllable of the lotus root. "The supremely unchanging entity" is intended to be explained as the [source] of all channels. "The seed-syllable in the middle of the ca-class" refers to the letter ja, which is the seed-syllable in the middle of the ca-group. "With ra situated above" means the letter ra is situated above. "Distinguished by the letter e" means it is distinguished by the letter e, and in brief, it is the letter je. "The nature of gods and asuras" means that the letter jre is thus the nature of gods and asuras; the intention is that gods and asuras in the three realms are the emanation of space. Thus, there are six mantra lines: "The emanation of the assembly of yoginīs." What are they? They are stated as: bhagavati vajravārāhī, āryāparājitā trailokyamātā, mahāvidyā, sarvabhūtabhayāvahā, and mahāvajre. The three syllables of oṃ namo should be applied to every line. Through these, the assembly of yoginīs is emanated.

དེ་ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ལས་ཀུན་རང་བཞིན་འཁོར་ལོ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཤད་པའི་ཡི་གེ་རེ་རེའི་རྒྱུ་ཡང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་རིག་སྟེ། དོན་དེས་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོའོ། ། སླར་ཡང་གཉིས་པ་སྦལ་པ་མཆོད་པས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕག་མོ་རྡོ་རྗེ་གཙོ་མོ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་སྔགས་ཏེ་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེའི་གཙོ་མོ་ནི་སྔོན་དུ་ཕག་མོ་རྩ་གསུམ་གྱི་བུ་ག་ནས་རྡོ་རྗེ་གཙོ་མོ་དེའི་འཁྲུལ་འཁོར་གནས་ཇི་ལྟ་བ་ལས་བསྐྱེད་པའི་ཡི་གེའི་རིགས་པས་འཁྲུལ་འཁོར་ཏེ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། ཡི་གེ་བཏུ་བ་གསུངས་པ། ཡ་སྡེའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། བྱང་ཆུབ་ས་བོན་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཝའི་ཡི་གེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་མེ་ལོང་གིས་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ལ་དམིགས་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞུགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Why is that? It is said: "The nature of all actions is the wheel." This means that the cause of each of the explained syllables is understood to have various meanings; by that meaning, it is the sense that all actions are performed by the wheel of the Yoginī. Regarding the phrase "This was spoken," and so forth, it is the complete abandonment of the tantra of Vajravārāhī herself. The remainder is easy to understand. This is the first wheel of the yantra of the root mantra of Vajravārāhī. Furthermore, the second [wheel] was spoken by Maṇḍalaka: "The second," and so forth. "Of Vajravārāhī, the Sovereign" means that "Vajra" is the indivisible mantra, which is wisdom arising from the perfect union of wind and consciousness. Her "Sovereign" is the principal Vārāhī; from the apertures of the three channels, the yantra is generated according to the logic of the syllables in their respective locations. This is how the connection is to be understood: "I shall explain that." Regarding the extraction of the syllables, it is said: "The supreme of the ya-class" refers to the final letter of the ya-group, the syllable va. "The nature of the seed of awakening" means that the syllable va is thus the nature of the seed of awakening. Through the mirror of meditating on yoga, it is the aspect of the various forms of wisdom. The meaning is that by entering the yoga of meditating on the avadhūti with the supreme, unchanging mind possessing aspects, one acts for the benefit of sentient beings through the power of aspirations.

ལྕེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཛའི་ཡི་གེའོ། ། ར་ཡིག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྔགས་ཨ་ཡིག་དགང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེས་བཀང་བ་སྟེ། མདོར་ན་ཛྲའི་ཡི་གེའོ། ། དོན་ཅི་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་མའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་དང་སེམས་ཀྱང་ངོ་། ། ས་གནས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེ་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཡོ་བ་མེད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ན་ཡི་ཡི་གེ་ཨེ་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེ་ཨའི་ཡི་གེ་དང་ཡོངས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ནིའི་ཡི་གེའོ། ། ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གསུངས་སོ། ། ཐོག་ནས་དབྱངས་ནི་ཐོག་མའི་མགོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མའི་དབྱངས་ནི་ཨའི་ཡི་གེ་གནས་པའོ། ། དེ་ཡང་ཐོག་མའི་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཡོན་ཏན་གྱི་གཟུགས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཛིན་པས་སོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ལྕེ་གཉིས་ཨི་དབྱངས་མགོ་ལ་རེག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་ཡི་གེའི་དབྱངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཛའི་ཡི་གེའོ། ། ས་གསུམ་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུམ་གྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ།

"Double-tongued" refers to the letter ja. "Endowed with ra" means it is joined with the letter ra. "The yoginī mantra is filled with the letter a" means it is filled with the form of the letter a; in short, it is the letter jra. What is the meaning? It is called the "yoginī mantra" because the form and the mind of that which is called the yoginī mantra are also [present]. "Abiding on the earth" means it is called "abiding" because the letter sa is explicitly expressed. "Immovable" means that because wisdom and the objects of knowledge are non-dual in that way, there is no movement; thus, it should be generated. "The letter na is endowed with e" means the letter na is fully joined with the letter e; in short, it is the letter ne. "The cause of all emanations" means that in this way, the non-dual union is taught to be the cause for the approach of the emanations of all sentient beings. "The vowel at the beginning is the primordial protector" means the vowel at the beginning is the letter a. Furthermore, it is called the "protector of primordial qualities" because it assumes the emanation body (nirmāṇakāya), which is the characteristic of the universal ground consciousness (ālayavijñāna)—the form of the qualities of sentient beings. The meaning of "becoming the protector of all sentient beings and providing complete protection" is: "The double-tongued [letter] touches the vowel i at the head," which means it is adorned with the vowel of the letter a; in short, it is the letter ji. "The nature of the elements of the three worlds" means it is the nature of the various elements of the three worlds.

། གང་གི་ཕྱིར་ཛའི་ཡི་གེས་རྒྱལ་བ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཏ་ཡི་ཡི་གེ་ཨེ་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེ་ཨེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཏའི་ཡི་གེའོ། ། ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་གྲུ་གསུམ་པའི་དབུས་སུ་སྲོག་ངེས་པར་ཕབ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། ལྔ་པ་ཡི་ནི་ཐོག་མ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཏེའི་ཡི་གེ་ལྔ་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཐོག་མ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱིའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་དེ་ཉིད་དངོས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་དུས་རྣམས་སུ་འཆད་པ་མེད་པའི་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་གང་ཅུང་ཟད་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲ་བར་བྱ་བ་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། ། ཡའི་སྡེ་བཞིར་གནས་པའི་ས་བོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཞི་པའི་ས་བོན་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། ཀུན་གྱི་གཙོ་མོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་མོའི་རང་བཞིན་ནི་རྩའི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟེ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བརྒྱད་པའི་སྡེ་ཡི་ཐོག་ས་བོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཐོག་མའི་ས་བོན་སའི་ཡི་གེའོ། ། སྟོང་པ་ཡིས་ནི་བརྒྱན་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པས་བརྒྱན་པ་ནི་ཐིག་ལེས་ཏེ་མདོར་ན་སཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། ཁུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །

Because of the letter ja, it is the "Victorious One," meaning the various nirmāṇakāyas. "The letter ta is endowed with e" means the letter ta is joined with e; in brief, it is the letter te. Having firmly settled the vital breath in the center of the triangle below the navel, it is called the "characteristic of the innate union." "The first of the fifth" means that, as previously explained, the first of the fifth class of the letter ta is the ta-class. "The actual reality of the Yoginī" means the nature of the suchness of the Yoginī; this refers to the arising of the uninterrupted stream of wisdom at the times when the bodhicitta flows from the avadhūtī. Through this, whatever is to be spoken by the Yoginīs—whether the Jātaka tales or other virtuous and non-virtuous matters—all of that is to be understood by the power of the union with the reality of the Yoginī. "The seed-syllable residing in the fourth of the ya-class" refers to the letter va, the fourth seed-syllable of the ya-class. "The nature of the Mistress of All" means the nature of the Mistress of All is the manifold of the channels, which is the meaning of the avadhūtī. "The seed-syllable at the beginning of the eighth class" refers to the letter sa, the first seed-syllable of the eighth class. "Adorned by emptiness" means adorned by emptiness, which is the bindu; in brief, it is the letter saṃ. "The essence of the fluid element."

ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ནས་འཛག་པས་ཁུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པར་གནས་པའི་ཐོག་མ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཐོག་མ་ཀའི་ཡི་གེའོ། ། ཀེང་རུས་ཐིག་ལེ་འཛིན་པ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀེང་རུས་མངོན་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཐིག་ལེའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡ་སྡེའི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི་རའི་ཡི་གེའོ། ། ཨི་ཡི་དབྱངས་དང་ལྡན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེ་དབྱངས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་རིའི་ཡི་གེའོ། ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་གནས་མགོན་པོ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བ་དང་མགྲིན་པ་དང་སྙིང་གའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གནས་པའོ། ། མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཏ་མཐའ་ཨེ་ཡི་ཡི་གེས་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཨེའི་ཡི་གེས་རྣ་བ་ལ་བརྒྱན་པའོ། ། མདོར་ན་ནིའི་ཡི་གེའོ། ། སྐྱེ་གནས་ལ་ནི་སྤྲས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་ལ་སྤྲས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཏ་ཡིག་ཉི་མ་དང་ནི་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེ་ལ་ཉི་མ་སྟེ་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པའོ། ། མདོར་ན་ཏྲའི་ཡི་གེའོ། ། འཛག་པ་ཡི་ནི་རྒྱལ་པོའོ། །

Regarding the phrase "thus, because it drips from all the joints, it is the nature of the fluid element": this refers to the essence of the seminal fluid. Regarding "the first of those situated in the second": this refers to the letter ka, the first of the second class, the ka-group. Regarding "the skeleton that holds the drop": this means it clearly holds the skeleton; "by the application of the drop" means it is rendered without intrinsic nature. Regarding "the seed-syllable of the second of the ya-group": this refers to the letter ra, the second of the ya-group. "Endowed with the vowel i" means it is endowed with the vowel i, which is, in short, the letter ri. Regarding "the protector residing in the vajra heart": this means it abides as the nature of the fire of great passion at the navel, throat, and heart—the vajras of one's own body, speech, and mind. "Protector" means that by virtue of going and coming through the three wheels, one completely protects all aggregates, elements, and so forth with bliss. Regarding "adorned with the letter e at the end of ta": this refers to the letter na, the last of the ta-group, which is adorned on the ear with the letter e; in short, it is the letter ne. Regarding "adorned in the place of birth": this means it is adorned in the places of birth by the wisdom of the yoginīs; the intention is that it is adorned by the stainless consciousness. Regarding "the letter ta endowed with the sun": this means the letter ta is endowed with the sun, the letter ra; in short, it is the letter tra. Regarding "the king of dripping": this refers to the king of the dripping [fluid].

ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འཛག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པའོ། ། བྷ་ནི་ཉི་ལྡན་ཨ་ཡིག་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྷའི་ཡི་གེ་ལ་ཉི་མ་སྟེ་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཨའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་ཡི་གེས་སྤྲས་པ་སྟེ་མདོར་ན་བྷྲའི་ཡི་གེའོ། ། ལྟེ་བའི་ཐབ་ཏུ་གནས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་ཐབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ངའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མའི་ཡི་གེའོ། ། གནད་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཚམས་སུ་འཛག་པའི་དུས་སུ་གནད་ཀྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཊ་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཊའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཎའི་ཡི་གེའོ། ། ཨི་ཡི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་སྤྲས་པའོ། ། འགུགས་པ་ཡི་ནི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ལས་འགུགས་པའི་རང་བཞིན་མདོར་བསྡུས་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཎིའི་ཡི་གེའོ། ། བི་ཤོཥ་ཎི་སྔགས་ཚིག་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བི་ཤོཥ་ཎིའི་སྔགས་ཀྱིས་ཚིག་བཞིའི་ཡི་གེ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་སོ། ། དགའ་བ་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་གྱི། ། གཏེར་ཆེན་པོ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོའི་ས་བོན་ཏེ་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་པས་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ར་ཡིག་ཨོ་ཡི་ཡི་གེས་བརྒྱན། །

Regarding the phrase "of the leakages of bodhicitta," this refers to the non-dual victory. "Bha is endowed with the sun and adorned with the letter A" means that the syllable bha is endowed with the "sun," which is the letter ra, and is adorned with the letter a; in short, it is the syllable bhra. "Abiding in the hearth of the navel" means it resides in the hearth of the navel, by virtue of generating the various forms. "The final of da" refers to the final letter of the pa-class. "The nature of the vital point" is intended to mean the Blessed One who possesses the wisdom of form that experiences the bliss of the vital points at the time of leakage at the junctions of the seventy-two thousand channels. "The final of ṭa" refers to the final letter of the ṭa-class, the letter ṇa. "Adorned with the letter i" means it is embellished with the letter i. "The nature of summoning" refers to the syllable ṇi, which is the condensed syllable of the nature of summoning the previously explained activities. "The mantra word viśoṣaṇī" means that the four syllables are thus explicitly expressed as the nature of the viśoṣaṇī mantra. "The nature of the four joys, the nature of the great treasure" means that it is the seed of the great treasure whose very nature is the four joys; because it is of great significance, the meaning is that it is "devoid of the joy of objective apprehension." "The letter ra adorned with the letter o."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེ་ལ་ཨོའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་རོའི་ཡི་གེའོ། ། རྩ་དྲག་པོ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པོའི་རྩའི་རང་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དབུས་སུ་མ་བཟུང་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའོ། ། ཤ་ཡི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ཥའི་ཡི་གེའོ། ། སྙིང་པོ་ཡི་ནི་གཟུགས་སུའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོའི་གཟུགས་མདའ་ལྟ་བུར་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཎི་ཡིག་རང་བཞིན་གྱིས་བཟུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཎིའི་ཡི་གེ་རང་བཞིན་གྱིས་བཟུང་བ་སྟེ་རང་བཞིན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་དེ་ཉིད་ངོ་བོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་ཉིད་རྒྱུན་དུ་འཆར་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ནཱ་དའི་གཟུགས་དེས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བ་བྱེད་དོ། ། ཀ་ཡིག་ར་ཡིག་ཨོ་ཡིག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་ཡི་གེ་དང་རའི་ཡི་གེ་དང་ཨོའི་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བས་ཡི་གེ་གཅིག་པ་ཀྲོའི་ཡི་གེའོ། ། དབུ་མ་རྐྱང་མ་རོ་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་དང་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱའི་རང་བཞིན་གྲོང་གསུམ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཏ་པའི་བར་ནས་གཟུང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་དང་པའི་སྡེ་ཚན་དག་གི་ཡི་གེ་གང་ཞིག་དྷའི་ཡི་གེ་གཟུང་བ་སྟེ་གཟུང་བར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་ཚོགས་ཀྱི་ནི། ། རྐང་པ་བརྒྱད་པ་སྒྲུབ་རང་བཞིན། །

Regarding the phrase "the letter ra adorned with the letter o," this is, in brief, the letter ro. "The nature of the fierce channel" means that when the bodhicitta is not held in the center of the fierce channel, consciousness radiates outward. "The seed-syllable of the second of the śa class" refers to the letter ṣa, the second of the śa group. "In the form of the heart mantra" is intended to mean that the mind proceeds toward awakening in the form of an arrow, which is the form of the heart mantra. "Held by the nature of the letter ṇi" means that the letter ṇi is held by its own nature, for the sake of expressing that nature. "The essence of the yoginīs" means that the yoginīs abide in the bliss of the wisdom that is the tathatā (suchness) of the yoginīs themselves, which constantly arises; by means of that nāda-form, they bring joy to sentient beings. "Endowed with the letters ka, ra, and o" means that by fully combining the letters ka, ra, and o, the single letter kro is formed. "The nature of the central, lalanā, and rasanā" means the nature of the avadhūtī, lalanā, and rasanā within the three cities. "To be grasped from between ta and pa" means that whichever letter is between the ta class and the pa class—the letter dha—is to be grasped. "The eight-line [mantra] of the assembly of yoginīs is the nature of accomplishment."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་ལས་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་རྣམས་སུ་ཡང་ལས་བརྒྱ་རྣམས་རྩའི་གཟུགས་རྣམས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། ཏ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཨི་ཡིག་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནི་ནའི་ཡི་གེའོ། ། ཨི་ཡི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་སྟེ། མདོར་ན་ནིའི་ཡི་གེའོ། ། ཐོད་པའི་དབུས་ཀྱི་རྩ་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོད་པའི་ག་པུར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབུས་སུ་རྩའི་གཟུགས་ཀྱི་བདེ་བ་འབབ་པ་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཀ་རུ་མངོན་བརྗོད་གཟུང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་མངོན་པར་བརྗོད་པས་གཟུང་བའོ། ། དེ་ཡི་ལས་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་ཡི་གེ་དེ་ཡང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ར་ཡིག་ཨ་ཡི་ཡི་གེས་གཟུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེ་ཨའི་ཡི་གེ་དེས་གཟུང་བ་སྟེ་མདོར་ན་གཉིས་པོ་ལས་རཱའི་ཡི་གེའོ། ། མགོ་བོའི་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་བོའི་དབུས་ནས་སོ། ། ནཱ་ད་ཆེན་པོ་འཛག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཐོས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་གཟུང་བས་སོ། ། ས་གཞིའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་ནོ། ། ཨི་ཡིག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གཉིས་ལས་ལིའི་ཡི་གེའོ། ། གྲུ་གསུམ་གྱི་ནི་དབུས་སུའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུ་གསུམ་གྱི་དབུས་ཏེ་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་བསྐྱེད་པ་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཛིན་པ་མོའོ། །

Thus, it is said that the assembly of yoginīs, through the eight actions, also accomplishes the hundred actions within the joints of the co-emergent state as the forms of the channels. Regarding the phrase "the final letter of the ta-class adorned with the letter i": the final letter of the ta-class is the letter na. It is adorned with the letter i; in short, it is the letter ni. Regarding "the nature of the channel in the center of the skull": in the center of the skull, which is the camphor-like bodhicitta, the flow of bliss in the form of the channel is the meaning of what is called the "wisdom channel." Regarding "it should be grasped as the expression of ka": it is grasped by the explicit expression of the nature of the letter ka. Regarding "it exhausts those actions": that letter ka should be understood as the consciousness that exhausts all actions such as delusion and so forth. Regarding "the letter ra is grasped by the letter a": the letter ra is grasped by that letter a; in short, from those two, it is the letter rā. Regarding "in the center of the head": it is from the center of the head. Regarding "the great nāda drips": a great sound is heard through the complete union with the yoginī and the thorough grasping of the bodhicitta. Regarding "the seed-syllable of the earth": it is the seed-syllable of the letter la. Regarding "possessing the letter i": it is endowed with the letter i; from those two, it is the letter li. Regarding "in the center of the triangle": it is the center of the triangle, which is the place below the navel where the wind and consciousness are generated and held.

ཏའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་ནི་ནའི་ཡི་གེའོ། ། ཨིས་བརྒྱན་པ། སྤྲུལ་པའི་སྟེང་དང་འོག་ཏུའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ནིའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་སྤྲུལ་པའི་ལྟེ་བའི་འོག་དང་སྟེང་དུ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇོམས་པ་མོ་ལྟེ་བའི་ཡི་གེས་བསྐྱེད་པའོ། ། ཏ་ཡིག་ར་ཡིག་ཨཱ་ཡིག་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེ་དང་རའི་ཡི་གེ་དང་ཨཱའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བས་ཏྲཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གྲུ་གསུམ་སྟེ། ། དེའི་ཕྱིར་ས་གསུམ་བསྐྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཏྲཱའི་ཡི་གེ་གྲུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་སུ་ཡང་སྟེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། གྲུ་གསུམ་སྐུ་ཡང་ངོ་། ། ས་གསུམ་དབུ་མ་བཅས་ས་བོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེ་གཟུང་བས་ཁུ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རྩར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ན་ཡིག་ཨི་དང་ལྡན་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེ་ཨིའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ནའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་གི་སེམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། པ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཨ་ཡིས་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནི་མའི་ཡི་གེའོ། ། ཨ་ཡི་ཡི་གེས་ཀླུབས་པས་གཉིས་པོ་ལས་མཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། སྒྱུ་མའི་ངོ་བོའི་པདྨའི་རྩ། །

Regarding the phrase "the end of the ta-class," the end of the ta-class is the letter na. "Adorned with i, above and below the nirmāṇakāya" means it is adorned with the letter i; in short, it is the letter ni. Furthermore, that which destroys all remaining conceptualizations without exception, generated by the letter at the navel, is located above and below the navel of the nirmāṇakāya. Regarding the phrase "the letter ta, the letter ra, and the letter ā joined," by fully joining the letters ta, ra, and ā, they become the letter trā. "The dharmadhātu is triangular; therefore, the three levels are generated" means that the dharmadhātus, which are the nature of the triangular letter trā, are also the places where the sentient beings of the three realms are generated as Buddhas and Bodhisattvas. "The triangular body is also the seed-syllable of the three levels together with the central channel" means that by grasping the letter sa, the seminal fluid flows together with it into the avadhūtī channel at all times. Regarding the phrase "the letter na endowed with i, the nature," it is the letter na endowed with the letter i; in short, it is the letter ni. That, moreover, is the nature of wisdom (jñāna); and wisdom also [knows] the nirmāṇakāya and the minds of sentient beings. "The end of the pa-class adorned with a" means the end of the pa-class is the letter ma. By being enveloped by the letter a, the two become the letter mā. "The channel of the lotus, the essence of illusion."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྩའི་པདྨ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་ལ་སོགས་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཉིས་གང་གནས་པ་རྣ་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེ་གང་དུ་གནས་པ་སྟེ་རྣ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྩ་དང་ལྷའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཊ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཡི་ས་བོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཊའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མའི་ས་བོན་ཎའི་ཡི་གེའོ། ། ཨི་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཎིའི་ཡི་གེའོ། ། མ་ལུས་དབྱེར་མེད་སེམས་ཅན་གྱི། ། ཁམས་འཛིན་པ་ཡི་མགོན་པོའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པ་དབྱེར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་མགོན་པོ་སྟེ་དབྱེར་མེད་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཚིག་བཅུ་བརྗོད་དེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་པ་བཅུ་རྣམས་བཤད་དེ། ། བཛྲཱ་ས་ནེ། ཨ་ཛི་ཏེ། བ་ཤྱཾ་ཀ་རི། ནེ་ཏྲ་བྷྲཱ་མ་ཎི་བི་ཥ་ཎི། ཤོ་ཥཎི། རོ་ཥ་ཎི། ཀྲོ་དྷ་ཀ་རཱ་ལི་ནི། ཏྲཱ་ས་ནི། མཱ་ར་ཎི། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཚིག་བཅུའོ། ། དུས་ཚོད་བཞི་ཡི་ཚད་ཅན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་དུས་བཞིའི་ཚད་དེ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་ཀྱི་རྐང་པ་བཞིའོ། ། གསུམ་ལྡན་ཚིག་གསུམ་མོ། ། གཉིས་ལྡན་གཉིས་སོ། །

The phrase "by the nature of illusion" refers to the lotus of the channels, which is characterized by various vivid manifestations; the meaning is that during day, night, and so forth, these are of the nature of primordial wisdom (jñāna). "The nature of the ears where the two reside" means the place where the letter ra resides; "the nature of the ears" means the channels of the nature of the ears and the hearing of the sounds of the deities. "The seed-syllable at the end of the ṭa-class" refers to the letter ṇa, the final member of the ṭa-group. "Endowed with i" means it is joined with the letter i; in short, it is the syllable ṇi. "The protector who holds the element of all sentient beings without exception" means that in order to attain perfect awakening, which holds the element of all sentient beings without exception and without distinction, he is intended to be like one's own self. Therefore, he is the "protector" because of his indivisible form. "Thus, having recited the ten mantra words" means that the ten lines of the mantra have been explained as follows: vajrāsane, ajite, vaśyaṃkari, netrabhrāmaṇi viṣaṇi, śoṣaṇi, roṣaṇi, krodhakāriṇi, trāsani, māraṇi—these are the ten words. "Measured by the four periods of time" means that the mantra words are also measured by the four periods in their respective order. Why is that? It is said: in the Kṛtayuga there are four lines; in the Tretāyuga there are three words; in the Dvāparayuga there are two.

རྩོད་དུས་སུ་རྐང་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་དོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུད་པ་མོ་རང་གི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། ། ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྷ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། དུས་ཚོད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ཚོད་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དང་པོའི་ལྷ་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའོ། ། ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སམ་དུམ་བུ་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ལས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་རིགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་པོའོ། ། འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུའོ། ། གནས་དང་འདུ་བར་མཁའ་འགྲོ་མའི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱིས་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་གོ། ། དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་རིག་པའི་རྒྱུའོ། ། དེས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ཡང་དུས་རྡུལ་ཕྲན་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་མིང་གིས་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ངོ་། ། དེས་ཡི་གེའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡང་བྱའོ། ། སྔགས་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་སོ་སོ་ལ་ཕག་མོའི་སྔགས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། འདི་ནི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པའོ། ། ད་ནི་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། སྔོན་དུ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་དུ་པ་ལ་ར་བསྟན་ནོ། །

"In the Age of Conflict, one foot" refers to the measure. "He spoke this," and so forth, is the compiler’s way of completely eliminating any fault of his own. "God" (deva) refers to the supreme god; what is that? It is the nature of the forms of the time-periods, which refers to the nature of the time-periods that will be explained. The first god is the Universal Monarch (cakravartin). "All" refers to the twelve wheels or the divisions, in which the yoginīs will enjoy the activities. By the logic of the syllables of the yoginīs' forms, they are the performers of the actions of sentient beings. "Wheel" refers to the twelve. "In the abodes and meeting places of the ḍākinīs" refers to the abodes, near-abodes, and so forth, by the activities that will be explained. "Activity" and so forth refers to twenty-one thousand six hundred. That is the cause of the awareness of the time of wisdom. It is connected to the statement, "By that, one will perform activities such as pacification." Furthermore, "the number of atoms of time" and so forth refers to the names of the syllables by the various names of the mantras of all sentient beings. By that, one should also act during the times of the syllables. "Mantra application" means that the mantra of Vārāhī should be recited for each individual syllable. The remainder is easy to understand. This is the second wheel. Now, with reference to the third [wheel] on its exterior, it is said: "First, pala," and so forth; first, pala is shown with ra.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་པའི་ཡི་གེ་ལ་རའི་ཡི་གེ་སྦྱར་ཏེ་མདོར་ན་བྲའི་ཡི་གེའོ། ། ཐོག་མ་ཡི་ནི་ཆོས་གཟུགས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་ལ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ལས་ལ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ཡི་བཞི་པར་གནས་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཞི་པར་བྷའི་ཡི་གེ་གནས་པའོ། ། ཨེ་ཡི་ཡི་གེས་རྣར་བརྒྱན་པ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་སྟེ། མདོར་ན་བྷེའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་སྔགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའོ། ། ཏ་སྡེའི་དབུས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་མ་ནི་ངའི་ཡི་གེའོ། ། ཅི་འདོད་སྟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དོན་སྟེར་བའོ། ། ན་ཡིག་ཨི་ཡི་ཡི་གེ་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེ་ཨིའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མདོར་ན་ནིའི་ཡི་གེའོ། ། སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་སྤྲུལ་པ་བྱེད་པའོ། ། པ་ཡིག་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཐོག་མ་པའི་ཡི་གེ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སྟེ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའོ། ། ར་ཡི་ཡི་གེ་ཨཱ་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེ་ལ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཆེན་པོར་སོང་བ་སྟེ་མདོར་ན་རཱའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རཱའི་ཡི་གེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྩ་ཡང་ངོ་། ། ཙ་སྡེའི་དབུས་གནས་ས་བོན་གཟུང་། །

Regarding the phrase "the first letter joined with the letter ra": in brief, this is the letter pra. "The first is the form of the dharma" means that the form of the dharma is initially upon the wheel, and also upon the initial action of sentient beings. "Abiding in its fourth" refers to the letter bha, which is the fourth in the pa class. "Adorned with the letter e" refers to the mantra of the yoginīs; it is adorned with the letter e, and in brief, it is the letter bhe. From the seed syllable of the yoginī mantra, all accomplishments are achieved. "From the middle of the ta class" means the middle of the ta class is the letter ṇa. "Bestowing whatever is desired" means it bestows the intended purpose exactly as conceived. "The letter na joined with the letter i" means the letter na joined with the letter i, and in brief, it is the letter ṇi. "Performing various emanations" means performing emanations throughout the various three worlds. "The letter pa with elaboration" means the first letter of the pa class, the letter pa, is manifest and thus with elaboration. "The letter ra joined with the letter ā" means the letter ra is lengthened by the letter ā, and in brief, it is the letter rā. "The universal monarch of the yoginīs" means that the letter rā is the universal monarch, the meaning of which is the time of great bliss. It is also the channel of the yoginīs. "Take the seed syllable abiding in the middle of the ca class."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་མའི་ས་བོན་ཛའི་ཡི་གེ་གཟུང་བའོ། ། གང་ལྟ་དེ་ལྟའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ལུས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། རླུང་བསགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ནི་ཡའི་ཡི་གེ་སྟེ་བསགས་པ་ནི་ཨེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཨེའི་ཡི་གེ་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པའོ། ། མདོར་ན་ཡའི་ཡི་གེའོ། ། ཨ་ཧཾ་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཨ་ཧཾ་གི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡ་ཡི་སྡེ་ཡི་མཐའ་མ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནི་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། དབྱངས་ཀྱི་གསུམ་པས་མགོ་ལ་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་ཨིའི་ཡི་གེ་དེས་མགོ་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཝིའི་ཡི་གེའོ། ། སྣ་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་སྔགས་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྔགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཞུ་བའི་རྣམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁུ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཛའི་ས་བོན་ནི་ཛའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་ནོ། ། མཐའ་མེད་འབར་བར་གྱུར་པའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མའི་རྣམ་པ་མཐའ་མེད་པའི་གཟུགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། ཡི་གེ་ཡ་ནི་ཨེ་ཡིག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་ཡི་གེ་ལ་ཨེའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཡེའི་ཡི་གེའོ། ། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དཔེ་ཡི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔེའི་གཟུགས་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

The phrase "the seed of the middle of the ca-class" refers to taking the letter ja. "Of such a nature" means that the bodies and so forth of the three realms of existence are of the nature of great bliss. "The accumulation of wind" means that "wind" is the letter ya, and "accumulation" is endowed with e; thus, it is conjoined with the letter e. In brief, it is the letter ye. "The nature of the syllable ahaṃ" means the meaning is the dharma whose nature is the wisdom syllable ahaṃ. "At the end of the ya-class" means the last of the ya-class is the letter va. "Adorned on the head by the third vowel" means it is adorned on the head by the third vowel, the letter i; in brief, it is the letter vi. "The nature of the mantra of manifold wisdom" is intended to mean the melting aspect of the manifold mantra, which is the bodhicitta, the essence of wisdom. "The seed of ja" is the seed-syllable ja. "A form blazing without end" refers to the form of the infinite lamp of wisdom, the nirmāṇakāya of the Buddhas. "The letter ya endowed with the letter e" means the letter ya is conjoined with the letter e; in brief, it is the letter ye. "The form that is the example for all vehicles" means it is the exemplary form for all vehicles, which should be applied to the hearers (śrāvaka) and so forth.

དེ་ལ་གང་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་མ་ཡིན་རྫུན་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། ཙ་སྡེའི་གསུམ་པའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གསུམ་པའི་ས་བོན་ཛའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་གཟུགས་ཤེས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། མི་བདེན་པའི་བདེན་པ་ཉིད་མེད་དོ། ། དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ། ། དེའི་གསལ་བ་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་པའོ། ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཟུགས་གྲུབ་པའོ། ། པ་མཐའ་དེ་ཡི་བཞི་པ་ལའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཞི་པའི་སྟན་ནི་མ་བྷའི་ཡི་གེའོ། ། མདོར་ན་མྦྷའི་ཡི་གེའོ། ། སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཏ་སྡེའི་མཐའ་མ་དབྱངས་གསུམ་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནི་ནའི་ཡི་གེའོ། ། གསུམ་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གཉིས་པོས་ནིའི་ཡི་གེའོ། ། མ་ལུས་སེམས་ཅན་འབོད་པའི་གཟུགས། །

In that regard, those who [teach] that the dharmas of the hearers are like an illusion, like a dream, and so forth, are neither true nor false. Regarding the phrase "the seed of the third of the ca-class," this refers to the letter ja, the third seed of the ca-group. As for the phrase "to be known as the form of the yoginī," if one asks how the form of the yoginī—which is empty of awakening and wisdom and is not a wisdom of conceptual imputation—can become a form that is without entity through the very experience [of it], there is no such thing as a truth that is not true. Its existence is merely a conceptual imputation by the foolish. Its manifestation is indicated by the form of the yoginī, wisdom, the object of knowledge, and so forth. Furthermore, through the power of the teachings of those who assert that illusions and dreams are true, the form of awakening is established in accordance with the intention of the Blessed One. Regarding the phrase "at the fourth of the end of pa," this refers to the letter ma, the final letter of the pa-group; the fourth seat of that very [group] is the letter mbha. In short, it is the letter mbha. Regarding the phrase "the guru of all mantras," this is because it is the experience of the guru of all mantras. Regarding the phrase "the end of the ta-class, endowed with the third vowel," the end of the ta-group is the letter na. Being endowed with the third letter, the vowel i, the two together form the letter ni. [It is] the form that calls out to all sentient beings without exception.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་པ་མེད་པ་འབོད་པའི་གཟུགས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དུ་འཛུད་པའོ། ། དྲོ་བའི་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བའི་གསུམ་པ་སའི་ཡི་གེའོ། ། ཏ་སྟན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེའི་སྟན་ཏེ་མདོར་ན་སྟའི་ཡི་གེའོ། ། འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་བཅས་འགྲོ་སྒྲོལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སོ། ། དེ་བཞིན་མྦྷའི་ཡི་གེ་གཟུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྦྷའི་ཡི་གེ་རང་དེ་ལྟར་གཟུང་བའོ། ། ས་ནི་བཅུ་བཞི་པའི་གཟུགས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་པའི་གཟུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སྔགས་ནི་ནའི་ཡི་གེའི་སྔགས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི། བརྡ་ཡིས་སུ་ནི་འཇུག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྡའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲུལ་པས་ཞུགས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སྟེ་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། པ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཨོ་ཡིག་རེག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེའོ། ། ཨོའི་ཡི་གེས་ཅོད་པན་རེག་པ་སྟེ་མདོར་ན་མོའི་ཡི་གེའོ། ། སྣ་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་འཛིན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་དེ་འཛིན་པ་དང་གྲོལ་བ་པོ་དག་གཏི་མུག་གི་མུན་ནག་གོ། ། ས་མཐའ་ཧ་ཡི་ཡི་གེའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ནོ། །

The phrase "that which is called" refers to the form that calls out to all without exception, leading sentient beings toward awakening and leading them to enter into nirvāṇa. "The third of the heats" refers to the letter sa, the third of the heats. "Possessing the seat of ta" refers to the seat of the letter ta; in brief, it is the letter ṣṭa. "Liberating those who go and those who do not go" means that for the sake of liberation, one liberates the worldly beings—both those who move and those who are stationary—from the ocean of saṃsāra. "Likewise, grasp the letter mbha" means to grasp the letter mbha itself in that manner. "The form of the fourteenth ground" refers to the form of the tenth ground; the intention is that through the nature of the Dharmakāya, it is the progenitor of awakening for sentient beings. "The mantra" is the mantra of the letter na. "Of the yoginīs, it enters by means of the sign" means that you have entered through the emanation of the wisdom of the signs of the yoginīs; the meaning is that it is the form of the bindu. "Touching the letter o, the end of the pa class" means the letter ma, the end of the pa group. It touches the crown with the letter o; in brief, it is the letter mo. "Holding the wisdom of variety" refers to the wisdom of delusion; it is the holder and liberator of the diverse worlds, [overcoming] the darkness of delusion. "The letter ha at the end of the ground" is the nature of Vajrasattva.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ནའི་ཡི་གེ་ནི་ནའི་ཡི་གེའོ། ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སུན་འབྱིན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྫུན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་པའོ། ། ཡ་སྡེའི་མཐའ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྟེ་ནམ་མཁའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་དང་རྩ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། ཛ་ཡིག་ར་ཡིག་སྟན་ཅན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཛའི་ཡི་གེའི་རའི་སྟན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྔགས་ནི། ། ཁུ་བ་འབབ་པ་ཤར་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་ན་ཛྲའི་ཡི་གེ་ཁུ་བ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་ནི་ནིའི་ཡི་གེས་གཏུམ་མོའི་སྐད་ཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སླར་ཡང་རླུང་གི་མཐའ་མ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་རླུང་གི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་སྟེ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། ཨ་ཡི་ཡི་གེས་གཟི་བསྐྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་ཡི་གེས་གཟི་བརྗིད་བྱས་པ་སྟེ་ཝཱའི་ཡི་གེའོ། ། ཚངས་པ་པདྨ་ཡི་ནི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་གི་ཚངས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་པདྨ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་མི་འཆི་བས་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཀུན་གྱི་གཞིར་བཤད་པའི་མཆོག་གི་ཚངས་པའི་པདྨ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ར་ཡིག་ཨ་ཡི་ཡི་གེ་ལྡན། །

The phrase "that which is called" refers to the melting of bodhicitta, the nature of Vajrasattva; it is the meaning of "the nectar of wisdom." "The letter Na" refers to the syllable Na. "Refuting dharma and non-dharma" means that dharma consists of generosity and so forth, while non-dharma consists of falsehood and so forth; it means not relying on any conceptualization of these whatsoever. "The last of the Ya-class" refers to the syllable Va, the final letter of the Ya-group. "The Yoginī, the form of space" means that the Yoginīs are the form of space, the avadhūtī, and all the channels. "The letter Ja with the letter Ra as its seat" means the syllable Ja has the letter Ra as its base. "Such a mantra is the rising of the flowing fluid" means, in brief, that the nature of the syllable Jra is the rising of the fluid, which is the syllable Na in the moment of the caṇḍālī. "Again, the last of the Vāyu-class" means again the final letter of the Vāyu-group, the syllable Va. "Empowered by the letter A" means empowered by the syllable A, which is the syllable Vā. "The form of the lotus of the supreme Brahmā" means the great lotus of the supreme Brahmā; because the ālayavijñāna does not die, it is the essence of action. Thus, it is intended that the lotus of the supreme Brahmā is explained as the basis of all for the wisdom-form of yogins, because it is the very form that is the support of all phenomena. "The letter Ra endowed with the letter A."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རཱའི་ཡི་གེ་ཨའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་རཱའི་ཡི་གེའོ། ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་གི་ཚངས་པའི་གཟུགས་དེ་པདྨ་མི་ཟད་པའི་གཟུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ས་མཐའ་ནི་ཧའི་ཡི་གེ་སྟེ། གསུམ་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་མགོ་ལ་གཟུང་བ་སྟེ། གཉིས་ལས་ཧིའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེ་བབས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་གཟུགས་ཉིད་པས་སོ། ། མ་ནི་དབུས་མའི་དེ་ཉིད་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མའི་ཡི་གེ་དབུས་མ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་པ་སྐྱེད་པ་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པ་པོ་རང་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་སྟེ་འདི་ནི་མའི་ཡི་གེའི་ངེས་པའོ། ། ས་མཐའ་ཨཱ་ཡིས་བཀང་བ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧའི་ཡི་གེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་བཀང་བ་སྟེ་གཉིས་ལས་ཧཱའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་གཟུགས་སྒོར་བརྗོད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ནི་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། དེའི་ཁར་ཨའི་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཨའི་ཡི་གེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་ཧའི་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཡ་ཡིག་ཨོ་ཡིས་ཅོད་པན་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་ཡི་གེ་ལ་ཨོའི་ཡི་གེས་ཅོད་པན་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཡོའི་ཡི་གེའོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །

The term "rā" refers to the letter rā conjoined with the letter a; it is the nature of the unchanging. The term "supreme Brahma-form" refers to the inexhaustible form of the lotus, because it is the dharmadhātu itself. The "end of the earth" is the letter ha. The third letter is the letter i placed above it; from these two, it becomes the letter hi. Regarding "the yoginīs," this refers to all the yoginīs. Regarding "the form of descent," this is because it is the very form of the navel. "The ma is the central suchness-form" means that the central letter ma is the nature of suchness, the self-knowing producer, and the one who abides in the pāramitāyāna. To realize it in that way is the definitive meaning of the letter ma. "The end of the earth is filled with ā" means the letter ha is filled with the letter ā; from these two, it becomes the letter hā. "The form of the yoginī is expressed at the gate" means the form of the yoginī is the letter ha. At its front, the letter a is expressed. Why? Because the letter a is the very gate of the primordial non-arising of all phenomena. Alternatively, when the letter ha is expressed, it is because consciousness is the very form of the yoginī. "The letter ya is adorned with the crown of o" means the letter ya is adorned with the letter o upon its crown; in short, it is the letter yo. It is the nature of the coemergent.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གང་མཐོང་བ་དེའི་གཟུགས་གང་དང་གང་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཀ་སྡེའི་དབུས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་ན་གནས་པ་གའི་ཡི་གེའོ། ། དབྱངས་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་མགོ་བོ་བརྒྱན་པའོ། ། དེ་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གའི་ཡི་གེ་མདོར་ན་གིའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རོ་སྣ་ཚོགས་པ་མྱངས་པས་ཚིམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ནིའི་ཡི་གེ་ནི་ནིའི་ཡི་གེ་མངོན་སུམ་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་སོ། ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བརྟགས་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། གཉིས་ནི་ཐོག་མ་ལ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའི་ཐོག་མ་ནི་ཀའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱ་ཡི་ཡི་གེས་གསལ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཤིན་ཏུ་སྦྱར་བ་སྟེ་མདོར་ན་ཀཱའི་ཡི་གེའོ། ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། པ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེའོ། ། ཨེ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གཉིས་ལས་མེའི་ཡི་གེའོ། ། ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ལྟ་བའོ། ། བའི་ས་བོན་མཐར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བའི་ཡི་གེའི་རྩར་ཤའི་ཡི་གེའོ། ། ཡ་སྡེའི་མཐའ་ཡིག་སྟན་ཅན་ནི། ། ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཝའི་ཡི་གེའི་སྟན་ཏེ་གཉིས་ཀྱིས་ཤྭའི་ཡི་གེའོ། །

The phrase "that which is called" means that whatever is seen through the yoga of coemergent form, that form is the meaning of "coemergent." "Abiding in the middle of the ka-class" refers to the letter ga, which resides in the middle of the ka-group. "The third vowel" means it is adorned with the letter i on its head. "Its nature is the absence of suchness" means that, in brief, the letter ga is the letter gi, and its nature is the absence of suchness; the meaning is that one is satisfied by tasting the various flavors of phenomena. The letter ni is because the letter ni is explicitly expressed. "Wisdom without intrinsic nature" means that whatever is conceptualized is also wisdom without intrinsic nature. "The first of the two" means the first of the second is the letter ka. "Clarified by the letter ā" means it is thoroughly joined with the letter ā; in brief, it is the letter kā. "The nature of the desire realm" means that through the union of the two, it is the nature of the desire realm. "The end of the pa-class" refers to the letter ma, the final member of the pa-group. "Endowed with e" means it is joined with the letter e; from the two, it is the letter me. "The nature of all as illusion" means viewing everything as having the nature of the great illusion. "At the end of the seed-syllable va" means the letter śa is at the base of the letter va. "The final letter of the ya-class with a seat" means the seat of the letter va, the final member of the ya-group; with the two, it is the letter śvā.

ཁུ་བ་དང་ནི་རླུང་དབྱེར་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་རླུང་དང་སྲོག་དབྱེར་མེད་པས་གནས་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་ཐིམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། ། མེའི་ས་བོན་ནི་མེའི་ས་བོན་རའི་ཡི་གེའོ། ། ཨི་དབྱངས་མགོར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེ་མགོ་ལ་གནས་པ་སྟེ་མདོར་ན་རིའི་ཡི་གེའོ། ། སྒྲུབ་པ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་སྟེར་བ་པོའི་གཟུགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའོ། ། མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟ་བས་མེའོ། ། ཀའི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ཁའི་ཡི་གེའོ། ། ནམ་མཁའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་སེམས་སོ་སོར་སྣང་བ་རང་གིས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ས་བོན་དེའི་མཐའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁའི་ཡི་གེའི་འགྲམ་གྱི་ས་བོན་ནི་གའི་ཡི་གེའོ། ། ཨི་ཡི་ཡི་གེས་རྣར་བརྒྱན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེས་རྣ་བ་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ་གའི་ཡི་གེའོ། ། དཔའ་བོ་གཅིག་པུ་མི་བསྐྱོད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་གཅིག་པུ་མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་མཁའ་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་མའི་མཐའ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྐང་པ་དགུ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་དེ་ཡང་རྐང་པ་དགུ་པ་སྟེ། པྲ་བྷེ་ད་ནི། ཨ་པ་རཱ་ཛ་ཡེ། བི་ཛ་ཡེ། ཛམྦྷ་ནི། སྟམྦྷ་ནི། མོ་ཧ་ནི། བཛྲ་ཝཱ་རཱ་ཧཱི། མ་ཧཱ་ཡོ་གི་ནཱི། ཀཱ་མེ་ཤྭ་རི་ཁ་གེ།

"Seminal essence and wind are inseparable" means that seminal essence abides as inseparable from wind and the vital breath (prāṇa), through the distinctions of moving and dissolving. "The seed-syllable of fire" refers to the letter ra, the seed-syllable of fire. "With the vowel i at the head" means the letter i is placed at the head; in short, it is the letter ri. "The practice is of the nature of illusion" refers to the great ocean of the water of wisdom, which bestows the great accomplishments (siddhi). "Dakini" (ḍākinī) means fire, because it consumes all conceptual constructions (vikalpa). "The seed-syllable of the second of ka" refers to the letter kha, the second seed-syllable of the ka-class. "The form of the space-yogini" means that the mind, appearing as the form of the space-yogini, is self-cognized. "The letter at the end of that seed-syllable" refers to the letter ga, the seed-syllable following the letter kha. "Adorned with the letter i on the ear" means adorned with the letter e on the ear; it is the letter ge. "The solitary hero Akṣobhya" means that the solitary hero Akṣobhya himself is the nature of the dharmakāya. "Thus, the wheel is of the nature of space" means that the wheel explained in that way is of the nature of space, by virtue of being the very limit of the Coemergent Mother (sahaja). "Thus, the ninth line" means that the mantra also has nine lines: prabhedani, aparājaye, vijaye, jambhani, stambhani, mohani, vajravārāhī, mahāyoginī, kāmeśvari khage.

ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་རྐང་པ་རྣམས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཚོགས་ཡི་གེ་སྟེ། ། ས་གསུམ་གྱི་ནི་རང་བཞིན་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་འདི་ཁམས་གསུམ་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདི་སྐད་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་གཙོ་བོར་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། ། དེ་སྟེར་བར་ངེས་པའོ། ། ཀུན་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དུས་ཤར་བའི་རྩའི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་ན་གནས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་གནས་པ་དེའི་དུས་སུ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དོ། ། གསུམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་འཁོར་ལོ་བཞི་པ་གསུངས་པ། སླར་ཡང་ལངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སླར་ཡང་རང་གི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལས་འདི་བྱས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞན་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞི་པའི་རྣལ་འབྱོར་འཛིན་པ་པོ་བདག་མེད་མ་ཡིས་འཁྱུད་པའི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་སྒྲུབ་པ་པོའོ། ། སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཏུ་བ་གསུངས་པ། ཏའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཏའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེའི་སྔགས་སོ། །

These are the lines of the mantra. "The assembly of yoginīs is the syllable; the mantra is the nature of the three worlds" means that this syllable-mantra of the assembly of yoginīs is also the three realms. Regarding the phrase "Thus it was said," and so forth: "all accomplishments" refers to the Great Seal (mahāmudrā) being established as the primary accomplishment. It is certain that it bestows that. "Conduct" (samācāra) refers to the movement into the various external world-systems via the channels that have arisen at their respective times. "Ḍākinī" refers to Vajravārāhī, who dwells within the avadhūtī and abides during the time of the nature of Mahāyoga; at that time, she brings everything to perfection. The third [verse] and so forth are easy to understand. Regarding the fourth wheel outside of that, it is said: "Having risen again," and so forth. This action was performed by Vajravārāhī in order to complete her own mantra syllables. "Vajra" refers to Vajrasattva. Furthermore, one who possesses the yoga of the other wheel is the practitioner who achieves the supreme unchanging state, embraced by Nairātmyā, the holder of the yoga of the fourth wheel. "By the yoga of the mantra wheel" refers to the extraction of the mantra wheel as it was taught: "The mantra of Ta," and so forth. "The mantra of Ta" refers to the mantra of the syllable Ta.

གཉིས་པ་སྦྱོར་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་པོ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཏུམ་མོ་འབར་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བདེ་བའོ། ། དྱ་གནས་མེ་དང་རླུང་ས་བོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྱའི་ཡི་གེ་མེ་དང་རླུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདོད་ཆགས་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འདོད་ཆགས་འབར་བའོ། ། དེ་ཡི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི། ། ཨ་ཡི་ཡི་གེས་དགང་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ཐཱའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱའི་ཡི་གེས་བཀང་བ་སྟེ་མདོར་ན་ཐཱའི་ཡི་གེའོ། ། འབྱུང་ཆེན་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་བཞིའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཡང་ཆོས་འབྱུང་གི་ཁུ་བ་དང་མེ་དང་བདེ་བའོ། ། པ་ཡིག་ར་ཡིག་ཨོ་ཡིག་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་དང་རའི་ཡི་གེ་དང་ཨོའི་ཡི་གེ་སྦྱར་བས་པྲོའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་རླུང་གི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་གསུམ་རླུང་གི་ལས་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཏ་ཡི་ཡི་གེ་ཨཾ་ཡིག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེ་ལ་ཨཾ་གི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཏཾ་ངོ་། ། སླར་ཡང་རྣམ་ཤེས་ས་བོན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་རླུང་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇུག་པའི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་ཀུན་གཞིར་བཤད་པའོ། ། ཀ་ཡི་སྡེ་ཡི་དབུས་གནས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་ན་གནས་པ་གའི་ཡི་གེའོ། ། ཨེ་ཡི་ཡི་གེས་རྣམ་པར་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེས་རྣ་བ་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ་གཉིས་ཀྱི་གེའི་ཡི་གེའོ། །

Second, regarding the term "union" (sbyor), it refers to the practitioner of the second [stage], the bliss of the culmination of the blazing of the yogic caṇḍālī (inner heat). "The syllable dyā abides as fire and wind" means that the syllable dyā abides as the nature of fire and wind. "Great bliss, great desire" means the blazing of the desire of great bliss. "Its second seed is filled by the syllable a" means that "its" refers to the second seed of the ta-class, the syllable thā, which is filled by the vowel ā; in short, it is the syllable thā. "The nature of the four great elements" means the nature of the four elements, such as earth and so forth. Furthermore, it is the semen, fire, and bliss of the dharmodaya (source of phenomena). "The syllables pa, ra, and o are joined" means that by joining the syllables pa, ra, and o, they become the syllable pro. "The third is the nature of wind" means that these three syllables thus abide completely in the activity of wind, having the nature of a vajra. "The syllable ta is endowed with the syllable aṃ" means that the syllable ta is endowed with the syllable aṃ, thus becoming taṃ. "Again, the seed of consciousness" means that again, there are the three consciousnesses of the three winds; these are explained as the entering [wind], the afflicted mind, and the ālayavijñāna (all-ground consciousness). "Abiding in the middle of the ka-class" means the syllable ga, which abides in the middle of the ka-class. "Adorned with the syllable e" means it is adorned on the ear by the syllable e, thus becoming the syllable ghe.

རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སླར་ལ་ཡང་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་བཟླས་ནས་དེ་ལྟར་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། པྲོ་ཏཾ་གེ། པྲོ་ཏཾ་གེ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཚིག་འདི་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཚིག་གཉིས་པ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་པའི་གཟུགས་སོ། ། སའི་མཐའ་མ་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། ནའི་སྔགས་ནི་ནའི་ཡི་གེའི་སྔགས་སོ། ། ཧ་ནའི་ཚིག་གོ། ། བསྐྱར་ལ་ཡང་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཧ་ནའི་སྒྲ་སླར་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཧ་ན་ཧ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བསྐྱེད་ཅིང་སྡུད་པར་བྱེད་གཟུགས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་སྡུད་པའི་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། པ་ར་ཨཱ་ཡིག་ས་བོན་གཅིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་དང་རའི་ཡི་གེ་དང་ཨཱའི་ཡི་གེ་རྣམས་གཅིག་པ་སྟེ་པྲཱའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་ནོ། ། དོན་དམ་པ་ཡི་ཡི་གེའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བླ་མའི་གདམས་ངག་གི་དབང་གིས་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཊ་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཊའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཎའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཎཱའི་ཡི་གེའོ། ། གཞོམ་དུ་མེད་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ནཱ་ཧ་ཏ་ར་ཞུགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སོ། །

Regarding the phrase "the mudrā of the yoginīs," it is because [the world] proceeds by way of the nature of the mudrās of the yoginīs. "Furthermore, it should be spoken" means that after repeating it, one should speak the words in that manner. "Protaṃge, protaṃge" is the intended meaning. "These words are the inseparability of method and insight" means that even these two words are the form of the inseparability of method and insight. The letter ha is the final letter of the [consonant] sa [group]. The mantra of na is the mantra of the letter na. It is the word hana. "Furthermore, it should be spoken" means that the sound hana should be spoken again. It is "hana hana." "The form that generates and gathers" means the form that generates and gathers is the meaning of the existence and nirvāṇa of the bodhisattvas. "The single seed-syllable pa-ra-ā" means that the letters pa, ra, and ā are one, which is the seed-syllable of the letter prā. "The letter of the ultimate" means that wind, consciousness, and bodhicitta are the ultimate nature of great bliss; thus, it is the meaning of "performed by the power of the guru’s oral instructions." "The end of the ṭa [group]" means the letter ṇa, which is the final letter of the ṭa class. "Endowed with ā" means endowed with the letter ā, which is the letter ṇā. "Born from the indestructible" means that by entering the anāhata [vibration], the phenomena of consciousness and so forth [arise].

དེ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ལས་སླར་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། ། ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཏེའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནའི་ཡི་གེའོ། ། ཀུན་འཇོམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་སྟེ་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའོ། ། ཀ་ཀ་དང་ནི་ཎ་གནས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་ཡི་གེ་གཉིས་དང་ཎའི་ཡི་གེ་གནས་པའོ། ། དབྱངས་གསུམ་སྦྱར་ཞིང་ཐིག་ལེ་སྦྱིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པའི་དབྱངས་ཏེ་ཨིའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཐིག་ལེ་གཉིས་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེ་གཉིས་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། མདོར་ན་ཀིཾ་ཀི་ཎིའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་འབོད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་བོད་པ་སྟེ་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛོད་ཅིག་གཉིས་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། མ་ལུས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཁ་བ་དང་། ། གསུམ་པ་ཎ་རུ་གནས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཁའི་ཡི་གེ་གཉིས་དང་ཎའི་ཡི་གེ་ཡང་སྟེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསུམ་ཀ་ལ་ཨིའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། སྔོན་བཞིན་ཏ་མདོར་ན་ཁིཾ་ཁི་ཎི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དུབ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དུབ་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་སྣ་ཚོགས་སྒྲ་དང་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། ། དྷཱུ་ནའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྷཱུ་ནའི་ཡི་གེ་དག་གི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། ལན་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། །

From that, the action of the Sambhogakāya is again the coemergent. Furthermore, from the form of the coemergent, it is called "birth." Regarding the phrase "the end of ta," it refers to the letter na, which is the last of the ta-class. "The all-destroyer" means that which utterly destroys the forces of Māra, delusion, and so forth. Regarding the phrase "the two kas and the ṇa abide," it means the two letters ka and the letter ṇa are situated there. "Joining the third vowel and adding the bindu" means that one should join the third vowel of the ka and so forth, which is the letter i, and add the bindu. "Adding two bindus" means that two bindus should be added. In brief, this is kiṃ kiṇi. "Calling all the Yoginīs" means calling out to all these Yoginīs: "What? Perform the welfare of sentient beings! How wonderful! Make all without exception attain Buddhahood!" Similarly, "the two khas and the ṇa abide in the third," means likewise the two letters kha and the letter ṇa; as for the "third" and so forth, the letter i should be added to all three. As before, in brief, it is khiṃ khiṇi. "The cause that dispels exhaustion" means the very cause that dispels mental exhaustion, as well as for various sounds and speech. "The mantra words of dhūna" refers to the mantra words of the letters dhūna*; these should be recited twice.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དྷཱུ་ན་དྷཱུ་ནའི་ཡི་གེ་དག་གོ། ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་དང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་བྱ་བའི་ལས་ཀྱང་ངོ་། ། ཡ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཡི་ནི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། རྡོ་རྗེའི་བུ་གར་བརྒྱན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་བུ་གར་ས་བོན་འཛིན་པས་དབབ་པར་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྩ་སྡེའི་དབུས་གནས་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་ན་གནས་པ་ཛའི་ཡི་གེའོ། ། ར་ཡི་སྟན་ལ་ཡོངས་སུ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེའི་སྟན་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཛྲའི་ཡི་གེའོ། ། གཏི་མུག་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་ཅན་གྱི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏི་མུག་གོ། ། ས་མཐའ་ནི་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། གཞོམ་མེད་དབུས་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནཱ་ད་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། ། ཤ་སྡེའི་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གསུམ་པ་སའི་ཡི་གེའོ། ། ཏ་སྟན་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེའི་སྟན་ལ་གནས་པའོ། ། ཨེ་ཡི་ཡི་གེས་རྣ་བར་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེས་རྣ་བ་བརྒྱན་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་གཟུགས། ། འབོད་པར་བྱེད་པ་ཡི་ནི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་བརྗོད་པའི་བོད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་མྱོས་པས་མྱོས་པའི་དུས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "thus it should be spoken twice," this refers to the syllables dhū na dhū na. "It destroys all conceptualizations" means it destroys all discursive thoughts as well as the activities of various modes of conduct. "The mantra at the end of the ya-class" refers to the syllable va, which is the final letter of the ya-group. "Adorned in the vajra-aperture" means that by holding the seed-syllable in the vajra-aperture, it is free from falling [downward]. "The seed-syllable situated in the middle of the ca-class" refers to the syllable ja, which is located in the middle of the ca-group. "Completely resting upon the seat of ra" means it is fully established upon the seat of the syllable ra; in short, this is the syllable jra. "It devours delusion" refers to the delusion of the deluded non-Buddhists. "The end of the sa-group" is the syllable ha. "The indestructible middle" refers to the nāda of the avadhūtī, the wisdom-body of yogins. "The third of the śa-class" is the syllable sa, the third letter of the śa-group. "Situated on the seat of ta" means it rests upon the seat of the syllable ta. "Adorned with the syllable e on the ear" means it is adorned with the syllable e on the ear. "The mantra that calls the forms of the various ḍākinīs" means the mantra that invokes the names of all the ḍākinīs, yogins, and yoginīs; the meaning is that it causes them to enter into meditative absorption at the time of being intoxicated by passion.

ཤོ་ཥ་ཡའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། ལན་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་བརྗོད་པ་སྟེ་ཤོ་ཥ་ཡ་ཤོ་ཥ་ཡའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཅན་རློམ་ང་རྒྱལ་འཇོམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་ནས་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེའི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་བྱང་ཆུབ་མེད་དེ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དང་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་གང་ཟག་གི་ང་རྒྱལ་སྤང་བར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ཉིད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་གི་བར་མི་སེམས་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་རྐང་བཅུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་རྐང་པ་བཅུ་ཐམ་པ་སྟེ་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཉིས་སོ། ། ས་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེ་ཉིད་མཆོག་གི་བརྡ་རུ་སོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་སྟེ་ཡི་གེ་གཞན་གང་གསུངས་པ། ཀླ་ཀློའི་སྐད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །

Regarding the phrase "the mantra words of śoṣaya": this refers to the mantra words, and "should be recited twice" means that it is recited twice, namely śoṣaya śoṣaya. "It destroys the pride of those who imagine themselves to possess wisdom" means that having conquered the pride of wisdom of those who possess wisdom, it is intended as the wisdom of great bliss free from pride. Regarding the statement "awakening and non-awakening are suchness," this means that the suchness of both awakening and non-awakening is that which should abandon the pride of the individual. Since everything is illusory, one does not conceive of the dharmadhātu as being within oneself; rather, by virtue of being formless, it pervades all of that. "Thus, ten lines plus two" means that there are ten lines plus two, making twelve lines in total. "The nature of the grounds and the yoginīs" means that the twelve grounds are performed through the nature of the actions of the yoginīs; this is the meaning of "from the nirmāṇakāya of the Blessed One." Regarding the phrase "Thus it was said" and so forth: "It has reached the supreme symbol of suchness" refers to the symbol. Whatever other letters were spoken are the wisdom of the mleccha language.

ཡི་གེ་དེ་ནི་བརྡ་ཡིས་མཆོག་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པར་སོན་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་རྣམས་སུ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ཇི་ཙམ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་དགོངས་པ་ཡང་ངོ་། ། ང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་སོ། ། བདག་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་གསུམ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་ལས་ཏེ་བདག་གིས་སྲིད་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བྱུང་བའོ། ། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་མེད་ཅིང་བདག་ཕག་མོ་མེད་པ་རྟག་ཏུ་བྱུང་བ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཉམས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྫུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་སྒྱུ་མའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ནང་དུ་སོན་པས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ལས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་ནི་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་འབྱུང་བའོ། ། དངོས་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཀྱང་ངོ་། །

That syllable, by means of symbolic convention, is the supreme and most exalted wisdom. It possesses the nature of the suchness that transcends existence, non-existence, and so forth. It abides throughout beginningless time as the suchness of both the abiding and the non-abiding, and by its singular nature of acting for the benefit of sentient beings as vast as space, it is generated. It is also the purpose and intention of all wandering beings. The term "I" arises from my own dharmadhātu. "Arisen from me" means that from the proximity of the oneness of the three realms in that way, I have given rise to the embodied form of existence, Vajravārāhī. Regarding the phrase "having caused those sentient beings to be non-existent and myself, Vārāhī, to be eternally arisen," and so forth, it means that at all times and in any place, one does not go anywhere and is also unborn, because of the very non-substantiality of any decline. If one asks how that is, it is said: "Like an illusion, a dream, and likewise the Tathāgata." Just as an illusion and a dream are neither true nor false, so too, at that time, sentient beings whose nature is illusory have entered within; thus, "illusion and dream" is the certainty. "Arising according to the actions" means that from the syllables of the mantra, the actions of pacification and so forth arise as appropriate. "Great entity" refers also to the nature of the clear light (ābhāsvara).

ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་རྟག་ཏུ་རྟག་པ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡང་རང་བཞིན་ནོ། ། འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་དང་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི་སྡུད་པར་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་གོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་པའོ། ། ད་ནི་ལྔ་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྔོན་མ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་རྫོབ་དག་ཏུ་ཡང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ལྔ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་རྟག་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྔོན་མ་ལྟོས་པ་ཡིས། ། གསོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་འགྲོ་བ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་དེ་སྟོན་པ་ཡིས་དང་གྲོལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཇོག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ངོ་། ། གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཅི་གསུངས་ལ། ཡི་གེ་བཏུ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ། ། ཀ་ཡི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཁའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་ཚོགས་དེ་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འབར་མ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏུམ་མོའི་རྩ་མི་འདོར་བ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཊ་གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཊའི་ཡི་གེ་གཟུང་བར་བྱའོ། །

Abiding in all, eternally constant, the conventional form of the Vajraḍākinī and the defining characteristic of the Blessed One are also the nature of the Yoginī. The three verses beginning with "Thus it was said" and ending with "the ground and the defining characteristic" are the words of the compiler. The rest is easy to understand. This is the fourth wheel of the yantra. Now, the fifth wheel of the yantra outside of that is taught, beginning with "The fifth." "Nirvāṇa" refers to the preceding [state], and it is also the Blessed One in terms of the conventional. Therefore, the fifth wheel, nirvāṇa, is to be described, which is also the very form of the eternal. The word "also" (yang) is used in relation to the preceding. "Killing" refers to the twelve links of existence, such as ignorance and so forth. By the word "and so forth," it refers to the hostile sentient beings of the six realms; by teaching that, they will be established in nirvāṇa in every way, from all [aspects]. "It was said" means: what was said? It was the extraction of the syllables by the Blessed One. "The seed-syllable of the second of Ka" means the second letter of the Ka-group, which is the letter Kha. "That very assembly of Yoginīs" means that the Yoginī Jvālā is suchness; it means that at all times the channel of Caṇḍālī is not abandoned, which is the meaning of "the wisdom of the lack of intrinsic nature." "Grasp the Ṭa" means the letter Ṭa should be grasped.

ཡ་མཐའི་སྟན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནི་ཝའི་ཡི་གེའི་སྟན་ནོ། ། ཨཾ་གིས་ཅོད་པན་བརྒྱན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཾ་གི་ཡི་གེ་དབྱངས་ཀྱི་ཐིག་ལེས་ཅོད་པན་ལ་བརྒྱན་པའོ། ། དེ་བཞིན་ཨཱ་ཡི་ཡི་གེས་དགང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཨཱའི་ཡི་གེས་དགང་བ་སྟེ་མདོར་ན་ཊྭཱཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ཏེ་ཝའི་ཡི་གེ་ནི་ས་འོག་གོ། ། ཊའི་ཡི་གེ་ས་སྟེང་གི་འཇིག་རྟེན་ནོ། ། ཐིག་ལེ་ནི་མཐོ་རིས་སོ། ། ཀ་སྡེའི་དབུས་གནས་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་མའི་ས་བོན་གའི་ཡི་གེའོ། ། དུག་གིས་རེག་པ་འཕྲོག་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུག་གིས་རེག་པ་འཕྲོག་པའི་སྔགས་ཏེ་གའི་ཡི་གེའོ། ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ས་བོན་ཏེ་བརྡ་ཡིས་གདེངས་ཀ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། ། ཀ་ཡི་ས་བོན་སྟོང་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ནའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེའི་མཐའ་མ་པའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱ་ཡིག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་དགང་བའོ། ། མདོར་ན་པཱའི་ཡི་གེའོ། ། མེ་འབར་བ་ཡིས་དབང་ལྡན་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་འབར་བས་དབང་ལྡན་ཏེ་བདེ་བྱེད་དོ། ། གཏུམ་མོར་སོན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། འཛིན་པ་ཡི་ནི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ས་བོན་ལའི་ཡི་གེའོ། ། བསྐྱོད་པའི་ཁྱབ་བདག་ཆེན་པོའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁྱབ་བདག་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྐུ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའོ། ། ཏ་ཡི་སྡེ་ཡི་བཞི་པ་ནི། །

"Having the seat of the end of the ya-class" means that the end of the ya-class is the letter va as a seat. "Adorned with the crown of aṃ" means the letter aṃ is adorned with the bindu (drop) of the vowel. "Likewise, fill with the letter ā" means it is likewise to be filled with the letter ā; in short, this is the letter ṭvāṃ. "The nature of the six classes of beings" means the nature of the six classes of beings: the letter va is the subterranean realm; the letter ṭa is the world above the earth; the bindu is the higher realms. "The seed-syllable situated in the middle of the ka-class" means the seed-syllable ga, which is the middle of the ka-class. "It removes the touch of poison" means the mantra that removes the touch of poison is the letter ga. "It is the seed-syllable of the garuḍa, and by convention, it is also that of the hooded serpents." "The seed-syllable ka is the nature of emptiness" means the seed-syllable ka is the nature of emptiness because it is the element of space. "The end of na" means the letter pa, which is the end of the letter na. "Endowed with the letter ā" means it is filled with the letter ā; in short, this is the letter pā. "Empowered by the blazing fire" means empowered by the blazing fire, which is Śaṃkara. "The bodhicitta that has entered the caṇḍālī" is the seed-syllable of the earth, the letter la. "The great pervasive lord of movement" means that the great pervasive lord, Vajradhara, thus generates all bodies. "The fourth of the ta-class" is...

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཞི་པ་དྷའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱ་ཡི་དབྱངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེའི་དབྱངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་དྷཱའི་ཡི་གེའོ། ། སྲིད་པ་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་སྤངས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པར་འཛིན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཉི་མ་ཨི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་ནི་རའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཨིའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པས་གཉིས་ལས་རའི་ཡི་གེའོ། ། རོ་ལངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་ལངས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟ་བ་པོ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འགྲོ་བས་སོ། ། ཊ་མཐའི་ས་བོན་གཟུང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཊའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་གཟུང་བའི་ས་བོན་ཎའི་ཡི་གེའོ། ། དབྱངས་ཀྱི་གསུམ་པས་མགོ་ལ་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་མགོ་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཎིའི་ཡི་གེའོ། ། ས་གསུམ་ཐམས་ཅད་གསོད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ས་གསུམ་མ་ལུས་པའི་བདུད་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། པ་སྡེའི་མཐའ་མའི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མའི་ས་བོན་མའི་ཡི་གེའོ། ། ཡིད་སྨྲ་བ་ནི་རྟོག་མེད་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྟོག་པ་མེད་པར་བྱེད་དོ། ། ས་མཐའི་ནི་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱའི་ངག་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེའི་ངག་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧཱའི་ཡི་གེའོ། ། ཐར་པའི་བཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ། རང་གི་ཆོས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐར་བར་བྱེད་པའོ། །

The phrase "called dha" refers to the fourth letter of the ta-class, the letter dha. "Adorned with the vowel ā" means it is adorned with the vowel ā; in short, it is the letter dhā. "The form free from becoming" means the abandonment of becoming and the grasping of the form realm. "The sun possessing i" means the sun is the letter ra; possessing the letter i, from the two [consonants], it is the letter ri. "Vetāla" means a vetāla, one who devours all conceptual constructions and travels by miraculous power. "One should take the seed-syllable at the end of the ṭa-class" means the seed-syllable to be taken is the letter ṇa, the last of the ṭa-class. "Adorned on the head with the third vowel" means adorned on the head with the letter i; in short, it is the letter ṇi. "The slayer of all three levels" means the grasping of everything from ignorance onwards, and the lord of the Māras of the three levels—body, speech, and mind—without exception. "The seed-syllable at the end of the pa-class" means the seed-syllable at the end of the pa-class, the letter ma. "The speaker of mind makes it non-conceptual" means that the speakers of mind make conceptualization non-conceptual. "The end of the sa-class is the letter ha." "Possessing the speech of ā" means possessing the speech of the letter ā; in short, it is the letter hā. "The friend of liberation" means that for those abiding in their own dharma, the spiritual friend brings about liberation through the various dharmas.

རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སླར་ཡང་རྟོག་པ་སྟེ་རང་གི་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། མ་གཉིས་ཧཱ་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མའི་ཡི་གེ་དང་ཧཱའི་ཡི་གེ་ལན་གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་མ་ཧཱ་མ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་འཕྲོག་ཅིང་འཕྲོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་འཕྲོག་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། པའི་ས་བོན་ནི་པའི་ཡི་གེའོ། ། ས་བོན་ལ་ཨི་ཡིག་བརྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་སྦྲས་པ་སྟེ་གཉིས་ལས་པིའི་ཡི་གེའོ། ། ཕའི་ནགས་གཟུང་ཉམས་ཀུན་དེ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕའི་ནགས་ནི་དུར་ཁྲོད་དེ་བླ་མའི་གདམས་ངག་གིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལ་ཡོད་པར་གཟུང་བར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཤ་ཡི་ཡི་གེ་ཨི་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤའི་ཡི་གེ་ཨིའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཤིའི་ཡི་གེའོ། ། སེང་གེ་ཟ་བ་ཡི་ནི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེང་གེས་ཟ་བའི་སྔགས་ཏེ་སྲོག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་དོན་ཏོ། ། ཏའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིའི་ཡི་གེའི་སྔགས་སོ། ། སླར་ཡང་འཆི་མེད་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གིས་ཟོས་པའི་སླར་ཡང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་འཆི་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལྷ་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། པ་མཐའ་ཨཱ་ཡི་ཡི་གེས་དགང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱའི་ཡི་གེས་དགང་བའོ། །

"Conceptualization" (kalpa) refers to that very conceptualization, which is intended to mean "one's own mind." "The two mas and the two hās should be uttered" means that the letter ma and the letter hā should be uttered twice, as in mahā mahā. "Seizing and seizing the nature of delusion" means seizing the nature of great delusion; the meaning is that the mind, which is the essence of great desire, is what is called "conceptualization." "The seed of pa" is the letter pa. "The seed is adorned with the letter i" means it is embellished with the letter i, resulting in the letter pi from the two. "The forest of pha is to be grasped as the reality of all experiences" means that the forest of pha is the charnel ground; through the guru's instructions, the heart-mantra (hṛdaya) of the yoginīs is to be grasped as existing in the abodes of all sentient beings, and thus it is experienced. "The letter śa is endowed with i" means the letter śa is joined with the letter i, which is, in brief, the letter śi. "The mantra of the lion's devouring" means the mantra of the lion's devouring; the meaning is that the life-force (prāṇa) and the bodhicitta deity are to be grasped together. "The mantra of ta" is the mantra of the letter ti. "Once again, the birth of the deathless" means that by the life-force having been consumed, the state of the deity produced by the very nature of deathlessness—great bliss—is attained; this is intended to mean the body of the Great Vajradhara. "The end of pa is to be filled with the letter ā" means that the final letter of the pa class is the letter ma, and it is to be filled with the letter ā.

ཐིག་ལེས་ཅོད་པན་ལ་རེག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེས་ཅོད་པན་ལ་རེག་པའོ། ། མདོར་ན་མཱཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། བརྒྱ་ལ་འཆི་བ་རྟོག་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་ནམ་ཡང་འཆི་བ་མེད་པའམ་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། ། ཅིས་ན་འཆི་བས་མི་འཆི་བའོ། ། འདི་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ། ལེའུ་དང་པོར་གསུངས་པ་ཡིས་ཀྱང་ངོ་། ། ས་ཡིག་དབྱངས་གཉིས་བརྗོད་ཕྱིར་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེ་ལ་དབྱངས་ཀྱི་གཉིས་པས་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་བརྒྱན་པའོ། ། མདོར་ན་སཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། སྔོན་དུ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་འཕྲོག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཤ་གནས་ས་བོན་དུར་ཁྲོད་དེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤའི་ཡི་གེར་གནས་པའི་ས་བོན་གྱི་དུར་ཁྲོད་དེ་གང་དུ་དབུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཟད་ནས་འགྲོ་བའོ། ། ཏ་མཐའི་ཡི་གེ་ཨི་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནའི་ཡི་གེ་ལ་ཨིའི་ཡི་གེས་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ནིའི་ཡི་གེའོ། ། ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་གཟུགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། པ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཨ་དབྱངས་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཨཱའི་དབྱངས་ཀྱིས་བཀང་བས་མདོར་ན་མའི་ཡི་གེའོ། ། སྡང་བའི་ཡིད་ནི་འཛིན་ཆེན་པོ། །

"The bindu touches the crown" means that the bindu touches the crown. In brief, it is the syllable māṃ. "If death is conceptualization" means that in the mind there is never death, or that it is the mind of various types of awareness (vidyā). Thus, through conceptualization and the process of conceptualizing, birth, death, and so forth occur. Why is there no birth? Because one does not die by means of death. This will be explained as it occurs [later], having analyzed [phenomena] as being like an illusion and so forth, as also stated in the first chapter. "The letter sa is adorned for the sake of pronouncing the second vowel" means that the letter sa is adorned for the purpose of being pronounced with the second vowel. In brief, it becomes the letter sā. "It seizes first" means that at the beginning, it individually seizes [the elements] such as birth and so forth. "The seed-syllable residing in śa is the charnel ground" means that the seed-syllable residing in the letter śa is the charnel ground where one goes once the wheel of breath is exhausted. "The letter at the end of ta is endowed with i" means that the final letter of the ta-class, the letter na, is endowed with the letter i; in brief, it is the letter ni. "All are without intrinsic nature" means that all worldly and transcendent phenomena should be known as forms without intrinsic nature in terms of conceptualization. "The final of the pa-class is endowed with the vowel a" means that the final letter of the pa-class is the letter ma, which is filled with the vowel ā; in brief, it is the letter mā. "The hateful mind is the great grasper."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡང་བའི་རྣམ་པར་འཛིན་པས་ཡིད་ཆེན་པོ་སྟེ་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ལ་འཇོག་པའོ། ། ན་ཡིག་ཨུ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེ་ཨུའི་སྟན་ཅན་ཏེ་མདོར་ན་ནུའི་ཡི་གེའོ། ། རྟོག་ཀུན་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངོ་། ། སེལ་བར་བྱེད་པའམ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་པོའོ། ། ཤ་སྡེའི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ཥའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱ་ཡིས་མགོར་རེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་མགོ་ལ་རེག་པའོ། ། ཐིག་ལེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དེ་ལྟར་མགོ་ལ་རྗེས་ཀྱི་དབྱངས་ཐིག་ལེ་གནས་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་སྔགས་སོ། ། གང་དུ་ན་ཐུར་དུ་སེལ་བའི་རླུང་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་ཥཱཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། ཏ་དང་ར་ཡི་ཡི་གེ་གཉིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེ་རའི་ཡི་གེའི་སྟན་ཅན་ཏེ་གཉིས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཅིག་སྟེ་མདོར་ན་ཏྲའི་ཡི་གེའོ། ། ས་ནི་འཇིགས་པར་བྱེད་སྔགས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡང་བའི་མ་མོ་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེའོ། ། པ་ར་ཨཱ་ཡིག་ས་བོན་གཅིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་དང་རའི་ཡི་གེ་གཅིག་པའི་ས་བོན་ཏེ། ། ཨའི་ཡི་གེ་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྟེ་མདོར་ན་པྲ་ཡི་ཡི་གེའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་སྐྱོ་དུབ་འཇོམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱོ་བ་དང་དུབ་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། ། ཡ་སྡེའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཝའི་ཡི་གེའོ། །

Regarding the phrase "the great mind through the apprehension of aversion," this refers to resting in the nature of one's own intrinsic awareness (vidyā). "The letter na with u" means the letter na has u as its seat; in short, it is the letter nu. "Dispelling all conceptualization" means that all discursive thoughts, as well as awakening (bodhi) and wisdom (jñāna), are dispelled or incinerated. "The seed of the second of the śa-class" refers to the letter ṣa, the second of the śa-group. "Touched by ā at the head" means the letter ā touches its head. "Abiding in the drop" means that the vowel ā is placed as a subsequent vowel-drop (anusvāra) upon the head in that manner. "The practice" refers to this mantra for accomplishing awakening. "Where? In the downward-clearing wind" refers to the downward-clearing wind (apāna). In short, this is the letter ṣāṃ. "The two letters ta and ra" means the letter ta has the letter ra as its seat; these two letters form one, which in short is the letter tra. "The sa is the mantra that terrifies" means it is the letter that terrifies the hostile mātṛ goddesses of the three realms. "The single seed of pa-ra-ā" means the seed of the single letter pa and ra, together with the letter ā; in short, it is the letter pra. "Dispelling the weariness of the Heaven of the Thirty-Three" means it completely overcomes the fatigue and exhaustion in the Heaven of the Thirty-Three. "The end of the ya-class" refers to the letter va, the final letter of the ya-group.

རྀ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྀའི་ཡི་གེ་དབྱངས་མནན་པ་སྟེ་མདོར་ན་བྲྀའི་ཡི་གེའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནི་དག་བྱེད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དག་བྱེད་དེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུའོ། ། ཎ་ཡི་འགྲམ་གནས་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེའོ། ། ཨེ་ཡི་ཡི་གེས་རྣར་བརྒྱན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེས་རྣ་བ་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་མི་ཤེས་འཇོམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་འཇོམས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་སོ། ། སཱ་ཡིག་ཨཱ་ཡི་ཡི་གེས་དགང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱའི་ཡི་གེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་དགང་བ་སྟེ་མདོར་ན་སཱའི་ཡི་གེའོ། ། དབུགས་འཆད་པ་ནི་ཉམས་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབུགས་འཆད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། ། ན་སྔགས་དབྱངས་གསུམ་མགོ་ལ་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེ་སྔགས་ལ་ཨཱའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པའོ། ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སྤོང་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། མདོར་ན་ནཱིའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། དྷ་ཡིག་ཡ་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྷའི་ཡི་གེ་དང་ཡའི་ཡི་གེས་སྦྱར་བ་དྷྱའི་ཡི་གེའོ། ། བསམ་གཏན་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་རབ་ཏུ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཏ་སྡེའི་མཐའ་མ་གཟུང་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནའི་ཡི་གེ་གཟུང་བའོ། ། གྲོང་ཁྱེར་ལྟར་སྣང་དངོས་པོ་མེད། །

"Endowed with Ṛ" means the vowel Ṛ is placed upon the letter VṚ; in short, it is the letter VṚ. "The purifier of wisdom" means it is the purifier of wisdom in every respect and in all activities. "The seed-syllable situated on the cheek of Ṇ" means the letter Ṭ. "Adorned on the ear with the letter E" means it is adorned on the ear with the letter E; thus, with those two, it is the letter TE. "It destroys the ignorance of yogis" means that yogis destroy ignorance by generating the wisdom of yoga. "The letter SĀ is filled with the letter Ā" means the letter SĀ is filled with the letter Ā; in short, it is the letter SĀ. "It causes the cessation of breath to perish" means it destroys the cessation of the breath of entities. "The letter NA, the mantra, is adorned on the head with the three vowels" means the letter NA in the mantra is adorned with the letter Ā. "Its nature is the abandonment of dharma and non-dharma" means its nature is the reversal of dharma and non-dharma; in short, it becomes the letter NĀ. "The letter DH is joined with YA" means the letter DH is joined with the letter YA, forming the letter DHYA. "The nature of the mantra of concentration" means it is the nature of the mantra of concentration, which is the meaning of "causing to descend." "The last of the Ṭ-class should be taken" means the letter Ṇ, the last of the Ṭ-class, is to be taken. "The city-like appearance is without entity."

ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡོད་པ་ཉིད་ན་མེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དེའི་དངོས་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡ་སྡེའི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཉིས་པའི་ས་བོན་རའི་ཡི་གེའོ། ། གཏི་མུག་རང་བཞིན་འབར་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་འབར་བའོ། ། ས་ཡིག་ཨི་ཡི་ཡི་གེས་དབྱེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེ་ཨིའི་ཡི་གེས་ཕྱེ་བས་མདོར་ན་སིའི་ཡི་གེའོ། ། སེང་གེ་མ་ཧེ་འཇོམས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེང་གེ་རྣམས་དང་མ་ཧེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་འཇོམས་ཤིང་འཆི་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་པས་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཉི་མར་ཡང་ནི་གནས་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་ནི་རའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གནས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་རྒྱལ་པོའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་རྒྱལ་ཞིང་འབར་བས་ན་རྒྱལ་པོའོ། ། པ་སྡེ་མཐའ་མ་ཨཱ་དབྱངས་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེ་ལ་ཨཱའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་སྟེ་གཉིས་ལས་ཡང་མཱའི་ཡི་གེའོ། ། སྒྱུ་མར་སེམས་ཅན་ཀུན་ངེས་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འཛིན་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། ། འཛིན་པའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ས་བོན་ལའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱ་ཡིག་བརྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེའི་སྟེང་དུ་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ལཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཡི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ། །

The phrase "thus called" means that just as a city of gandharvas exists only as non-existence, so too all these phenomena are the reality of being without intrinsic entity. "The seed of the second of the ya-class" refers to the letter ra, the second seed of the ya-group. "Blazing with the nature of delusion" means blazing with the nature of moha. "The letter sa is distinguished by the letter i" means that when the letter sa is joined with the letter i, it becomes, in brief, the letter si. "The lion who destroys the buffalo" means that because he is the very form that destroys the bodies and causes the death of lions and buffaloes, the meaning is that he destroys the pride of those hostile sentient beings. "Furthermore, abiding in the sun" means that the sun is the letter ra, and he is fully established therein. "The king of all yoginīs" means he is the king because he reigns and blazes over the sovereignty of all yoginīs. "The final of the pa-class adorned with the vowel ā" means the final letter of the pa-group, ma, adorned with the vowel ā; thus, from the two, it becomes the letter mā. "Definitively grasping all sentient beings as an illusion" means definitively grasping all sentient beings as an illusion, because they are devoid of a self-nature, and this applies to delusion and the rest as well. "The seed of grasping" refers to the letter la, the seed of the earth. "Adorned with the letter ā" means adorned above with the letter ā; in brief, it becomes the letter lā. "One attains the wisdom of suchness."

ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོབ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་རྐང་པ་བཅུ་བཞི་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྐང་པ་བཅུ་བཞི་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཊྭཱཾ་ག། ཀ་པཱ་ལ། དྷཱ་རི་ཎི། མ་ཧཱ་མ་ཧཱ། པི་ཤིཏཱ། མཱཾ་ས། ཨ་ཤ་ནི། མཱ་ནུ་ཥཱནྟྲ་པྲཱ་བྲྀཏྟེ། སནྣི་དྟྱཾ། ན་ར་སཱི་ར། མཱ་ལཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་མི་ཤེས་གསོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གསོད་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྡུད་པར་མཛད་པ་མོའི་ཚིག་སྟེ་ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ལྔ་པའོ། ། ད་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དྲུག་པ་ཡང་གསུངས་པ། ཀ་ཡི་སྡེ་ཡི་དབུས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀ་སྡེའི་དབུས་གནས་ར་སྟན་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་མ་གའི་ཡི་གེའོ། ། རའི་ཡི་གེ་སྟན་ཅན་ཏེ་གཉིས་ལ་གྲའི་ཡི་གེའོ། ། གསུམ་དེའི་མགོ་ལ་ཐིག་ལེ་སྦྱིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་དེའི་མགོ་ལ་ཐིག་ལེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ཅན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་སྟེ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཏེ་དེ་དེ་ལྟར་ཡང་ས་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། ཏ་སྡེའི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཐའི་ཡི་གེའོ། ། ཨ་ཡི་དབྱངས་དང་ལྡན་པའོ། །

This refers to the wisdom of suchness (tattva-jñāna) to be realized by the yogi. Regarding the phrase "thus, the fourteen lines": these fourteen lines are as follows: khaṭvāṅga, kapāla, dhāriṇī, mahāmahā, piśitā, māṃsa, aśani, mānuṣāntaprapṛtte, sannidhyam, narasīra, and mālā. "Killing the ignorance of all sentient beings" means that by means of these lines, one kills, which is intended to mean the ignorance of sentient beings. The phrase "Thus she spoke" and so forth are the words of Vajravārāhī, who summarizes the complete wheel; the remainder is easy to understand. This is the fifth wheel of the yantra syllables. Now, the sixth external wheel of the yantra is also taught, beginning with "the middle of the ka-class," and so forth. "The middle of the ka-class, seated upon ra" refers to the letter ga, which is the middle of the ka-group. It is seated upon the letter ra, and with these two, it becomes the letter gra. "Give a drop (bindu) to the head of the third" means that likewise, a drop should be placed upon the head of that third letter. "Possessing the dharma of the supreme vehicle" means the supreme vehicle, the dharma that leads to the remainder without exception; thus, there are twelve applications for the first stage. "The second letter of the ta-class" refers to the letter tha, the second letter of the ta-group. "Endowed with the vowel a."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེའི་དབྱངས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གཉིས་ལས་ཐིའི་ཡི་གེའོ། ། མུ་སྟེགས་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་གང་ཞིག་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་སྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གྱི་དགོངས་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འཁྱོག་པོའོ། ། ཏའི་ཡི་གེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཏའི་ཡི་གེ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་འབོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཏ་སྡེའི་བཞིར་གནས་ཨཱ་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཞི་པར་གནས་པ་དྷའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཨའི་ཡི་གེས་བཀང་བས་གཉིས་ལས་དྷའི་ཡི་གེའོ། ། བྱང་ཆུབ་མཐའ་མེད་འཛིན་པ་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་འཛིན་པ་སྔགས་འདིའོ། ། ར་གནས་པ་ལ་དབྱངས་གསུམ་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེ་གནས་པ་ལ་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་ཨིས་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་རིའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་འཆར་བ་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཤར་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཐུགས་ཀར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཎ་སྔགས་ཨི་ཡིག་གིས་བརྒྱན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཎའི་ཡི་གེའི་སྔགས་ཨིའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་སྟེ་གཉིས་ཀྱིས་ཎིའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། ཨོ་ཌྱན་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དུ་འཛག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སུམྦྷ་ནི་ཡི་ཚིག་རྐང་སྟེ། །

The phrase "possessing the vowel of the letter i" refers to the letter thi from among the two. "The yogis of the non-Buddhists are ruined" means that those who abide in the yoga of the non-Buddhists and others, being hostile, do not engage in the intended meaning of suchness; thus they are ruined, and the letters of the mantra are distorted. "The letter ta is that which brings realization" means that the letter ta brings realization; it is intended that one abides in the yoga of realization and invokes it in order to ruin the yoga of the non-Buddhists and others. "Abiding in the fourth of the ta-class, joined with ā" refers to the letter dha, which is the fourth of the ta-group; when filled with the letter a, it is the letter dha from among the two. "The holder of the limitless awakening" means that this mantra holds the path to limitless awakening. "Abiding in ra, adorned with the third vowel" means that the letter ra is adorned with the third letter, i; in short, it is the letter ri. "The one in whom all yoginīs arise" means that all channels arise, and the meaning is that one proceeds to the heart of the yoginī through the miraculous power of primordial wisdom (jñāna). "The ṇa-mantra adorned with the letter i" means that the ṇa-mantra is adorned with the letter i; from the two, it is the letter ṇi. "The path of the yoginīs" means the path of the yoginīs, which performs the benefit of sentient beings by flowing into the paths of Oḍḍiyāna and so forth. "The line of the word sumbhaṇi..."

སུམྦྷའི་ཡི་གེ་གསུམ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། ལན་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ལན་གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་སུམྦྷ་ནི་སུམྦྷ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཚིག་དྲུག་རྟོགས་པའི་དེ་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དྲུག་རྟོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡི་གེའི་དོན་དང་། ཡན་ལག་མ་ལུས་པ་དང་། སྙིང་པོ་དང་། དྲང་བའི་དང་། སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་དྲུག་གི་རྟོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆད་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་གོ་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་སུམྦྷའི་སྔགས། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་མཆོད་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སུམྦྷའི་སྔགས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་འཁྱུད་པ་དང་འོ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་འཕོ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབབ་པའོ། ། ཧ་ནའི་སྔགས་ནི་ལན་གཉིས་བརྗོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ནའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་བཀླགས་པས་བཀླག་པར་བྱ་སྟེ་ཧ་ན་ཧ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སྡང་བའི་ཐེག་པ་ཉམས་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ངེས་པར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། པ་ར་ཨཱ་ཡི་ཡི་གེ་གཅིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་དང་རའི་ཡི་གེ་དང་ཨཱའི་ཡི་གེ་གཅིག་པའི་ཡི་གེ་སྟེ། དེ་དག་གིས་པྲཱའི་ཡི་གེའོ། ། དབང་པོ་རང་རང་ངོ་བོ་གཞན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རང་རང་གི་རང་བཞིན་གཞན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

The three syllables of sumbha are the words of the mantra. "They should be recited twice" means that the words of the mantra should be recited twice, namely: sumbha ni sumbha. "The suchness of realizing the six words" means the suchness of realizing the six words; one should understand this as the meaning of the syllables, the complete branches, the heart mantra, the interpretable meaning, the literal meaning, and the non-literal meaning, so that through the realization of these six words, one may explain them to sentient beings and know suchness. "Likewise, the sumbha mantra is the nature of the yoginīs' offering" means that likewise, the sumbha mantra is the nature of the offering of the yoginīs; through embracing, kissing, and so forth, the non-emitting suchness of the bodhicitta flows. "The hana mantra should be recited twice" means that the two syllables of the hana mantra should be read, namely: hana hana. "It destroys the vehicle of the hateful" means that it utterly subdues the conceptualization of the inferior wisdom of all those who are hateful. "The single syllable parā" means the syllable pa, the syllable ra, and the single syllable ā; by these, the syllable prā is formed. "The various natures of the individual sense faculties" means that the individual natures of the sense faculties, such as the eyes and so forth, are otherwise; this refers to the supramundane wisdom, the sense faculties of wisdom, and the six clairvoyances.

། ཎ་ཨཱ་ཨཾ་གིས་དགང་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཎའི་ཡི་གེ་དང་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ཨཾ་གི་ཡི་གེ་སྟེ་མདོར་ན་ཎཾ་གི་ཡི་གེ་སྟེ་སླར་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ས་བོན་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ས་བོན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་སྔགས་ཏེ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པའོ། ། ས་ཡིག་ནི་སའི་ཡི་གེའོ། ། རྩ་ཀུན་འཛག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ནས་འཛག་པ་སྟེ་དབང་པོ་སྣ་ཚོགས་པའི་མིང་དང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་སེམས་བདེ་བ་དེ་འཛག་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བ་ཡིག་ར་ཡི་ཡི་གེས་བརྒྱན། ། རི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བའི་ཡི་གེ་ལ་རའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་སྟེ་གཉིས་ལས་རྦའི་ཡི་གེའོ། ། རི་ཡི་སྔགས་ནི་རི་རི་རབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གཟུགས་ཏེ་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། ། ཇི་ལྟར་རི་རབ་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་གྲུབ་པའོ། ། པ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་བདག་ཉིད་གནས་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བས་འཇུག་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འོད་གསལ་བ་སྟེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། ས་ཡི་ཡིད་གནས་ཀུན་གྱི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེ་གནས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཁང་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །

"Filled by ṇa, ā, and aṃ" means that the letters ṇa, ā, and aṃ—in short, the letter ṇaṃ—should be bestowed once again. "This seed is the mantra of qualities" means that the seed-syllable is thus the mantra of the qualities of sattva, rajas, and tamas, which are determined to be the nature of the three appearances. "The letter sa" refers to the syllable sa. "The dripping of all channels" means dripping from all the channels; it is the generation of bliss through the names of the various sense faculties and the view, and so forth. The meaning is that by the dripping of that very mental bliss, it is called "conventional wisdom." "The letter va adorned with the letter ra": "ri" means the letter va adorned with the letter ra, which from those two becomes the letter rbha. "The mantra of ri is Mount Meru" means it is the form that is the support of all, and also of the siddhis. Just as Mount Meru is the basis for the eight great siddhis and so forth, likewise this mantra syllable is the siddhi of the Tathāgatas, such as the great siddhis. "Pa is the abode" means the letter pa abides as the self. "Entering into space" means entering by traveling through space; it is the luminosity of the dharmadhātu, the nature of which is method and insight. "The mind of the letter sa abides as the form of all" means the letter sa abides, and that which is called "form" is the entire dharmadhātu. Thus, the syllables of the form of the house of the three realms are the yoginī known as wisdom.

ཡ་སྡེའི་མཐའ་མ་ཨཱ་ཡིས་དགང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱའི་ཡི་གེས་དགང་བ་སྟེ་གཉིས་ལས་ཝཱའི་ཡི་གེའོ། ། རླུང་ནི་སྲོག་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་རླུང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའོ། ། ན་ཡིག་ཨཱ་ཡི་ཡི་གེས་དགང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེའི་སྔགས་ཨཱའི་ཡི་གེས་དགང་བར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་གང་དུ་འང་མི་རྟོག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དོ། ། དེ་ནམ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། ། ཐིག་ལེའི་མགོ་ལ་བལྟ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་མགོ་ལ་བལྟའོ། ། མདོར་ན་ནཱཾ་གི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། པའི་མཐའ་མའི་ས་བོན་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མའི་ས་བོན་མའི་ཡི་གེའོ། ། སྦྲང་རྩི་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲང་རྩི་ཆེན་པོ་སྟེ་འཇོམས་བྱེད་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་པོ་མི་ཤེས་པ་དོན་མེད་པར་བྱེད་པ་པོའོ། ། ས་མཐའ་ནི་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། ཨ་ཡིས་དགང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་བཀང་བ་སྟེ། གཉིས་ལས་ཧཱའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་ཚོགས་ནི་སྲོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཏེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བབས་པས་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་འཛིན་པ་པོའོ། ། པ་མཐའ་ནི་མའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཨཾ་གི་ཡི་གེས་ཅོད་པན་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ། ཅོད་པན་ལ་སྤྲས་ཏེ་མདོར་ན་མཱཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། ཆོས་ཀུན་གྱི་ནི་སྤྲིན་རང་བཞིན། །

"Fill the end of the ya-class with Ā" means that the final letter of the ya-class is the letter va. It is to be filled with the letter Ā, and of the two [possible forms], it is the letter vā. "The wind is the wisdom of the life-force" means that the wisdom of the life-force wind having entered the avadhūtī is the realization of all phenomena. "Fill the letter na with the letter Ā" means that the mantra of the letter na should be filled with the letter Ā. "Awakening is non-conceptual in any way" means that one does not conceptualize awakening; one never does so. "One should look at the head of the bindu" means that one should look at the head of the empty bindu. In short, it becomes the letter nāṃ. "The seed-syllable at the end of pa" refers to the seed-syllable ma, the final letter of the pa-class. "The form of great honey" means the form of great honey, which is the form of the great destroyer; it is the Buddha’s wisdom that utterly destroys all views and renders ignorance meaningless. "The end of sa" is the letter ha. "It should be filled with a" means it is filled with the letter Ā; of the two, it is the letter hā. "The assembly of yoginīs is the life-force" means the assembly of yoginīs is the life-force because the bodhicitta of all the channels has descended; it is the sustainer. "The end of pa" is the letter ma. "Endowed with Ā" means together with Ā; likewise, it is adorned with the letter aṃ as a crown, meaning it is set upon the crown. In short, it is the letter māṃ. "The nature of the clouds of all phenomena."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ས་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེའོ། ། དམ་ཆོས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་གསོད་པ་སྟེ་མི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཙྪེ་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙྪེའི་ཡི་གེའི་སྔགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སོང་བ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོང་བ་དེ་སླར་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་སྟེ་འཁོར་བ་པོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། ཏ་སྡེའི་དབུས་གནས་ས་བོན་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་མ་ནི་དའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་ནོ། ། ད་ཡིག་དོན་མེད་པ་སྣང་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དོན་མེད་པ་སྟེ། གཏི་མུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ན་ལ་ཨི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེ་ལ་ཨིའི་ཡི་གེས་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བ་སྟེ་གཉིས་ལས་ནིའི་ཡི་གེའོ། ། འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་འཆི་བ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འཆི་བ་ཉིད་དོ། ། ཀྲོ་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྲོའི་ཡི་གེའི་སྔགས་སོ། ། གནོན་པས་འཁོར་བ་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའ་བའི་འཁོར་བ་རྣམ་པར་གཅོད་པའམ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བའིའོ། ། དྷའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྷའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་ནོ། ། འགྲོ་ཀུན་རྒྱུན་འཇོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རིག་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། ། སྤྲོས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །

The phrase "thus called" refers to the nature of the cloud of all dharmas, which is the meaning of "arising and perishing." The syllable "sa" refers to the letter sa. "Sacred Dharma" (saddharma) means that the sacred Dharma slays ignorance; it means it harms ignorance. The "mantra of cche" refers to the mantra of the letter cche. "Bodhisattva" refers to the one who cuts through all the obscurations of the habitual tendencies of a bodhisattva. "Having gone, there is no birth in saṃsāra" means that once gone, there is no further birth in saṃsāra, and thus even the one who wanders in saṃsāra does not exist. "The seed-syllable situated in the middle of the ta-class" refers to the seed-syllable of the letter da, which is the middle of the ta-group. "The letter da is the appearance of the non-existent" means that the entity of the object is non-existent, which is due to delusion itself. "Endowed with i upon na" means the letter na is fully joined with the letter i, resulting in the syllable ni. "The death of the entire world without exception" means that all worldly beings, without remainder, are subject to death. The "mantra of kro" refers to the mantra of the letter kro. "By suppressing, saṃsāra is cut" means that the extremely difficult-to-tame saṃsāra is severed, or likewise, that of the wrathful one. "The seed-syllable of dha" refers to the seed-syllable of the letter dha. "Destroying the stream of all beings" means that it destroys the ignorance of all sentient beings and brings about the state of being without conceptual elaboration (niṣprapañca).

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ། ། སྣུའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཱུའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་ཏེ། རྨོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་ཐམས་ཅད་དོ། ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་དྲུག་དེས་དེ་ལྟར་སྤོང་བ་དེ་གང་བཤད་པའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱེད་བཅས་ཚིག་བཅུ་བཞི། ། རྩ་ཡི་འཁོར་ལོའི་མཐའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་སྔགས་ཚིག་བཅུ་བཞིའི་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་ཡི་གེའི་འཁོར་ལོའོ། ། དེས་དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་ཚིག་བཤད་པ། གྲཾ་ཐི་ཏ། དྷཱ་རི་ཎི། སུམྦྷ་ནི་སུམྦྷ། ཧ་ན་ཧ་ན། པྲཱ་ཎཱཾ། སརྦ་པ་ཤཱ་ཝཱ་ནཾ། མ་ཧཱ་མཱཾ་ས། ཙྪེད་ནི། ཀྲོ་དྷ། མཱུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བུམ་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལས། ། རྣལ་འབྱོར་གང་དང་གང་འདོད་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པས་ལས་གང་དང་གང་གིས་ཏེ་བུམ་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ། ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སོ། ། རྐང་པའི་བར་དུ་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་གི་རླུང་ནོར་བུའི་སྐུད་པ་ལྟ་བུ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་དངོས་གྲུབ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་གི་གཞན་གྱི་གོ་འཕང་ངོ་། ། སྦྱོར་བ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པའི་དུས་སུ་འགྲུབ་པ་སྟེ། ཡི་གེའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཞི་བའི་ལས་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

The phrase "making it the nature of non-elaboration" means to render it into a state free from conceptual proliferation. "The seed-syllable of mū" refers to the seed-syllable of the letter mū. "The action of all the deluded worlds" refers to all the karmic activities of the deluded world. By means of the meaning of the syllables explained, one thus abandons the six migrations, such as the hells and so forth. "Thus, the fourteen and a half words are the end of the channel-cakras" means that the fourteen and a half mantra-words are the mantra-cakra, which is the syllable-cakra. By that, the channels are generated in that manner; the words are explained as: gṛṃthita, dhāriṇī, sumbhanisumbha, hana hana, prāṇāṃ, sarvapāśānāṃ, mahāmāṃsa, cchedani, krodha, and mū. "Whatever action, such as the 'vase-holder' and so forth, the yogi desires to perform" means that the lords of yoga, through their desire, perform whatever action they wish by means of the 'vase-holder' and other such rites. The intention is that these should be performed through pacifying and other such activities. Regarding the phrase "He spoke this" and so forth, the "application" is by means of meditative absorption (samādhi). One should visualize the life-wind (prāṇa) with the mind as being like a thread through a jewel, from the feet upward. Its accomplishment is the state of another through one's own words. "The application is accomplished" means that at that time, during the period of the yogi's power, it is accomplished; the meaning is that the yogi desires the pacifying and other activities within the wheel of the syllable-mechanism.

དེ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དྲུག་པོ་དེའི་རིམ་པས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་གསུངས་པ་སྟེ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཚིག་གོ། ། ཚིག་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་གསུངས་པ། གཙུག་ཏོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཙུག་ཏོར་ནི་ནམ་མཁའོ། ། ལུས་ནི་ལྟེ་བའོ། ། ངག་ནི་མགྲིན་པའོ། ། སེམས་ནི་སྙིང་གའོ། ། ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་སོ། ། སྐྱེ་གནས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པས་རེ་རེའི་མཐར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འབབ་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། ། འདི་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་དང་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་སྔོན་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་འཁྲུལ་འཁོར་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་ན་འཁོར་ལོ་འདི་རྣམས་ཡི་གེ་རེ་རེའི་མཐར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། ། སླར་ཡང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་འཁོར་ལོ་དྲུག་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བདུན་པ་གསུངས་པ། རྟྟི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟྟིའི་ཡི་གེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྔགས་སོ། ། དེས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་ཡི་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས། ། ཉེ་བའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་དང་ཉེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་གང་བྱེད་པ་པོར་ཡོངས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

Furthermore, it is taught that these six wheels of method are to be applied in their respective order; these are the words of Vajravārāhī. For that reason, the Blessed One spoke these words, beginning with "The uṣṇīṣa," and so forth. The uṣṇīṣa is space. The body is the navel. Speech is the throat. The mind is the heart. "Wisdom" refers to the coemergent. The "place of birth" is the wisdom wheel; thus, one should understand each [wheel] in both forward and reverse order. "That very [wheel] is to be realized by the awakenings" means it is to be understood and known through the flow of the maṇḍalas of the left and right [channels]. "This is the portion of method" means that the six explained wheels are of the nature of method because they are established beforehand. Now, the yantra of the portion of insight is taught, beginning with "The portion of insight," and so forth. Alternatively, at the end of each syllable of these wheels, they are also of the nature of insight and method. "Furthermore, for the sake of necessity" means that outside of the six wheels, the seventh mantra wheel is taught, beginning with "The ṭṭi mantra," and so forth. The syllable ṭṭi is the mantra of the coemergent form. By that, it is of the nature of the coemergent. "By the distinction of the wheels, the proximate actions are performed" means that it is connected to the agent of all the yantra wheels to be explained and the various distinctions of the proximate actions.

དཾཥྚྲཱ་ཀ་རཱ་ལི་ཡི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཾཥྚྲཱ་ཀ་རཱ་ལིའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས། ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟ་བས་སོ། ། མ་སྔགས་ཧཱ་སྔགས་མུ་དྲེའི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མའི་ཡི་གེའི་སྔགས་དང་། ཧཱའི་ཡི་གེའི་སྔགས་དང་མུ་དྲེའི་སྔགས་སོ། ། རྣ་བ་ཡི་ནི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཉན་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་དེ་ཝ་སྱཱ་གྲ་མ་ཧི་ཥིའི་སྔགས་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་དེ་བ་སྱཱ་གྲ་མ་ཧི་ཥིའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་སྣའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེ་སྣའི་རང་བཞིན་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་དྲིའོ། ། ས་ཧ་སྲ་ཤི་རེའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཧ་སྲ་ཤི་རེའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། དབྱངས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡི་ནི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་རྣམས་ཀྱིས་དང་སྒྲའི་བདག་པོའོ། ། ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཚིག་གི་གཟུགས་དང་སྐད་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། ། ས་ཧ་སྲ་བཱ་ཧ་བེའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཧ་སྲ་བཱ་ཧ་བེའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་སམ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་རེག་བྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཤ་ཏ་ས་སྔགས་འཁོར་ལོ་གཅིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་ཏ་སའི་སྔགས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་གཅིག་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། མཁའ་འགྲོ་མའི་སྔགས་འཆི་བ་དང་། ། སྐྱེ་བ་ཡི་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །

Regarding the phrase "the mantra of Daṃṣṭrākarāli": the words of the mantra of Daṃṣṭrākarāli are such that beings do not become of the nature of karma, because they consume conceptual construction. Regarding "the mantra of Ma, the mantra of Hā, and the mantra of Mudrā": these are the mantra of the letter Ma, the mantra of the letter Hā, and the mantra of Mudrā. "The nature of the ear" means the nature of the ear, which is the nature of hearing, reflecting, and meditating. Regarding "the mantra words of Śrī Heruka Devasyāgramahiṣī": by the mantra words of Śrī Heruka Devasyāgramahiṣī, it is the nature of the nose; that is, the nature of the nose is the divine wisdom of fragrance. Regarding "the mantra of Sahasraśire": these are the mantra words of Sahasraśire. "The form of the Lord of Melodies" means the Lord of Tastes and the Lord of Sounds; it also refers to the forms of divine words and the knowledge of various languages. Regarding "the letters of the mantra of Sahasrabāhave": by the mantra words or letters of Sahasrabāhave, "the form of the body" means the form of the body, by way of the great tangible object itself. Regarding "the single wheel of the meaning of the mantra of Śatasā": this is the single wheel of the words of the meaning of the mantra of Śatasā, which is the nature of insight. "The ḍākinī mantra is the nature of death and birth."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆི་བའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་སུ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། འདི་གསུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཛིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྡུད་པར་མཛད་པ་མོའི་ཚིག་སྟེ་ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ། མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་རྐང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱུགས་བཞིན་ནོ། ། མངལ་གྱི་གནས་ངེས་པར་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རིག་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། ཧ་སྲཱ་ན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ། ཧ་སྲཱ་ན་ནེ་ཡི་ནི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་སྭཱ་ན་ནེའི་སྔགས་སོ། ། ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ལ་རེག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་དང་ཕྲད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཛྭ་ལི་ཏ་ཏེ་ཛ་སེའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཛྭ་ལི་ཏ་ཏེ་ཛ་སེའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གང་དུ་ཅི་ལ་རྩོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡིད་དོ། ། ཛྭ་ལཱ་མུ་ཁིའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཛྭ་ལཱ་མུ་ཁིའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལས་རེག་པ་གྲུབ་པོ། །

This refers to the nature of death and birth within the cakras of the ḍākinī mantras; it is "death" because it is to be generated by the nature of the syllables of jñāna. This nature of birth is certain because it is for the purpose of traveling everywhere throughout the various supramundane realms. From the words "He spoke this" and so forth, up to "the holder," these are the words of the compiler; the remainder is easy to understand. Now, the eighth cakra is taught, beginning with "Ignorance" and so forth. By the mere arising of ignorance, [the factors] such as ignorance and so on are fully grasped, just as [beings are bound] by the four legs of cattle and so forth. For the sake of definitely emerging from the state of the womb, one will recollect all-encompassing awareness through the power of previous karma. The rest is easy to understand. The mantra syllables are taught, beginning with "Ha-srāṇa" and so forth. "Ha-srāṇa-ni-ye mantra" refers to the mantra of Ha-srāṇa-ni. "Touching the form of the object" means the jñāna that has reached everywhere through contact with the form of the object. "The mantra words of Jvalitejase" means that by the mantra words of Jvalitejase, the object of the mind is [addressed]; because of the exertion toward whatever is the object of the mind, it is the "various mind." "The words of Jvālāmukhī" means that by the mantra words of Jvālāmukhī, the "object of the body" is established through the contact of the activity known as the "object of the body."

པིཾ་ག་ལ་ལོ་ཙ་ནེའི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། པིཾ་ག་ལ་ལོ་ཙ་ནེའི་སྔགས་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། བཛྲ་ཤཱ་རཱི་རེ་སྔགས་ཚིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཛྲ་ཤཱ་རཱི་རེའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། བཛྲཱ་ས་ནེ་ཡི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཛྲཱ་ས་ནེའི་སྔགས་ཏེ། སྣ་ཡི་ཡུལ་ལ་རེག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་དྲི་རྣམས་སོ། ། མི་ལི་ཏེ་ཡི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལི་ཏེའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཏེ། སྣ་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཙི་ལི་ཏེ་ཡི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཙི་ལི་ཏེའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཏེ། དབྱངས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡི་ནི་ཡུལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་བདག་པོའི་ཡུལ་ཏེ་རོ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡང་ངོ་། ། ཧེ་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧེའི་སྔགས་སོ། ། ལན་གཉིས་བརྗོད་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ལན་གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཧེ་ཧེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སྒྲ་ཡི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོའི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲའོ། ། སྒྲ་དང་དབྱངས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དང་དབྱངས་ཀྱི་བདག་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ་སོ་སོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་དབང་པོའིའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཚིག་ཕྱེད་བཅས་བདུན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བདུན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཧ་སྲཱ་ན་ནེ།

Regarding the phrase "the mantra of Piṅgalocanā": this is the mantra of Piṅgalocanā, which is the eye consciousness. Regarding the phrase "the mantra word of Vajraśāri": this is the mantra word of Vajraśāri, which is the body consciousness. Regarding the phrase "the mantra of Vajrāsane": this is the mantra of Vajrāsane, which is the contact with the object of the nose. Regarding the phrase "the mantra word of Milite": this is the mantra word of Milite, which is the nose consciousness. Regarding the phrase "the mantra word of Cilite": this is the mantra word of Cilite, which is the object of the Lord of Melody. Regarding the phrase "the he mantra": this is the mantra he. Regarding the phrase "to be recited twice": it should be recited twice in that manner, namely he he. Regarding the phrase "the object of sound": this is the various sounds of the auditory faculty. Regarding the phrase "the consciousness of sound and melody": this refers to the two consciousnesses of sound and the Lord of Melody, which are distinct as the object and the faculty. Thus, "seven and a half mantra words" refers to these seven and a half mantra words, as follows: hasrānane.

ཛྭ་ལི་ཏ་ཏེ་ཛ་སེ། ཛྭ་ལཱ་མུ་ཁི། པིཾ་ག་ལ་ལོ་ཙ་ནེ། བཛྲ་ཤཱ་རཱི་རེ། བཛྲཱ་ས་ནི། མི་ལི་ཏ། ཙི་ལི་ཏེ། ཧེ་ཧེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཀུན་གྱི་སྐྱེ་དང་འཆི་བའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་གཟུགས་ཏེ་འབྱིན་པ་དང་སྡུད་པའི་དབང་གིས་སོ། ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་སྟེ་ལས་ཀྱི་སར་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལ་གནས་པས་ཡང་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསོད་པ་སྟེ་རང་གི་ང་རྒྱལ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདེ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བས་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩེན་པའི་ཕྱིར་བདེ་དགའ་བའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའོ། ། ཐུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྒྲ་སྔོན་དུ་བཤད་པའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བས་བོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ཆུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དེ་ལྟར་པདྨ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་གནས་སོ། ། རང་རང་ལས་རྣམས་ཀྱིས་གསད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་གཞན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། ། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་དེས་དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་དུས་སུ་རང་བཞིན་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱས་ནས་ལས་བྱས་པར་གྱུར་པ་འགྲུབ་པའོ། ། གཞན་དུ་ན་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། ། དམ་པའི་ཆོས་མི་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཚིག་གོ། །

JVA LI TA TE JA SE | JVA LĀ MU KHI | PIṂ GA LA LO CA NE | VAJRA ŚĀ RĪ RE | VAJRĀ SA NI | MI LI TA | CI LI TE | HE HE. This is what is called [the mantra]. "The form of the birth and death of all" means that these syllables are the form of the death and birth of all, by way of emission and withdrawal. Birth occurs through the power of the consciousness of the yoginīs of all the Buddhas and Bodhisattvas; it is the performance of the welfare of sentient beings on the ground of karma through the power of former aspirations. By abiding in that, there is the "slaying" of the objects, the faculties, and the consciousnesses; this is intended to mean the destruction of one's own pride. "Thus it was said," and so forth. "Joy of bliss" means because one is joyful through bliss; it is the joy of bliss because it is for the sake of sporting. The Blessed One is Vajraḍākinī. The "mind" is the sound of Vajravārāhī, as explained previously. By that— Through such application, "bola" and so forth are mentioned. "The lotus of the object" means that the object is the lotus, and that itself is the birthplace, the place of arising. "Slaying by their respective actions" means that the objects of the faculties, such as the eyes, and other external actions such as generosity are performed. When those sentient beings, at the time of action, perceive the nature in that way, the performed action is accomplished. Otherwise, it would be destroyed. The sublime Dharma would become untrue. This is the speech of Vajravārāhī.

དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་གཅིག་དགང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐ་མལ་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྒྱུད་དང་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་དང་བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པར་རོ། ། དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དེར་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་རྟོགས་སླ་སྟེ་འདི་ནི་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་པའོ། ། ད་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དགུ་པ་གསུངས་པ། ས་མཐའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཧའི་ཡི་གེའོ། ། དྲུག་པའི་དབྱངས་སྟན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲུག་པའི་དབྱངས་ཨཱུའི་སྟན་ནོ། ། ཟླ་དུམ་ཐིག་ལེས་མགོ་ལ་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཐིག་ལེས་ཅོད་པན་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ། མདོར་ན་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའོ། ། ལན་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། །

Following that, in order to fill the mind with a single-pointed focus, the Blessed One spoke these words, beginning with "The wheel of insight" and so forth. Regarding the phrase "the heart mantra of wisdom," it refers to the wisdom that arises at the time when a yogi overcomes the objects, sense faculties, and so on, of ordinary worldly beings. However, because it is the very support for the yoga of the heart mantra of worldly yogis, it is the "ordinary wisdom" of ordinary people, as it pertains to external activities such as generosity. Therefore, it is called "the heart mantra of the practitioner's wisdom." The phrase "in the tantras and tantras" refers to all the Yoga and Yoginī tantras, such as the Glorious Guhyasamāja and the Cakrasaṃvara. Furthermore, the Blessed One taught various activities, such as the "various applications" and so forth. In those, the collections of activities for ordinary yogis and the like are taught; thus, it has the meaning of "activity." The rest is easy to understand. This is the eighth wheel. Now, the ninth wheel of the yantra is taught, beginning with "the end of the earth" and so forth. This is the letter ha. Regarding "seated upon the sixth vowel," it means seated upon the sixth vowel ū. "Adorned on the head with a crescent moon and a drop" means adorned on the crown with a half-moon and a bindu; in short, it is the syllable hūṃ. It should be recited twice.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ངོ་། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གསང་བའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་འོག་དང་སྟེང་དུ་མི་གཡོ་བའི་སེམས་དགའ་བ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཛག་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཁ་གཉིས་ནི་ཁའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཏེ་ཁ་ཁ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དྷུ་གཉིས་ནི་དྷུའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཏེ་དྷུ་དྷུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། མུ་རུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་རུའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཏེ་མུ་རུ་མུ་རུའི་ཡི་གེའོ། ། ལས་རྣམས་ཀྱི་ནི་དངོས་པོ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཧའི་ཡི་གེ་དང་ཧཱུཾ་རིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསད་པ་དང་བསྐྲད་པ་དང་སྡང་བ་དང་རེངས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྲོག་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཉེ་བའི་ལས་བཞི་དང་བཅས་པ་བརྒྱད་དེ། དེའི་ཡང་མཉམ་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲོག་བརྒྱད་དོ། ། ཉེ་བའི་ལས་རྣམས་བཤད་པ། ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དགུག་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བའོ། ། ཨ་དྭཻ་ཏེ། མ་ཧཱ་ཡོ་གི་ནཱི། པ་ཐི་ཏ་སིདྡྷེའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཨ་དྭཻ་ཏེ། མ་ཧཱ་ཡོ་གི་ནཱི། བ་ཐི་ཏ་སིདྡྷེ། ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། དེ་ཡང་ལུས་མཐའ་ཡི་ནི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་མཐའི་གཟུགས་ཏེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། གང་ཅུང་ཟད་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་།

Thus, the phrase "the two mantra syllables to be recited" refers to hūṃ hūṃ. "The secret form of Vajrasattva" means that at the time when the yogis experience the joy of the immovable mind, they maintain the yoga of non-emission below and above the secret Vajrasattva. "The two khas" refers to the two syllables of kha, namely kha kha. "The two dhus" refers to the two syllables of dhu, namely dhu dhu. "The two murus" refers to the two syllables of muru, namely the syllables muru muru. "The essence of the actions" means that they have become the actual entities of the actions; the meaning is that through the sequence of the syllable ha and the long hūṃ syllable and so forth, they become the entities of killing, expelling, causing hatred, and paralyzing. "Abiding together with the life-force" refers to these eight actions, including the four secondary actions, which are the eight life-forces such as abiding in equanimity and so forth. The secondary actions are explained as: pacifying, enriching, summoning, and magnetizing. The phrase "the mantra words of advaita, mahāyoginī, and pathitasiddhe" refers to the mantra words: advaita mahāyoginī pathitasiddhe. Furthermore, "the form of the limit of the body" means the form of the limit of the body, which is the ālayavijñāna (all-ground consciousness). "Whatever is expressed by way of words" refers to the various enumerations of verbal expression.

སེམས་དང་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟེ། དེ་བཀླགས་པས་གྲུབ་བོ། ། བསམ་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཆེན་མོའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གནས་སོ། ། ཆེན་པོའི་སྒྲས་བསམས་པ་ཡང་ངོ་། ། དྲེ་དྷཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་སྟེ་ཚིག་ལན་གཉིས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཚིག་གཉིས་ཏེ། དྲེ་དྷཾ་དྲེ་དྷཾ་བྱ་བའོ། ། གྲཾ་གཉིས་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲཾ་གྲཾ་གི་སྔགས་རྐང་གཉིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཧེ་གཉིས་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧེ་ཧེའི་རྐང་པ་གཉིས་སོ། ། ཧ་གཉིས་ཚིག་ནི་ཧ་ཧའི་ཡང་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། ཁྲོ་བཅུའི་ཡི་གེ་གཤིན་རྗེ་ནི། ། མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་ཀྱིར་གོ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོ་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཅུ་རྣམས་ཏེ་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཡིར་བྱ་བར་གོ་བར་བྱའོ། ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་ལས་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། པ་སྡེའི་བཞི་པའི་ས་བོན་ལ། ། ཨཱི་དབྱངས་མགོ་ལ་རེག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཞི་པའི་ས་བོན་བྷའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱིའི་ཡི་གེས་མགོ་ལ་རེག་པ་སྟེ་མདོར་ན་བྷཱིའི་ཡི་གེའོ། ། མེ་སའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱང་ཀུན་གྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་གྱི་ཚིག་གཟུགས་སོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཚིག་བཅུ་གཉིས་ནི། །

This is the definition of mind and body; it is established by reading it. It is by means of the form bodies of the Great Yoginī, who is non-dual with intention. The intent is that she approaches the various elements. Because she is spontaneously present in all things non-dually, she abides by the power of prior karma. The word "great" also refers to intention. Dredhaṃ is a mantra syllable; "recited twice" means there are two words, namely dredhaṃ dredhaṃ. "Two words of graṃ" refers to the two mantra lines of graṃ graṃ. Likewise, "two words of he" refers to the two lines of he he. "Two words of ha" refers to the two syllables of ha ha. Regarding the ten wrathful syllables, Yama, and so forth, it should be understood that these are the ten syllables of the ten wrathful deities, such as Yamāntaka and the rest. The individual activities of the Yoginīs who are of that nature are also [to be understood]. "The seed of the fourth of the pa-class, touched by the vowel ī" means the syllable bha, the fourth of the pa-group. It is touched by the syllable ī on its head; in short, it is the syllable bhī. "The fire-earth mantra" refers to the two-syllable mantra which is the word of all, the form of the words of all channels and all Yoginīs. "The nature of the ḍākinī" means the nature is the ḍākinī. Thus, the twelve mantra words are: [Note: The passage concludes with the enumeration of the twelve mantra words.]

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ། ཁ་ཁ། དྷུ་དྷུ། མུ་རུ་མུ་རུ། ཨ་དྭཻ་ཏེ། མ་ཧཱ་ཡོ་གི་ནཱི། པ་ཐི་ཏ་སིདྡྷེ། དྲེ་དྷཾ་དྲེ་དྷཾ། གྲཾ་གྲཾ། ཧེ་ཧེ། ཧ་ཧ། བྷཱི་མེ་ས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་སླུ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཆོས་བསྟན་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་སྲུང་བས་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚར་གཅད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏོ། ། དེས་ན་སྟོན་པ་སྟེ་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་གཙོ་བོ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཙོ་བོ་སྟེ་བདག་པོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ལས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་རྨུགས་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེས་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསོད་པར་བྱེད་དོ། ། སྲིད་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་སླར་སྐྱེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྲིད་པའི་བག་ཆགས་ལས་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟར་གཅོད། ཡང་གསུངས་པ། སྐྱེད་ཡིག་ཕོ་ཉ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

Regarding the phrase "thus," it refers to the following twelve mantra words: hūṃ hūṃ, kha kha, dhu dhu, muru muru, advaitē, mahāyoginī, pathitasiddhe, dreḍhaṃ dreḍhaṃ, graṃ graṃ, he he, ha ha, and bhīme sa. "Deceiving the twelve links of dependent origination" means to eliminate the twelve links of dependent origination, beginning with ignorance and so forth; this is what is meant by "deceiving." "Teaching the Dharma to sentient beings in the form of a yoginī and as an emanation body, establishing them in the great samaya, and causing them to attain the state of nirvāṇa" is the definitive teaching of the Blessed One. The phrase "he spoke this" and so forth indicates the subduing of hostile sentient beings through the protection of the teaching. Thus, it is the Teacher who appears in forms such as emanations. "Of the lord of the great samaya" means that by having thoroughly entered the clear light, one directly realizes the lord of nirvāṇa, because of the very clarity of that realization. "By action, one is simultaneously stupefied" means that by performing actions such as pacification and so forth, one thus destroys the nature of the twelve links of dependent origination, in order to sever bhava (becoming). How is it that one is born again? How is the bodhisattva, who is liberated from the habitual tendencies of bhava, severed? Furthermore, it is said: "By the messengers of the seed-syllables..." and so forth.

དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་སྡུད་པར་མཛད་པ་མོའི་འོ། ། གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་གཉིས་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་པ་གསལ་བ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ངོ་། ། དྲིས་པ་ཡང་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཞན་དུ་ན་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་རང་ཉིད་བདག་པོར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་འདིའོ། ། ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། ། ཕོ་ཉ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ལས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རྫོགས་པའི་ཕོ་ཉ་མའི་ཡི་གེའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འཁོར་ལོའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་སྟེ་རྩིབས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་གཟུགས་སོ། ། དམ་ཚིག་གི་གཙོ་བོའི་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པ་མདོར་བསྟན་པ་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་ཡི་གེའི་ཕོ་ཉ་གཉིས་མི་སྲིད་པའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་བཤད་པས་ཁྱད་པར་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་མོ། ། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ། ། མི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། འཁྲུལ་པ་ཙམ་མོ། ། ལུས་ཀྱང་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་གས་ནས་ཁུ་བ་སྐྱེའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་དང་ཕ་དག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་སྐྱེའོ། །

Thus, the first verse is that of the one who compiles [the text]. The second and subsequent verses are the clear questions posed by the heroes, such as Khaṇḍakapālin and others; these are the words of the Blessed One. The questions should be understood by following the source text. Otherwise, Vajravārāhī herself would become the master. At that time, these are the words of the Blessed One. "Syllables" refers to the syllables of the mantra. "Of the messengers" refers to the messengers of the letters that complete the syllables of the mantra-action. "The nature of the form of the wheel" means the form of a mechanical wheel, having the shape of thirty-six spokes. "The nature of the yogin at the time of the principal samaya" is connected to the word "generate." Regarding the detailed explanation of this half-verse summary, it is said: "There is no wheel," and so forth. Such a wheel of nature and the messenger of syllables are both impossible. Just as all phenomena are explained as having the characteristic of impermanence, the specific phenomena of the body are merely momentary. However, in the case of worldly forms and so forth, even momentariness does not exist, because they are unreal; they are mere delusion. Just as sap arises from the cracks in trees, likewise, through the habitual tendencies of beginningless time, the seeds of desire for mother and father arise.

གས་པ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེའོ། ། ཇི་ལྟར་ནགས་སུ་སྨྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡལ་ག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པས་ཕན་ཚུན་དྲུད་པར་བྱེད་དོ། ། མེ་སྐྱེས་ནས་རང་གི་ལུས་དང་ནགས་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཞེ་སྡང་གི་མེས་ཐམས་ཅད་བསྲེག་ཅིང་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། ། བེམས་པོའི་དངོས་པོ་ལས་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བའོ། ། འདི་ནི་ལུས་ཀྱིས་ངེས་པར་སྤྱད་པའོ། ། དེའི་ཚེ་གང་དུ་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་། འོན་ཀྱང་བདེ་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། སྣ་ཚོགས་པ་བསྣམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་ལོ་འདི་ལ་སོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྗེས་རྣམས་ཀྱི་མིང་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མི་བདེན་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམས་པས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་མཚན་ཉིད་བྱ་བ་སྟེ་རྒྱུན་དུ་དེ་ལྟར་རོ། ། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དགུ་པའོ། ། ད་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཅུ་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་གསུངས་པ། ཧ་ས་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཧ་ས་ཧ་དཔའ་བོ་གཅིག་སྔགས་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ས་ཧ་དཔའ་བོའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་པ་ས་བོན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་རྣམས་སུ་བཤད་པའོ། ། ཧའི་ཡི་གེ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། ས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། ཧ་མི་བསྐྱོད་པའོ། །

As previously described, beings and so forth will come into existence. Therefore, mutual hatred and the like arise. Just as in a forest, when the branches of bamboo and other trees are stirred by the wind, they rub against one another; once fire is produced, it burns its own body and the entire forest. In the same way, sentient beings are all burned by the fire of mutual hatred and wander in saṃsāra. From the nature of inanimate matter, they proceed to that which is not inanimate. This is the definitive practice of the body. At that time, where do the wheels and so forth arise? However, the causes for the liberation of those beings through the methods of bliss will be demonstrated. The phrase "holding the manifold" is used because of the sixth [case], the genitive. The perception of names for the various traces of this wheel and so forth is also untrue. Therefore, it is said, "by meditating on Mañjuvajra"; this refers to the continuous practice of meditating on method and wisdom in the Yoga Tantras and so forth, which is the characteristic of the avadhūtī. This is the ninth wheel of the yantra. Now, the tenth wheel of the yantra is taught externally, beginning with "Ha Sa Ha." The phrase "Ha Sa Ha, the mantra word of the solitary hero" refers to the mantra word of the Ha Sa Ha hero. The sixth Tathāgata is the seed syllable; this is explained as the seed syllables of the six Tathāgatas. The syllable Ha is Amitābha. Sa is Amoghasiddhi. Ha is Akṣobhya.

བི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། ར་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། ། ཨེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། ཡོན་ཏན་མཐའ་མེད་འཆད་ཡི་གེའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་རྣམས་མཐའ་མེད་པར་འཆད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལྔར་ཀྱང་ངོ་། ། ཧ་ཡི་ས་བོན་ཡི་གེ་བཞི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ་ཧཱ་ཧཱ་ཧཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཧོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧོའི་ཡི་གེ་གཅིག་གོ། ། ཧཱུྃ་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་དག་གོ། ། ཡི་གེ་བདུན་པོ་པགས་སོགས་ཁམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་བདུན་པོ་རྣམས་པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བདུན་རྣམས་ཏེ། པགས་པ་ཤ་དང་དེ་བཞིན་རྒྱུས། ། རུས་པ་རྐང་མར་ཁྲག་དང་ནི། ། ཁུ་བ་དང་ནི་བདུན་ཤེས་བྱ། ། ཁམས་རྣམས་ཡི་གེ་རྣམས་དང་བཅས། ། ཏྲཻ་ལོ་ཀྱ་བི་ནཱ་ཤ་ཡི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏྲཻ་ལོ་ཀྱ་བི་ནཱ་ཤའི་སྔགས་རྣམས་ཏེ། སྡང་བ་ལ་ནི་གོ་ཆའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་སྡང་བ་རྣམས་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བསྲུང་བའི་གོ་ཆར་འགྱུར་རོ། ། ཤ་ཏ་ས་ཧ་སྲ་ཀོ་ཊཱི། ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་ཏ་ས་ཧ་སྲ་ཀོ་ཊཱི། ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རེའོ། ། ས་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་སའི་ཕ་རོལ་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱུའི་དབྱངས་ཀྱིས་སྤྲས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱུའི་ཡི་གེའི་དབྱངས་ཀྱིས་འོག་གི་ཆར་བརྒྱན་པའོ། ། ཟླ་བའི་དུམ་བུ་ཐིག་ལེས་བརྒྱན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་ཐིག་ལེ་མགོ་བོ་ལ་སྤྲས་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའོ། །

Vi is Vairocana. Ra is Ratnasambhava. E is Vajrasattva. "The letters that explain infinite qualities" means that these Tathāgatas become the qualities of those who explain them infinitely. This also applies to the five tantras, such as the Kriyā. "The four seed-syllables of Ha" means the nature of the four seed-syllables of Ha: Hā Hā Hā Hā. "The single Ho" refers to the single syllable Ho. "The two Hūṃs should be recited" refers to Hūṃ Hūṃ. "The seven letters are the elements, skin and so forth" means that these seven letters are the seven elements, beginning with skin: "Skin, flesh, and likewise sinews, bone, marrow, blood, and semen—these are known as the seven. The elements together with the letters are the mantra Trailokyavinaśa." This refers to the mantras of Trailokyavinaśa, which serve as armor against those who are hostile. "By this, one becomes armor that protects against those who are hostile and those who cause harm." Śatasahasrakoṭi-tathāgataparivāre means "the retinue of hundreds of thousands of millions of Tathāgatas." "Ending with Sa" means that following the Sa, there is the letter Ha. "Adorned with the vowel Ū" means it is decorated with the vowel Ū in its lower part. "Adorned with the crescent moon and the bindu" means it is decorated with a half-moon and a bindu at the head; in short, this is the syllable Hūṃ.

མ་གསུངས་ཀྱང་གཉིས་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་མ་མཉན་པ་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་ཉེར་སྡུད་སྔགས་ཐམས་ཅད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་སྔགས་ཏེ་སྔགས་སོ། ། ཧ་ཨཱུ་ཨཾ་ཧཱུྃ་ཡི་གེ་གཉིས་པ་མདོར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་དང་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་བཞི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བཞི་རྣམས་སུ་བརྗོད་དོ། ། ཧ་ས་ཧ་བཱི་རེ། ཧཱ་ཧཱ་ཧཱ་ཧཱ་ཧོ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ། ཏྲཻ་ལོ་ཀྱ་བི་ནཱ་ཤ་ནི། ཤ་ཏ་ས་ཧ་སྲ་ཀོ་ཊཱི། ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྐྱེད་དངོས་གྲུབ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུས་རྣལ་འབྱོར་མ་པདྨ་ཅན་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེས་བཀས་གནང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀས་གནང་བ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་སུ་ཡང་སྐྱེ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངེས་པའོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ་ངེས་པའོ། ། བཀས་གནང་འཁོར་ལོའི་རབ་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །

Even if not explicitly stated, two [syllables] should be given in order to delude those who do not listen. This is the syllable HŪṂ. Thus, "all the mantras of the summary" refers to the mantras that summarize in that manner. The two syllables HA, ĀŪ, and AṂ are for the sake of condensation. "The nature of the mantra" means that all syllables are of the nature of the mantra in that way. "Thus, the mantra words are four" means that the mantra words are expressed as four in that manner: HA SA HA VĪRE, HĀ HĀ HĀ HĀ HO HŪṂ HŪṂ, TRAILOKYA VINĀŚANI, ŚATASAHASRAKOṬI, TATHĀGATA PARIVĀRE HŪṂ HŪṂ. "The yoginīs arise as accomplishments" means that for practitioners, through the cause of non-dual accomplishment, the yoginīs such as Padminī and so forth arise; this is intended to mean that they bring about the accomplishment of Mahāmudrā. Through that, the accomplishment of the authorized command is attained. By attaining that accomplishment, the authorized command of all the Tathāgatas will be fully engaged for the sake of sentient beings. Therefore, one is also born in the form of a yoginī; this is the certainty of the Tathāgatas. The two verses beginning with "He spoke this" are the words of Vajravārāhī; this is the certainty. "By the excellent application of the wheel of the authorized command" means that this was clearly taught in the King of Tantras of the Yoginīs who follow the yoga.

དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གསུངས་པ་འདིར་ཐོག་མར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པའི་ལེའུར་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་སམ་རྣལ་འབྱོར་མ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟ་བའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་དབུགས་རྒྱུ་བས་འཕོ་བ་གཅིག་གི་དུས་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་རེ་རེའི་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་དྲུག་སྟེ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། དབྱུ་གུ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་དབུགས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་དབུས་སུ་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཏུ་བར་བྱའོ། ། དེའི་བཀས་གནང་བའི་དངོས་གྲུབ་ངག་གི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། ཇི་ལྟར་གནས་ལ་སོགས་པར་རྣལ་འབྱོར་མའི་ངག་གི་དངོས་གྲུབ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཚར་གཅད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་གང་གི་ཚེ་སྐད་ཅིག་ལ་ཡི་གེ་རྣམས་བསྐྱེད་དེ་དེ་བརྗོད་པས་བཀས་གནང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་རོ། ། རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཚར་གཅད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། ། འདི་ནི་བསྡུས་ནས་བཤད་པའོ། ། རྒྱ་ཆེ་བར་རྒྱུད་དང་རྒྱུད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའོ། ། ད་ནི་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་གསུངས་པ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སའི་ཕ་རོལ་ནི་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། དབྱངས་ལྔ་པའི། དྲུང་ན་གནས་པའི་སྟན་ལ་ནི། །

Following that, in the chapter on entering the ocean of primordial wisdom (jñāna), it is taught that there are thirty-seven directions and so forth. The ḍākinīs or yoginīs of that wheel of primordial wisdom—during the time when their accomplishments (siddhi) arise, through the movement of the breath in the left and right channels during the transition of a single shift, they become six maṇḍalas. Each of those also has six maṇḍalas; thus, there are thirty-six messengers of time for the thirty-six maṇḍalas. Through the five danda, there are eighteen hundred breaths. In the center of that, the mantra wheel should be extracted. By its permission, one enters into what is called the accomplishment of speech, which belongs to the yoginīs. Just as in the abodes and so forth, the yoginīs' accomplishment of speech performs both grace and subjugation. Likewise, here, when the syllables are generated in an instant and uttered, all the accomplishments granted by permission occur, as do both grace and subjugation. This is the concise explanation; it should be understood in detail according to the various tantras. The rest is easy to understand. This is the tenth wheel of the yantra. Now, the eleventh wheel outside of that is taught, beginning with the words "Again," and so forth. The "beyond the earth" is the letter ha. Of the fifth vowel, on the seat situated nearby— [End of passage]

ཨུའི་ཡི་གེ་དབྱངས་ཀྱི་ལྔ་པའི་དྲུང་ན་གནས་པ་ནི་ཨཱུའི་ཡི་གེའི་སྟན་ཅན་ནོ། ། ཟླ་དུམ་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའོ། ། ཆོ་གས་དེ་ཁོ་ནའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་གས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། པ་ཡི་དྲུང་གནས་པའི་ས་བོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེའི་ལོགས་ན་གནས་པ་ནི་ཕའི་ཡི་གེའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཚོགས་སྐྱོད་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་དྲ་བ་ནི་ཚོགས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐྱོད་པའོ། ། ཊ་ཡིག་འབར་བར་བྱེད་པའི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཕའི་ཡི་གེས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྔགས་ཏེ་ཕཊ་ཀྱི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། སིཾ་ཧ་རཱུ་པེ་ཁཿའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སིཾ་ཧ་རཱུ་པེ་ཁཿའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། བགེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རླག་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་སེང་གེའི་གཟུགས་བསྟན་པས་འབྲོས་པར་བྱེད་དོ། ། ག་ཛ་རཱུ་པེ་གཿའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ག་ཛ་རཱུ་པེ་གཿཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་སོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བགེགས་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་བགེགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བྱེད་དོ། ། ཏྲཻ་ལོ་ཀྱ་དོ་རེའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏྲཻ་ལོ་ཀྱ་དོ་རེའི་ཚིག་གོ། ། རབ་མཆོག་ཕོ་ཉ་ཀུན་སྐྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་མཆོག་གི་ཕོ་ཉ་རྣམས་དུས་འདིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་ཁམས་གསུམ་དུའོ། །

The letter ū situated near the fifth vowel is the seat of the letter ū. "Adorned with a crescent moon and a bindu" means it is adorned with a half-moon and a bindu; in short, it is the syllable hūṃ. "The seed of suchness through the ritual" means that through such a ritual, it is the seed of suchness, which is the nature of emptiness and compassion. "The seed situated near the letter pa" means that which is situated beside the letter pa is the letter pha. "That which stirs the assembly of yoginīs" means the network of yoginīs is the assembly, and it is stirred by the light rays of primordial wisdom (jñāna). "The mantra that causes the letter ṭa to blaze" means the mantra that is clarified by the letter pha thus becomes the syllable phaṭ. "The mantra phrase siṃharūpe khaḥ" refers to the mantra phrase siṃharūpe khaḥ. "That which destroys the chief of obstructors" means that by manifesting the form of a lion to the chief obstructors, they are made to flee. "The mantra gajarūpe gaḥ" refers to the mantra gajarūpe gaḥ. "That which creates obstacles for all sentient beings" means that for hostile sentient beings and those who harm the teachings, it creates various forms of obstacles. "The phrase trailokyadore" refers to the phrase trailokyadore. "That which generates all the supreme messengers" means that at this time, it generates the supreme messengers throughout the three realms.

ས་མུ་དྲ་མེ་ཁ་ལེ་གྲ་ཧ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་མུ་དྲ་མེ་ཁ་ལེ་གྲ་ཧའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་སྐ་རགས་སྤྲས། ། དེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྐ་རགས་སོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐ་རགས་ཏེ་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་སོ། ། ཧཱུྃ་དང་ཕཊ་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་ཁྱབ་བདག་གོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཁྱབ་བདག་སྟེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། བཱི་རཱ་དྭཻ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཱི་རཱ་དྭཻ་ཏེའོ། ། ཧཱུྃ་སྔགས་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་མེད་ལས། ། ཐ་མལ་འདུས་བྱས་སྐྱེས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་པ་དང་འདུས་བྱས་སྐྱེས་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལས་སོ། ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་རྐང་པ་བདུན་སྔགས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བདུན་ཏེ། དེ་ཉིད་བཤད་པ་ལ། ཧཱུྃ་ཕཊ། སིཾ་ཧ་རཱུ་པེ་ཁཿ། ག་ཛ་རཱུ་པེ་གཿ། ཏྲཻ་ལོཀྱ་དོ་རེ། ས་མུ་ད་མེ་ཁ་ལེ་གྲ་ཧ་གྲ་ཧ། ཧཱུྃ་ཕཊ། བཱི་རཱ་དྭཻ་ཏེ་ཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལས་ཐམས་ཅད་དང་འཇིག་རྟེན་པའི། ། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྐྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་དང་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རླུང་སྣ་ཚོགས་པའི་རྩ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་སོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ས་ནི་རྟེན་ཏེ་ཡིད་དོ། །

The phrase samudramekhale graha refers to the mantra words of samudramekhale graha. "Adorned with a belt like the ocean" refers to the mantra belt. It is the belt of all [those], the mantra that is the nature of immeasurable qualities. "The syllables hūṃ and phaṭ are the pervasive lords of the ḍākinīs" means that the mantra is thus the pervasive lord of the ḍākinīs, by way of being the very form of the principal wisdom. Vīrādveṭe refers to vīrādveṭe. "The mantra word hūṃ" refers to the mantra word of the syllable hūṃ. "From the non-duality of method and insight, the ordinary and the conditioned are born" means that the ordinary and the conditioned are born from method and insight. It means that in that way, all are indivisible. "Thus, the seven lines are the mantra" means that there are thus seven mantra words. To explain that very thing: hūṃ phaṭ siṃharūpe khaḥ gajarūpe gaḥ trailokyadore samudramekhale graha graha hūṃ phaṭ vīrādveṭe hūṃ. "All actions and the mundane are generated as the nature of the mind" means that all actions, such as pacifying and so forth, will generate the mundane ones' ground of wisdom and the nature of the mind. The mind is the consciousness and the various winds through the movement in all the channels. "He spoke this" and so forth: the ground is the support, which is the mind.

ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སའོ། ། ལས་གྲུབ་པའི་མཐར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་དང་གང་གིས་ལས་རྣམས་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་པོར་བྱེད་དེ་གྲུབ་པ་དང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོའོ། ། དེའི་ནུས་མཐུས་སམ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུའོ། ། འོན་ཀྱང་ལས་ཀྱི་མཐར་དེའི་གོ་འཕང་ནི་གནས་ཏེ་མཆོག་སྣ་ཚོགས་པའི་སྦྱོར་བ་འཛིན་པའི་ལུས་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོའོ། ། སླར་ཡང་དེ་ལྟར་ལམ་ལ་གནས་པའི་མི་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྒྱུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཏེའི་ཡི་གེས་སངས་རྒྱས་དང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། མི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། ། མི་རྟག་པར་མི་ཤེས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འབྱུང་ངོ་། ། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། ། བདག་ཉིད་མངོན་པར་སོ་སོར་རྟོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ་བཤད་པ། འདིར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཚིག་སྟེ་ཡང་དག་པའི་སྙིང་རྗེའི་འོ། །

The essence of that wisdom is its very nature, the ground of wisdom. Regarding the phrase "at the conclusion of the accomplishment of action": this refers to whichever yogi first performs actions such as pacification and so forth, and then proceeds to their accomplishment and their nature. By its power, or it also acts for the sake of sentient beings. That too is just so. However, at the conclusion of action, its state remains, and it proceeds together with bodies that maintain the application of various supreme [attainments]. Furthermore, in that way, humans abiding on the path, the buddhas, and the nature of Vajradhara will be born, because they are like an illusion. Or rather, they do not change from the aspect of an illusion. By the letter te, there is no birth and so forth for the buddhas and the entire world, because the three realms are the very form of what is not true. Those who are untrue conceptualize them as true; they do not know them to be impermanent. Therefore, by the power of the equipment of merit, the buddhas and so forth arise. In that way, they arise as the equipment of wisdom. The very aspect of illusion is the great illusion. Therefore, the meaning of the phrase "not an illusion" and so forth is as follows. "One clearly discerns the self" means that because the dharma of all buddhas also teaches the nature of phenomena (dharmatā), it is just so. Why is that? It is explained: here, these are the words of Vajravārāhī, of authentic compassion.

བདག་ཉིད་ནི་མི་བདེན་པ་མེད་པ་སྟེ་གང་གིས་བཅིངས་པ་འམ་གྲོལ་བ་འམ་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། ། དེས་ན་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་མེད་དེ་སྒྱུ་མ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རྨོངས་པའོ། ། འཁོར་བར་འཁོར་རོ། ། འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིས་སོ། ། བདག་དང་བདག་གི་བའི་དངོས་པོས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སེམས་དང་སེམས་ལས་འབྱུང་བ་སྐྱེའོ། ། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་ངོ་། ། མདོར་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཚིག་སྙིང་རྗེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའིའོ། ། འདི་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། ད་ནི་བཅུ་གཉིས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཧཱུྃ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའོ། ། ཧཱ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཏེ་ཧཱ་ཧཱའོ། ། མ་ཧཱ་པ་ཤུ་མ་ཧཱ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཧཱ་པ་ཤུ་མོ་ཧ་ནིའི་ཚིག་གོ། ། འཁོར་བ་རྨོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཚིག་དེ་འཁོར་བའི་རྨོངས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ངན་འགྲོ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། ། ཡོ་གི་ཤྭ་རི་ཏྭཾ་གྱི་སྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོ་གི་ཤྭ་རི་ཏྭཾ་གྱི་སྔགས་སོ། ། ཞི་བ་ཡི་ནི་གཟུགས་སུའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བའི་གཟུགས་ཅན་མའི་སྔགས་ཏེ་ནུས་མཐུ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་འཛིན་ནོ། །

The self is not unreal; it is that by which one is bound or liberated. Therefore, in the mere conventions of the world, one conceptualizes everything as "self" and so forth. Consequently, there is no binding or liberation; it is the delusion of those things that are like illusions and like magical displays. One wanders in saṃsāra through the thorough conceptualization of that which does not arise. Through the entities of "I" and "mine," one experiences the sufferings of the hells and so forth. Therefore, the unreal does not abide anywhere; all bodies, as well as the mind and mental factors, arise through the power of the assembly of causes and conditions. The various elements are also like this. In short, it is said: "From the individual discernment of one's own nature." However, all phenomena and the three vehicles and so forth are merely individual discernment. These are the unerring words of Vajravārāhī. This is the eleventh wheel of the yantra. Now, the twelfth shall be explained: "HŪṂ" and so forth. "HŪṂ" is the syllable HŪṂ. "HĀ" twice refers to the two syllables HĀ, namely HĀ HĀ. "MAHĀPAŚŪMĀHĀNI" is the phrase MAHĀPAŚŪMĀHĀNI. "The delusion of saṃsāra" means that those words are the delusion of saṃsāra, which utterly destroys the lower realms of yogins. "The mantra of YOGĪŚVARĪTVAṂ" refers to the mantra of YOGĪŚVARĪTVAṂ. "In the form of the peaceful one" refers to the mantra of the one with a peaceful form, who also assumes forms of various powers.

ཌཱ་ཀི་ནི་ལོ་ཀཱ་ནཱི་བནྡྷ་ནིའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཌཱ་ཀི་ནི་ལོ་ཀཱ་ནཱཾ་བནྡྷ་ནིའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། འཇིག་རྟེན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ས་ཏྱ་མེ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སཏྱ་མེ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། མཐའ་བཞི་པོ་ནི་སྟོན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་འདིའི་བདེན་པས་མཐའ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། བྷཱུ་ཏ་ཏྲཱ་ས་ནི་ཡི་ཚིག། མུ་སྟེགས་ཡེ་ཤེས་འཇོམས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཀ་བ་ལི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འཇོམས་པ་སྟེ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཚིག་བདུན་པོས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་རྐང་པ་བདུན་ཏེ་བཤད་པ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱ་ཧཱ། མ་ཧཱ་པ་ཤུ་མོ་ཧ་ནི། ཡོ་གི་ཤྭ་རི་ཏྭཾ། ཌཱ་ཀི་ནཱི་ལོ་ཀཱ་ནཱཾ་བནྡྷ་ནི། ས་ཏྱ་མེ་ཧཱུྃ་ཕཊ། བྷཱུ་ཏ་ཏྲཱ་ས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དེ་ཐམས་ཅད་སྔགས་བཟླས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱེད་དོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྤང་བའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་གསུངས་པ།

The phrase "Ḍākinī lokānāṃ bandhanī" refers to the mantra words of "Ḍākinī lokānāṃ bandhanī." "Causing the world to enter awakening" means that it will cause the worlds to enter into awakening. The phrase "satyame hūṃ phaṭ" refers to the mantra words "satyame hūṃ phaṭ." "It teaches the four extremes" means that by the truth of this mantra, the phenomena of the four extremes are also taught. "The words 'bhūta trāsani' destroy the wisdom of the non-Buddhists" means that it destroys the wisdom of the non-Buddhists, such as the intentions of the Kāpālikas and others, through the teaching of the Dharma and so forth. "Thus, by these seven mantra words" refers to the seven lines of the mantra as explained: hūṃ hūṃ hā hā, mahāpaśumohanī, yogīśvari tvam, ḍākinī lokānāṃ bandhanī, satyame hūṃ phaṭ, bhūta trāsani. "It performs the divisions of activity" means that all the activities desired by the lords of yoga, such as pacification and so forth, are accomplished merely by reciting this mantra. The single verse beginning with "He spoke this" and so forth is the complete abandonment of the tantra of Vajravārāhī herself. The remainder is easy to understand. Furthermore, the Blessed One spoke these words:

བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་དུས་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱིས་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་གཡོན་པའི་བུ་གར་ལུག་ལ་སོགས་པས་དང་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་གར་ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པས་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། ད་ནི་འཁོར་ལོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། པ་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་པའི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེའོ། ། ས་མཐའ་ནི་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧཱའི་ཡི་གེའོ། ། ཡ་མཐའ་ཨཱི་ཡི་དབྱངས་དང་བཅས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱིའི་དབྱངས་དང་བཅས་པ་སྟེ་གཉིས་ཀྱིས་ཝཱིའི་ཡི་གེའོ། ། རེའི་ཡི་གེ་ནི་རེའི་ཡི་གེའོ། ། ན་མཐའ་ནི་ནའི་ཡི་གེའི་མཐའ་མ་སྟེ་པའི་ཡི་གེའོ། ། ར་ཡིག་ནི་རའི་ཡི་གེའོ། ། པ་མཐའ་ནི་མའི་ཡི་གེའོ། ། སིདྡྷེའི་ཚིག་ནི་སིདྡྷེའི་ཚིག་གོ། ། བི་དྱེའི་ཚིག་ནི་བི་དྱེའི་ཚིག་གོ། ། ཤྭ་རིའི་སྔགས་ནི་ཤྭ་རིའི་སྔགས་སོ། ། པའི་དྲུང་མ་ནི་པའི་ཡི་གེ་དང་ཉེ་བ་ཕའི་ཡི་གེའོ། ། ཊའི་ས་བོན་ནི་ཊའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་ནོ། ། ཧཱུ་ལ་ཟླ་དུམ་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པ་ནི་ཧཱུའི་ཡི་གེ་ལ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའོ། ། བསྐྱར་ལ་ཡང་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་སླར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེ་དག་གོ། ། པའི་དྲུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕའི་ཡི་གེའོ། ། ཊ་ཡིག་ནི་ཊའི་ཡི་གེའོ། ། ཧཱུྃ་ཕཊ་དང་ནི་སྭཱ་ཧཱ་བཅས། །

Regarding the phrase "twelve" and so forth, the twelve lagna (ascendants) are as follows: the twelve should be accomplished by means of the names of the target and so on, through the left nostril with Aries and so forth, and the right nostril with Taurus and so forth. The rest is easy to understand. These are the twelve wheels of the yantra. Now, the mantra syllables for the centers of these wheels are taught: "End of pa" and so forth: the end of pa is the syllable ma. "End of sa" is the syllable ha. "Endowed with ā" means endowed with the vowel ā; in short, the syllable hā. "End of ya with the vowel ī" means together with the vowel ī; with the two, the syllable vī. The syllable re is the syllable re. "End of na" is the end of the syllable na, which is the syllable pa. The letter ra is the syllable ra. "End of pa" is the syllable ma. The word siddhe is the word siddhe. The word vidye is the word vidye. The mantra of śvārī is the mantra of śvārī. "Near pa" is the syllable pha, which is close to the syllable pa. The seed-syllable of ṭa is the seed-syllable of the letter ṭa. "Adorned with a crescent moon and a bindu upon hū" means the syllable hū adorned with a half-moon and a bindu; in short, the syllable hūṃ. "Repeated, it should be spoken again" means that the mantra should be spoken again in that way: the syllables hūṃ hūṃ. "Abiding near pa" is the syllable pha. The letter ṭa is the syllable ṭa. "Together with hūṃ phaṭ and svāhā."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕཊ་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་སྭཱ་ཧཱ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟན་པའོ། ། སྔགས་འདིས་ལྟེར་གནས་ཆོ་ག་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་སྔགས་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་ཚོགས་གནས་པའོ། ། བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་དང་བཅས་པར་བརྗོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་འདི་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་དེ་མ་ཧཱ་བཱི་རེ་པ་ར་མ་སིདྡྷེ་བིདྱ་ཤཱ་རི་ཕཊ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ལྷ་སྦྱིན་ཁུག་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཧཱུྃ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྟེ། བཅུ་གཉིས་རྣམས་དང་ལྟེ་བཅས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་སོ་སོ་རེ་རེའི་ལྟེ་བར་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་གསུངས་པ། ས་བོན་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལ་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཏེ། པུལླཱི་ར་ལ་སོགས་པ་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་བསྲེས་པ་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱས་པས་ཁམས་དང་སྔགས་མཉམ་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྟེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། མ་བྱུང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མ་གསུངས་ཤིང་གསུང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། ། འོན་ཀྱང་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ནུས་མཐུ་འཆད་པ་པོའི་གནས་གཞན་རྣམས་གསུངས་པ།

The phrase "thus it is said" indicates that [the mantra] is taught together with the syllable phaṭ and svāhā. Regarding the line, "By this mantra, through the ritual at the navel," it means that the twenty-four-syllable mantra is thus assembled at the location of the navel. Regarding the line, "Recite it together with the name of the object of accomplishment," it means that this mantra is recited together with the name of the object of accomplishment, such as: mahā-vīre para-ma-siddhe vidyā-śāri phaṭ hūṃ hūṃ phaṭ devadattaṃ ākarṣaya hūṃ phaṭ hūṃ phaṭ svāhā. The half-verse beginning with "In this way" and so forth belongs to Vajravārāhī. Regarding the line, "The twelve together with the navel," it means that [the mantra] should be applied to the center of each respective wheel. Then the Blessed One spoke these words: "The seed syllables," and so forth. In that regard, in the center of the navel are the twenty-four seed syllables; one should arrange them by intermingling the seed syllables of the places, near-places, and so forth, such as Pullīra and the rest. By doing this, it is called the "wheel of the equality of the elements and the mantra." As for how that was taught, the phrase "Glorious Heruka" and so forth means that the elements of the places and so forth are the Glorious Heruka. The seed syllables are Vajravārāhī, the nature of which is method and insight. Regarding the line, "It has not arisen and will not arise," it means that it was not previously taught and will not be taught [elsewhere]. However, the phrase "Nevertheless, of this" and so forth explains other locations for the speaker of the mantra's power.

གཞུང་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་མཐའ་མེད་པའི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏེར་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་བསྡུས་པར་ཡང་ངོ་། ། འདི་རྣམས་ནི་འབུམ་ཕྲག་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྩ་བའི་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་བཏུས་ཏེ་རྒྱུད་ཆུང་ངུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་དང་འབྱིན་པ་དང་སྡུད་པ་དང་གནས་པས་ཀྱང་སྟེ་འདི་ཡིས་དགོས་པ་དང་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་གསུངས་པ། འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། ། འདིར་ཡང་གང་གི་ཚེ་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་དེའི་དུས་སུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བར་སྐབས་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་བཤད་པ། གཙུག་ཏོར་ལ་སོགས་པ་ནས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་མཐར་གནས་དྲུག་རྣམས་སུ་གཉིས་གཉིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྦྱོར་བས་འོག་དང་སྟེང་དུ་ཁབ་ལྟ་བར་བྱའོ། ། ཁ་འོག་ཏུ་བལྟས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ནི་ཁ་སྟེང་དུ་བལྟས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་རེ་རེའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་པོར་འགྱུར་རོ། ། ལྷག་མའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་གནས་རྣམས་སུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ། །

The source text known as the Great Hero, consisting of infinite millions of verses, is proclaimed to be the very treasury of the tantras of all phenomena. Likewise, it is also [taught] in the Condensed Essence. These [teachings] are correctly extracted from the Five Hundred Thousand and so forth, as well as the Root Hevajra and so forth; thus, it is certain that they are also contained within the Shorter Tantras. The half-verse beginning with "Other" and so forth is easy to understand. Now, regarding the way the syllables of these yantras enter, abide, and emerge by the power of the winds and consciousness, and how they are emitted, gathered, and maintained—the purpose and the functional connection of these are explained by the two verses beginning with "Entering" and so forth. Here too, at the time when the syllables of wisdom are generated in all the cakras, one should cause them to abide. Therefore, the intermediate cakras are explained: from the uṣṇīṣa and so forth, in successive order, one should pair them two by two in the six locations ending with the birth-place (janmasthāna). In that way, through the union of the kha-sbyor (union), they should be visualized as needles facing downward and upward. Those facing downward are the cakras of method (upāya); those facing upward are the cakras of insight (prajñā). In this manner, for each syllable and each moment, one becomes the master of all the cakras. The remaining syllables circulate through the locations of one another.

དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་དུས་སུ་དབུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དྲུག་པ་སྟེ་དབུགས་སུ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ན་སྔོན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་གསོད་པ་སྟེ་མི་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། སླར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་། སླར་ཡང་མི་སྣང་བ་སྟེ་ཇི་སྲིད་ཞག་གཅིག་ཏུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་གང་སྐྱེ་བ་དེ་འབྱིན་པའོ། ། སྦྱོར་ཀུན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་འགྲོ་བ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་སོ་སོར་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡི་གེའོ། ། རླུང་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཀྱང་ངོ་། ། གནས་པའི་དུས་སུ་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པས་ཡང་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་དབུགས་རྒྱུ་བ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་གང་དུ་རྩ་རྣམས་ཀྱི་དབུགས་རྒྱུ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་དེར་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་འཕོ་བའོ། ། དེའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། །

Therefore, regarding the phrase "by the breath at the time of entry," the sixth case is used in the sense of the third case; it means that when there is entry into the breath, the syllables previously generated are "slain," which is to say they become invisible. Furthermore, they are generated by the very nature of wisdom, and then again become invisible for as long as one day. Therefore, at the time of emergence, whatever is generated in that manner is "emitted." Regarding the phrase "born from all applications," this refers to the movement of all syllables, which is the intention of the mind; it refers to the syllables born from the application of yogis who visualize the individual deities. It also possesses the nature of wind, wisdom, and consciousness. Regarding the phrase "not desired at the time of abiding," because it is not conceptually constructed, the lords of yoga generate consciousness within all the cakras—in the sequence of the places, near-places, and so forth, and within the various buddhafields—by means of the nature of the Buddha and the yoginī. Regarding the phrase "just as the breath flows," wherever the breath flows through the channels, there wisdom and consciousness are transferred. It is connected to the statement that one should perceive the external buddhafields through their very natures.

དེ་ལྟར་ཚུལ་ཆེན་པོའི་བྱིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་བླ་མ་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་མ་ཐོབ་ཅེས་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བླ་མ་ལ་གུས་པ་ཉིད་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཞིང་དང་ཞིང་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྔགས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ནུས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་སྔགས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སྔོན་དུ་དབང་བསྐུར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཀྱང་གསུངས་པ། དབང་བསྐུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་མདོ་སྡེ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་དང་དབུ་མ་ཡིས་ཀྱང་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་དང་མ་ལུས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབང་བསྐུར་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། ཕྱི་ནང་གསང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་དུའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཕག་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ། ། ཡང་ན་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་པོ་གང་འདོད་པའོ། །

Thus, it is said that those immature yogins of the great way who lack the means to fully please the guru cannot traverse or attain [the goal]. Therefore, devotion to the guru must be practiced even through one’s body and possessions in order to attain what has not yet been attained. For this reason, it is said that the Buddha himself is the field, field after field. Now, in order for gurus to bestow the mantra upon disciples who possess devotion and the capacity to please the mantra, the deity yoga preceded by full maturation, empowerment, the maṇḍala, and so forth, is taught. Regarding the phrase "empowerment" and so on: "full maturation" refers to beginning with the ten virtues and so forth, and then [studying] the Dharma of the Vaibhāṣika, Sautrāntika, and Yogācāra, as well as the Madhyamaka—that is, the Pāramitāyāna and the entirety of the Mahāyāna. Having preceded this with such empowerments, one should be introduced to the Mantra Mahāyāna. This refers to the outer, inner, and secret mantras; it is just so. "The maṇḍala should be drawn" means that the lines and so forth of the maṇḍala to be explained should be described. In that way, one should draw either the Vārāhī maṇḍala or the Heruka maṇḍala, whichever the practitioner desires.

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་བཞི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་དང་སློབ་དཔོན་དང་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དབུགས་ཕྱུང་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་གཞུག་པར་བྱ། ། དེ་ནས་གཞན་ཞེས་བྱ་བར་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་ལས་བྱུང་བ་རང་གིས་དབང་བསྐུར་བ་རྗེས་སུ་གནང་བ་བྱིན་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་མའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཐམས་ཅད་མ་རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་པ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། ། མདོར་བསྟན་པ་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བསྒོམ་པ་སྟེ། གང་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོའི་ཡུལ་ནི་མི་བལྟ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཁ་དོག་དང་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའོ། །

Regarding the phrase "by those together with the four suchnesses," because the four joys are themselves pure, one should bestow the great empowerments of the vase, the master, the secret, and the wisdom-knowledge, which grant the consolation of Vajradhara. In that way, one should introduce the wisdom consort. Then, as for the "other," she is one born of a family such as a brahmin or kṣatriya, who has received her own empowerment and authorization, and whose nature is great compassion. The remainder is easy to understand. Now, for those avadhūti disciples who have not obtained all the necessary requirements, the internal maṇḍala is taught, beginning with the words "avadhūti." The maṇḍala of the avadhūti yoginī, who abides in the state of avadhūti, should be constructed. It should be consecrated in the form of a maṇḍala. Furthermore, the maṇḍala circle of Vajravārāhī and the others, whose nature is meditation, is also of the nature of wisdom and the objects of knowledge. The detailed explanation of this brief summary is taught in the meditation beginning with "the aspect of wisdom," and so forth. This refers to the meditation on Heruka and Vajravārāhī; the sixteen verses in between are easy to understand. Then, the verses on suchness are taught, beginning with "Indra." Regarding the phrase "one should not look at the objects of the senses," here all forms, such as colors and postures, are emanated by the mind for the sake of sentient beings.

དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་བདག་དང་བདག་གི་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡང་ངོ་། ། འོན་ཀྱང་མི་འདོད་དེ་བསྒོམས་པ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་ཙམ་མོ། ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དབང་པོའི་ཡུལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། ། ཕྱག་དང་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སོགས་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་དང་བཞུགས་ཚུལ་མིན་པའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་མི་བྱ་གསུངས་པ། བསྒོམ་པས་སྤྲོས་པ་ཀུན་བཟུང་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསྒོམ་པ་རྣམས་གཟུང་བ་སྟེ་སྤྲོས་པར་སོང་ངོ་། ། ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ལྷག་མ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་གནས་བཞིན་པའི་ཕྱིར་གོ་འཕང་ལ་འཛུད་པའོ། ། གཏི་མུག་དེ་ནི་སྤང་བར་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། འདི་བྱས་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཏི་མུག་སྤོངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅི་བྱ་བ་གསུངས་པ། དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དོན་དམ་པ་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་བ་ལ་དམིགས་པར་བྱའོ། ། གང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཀྱང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བསྒོམ་པ་དང་རྣམ་པ་དང་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །

Therefore, it is also free from all grasped objects, grasping subjects, and the notions of "self" and "mine." Nevertheless, because the clarity of meditation is not desired [as a conceptual object], it is merely the conventional form. For that reason, in the ultimate sense, the objects of the senses should not be viewed. "Not [as] hands, postures, and so forth" means they are not hands, postures, and so on. How they should not be viewed is stated: "By meditation, all conceptual elaborations are grasped." Here, "meditations" are grasped as having become conceptual elaborations, because they are untainted. Therefore, for the sake of all remaining sentient beings, while remaining [in that state], one is led to the state. "Abandon that delusion" means [abandoning] the entities of ignorance through meditation and so forth. By doing this, in order to attain Buddhahood and so forth for one's own self, the meaning is "abandon delusion in that way." What is to be done is stated: "One should enter the ultimate." This means one should enter into the ultimates; one should focus on the luminosity of the path of the avadhūtī. By that, all conceptualizations will be exhausted. Through that, the entire maṇḍala of the avadhūtī yoginī, the meditation, the aspects, the postures, and so forth, will become the ultimate nature. Therefore, this ultimate maṇḍala is to be known by the non-dual yogins.

དེས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་ལམ་ནང་གི་བདག་ཉིད་དམ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་མཉམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡི་གེ་འབར་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འདིའི་དོན་དམ་པར་རབ་ཏུ་བཞུགས་པའི་དོན་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ། གཏུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྲོག་གི་རླུང་ཨའི་ཡི་གེའི་མིང་ཅན་ཀུན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བུད་ཤིང་ཐམས་ཅད་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཏུམ་མོ་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་གནས་གསུངས་པ། འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་འཕེལ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧི་ཀའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མའི་གདམས་ངག་གིས་སྲོག་བསྐྱོད་པར་བྱ་སྟེ་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྦར་ནས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། ། སྟེང་དུ་ཁ་བལྟས་རྩ་བསྲེག་གོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་དྲུག་སྟེ་སྟེང་གི་པདྨ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩའི་འདབ་མ་རྣམས་དེས་བསྲེགས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྲོའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། ། གཏུམ་མོའི་དངོས་པོ་ལས་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཡང་ངོ་། ། གཅིག་ཏུ་རྩ་རྣམས་བསྲེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

By the phrase "in an instant" and so forth, it is said that one should equalize the activities of all the maṇḍalas, whether external or internal, such as the body and so on. Thus, from "in an instant" up to "by the blazing syllables," the meaning is easy to understand. Now, the yoga of inner heat (caṇḍālī), which is the ultimate abiding meaning of this, is taught: "inner heat" and so forth. "Life-force" refers to the extremely subtle aspect of consciousness, the life-force wind named by the syllable A. In order to burn all the fuel of conceptual thought, one should meditate on that inner heat; this is the established position. Why is it so established? It is taught by the phrase "blazing" and so forth. "By the syllables of the two increases" means: By the syllables HI and KA, the life-force is moved through the guru’s oral instructions; by that, all conceptual thoughts are ignited and destroyed. "Facing upward, the channels are burned" refers to the six previously explained wheels, which are the upper lotuses. Their channel-petals are burned by that, and through the light rays of wisdom, they proceed to the state of being without intrinsic nature. The wisdom of Vajravārāhī is generated. From the reality of inner heat, one’s own self is also Vajravārāhī. It is not that the channels are burned in a single way; rather, the Tathāgata Wisdom Ḍākinī is born. Thus it is said.

འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་དེ་བཞིན་དུ་གོ་ཆ་དང་སྔགས་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་དབང་བསྐུར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་སུ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་དང་ཐ་མར་སྣ་ཚོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུངས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་སོ། ། སླར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རེ་རེའི་རང་འཆར་བའི་དུས་ཀྱིས་ལྔ་བརྒྱར་འགྱུར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལས་སོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་ལྔ་བརྒྱ་ལ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲེས་པས་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་དང་ལྔ་ཁྲི་སྟེ་འདི་ནི་འཇུག་པའི་དུས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དུས་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་འབུམ་ཕྲག་བདུན་དང་ལྔ་ཁྲིའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞག་གཅིག་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དབུགས་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དུང་ཕྱུར་གཉིས་དང་ཐེར་འབུམ་དྲུག་དང་ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ་གཅིག་སྟེ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆའི་འཁོར་ལོ་དྲུག་རྣམས་སུ་ཡང་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའི་སྟེ་དེ་རྣམས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་པ་འཇོམས་ཤིང་སྲེག་པ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་འདིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དེའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་མཁའ་འགྲོ་ནི་ཁ་སྟེང་དུ་བལྟས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་འཁོར་ཡིན་ཞེ་ན།

Regarding the cakra of the yantra, and likewise the armor, the propitiation of the mantra, the empowerment, and the suchness of meditating on the maṇḍala, the various suchnesses of the mantra syllables are taught at the beginning and the end. Their measure is five hundred. Furthermore, by the time of the individual manifestation of each suchness, they become five hundred, due to their extreme subtlety. Thus, in brief, when five hundred are multiplied by five hundred, there are two hundred and fifty thousand; this should be understood as the time of engagement. Likewise, by the three times, there are seven hundred and fifty thousand. Similarly, in one day, there are twenty-one thousand six hundred, which are the breaths. Two hundred million, six billion, and one great billion—this is the arising of the Tathāgatas. "Born as the Wisdom Ḍākinī" refers to the insight aspect; it radiates into the six cakras, and by destroying and burning the grasping at their own identity, it renders them without intrinsic nature. If one asks, "How is she the Wisdom Ḍākinī?" it is explained here that through the yantra and the wisdom cakras of Vajravārāhī, who is the nature of wisdom, she is the Wisdom Ḍākinī because she moves in space by looking upward. In that context, "born" is intended to mean the manner of the natural dharma. If one asks, "How is it a yantra?"...

ལུས་རྩའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་གནས་པས་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་སོགས་མ་ལུས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དང་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའི་བར་རྣམས་ཏེ་དེ་སླར་ཡང་ཐབས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སྐྱེ་སྟེ་ཡི་གེའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་རྩིས་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བསྲེག་ཅིང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། ། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་དབྱེ་བ་ཁ་འོག་ཏུ་བལྟས་པའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྟེང་དུ་བལྟས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། མ་ལུས་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་མོ་བྱས་པ་གསལ་བས་བསྲེག་པའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐིམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་འདྲེས་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ཐིམ་པ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྲིད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བསྲེགས་པས་ཧཾ་ལས་ཟླ་བ་འཛག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧཾ་གི་ཡི་གེ་ནཱ་ད་དང་ཐིག་ལེ་སྟེ་རཾ་གཤོལ་གྱི་དབྱིབས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེའི་ཚེ་བདུད་རྩི་འཛག་པའོ། ། སླར་ཡང་སྡུད་པ་ལས་འབྱིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སོ། །

Because they abide in the forms of the body’s channels, they are the physical yogic exercises (yantra). It is taught in that way. Regarding the phrase "all the ḍākinīs and so forth," the word "and so forth" refers to the yoginīs of the three cakras up to Yamamathani; these again arise as the yogic exercises of method, having the nature of the yoginīs of the syllables, according to the numerical calculation as before. In that way, they are burned and rendered without intrinsic nature. However, the yoginīs who possess the nature of method are the cakras of the downward-facing divisions of entities, which are of the nature of method. Likewise, by the division of entities of the upward-facing yogic exercises, they are of the nature of insight, and the Tathāgatas are also of the nature of insight. Regarding the phrase "possessing the light rays of the wisdom of all without exception," this refers to the burning by the clarity of the activated inner heat (caṇḍālī). Consciousness itself becomes dissolved. Consciousness is the dissolution of the conceptualization that mixes entities and non-entities; it is said to abide as the nature of wisdom within the various states of becoming. "By burning, the moon drips from the syllable HAṂ" means that from the syllable HAṂ—the nāda and the drop (bindu) in the shape of a plowshare (raṃ)—which is the nature of Vajrasattva, the nectar drips into the elements of the body and so forth. Furthermore, from the withdrawal, it generates the emission. This is the abode of the nature of consciousness and wisdom.

འཕོ་བའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། མ་གསུངས་ཀྱང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་བྲི་བ་བཤད་པ། ཞི་ལ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་སྟེ། ། དེ་བཞིན་རྒྱས་པ་སེར་པོའོ། ། དེ་བཞིན་དབང་ལ་ཁ་དོག་དམར། ། མངོན་སྤྱོད་ཁ་དོག་ནག་པོ་སྟེ། ། བསྐྲད་པ་ལ་ནི་ལྗང་གུའོ། ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་གསད་པ་ལའོ། ། ཞི་ལ་ཙནྡན་གྱིས་བྲི་སྟེ། ། བ་བླས་དེ་བཞིན་རྒྱས་པའོ། ། དབང་ལ་གི་ཝང་གིས་བྲི་འམ། ། མིང་མེད་ཀྱི་ནི་ཁྲག་གིས་སོ། ། དུར་ཁྲོད་སོལ་བས་མངོན་སྤྱོད་ལ། ། བསྐྲད་པ་ལ་ནི་མིག་སྨན་གྱིས། ། གསད་ལ་དུག་དང་སྐེ་ཚེས་སོ། ། སྨྱུ་གུ་མི་ཡི་རུས་པས་སོ། ། བསྐྲད་ལ་བྱ་རོག་གཤོག་པས་ཏེ། ། མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་རོ་བསྲེག་ཅིང་། ། དབང་ལ་ཙནྡན་དམར་པོ་སྟེ། ། གསེར་གྱི་སྨྱུ་གུས་རྒྱས་པ་ལ། ། ཤྲཱི་ཁཎྜས་ཞི་ལ་སྟེ། ། སྨྱུ་གུ་མདོ་རུ་བསྡུས་པའོ། ། གྲོ་ག་ལ་ནི་ཞི་བ་སྟེ། ། རྒྱས་པ་དྲི་ཞིམ་གོས་ལའོ། ། དབང་ལ་མི་ཡི་པགས་པ་སྟེ། ། མངོན་སྤྱོད་དུར་ཁྲོད་རས་ལའོ། ། བུ་སྐྱེས་གོས་ནི་བསྐྲད་ལ་སྟེ། ། གསད་པ་རོ་ཡི་གོས་ལའོ། ། ཞི་བ་དུང་དང་ཉ་ཕྱིས་ལའོ། ། རྒྱས་པར་གསེར་གྱི་སྣོད་དུའོ། ། དབང་ལ་བུད་མེད་ཐོད་པར་བྱ། ། མངོན་སྤྱོད་སྐྱེས་པའི་ཐོད་པར་ཏེ། ། བསྐྲད་པ་དེ་བཞིན་བྱ་རོག་གིའོ། ། གསད་པ་ལ་ནི་ཐོད་པར་རོ། ། འབད་པས་སྣག་ཚས་བྱ་བ་སྟེ། ། བགྲང་ཕྲེང་ཀྱང་ནི་བྱ་བའོ། ། ཞི་བའི་ལས་ལ་མུ་ཏིག་གིས། ། རྒྱས་པ་གུར་གུམ་ཙནྡན་ནོ། ། ཙནྡན་དམར་པོས་དབང་ལ་སྟེ། །

Through the application of transference (saṃkrānti), it is certain that all things—both seen and unseen—are accomplished. Although not explicitly stated, the colors and the method of drawing the wheels of the yantra (yantra-cakra) are explained: for pacification (śānti), the color is white; likewise, for enrichment (puṣṭi), it is yellow; likewise, for power (vaśya), the color is red; for wrathful action (abhicāra), the color is black; for expulsion (uccāṭana), it is green; and for killing (māraṇa), the color is blue. For pacification, one should draw with sandalwood (candana); likewise, for enrichment, with orpiment (haritāla). For power, one should draw with bezoar (gi-wang) or with the blood of the ring finger. For wrathful action, with charcoal from a charnel ground; for expulsion, with collyrium (añjana); for killing, with poison and mustard seeds. The pen should be made of human bone; for expulsion, with a crow's wing; for wrathful action, with charcoal from a cremation ground; for power, with red sandalwood; for enrichment, with a golden pen; and for pacification, with śrīkhaṇḍa sandalwood. This is the summary of the pens. For pacification, use birch bark (bhūrja); for enrichment, on fragrant cloth; for power, on human skin; for wrathful action, on cloth from a charnel ground; for expulsion, on the garment of a newborn; for killing, on a shroud from a corpse. For pacification, use a conch or mother-of-pearl; for enrichment, in a golden vessel; for power, in a woman's skull; for wrathful action, in a man's skull; for expulsion, likewise in a crow's skull; and for killing, in a skull. One should diligently prepare the ink and the rosary (akṣamālā) as well. For pacifying rites, use pearls; for enrichment, saffron and sandalwood; for power, red sandalwood.

བོང་བུའི་རུས་པ་མངོན་སྤྱོད་ལ། ། བསྐྲད་ལ་ལུང་ཏང་དུ་ཤེས་བྱ། ། མི་ཡི་རུས་པས་གསད་པའོ། ། དེ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་རྒྱུད་དུ་གསུངས། ། ཞི་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ནི། ། དེར་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་བྱ། ། ཕྱི་རོལ་ལས་ནི་རྟག་ཅེས་བྱ། ། གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱང་མཚོན་ནོ། ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི། ། དངོས་གྲུབ་འདོད་པས་ལས་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། འདིར་གཏུམ་མོའི་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུངས་པ། ། དད་དང་གུས་པས་དཔངས་སྨད་ལ། ། བླ་མ་སྐུ་གཟུགས་དམིགས་པ་དང་། ། དགའ་དང་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཀྱི། ། དམ་པའི་ཆོས་ནི་འཆད་པའམ། ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྡོད་པ་དང་། ། སྣོད་ལྡན་བུད་མེད་འཁྱུད་པ་དང་། ། དགའ་བ་སྟོན་དང་རིང་གནས་དང་། ། ཀླུ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཕུན་ཚོགས་དང་། ། མེ་ཏོག་རབ་དགའ་གནས་དང་། ། དགོད་དང་སྒེག་དང་ཟ་བ་དང་། ། སྣ་ཚོགས་བདེ་བའི་ལས་སུ་ཡང་། ། གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་བྱ། ། གང་དང་དེར་ནི་གནས་པ་ན། ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འབར་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་གང་བསམས་སྐད་ཅིག་ལ། ། ལས་གང་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུད་པ་མཛད་པ་མོའི་རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྟོན་པ་པོ་ལ་བདག་གིས་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ལུས་ཀྱི་ཉན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་གོ་ཆའི་སྔགས་བཏུ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །

For the rite of sorcery, the bones of a donkey are used; for expulsion, one should know the luṅ-taṅ [fruit]; with human bones, one performs the rite of killing. One should understand these and other such matters as they are taught in the various tantras. All activities such as pacification and so forth should be performed there in that same manner. The external activities are called "constant," by which one also characterizes the self. Those who desire the accomplishments of the internal and external self should perform the activities; this is the certainty. Here, the definitive words regarding caṇḍālī are taught: With faith and devotion, lowering one's pride, one should visualize the form of the guru. Whether it be the explanation of the sublime Dharma through joy and the nature of existence and non-existence, or how the world abides, or embracing a worthy woman, or displaying joy and remaining for a long time, or the excellence of all [beings] such as the nāgas, or the place of flowers and great joy, or laughing, being playful, and eating—even in various activities of bliss, one should rely upon the yoga of caṇḍālī. In whatever place one dwells, there it is always ablaze. In whatever moment the yogi contemplates, he performs all activities. Regarding the words "He spoke this" and so forth, it is the compiler’s own tantra that has been completely set aside; the Blessed One is the teacher, and "I" and so forth refers to the body of Vajravārāhī, meaning "the listener." The words "Glorious" and so forth serve to conclude the chapter. By the word "and so forth," the extraction of the armor-mantras, as well as the conferral of empowerment and the yoga of caṇḍālī, are also included. Thus it is explained.

འདི་ནི་དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་དཔལ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བསྐྱེད་པ་དང་གཙོ་མོར་གནས་པ་དང་གོ་ཆའི་སྔགས་བཏུ་བ་དང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་དབང་བསྐུར་བ་དང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་འགྲེལ་པ་སྟེ་ལེའུ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཁོར་བ་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ཡིས། ། བདེ་མའི་ངོ་བོས་རྨད་བྱུང་ཆེ། ། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པའི་རང་གཟུགས་སམ། ། མཁའ་འགྲོ་ལྷ་མོ་ཕྱག་འཚལ་ནས། ། འདིར་གསུངས་པ་མཁའ་འགྲོ་མའི་ལེའུ་བཤད་པ་སྨྲས་པ། དེ་ནས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་མཁའ་འགྲོ་མ་འཆར་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། ཆ་དང་དུམ་བུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མདོར་བསྟན་པ་ནི་གཅིག་གོ། ། གཉིས་པ་མཁའ་འགྲོ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒོམས་པ་དང་སྔགས་ཁ་སྦྱོར་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་རིགས་དང་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། གསུམ་པ་བཤད་པ། ནང་གི་གདམས་ངག་གི་རིགས་པས་སྐྱེ་གནས་དང་དེར་བསྐྱོད་པའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེས་དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། དབུགས་རྒྱུ་བས་དུས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བཞི་པ་བཤད་པ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་།

This is the explanation of the second chapter from the Glorious Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of yoginī tantras. It is the commentary that extensively explains the generation of Vajravārāhī, her abiding as the principal deity, the extraction of the armor mantras, the wheels of the yantra, the conferral of empowerment, the meditation on the maṇḍala by those possessing the fortune, and the nature [of the practice]. Having prostrated to the ḍākinī goddess, whose own form is the nature of illusion, the marvelous great essence of the wheel of existence in saṃsāra, I shall here explain the chapter on the ḍākinīs as spoken [in the tantra]. Regarding the passage beginning with "Then, in this..." and so forth: first, there is the arising of the ḍākinīs, the emanation of various [forms] from the yoga of the ḍākinīs, and a brief presentation of the world-systems by way of parts and sections. Second, there is the meditation together with the wheels of the ḍākinī maṇḍala, the union of mantras, the conduct, the families of the ḍākinīs, and the presentation of their tantra. Third, the explanation: the definition of the presentation of the names and letters of the birthplaces and the movement therein according to the logic of the inner instructions; likewise, the definition of the activities to be performed by the collections of actions through that [method]; the enjoyment of time by the movement of the breath; and the statement that the nature of all those is merely the letters. Fourth, the explanation: the nature of the yoginīs, and...

དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དུས་དང་དུས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། རླུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་གི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་བར་ཞུགས་པས་མི་སྣང་བར་སོང་བ་དང་། སླར་ཡང་བསྐུལ་བས་སློང་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སྐུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དང་། སླར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་པས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ལས་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་གདམས་ངག་གིས་བཤད་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་བཤད་པའོ། ། ད་ནི་ཐོག་མར་འཆར་བའི་གནས་སྐབས་བཤད་དེ། དེ་ཡང་རབ་བཤད་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཧེ་རུ་ཀ་དང་ཕག་མོའི་འགྲོ་བ་དང་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བསྙད་པ་དང་འཆད་པས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཆར། མཁའ་འགྲོ་མའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྩ་རྣམས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་སོན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ཚེ་སྦྱོར་བ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །

Likewise, it is the nature of the internal characteristics of the yogis and the nature of the characteristics of those yoginīs that enter into the time and times of the buddha-nature. It is the nature of the instructions on the suchness of the five great winds, and likewise, by entering into the state of melting, they become invisible; and by being exhorted again, they are aroused. It is the nature of the dharmakāya for the sake of manifesting their own bodies through those things that are like illusions. Furthermore, it is the conviction in the yoginī tantras through the reasoning of the yoginī and yoga tantras; that too is explained by the instructions of the four tantras, such as the Vaibhāṣika and so forth. This explains the teaching on the nature of the fivefold classification of the ḍākinīs. Now, the stage of the initial arising will be explained; that is what is meant by "it shall be explained well," meaning that because it has become perfectly clear, the nature of wisdom and consciousness is the movement and universal movement of Heruka and Vārāhī. The intention is that this shall be expressed through narration and explanation so that worldly beings may attain buddhahood. If one asks why, it is "by the ḍākinīs" and so forth. How does it arise? It is the "yoga of the ḍākinīs," which, at the time of the universal activity of the channels, is the yoga when the life-force of the maṇḍala of the great empowerment of the ḍākinī-nature enters the avadhūtī; that itself is the yoga, the non-duality of body and mind.

དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། རྩེན་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་པའོ། ། རྩེན་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཁའ་འགྲོ་མའི་གཟུགས་སུ་ཕག་མོའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐུ་ཅན་ནོ། ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ། ། འདིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ། ཕག་མོའི་མཐའ་མེད་པ་ཡི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་གི་མཐར་ཐུག་པ་དག་ཏུ་གང་ཞིག་སྲོག་གི་རླུང་གིས་དགང་བར་བྱའོ། ། རྩའི་ཡི་གེས་གཉིས་ཀ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་གཞུག་པའོ། ། དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དུས་སུ་ཡང་དེའི་ཚེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཕག་མོར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕག་མོ་མཐའ་མེད་པའི་གཟུགས་ཏེ་དྲ་བ་ནི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་སྤྲོས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་འདོད་པ་དེར་འགྲོའོ། ། སླར་ཡང་གནས་དེ་ནས་འགུགས་སོ། ། སྡོམ་པ་ནི་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་འཆར་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྦྱོར་བས་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕག་མོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ། སྐུའི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་གང་གི་ཕྱིར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། རྩའི་ཡི་གེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཡང་དབང་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་འབབ་པ་སྟེ། །

That [wisdom] abides as the nature of the consciousness element in dependence upon the Blessed One. "Supreme play" (krīḍā) means the supreme, which is the state of being particularly exalted. "Play" is intended to mean sporting with the identity of all phenomena. Furthermore, the Blessed One, in the form of a ḍākinī, through the condition of Vārāhī, possesses the body of consciousness arising from the body of wisdom. It is taught in that way. With reference to this, it is said: "The form of Vārāhī is without end." This means that from the crown of the head down to the tips of the big toes, one should fill [the body] with the life-force wind (prāṇavāyu). By means of the syllables of the channels, both are thoroughly inserted into the avadhūtī. At the time of the maṇḍala of the Great Powerful One (mahendra), at that time, the ḍākinī becomes Vārāhī. Therefore, the form of Vārāhī is without end; the "net" (jāla) is the emanation of the assembly of heroes (vīra) and yoginīs, which goes wherever desired and is summoned back from that place again. "Vow" (saṃvara) is for the sake of binding; the meaning is to abide in the arising of the body of wisdom. Thus, it is called "emanation through the application of the various ḍākinīs." Likewise, the distinction between the entities of the forms of Vārāhī and the ḍākinīs is taught as "the distinction of the entities of the body." Here, because it relies upon the scripture of the avadhūtī, all maṇḍalas, such as the Great Powerful One and so forth, flow into the interior of the wisdom maṇḍala by means of the syllables of the channels.

དེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པའོ། ། དེའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་མཁའ་འགྲོ་མར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོ་མ་མཐའ་མེད་གཟུགས་ཏེ། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་བུངས་སྤྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་འདོད་པ་དེར་ཀུན་དུ་འགྲོའོ། ། སླར་ཡང་འགུགས་སོ། ། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་འཆར་པ་ལ་ངལ་སོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཕག་མོའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྤྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ལཱ་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྐུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་འཕོ་བའི་སྐད་ཅིག་ལས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་གཏུམ་མོ་འབར་རོ། ། དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམས་འཛག་པ་དང་། བདེ་བའི་གཟུགས་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་དགའ་བ་དང་མཆོག་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཏེ་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྲོའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་གང་འདོད་པས་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་བྱའོ། ། ཡང་ན་སྐུ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་སོ་སོར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། ཡང་ན་སྐུ་གསུམ་གཅིག་པ་སྟེ། ། གལ་ཏེ་གསུམ་གཅིག་པ་དེའི་ཚེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་གསུམ་སྟེ་རྐྱང་མ་དང་རོ་མ་དང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་རྣམས་སུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་དགའ་བ་གསུམ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བཞི་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སྟེ། འདོད་པ་ནི་འཐོབ་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཉེ་བར་བགྲོད་པ་ལས་སོ། །

By that, the wisdom maṇḍala also enters into the maṇḍala of the Great Empowerment. At that time, Vajravārāhī becomes the ḍākinī. Therefore, the ḍākinī is of infinite form; she emanates the hosts of heroes and yoginīs. She goes everywhere to wherever she desires and summons them back again. This is the meaning of "resting in the manifestation of the nirmāṇakāya." Thus, it is said that she emanates from the application of the manifold Vārāhī. This should be understood to apply to all [the goddesses], such as Lāmā and the rest. Therefore, regarding the phrase "possessing the body" and so forth: by the previously explained reasoning, based on bliss, the yogins, in the moment of the transference of the maṇḍala, ignite the inner heat (caṇḍālī) within the avadhūtī. By that, the bodhicittas descend, and the very form of bliss is threefold: joy, supreme joy, and the joy of separation; these proceed as the nirmāṇakāya, saṃbhogakāya, and dharmakāya. The manifold heroes and yoginīs should be emanated and withdrawn according to one's desire. Alternatively, the three bodies should be emanated individually. Alternatively, the three bodies are one. If the three are one, then at that time, the "three" and so forth refer to the three channels—the lalanā, rasanā, and avadhūtī—in which the three joys arise respectively. The thorough knowledge of these is the fourth, the innate joy (sahajānanda); "desire" means attainment, and this occurs everywhere through the approach to Vajravārāhī.

དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕག་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། རོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རོ་ཐམས་ཅད་སྐུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་བདུན་པའི་དོན་དུ་དང་པོའོ། ། རོ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའོ། ། དེ་ཡང་མཁའ་འགྲོ་མའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པ་ལས་ཏེ་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། དེ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤད་པ། འཛམ་བུའི་གླིང་ནི་ཆེན་པོའི་སར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་དུས་སུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བས་རྣམ་པར་སྤྲོའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཀྱང་ལྟེ་བའི་འོག་གི་འཁྱིལ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་བ་ཐག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་ལས་རྩ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། ། བུ་ག་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ངོ་། ། ལུས་ཀྱི་འོག་དང་སྟེང་གི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མདོར་བསྟན་པ་ཙམ་སྟེ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལེའུ་ལེའུར་སོ་སོར་རྒྱ་ཆེ་བའི་བཤད་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "its nature," it is explained as such by the nature of Vārāhī and the coemergent ones. As for the phrase "great corpse," it is not only by the bodies of the coemergent ones; rather, it refers to the nature of all corpses as the four bodies and so forth. Thus, the first [case] is used in the sense of the seventh. It is "by the great corpse." Therefore, it is the nature of the maṇḍala wheel. It is the maṇḍala wheel of the nature of the buddha-bodies, the heroes, and the yoginīs, and the nature of the ḍākinīs and so forth. Furthermore, that is from abiding in the state of the ḍākinī, as before. This is the certainty of the Blessed One. Then, following that, the presentation of the world system according to the division of the outer and inner natures is explained: "In the great land of Jambudvīpa," and so forth. Here, at the time of the emanation of the buddhas, the buddha-field is emanated through the application of the inner nature. Furthermore, from the very subtle twelve-thread-form of the swirl below the navel, the twelve channels arise. The twelve apertures also arise. They also become the lower and upper worlds of the body. Thus, this is merely a brief indication of the world system; the detailed explanation will be given in the extensive explanation in the respective chapters to be explained.

དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་རྫས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། ། དེ་ཡང་ས་འོག་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་རི་རབ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་མཚོ་བདུན་དང་གླིང་རྣམས་དང་རི་རྣམས་དང་ལྕགས་རི་མུ་ཁྱུད་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་ཆེན་པོའི་ས་ལས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ཏེ་གླིང་བཞི་དང་ཉེ་བའི་གླིང་བརྒྱད་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཤར་ལུས་འཕགས་དང་། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་དང་། ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་རྣམས་ནི་ཤར་དང་བྱང་དང་ནུབ་དང་ལྷོའོ། ། གྲྭ་རྣམས་སུ་ནི་ཉེ་བའི་གླིང་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཕྲད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ཅན་མའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མཁའ་འགྲོ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བདག་མོའི་སྐུའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་པའོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའི་གཙོ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཉིས་པ་གསུངས་པ། ཕྱག་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཁའི་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བའི་བར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དགའ་བའི་གནས་དང་འཇམ་པའི་སྟན་ལ་བསྡད་དེ་ཐང་སྐུ་ལ་སོགས་པར་སོན་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་བྱའོ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་གཏོར་མ་དང་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། བདེ་བའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བྱས་ནས།

Therefore, through the internal application of the self, one enters the external world-system by the power of substance. This consists of the seven subterranean realms, Mount Meru, the seven oceans, the continents, the mountains, the Iron Rim, and the gods of the Heaven of the Thirty-Three, humans, and so forth. Within that, from the land of the great continent of Jambudvīpa, there are twelve divisions: the four continents and the eight sub-continents. Thus, Pūrvavideha in the east, Uttarakuru in the north, Aparagoyānī in the west, and Jambudvīpa in the south. In the intermediate corners are the sub-continents. In this way, through the application of the twelve shifts, they become the nature of the twelve unions. Thus, from the one called Pūrvavideha in the east up to the Blessed One Rūpiṇī, these are the abodes of the two forms of the Lady blessed by the ḍākinīs. The rest is easy to understand. Now, the second presentation of the maṇḍala of the principal ḍākinī and her retinue is taught, beginning with "four arms" and so forth. Here, one should meditate on the clear realization starting from the purity of the mouth and so forth, up to the arising from absorption. Furthermore, having sat on a soft cushion in a pleasing place such as a charnel ground, one should focus on the form appearing in a painted scroll or similar medium. One should offer the bali of the five nectars and so forth, and maintain the samaya. Having prepared all the substances of bliss and so forth, [the practice continues].

དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་མཆོད་པ་དང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བསྒོམས་ཏེ་རླུང་དང་མེ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་སྟེང་དུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་དང་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་སྟེང་དུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཨཱ་ལི་དང་ཀཱ་ལི་ལས་བྱུང་བའི་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་སྟེང་དུ་རོའི་གདན་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བའི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། སླར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞུག་པར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ་དབང་བསྐུར་བ་གཟུང་བ་བྱས་ནས་རྒྱས་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་དང་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་དང་གཏོར་མ་སྦྱིན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བའི་བར་དུ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་ཉིད་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་བསྒོམ་པའོ། ། འཁོར་ལོའི་རྣམ་པའི་ལྷའི་བསམ་གཏན་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར། སྙིང་པོའི་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་གཉིས། ། མཁའ་འགྲོ་མ་བཅས་ཁ་སྦྱོར་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཏེ། ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་སྟེ།

Having invited the maṇḍala-cakra and performed the offerings, the confession of misdeeds, and so forth, one should meditate on the four brahmā abodes, such as compassion. Then, having meditated on emptiness, one should arrange the maṇḍalas of wind, fire, and so on, up to Mount Meru. Above that, upon a variegated lotus and a variegated vajra, is the palace, complete with walls and so forth, which is the nature of the thirty-seven sites. Upon the moon and sun arising from the vowels and consonants, upon a corpse seat, one should instantaneously visualize the forms of the thirty-seven [deities], such as the ḍākinīs, arising from the mantra syllables. Furthermore, the wisdom maṇḍala should be inserted. Having made [the deities] the nature of the wisdom-being and the three kāyas, and having received the empowerment, one should perform the sealing and so forth, and then recollect the inner yogas, such as the inner heat (caṇḍālī). Having performed the various emanations and absorptions, and so forth, one should proceed through the mantra recitation, the request to depart, the offering of the torma, and the arising from absorption. This is the meditation on the "nature of the thirty-seven." Thus, the deity meditation in the form of the wheel is taught. In that regard: "The twenty-two essential syllables, together with the ḍākinīs, are in union." This refers to the forms of the symbolic mantra syllables, from the syllable OṂ and so forth.

ཤྲཱི་བཛྲ་ཧེ་ཧེ་རུ་རུ་ཀཾ་ཌཱ་ཀི་ནི་ཛཱ་ལ་སམྦཱ་ར་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ལྟར་གཉིས་པ་གསུངས་པ། ཨོཾ་བཛྲ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཡེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རེ་རེ་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པའི་རང་རང་གི་ཞིང་དང་གླིང་དང་ཉེ་བའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྩ་བཅུ་གཉིས་པོའི་དབུས་ཕྲད་པ་རེ་རེའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའོ། ། ཕྲད་པས་ཡང་སྐད་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་མིག་བཙུམས་པ་དང་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཕྲ་མོས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ། གདམས་ངག་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱ་སྟེ་གསུངས་པའི་གཞུང་གི་རིགས་པས་སོ། ། མི་གསལ་བར་བཤད་པ་ལས་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ལེའུ་དང་པོར་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་ཏེ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མཁའ་འགྲོ་མའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་པས་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆུང་ངུར་ཡང་མཁའ་འགྲོ་མ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་སུམ་ཅུ་བདུན། ། ཕག་མོ་ཡི་ནི་རིགས་ལས་བྱུང་། ། རེ་རེ་ལ་ཡང་རིགས་སྣ་ཚོགས། ། གྲངས་མེད་པ་རུ་འགྲོ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །

Śrī vajra he he ru ru kaṃ ḍākinī jvalasambhāra hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Thus the second [mantra] is spoken: oṃ vajra ḍākinīye hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Each syllable of the mantra should be placed in the thirty-seven locations. In that way, within the respective fields, continents, sub-continents, and so forth, which are the forms of the wheels, the wheels of time radiate at the center of each of the twelve internal channels previously explained. Through their meeting, they are extensively explained in terms of subtle durations such as a moment, a brief instant, the closing and opening of the eyes, and so forth. Thus, what are called the "family channels" are taught in that very manner; many types of instructions should be applied according to the logic of the source texts that have been spoken. Although it was explained unclearly, the individual primacy of the heroes and yoginīs was also taught in the first chapter. Then, by means of the eleven verses beginning with "The secret," this is certain in all respects. Thus, from "four arms" and so forth up to "the family of the ḍākinīs," everything is easy to understand. Thus, in summary, in the Abhidhānottara and the Short Root Tantra, the ḍākinīs are the lords of the families. Why is this so? Because they belong to the ḍākinīs. Likewise, it is said in the tantra: "The thirty-seven yoginīs arise from the family of Vārāhī. Each one also has various families, proceeding in infinite numbers." Thus it is said.

གསུངས་པ་འདིས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཆེན་མོའི་རྒྱུད་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་དང་། མཁའ་འགྲོ་དང་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྣམ་པར་གཞག་པ་གཉིས་པའོ། ། ད་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་འདུ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་གནས་དང་དེར་བསྐྱེད་པ་སྟེ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། བདག་འདྲིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་དྲིས་པའོ། ། མཉེས་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་བདེ་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཚེའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་བདེ་སྟེར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་གི་བསམ་པ་གསུངས་པའོ། ། ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གྱི་ཚིག་གསུངས་པ། རྒྱུད་མ་ཉམས་པ་རང་ཉིད་དེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་སྲིད་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་སྦྱོར་བའི་དངོས་པོ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། རང་ཉིད་ནི་ཌའི་ཡི་གེ་དང་ཨིའི་ཡི་གེའི་ལུས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་འདིར་གསུངས་པ་ཌ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་བུ་གའི་བདག་ཉིད་དོ། །

By this statement, the Mahāyoginī Tantra is explained, as is the Yoginī Tantra of the Manifestation of All Names. In this way, one should understand the Vajravārāhī and Cakrasaṃvara Tantra, the Ḍākinī and Cakrasaṃvara Tantra, and so forth. This is the second presentation. Now, the third presentation is taught, concerning the perception of the syllables of the ḍākinīs' names, as well as their place of birth and the generation therein. It begins with the words, "I ask," and so forth. The terms "Lord" and "mine" refer to the analysis of wisdom and consciousness. Through such conditions, the question is asked: "How should the emanation bodies generate the ḍākinīs?" The phrase "having pleased" refers to the various rituals of bliss at that time. "Bestowing bliss upon the ḍākinī" expresses her own intention. With the words "Listen," and so forth, the Blessed One speaks the words of the response: "The tantra itself is unimpaired." This means that as long as the continuum of sentient beings passes from one to another, the continuum of the yoginī family—the very substance that connects the stream of ḍākinī births—will not be impaired. "Self" refers to the body possessing the syllable ḍa and the syllable i. Here, it is taught as the syllable ḍa, and so forth. "Secret" refers to the nature of the orifices of the vajra and so forth in women, men, and others.

གཞུའི་དབྱུག་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྲོག་གི་དབྱུག་པ་སྟེ་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ། དེ་ཡང་བུ་ག་ཐམས་ཅད་དེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཁྱབ་པ་སྟེ་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བརྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་གི་དབྱུག་པའོ། ། ཡུལ་དང་དབང་པོའི་གཟུགས་ཅན་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཨིའི་ཡི་གེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་གྱི་གཉིས་པ་སྟེ་ཨིའི་ཡི་གེས་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལྟར་པདྨ་ཆེན་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་པདྨ་རྣམས་གནས་པའི་བ་ཐག་གི་སྐུད་པ་ལྟ་བུའི་རྩ་རྣམས་སོ། ། ཏུའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ་རྩའི་འཁོར་ལོ་འདབ་མ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་དེ་ལ་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འགྲོ་དང་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕོ་བ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཌཱ་དང་ཨིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་སླར་ཡང་བྱེད་པ་ལས་བྱ་བ་གསུངས་པ། ཀ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཀའི་ཡི་གེ་དང་ཨིའི་ཡི་གེའི་འོ། ། སྤྲུལ་བྱ་སྤྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམས་དེས་སྤྲུལ་པ་སྟེ་དེའི་དྲུང་ནས་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྤྲུལ་པ་བྱ་བའི་རྒྱུས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །

The form of the bow-staff is the life-staff, which pervades the entire body. Through these, it is the true form of the body; furthermore, it pervades all the apertures, such as the eyes and so forth, and is the life-staff by way of the immovable and stable absorptions (samādhi) themselves. "The form of the objects and the faculties" means that, likewise, the perception of the letter i should be understood as the tantra of the supreme unchanging drop of the great bodhicitta throughout the entire body. That which possesses the qualities of the great drop is the letter i; it is the second [member] of the causal meaning, and it is transformed by the letter i. "In the great lotus" refers to the channels, which are like spider-silk threads, where the emanation and other lotuses reside within the avadhūtī. The letter tu is for the purpose of restriction; it connects to the statement that the great drop pervades that form of the six-petaled channel-wheel (cakra). If one asks how that is, it is "going and coming," which is the certainty of the non-transmigrating bodhicitta. This is the meaning of the letters ḍa and i. That very [process] is further explained as the action of the agent, beginning with the word "the letter ka." It belongs to the letter ka and the letter i. "The emanated emanation" means that the various clouds of Buddhas are emanated by it; from its presence, the various realms of sentient beings are emanated, and for that reason, it is so.

སེམས་ཅན་དེ་ལྟར་འོད་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞི་བའི་གཟུགས་ཉིད་དུ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དང་འཁོར་བ་རྣམས་སུ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོན་ཀྱང་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རོལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དགའ་བ་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེ་བ་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་བདེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་མལ་པར་འགྱུར་རོ། ། འོ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལ་གནས་པ་ཉིད་པས་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་པོའི་ཐེ་ཚོམ་མེད་ལ་གསུངས་པ། བརྗོད་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་འཚེད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་མིའི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐ་མལ་པའོ། ། ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དཔེའི་བདེ་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དེའི་འཚེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། དེས་མིའི་གཟུགས་ནི་རྟག་ཏུ་སྒྱུ་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང་གཟུགས་དེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྤྲོ་བའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དོ། ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལས་གྲུབ་པོ། ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Sentient beings will thus perform actions such as [attaining] the Clear Light (ābhāsvara). The meaning is that they abide in all worlds and in saṃsāra as buddhas, in the form of the supreme parinirvāṇa throughout all abodes, having become great in the very form of the peace of all elements. However, even though they abide [thus], they do not exclusively revel in nirvāṇa; this is what is meant by "not without joy." Because they are not devoid of skillful means (upāya) and insight (prajñā), they do not abide in conventional pleasures. If one asks how that is, it is because here, for the sake of conventional pleasure, they appear as ordinary beings. If one then asks, "Since they are thus abiding in saṃsāra, will they not become buddhas?"—to dispel the doubt of the opponent, it is said: "The inexpressible coemergent (sahaja) ripens." This means that because it is directly perceived in the state of the human form, it is therefore ordinary. Relying on the conventional is the pleasure of the example; by means of those, the ripening of the inexpressible ultimate coemergent is beyond doubt. Thus, the human form is always an illusion, and by that form, the form of the buddha is thus emanated. The buddhas generate the buddhas for those of various families. Furthermore, it is accomplished from the inexpressible great bliss previously explained. The meaning is that the buddhas and bodhisattvas will also focus upon the awakening of the one to be taught and the teacher.

གཅིག་ཏུ་ན་གནས་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་ལྟ་བ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་འདིར་གསུངས་པ། ཨི་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨི་ཡི་ཡི་གེ་འབྱུང་བ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེ་ནི་འབྱུང་བའི་ཚོགས་ཏེ་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་སུ་ནི་སྟོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་ལྟ་བའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ཉི་མ་དང་ཕུར་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། ། གང་དུ་བསྐྱེད་པ་གསུངས་པ། ལུག་དང་དམར་སེར་ཡིད་བཟང་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྩ་གསུམ་དུ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པའི་ལུས་དང་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུག་ཚུལ་རྣམས་འདིའི་ལུས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མཁའ་འགྲོ་མ་དེའི་མིང་སྟེ་ལུས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ་། ། ད་ལྟར་དྲན་པ་རྗེས་སུ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་འཆད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པས་བཤད་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་འདིར་མ་གསུངས། པཎྜི་ཏ་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ལས་ཀྱི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་མཚོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་མཁའ་འགྲོ་མའི་མིང་གིས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། ། ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཀླུ་ནི་སྲོག་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགུག་པ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡང་དགུག་པའོ། །

In one sense, the buddhas and bodhisattvas do not manifest in that place; otherwise, there are also various views due to the power of worldly activities. That very point is stated here: "I is all," and so forth. "The letter I is the great element" means that the "great origin of all" is the collection of elements, which is both the vessel-world and the world of sentient beings. It performs their various activities. "It is taught as Īśvara and so forth" refers to the view of Īśvara. By the word "and so forth," the views of Brahmā, Viṣṇu, the arhats, Āditya, and Bṛhaspati are included. Where it is taught that she is generated: "The sheep, the tawny one, and the wise-minded lady"—thus it is taught regarding the three channels. Therefore, the various bodies, various views, and various modes of abiding are the names of that ḍākinī due to the conditions of this body, and they are also the applications of mindfulness of the body. Now, the applications of mindfulness will be explained as spoken by the Blessed One who is about to speak. Why are they not spoken in this context? It is in order to confuse the paṇḍitas. "At the time of action, it is indicated as such" means that one should recollect the previously explained characteristics of the application by the name of the ḍākinī. Regarding "by pacifying and so forth," the "nāgas" are the winds such as the life-sustaining wind and so on; their "summoning" is the summoning of the external as well.

དེ་ལྟར་ཆར་དབབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིའོ། ། བཞུ་བ་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དོ། ། དེ་ལ་ཏུའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། ། འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ས་ལ་སོགས་པའོ། ། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའིའོ། ། ནིའི་ཡི་གེ་ནི་ངག་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པའིའོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཅན་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དུས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བརྒྱད་རྣམས་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་ག་རྣམས་སུ་སྲོག་རྒྱུ་བ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཡང་ན་གཞན་བཞི་རྣམས་དང་བཅས་པས་ལས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཆར་དབབ་པ་དང་། འཛག་པར་བྱ་བ་དང་། ལྐུགས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡང་བར་བྱ་བ་སྟེ། འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ལ་བྱའོ། ། བསྐྱེད་པར་རང་རང་གླིང་དུ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕོ་བའི་དུས་སུ་དེས་གསུངས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་ཤར་ལུས་འཕགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྲ་མོའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ངོ་། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་གཅིག་ཏུ་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་ན་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Thus, "causing rain to fall" refers to bodhicitta. "Melting" refers to all the elements. In this context, the particle tu is used for emphasis. Likewise, for the gods, it refers to the eyes and so forth; for the bhūtas, it refers to the earth and so forth; for the kings, it refers to the aggregate of form of Vairocana and so forth. The letter ni refers to the speech, hands, and so forth. "Those possessing great miraculous power" refers to the sense faculties, objects, consciousness, and so forth. These should be understood through the sequence of activities such as magnetizing and the rest. By the word "and so forth," pacifying and enriching are included. Regarding the phrase "from the time of the saṃcāra": this should be understood as the eight activities occurring within the maṇḍalas of the winds, such as the life-force (prāṇa), as they flow through the left and right nostrils. Alternatively, together with the other four, there are twelve activities; these are performed during the twelve transits (saṃkrānti) for the purposes of causing rain to fall, causing [semen] to flow, causing muteness, and causing hatred. "Generation in their respective continents" means that at the time of the transits, the ḍākinīs and so forth are generated in the nature of the subtle essence within the aggregates and so forth as taught for the eastern continent of Pūrvavideha and the others. "Method and insight" means when they have merged into one as the nature of emptiness and compassion; this is the meaning of "through the non-dual union."

དེ་ལྟར་བྱས་པས་གང་གི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཡོད་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་བྱས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དབང་པོར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་དབང་པོ་སྟེ་དེའི་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་འདིར་ཡང་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའོ། ། འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྐྱེ་སྟེ་གླིང་དང་གླིང་དུའོ། ། སེམས་ནི་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲོ་བའོ། ། རང་གི་བདག་པོའི་སྦྱོར་བ་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་བདག་པོ་བསྒོམ་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ཐིམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རང་གི་ཞིང་རྣམས་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དབུགས་རྒྱུ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་བདག་པོ་སྟེ་དབུགས་རྒྱུ་བས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། ཕྲད་པ་གསུམ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་ལྡང་བས་ཏེ་འདི་ཡིས་ཆ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། གནས་པའི་དུས་སུ་གསུང་གི་འཁོར་ལོར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །

Regarding the statement, "By acting in this way, whose qualities will become superior?" it is said: "The Lord of Yogis," and so forth. By practicing yoga in this manner, yogins become lords (indras). Just as Indra is the king of the gods and so forth, becoming the master of them all, so too does this Lord of Yogis become a lord for the sake of benefiting sentient beings among gods, humans, and others. "Going" (gati) refers to being born in various continents through the latencies of meditating on yoga. "With a mind most subtle" means that one proceeds from ordinary consciousness (vijñāna) by way of the nature of primordial wisdom (jñāna). "Through the application of one's own master" means that by meditating on the master of the ḍākinīs and so forth, it is described as such. The remainder is easy to understand. Regarding "dissolving" (pralaya) and so forth: one causes the respective fields to dissolve into the thirty-seven locations and acts as the enjoyer and so forth. "Great miraculous power" (maharddhi) should be understood as Vajravārāhī and the others. "The movement of the breath" (prāṇavāyu) is to be understood as being characterized by the movement of the breath, which is the master of such dissolution, enjoyment, and [the state of] mastery. "Threefold meeting" (trisaṃyoga) refers to the entering, abiding, and arising. By this, during the time of entering, it pertains to those abiding in the body wheel (kāyacakra); during the time of abiding, it pertains to those abiding in the speech wheel (vākcakra).

ལྡང་བའི་དུས་སུ་ཡང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་མོ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བར་བྱའོ། ། བདག་པོ་རེ་རེའི་སྦྱོར་བས་ཇི་ལྟར་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའི་བར་དུའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ། ། དེ་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་བས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་གི་ལེའུ་རྣམས་སུ་སོ་སོར་བཤད་པར་བྱའོ། ། རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ཨ་ཡིག་ལ་སོགས་ཀྵ་ཡི་མཐར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལྔ་བཅུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་འཕར་མ་དང་ཡ་ཎ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་ཐུང་བ་དང་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམས་དང་རིང་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་སྟེ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཨོཾ་ཨཱཿཨི་ཨེ་རི་ཨུ་ཨོ་ལིའོ། ། འཕར་མ་རྣམས་ཀྱང་ཨཾ་ཨིཾ་རྀཾ་ཨུ་ལྀཾ། དེ་བཞིན་དུ། ཨོཾཿཨིཾཿ་རྀཾཿཨུཾཿལིཾཿཧ་ཡ་ར་ཝ་ལ། ཨ་མཿཨ་ཐཿཨ་པཿཨ་སཿཨཿ ཀྵཿཧཿ། དེ་བཞིན་དུ། ཀ་ཀཾ། ཁ་ཁཾ། ག་གཾ། གྷ་གྷཾ། ང་ངཾ་། ཙ་ཙཾ། ཚ་ཚཾ། ཛ་ཛཾ། ཛྷ་ཛྷཾ། ཉ་ཉཾ། ཊ་ཊཾ། ཋ་ཋཾ། ཌ་ཌཾ། ཌྷ་ཌྷཾ། ཎ་ཎཾ། པ་པཾ། ཕ་ཕཾ། བ་བཾ། བྷ་བྷཾ། མ་མཾ། ཏ་ཏཾ། ཐ་ཐཾ། ད་དཾ། དྷ་དྷཾ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཡོན་ཏན་དང་འཕར་མ་དང་། ཡ་མེད་བསྟན་པ་དང་། རིང་པོར་བྱ་སྟེ། གཉིས་ཀྱིས་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་གོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་གནས་རྒྱས་གདབ་པ། །

At the time of arising, those residing in the mind wheel will be generated. One should move through the nature of the ḍākinīs and so forth, who are the messengers of time within all the channels. Through the application of each individual lord, [the sequence] proceeds from the ḍākinīs and so forth up to Yamamathani. In that way, through the mutual engagement of all, one engages in the conduct. As will be explained, this should be explained individually in the respective chapters of all the yoginīs. The phrase "each one" and so forth is easy to understand. Regarding the phrase "from the letter A to the end of Kṣa," this indicates the fifty letters, their qualities, the vṛddhi vowels, and the yaṇ substitutions. The explanation of the short vowels, the consonants, and the long vowels is as follows: the qualities are oṃ, āḥ, i, e, ṛ, u, o, li. The vṛddhi vowels are aṃ, iṃ, ṛṃ, uṃ, lṃ. Likewise: oṃḥ, iṃḥ, ṛṃḥ, uṃḥ, lṃḥ, ha, ya, ra, va, la, aḥ, thaḥ, paḥ, saḥ, aḥ, kṣaḥ, haḥ. Likewise: ka, kaṃ; kha, khaṃ; ga, gaṃ; gha, ghaṃ; ṅa, ṅaṃ; ca, caṃ; cha, chaṃ; ja, jaṃ; jha, jhaṃ; ña, ñaṃ; ṭa, ṭaṃ; ṭha, ṭhaṃ; ḍa, ḍaṃ; ḍha, ḍhaṃ; ṇa, ṇaṃ; ta, taṃ; tha, thaṃ; da, daṃ; dha, dhaṃ. Thus it is said. Likewise, the qualities, the vṛddhi vowels, the yaṇ substitutions, and the long vowels should be applied; these two together make one hundred and fifty. This is the sealing of the ḍākinīs' abodes.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་དང་དབུགས་གཅིག་གིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོ་མ་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུམ་པའོ། ། ད་ནི་བཞི་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་མཁའ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་ལོ་གསུམ་ན་གནས་པ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྐུའི་ནི་ཞིང་སྐྱེས་སོ། ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ན་གནས་པ་རྣམས་ནི་སྔགས་སྐྱེས་སོ། ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ན་གནས་པ་རྣམས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་མའོ། ། གང་ཞིག་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་གང་གིས་འཁོར་ལོ་ལ་ལྷག་པར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་དང་རྗེའུ་རིགས་དང་དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟེན་ནས་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་སྐྱེས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིའི་སྦྱོར་བས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་གནས་པ་མཆོག་གི་མཚོན་བྱ་རྣམས་སུ་ཐིག་ལེ་བཞི་དང་བྲལ་བས་རྩེན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ནི་མཆོག་གི་མཚོན་བྱ་རྣམས་ལ་ཐིག་ལེ་བཞི་དང་བྲལ་བས་རོལ་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །

This means that in such a way, by means of the syllables and the single breath, the yoginīs are sealed by the ḍākinīs; this is the meaning of "their nature." This is the third presentation. Now, the fourth is taught: "In that way, the sky-farers," and so forth. This distinguishes those who reside in the three cakras, as their very nature. Likewise, those of the Body are the field-born; those residing in the Speech Cakra are the mantra-born; and those residing in the Mind Cakra are the co-emergent. "Whichever of whichever" refers to the yoginīs of the Dharmakāya, Saṃbhogakāya, Nirmāṇakāya, and so forth, who reside preeminently in the cakras. This is connected to the phrase "clearly seen by relying upon the distinctions of family," such as the brahmin, kṣatriya, vaiśya, and śūdra classes. Therefore, it is called "the birthplace of the application of desire." By means of this application, through the characteristics of the internal state of the self of the yogins, there are the Dharmakāya, Saṃbhogakāya, Nirmāṇakāya, and so forth. The meaning is that of the nature of Vajradhara, who sports by being free from the four drops, which are the symbols of the supreme state of desire. This is by means of the nature of Vajradhara, who sports by being free from the four drops within the supreme symbols.

དེའི་ཚེ་འོ་ན་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྫུན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགའ་བ་དང་མཆོག་དང་བྲལ་བ་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་བརྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར། རོལ་པ་མཆོག་གི་མཚོན་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུས་གནས་གྲོང་མེད་པར་གང་དུ་མཐའ་དང་མཐའ་ལས་ཞེས་སོ། ། འདིའི་ཐེ་ཚོམ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིག་གིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། བཟའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་བཟའ་བ་ནི་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འཆིང་བའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤེལ་བས་དམྱལ་བའི་རྒྱུའོ། ། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། ། ཐ་མལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་བུ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པར་ནུབ་པར་བྱེད་དོ། ། མང་པོ་བཤད་པས་ཅི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྫས་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། འདི་འདྲ་བ་གཞན་གྱི་དགོས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་ཀླ་ཀློའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད།

At that time, one might ask: "In that case, would all the stages of the womb and so forth, as well as worldly activities, buddha-fields, and world-systems, become false?" If so, how is it? The birth and so forth of all sentient beings in the states of joy, supreme joy, the joy of separation, and the innate joy, as well as their stability, movement, and so on, occur. If it is asked, "At that time, how can something become a functional entity from a non-entity?" for that reason, since sentient beings are non-entities, how can there be the welfare of sentient beings? To illustrate the supreme play, the body of Vajradhara abides without a dwelling place, "beyond limits and the limitless." To clarify the doubt regarding this, the Blessed One spoke these words: "That which is called 'food' and so forth"—food refers to what is to be eaten and what is not to be eaten, as well as food, drink, and so on, which are the fetters of yogins. Because these increase the desire and so forth of those in saṃsāra, they are the cause of hell. Furthermore, one experiences the various sufferings of the migrations, such as birth and so forth. Through the union of ordinary men and women, which is the latent tendency of the mundane, one causes the joy and so forth to subside. What is the use of saying more? The theft of the property of others, such as food and drink, causes all faults to enter. Those who act for the sake of others in such a manner are not stained by the buddhas and bodhisattvas; for who would enter the dharma of the barbarians?

དེ་ཇི་ལྟར། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། བཤད་པ། དེ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཐབས་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། ། དེས་སྐྱོན་མེད་དོ། ། གང་གསུངས་པ། གང་དང་གང་གི་ལས་དྲག་པོས། ། འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་འཆིང་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་དེ་ཐབས་ཀྱིས། ། སྲིད་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ལོ། ། ཞེས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་མི་འཛིན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་གསུངས་ཏེ་ཐབས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་རྨོངས་པ་ནི་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་གདོན་པའི་ཕྱིར་དེས་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུས་གནས་པ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། གང་གིས་དེ་ལྟར་རྨོངས་པ་འཆིང་། ། བློ་དང་ལྡན་པས་རྩེན་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐིག་ལེ་བཞི་དང་བྲལ་བ་རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཇི་ལྟར་སླར་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་སུ་ནི་བཟའ་སྟོན་མོ། ། ཕྱུགས་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཕྱུགས་ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། ཐིག་ལེ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བཟའ་བ་སྟེ། ཙཱ་རུ་ནི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཟ་བའོ། །

How is it that they are born as those Buddhas and Bodhisattvas? It is explained: their birth in those states is the complete assumption of a birth as a mere skillful means for the sake of sentient beings. Therefore, there is no fault. As it is said: "By whatever intense actions beings are bound, likewise, by those very means, they are liberated from the bonds of existence." Thus, they are not bound by desire and the like. Nevertheless, it is also taught that all sentient beings possess the awakening of the four drops of the Buddhas' emanation bodies (nirmāṇakāya) through skillful means. For those who do not know this, the delusions of the latencies of saṃsāra become a bond. To liberate them, he remains through such causes, the very nature of the Great Vajradhara, the supreme symbol. As it is also said: "That by which the deluded are bound, the wise play with." Therefore, the meaning is that they are free from the four drops and free from the defects of their own latencies. Furthermore, how do they engage in eating, drinking, and so forth? Regarding this, it is said: "In those [states] is the feast; the Great Beast is the form of wisdom." Here, the "Great Beast" is saṃsāra, consisting of the four drops and so forth. It is the food of those Buddhas and Bodhisattvas; "cāru" refers to the eating of the moving and the unmoving.

གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བསྟན་པ་ཙམ་ཉིད་དེའི་གཟུགས་ཅན་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཕྱུགས་ཆེན་པོའོ། ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བའི་ལས་དེ་མི་ཟ་བའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་བཞག་པ་དེ་བཟའ་བར་བྱའོ། ། མངོན་སུམ་དུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཞུགས་པ་ན་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་དེ་གང་ལས་ཇི་ཙམ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མཚོན་པར་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མཚོན་མིན་གསལ་བར་མཚོན་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་གང་གི་ཚེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྐྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་མི་རྟག་པ་གཞོམ་དུ་མེད་པ་གཟུགས་མེད་པ། ཐོག་མ་མེད་པ་ཐ་མ་མེད་པ་དབུས་མ་ཡིན་པ་ལུས་མེད་པ་ངག་མེད་པ་སེམས་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གང་མཚོན་པ་རང་གི་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། བརྟན་པ་ལ་སོགས་གཡོ་བ་དང་། ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ནི། ། ཀུན་གྱིས་མི་མཚོན་མཚོན་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚོན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་མཚོན་པར་བྱའོ། །

Because conventional wisdom is the supreme, non-dual, and mere teaching that thoroughly knows all ultimate phenomena, it is the "Great Beast" (mahāmṛga) since it is the embodiment of all without exception. Ordinary people do not consume such an action; however, it should be consumed by Bodhisattvas and the lords of yoga (yogeśvara). When one has entered the avadhūti in direct perception, all should be rendered without the characteristic of impermanence. If one asks: "From what, to what extent, and in what manner should all those phenomena that are impermanent and without characteristics be illustrated for the sake of sentient beings?" it is said: "That which is unillustrated should be clearly illustrated." In this context, when the wisdom characterized by the internal self—the condition of one's own self-application—is without characteristics, inexpressible, not true, impermanent, indestructible, formless, without beginning, without end, without middle, without body, without speech, without mind, and not [ordinary] wisdom, that which is illustrated by such terms as "all" and so forth is the nature of the substance of one's own various awarenesses. Therefore: "All beings, the stable and the moving, The world and that which is worldly— By all of these, the unillustrated Should be illustrated." Thus, it is also for those who are worldly and transcendent. All sentient beings should illustrate it as being without illustration itself. Lords of yoga who possess such a form should also illustrate it even at the time of arising from meditative absorption (samādhi).

གསལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ལུང་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་པའི་ཚིག་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྲུབ་སྟེ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་མཆོག་ཏུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ལ་གནས། གསུངས་པ། མཚོན་བྱ་མཚོན་པ་རབ་སྤོང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཚོན་བྱ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་སོ། ། མཚོན་པ་མིན་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཉིས་དང་བྲལ་བའོ། ། ཙའི་ཡི་གེས་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། ། དེ་ཡིས་གསུངས་པ། དེ་དང་བྲལ་བས་བྲལ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེས་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མཆོག་ཏུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གནས་པའོ། ། དེས་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་དེས་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་ཚར་གཅོད་པ་དང་ཆགས་པ་སྟེ། འདི་ཡི་ཐབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་བསྟན་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་པའོ། ། གང་ཞིག་གང་གི་རང་རང་བཞིན། །

"Clearly" means that by its very nature, it should be shown as the expression of various scriptural teachings that instruct those sentient beings. Therefore, the welfare of sentient beings is accomplished through the power of previous aspirations. How does it abide as the supreme illustration? It is said: "Completely abandoning the illustrated and the illustration." The "illustrated" refers to the elements such as sentient beings. The "non-illustration" is also the absorption (samādhi), which was previously explained through both brief presentation and detailed exposition. By these, one is free from duality. The letter ca also signifies supreme non-duality. That, moreover, is the thorough knowledge of all phenomena. Regarding that, it is said: "By being free from that, one is free." This means that the nature of all phenomena is free from duality, because it is the very state of being free from all conceptual construction (kalpa). Being free from that is the meaning of the "characteristic of the nature of phenomena" (dharmatā). Thus, the Lord of Yogins abides in the characteristic of the yoga of the inner self, which is the supreme illustration. Through that, he abides in the nature of the yoginīs previously explained. Nevertheless, there is the caring for, the subduing, and the attachment toward sentient beings; by these means, sentient beings are led into the Buddhas' own teaching. "Whatever is the nature of each..." [is as follows:]

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་སྒོ་ནས་འཛུད་དོ། ། ཚར་གཅོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚར་གཅོད་པ་སྟེ་ཉེ་བར་སྟོན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་འཇུག་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དེའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ་འཇུག་པའོ། ། དེ་ལྟར་དུས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པས་མི་བྱེད་དེ། ནི་ཡི་ཡི་གེ་ངེས་བཤད་དེ། ། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ། དུས་དང་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གྲངས་མེད་པའི་རྫོགས་ལྡན་དང་གསུམ་ལྡན་དང་གཉིས་ལྡན་དང་རྩོད་དུས་ཀྱི་དུས་བཞིའི་བར་དུ་འདིར་བར་མ་ཆད་པར་རབ་ཏུ་འབབ་པས་ཆོས་འཇུག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་བསྐལ་པ་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་དེ་ལ་བདག་ཏུ་སོང་སྟེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་སོ། ། དེར་གནས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འདོར་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བས་སླར་ཡང་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དེ་འདི་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞི་པའོ། ། ད་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལྔ་པ་གསུངས་པ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་ཐོག་མར་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། དེས་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུས་འཇིག་པའི་དུས་ལས་མཐར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་ལག་སྐྱོང་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་རྒྱུའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ།

The phrase "by way of" means that those who seek guidance are introduced through the door of guidance. "Those who seek subjugation" refers to the subjugation of hostile sentient beings, which is what is being demonstrated. Regarding the phrase "the entry into the Buddha and the Dharma": the Dharma of the Buddhas is the Buddha-Dharma; by means of the form of the Yoginī, that Dharma of sentient beings is made into a Buddha and is caused to enter, which is "entry." It is not done by a fixed determination at a single time. The letter ni is explained as a definitive statement. To explain how that very thing is done, it is said: "at times and times." This means that here, by flowing uninterruptedly until the end of the four ages—the countless Kṛtayuga, Tretāyuga, Dvāparayuga, and Kaliyuga—it demonstrates the entry of the Dharma. Furthermore, at times such as the eon of destruction and so forth, having become the self therein, the teacher and all that is to be taught abide in the form of space. Abiding there, they do not abandon the welfare of sentient beings; therefore, they again emanate world-systems through the process of formation and so forth. This is the fourth presentation. Now, the fifth presentation is taught, beginning with the words "Avadhūtī" and so forth. By this, first the definition that demonstrates the suchness of the winds is taught. Through such a cause, at the end of the time of destruction, the extension of the hand is shown during the time of emptiness. Thus, the application of its cause is taught.

དབུ་མ་ཡི་ནི་སྲོག་གི་རླུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཇུག་པ་དང་འབྱུང་པའི་དུས་སུ་མི་བྱའོ། ། གནས་པ་ནི་དེ་གནས་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དོར་བར་མི་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བརྟན་པ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིད་ལ་འདོད་པས་སྟེར་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པར་གནས་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་གདབ་པར་གསུངས་པ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་ཞིང་འབར་བར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཙམ་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོས་ལྷ་མོ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་རྒྱས་གདབ་པ་ནི་མཚོན་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་མི་བསྐྱོད་པ་དང་མི་གཡོ་བས་ན་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་རང་གིས་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་རིག་པ་རང་རང་གི་དུས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་ཉ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་རིག་པ་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་བསྐྱེད་པ་སྟེ།

"The life-wind of the central channel" means that one should not [exert effort] during the times of its entering and exiting. As for "abiding," during all times of its remaining, one should not discard the entities of the mind and mental factors. In that way, one will accomplish the Vajrayoginīs, such as Vārāhī and the thirty-seven others, who are stable. Therefore, the various accomplishments are bestowed upon the yogi who desires them in his mind. Thus, by the phrase "unstable" and so forth, it will be explained accordingly. Likewise, by means of the conventional and ultimate forms, abiding as the ḍākinīs and so forth, and characterized by cyclic existence and nirvāṇa, it is taught that the yoginīs, who are the nature of method and insight, perform the sealing. Regarding the phrase "of Vairocana" and so forth: by the mere fact of being clearly manifest, blazing, and luminous, the sealing of the goddess by Vairocana through the conventional entity of form is to be illustrated. Likewise, because he is unshakable and immovable, he is "Akṣobhya" (Unshakable); the meaning is that he is "permanent" by virtue of the permanence of nirvāṇa. Furthermore, because he himself holds the vajra of these [goddesses], he is to be illustrated as the Vajradhara; the intention is that he himself is the one who has directly attained the form of nirvāṇa. Regarding the "thirty-six," the phrase "from the time of their respective awarenesses" means that the messengers are generated from the syllables of their respective awarenesses.

དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དུས་སུ་རྒྱས་གདབ་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཅན་མ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ལྷ་མོ་མཁའ་འགྲོ་མ་རང་ཉིད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་ཐིམ་པར་གྱུར་པས་སྲོག་དང་ཐུར་དུ་སེལ་བ་ཨ་བ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཡང་རྩ་ཐམས་ཅད་ཞུ་བར་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་བོ་ལ་དང་ཀཀྐོ་ལ་སྲོག་དང་ཐུར་དུ་སེལ་བ་དེའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ། ། དེ་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མ་ལུས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་དངོས་པོར་ཐམས་ཅད་བལྟའོ་བར་ལག་སྐྱོང་ངོ་། ། དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རོ་མཉམ་པའོ། ། ལྔ་པའི་དོན་གྱི་དང་པོ་སྟེ་རོ་མཉམ་པ་ལས་ཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནམ་མཁའ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རང་གིས་རང་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། འདི་ཡང་། ལྷ་མོ་ནམ་མཁའི་ནང་སོན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་དང་ཞུ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེས་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཐིམ་པར་གྱུར་པ་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ཡང་དག་པར་སྲུན་པའི་དུས་སུ་དེའི་གོ་འཕང་གི་གནས་སོ། ། དེས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་སོན་པ་དང་འོངས་པས་ཡང་དག་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་དོ། །

These are to be sealed at their respective times by the six Tathāgatas; this is the meaning of the phrase "of the families of the goddesses belonging to the families of space and so forth." "Definitive expression" refers to the Root Tantra. The remainder is easy to understand. Then, in the center of the maṇḍala, the goddess Ḍākinī herself, through the merging of the wisdom of method and insight and of consciousness into one, causes the vital breath (prāṇa) and the downward-clearing wind (apāna) to dissolve into the avadhūtī. By that, it is connected that all the channels enter a state of melting. Thus, it is said: "by the union of the bola and the kakkola, the vital breath and the downward-clearing wind." In that very moment, one should perceive all things without exception as being of that nature. "Maṇḍala" means the essence; the maṇḍala is the state of equal taste. The first [letter] has the meaning of the fifth [case]; from that equal taste, the wisdom of the melting element itself is space. One should perceive the space of wisdom by means of itself. Furthermore, the phrase "the goddess who has entered into space" refers to all the channels and those that have become melted. Thus, at the time of perfectly protecting those previously explained—the wisdom, consciousness, and so forth—they abide in that state. By that, all yoginīs, having entered and come forth into the space element, are perfectly exhorted.

གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་སད་པར་བྱེད་དོ། ། འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གླུའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་སོ། ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པས་རྣལ་འབྱོར་གང་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལུས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་ཤམ་བུ་མེད་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབྱངས་འགྱུར་གྱིས་རན་པར་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། སླར་ཡང་གླུའི་སྔགས་ཀྱི་དོན་གསུངས་པ། རོལ་ཅིང་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གླུ་བཞི་བྱེད་པའོ། ། མཆོག་གི་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་རོལ་ཅིག་རོལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་དཔལ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ལྷན་ཅིག་བདག་ཅག་ཤར་དང་མེའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སོན་པ་ལས་སློང་བ་སྟེ་བདག་ཅག་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཉམས་ལ་འདོད་པ་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་དགོངས་པ་གྲུབ་པར་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབས་ཤིག་པའོ། ། འདིའི་དོན་དུ་ཡང་། འཇིག་རྟེན་པ་ལས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས། །

"O Lord" refers to the mind of the yogis who have attained the supreme non-duality. Furthermore, it awakens for the very sake of sentient beings. "These" refers to the verses of the song-mantra that are to be explained hereafter. Whatever yoga is performed through previous aspirations and so forth, all of that is the recollection of the factors of awakening, such as the application of mindfulness of the body and so on. Thus, it is certain that one should properly sing these four four-line verses in a melody consisting of five parts without a refrain. Furthermore, the meaning of the song-mantra is stated: "Play, play," and so forth. By this, one performs four songs whose nature is compassion, love, joy, and equanimity. "O Vajra of supreme great bliss, play, play!" means that the glorious Hevajra, the Holder of the Vajra, together with the yoginīs of great bliss, rouses us who dwell in the eastern and southeastern directions from the absorption of emptiness, saying: "Do not let us, who are of the nature of compassion, decline; fulfill our desires!" "Accomplish the intention of method and insight" means that through the perfect union of method and insight, accomplish the wisdom whose nature is emptiness and compassion. For this purpose, it is said: "You have cultivated compassion beyond the worldly."

ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ། ། གང་གིས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པས་ཇི་ལྟར། ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ན་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གཅིག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བྱང་ཕྱོགས་དང་དབང་ལྡན་ན་གནས་པ་རྣམས་བྱམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མཉེས་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀྱེ་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བདག་ཅག་བྱམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མཉེས་པར་མཛོད་ཅིག་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་མཐུན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འདི་ཡིས་སོ། ། ཁྱོད་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་ཏིང་འཛིན་བཞུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་མགོན་པོ་ཁྱོད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་དོར་ཅིག་པའོ། ། འདི་མཛོད་ཅིག་པ་སྟེ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་པདྨའི་སྦྱོར་བས་རྣལ་འབྱོར་མ་རོལ་སད་པར་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དགའ་བར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། གང་གིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་རབ་ཏུ་སད་པར་འགྱུར་བར་རོ། ། བྱས་པའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། གང་གིས་ལྷན་ཅིག་སྟོང་ཉིད་ཏིང་འཛིན་ལ་ཁྱོད་བཞུགས། །

Thus it is said: "To the world's protectorless ones, you [have spoken] in that way." How is it that by meditating on compassion, "all gods and asuras are made into Buddhas"? This means that it is not only you yourself who are to become a Buddha in that way; rather, all those to be tamed, such as the gods and asuras, are also to be made into Buddhas through compassion. Likewise, those dwelling in the north and the northeast are addressed with the nature of loving-kindness: "Vajradhara, be pleased by the awakening of great bliss." This means: "O Lord Vajradhara, please satisfy us, who are of the nature of loving-kindness, with the awakening that is the nature of great bliss." This is by means of this very thing: the desire to treat all sentient beings with the same affection as one would an only child. "Why do you remain in the absorption of emptiness?" This means: "O Protector, why do you remain in the state of the absorption of emptiness? Please abandon that." Thus it is said: "By the union of vajra and lotus, awaken the play of the yoginīs." This means: "By the complete union of vajra and lotus, please delight the yoginīs." It is by this that the yoginīs are thoroughly awakened. The result of this is stated: "Why do you remain in the absorption of emptiness together with them?" This means: "Why do you remain in the absorption of emptiness together with them?" (The text continues with the request to arise from that state.)

ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་གིས་ལྷན་ཅིག་དངོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བསམས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞུགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནུབ་དང་རླུང་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གསུངས་པ། མངའ་བདག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁམས་བཞིའི་ས་བོན་འཛག་པར་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁམས་བཞི་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཛག་པར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རང་བཞིན་གཏུམ་མོ་ལྡང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཏུམ་མོ་ཉེ་བར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ། དབང་པོ་གཉིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འཕོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་དགའ་བར་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གང་གིས་གཏུམ་མོ་ལངས་པ། ས་གསུམ་སྲེག་པར་བྱེད་དེ་གང་དུ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ས་གསུམ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སོ། ། བསྲེགས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་སོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སོང་བས་གང་དུ་ཡང་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མི་མཐོང་བའོ། ། ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་གསུངས་པ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་འབར་ཞིང་འབར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

This means: you have entered into this absorption of emptiness, which is specifically contemplated as being co-emergent. Likewise, those abiding in the west and the northwest, who are of the nature of supreme joy, speak with the essence of joy: "O Sovereign, cause the seeds of the four elements to flow." This means: cause the bodhicitta, which is the seed of the four elements—earth, water, fire, and wind—to flow. For what reason is this said? "The inner heat (caṇḍālī) of the nature of the avadhūtī arises." This means: the inner heat, which is the nature of the avadhūtī, is fully abandoned; through the non-transferring bliss of the two organs in union, cause the yoginīs to be completely delighted. Likewise, when the inner heat arises, it burns the three levels, and is not seen anywhere. The three levels are body, speech, and mind. "Burning" means reaching the state of being without intrinsic nature regarding the obscurations to the knowable and so forth. Having reached that state, one does not see anywhere a self, what belongs to a self, or the entities of subject and object. Everything becomes utterly meaningless. Why is that? Here it is said: "The essence of nirvāṇa blazes and blazes." This means: it blazes intensely.

དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་གཏུམ་མོ་རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པས་བསྲེགས་པར་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཀྱེ་ཁྱབ་བདག་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་དང་བདེན་བྲལ་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གསུངས་པ། ལྷན་སྐྱེས་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་དགའ་བར་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀྱེ་མགོན་པོ་བདག་ཅག་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་བཏང་སྙོམས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྤོང་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དགའ་བ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་རང་ཉིད་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། གང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཆི་བ་སོ་སོར་མ་མཐོང་ངོ་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འཆི་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤི་བ་ལས་སྔར་ཡང་སྐྱེའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་གསུངས་པ། རྒྱལ་བ་མགོན་པོས་སེམས་ཅན་སད་པར་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ཀྱེ་རྒྱལ་བ་མགོན་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདིའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཛེས་པའི་སེམས་སུ་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། གང་གིས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པས་འདིར་འགྱུར་བར་གསུངས་པ། སྒྱུ་མའི་སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་བསྒྲལ་བར་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོའི་བྱང་ཆུབ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྒྲོལ་ཅིག་པའོ། ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཐོས་ནས་རྟོགས་པའི་གླུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངག་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་སོ། །

Thus, by constantly familiarizing oneself with the inner heat (caṇḍālī) previously explained, one abides in supreme joy. Through this burning, everything becomes the nature of nirvāṇa; therefore, O Pervasive Lord, act for the sake of sentient beings! Likewise, those abiding in the south and the southwest spoke of the nature of equanimity: "O ḍākinīs, through the nature of the coemergent, bring joy!" This means: O Protector, for us ḍākinīs who are in a state of equanimity, please become the nature of great bliss—the joy of the coemergent nature—toward those causes that abandon emptiness. "By whom birth and death are not seen individually" means that, in one sense, emptiness is not seen as something like death, for even before dying, one is born. Therefore, the awakening that is the nature of great bliss is also spoken of: "O Victorious Protector, awaken the sentient beings!" In short, O Victorious Protector, please make the mind beautiful through this nature of great bliss. Regarding how this is accomplished and what results from it, it is said: "Liberate the illusory realm of sentient beings!" This means: through the illusory nature of awakening, which is the essence of great bliss, liberate the realm of sentient beings. "This" refers to the great song of realization heard and understood in this way, through the nature of perfectly grasping the words.

གླུ་འདིའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པས་གཞན་པར་བསྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཕྱིས་འདྲེས་པའི་དངོས་པོས་རབ་ཏུ་སད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའོ། ། དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་གཙོ་མོའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་གཙོ་མོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མཐོང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྐུ་ཆེན་པོའི་སྣང་བརྙན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པ་སྟེ་ལྔ་པའི་དོན་གྱི་གཉིས་པའོ། ། དེར་ཐིམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལས་རང་གི་འཁོར་ལོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པས་སོ་སོར་གསལ་ཏེ་མེ་ལོང་གི་དངོས་པོ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་འགྲོའོ། ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མཐོང་བར་གྱུར་པས་ཐིམ་པའོ། ། སླར་ཡང་རིགས་པ་འདིས་བར་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་བཞིའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་སྐུ་སོ་སོར་གསལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུའོ། ། སླར་ཡང་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐིམ་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་དུ་སྤྲུལ་པ་མོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ངོ་། །

Through the application of this song, the yoginīs who were previously shown to be other are awakened by the entity that subsequently merges with their own nature. It is like dissolving into water. Furthermore, this is indicated by the phrase "the illusory nature of the principal of the yoginī-cakra," and so forth; by the word "and so forth," both phenomena (dharma) and the nature of phenomena (dharmatā) are included. Thus, the principal of the maṇḍala-cakra and so forth has the characteristic of being illusory. Why is this? It is said: "having become visible," and so forth; this is the characteristic of the reflection of the great body of luminosity (prabhāsvara), which is the essential nature of all yoginīs. Moreover, that characteristic dissolves into space; this is the second [meaning] of the fifth [case]. From the space into which it has dissolved, "one's own cakra" means that form dissolves into form. Just as an illusory form is clearly manifested in a mirror and so forth, and having thus transformed into the substance of the mirror, it departs; in that way, by seeing it as illusory, it dissolves. Furthermore, by this same reasoning, the presentation of the four intermediate bodies is taught: "the second," and so forth; by the word "and so forth," the saṃbhogakāya is included. These also are clearly manifested as individual bodies in space, which is the sahajakāya. Again, having dissolved into that in such a way, it is the saṃbhogakāya. The nirmāṇakāya, which emanates as the identity of the yoginī-cakra, is also the dharmakāya.

ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པ་ལས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྣང་བ་མེད་པ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། ། བཤད་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་བྲལ་བ་དེའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་བསྒྲུབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་པས་བསྒོམ་པ་བྱས་པས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་སེམས་འོད་གསལ་དུ་སོན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་གི་རིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡིད་ཆེས་པས་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་སེམས་དེ་སྲིད་དུ་འོད་གསལ་བར་སོན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་གང་གིས་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། སློབ་དཔོན་གྱི་ནི་སེམས་རྡོ་རྗེ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་ཙའི་ཡི་གེས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་མདོ་སྡེ་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། འདིར་ལུས་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རྣམས་ཆོས་མངོན་པའི་རིགས་པས་དང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་མི་རྟག་པར་བྱའོ། ། དེས་སླར་ཡང་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བ་ལ་སེམས་བརྟན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེས་རབས་ལ་སོགས་པའོ། །

"Everything" refers to the nature of the primordial Buddha, who is the essence of non-conceptual wisdom free from obscuration, arising from the unified accomplishment of the three kāyas, and is without appearance. Its nature is free from the presentation of the four, such as the "innate" (sahaja) and so forth, which is the meaning of the phrase "the word of wisdom, the object of the Buddha." Having thus accomplished the Yoginī Tantra means having practiced through the reasoning of the Yoginī Tantras. Therefore, in the Yoga Tantras, by the mind reaching the clear light (ābhāsvara), one will personally experience suchness through the conviction of non-dual self-awareness. If the mind reaches the clear light for that long, then at that time, regarding the conviction in suchness and so forth in the Yoga Tantras, it is said: "The mind of the master is the vajra." Here, the wise should first rely on the systems of the Vaibhāṣika and Sautrāntika, indicated by the letter ca. How is that? It is said: here, the yogi should contemplate the elements, such as the great elements of the body, as impermanent through the reasoning of the Abhidharma and the doctrines of the Vaibhāṣika. Furthermore, he generates stability of mind in the view of the Sautrāntikas and others, such as the various Jātaka tales.

དེ་ལྟར་ཡང་མི་བདེན་པར་བྱས་ནས་སེམས་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཅན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་མ་རིག་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལས་སེམས་རྡོ་རྗེའོ། ། དབུ་མ་ནི་རྩ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་རིག་པའོ། ། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ནང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སོན་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འོད་གསལ་བར་སོང་བ་ཡང་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པས་སེམས་རྡོ་རྗེ་སོ་སོར་སྣང་བའི་སྐུའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དོན་དམ་པར་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱན་བཏགས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐོང་ཤིག། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དབུ་མའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། ། གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན། ། མཐའ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དབུ་མར་ཤེས། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་བཞི་པ་ལས་འདས་པ་ངེས་པར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བརྟན་པ་ཐོབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལས་དཔེས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་མཐར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མ་དང་ཕ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་སུ་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་གྱིས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ་འཛག་པའི་དུས་སུ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལུས་འཛིན་པའི་དངོས་པོས་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། ། དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོའོ། །

Thus, having rendered [phenomena] unreal, the mind becomes of the nature of space; through the complete abandonment of ignorance, the mind is the vajra. The Middle Way is the root, and thus its sphere of activity is all things. Because it is the very conduct of those [things], it is thorough knowledge and awareness. In that way, all the dharmas of the vajra-mind are, at that time, entered into that very [state] by the master through their specific distinction. Therefore, for the yoginīs, the knower of the suchness of the body and so forth, having entered the conventional clear light, the vajra-mind appears individually as the very form of the body through the aspect of illusion. In the ultimate sense, abandon all superimpositions and conceptual elaborations. How so? It is said: "The Middle Way system is: not existent, not non-existent, not both existent and non-existent, and not having the nature of both. That which is completely liberated from the four extremes—know that to be suchness, the Middle Way." Thus, the meaning of the term "master" is that very state which is established as transcending the fourth, free from all temporary conditions. Therefore, "attaining stability in that very [state]" means attaining suchness at the conclusion of what is illustrated by the example from the Guru Vajradhara. Furthermore, just as at the time of the union of the mother and father, the gandharva-being experiences bliss, and at the time of emission, it likewise experiences it directly through the entity that takes hold of the body, it proceeds to that nature.

ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། དབུ་མ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའོ། ། འོན་ཀྱང་བྱིས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་སོ་སོར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་སོ། ། དེ་ལྟར་གང་ཀུན་རྫོབ་དེ་དོན་དམ་པ་སྟེ། གང་ཞིག་དོན་དམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེ་བ་དང་སེམས་དག་གིས་ལུས་དང་བདེ་བའོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་བཞི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བླ་མའི་གདམས་ངག་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རོལ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བླ་མ། གདམས་ངག་ནི་ཅི། དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་མི་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་མི་འགྱུར། དེའི་ཚེ་སྐྱོན་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྫུན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གཅིག་ཏུ་ན་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་བས་དུ་མར་མི་འགྱུར་རོ། ། རྫུན་དེས་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བསྟན་པས། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བཤད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་གང་། ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན། ། གསང་སྔགས་ཚུལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ། ། སུན་འབྱིན་བྱེད་པ་དམྱལ་བར་འགྲོ། ། མ་ཐོས་པའམ་ཐོས་ཆུང་བས། ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཆད་པ་པོ། ། དེ་ལ་གྲུབ་དང་བདེན་མེད་འགྱུར། ། མནར་མེད་སོགས་སུ་ངེས་པར་འཚེད། །

The particle ni is used for restriction. "The definition of the Great Madhyamaka" means that all conventional forms—such as vases, cloth, chariots, and so forth—are, by way of bliss and the nature of mind, the ultimate itself. Nevertheless, those of the class of the spiritually immature have conceptualized them as distinct and separate. Thus, whatever is conventional is the ultimate; and whatever is ultimate is, conventionally, the body and bliss through bliss and mind. If one asks: "In that case, if the domain of the four philosophical systems, such as the Vaibhāṣika and others, were the guru’s instructions, then at that time everything would become non-Buddhist. There would be no distinction between internal and external phenomena." To that, what is the guru’s instruction? If it were not so, then at that time, if it were not so, there would be a fault: all the treatises of the Mantra system would become meaningless. The Dharma spoken by the Tathāgata would become false. Furthermore, all the treatises of the Mantra system would not be manifold, but a single entity. If you say, "By that falsehood, your teaching is perverted, and one will go to the hells and so forth," it is likewise explained: "Whoever refutes all the Dharma taught by the Tathāgata, Which consists of the two truths, including the Secret Mantra system and so forth, Will go to hell. Those who, having not heard or having heard little, Explain it perversely, Will find no accomplishment or truth; They will certainly be cooked in Avīci and the like."

དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཅན་རྣམས་ལ། ། སེལ་བར་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་གསུངས་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི་གང་གསུངས་པ་དེ་བདེན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། ། གདམས་ངག་གིས་གྲུབ་པའི་མཐའ་བྲལ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། འདིར་རྨོངས་པ་རྣམས་གདམས་ངག་ལ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པའི་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་དེ་བསྟན་པའི་གསུང་རབ་ཀྱིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དཔེ་མཚོན་པའོ། ། དེ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་ཐིག་ལེ་བཞི་དང་དགའ་བ་བཞི་ལ་སོགས་པས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། ། གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དཔེ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལས་རང་གི་རིག་པའི་དུས་སུ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གདམས་ངག་བླ་མས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། བླ་མའི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གདམས་ངག་རང་རང་གི་བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་གདམས་ངག་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའི་ཡུལ་དང་གདམས་ངག་སྟེ། ། གྲུབ་པོ་དེ་རྣམས་སྐྱོན་མེད་དོ། །

Thus, for those who possess doubt, the words of the Blessed One are spoken to dispel it, beginning with the phrase "the philosophical tenets" (siddhānta) and so forth; whatever has been taught therein is true. However, regarding all views, if one is devoid of the philosophical tenets established by the oral instructions (upadeśa), one will not attain transformation. As it has been taught: "In this context, when the deluded enter into the oral instructions, they are led to enter by means of various examples through the scriptural teachings. For instance, joy and so forth are illustrated as examples of the union with insight (prajñā). In that way, the philosophical tenets are to be understood through the four drops (bindu) and the four joys (ānanda) and so forth, according to the sequence of the Vaibhāṣika and other schools." Furthermore: "Neither existent, nor non-existent, nor both existent and non-existent, nor even the nature of both," and so forth. The meaning is that this is because the yoginīs directly gain conviction in the wisdom (jñāna) that is beyond examples at the time of their own self-awareness. Thus, one enters by way of the philosophical tenets that are the domain of the instructions closely shown by the Guru. This is the domain of the Guru’s philosophical tenets, and not through the entities of others. Alternatively, one enters the instructions through the reasoning explained in the respective treatises of the Śrāvakas, Pratyekabuddhas, and the Great Vehicle (Mahāyāna) and so forth, which are their respective domains. Therefore, the objects of the philosophical tenets and the oral instructions—those established tenets—are without fault.

འོན་ཀྱང་པཎྜི་ཏ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་དང་ལམ་དམ་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་དང་བྱིས་པའི་པཎྜི་ཏ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདི་འདྲ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེར་བ་པོ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གྲུབ་མཐའ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་དམིགས་པའོ། ། དེ་རིག་པ་ནི་མཁས་པ་སྟེ་ཤེས་བྱ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི་བླ་མའོ། ། མ་རིག་པ་ནི་མཁས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་པ་ཤེས་བྱ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངེས་པ་མི་ཤེས་སོ། ། དམུས་ལོང་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུས་དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ། ། རང་བཞིན་མདོག་ནག་པོ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དག་པའི་བདག་ཉིད་འདི་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བླ་མའི་ཞལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དམ་པའི་དངོས་པོ་ཅན་གྱི་ཆོས་སོ། ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་བཞིན་དུ་སྡུད་པར་མཛད་པ་པོ་དེའི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །

However, the phrase "not the domain of the paṇḍitas" means that this wisdom is not the domain of those who delight in dry logic, those who are devoid of the sublime path, or those who are merely nominal paṇḍitas. The bestower of perfectly complete awakening is difficult to find; it is the domain of the Buddhas. If one asks how that is so, it is said: "The philosophical tenets are direct perception," and so forth. Here, the form of all phenomena, such as the objects of knowledge and wisdom, is apprehended through direct perception and inference. One who knows that is a wise person—the Guru who possesses the form of the objects of knowledge and wisdom. One who lacks knowledge is not wise; like a Caraka who relies merely on the words of a philosophical tenet that is a direct perception of mere objects of knowledge, they do not know the certainty of the sublime Dharma through mere intellectual awareness. Just as a person born blind does not know the distinctions between substances such as white and yellow, but sees only a single black color, so too [the unwise] do not know. Therefore, the meaning is that for those who rely on direct perception of suchness, it is difficult to realize the pure nature of things such as vases and cloth. For that reason, everything must be understood from the mouth of the Guru. "Everything" refers to the phenomena that possess the sublime entities of direct perception and inference. The rest, beginning with "that," is easy to understand. By saying "this was spoken" and so forth, the compiler, as before, completely abandons his own faults.

དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངག་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། ། འདི་ནི་དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལྔའི་ནང་དུ་ཡང་མིང་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འཛུད་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལཱ་མ་རང་གི་རྒྱུད་བདག་ཉིད། ། འཁོར་ལོ་དྲུག་སྒྱུར་མཚན་ཉིད་ཅན། ། ལྷ་མོ་ཡོན་ཏན་ཀུན་བདག་ཉིད། ། དཀྱིལ་འཁོར་གསུང་མར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། མྱ་ངན་འདས་དངོས་འཇིག་རྟེན་མ། ། རང་གི་བསམ་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། ། ཡི་གེ་ལས་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། ། གཉིས་མེད་དེ་ལའང་བདག་རབ་འདུད། ། དེ་ནས་ལཱ་མའི་ལེའུ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའི་ལེའུའི་རྗེས་སུ་སྟེ། འདི་ལས་ནི་ཕྱིས་ལཱ་མའི་ལེའུ་བཞི་པ་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་པའོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་སྔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅི། དེ་ཇི་ལྟར་འདིར་རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཕྱི་མའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་གཏད་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། ། རྒྱུད་འདི་བདུད་ཀྱིས་བཤད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་འགོག་པར་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་གསུངས་པ།

The phrase "Glorious" and so forth also indicates the concluding words of the chapter. This is the explanation of the third chapter, which extensively presents the commentary for those who are introduced by the teaching on the names and suchness, from the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs Yoga. Lāmā, the nature of her own tantra, Characterized by the turning of the six wheels, Goddess, the self-nature of all qualities— I prostrate to the Maṇḍala of Speech. The reality of nirvāṇa, the mother of the world, Inconceivable, coemergent, and self-arisen— To that non-dual wisdom born from syllables, I bow down with the utmost devotion. Then, the chapter on Lāmā is taught, beginning with the words "Then," and so forth. "Then" means following the chapter on the Ḍākinīs. From this point, the fourth chapter on Lāmā is to be correctly explained; it shall be correctly explained. "As it abides" refers to how it abides as the nature of the outer and the inner. If one asks, "What is the characteristic of the time when it abides in that way?" it is so that, in this age of strife, sentient beings of the future may enter into the teachings such as meditation upon the nature of the outer and the inner. At that time, the treatise would otherwise become unreliable. To prevent the doubt that "this tantra was taught by Māra and was not taught by the Buddhas," the words of the Blessed One are spoken: [The Blessed One said:] "Then, the chapter on Lāmā..." and so forth. "Then" refers to the sequence following the chapter on the Ḍākinīs. From this point, the fourth chapter on Lāmā is to be correctly explained. "As it abides" means how it abides as the nature of the outer and the inner. If one asks, "What is the characteristic of the time when it abides in that way?" it is so that, in this age of strife, sentient beings of the future may enter into the teachings such as meditation upon the nature of the outer and the inner. At that time, the treatise would otherwise become unreliable. To prevent the doubt that "this tantra was taught by Māra and was not taught by the Buddhas," the words of the Blessed One are spoken.

སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་ཚད་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤིང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་སྟེ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་འདིའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་ཙམ་སྟེ་གསལ་བར་བྱའོ། ། སྔོན་མ་རྣམས་ལ་སྡུད་པ་པོ་མ་བྱུང་བས་རྩོད་པའི་དུས་འདི་རྣམས་ལ་ནི་སྡུད་པ་པོས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྔོན་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དང་ཞལ་དུ་ཆོས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་གྱུར་པའོ། ། ལཱ་མ་དེའི་འདིར་སྡུད་པ་པོར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཚེ་གྲུབ་སྟེ་སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་འདིར་འཇུག་པ་སྟེ་འདིས་བདུད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། མཐའ་མེད་ཅིང་མུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་བར་འགྱུར་རོ། ། བསྟན་བཅོས་གཏད་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེ་རྙེད་པའི་རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་མཐའ་མེད་ཅིང་མུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་གསང་སྔགས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དང་ཞལ་ལ་གནས་ན། དེའི་ཚེ་འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་གཟུགས་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡང་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གནས་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།

Regarding the phrase "In the past," and so forth: "By the buddhas of the past" refers to how the dharma, such as the Great Vehicle of Mantra, was first taught and expressed by those as numerous as the atoms of Mount Meru. This is like the ocean and so forth. Likewise, in this age of conflict, it is merely the manifestation of Śākyamuni himself that should be clarified. Since there was no compiler for the earlier [teachings], it is because they were spoken by a compiler in this age of conflict. Therefore, the dharma of the outer and inner nature of the earlier [buddhas] remained as it was from the mouth to the mouth of the buddhas. Because Lāmā is engaged here as the compiler, it is said that "it remains." At that time, it is established as having the characteristics of the earlier period; likewise, it is engaged in this time, and thus it is not an explanation by Māra. It will be spoken by the infinite and boundless buddhas. The treatise will not become without a transmission. If all those dharmas—the secret mantras, the Great Vehicle, and so forth—spoken by the infinite and boundless buddhas as numerous as the atoms of Mount Meru, were to remain from mouth to mouth of the buddhas, then at that time, this great Yoginī Tantra, which follows the form of the buddhas, also remains in the form of those yoginīs. It remains for the sake of incomparable sentient beings, and so forth, by those who remain.

གཞན་དུ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་སྡུད་པ་མཛད་པ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནས་འདི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ལེགས་པར་གནས་པས་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཅེས་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་སྨྲས་པ་དེ་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་དེ་གཅིག་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་གང་གི་དུས་སུ་ཞལ་ནས་ཞལ་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་གནས་པ་དེའི་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པས་སོ། ། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བརྗོད་པའི་ཚིག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དེ་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་ཀུན་དུ་འགྲོའོ། ། དེས་རྣལ་འབྱོར་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞལ་ནས་ཞལ་དུ་དེས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་དང་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །

Otherwise, the compilers of the Yoginī Tantras are the yoginīs such as Vajravārāhī and so forth. Therefore, this is not a Yoginī Tantra; because it is well-established [otherwise], it is called a Yoga Tantra. For that reason, it is said: "What has been stated is true; however, there is no distinction between Yoginī Tantras and Yoga Tantras, as they abide as one and the same." How is that so? At this time, when the oral instructions of the lineage of the Buddhas are transmitted from mouth to mouth, at that time the wisdom of the yoginīs enters into those [Buddhas], because it relies upon the bodies of the Buddhas. However, "Buddha" is a term of proximity; the "Bodhisattvas" are also the wisdom of the yoginīs within the bodies of the Buddhas. That very [wisdom] is thus the Yoga Tantra, because it is characterized by wisdom, consciousness, and so forth. Therefore, it pervades the various Buddha-fields of manifold wisdom. By that, the yoginīs are the mothers who possess the form of the Buddhas; their [wisdom] is also the wisdom of the Buddhas, generated from mouth to mouth, and likewise in the various Buddha-fields of the Buddhas. Thus, the bodies of the Buddhas are the forms of the yoginīs, and their wisdom is what is called "possessing the form of the Buddhas."

དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཤུགས་ལས་དང་དངོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དག་གམ་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་དག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་བོ། ། འདིར་རྩོད་པའི་དུས་སུ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་འདི་ཡང་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱང་དཔལ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཡང་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཤད་པ། འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་གི་ངེས་པ་དུས་གསུམ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རབ་ཏུ་གསུངས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣལ་འབྱོར་མར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱ་མཚོ་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་སྟོན་པ་པོ་སྡོམ་པ་དྲུག་པོ་འདིའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་འདྲིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ལཱ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་གྱི་དྲིས་པའི་ལན་ནོ། ། འདིར་བཤད་པ།

Likewise, the forms of the yoginīs are the form of the Buddha and his wisdom; thus, they are called "those possessing the form of the yoginī." In this way, it is intended that the yogas and yoginīs, or the yoginīs and yogas, are the non-dual wisdom. Therefore, it is established. Here, in the age of conflict, these yoginī tantras such as the Sāgara are also categorized by their specific entities. The yoga tantras, such as the Śrī-guhyasamāja, were also taught. If one asks how that is so even in the age of conflict, it is explained: because this is the certainty of the state of omniscience, which perceives the three times. These are the past, the future, and the present; in the midst of these, the presentation of the yogas and yoginīs was clearly taught, and it is explained accordingly. Thus, because they are non-dual, the one to be taught and the teacher are connected to the Blessed One, the Yoginī. That very point is stated: by the words "Vajra" and so forth, the engagement of those very six oceans is shown to be this sixfold vow of the teacher. From "Vajra" up to "Pervasive Lord" are the words of the brief summary; the detailed explanation of these is the response to the questions starting from "He asks" up to "Lāmā, the Blessed One." Here it is explained:

ལཱ་མ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལཱ་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་དེའི་དངོས་པོ་དྲི་བའོ། ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། སླར་ཡང་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ་གཙོ་བོའི་དབྱེ་བས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཅི་དྲིས་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྡོམ་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་སྒྲ་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་འདི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་འདི་མི་ཆོད་པ་དང་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ་སྙིང་པོ་དང་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་ཚིག་པ་དང་མི་ཉམས་པས་ཡེ་ཤེས་ནི་འདིར་རྡོ་རྗེར་བརྗོད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། ། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། ། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རིམ་པས་ཡོངས་སུ་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཅི་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་བར་དུ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིའམ་གཞན་གྱི་གཙོ་བོའོ། ། འང་ནའི་སྒྲས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྡོམ་པའོ། ། ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པ་སྟེ། འདིར་སྡོམ་པ་ནི་འདུས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡང་ངོ་། །

Regarding the phrase "Lāmā herself asked": this refers to the inquiry into the nature of consciousness in the form of Lāmā, prompted by her own wisdom toward the Great Vajradhara. In this way, the Blessed One is wisdom and the Yoginī is consciousness. Furthermore, through the distinction of entities, consciousness is the Blessed One and wisdom is the Yoginī; this is intended according to the primary distinction. To explain what was asked: "Vajra and so forth" means that the vajra and so forth are the pledges of those [deities]. These should be connected to the term "vajra" of the six Tathāgatas. If one asks, "How is this the Vajra in the hand?"—the vajra is indestructible and indivisible; because it is not burned and does not decay, wisdom is here called "vajra." The word "how" refers to the sign by which it is to be known. "Great wonder" means marvelous. "Of mine" refers to how it should be explained in sequence, as it was said: from "vajra" and so forth up to "jewel," these are the primary [mantras] of the Yoga Tantras or others. The word "also" indicates that they are also the pledges of the Yoginī Tantras. "How will it be?" is the question; here, "pledge" (saṃvara) means a gathering, and it is also that of yoga.

དེ་ལས་སྐྱེས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དམ་ཚིག་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། པདྨ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། འཁོར་ལོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། རིན་ཆེན་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་སྟེ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་པའི་མདོ་རྣམས་སུ་བཤད་དོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་སླར་ཡང་བདུན་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཅན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་དང་མར་གནས་པས་ཀྱང་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་ལམ་རྣལ་འབྱོར་མའི་མན་ངག་གོ། ། སྡོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་རིམ་པས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་སྤྲུལ་པ་ཅན་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་མ་སྡུད་པར་མཛད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། མཆོད་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། ། བདག་དགྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མཆོད་པས་སོ། ། ཡང་དག་རབ་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པའི་ལམ་དུ་སྟེ།

From that, the six wheel-turning queens and the yoginīs also arise. Thus, the vajra is Vajrasattva; the samaya is Amoghasiddhi; the yoga is Akṣobhya; the lotus is Amitābha; the wheel is Vairocana; and the jewel is Ratnasambhava. Likewise, Vajrasattva is the yoginī, and insight is Prajñāpāramitā; these are explained in the sūtras that provide a summary of the remaining [deities]. This will be explained again later in the seventh [chapter]. The one called "Supreme Knower of Wisdom" abides as the father and mother of all, and thus is the wisdom of the perfection of insight. In this way, the path of the seven Victorious Ones is the pith instruction of the yoginīs. Regarding the vows, the Tathāgatas of the past, future, and present will be explained in successive order. "Those who possess emanations will, in the conventional sense, gather the yoginīs"—this is the certainty of the Blessed One. "Having made offerings" means by way of the outer, inner, and secret natures. "Then" means immediately after the offerings. "Vajra" refers to the Great Vajradhara. "I am pleased by you" means by your offerings. "By the perfect teaching" means by the path that is perfectly and thoroughly explained.

གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་འདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིས་ཀྱང་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་མདོར་བསྡུས་པས་ཟུང་གི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་གསུངས་པ། འདིར་ཡང་རྡོ་རྗེ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་འཕོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སྡོམ་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྡོམ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ལམ་གྱིས་རང་གིས་རིག་པའི་དུས་ལས་འོངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་འཛིན་པས་ན་རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གསུམ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་དང་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་གསུམ་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྡོམ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྡོམ་པ་གསུངས་པ་འོན་ཀྱང་མདོར་བསྟན་པའི་མདོའི་ཐོག་མར་དམ་ཚིག་སྡོམ་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ།

By means of that which tames all sentient beings, even through mere recollection, one becomes a buddha. Therefore, it is said: the collection of those words previously presented in brief and explained in detail is here explained through paired terms. In this context, "Vajra Vow" (vajrasaṃvara) and so forth are the words of the brief presentation. Likewise, "the vajra aperture without transference" and so forth are the words of the detailed explanation. In that way, the "Vajra Vow" is the very wisdom (jñāna) of the yoginī, which is the Blessed One Vajrasattva. How he performs the vow is explained as "the wisdom of the vajra aperture without transference." This refers to the bodhicitta that arises from the time of self-awareness through the path of the avadhūtī. Because it is held, it is the "vajra aperture without transference," which is the meaning of the "wisdom of the yoginī." "The Vajra-holder, the seed of the three" refers to the vajras of the wheels of body, speech, and mind, which enter into the nirmāṇakāya, saṃbhogakāya, and dharmakāya, both internally and externally. Thus, the wisdom of the yoginīs is the vow within the three vajras. Therefore, it is generated, and it is explained accordingly. This is the explanation of the yoga vow; however, at the beginning of the brief presentation of the sūtra, it is the detailed explanation of the samaya vow.

མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འདིར་གནས་སྐབས་ནི་ལཱ་མ་བདག་པོ་དེ་ཡིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ་སྟེ། མདོར་བསྟན་པར་ཕག་མོ་དང་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་དེའི་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་མདོར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་གསུངས་པ། འདིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་སྡོམ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མར་གནས་པས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ལ་ཕར་གནས་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལམ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་དེ་རྣམས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་དོན་གྱི་དང་པོ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་སུ་སྡོམ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྡོམ་པ་སྟེ་ཕག་མོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་དྲུག་ཅུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་བསྒོམས་པ་ལ་དངོས་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེ་ཡང་དབུ་མའི་ནང་དུ་སོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་བུ་གར་གནས་པ་ན་དེར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྣམས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུའོ། ། འདིར་ནི། དུ་བ་སྨིག་རྒྱུ་མེ་ཁྱེར་དང་། ། དེ་བཞིན་མར་མེ་རབ་འབར་དང་། ། ཟླ་ཉི་སྐར་མ་རཱ་ཧུ་དང་། ། དུས་ཀྱི་མེ་དང་བཅུ་པོ་ནི། ། སོ་སོར་སྡུད་པའི་འོ། ། བསམ་གཏན་རྣམ་པ་བཅུ་ནི།

Regarding the phrase "of yoga" in the summary verse: because the master Lāmā has here taught the detailed explanation of the stages, the summary is as follows. Through the practice of non-differentiation with Vārāhī, one enters into that [state], as do the ḍākinīs and so forth. Therefore, it is taught according to the sequence of the summary: here, that previously explained Vajra Samvara is certain in all respects. When all yogas abide in the avadhūtī and the prāṇa abides in the avadhūtī, that is the vajra path; in those yogas, both the object to be grasped and wisdom are included. At that time, the term "yoga" is the first [member] in the sense of the seventh [case]; the wisdom that binds within the yogas is "yoga-samvara," which is connected to the name Vārāhī. How is that so? Regarding the statement "yoga," the phrase "sixty aspects of yoga" should be understood as sixty aspects. The yoga of the entity is taught as such through the meditation on the six limbs of application. Furthermore, when the mind has entered the central channel and abides in the aperture of space, everything is seen there like a reflection. Likewise, the sixty aspects will be explained together with the six limbs. Here: smoke, mirage, fireflies, and likewise a blazing lamp, the moon, the sun, the stars, Rāhu, and the fire of time—these ten are for withdrawal (pratyāhāra). The ten aspects of concentration (dhyāna) are:

དེ་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྩ་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་། པད་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཅན་ཉིད་དང་། ། གླང་ཅན་དུང་ཅན་མ་དེ་བཞིན། ། ལུག་དང་སེར་སྐྱ་ཡིད་བཟང་བ། ། གླང་པོའི་ལྕེ་མ་གཞོན་ནུ་མ། ། འཇིགས་པའི་གཟུགས་སུ་ཡང་དག་བཤད། ། བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་དྲི་ཟ་དང་། ། བརྒྱ་བྱིན་གཞུ་དང་མེ་ལོང་དང་། ། ཟླ་བའི་གཟུགས་དང་གྲིབ་མ་དང་། ། ཆུ་བུར་དང་ནི་བྲག་ཅ་དང་། ། གསལ་སྣང་བཅུ་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། བསམ་གཏན་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་འགྱུར། ། དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་རྩོལ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་མཉམ་གནས་དང་། ། བསམ་གཏན་ཁྱབ་གནས་འདི་ལྔའོ། ། ཀླུ་དང་རུས་སྦལ་སྡིག་པ་དང་། ། ལྷ་སྦྱིན་དང་ནི་ནོར་ལས་རྒྱལ། ། དེ་ལྟར་རླུང་ནི་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས། ། སྲོག་རྩོལ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་གསུངས་པ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་ག་ནས་འབབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་ས་དང་དབང་ཆེན་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས་སོ། ། དེ་འཛིན་བས་ན་སྐྱེ་བའི་གནས་རྣམས་སུ་ཐིམ་པ་རྣམས་བྱེད་དོ། ། འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་གསུངས་པ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འདོད་པའི་གནས་སྐབས་བཅུ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་བཤད་པ། འདར་དང་འཕར་དང་བརྒྱལ་བ་དང་། ། དགོད་དང་རབ་ཏུ་དགའ་དེ་བཞིན། ། ལྐུགས་དང་ངལ་སོ་གཉིད་དང་ནི། ། མཆི་མ་ལྷུང་དང་འགྱེལ་བ་སྟེ། ། དེ་ནི་རྗེས་དྲན་རྗེས་དྲན་བྱ། ། ཞེས་སོ། །

Furthermore, just as with the ten channels to be explained, such as the life-force and so forth, there are the ten natures: the Lotus-like, the Variegated, the Elephant-like, the Conch-like, the Sheep-like, the Tawny, the Well-minded, the Elephant-tongue, the Youthful, and the Terrifying Form. Likewise, the ten illusions should be known as: a magical illusion, a mirage, a gandharva city, Indra’s bow, a mirror, the moon’s reflection, a shadow, a bubble, an echo, and a vivid appearance. One should practice the application of meditative concentration. Similarly, the explanation of the vital winds is also tenfold: the life-force, the downward-clearing, the equal-abiding, the upward-moving, and the pervasive—these are the five. The nāga, the tortoise, the scorpion, Devadatta, and Dhananjaya—by means of these ten winds, the vital exertion is characterized. Likewise, the retention is said to be tenfold: the ten maṇḍalas flowing from the left and right nostrils, namely space, wind, fire, water, earth, the great power (mahendra), water, fire, wind, and space. By retaining them, one causes them to dissolve into the places of birth. Similarly, the recollection is said to be tenfold: the ten stages of desire. That is explained as follows: trembling, leaping, fainting, laughing, great joy, muteness, resting, sleep, shedding tears, and falling—this is the recollection to be recollected. Thus it is said.

དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གསུངས་པ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། སྤྱན་མ་དང་མཱ་མ་ཀཱི་དང་གོས་དཀར་མོ་དང་སྒྲོལ་མ་དང་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཆེན་པོ་ནི་མཐོང་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁྱུད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཏིང་འཛིན་བགྲོད་འགྱུར་ཏེ། ། སྐྲ་ཙམ་གྱི་ནི་ནང་དུ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར། སྡོམ་པ་དངོས་པོ་དམ་པ་ཀུན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཤད་པའི་བཅུ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྡོམ་པ་དྲུག་སྟེ་རེ་རེ་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བཅུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོའི་རྫས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཐམས་ཅད་དམ་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་སླར་ཡང་བདག་གི་རྣལ་འབྱོར་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སྟེ་སྟོན་པ་པོའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་མི་བསྐྱོད་པའི་གཟུགས་སོ། ། མི་གཡོ་ཞིང་མི་འཁྲུགས་པས་གང་གི་ཕྱིར་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ནམ་ཡང་མི་གཡོ་བའོ། ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟོན་པ་ན་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་དེ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པའི་ནང་ལས་སོ། ། ད་ནི་འཁོར་ལོའི་སྡོམ་པ་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་སྟེ་མཁའ་འགྲོ་མའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ།

Likewise, regarding the speech of meditative absorption (samādhi), it is of ten types: Locanā, Māmakī, Pāṇḍaravāsinī, Tārā, Rūpavajrā, Śabdavajrā, Gandhavajrā, Rasavajrā, Sparśavajrā, and Dharmadhātuvajrā. One will behold their great bodies embraced by the Tathāgatas. Thus it is said: "In that way, one traverses the meditative absorption, abiding within the space of a single hair." Therefore, it is said: "The vow (saṃvara) is the supreme entity of all." By these ten explained [deities], one should understand that there are also six vows for those six, according to their respective order. Thus, the wisdom of the form of the substantial entity that generates the ten is the "supreme entity of all in the ultimate sense." This refers to the nature of the self, which is again the yoga of the self. The term "vow" (saṃvara) refers to the Great Vajradhara, whose nature is method, because he is the very form of the Teacher, the Buddha Akṣobhya. He is "Akṣobhya" because he is unmoving and undisturbed. Just as the Mind-Vajra never moves within any entity, so too, when the Buddhas display their nirmāṇakāyas in all world systems, they never waver; this is according to the Vajrayāna. Now, the Cakrasaṃvara is taught: "The wisdom of Cakrasaṃvara is the definition," which means Cakrasaṃvara is the ḍākinī. If one asks how that is, it is said:

སླར་ཡང་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་མདོ་རྣམས་སུ་ཐོར་ལོང་གིས་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་གང་གི་ཕྱིར་རྩའི་འཁོར་ལོས་སྲོག་རྒྱུ་བ་སྟེ་འཁོར་ལོ་བཞི་རྣམས་སུ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ལམ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་འཁོར་ལོས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲོག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་འབབ་པས་འདིས་ཀྱང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྡོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཆེན་མོའི་གཟུགས་སུའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་འཁོར་ལོར་བྱས་པ་སྟེ་ནཱ་ད་ཙམ་གྱི་ནང་རྣམས་སུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་རྣམས་སུ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པར་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། རྣམ་སྣང་མཛད་ནི་གསལ་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་དེ་འདིས་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་སྡོམ་པས་ན་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའོ། ། དེ་ནས་དམ་ཚིག་གི་སྡོམ་པ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་སྡོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དམ་ཚིག་སྡོམ་པའོ། ། དེ་ཡང་ལཱ་མ་བདག་པོས་གསུངས་པ། དམ་ཚིག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ཏེ་དེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིའོ། །

Furthermore, in the sūtras that explain this in detail, it is taught in brief. How so? Here, because the vital breath flows through the wheels of the channels—namely, the four wheels—it will be explained accordingly. Therefore, it is said, "in the wheels, the paths of the Sugatas." This is because, in order to attain that through the wheel of perfect movement, the vital breath flows into the avadhūtī within all the channels. By this, the sense faculties and so forth are generated; thus, by means of the wisdom of the yoginī, these are the sense faculties of wisdom. By the word "and so forth," the aggregates, sense bases, and so on are included. The wisdom of their binding is in the form of the Great Yoginī. The various aspects are formed into a wheel; the meaning is the wisdom of omniscience within the interior of the mere nāda. Thus, it is explained as the "Binding of the Wheel" (Cakrasaṃvara) among those phenomena; this is the expression. Vairocana is that which makes clear and illuminates; by this, it is Vairocana. The meaning is the light of wisdom. Because it binds that, it is the "Binding of the Wheel." Then, the binding of the samaya is taught: the wisdom of the binding of the samaya of the wisdom yoginīs is the "Binding of the Samaya." Furthermore, Lāmāpati said: "Samaya is the time of meditative absorption; it is the binding of all the channels of the wisdom of the yoginī."

ཤེས་བྱའི་ལམ་སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་རྗེས་སུ་སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གང་གིས་ཤེས་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡེ་ཤེས་སྡོམ་པའོ། ། འོན་ཀྱང་འཁོར་ལོ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ་རང་གིས་རིག་པ་དག་གི་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའོ། ། དེས་ཏུའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་སྡོམ་པར་འདོད་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་དམ་ཚིག་སྡོམ་པར་འདོད་པ་ནི་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དོན་ཡོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དངོས་གྲུབ་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་པདྨའི་སྡོམ་པ་གསུངས་པ། པདྨས་སྡོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པ་དེ་པདྨའི་སྡོམ་པ་ཅན་དུ་འདོད་པའོ། ། དུམ་སྐྱེས་མའི་བདག་པོས་གསུངས་པ། ། པདྨ་ལྟ་བུ་དེ་རྩ་འདི་རྣམས་སུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ནི་རྩའོ། །

Regarding the phrase "the path of the objects of knowledge for the protectors," "objects of knowledge" refers to the characteristics of the six clairvoyances (abhijñā), such as the divine eye (divyacakṣus) and so forth. The path by which the Buddhas and Bodhisattvas protect [beings] from all sides is the wisdom (jñāna) of the yoginīs, which is the vow (saṃvara). However, the offering to the sovereign ladies of the inner wisdom of the cakras is the seed of awakening (bodhibīja), which is perfectly generated by the non-dualities of one's own awareness (vidyā). The word "tu" (then/however) is used for the sake of emphasis. Thus, the desire for the vow of the samaya is that which brings to completion and attains [the goal]. Alternatively, the desire for the vow of the samaya is Amoghasiddhi, because "amogha" (unfailing) means being endowed with the fruit. The meaning is: by the nature of the lord of yogis who has accomplished the siddhi. Likewise, the lotus vow (padmasaṃvara) is taught: the wisdom of the lotus vow is that which has entered into the interior of all the avadhūtī channels of the yoginīs; that is held to be the possessor of the lotus vow. Khaṇḍarohā’s Lord has said: "Like a lotus, it causes the avadhūtī to flourish within these channels." Regarding the phrase "by wisdom," the lotus avadhūtī is the channel.

དེའི་ཕྱིར་ཡང་འཁོར་ལོ་བཞིན་གནས་པ་མོའི་དུམ་བུ་དུམ་བུ་ལས་དེའི་ཚེ་སྡོམ་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྩའི་འཁོར་ལོ་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་ཡེ་ཤེས་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་པདྨ་སྡོམ་པར་བཤད་དེ་སྨྲ་བས་ན་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། ཀུན་ནས་བདུད་རྩི་ཐིག་ལེའི་སྦྱོར་བ་འཛིན་པས་འདིས་འོད་དཔག་མེད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་རིན་ཆེན་སྡོམ་པ་གསུངས་པ། རིན་པོ་ཆེས་སྡོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་འོག་དང་སྟེང་དག་ཏུ་ལྟུང་བ་དང་། འདེགས་པ་དང་ཐིམ་པ་ཉིད་ལས་རིན་ཆེན་སྡོམ་པའོ། ། ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་འདྲེས་པར་སོང་བ་ཉིད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཟུགས་ཅན་མའི་བདག་པོས་གསུངས་པ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ལུས་རྒྱ་ཆེ་བས། ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྡོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་རིན་ཆེན་ཏེ། དེ་ཡང་མགོ་བོ་དང་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་དག་ཏུ་འཕྱང་བ་དང་སོན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་སྲོག་གི་ཐིག་ལེ་དཔྲལ་བ་ནས་འོངས་ནས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་བར་དུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པས་ནོར་བུ་ལས་སླར་མགོ་བོའི་དཔྲལ་བ་ཁ་འོག་ཏུ་བལྟས་པའི་ཧའི་རྣམ་པའི་བར་དུ་སོན་པ་སྟེ། རྩའི་ཡི་གེས་མདོར་བསྡུས་པས་དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་ཀྱིས་རིན་ཆེན་སྡོམ་པར་འདོད་དོ། །

Therefore, just as with the wheels, at that time the saṃvara (binding) of the female parts is the wisdom (jñāna) whose nature is manifold. Because that wisdom is made into the very essence of those yoginī channel-wheels, it is explained as the padma-saṃvara (lotus-binding); thus, it is Amitābha. By holding the application of the amṛta (nectar) drops from all sides, this is Amitābha; the meaning is that it is the manifestation of wisdom. Furthermore, the ratna-saṃvara (jewel-binding) is taught: the wisdom of the jewel-binding is the ratna-saṃvara from the falling, lifting, and dissolving [of the drops] below and above the yoginīs. "The Pervasive Lord" refers to the fact that all excellences are condensed into a single, unified wisdom, and thus it is called "non-dual." As taught by the Lord of Rūpiṇī: because the body of great passion is vast, the jewel is the very instructor of the instructions on the bindings throughout the entire body. Furthermore, it is said to "hang and reach" between the head and the vajra-jewel; that is, the life-drop (prāṇabindu) comes from the forehead and reaches as far as the vajra-jewel. Therefore, through the prior cultivation of yoga, it reaches from the jewel back to the forehead at the head, in the form of the syllable ha facing downward. By summarizing it through the letters of the channels, the ratna-saṃvara is thus asserted by means of the two mudrās (seals).

རིན་ཆེན་སྡོམ་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དེས་བརྗོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡོམ་པར་བཤད་པ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་མི་གསལ་བར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཟུང་གི་མཁའ་ཅན་གྱིས་དེ་ཡང་སྡོམ་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མའི་མིང་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། འདིར་ཡེ་ཤེས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནམ་མཁའ་ལས་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོའི་མིང་ཀྱང་ངོ་། ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མཁའ་འགྲོའི་མིང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་སྡོམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་གཞན་རྣམས་སུ་མིང་གཞན་རྣམས་མཁའ་འགྲོ་དྲུག་དེའི་ཚེ། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ། བདུན་པ་ཡེ་ཤེས་ཅན་མཆོག་གོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཏེ་བདུན་པ་མཁའ་འགྲོ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་མཁའ་འགྲོ་མ་བདུན་རྣམས་ཏེ་སླར་ཡང་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྒོམ་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དུས་ཀྱི་གང་ཞིག་གཙོ་བོའོ། །

The Jewel Vow (Ratnasaṃvara) is the wisdom expressed by that jewel, explained as the vow of all ḍākinīs, and is called Ratnasambhava. Thus, those who are explained as being unclear are called the ḍākinīs of the pairs. Furthermore, that is also the name of the ḍākinīs of the six vows. If one asks how that is, it is said: here, from the space of the wisdom avadhūtī, all yogas and all vows are generated; since they are of that very nature, they also bear the name of ḍākinī. For what reason? Because it is the name of the space-ḍākinī, for that reason the activity of all yogas is taught in that way. If, within those six vows, there are other names for the six ḍākinīs, then why did the Blessed Ones teach the definition of the etymological characteristics of the seven ḍākinīs within the tantra? It is explained thus: "The seventh is the supreme possessor of wisdom." This means that the yoga endowed with wisdom is the principal one; the nature of the yogas and yoginīs is that supreme possessor of wisdom, and is called the seventh, the ḍākinī Vow (Ḍākinīsaṃvara). Thus, those are the seven ḍākinīs, and furthermore, in the co-emergent meditation of the principal ones, whichever is the principal at the time of the conventional is the principal.

དེ་ཉིད་བརྒྱད་པོ་དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཤེས་རབ་ནི་ཁྭའི་གདོང་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཁའ་འགྲོའི་གཙོ་བོ་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་མཁའ་འགྲོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་སྡོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་སོན་པའོ། ། ཌ་ནི་འོག་ཏུ་ཡང་འོང་བ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། མན་ངག་འདིས་གཏུམ་མོ་འབར་བ་དང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་དང་སྣ་ཚོགས་པ་ཁྱབ་པ་ཉིད་པས་རྩ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་རེ་རེའི་དབུས་སུ་འབར་བས་རྩ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐད་ཅིག་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་ལས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཏུའི་སྒྲས་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པས་སྣ་ཚོགས་པས་རིག་ཅེས་བྱ་བའོ། ། སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པས་དབུས་མར་གཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །

Regarding those eight realities, the insight of these is the Crow-Faced One and so forth; thus it is said that all eight principal ḍākinīs are present everywhere. That is how it will be explained. Now, the detailed explanation of these ḍākinīs is given, beginning with the words "In that way" and so forth. "In that way" refers to the various expressions of the meaning of the Ḍākinī Saṃvara. "Perfect union" (samyoga) is the complete accomplishment within the avadhūtī, by which they reach the state of a single vow. The syllable ḍa also occurs below, and it will be explained accordingly. By this pith instruction, the inner heat (caṇḍālī) blazes and pervades the avadhūtī and the various [channels]; thus, by blazing in the center of each of the individual channels, the nature of that avadhūtī channel is attained. From that, the various forms are generated as the wisdom ḍākinīs. This is what is meant by "from the moment of the cognition of various forms." Then, from the wisdom ḍākinīs, the lords of the wisdom of action (karmajñāneśvarīs) are generated. By the word tu, one enters the sacred sites, near-sites, and so forth. Following that, by knowing the nature of the world of the vessel and its sentient beings through the two kinds of selflessness and so forth, it is called "cognition of the various." Furthermore, the Vajraḍākinī says, "Bodhicitta" and so forth; here, by the logic previously explained, it is the bodhicitta held in the center.

དེའི་དབུས་སུ་དེའི་དངོས་པོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་བདུད་རྩི་གསང་བའི་གཟུགས་སོ། ། བདུད་རྩི་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཆི་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གསང་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དམ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུའོ། ། དེའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོར་བཤད་པ་སྟེ་བརྗོད་པའོ། ། ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཅན་གྱིས་དེའི་ནང་དུ་སོན་པའི་སྲོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་མཁའ་འགྲོའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་གསུངས་པ། གཏད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་སྔར་བཤད་པའི་མཁའ་འགྲོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དབུས་མའི་ནང་དུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བྱུང་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་རྗེས་སུ་དམིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལ་རང་གི་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། སྒྱུ་མ་ཆེན་པོ་པདྨའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཆུ་སྐྱེས་སུ་རིགས་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་སོན་ནས་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །

In its center, the very wisdom of one’s own awareness, which is its essential nature, is the secret form of amṛta. How is it amṛta? Because it is deathless and undecaying. How is it secret? Because it is invisible or indivisible within the body and so forth. At that time, it is explained and described as the Vajraḍākinī. The wisdom that has entered into the space-like form, possessing the nature of the vital breath (prāṇa), is the vajra; the meaning is that the various forms of the Vajrayoginīs are the nature of the ḍākinīs. Likewise, the Yoginīḍākinī is taught as "without a focal point" and so forth; here, the wisdom that possesses the nature of the previously explained ḍākinīs and the nature of emptiness abiding in the center arises without cause, and it becomes the form of seeing the selflessness of the five aggregates. How is that? When the yogic cultivation becomes non-apprehensive of any natural form, at that time one will see one’s own form in space. "The great illusion in the form of a lotus" means that, having reached the pinnacle of all families within the lotus of the dharmodaya, one generates the wisdom of yoga in the form of the Yoginī.

དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་རང་གི་སེམས་དང་བསམ་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡེ་ཤེས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཕ་རོལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཁའ་འགྲོའི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་བསམ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་འཁོར་ལོ་མཁའ་འགྲོའི་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྩའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བའི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཐིག་ལེས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། མཚན་ཉིད་དང་ནི་གནད་མཚམས་དག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་དང་མགོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རྩ་སྤྲོ་བའི་གནས་དང་གནད་དག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་རྒྱུན་ཀྱང་འོང་བ་སྟེ། དེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་དམ་ཚིག་གི་མཁའ་འགྲོའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྔར་བཤད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ལས་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ།

Thus, the statement "the yogi’s own mind is inconceivable" means that one’s own inconceivable wisdom generates the wisdom of the other; this is explained as the ḍākinī of yoga. It is the meaning of the phrase "the yoginī who possesses an inconceivable form." Now, regarding the cakras of the ḍākinīs, it says: "The cakras are of an internal nature," and so forth. Here, through the application of the previously explained channel-cakras and so on, the forms of the bindus of both method and wisdom become wisdom. In that way, they should be applied to all seventy-two thousand channels. These bindus are connected to what is called "the form of the cakras of internal nature." Regarding the phrase "characteristics and the vital points," it means that because they are integrated into the vital points and locations where the channels emanate throughout the joints of the hands and feet, the head, and so forth, the stream of the bodhicitta-bindu also flows. This is the meaning of the statement that the buddhas are the yoginīs whose nature is the reality of wisdom, characterized by the families of the aggregates, elements, and so forth. Now, the characteristics of the samaya-ḍākinīs are taught, beginning with "the gathering," and so forth. Here, from the previously explained internal nature of wisdom, for those who are practiced in yoga, there is also the external form of the yoginīs.

ཡེ་ཤེས་འདི་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཅན་ལས་དམ་ཚིག་གི་དུས་ཏེ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་དུས་གསུམ་མོ། ། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དང་བར་མའོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་དུས་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱིར་ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲིད་པར་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དང་། འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་། བར་མའི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྲིད་པ་གསུམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་མཁའ་འགྲོ་ཉིད་སྐྱེས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དང་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དུས་གཅིག་ལ་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་མི་གཡོ་བའི་དུས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་པདྨ་མཁའ་འགྲོའི་གསུངས་པ། ཀུན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་འབད་རྩོལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་འཇོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་གསུངས་པ། འདོད་ཆགས་སྒྱུ་མ་བཅས་ནམ་མཁའ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་སྒྱུ་མ་ནི་འདོད་ཆགས་སྒྱུ་མ་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དེས་ལྷན་ཅིག་ནམ་མཁའ་ལ་འོད་གསལ་བ་ནི་པདྨ་མཁའ་འགྲོ་སྟེ།

This wisdom, by its nature as the substance of the two, is the self of the samaya time. That [time] is threefold: the three times. These are birth, death, and the intermediate state. The "becoming" of these times is that which is to be known as "of all." This means it should be understood as being connected to the becoming of all. Regarding this, it is said: "The becoming of birth, the becoming of death, and the becoming of the intermediate state"—these are the three becomings. In order to abandon them, the samaya ḍākinī herself is born, [belonging] to the yoginīs and to the selves of all. At one time, the wisdom of the Īśvarīs is generated; this is the meaning of the "Īśvarī of the immovable time." Now, the Lotus Ḍākinī says: "By the self of all," and so forth. Here, by the previously explained reasoning, one who is continuously habituated to yoga, through the self of all—that is, through all mental exertion—attains the state of a yoginī who destroys the ignorance of ordinary beings by means of the path of wisdom. What is that? Regarding "the going," it is said: "Desire, together with illusion, is space." "Desire-illusion" is the nature of the self of bliss known by oneself through all the channels; together with that, the luminosity in space is the Lotus Ḍākinī.

རང་ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་ཞིང་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ཕྱི་མའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པས་ཕྱི་མོ་སྟེ་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་མཆོག་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་འོག་མིན་གྱི་ནང་རྣམས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་པས་སྤྲུལ་པ་རྣམས་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་ཆོས་འབྱུང་གི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་རྣམས་བཞི་པ་ལྷན་སྐྱེས་གདམས་ངག་ཅན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམས་པས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར། འདོད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བགྲོད་བྱ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་སོ་སོར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་སྟེ་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པས་རྒྱུན་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་འབར་བའོ། ། རིན་ཆེན་དབང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱབ་བདག་སྟེ། རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་དེའི་ཞེས་བྱ་བར་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ཀ་གཉིས་པ་ནི་ཚིག་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། །

Regarding the term "Self-Pervasive Lord" (Svāmī Vyāpin): it means that the wisdom of the yoginīs of the fields, by their very nature as yogas and yoginīs, is the essence of the principal Great Vajradhara himself. Now, the characteristics of the Ratnaḍākinī are explained, beginning with the phrase "the subsequent syllable" and so forth. Here, through familiarity with the yoga previously explained, the yoginīs and the bodhisattvas and so forth are generated by means of the "mothers," the syllable A and so on. In that way, within the Akaniṣṭha realms, the enjoyments are generated by means of the supreme syllables. Likewise, through the meditation on the maṇḍala-cakra of yoga, the emanations are generated. Similarly, through the meditation on the maṇḍala of the bodhicitta-bindu within the dharmodaya mudrā, those possessing the dharmakāya are generated. Likewise, through the meditation on the recollection of the fourth coemergent instruction, the coemergent natures are generated. Thus, the phrase "the path to be traversed by those who desire" means that for those whose nature is desire and individual longing, it is the path to be traversed for the sake of buddhahood; because it generates bliss, it is generated continuously at all times, blazing like a brilliant light. The "Jewel Lord" (Ratneśvara) is the pervasive lord of the wisdom sovereign ladies (Jñāneśvarīs); thus, he is explained as the "Jewel Ḍākinī." The second "ka" is for the purpose of completing the verse.

དེའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་དབང་པོ་མཁའ་འགྲོ་མ། ། ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་མཚོན་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་མཁའ་འགྲོ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། ། མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་རྣམས་ནི་རུས་པ་དང་རྐང་མར་དང་ཁྲག་དང་པགས་པ་དང་ཆུ་རྒྱུས་དང་ཁུ་བའོ། ། དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སྟེ་དེ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་དེ་རྣམས་སླར་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་བཤད་པ། ཆུ་གཏེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་བདུན་རྣམས་སོ། ། རི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བདུན་དང་བརྒྱད་པ་རྡོ་རྗེའི་རིའོ། ། གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླིང་བདུན་རྣམས་སོ། ། འཁོར་ལོའི་ར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོའི་ར་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མེས་བསྐོར་བ་དང་རླུང་གིས་བསྐོར་བའོ། ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡང་ངོ་། །

Therefore, it is intended that they are called "the ḍākinīs of the Lord of Jewels." To summarize these, the various suchnesses are taught to be individually characterized by the nature of purity. Regarding the phrase "In that way," and so forth: the seven elements of the seven ḍākinīs, such as the Wisdom Ḍākinī and the rest, are the seven elements known as earth, water, fire, wind, space, wisdom, and the seventh, the dharma-element; these constitute the very essence of all seven. Furthermore, the "characteristics of the seven consciousnesses" refers to the consciousnesses of the eye, ear, nose, tongue, body, mind, and the afflicted mind. They are called "characteristics" because they are the ultimate nature itself. Likewise, the elements are bone, marrow, blood, skin, sinews, and semen. Thus, through the presentation of these within the body, they also exist externally in the world-system; therein, within the great oceans and various locations, they further become twenty-five. To explain that: "the oceans" refers to the seven oceans; "the mountains" refers to the seven mountains and the eighth, the Vajra Mountain; "the continents" refers to the seven continents; "the wheel-fence" refers to the wheel-fence, as well as the surrounding fire and the surrounding wind, and also the great ocean.

གནས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་རི་རབ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་དང་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེར་རབ་འཇུག། ཅེས་བྱ་བ་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡང་དེར་གནས་པ་སྙིང་རྗེར་ཞུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་རྣམས་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཡང་དག་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་འཁོར་ལོའི་ར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རང་བཞིན་ནི་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་དང་སྐྱེས་བུའོ། ། གཏུམ་མིག་མ་ཡང་ངོ་། ། དེའི་རིའོ། ། དེ་ལྟར་ཟླ་བའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་གླིང་བདུན་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཡང་། ཟླ་བ་དཀར་པོ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུ་ཤ་མིའམ་ཅི་ལོངས་སྤྱོད། ། ཀྲུང་ཀྲུང་དྲག་པོ་སྐྱེ་བ་ཡི། ། གླིང་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་བཤད་པ། ། མར་དང་སྦྲང་དང་ཞོ་འོ་མ། ། ཆུ་དང་ཆང་དང་བ་ཚ་རྣམས། ། དེ་བཞིན་དུ་རི་རྣམས་བཤད་པ། ། གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང་གཤོལ་མདའ་འཛིན། ། སེང་ལྡེང་ཅན་དང་བལྟ་ན་སྡུག། རྣ་བ་དང་ནི་ཁོར་ཡུག་དང་། ། མུ་ཁྱུད་འཛིན་དང་རྡོ་རྗེའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མེས་བསྐོར་བ་དང་། ། རླུང་གིས་བསྐོར་བ་དེ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འོད་ལྡན་མ་ནི་འོད་གསལ་རྣམས་སུའོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་སྣ་ཆེན་མའོ། ། མིང་དུ་དཔའ་བློ་མའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མིའུ་ཐུང་མའོ། ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ལངྐའི་དབང་ཕྱུག་མའོ། ། ཐར་བར་ནི་ཤིང་གི་གྲིབ་མའོ། ། སངས་རྒྱས་སུ་ནི་ས་སྲུང་མའོ།

The remaining locations should be explained according to their respective order within the tantras and the internal tantras, beginning with Mount Meru and so forth. Regarding the phrase "the great ocean enters therein," it means that in the thirty-sixth [chapter], the great ocean also abides there and melts into compassion. Thus, according to the sequence of these locations, the twenty-five suchnesses are correctly established as the yoginīs, such as Caṇḍākṣī and the rest, as taught by the passage beginning with "the nature" and so forth; in the enclosures of the wheels and so forth, the nature is Caṇḍākṣī and Puruṣa, as well as Caṇḍākṣī. That is the mountain. Likewise, there are the seven continents, such as the continent of the Moon, which are as follows: "The White Moon, likewise Kuśa, the Kinnara, the Enjoyment, the Krauñca, the Fierce, and the Birth—these are the continents in their respective order. Likewise, the oceans are explained as: ghee, honey, curd, milk, water, wine, and salt. Likewise, the mountains are explained as: Yugandhara, Īṣādhara, Khadiraka, Sudarśana, Aśvakarṇa, Cakravāḍa, Nimindhara, and Vajra. Likewise, those surrounded by fire and those surrounded by wind should be explained in their respective order. In that regard, Prabhāvatī is in the Ābhāsvaras. In all [places] is Mahānāsā. By name is Śūramati. In the dharmadhātu is Khaṇḍarohā. In her own characteristic is Laṅkeśvarī. In liberation is Vṛkṣacchāyā. In the Buddha is Airāvatī."

། ཡེ་ཤེས་སུ་ནི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོའོ། ། རྡོ་རྗེར་ནི་རླུང་ཤུགས་མའོ། ། སེམས་དཔར་ནི་ཆང་འཐུང་མའོ། ། ལམ་དུ་ནི་ལྗང་ལྷ་མོའོ། ། ཆོས་འབྱུང་དུ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟང་མོའོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ནི་རྟ་རྣ་མའོ། ། གསང་བར་ནི་ཁྭ་གདོང་མའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ནི་འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་མའོ། ། ཁྱབ་བདག་ཏུ་ནི་དུམ་སྐྱེས་མའོ། ། ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཆང་འཚོང་མའོ། ། འདུས་པར་ནི་འཁོར་ལོའི་གོ་ཆ་མའོ། ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའི་བར་དུ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། བདག་མེད་པར་ནི་ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྟོབས་ཆེན་མའོ། ། རང་བཞིན་ཅན་དུ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོན་ཀྱང་ཟླ་བའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སའོ། ། དེ་ནས་ཁ་བ་ཅན་གྱི་རིའི་ཕྱི་རོལ་འཛམ་བུ་གླིང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ས་ཞེས་བྱའོ། ། བ་ཚའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་རྡོ་རྗེའི་རི་བོའོ། ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའོ། ། རི་རབ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་རི་རབ་ཀྱི་འོག་གི་ཆར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་རྣམས་སོ། ། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལས་དམྱལ་བ་བརྒྱད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ནང་དུ་སོ་སོར་གནས་སོ། ། དེ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཏེ། འོན་ཀྱང་དམྱལ་བ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ལྷ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་བཤད་དེ།

Wisdom is Mahābhairavī. In the vajra is Vāyuvegā. In the bodhisattva is Madirā. In the path is Śyāmādevī. In the source of phenomena (dharmodaya) is Subhadrā. In the Mahāyāna is Hayakarṇā. In the secret is Kākāsyā. In the manner of mantra is Cakravegā. In the pervasive lord is Khaṇḍarohā. In the coemergent is Śauṇḍinī. In the assembly is Cakravarmiṇī. In great compassion are the twelve, from Ḍākinī and so forth up to Yamamathinī. In selflessness is Atibalā. In suchness in all respects is Mahābalā. In the nature is Cakravartinī. In emptiness is Mahāvīryā. However, the six such as the Moon Island are the level of enjoyment. Then, the Jambudvīpa outside the snowy mountains is called the level of compassion. Beyond the salt ocean is the Vajra Mountain. In the great ocean is the compassion focused on phenomena. Mount Meru is the compassion focused on sentient beings. Thus, in the lower part of Mount Meru are loving-kindness, compassion, joy, and equanimity. From earth, water, fire, and wind, the meaning is the eight hells. All of these abide individually within space. Those are the thirty-six suchnesses; however, the suchness of the eight hells is the eight charnel grounds. Thus, the deities are explained as the four, beginning with Maitreya.

དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཟུང་དང་ཟུང་དུ་བཤད་པ་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ཟུང་ངོ་། ། གཉིས་པ་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་སོ། ། གསུམ་པ་བྱམས་པ་དང་དགའ་བའོ། ། བཞི་པ་སྙིང་རྗེ་དང་བཏང་སྙོམས་ཟུང་ཞེས་བྱའོ། ། ཡང་ན། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། ། བསམ་གཏན་སྟོབས་དང་ཐབས་དང་ནི། ། སྨོན་ལམ་དང་ནི་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། ། ནམ་མཁའི་ཤེས་རབ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཡི་དེ་ཉིད་ཕག་མོའི་སྟེ། ། རི་རབ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ངོ་། ། དེ་ཡི་ལྷ་མོར་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་སླར་ཡང་། ། གཙོ་བོ་གཉིས་མེད་སྦྱོར་བ་རུ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཅན་མཁས་པ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་སུམ་ཅུ་བདུན། ། མ་བྱུང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ལྷག་མ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། འདིར་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་ཁམས་རྣམས་རུས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་རྣམས་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་མཚོ་བདུན་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཕུང་པོ་བདུན་རྣམས་ནི་ཁ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རི་བདུན་རྣམས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། ། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པའི་གླིང་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིའོ། ། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མེས་བསྐོར་བའོ། །

Likewise, the remaining [qualities] are explained in pairs: compassion and loving-kindness form a pair; the second is joy and equanimity; the third is loving-kindness and joy; and the fourth is compassion and equanimity. Alternatively: Generosity, discipline, patience, diligence, Concentration, power, method, Aspiration, and wisdom—these are the eight. Space is likewise wisdom. Its suchness is Vārāhī; Mount Meru is the Blessed One himself. One should know her as the goddess; Wisdom and the Perfection of Wisdom Are again the non-dual union of the principal deities. The wise one possesses the thirty-seven. Thus, those thirty-seven suchnesses Have not arisen and will not arise. Thus, the presentation of the remaining elements of the body is taught: here, the seven elements previously explained, such as bone and so forth, are the seven oceans, the eyes and so forth; and the characteristics of the seven consciousnesses, such as the afflicted mind and so forth. Likewise, the seven aggregates—form, feeling, perception, formations, consciousness, wisdom, and the sphere of phenomena—are the seven mountains, such as Himavat and so forth. Likewise, the eyes, ears, nose, tongue, body, mind, and wisdom are the seven continents, such as Jambudvīpa and so forth. Thus are the sense faculties as well. Likewise, the eye sense-field is the Vajra Mountain; the ear sense-field is the Fire-Encircled [Mountain].

སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རླུང་གིས་བསྐོར་བའོ། ། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འཁོར་ལོའི་ར་བའོ། ། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རི་རབ་བོ། ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ངག་དང་ལག་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། ཐུར་སེལ་དང་། ཉེར་གནས་དག་དང་། སྨྲ་བ་དང་། ལེན་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འབྱིན་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོའི་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་བརྒྱད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པ་སྟེ་ནམ་མཁའོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་རྣམས་སོ། ། མངོན་པར་འབྲེལ་པར་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དུ་སོང་བས་དེའི་ཚེ་སླར་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ། ཡང་བཤད་པའི་མཇུག་གིས་འོད་གསལ་བའི་ཚིག་གིས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུད་རྣམས་དང་མིང་ཞེས་བྱ་བས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་རྣམས་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ལམ་ཞེས་བྱ་བས་དབུ་མ་དང་ཆོས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅན་དང་།

The sense base of the nose is encircled by wind. The sense base of the tongue is the rim of the wheel. The sense base of the body is Mount Meru. The sense base of the mind is the great ocean. The sense base of phenomena is non-duality. Thus, speech, hands, feet, the downward-clearing wind, the upward-moving wind, speaking, grasping, walking, and excreting—these are the faculties of action and the activities of the faculties of action, which are the eight hells. The faculty of wisdom is the emission of bodhicitta, which is space. All of these are also perceived as the universal ground consciousness (ālayavijñāna). Likewise, all of these are the seven consciousnesses; they should be understood as being interconnected. The presentation of the world system and the body, which consists of the outer and the inner, is the intended meaning of the Yoginī Tantras. Thus, since the practice has proceeded through the Yoga and Yoginī Tantras, one might ask: at that time, do the Action and Performance Tantras exist? To explain this, it says "nature" and so forth. Here, in the midst of the twenty-five suchnesses, at the conclusion of what was explained, by the word "all" in the context of the term "luminosity," the Action Tantras are indicated; by the word "name," the Performance Tantras; by "own-characteristics," the Śrāvaka Vehicle; by "path," the Madhyamaka; and by "source of phenomena" (dharmodaya), the consciousness-holders.

གསང་བས་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་ཁྱབ་བདག་གི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་བླ་མའི་གདམས་ངག་གོ། ། རང་བཞིན་ཅན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་གཏུམ་མོའི་གཟུགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ནི་རང་གིས་རིག་པ་སྐྱེད་པ་པོ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་གྲུབ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དོ། ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་རབ་ཏུ་གྲགས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ལམ་རྣམས་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དོ། ། ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། ལེའུ་དང་པོར་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཧེ་རུ་ཀ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མ་བརྒྱན་པ་དེ་དེ་སྲིད་དུ་མི་ཐོབ་པ་སྟེ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་ངོ་། ། ཡང་ན་བྱེད་དེ། དེའི་ཚེ་ཐོབ་སྟེ་མ་དང་བུ་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མར་འགྲོ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བུ་རྣམས་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོ་ལས་སོ་སོར་སོང་བའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོག་དང་སྟེང་གི་སྔར་བཤད་པས་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །

The stages of secret meditation and the pervasive lord’s mundane and supramundane excellences—all suchness is the guru’s oral instruction. The nature is wisdom, the form of caṇḍālī, [arising] through desire and so forth. The remainder is according to the literal words. However, the "person" is the producer of self-awareness; by means of the paths of application, the wisdom tantras are established, and through the tantras of method and wisdom, all the yoginī tantras are also established. For this reason, they are well-known here as the paths of the Sugatas, which are all the tantras and all the treatises. They are the nature of the twelve grounds, the pure Blessed One, Śrī Heruka, and so forth. Thus it is said in the first chapter, from the words "Of whom..." and so forth, up to "resembling Heruka," by means of three verses. In that way, as long as the yogis are not adorned by the twelve grounds, they do not attain it—the state of Śrī Heruka. Alternatively, they act; at that time, they attain it, like a mother and her child. Therefore, they proceed as yoginīs from all forms, such as the person and so forth. By means of those conditions, the children have gone individually from the state of their own limbs. In that way, once again, the thirty-six yoginīs are to be established according to the previously explained lower and upper world systems.

རི་རབ་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་ལ་སོགས་པ་དང་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའི་བར་དུ་ས་འོག་ལས་སོ། ། ལུས་ལ་ཡང་གཙུག་ཏོར་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་གི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་གནས་བཅུ་གཅིག་རྣམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བཅུ་དྲུག་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གནས་བཞི་རྣམས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་བཞི་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་དང་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞི་པ་འཆགས་པ་དང་འཇིག་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་དང་འདོད་པ་ཅན་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པ་ནི་འོག་མིན་གྱི་སའོ། ། དེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པས་གཟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ། ། མཚམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་རྣམས་འོག་མིན་གྱི་སྲིད་པར་སྐྱེའོ། ། དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པ་རྣམས་ཏེ་འོག་མིན་གྱི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་མཚོའི་མིང་དང་བརྒྱུད་དོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

From the uṣṇīṣa of Mount Meru and so forth, up to the limits of space, and from below the earth; likewise, within the body, from the uṣṇīṣa down to the big toe of the foot. Thus, there are the eleven abodes of the desire realm, the sixteen of the form realm, and the four abodes of the formless realm. Similarly, the four abodes of those who dwell in celestial palaces are the first, second, third, and fourth concentrations; these are the four that are formed, destroyed, inhabited, and uninhabited, and are possessed of desire. Thus, the thirty-sixth and thirty-seventh are the level of Akaniṣṭha. Furthermore, it will not be grasped by ignorance and the like. Likewise, for those endowed with merit, in whichever world-system they are born, suffering will be bestowed there by the non-virtuous actions of a hundred kings. For those who are impartial, happiness will arise. Therefore, those who abide in authentic conduct, being of the bodhisattva family, are born into the existence of Akaniṣṭha. By the power of that merit, even those who are suffering and dwell in the world-system [attain it]; this is the meaning of the "existence of Akaniṣṭha." Therefore, and so forth. That very point was stated: for the sake of suchness, this is the ocean of names and lineages, such as the glorious Cakrasaṃvara. If one asks how that is, it is called "having the form of the great ocean."

གང་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་དབུས་ལས་རི་རབ་དང་འཁོར་ལོའི་ར་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་དང་གནས་ལུགས་ལ་སོགས་པར་བྱུང་སྟེ། དེ་དེ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་གནས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འདི་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་དེ་ཉིད་དུ་ཐིམ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཅན་ནོ། ། རྩའི་ཡི་གེས་སྒྱུ་མ་ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་གི་གཟུགས་སོ། ། རྒྱ་མཚོ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་འཇིག་པ་དག་གི་སྟོང་པའི་དུས་རྣམས་སུ་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་བསམ་གཏན་བཞི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཐོབ་པས་གཟིར་བའི་སེམས་སོ། ། དེ་རྣམས་(གྱིས་,ཀྱིས་) གཟིར་བ་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་དེར་ཞུགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རྞྞའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། ། རྞྞ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མངོན་འདོད་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དགེ་བ་རྣམས་སུ་རྒྱལ་བའི་རྗེས་སུ་གཞོལ་བས་ངལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

Just as from the center of the great ocean, Mount Meru, the rim of the wheel, and so forth, various forms and modes of existence arise and remain by entering into that very state, so too, through the nature of compassion directed toward all phenomena and the thirty-seven factors of awakening, this glorious Cakrasaṃvara and so forth are born; this is also the nature of the world-system. They dissolve into that very state, which is called "directed toward all phenomena," having the form of the great ocean. By means of the syllables of the channels, the supreme form is characterized by the selflessness of illusory phenomena. Why is it called the "ocean"? It is said: "From all sides," and so forth. Here, during the periods of emptiness at the time of destruction, those who dwell in celestial palaces and have attained the four concentrations, their minds are afflicted by the attainment of that [state]. In order to remove that affliction, they enter therein and also emanate the engagement of the classes of sentient beings. "Again and again" means that at that time, they themselves will attain the qualities of a Buddha. Regarding the syllable ṇa, it is said: "By those, in their aspirations." The aspirations of those gods who dwell in celestial palaces are the desires for the various types of awakening; thus, by following the Victors in virtuous ways, they will not become weary or exhausted.

དེ་བཞིན་དུ་ཐའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དང་པོའི་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པས་དེའི་ཚེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་བླ་མའི་མན་ངག་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་གྱི་གཟུགས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ནས་མིའི་བར་དུ་སྤངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གང་གི་དུས་སུ་གཞལ་མེད་ཁང་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་སུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཛིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྣང་བར་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ངང་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ཡང་ཆུ་དང་ལན་ཚྭ་རྣམས་ཆ་མཉམ་པ་སྲང་བརྒྱ་བརྒྱ་དེ་ནས་མེའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཆུའི་དབུས་སུ་ལན་ཚྭ་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ནི་སངས་རྒྱས་སྟེར་བའོ། ། ལན་ཚྭ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། ། འོན་ཀྱང་ཆུ་དང་ལན་ཚྭ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་བག་ཆགས་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚད་དང་། སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་དག་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ།

Likewise, regarding the phrase "having abandoned the speech of the letters," this refers to the initial conceptualizations. The phrase "having abandoned the conceptualizations of becoming, nirvāṇa, and so forth" means that at that time, one engages in hearing the various dharmas, meditating on the guru’s pith instructions, and so on. Therefore, it is called "attaining the characteristic of the illusory nature." Having abandoned the previous forms of gods and so forth, up to humans, one attains the form of a Buddha, which has the characteristic of an illusory nature. If one asks how that is, it is said: at the time when the celestial palaces have entered into the Buddhas and they assume the nirmāṇakāya, the bodies and so forth of those [palaces] naturally dissolve and become unmanifest. This occurs through the manner of partaking in those qualities. For example, if one hundred measures of water and one hundred measures of salt are combined, then by the quality of fire, the salt dissolves into the water. The two hundred measures become one hundred. In the same way, the water is the Buddha, and the salt is the sentient beings. If one asks, "But do they then become merely water and salt?" at that time, through a slight residual impression, the Buddhas and bodhisattvas, in order to liberate sentient beings, manifest various measures of sentient beings and various forms of Buddhas. Thus, the meaning of their mutual individual characteristics is called "the illusory nature." If one asks, "How does that become compassion focused on the phenomena of the great ocean?" it is said:

སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། ཧཱ་ནི་བསྐྱེད་པས་ན་ཧཱའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་བསྟན་བཅོས་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སུ་ངེས་པར་བཤད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། སླར་ཡང་འདི་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འདི་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ལཱ་མའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ལཱ་མའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་རིམ་པས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བའི་སྦྱོར་བས་སྔོན་དུ་བཤད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་གིས་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ལཱ་མའི་ཡི་གེ་ལ་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབུ་མའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རིག་པས་མྱོས་པ་སྐྱེད་དོ། ། གཅིག་ཏུ་ན་ལཱ་མ་སྐྱེད་པར་རིག་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལཱ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བ་རྣམས་བསྐྱེད་པའོ། ། མའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། མ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོ་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་མ་སྟེ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀྱང་ངོ་། །

Regarding the phrase "the way of mantra" and so forth, this is the meaning of the letter mā. Hā is the meaning of the letter hā because it generates. "Its dharma" is the meaning of the letter sa. "Moment" is the meaning of the letter ca. "Substance" is the meaning of the letter dri. Thus, the characteristics of the great ocean are definitively explained in various treatises, because of the compassion that takes all phenomena as its object. This is the presentation of the tantra of the yoginīs, who are the nature of the world-system. Furthermore, the wheel of these yoginīs for those possessing sentient beings in these twenty-five locations will be explained in the fifteenth chapter. Now, the specific characteristics of Lāmā are taught: "The specific characteristics of Lāmā," and so forth. "In the sequence as it is" means that through the application as previously explained, all these yoginīs are generated by mere self-awareness (svasaṃvedana). Likewise, here, "the play of the letter Lāmā" means that from the bodhicitta of the central channel, the intoxication of the awareness of great bliss is generated. Alternatively, one should not understand it as generating Lāmā alone; "of all the yoginīs" means generating those belonging to the mandala of Lāmā. The letter mā is taught: "Of all the wheels, mā and so forth," meaning that in the wheels of the previous yoginīs, mā is also the nature of bliss.

དེ་བཞིན་དུ་ཕ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་རོལ་པའི་དངོས་པོ་ལས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྩའི་ལམ་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྩ་དབུ་མ་གཅིག་པུ་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ཡོད་པས་རྩ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འགེངས་པར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་འཛིན་པའོ། ། ཅི་དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྲད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་གྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ཆེན་མོའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ལཱ་མར་བཤད་དེ་སྒྱུ་མ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། ར་སཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཉིས་པའི་གྲངས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་སྲིན་ལ་ལྟོས་པའི་གཉིས་པ་སྟེ། ། བུམ་པའི་འཕོ་བའི་དུས་སུ་དེའི་རྒྱུ་བ་རྣམས་སུ་དབུ་མར་སྲོག་རྣམ་པར་གཟུང་བ་ལས་ལཱ་མ་བདག་པོར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཅན་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འོན་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་སྔོན་མ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཚེ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལཱ་མ་གནས་སུ་སོང་ནས་ལཱ་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ལཱ་མ་རང་བཞིན་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོར་འགྱུར་རོ། ། ལྗང་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། སྲེད་དང་སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་འཇིགས་བྱེད་དང་དུས་མཚན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་རིགས་རྗེས་སུ་སོན། །

Likewise, by the words "father" and so forth, it refers to the entity of play. How is that so? It is said that she "follows through the path of the channels"; because the single central channel flows intensely, it completely fills all the channels. Alternatively, "conceptualization" refers to grasping. Why? Because it is the nature of grasping the body through the intense encounters of those whose nature is the non-dual illusion. Therefore, all yoginīs who possess the nature of the Great Illusion are explained as Lāmā; this is the meaning of the term "Great Illusion." Thus, her application is taught by the words "Rasī" and so forth. Regarding the phrase "from the second number," this is the second in relation to the Capricorn [sign]. At the time of the transition of the vase [wind], by means of seizing the vital breath in the central channel during its movements, Lāmā becomes the sovereign. Here, she is likewise the one possessing Vajravārāhī, and is explained accordingly. However, the sovereign of these preceding maṇḍalas is the ḍākinī Vajravārāhī by nature. At that time, the ḍākinī Vajravārāhī goes to the place of Lāmā, and Lāmā comes to the place of the sovereign, thereby becoming the nature of Vajravārāhī. Lāmā, by nature, becomes the ḍākinī Vajravārāhī. The words "green" and so forth are easy to understand. Regarding "craving and hatred," these are the natures of Bhairava and Kālarātri. "All" refers to the ḍākinīs and so forth. "Followed by the Tathāgata family."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མདོག་དང་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་ཡང་ངོ་། ། ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བར་བར་དུའོ། ། ཐུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པའོ། ། ལྗང་གུ་དེ་བཞིན་དཀར་པོ་དང་། ། སེར་པོ་དམར་པོ་སྣ་ཚོགས་པའོ། ། དཔའ་བོ་དང་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི། ། འཁོར་ལོ་དྲུག་པོ་རིམ་པས་བྱ། ། ཆ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ལཱ་མ་བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩ་གཡོན་པ་ནས་བབས་པས་གནས་དེར་བསྐྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་མོ་ནི་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་མོའོ། ། དེར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དུས་རྗེས་གཟུགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དོན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་ལ་སོགས་པར་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་དེ། གང་གི་ཚེ་ཡང་དུས་ཚོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞིན་ཡོངས་སུ་འཁོར་ཏེ་གླིང་གསུམ་གསུམ་རྣམས་སུ་རེ་རེའི་དུས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཅིའི་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་གསུངས་པ། བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིས་ཏེ། རྣམ་པར་གཟིགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་བདུན་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "thus it is said": just as the colors and directions of the Tathāgatas, such as the east and so forth, are established, so too are they for this [maṇḍala]. The phrase "the remainder" and so forth refers to the spaces between the heroes and yoginīs of the six cakras. The phrase "mind and so forth" refers to the purification of Akṣobhya and the others. "Green, and likewise white, Yellow, red, and variegated. The heroes and the yoginīs Should be arranged in the six cakras in sequence." The phrase "equal parts" refers to those things that should be made to correspond with the maṇḍalas of the cakras. The remainder is easy to understand. Regarding the phrase "Lāmā in the north" and so forth: because [the nectar] descends from the left channel, the assembly of yoginīs generated in that place is referred to. The phrase "the assembly of yoginīs" refers to the principal lady among the hosts of those residing in the sacred sites (pīṭha), near-sites (upapīṭha), and so forth. It is taught what those residing there do: "For the sake of sentient beings, according to the time and form." This means they act according to the characteristics of their previous aspirations during the Kṛtayuga and other ages. Just as the wheel of time revolves, they appear in each of the three continents at their respective times. It is taught in what form they act for the benefit of sentient beings: "The Excellent One" and so forth. This refers to the nirmāṇakāya of the Tathāgatas, performing the deeds of the seven Buddhas, from Vipaśyin down to Śākyamuni.

དེའི་དུས་སུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་ཐོག་མར་རྣམ་པར་གཟིགས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་ཆོས་བསྟན་པ། དེ་བཞིན་དུ་དབང་ལྡན་གྱི་གྲྭའི་ཉེ་བའི་གླིང་གཉིས་དང་། ཤར་ལུས་འཕགས་དང་། མེའི་གྲྭའི་ཉེ་བའི་གླིང་གཉིས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཙུག་ཏོར་ཅན་དང་། ལོག་པར་དད་སེལ་དང་། ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་དང་། གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུངས་སོ། ། འཛམ་བུའི་གླིང་ཆུང་ངུར་རི་རབ་ཀྱི་ལྷོའི་འགྲམ་དུ་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཤཱཀྱའི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཤཱཀྱའི་རྒྱུད་དུ་སྐྱེས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཀྱང་ཐོས་པར་བསྟན་པའོ། ། ལྷག་མ་གླིང་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བདེན་བྲལ་གྱི་ཉེ་བའི་གླིང་གཉིས་རྣམས་སུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད་དང་། རླུང་གི་ཉེ་བའི་གླིང་གཉིས་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལྔ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གོ་འཕང་མཐའ་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བྱེད་པ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་གི་མཐར་ལཱ་མའི་གོ་འཕང་སྟེ་བྱང་གི་གླིང་དེ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ལཱ་མའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་རང་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱའོ། ། ཕྱི་མོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

At that time, in the Fortunate Eon, Vipaśyin was first generated and taught the Dharma. Likewise, in the two sub-continents of the eastern quarter and in Pūrvavideha, and in the two sub-continents of the southern quarter, there were Śikhin, Viśvabhū, Krakucchanda, Kanakamuni, and Kāśyapa, respectively. In the small Jambudvīpa, on the southern shore of Mount Meru, I myself—having followed the Śākya family and been born into the Śākya lineage—was taught by Śākyamuni. As for the phrase "in the remaining five continents," this refers to the five Tathāgatas manifesting their nirmāṇakāyas in the two sub-continents of the southwest, and likewise in Aparagoyānī and the two sub-continents of the northwest. Regarding the phrase "the Tathāgatas in succession," this refers to the nirmāṇakāyas of the five Tathāgatas, namely the five Buddhas beginning with Akṣobhya. Therefore, regarding the phrase "the ultimate state," this refers to the ultimate state of Buddhahood, the state of Lāmā; the meaning is that in those northern continents, the Buddhas are of the nature of Lāmā. In the remaining [continents], the word "Buddha" should be connected to the phrase "just as their respective yoginīs." Furthermore, regarding the word "matrix" (mūla), one should meditate on it as the activity of all yogas from the very beginning.

དེ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་སེམས་ཅན་བྱེད་པས་ན་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཇི་སྲིད་སྨད་པར་མི་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དགོད་པ་གསུངས་པ། སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབུས་མ་ལུགས་འབྱུང་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ཁ་སྦྱར་གྱི་སྔགས་རྣམས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བཛྲ་ལཱ་མ་ཡེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། ཉེ་བའི་སྙིང་པོའི་ཡི་གེ་རེ་རེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ལཱ་མའི་སྔགས་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་རྣམས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཧྲཱིཿཧེ་ཧེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་ལུགས་ལས་འབྱུང་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་གསུངས་པ། ཊ་ཕ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧེ་ཧེ་ཧྲཱིཿཨོཾ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དབུས་སུ་ལུགས་མ་ཡིན་པ་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཧེ་ཧེ་ཕཊ། ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་ཧྲཱིཿཧཱུྃ་ཧཱུྃ་དེ་ལྟར་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཉེ་བའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ལཱ་མའི་སྔགས་བཞི་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གྱི་དོན་ཏོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཞེས་པས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་བརྗོད་པའི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་མ་འདུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །

Because the wisdom of the yogis who possess that [wisdom] acts for the sake of sentient beings, it is explained in that way. The passage beginning with "the lord of the stages" and continuing up to "should not be disparaged" is easy to understand. Now, the placement of the seed syllables of the mantras of these yoginīs is taught, beginning with "mantra" and continuing up to "the central one in forward order," which is easy to understand. The mantras of the union, beginning with the syllable OṂ, are taught: OṂ VAJRA LĀMAYE HŪṂ HŪṂ PHAṬ PHAṬ SVĀHĀ. The mantras of Lāmā are in the center of each of the syllables of the near-heart mantra. Likewise, the near-heart mantras are taught: OṂ HRĪḤ HE HE HŪṂ HŪṂ PHAṬ; this is in forward order. Likewise, the reverse order is taught: PHAṬ HŪṂ HŪṂ HE HE HRĪḤ OṂ. Likewise, the non-central [order] is taught: OṂ HE HE PHAṬ. Likewise, OṂ HRĪḤ HŪṂ HŪṂ; thus the two remain as they are. Thus, in the center of those near-heart mantras of body, speech, and mind, which are of the nature of wisdom, the fourth mantra of Lāmā is also [present]; this is the meaning of "thus." Regarding "thirty-seven," by the term "sequence," they should be bestowed upon the lords of yoga. In that way, by reciting the syllables of the mantras, all the channels will become the gathering of sentient beings.

སླར་ཡང་ཡི་གེ་རེ་རེ་གཉིས་གསུམ་གྱི་རྩའི་རང་བཞིན་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡི་གེ་རྣམས་བརྗོད་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་དུས་གཅིག་ལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རེ་རེའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གཅིག་གིས་ཚིག་མང་པོར་གོ་བར་བྱའོ། ། དེའི་ཚེ་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་སྡང་བ་ལས་སོ། ། ཁྲོ་བོ་ལ་ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སྤྲོ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ལ་ཞི་བའི་གཟུགས་རྣམས་དང་། རྒྱས་པ་ལ་རྒྱས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ཚེགས་ཆུང་བའི་ལས་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཚེགས་ཆུང་བས་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྣམས་འགྲུབ་སྟེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་སོ། ། གང་གི་ཚེ་མ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལཱ་མའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཐོབ་པ་སྟེ་སྒོམ་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་གི་ཚེ་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ལཱ་མ་སྟེ། རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བ་ཚོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། ། བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་དེ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་ལས་ཆུང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། འདི་གསུངས་ཏེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་འཁོར་རྣམས་ལ་བོད་པའོ། །

Furthermore, the nature of the channels of each individual syllable, two, or three will be generated. Alternatively, it is by reciting the syllables when they are all assembled. In that way, at one time, those great beings, the bodhisattvas, will attain wisdom. Therefore, by that, the yoginīs of the nature of each of all the buddhas are thoroughly generated. Likewise, the phrase "if" should be understood as many words through a single word. At that time, from pacifying, enriching, and magnetizing; for the wrathful, the yoginīs are emanated in wrathful forms. Similarly, for the pacifying, there are the pacifying forms, and for the enriching, the enriching forms, and so forth. Therefore, the yoginīs are of the nature of delusion, desire, and so on; thus it is explained. Regarding the phrase "in actions with little effort," external actions such as mantra recitation and so forth are accomplished with little effort through internal actions. When the two syllables of Lāmā, the buddhas' [consort], are attained, it means "supreme in meditation." When the application of mindfulness of feeling is Lāmā, it is the mindfulness of feeling through the very feeling of self-cognized bliss. At the time of meditation, those who are present and have little effort will accomplish it without doubt. "He spoke this," and so forth, is the invocation to the retinue by Vajravārāhī, who possesses supreme faith.

ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རྣལ་འབྱོར་མ་རེ་རེའི་ཡི་གེས་ཉེ་བའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཀྱི་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་མིང་དེ་དང་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་རྣམས་དེ་དང་མཉམ་པ་སྟེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་མིང་རྣམས་སོ། ། འོན་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་བསྲེས་པ་སྟེ་མིང་ལའོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁྱོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་སྔགས་རྣམས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ངག་གི་ལམ་གྱི་བོད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་བཞིན་དུ་སྡུད་པར་མཛད་པ་མོའི་ཚིག་གོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་བཞི་པར་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཚིག་གོ། ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་དྲུག་གོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་མཁའ་འགྲོ་བདུན་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བསྐྱེད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་སུ་སྤྲུལ་པ་དང་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་འཇོག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །

Why is this? Because each of the yoginīs should be understood as being equal in name to the syllables of the near-essence mantra, such as the syllable Oṃ and so forth. All the names of the syllables of the mantras of the ḍākinīs and so forth are equal to those; they are the names of the deities. However, "the vajra mixture" refers to the mixing of the vajra, which is the name. [It begins with] Oṃ Vajra and so forth. "To you" refers to the mantra names of the retinue yoginīs through your rituals; it is the invocation of your verbal path. The passage beginning with "In that way" is easy to understand. "He spoke this" and so forth are the words of the compiler, as before. "The glorious" and so forth are the concluding words of the fourth chapter. "The six cakravartins" refers to the six vows. By the word "and so forth," there is also the characteristic of generating the seven ḍākinīs, the generation of the world-system, and the presentation of the yoginī tantras. In those, the nature is to establish [the deities] in the nirmāṇakāya, dharmakāya, saṃbhogakāya, and mahāsukhakāya.

དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ལཱ་མ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མཁའ་འགྲོ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་སྣ་ཚོགས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལེའུ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཁོར་ལོ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་ཡུལ། ། རྩ་ཡི་སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་གནས་བཞུགས་མའི། ། དུམ་སྐྱེས་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ལས་རྣམ་གྲོལ་བའི། ། གནས་སྐབས་དོན་དམ་པ་ལས་ནི། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེར་བསྒོམ་བདག་ཉིད། ། འགྲེལ་པ་གསལ་བ་བྲི་བར་བྱ། ། ད་ནི་དུམ་སྐྱེས་མའི་ལེའུ་ལྔ་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པ་ལས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲ་ཕ་རོལ་མ་གཞན་ལྔ་པ་དུམ་སྐྱེས་མའི་ལེའུ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དུམ་སྐྱེས་གོ་འཕང་གནས་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་བསྐྱེད་པའི་གདམས་ངག་གི་རིགས་པས་གནས་ནས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་རང་ཁྱབ་བདག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྷ་མོ་དུམ་སྐྱེས་མ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་པས་སོ། ། གོ་འཕང་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གནས་གང་དུ་དུམ་སྐྱེས་མ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།

From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras: this is the explanation of the fourth chapter, which extensively teaches the characteristics and the arrangement of the mantras for the generation of Lāmā, the characteristics of the six cakravartins, the seven ḍākinīs, the emanations of the world-systems and so forth, and the five [families]. Having prostrated to Khaṇḍarohā, who dwells in the abode of the Blessed One, the nature of the four cakras and the objects, who possesses the nature of the emanations of the channels, and who is liberated from qualities and faults—the ultimate state—I shall write a clear commentary on the nature of meditating on the syllables of the mantra. Now, the fifth chapter on Khaṇḍarohā will be explained in detail. Therefore, regarding the words "supreme" and so forth from the fourth chapter: the word "therefore" connects to the fifth chapter on Khaṇḍarohā, which will be explained for the sake of wishing to benefit sentient beings. "Having established the state of Khaṇḍarohā" refers to abiding by the logic of the instructions for generation, which will be explained later. "The Vajra Ḍākinī, the self-pervading lord" means that the emanated goddess Khaṇḍarohā is the very master of the Yoga Tantra. "In the state" means it should be understood as the Yoga Tantra. If one asks, "In what place should Khaṇḍarohā be known to abide?"—

དེའི་དོན་དུ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་རྣམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་མིང་དང་གནས་རྣམས་དང་དེའི་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྟེ་བ་དང་། སྙིང་ག་དང་། མགྲིན་པ་དང་། མགོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་པདྨ་རྣམས་སུ་ཉི་ཤུས་ལྷག་པའི་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་སུ་ཡུལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་མིང་རྣམས་ཇི་ལྟ་བའི་རིགས་པ་སྲི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རིམ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྣོད་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡུལ་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་པདྨའི་འདབ་མ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་སའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་མིང་ཅན་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་སོ་སོའི་གླིང་དང་གླིང་རྣམས་སུ་རང་རང་གི་ཡུལ་དང་ཡུལ་གྱི་མིང་ཅན་མར་གོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཅན་མའི་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་རྩར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་འཁོར་ལོ་བཞི་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡུལ་གྱི་མིང་ཅན་མ་འདི་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་ཚིག་རྣམས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོས་བཤད་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་འདིར་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པར་བཤད་པ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་མོ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རིགས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

For that purpose, the various names and locations of the channels of the four cakras, as well as their causal and resultant entities, are taught in the passage beginning with "the four cakras" and so forth. In the lotuses of the navel, heart, throat, and head, there are one hundred and twenty channels. Within these, the names of the sixty-four sacred sites and so forth should be explained in their proper order to fortunate sentient beings who are vessels for suchness. From the words "the central land" up to "in the sequence of sixty-four," the yoginīs who are of the nature of the earth element and bear the names of the sacred sites are located in the petals of the navel cakra according to their respective order. In this way, in each of the continents, one should understand that there are yoginīs bearing the names of their respective lands. Furthermore, the phrase "in the sequence of sixty-four" is definitive. Therefore, the term "channels of the family" should be understood as channels belonging to the family of the sacred sites; these are the yoginīs whose essence is the meditation on the four cakras. However, the names of these yoginīs who bear the names of the sacred sites are those explained by Vajraḍāka, and likewise those explained in the fiftieth chapter of this tantra, which belong to the consecrating goddesses. Therefore, the meaning is "the channels of the family of the yoginīs of the sacred sites."

དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོའི་གསུངས་པ། སྙིང་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་ཆུ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཆུ་ཀླུང་འབབ་པ་རྣམས་སུ་གཡོ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་གནས་པའི་གནས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། ། པྲ་མ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་པོ་རཱི་ཀ་མའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་སྙིང་གའི་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་གསལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བས་ཏེ་རང་གི་ཞིང་ངམ་རང་བདག་ཉིད་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོའི་མིང་རྣམས་གསུངས་པ། མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་དམ་པ་སྟེ་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་གནས་པའི་ལྷ་མོ་གཙོ་མོ་རྣམས་སོ། ། དེས་ཡང་ཁྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མཆིལ་མའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ས་ཧ་སྱ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ན། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཡི་གེ་རེ་རེའི་རིགས་པས་ཁམས་རེ་རེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ལ་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། མེའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཆར་འབབ་པ་མོའོ། །

Likewise, regarding the description of the heart chakra, it says "the heart" and so forth. "Of the all-pervading ones" refers to those whose nature is water; for water goes everywhere and flows in rivers. Similarly, the ḍākinīs residing here go to all locations. From "Prathamā" and so forth up to "Paurīkā," all are in the location of the heart; thus all the channels are explained accordingly. "She whose nature is the form of illusion" means that just as illusory reflections appear individually in a mirror and so forth, so too, by seeing all the channels, one sees one's own field or one's own self-natures directly and enters into that very state. Now, the names of the throat chakra are stated, beginning with "the throat chakra" and so forth. "To be explained" means to be expressed. "Supreme" means the principal, the most excellent—the principal goddesses residing on the sixteen petals. Furthermore, this should be understood from "blood" and so forth up to "saliva." Regarding "Sahasrī and so forth," it says: "In the supreme secret joy, the self of all dwells eternally." According to the sequence, one should apply the elements, such as blood and so forth, to the yoginīs through the logic of each individual syllable. Those whose nature is the fire element are also the "rain-giver."

དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁུ་བ་དེ་ལ་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་དུ་སོན་པས་འདོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བཞི་པར་མགོ་བོའི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། མགོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྷ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཀྱང་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་མིང་རྣམས་ཏེ་ཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་དུས་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱི་དུས་སོ། ། མཚམས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ནང་རྣམས་སུ་འཛག་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱད་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོར་སོན་པ་ལྷག་མའོ། ། ཅི་ཞེ་ན་དེ་ལ་མིང་རྣམས་གསུངས་པ། ནག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མིང་རྣམས་སོ། ། ལྷ་རྫས་མྱོས་བྱེད་ནི་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེས་འགེངས་པ་མོ་རྣམས་ཏེ་འཛག་པའི་དུས་སུ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་དྲིས་པའི་ལན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། རྩའི་འཁོར་ལོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འགྲོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་སྐྱེས་མ་དེ་ལ་རྣམ་པར་གནས་མའོ། ། སླར་ཡང་དུམ་སྐྱེས་མ་དེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྒྱན་ཅན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོངས་སུ་དྲིས་པའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བདག་གི་གསུང་བར་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་གིས་འདི་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་དུམ་སྐྱེས་མའི་རྩའི་འཁོར་ལོ་འདི་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་མོ་ཡིན།

These also cause the semen, which is the nature of all the elements, to descend. Having entered the path of intense application, it is the wisdom of desire; this is the meaning of the "body whose nature is great bliss." Regarding the fourth [cakra], the head cakra is taught: "The head," and so forth. The thirty-two goddesses are also the names based upon the thirty-two channels. "Days" refers to the times of the zodiacal signs, such as the virtuous and non-virtuous [days]. "All the junctions" refers to the internal [channels] of the twenty-four elements, and likewise, the remainder [of the channels] reach the eight-petaled heart cakra. If one asks why, the names for those are taught: from "Kālī" and so forth, up to "Rājakanyā" (the King’s Daughter). "Divine intoxicant" is the wisdom of self-knowing awareness; those who fill [the channels] with it are [the goddesses] who, at the time of emission, [appear] in all peaceful forms. "In that way," and so forth, completes the answer to the previous question. Regarding "the one who goes within these channel cakras," this refers to Khaṇḍarohā who resides there. Furthermore, Khaṇḍarohā, adorned by Vajravārāhī, questioned the Blessed One. That very [question] is stated: "Please speak to me," and so forth. "What is this of mine?" means: why am I Khaṇḍarohā, the one who goes within these channel cakras?

དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡང་བདག་གི་ཡང་མིང་གི་ཡི་གེ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་དུམ་སྐྱེས་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། འདི་ནི་དྲི་བའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ལན་དུ་གསུངས་པ། ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐོག་མར་ཁའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་ལ་བདེན་པའི་སྔར་བཤད་པའི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ལུས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རུས་པ་དང་རྐང་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་སོ། ། དེས་ཏུའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ་གཞན་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། མཁའ་མཉམ་གཅིག་གི་དངོས་པོ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དངོས་པོ་གཅིག་པས་སོ་སོ་བ་ཉིད་མེད་དོ། ། གང་གི་ཚེ་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེས་གཅིག་གི་དངོས་པོ་ལས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཁྱབ་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཁམས་སོ། ། དེའི་དོན་དུ་དཔེ་གསུངས་པ། ས་གཞིའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ས་གཞི་ཀུན་ནས་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་གཅིག་པ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆ་སོ་སོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པའི་ས་གཞི་གཅིག་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོར་མ་སོང་བས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྟེ།

To be understood by implication, the four syllables of my own name are called Khaṇḍarohā. This is the question. The Blessed One spoke in response to that: "The element," and so forth, which first refers to the meaning of the syllable kha. "Element" refers to the nature of the various objects previously explained as being within the channels of the four cakras. "The entire body" refers to the elements of the entire body, such as the bones, marrow, and so forth. The syllable tu is a restrictive particle, meaning "the elements of the other body." "By the single entity equal to space" means that all such elements are equal to space; because they are a single entity, there is no individuality. When the mind is emptiness, naturally and utterly pure, having the nature of the dharmadhātu, and is the form of the Buddha, then all the wisdom of the bodhisattvas is that untainted element, the mind of the dharmadhātu. By that single entity, the elements of the entire body and so forth are pervaded; this is the space-like element of the bodhisattvas. To illustrate this meaning, the example is given: "The portion of the earth," and so forth. Just as the entire earth is one from the center to the edge of the ocean, though it consists of various distinct regional parts, so too should the elements of the body, which have the nature of the dharmadhātu, be understood within the single ground of emptiness. Because it has not become the entity of the mind of ordinary beings—which is free from stains—it is accompanied by habitual tendencies.

དེས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་སོ་སོའི་དངོས་པོར་བཟུང་བས་ལོངས་སྤྱོད་མེད་ཅིང་གྲོལ་བ་མེད་དོ། ། བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པ་རྣམས་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁའི་ཡི་གེ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་མོ་འགྲོ་བ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བཞུགས་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་ཞུགས་པ་ཡོད་དོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐ་མལ་པ་དང་འདུས་བྱས་པའི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཏེ། འོ་ན་རྫུན་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ངག་ཇི་ལྟར་འདི་སྦྱོར་བར་བྱེད། སྨྲས་པ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྫུན་གྱི་ངག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་གང་གི་ཕྱིར་བརྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཏེ། གདོད་མ་ནས་འདི་ལྟར་སྤྲོ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེའི་སྤྲོས་པ་གློ་བུར་བ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་སོན་པས་འཁྲུལ་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲོས་པ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྟོན་པའོ། ། རིགས་པ་འདིས་ཆོས་ཅུང་ཟད་མེད་དེ་ཆོས་དེ་ལ་རྫུན་དང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡང་མེད་དེ། དུས་སུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལན་གྱིས་དགོས་པ་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་དོ། །

By grasping at all things as having the nature of various conceptualizations as individual entities, there is neither enjoyment nor liberation. The syllable kha is explained in order to introduce those who have fallen away to what is called "acceptance" (kṣānti). Thus, you pervade all sentient beings and move through them; this is the meaning of the phrase "abiding in the form of the Blessed One." By this, all sentient beings have entered into Buddhahood. If one asks, "How is this seen?" there are two: the ordinary and the conditioned world. If it is asked, "In that case, will sentient beings who speak falsehoods and so forth go to the hells and so forth?" how can their speech be applied here? It is said that what was spoken is true: those who speak falsehoods and so forth will go to the hells and so forth. However, all the three vehicles and so forth are explained as being words of falsehood. Why is that? Because here, all phenomena such as the stable and the moving are of an illusory nature; from the very beginning, they are of a nature devoid of conceptual elaboration (niṣprapañca). Delusion occurs because they fall under the power of adventitious conceptual elaborations. For them as well, the Teacher shows the nature devoid of elaboration through the synonyms of the phenomena of deluded conceptualization. By this reasoning, there is not the slightest phenomenon, and in that phenomenon, there is no fault of falsehood or total imputation. Likewise, there is also no harm done to sentient beings; rather, there is that which continuously and uninterruptedly fulfills their needs at the proper time.

དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོན་ཀྱང་ཐ་མལ་པ་དང་འདུས་བྱས་པའི་དངོས་པོས་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་ལ་ལ་ནི་དག་ལ་ལ་ནི་མ་དག་སྟེ། དེས་ཀྱང་གང་ཟག་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཐ་མལ་པ་དང་འདུས་བྱས་པའི་སེམས་དེ་ལྟར་གཅིག་པོ་དེ་རིམ་གྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རང་བཞིན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ངག་སྦྱར་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། སླར་ཡང་ཌའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། དུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུམ་བུ་དུམ་བུར་སོན་པའི་ཁམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུས་ཁམས་སོ་སོའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྩའི་ལེའུ་ཚེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བར་ཤེས་པའོ། ། དེའི་ཚེ་དུམ་བུ་དུམ་བུ་སོ་སོ་རེ་རེར་སོན་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་གསལ་བ་རང་གི་འོད་མངོན་པར་བྱུང་བའི་ལྷ་རྣམས་འཇིག་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་སུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་མི་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་བདུད་རྩི་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེས་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་འོད་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཁམས་ཀྱང་སོ་སོའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོར་གསུངས་པ།

Thus, the meaning is that one enters into the very nature of those sentient beings who are the buddhas of the primordial dharmadhātu. Nevertheless, regarding the eighty thousand mental activities of ordinary and conditioned entities taught by the Blessed One, some are pure and some are impure. Through that, the minds of various individuals—which are ordinary and conditioned—gradually become completely pure in nature by the power of a spiritual friend. Therefore, there is no fault in the application of the words. Furthermore, the meaning of the letter Ḍa is taught: "The elements that have reached the fragments," and so forth. This means that here, through the cause of the superknowledges of the bodhisattvas, the elements become the entities of the respective [realms]. By means of the very sections of the various elements of the channels and by the nature of their own entities, one knows the migrations of all sentient beings. At that time, in the celestial palaces that have reached each respective fragment, the gods who move through the sky, who are luminous and whose own light has emerged, enter into the state of buddhahood at the time of destruction. Those who subsist on the nectar (amṛta) and rely upon the migrations of humans and so forth, their own light likewise becomes invisible. Through that, the elements also become the respective entities. Likewise, it is said in the Ratnakūṭa Sūtra:

འདི་ལྟ་སྟེ་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གསལ་བ་ལས་འོད་ཀྱིས་མི་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཟོས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། ཁམས་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟན་པ་འཐོབ་པ་སྟེ་དེ་མ་ལུས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། ། གཅིག་ཏུ་ཁམས་ནི་ས་གཞི་ལ། ལྟུང་བ་ཁམས་དང་ཁམས་སུ་མིན། ། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དངོས་པོ་དེའི། ། ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེས་ནི་ཁྱད་པར་རིགས་པ་སྟེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཆི་མཐའ་བ། ། བསླབ་པ་དེ་རྣམས་མི་སློབ་པའི། ། རིམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཉེར་སོགས་བྱེད། ། དེ་རྣམས་གང་ཟག་བདག་མེད་ལ། ། རང་གིས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱིས་སྦྱོང་། ། ཅེས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ན་ནི་འདྲ་བའི་དོན་ཏེ་སྔར་བཤད་པའི་ཡུལ་དང་ཞག་དག་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཁམས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སླར་འདིའི་དཔེ་གསུངས་པ། ། སྒོ་ངའི་མངལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཇི་ལྟར་སྒོང་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ངའི་ནང་དུ་མངལ་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒོ་ངའི་ནང་དུ་མངལ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་སོ། ། དེས་བཤད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡི་གེ་ཌའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རོའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ།

For instance, even those who dwell in celestial palaces will, at the time of destruction, enter into the state of a buddha. For the sake of sentient beings, through the clarity of their manifestation, they will sustain humans and others with light. By consuming various elements such as nectar (amṛta), they attain the superknowledges (abhijñā) and thus buddhahood itself; they attain stability through the elements, by means of a mind that has completely transcended error. Regarding the elements: "Upon the ground, the downfall is neither element nor non-element. It is the constant reality of the Buddha, The characteristic of the selflessness of phenomena (dharmanairātmya). By that, the specific reasoning is established: The bodhisattvas at the end of death Train in those [stages] of no-more-learning, Gradually bringing awakening to completion." Thus, they purify the various minds of individuals through their own [practice] regarding selflessness. Furthermore, this has the sense of similarity; it means the very nature of the various elements of the superknowledges, as previously explained regarding the objects and days. To provide an analogy for this, it is said: "From the characteristics of the egg and the womb." Here, just as the embryo is perfectly situated within the egg of those born from eggs, likewise, within the "egg" of the Buddha—the dharmadhātu—of those born as buddhas from the dharmadhātu, the various elements of sentient beings are perfectly situated. This is through the engagement of the kriyā-tantra. Therefore, it is explained that you [should understand] the letter ḍa. Similarly, the meaning of the letter ra is taught:

བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཧེའི་ཡི་གེའི་དོན་དུའོ། ། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ངའི་ནང་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དེ་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་དོ། ། གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། གང་འདྲའི་གང་གིས་ཁམས་རྣམས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བྱས་པ་དེ་ཁམས་ཏེ། དེས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དེའི་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨྲ་བ་ལས་དེ་མི་བདེན་པའི་གཟུགས་འཁྲུལ་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའོ། ། འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཉམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཡང་མི་བདེན་པའི་བདེན་པ་ཉིད་ཅེས་སོ། ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེར་གསུངས་པའི་ཚིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར། ལས་སུ་དུམ་སྐྱེས་མའི་རང་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་ལས་རྣམ་པར་གཟུང་བར་གྱུར་པས་ཕན་ཚུན་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་བརྟེན་པ་རང་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ཅན་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དེའི་གཟུགས་དེ་ལས་སྤྱོད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར། རོ་ཡི་ཡི་གེ་ཁྱོད་དུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བའོ། །

Regarding the phrase "having generated," and so forth: it is for the sake of the meaning of the syllable he. Here, "in" refers to the generation of the consciousness of sentient beings within the egg of the Buddhas' emptiness; through former habitual tendencies, the ālayavijñāna (all-ground consciousness) is produced. This also occurs through the karma created by former habitual tendencies for those who dwell in celestial palaces. Regarding the phrase "by whatever [means] in the elements": whatever has been done, such as well-performed or ill-performed actions like desire, hatred, and so forth, is the "element." That which is the element of sentient beings is the ālaya; by its very nature, the ālayavijñāna should be understood as its activity. When it is said that "consciousness" is the activity of a formless entity, that consciousness is described as engaging everywhere through the delusion of unreal form. "Delusion" means becoming unreal; that consciousness should be understood as being like a city of gandharvas, which is the truth of the unreal. Furthermore, the phrase "again" refers to the definitive words of the Blessed One as spoken in the Mahāyāna sūtras. Therefore, it says: "In action, she is Khandarohā herself." Because her own actions have become apprehended, at that time, through the bodies of sentient beings, she herself—the Blessed One—is the support. The Blessed One is also the "agent" who acts from within that form. Thus, it says: "You are explained as the syllable ra."

སླར་ཡང་ཧེའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། འཕྲོག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་ཉིད་གློ་བུར་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འཕྲོག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འཕྲོག་པར་གྱུར་པའོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ནི་གསོད་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་རང་གི་ལུས་རྣམས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་ཆས་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁམས་གསོད་པའོ། ། དེས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྲལ་བ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས་ལས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་དྲག་པོའི་ལས་དེས་མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། སླར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་དུམ་སྐྱེས་མ་ལས་ཐམས་ཅད་མ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མོ་ཧེའི་ཡི་གེར་ཁྱོད་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔོན་གྱི་དྲི་བའི་ལན་གྱི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། གཙོ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་རང་འཕོ་བའི་ཕྱིར་སྣ་གཡོན་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བའི་དུས་སུ་དབུ་མར་གཞུག་པར་བྱ་བའོ། ། དེས་ཡང་བཞེངས་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་སྐྱེས་མའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Furthermore, the meaning of the syllable hai is explained: "The one who seizes," and so forth. "Great sins" and so forth refers to the ten paths of non-virtuous action, such as the five acts with immediate retribution (ānantarya), which are the very things that seize the adventitious afflictions (kleśa) and secondary afflictions (upakleśa); thus, they are "seizers." "It slays all the elements" means that by means of the weapon of insight, one slays the elements within one's own body—the causes of the lower realms such as desire and hatred—by realizing their characteristic of being without intrinsic nature. "By that, sentient beings are separated" means that one demonstrates the activity of various external emanations through skillful means. Furthermore, by that fierce activity, one definitely engages in the acts of immediate retribution and so forth, and subsequently abides perfectly in all phenomena. Thus, it is said: "O Khaṇḍarohā, you have explained the hai syllable as the application of mindfulness of all phenomena (dharmānusmṛtyupasthāna)." This is the meaning of the previous question. Now, the maṇḍala wheel of the nature of universal conduct is explained: "The principal lady," and so forth. "Of the supreme yoginīs" refers to the thirty-six, such as Vajravārāhī and the others. For the sake of their own transference, at the time when the wisdom maṇḍala arises in the left nostril, they are to be introduced into the central channel (avadhūti). "By that, the supreme arising" means the meditation on wisdom by the yogins of Khaṇḍarohā. This is the meaning.

ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ཡེ་ཤེས་འདིས་ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད་ཀྱི་གླིང་དུ་ལྷུང་བའོ། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉ་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དངོས་མེད་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གོ་འཕང་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྐྱེད་པའོ། ། འོན་ཀྱང་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་ལཱ་མ་ཡང་བདག་པོའི་གནས་ནས་འོངས་ནས་དུམ་སྐྱེས་མའི་གནས་སུ་སོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་ལཱ་མ་དང་དུམ་སྐྱེས་མའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ནས། དུམ་སྐྱེས་མ་ཡང་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོངས་པའོ། ། དེར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་ལཱ་མ་དང་དུ་མ་སྐྱེས་མའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། རིགས་པ་འདི་ཡིས་དབུས་སུ་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རང་གི་སྔགས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་རྦས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་སརྦ་བུདྡྷ་ཌཱ་ཀི་ནཱིའི་སྔགས་ནི་གཅིག་གོ། ། གཉིས་པ་དུམ་སྐྱེས་མའི་འོ། །

The terms beginning with "fish" (mīna) are easy to understand. Through this wisdom, one falls into the western continent of Aparagoyānī. "The nature of great desire" means that the fish, by its very essence, is of the nature of desire. It is the identity of great desire. Furthermore, regarding the phrase "not having the aspect of non-existence," this refers to the intention that those born through the power of the aspirations of the yoginīs—who are free from the mental activities and so forth of all entities—arise as the very nature of that non-dual state. Regarding the "thirty-seven" and so forth, they are generated together with the yoginīs in the center of the maṇḍala circle. However, Lāmā, who is of the nature of Ḍākinī and Vajravārāhī, comes from the place of the Lord and arrives at the place of Khaṇḍarohā. There, having remained in the nature of the forms of Ḍākinī, Vajravārāhī, Lāmā, and Khaṇḍarohā, Khaṇḍarohā also comes to the place of the Lord. There, she remains in the nature of Vajravārāhī, Ḍākinī, Lāmā, and Khaṇḍarohā. By this logic, she is called the "Lord" in the center. Regarding the phrase "born from one's own mantra," all the yoginīs are born from the syllables of their respective mantras in their proper order. Their mantras are taught as "Oṃ rva sa" and so forth; the mantra of Sarvabuddhaḍākinī is the first. The second is that of Khaṇḍarohā.

དེ་ལྟར་གཉིས་ཡི་གེ་རེ་རེའི་བར་དུ་ཁ་སྦྱར་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཨོཾ་སརྦ་བུདྡྷ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་བཛྲ་ཝརྞྞ་ནཱི་ཡེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ནི་ལྷག་མ་དབུགས་དག་པའོ། ། ཨོཾ་བཛྲ་ཁཎྜ་རོ་ཧི་ཀཱ་ཡེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྩའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ་། ། འདོད་ཅན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བ་མོ་སྟེ་འདོད་པའོ། ། ལྷ་མོ་རེ་རེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་འཁོར་ལོ་བཞིར་སྐྱེས་མ་རྣམས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་རྩ་སོ་སོར་རང་གི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིའི་རིགས་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་རྣམས་འཁོར་ལོ་བཞི་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་འཁོར་ལོ་བཞི་ལས་སྐྱེས་པའི་ཐབས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སྡེ་བཞི་ལ་སོགས་པས་ཐོར་ལོང་གིས་སྔར་བཤད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་བྱའོ། ། འདིར་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པར་གསུངས་པའོ། ། ཤ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མཐོང་བ་སྟེ།

Thus, the two are joined between each syllable. In this way: OṂ SARVA-BUDDHA-ḌĀKINĪ VAJRĀVARṆAṆĪYE HŪṂ HŪṂ PHAṬ PHAṬ SVĀHĀ. Likewise, the syllable OṂ is the purification of the remaining breaths. OṂ VAJRA-KHAṆḌAROHIKĀYE HŪṂ HŪṂ PHAṬ PHAṬ SVĀHĀ. Thus it is said. Now, regarding the application of this mantra: "in the various movements of the channels" means in all the movements of the diverse channels. "The one who desires" means she who bestows all maṇḍalas and all accomplishments; she is the desire. "Of each of the goddesses" means that, in this way, the thirty-seven yoginīs who constitute the nature of the wheel should be understood as being born from the four wheels, each residing within their own respective channels as the nature of their own vidyā. Regarding "the method" and so forth: by this reasoning, one should also meditate on the maṇḍala wheel in the center of the source of phenomena (dharmodaya) externally. Thus, the insights are born from the four wheels. In that way, the method born from the four wheels of insight is the nature of the thirty-seven. Having that nature, externally as well, the heroes and yoginīs should be clearly connected to the previously explained maṇḍalas through the four classes and so forth. Here too, it is said that this causes the childish to be deluded. "Great flesh" means the seeing of objects by the sense faculties of the eyes or by the consciousnesses.

བདག་གི་གདན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ཀྱང་སྟེ་དེ་ཉིད་ཤ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཡོངས་སུ་ཟ་བར་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་རྟོག་པ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འཇིགས་བྱེད་སྒྲ་ནི་བསྒྲགས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་གང་དུ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པའི་གོམས་པས་རང་གི་ལྕེའི་འོག་གི་རྩ་བ་མེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེས་དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་དུས་སུ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའོ། ། དེ་བསྒྲགས་པ་གང་མཐོང་བ་དེ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་གོ། ། ཤ་ནི་སླར་ཡང་ཟ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་རྡོ་རྗེའི་རྩ་བར་བསྐུམས་ལ། དེས་འདིར་མི་འཕོ་བར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཐིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལཱ་མའི་འཁོར་ལོར་བ་ལང་ཤ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོར་མིག་སྡོམ་པས་བ་ལང་གི་ཤ་སྟེ། གཞན་གྱི་གདན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཐོས་ཏེ། ཡུལ་ནི་ཁམས་གསུམ་རྣམས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། ། དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟ་བར་བྱེད་དོ། ། མཁའ་འགྲོ་མར་ནི་གླང་པོའི་ཤ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣའི་དབང་པོར་སྔོན་གྱི་དབང་པོ་གཉིས་འདུས་པར་བྱས་ནས་དྲི་སྣོམ་མོ། ། ཡུལ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གདན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་བཀུག་ནས་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཕག་མོ་ལ་ནི་ཤ་ཐམས་ཅད། །

By the characteristic of my own seat, the three realms are also [consumed]; that very thing is the "great meat," and its being "completely eaten" means consuming conceptualization without conceptualization. "The sound of Bhairava is proclaimed" refers to the oral instruction: just as through the yogi’s training, the root beneath one’s tongue is made to vanish, so too at the time of perfection, the sound of Bhairava is proclaimed. Whatever is seen of that proclamation, it causes it to be proclaimed. "Meat is eaten again" means that here, the Lord of Yogis contracts [the energy] at the vajra-root; by that, he proclaims the great sound of non-transference, and because everything dissolves into that, it is the meaning of "eating." Regarding "ox meat in the Lāmā-cakra": by binding the eyes to the faculty of the ear, it is "ox meat"; through the characteristic of the other’s seat, it is heard by the ear-consciousness. The object is not within the three realms; rather, that which is the nature of wisdom consumes conceptualization. Regarding "elephant meat in the Ḍākinī": having joined the two previous faculties at the faculty of the nose, one smells the odor. The object, by the characteristic of the yogi’s seat, is the very odor of wisdom within the three realms; having summoned conceptualization by that very [odor], it is the meaning of "eating." Regarding "all meat in Vārāhī": ... (text continues) ...

ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྕེའི་དབང་པོར་ཡང་བྱ་བ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་སྔོན་གྱི་དབང་པོ་གསུམ་ཡང་འཇོམས་པར་བྱས་ནས་ཁྱི་དང་རྟ་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ནི་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་མཐོང་སྟེ། གསང་བའི་གདན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར། དམ་ཚིག་སྡོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་རྣམས་སུ་རྟོག་པ་ཡང་ངོ་། ། དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྡོམ་པ་དམ་ཚིག་ནི་དུས་ཏེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་ཟ་བའི་སྒྲས་དམ་ཚིག་སྡོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྷག་མ་དམ་ཚིག་སྡོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལཱ་མའི་ལེའུར་བཤད་དོ། ། སྔགས་ནི་བདེན་པར་ཤེས་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། ཡིད་སྐྱོབ་པ་ནི་གཅིག་གོ། ། གཉིས་པ་སྦས་པ་རྟོགས་པས་ནའོ། ། དེ་ཡང་གསུམ་པ་ནི་རྩའི་གནས་ལུགས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་སྲོག་རྒྱུ་བས་རང་གིས་རིག་པའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ཡང་ན་ཡི་གེ་བརྗོད་པས་སྔགས་ཏེ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངག་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །

This refers to the tongue faculty as well; having overcome the three faculties of the body, the mind, and the previous [faculties], one perceives the meat of dogs, horses, buffaloes, and so forth as the objects of taste, touch, and mind. The meaning is that one "eats" the conceptualizations of the taste and so forth of the wisdom characterized by the secret seat. Thus, regarding the phrase "from the application of the samaya vows," this refers to the conceptualizations during the times of the absorptions characterized by the six consciousnesses, such as the eye and so forth. The "samaya vow" in that very yoga is the time when various appearances are made to vanish; by the word "eating," it is meant "by the yoga of the samaya vow." The remaining characteristics of the samaya vow are explained in the chapter on Lāmā. Regarding the phrase "having known the mantra to be the truth," mantras are of many types: the first is that which protects the mind; the second is through the realization of the hidden; and the third is the mode of being of the channels and the bodhicitta—the truth of these is the "mantra of self-awareness" through the movement of the vital breath (prāṇa). This is the intended meaning. The absence of the entity of mantra syllables—that very absence of mantra syllables—is explained in that way. Alternatively, a mantra is that which is expressed by syllables; because it is the nature of the speech of all sentient beings, it is generated. The passage beginning with "If..." and so forth is easy to understand.

ཡུལ་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མར་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་ན་རྩ་སོ་སོ་ལ་རང་གིས་རིག་པའི་སྔགས་ཀྱི་བཏུང་བ་སེམས་དང་སྲོག་ཏུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ཚིམ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དོན་དུ་གསུམ་པ་སྟེ་རྩེ་མོ་གསུམ་པའི་རྣམ་པས་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་སྲོག་དང་རྩོལ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་དགང་བར་བྱས་པས་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚིམ་པ་དང་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། ། བུམ་པ་བཞིན་དུ་སྐམ་འཐུང་གཞུག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ཉིད་ལས་རོ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཐའི་རོ་འོངས་པ་དེ་བཏུང་བ་སྟེ་བུམ་པ་བཞིན་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཐུང་དུ་གཞུག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའོ། ། དེ་ཡང་། རང་གི་གདན་ལ་གནས་ནས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གདན་ཏེ་རྟེན་ནོ། ། དེ་སྒོམ་པའི་དུས་ཀྱི་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཏེ་གདན་དུའོ། ། དེས་རྩའི་སྒྲས་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བཞིན་ཏེ། རྩའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་སྒྲོན་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་བསྐོར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་སྲོག་བསམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་སེམས་བྱས་ནས་བསྐོར་བྱར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་རྣམ་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །

Regarding the phrase "in the central region": when one enters the central channel, the mantra of self-awareness is experienced as the drink within the individual channels, circulating as the mind and the vital breath (prāṇa). Likewise, regarding the phrase "to satisfy one's own wheels": the third case is used in the sense of the cause; by means of the wheel of the vital breath and effort in the form of a three-pointed tip at the navel center, one fills [the body] with bodhicitta, thereby satisfying and expanding all the elements. Regarding the phrase "to cause the dry drink to enter like a flask": this refers to the drinking of the essence that arises from the limit of bodhicitta—the nature of which consists of the six tastes—following the expansion of all the elements. "Like a flask" is a metaphorical illustration; however, the meaning is that one should cause it to be drunk in an uninterrupted stream. Thus, the detailed explanation of the brief summary is stated: "the wheel" is as previously explained. Furthermore, regarding the phrase "abiding on one's own seat": here, this is the non-dual seat, the support, for all meditations. Taking that as the cause for the time of meditation, it is the "seat." By that, the term "channel" is definitively grasped. Therefore, the vital breath is also like a wheel; it should be rotated within the channel-wheels like a circle of lamps. Furthermore, regarding the phrase "by contemplating the vital breath": having conceptualized the mind as having the nature of wind, it should be rotated; this is what is to be directly perceived.

དེ་ལྟར་འཁོར་བར་གྱུར་པར་ནོར་བུའི་བུ་ག་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་བསྐུམས་པ་ནི་བཙིར་བར་བྱའོ། ། རྩའི་ཡི་གེས་རོ་མ་ཡང་བསྐུམས་པར་གྱུར་པས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བུ་ག་དགུ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་དགུ་དགག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་དགུ་པོ་དེ་རྣམས་སུ་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་ཡང་མ་ཀ་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཧཱུྃ་ཀྵུཾ་སུཾ་ཡུཾ། [ཀྵྨྼྻུཾ་ཧྨྼྻུཾ་སྨྼྻུཾ་ཡྨྼྻུཾ་]ཞེས་བྱ་བའི་ས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་དུ་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་ཡང་མ་ཀ་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ནཱ་སཱུ་རཱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འཁོར་ལོ་བཞི་རྣམས་སུ་གནས་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། ། ཡང་ན་མི་ཕྱེད་མ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ན་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་མི་ཕྱེད་མ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མིང་རྣམས་མགོ་བོའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བདུད་རྩིའི་སྦྱོར་ལྡན་པས་བཟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་སླའོ། ། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་བཟའ་བའི་མདོར་བསྟན་པའི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚུལ་ལོ། །

Thus, regarding the "jewel aperture" that has become the cycle of existence, it was previously taught that the "vajra aperture" should be constricted and squeezed. By means of the syllables of the channels, the rasanā is also constricted; it is explained in that way. Likewise, regarding the phrase "in the nine apertures," the nine channels are to be blocked. By what means? It is said: "by the seed-syllables." This means that within those nine channels, one should use the seed-syllables. If one asks what those syllables are—ma, ka, and oṃ—it is said: "by the vajra and so forth," namely the seed-syllables hūṃ, kṣūṃ, sūṃ, yūṃ, [ kṣmṛṃ, hmṛṃ, smṛṃ, ymṛṃ ]. Alternatively, as stated in another context, "all" and so forth refers to these mantra syllables. Specifically, from ma, ka, and oṃ up to nāsūrā, these are the syllables of the names of the locations and so forth residing in the four cakras. Alternatively, regarding the phrase "named Abhedā and so forth," the thirty-two channels named Abhedā and so forth—possessing various names—are to be assigned to the cakras of the head; this is the detailed explanation. Likewise, the very extensive explanation of this is taught from "this cakra" and so forth, up to "one should eat with the application of nectar," which is easy to understand. Thus, the "various instructions" which constitute the detailed explanation of the brief presentation of eating the samaya is the definitive method.

མདོག་དམར་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངག་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་དུ་དམ་ཚིག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱང་ངོ་། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་དུམ་སྐྱེས་མ་བསྐྱེད་པ་དང་མཚན་ཉིད་དང་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་དམ་ཚིག་བསྟན་པ་དང་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང་མདོར་བསྟན་པའི་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་པའོ། ། ། ། སེམས་ཅན་དོན་དུ་སྒྱུ་མ་གང་། ། གཟུགས་ཅན་མ་ལ་བདག་བཏུད་ནས། ། ལྷ་རྫས་ཀྱི་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་རྒྱུར། ། སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་བཤད་པར་བྱ། ། ཁྲག་འཐུང་གཉིས་མེད་བདག་ཉིད་གཟུགས། ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་རྣམ་པར་སྟོན། ། གདམས་ངག་སྣ་ཚོགས་མཚན་ཉིད་ཅན། ། འགྲེལ་པ་ཡང་དག་བྲི་བར་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་དྲུག་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ། དེ་ནས་གཞན་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། གཞན་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱི་གཞུང་གི་ཚོགས་དེ་བཤད་པར་བྱ་བའོ། ། མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ཉུང་ངུ་བྱས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཡང་དོན་མང་བ་ཉིད་དོ། །

The phrase "red-colored perception" refers to the very form of the aggregate of perception. The rest is easy to understand. The words "Glorious" and so forth constitute the concluding statement of the chapter. By the word "and so forth," it includes the characteristics of the maṇḍala as well as the sādhana of the samaya. From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs Yoga Tantra: the generation of Khaṇḍarohā, her characteristics, the presentation of the channels of the four cakras, the arrangement of the mantras, the sādhana of the maṇḍala, the teaching on the samaya through the reasoning of suchness, and the detailed and concise explanations of the characteristics of the presentation of these five aspects—this is the fifth chapter. Having bowed to Rūpiṇī, who is the illusion for the sake of sentient beings, I shall explain the various applications for the cause of the divine mudrā. I shall write this authentic commentary, characterized by various instructions, which reveals the conventional form of the non-dual identity of Heruka. Now, the sixth chapter will be explained in detail. The phrase "Then, the other supreme" and so forth: "Then" is as before. "The other supreme" refers to the collection of the source text to be explained, up to the conclusion of the chapter. "In brief, not extensively" means that although it is made into a concise summary rather than an extensive one, it possesses many meanings.

དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཐབས་ཆེན་པོ་དེའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་གཟུགས་ཅན་མའི་མཚན་ཉིད་དགེ་བ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཅན་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མི་གསལ་བར་བཤད་པ་མིང་གི་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ། ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་དང་ཚིགས་མཚམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ནི་ཎཱིའི་ཡི་གེའོ། ། རྩ་ཐམས་ཅད་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པར་སྤྲོ་བའི་གནས་སོ། ། ཚིགས་མཚམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པིའི་ཡི་གེའོ། ། རླུང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཚིགས་མཚམས་སུ་འཛག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། རྩའི་ཡི་གེས་བདེ་བའི་དབང་པོའི་གནས་སུ་རཱུའི་ཡི་གེ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཞུ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་མའོ། ། བཤད་པའི་རྫས་ནི་སྔོན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་བདེ་བ་ལ་གནས་པར་འགྲོའོ། ། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་གཟུགས་སྣང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རང་གིས་རང་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དེས་ན་ཚིགས་མཚམས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ།

That which is called Śrī Heruka is the great method characterized by the dharmakāya, sambhogakāya, nirmāṇakāya, and mahāsukha. From the union of that, the virtuous characteristics of Rūpiṇī are explained in that same way. Thus, the nature of Rūpiṇī’s characteristics, which was previously explained as unmanifest, is taught by way of the syllables of the name: "the embodied one" and so forth. Regarding "action and the joints," "action" refers to the syllable ṇī. The "joints" (sandhi) are the locations where all the channels radiate from the head and so on; this refers to the syllable pi. Because of the union of wind and bodhicitta, they drip at the joints, as will be explained later. By means of the channel-syllables, the syllable rā is at the location of the faculty of bliss; this is the great passion, the nature of which is melting, and she is Rūpiṇī. Regarding the "substance explained," "previously" means before; therefore, in brief, one goes to abide in bliss, whether external or otherwise. However, various external forms appear individually to the eyes and other sense faculties, which are of the nature of diverse shapes. Therefore, the external form itself looks at its own self and produces that very thing. Because the internal nature of form is indivisible, it is said, "one should look"—this is the meaning. Thus, the detailed explanation of the brief indication of the joints is spoken.

ཚིགས་མཚམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲག་གོང་དང་དཔུང་ལྷུ་དང་ཉེ་བའི་དཔུང་ལྷུ་ནི་ལག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བརླ་དང་པུས་མོ་དང་བྱིན་པ་དང་རྐང་མགོའོ། ། བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ལྔ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྩར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ལྔ་སྟེ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་ནས་འབབ་པ་མོ་རྣམས་ལུག་ལ་སོགས་པའི་འཕོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞག་གཅིག་གིས་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ལ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྩ་འབབ་པ་མོ་རྣམས་སོ། ། འདོད་པ་ནི་བཞེད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། གཡོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མོའི་དུས་སུ་མི་ཕྱེད་མ་དང་ཕྲ་གཟུགས་མ་དང་ལྷ་རྫས་མ་དང་གཡོན་པ་མོ་དང་གཡོན་གཞོལ་མ་དང་རུས་སྦལ་སྐྱེས་མ་དང་དངོས་པོ་མ་དང་དབང་བསྐུར་མ་དང་སྐྱོན་བྲལ་མ་དང་ནོན་མ་དང་མ་མོ་དང་ཡིད་བཟང་མ་དང་རྐྱང་མ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲོག་འབབ་མ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཡས་པར་རོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིན་པར་འབབ་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལུག་ལ་སོགས་པ་རཱ་སཱི་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་ཉིས་ལྡབ་ཏུ་གནས་པའོ། ། ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབུས་མ་དང་གླུ་ལེན་མ་དང་གཏུམ་མོ་དང་བདུད་འཇོམས་མ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་བཞིན་དུའོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱང་མཚམས་ཀྱི་རྩ་བཞི་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་གྲུ་གསུམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་གཅིག་མི་སྣང་བ་བྱས་པས་གྲུ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "at the joints" and so forth: "hands and feet" refers to the shoulders, upper arms, and forearms, which constitute the hands. Likewise, there are the thighs, knees, calves, and feet. Each of these twelve is of the nature of twelve cakras. Regarding the statement that each of these also has "five each," this should be understood to apply to the twelve; the meaning is that they become channels. "By the maṇḍalas" means five maṇḍalas each, which are the channels flowing from the left and right during the transitions of the zodiac signs, such as Aries and so forth, within a single day. In these twelve, there are three hundred and sixty channels that flow as maṇḍalas. "Desire" means "is intended." Regarding "the left," during the time of night, these are the channels of the life-force: Abhedā, Sūkṣmarūpā, Divyā, Vāmā, Vāmanāsā, Kūrmarūpā, Bhāvā, Abhiṣekā, Niṣkalā, Nirodhā, Mātṛ, Sumati, and the supreme Iḍā. Likewise, on the right are the Rasā and others that flow during the day. Thus, through the twelve Rāśis, such as Aries and so forth, they abide in a doubled manner. As for the "remainder," these are the four: the central channel, Gītā, Caṇḍālī, and Mārajit. These are the four channels of the intermediate directions. Regarding the phrase "they are triangular," the meaning is that because one intermediate direction is made invisible, they are called triangular.

དེ་ཉིས་འགྱུར་རྩ་སུམ་ཅུ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་རྩ་དྲུག་ཅུའི་སྟེ་ཉིན་གཅིག་གི་ཆུ་ཚོད་དོ། ། སླར་ཡང་དེ་ལྟར་རྩ་དང་ཆུ་ཚོད་མཚམས་དྲུག་ཅུར་གནས་ཏེ་ལྟེ་བའི་གནས་སུའོ། ། མཚམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་རབ་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཚིགས་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་རྩ་སུམ་ཅུ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཚམས་ལྔའི་རྩ་རྣམས་ཏེ། ཉི་མའི་རྒྱུ་བར་གང་འགྲོ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཉི་མའི་ནང་དུ་སྲོག་གིས་བགྲོད་པའི་འགྲོ་བ་སྟེ་རྩ་བའི་རྩར་འཇུག་པའོ། ། དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་པོ་རེ་རེ་ལ་དྲུག་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུར་འགྱུར་རོ། ། གང་ཉི་མ་རྒྱུ་བས་དེ་སྲོག་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བགྲོད་པ་སྟེ་ལམ་དམ་པར་འཇུག་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཟླ་བ་དང་ཟླ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕོ་བ་སོ་སོ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་འཕེལ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ནི་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་གར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོའོ། ། མགྲིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོ་སྟེ་གང་ལྟ་བུའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་ཁམས་སོ། ། སུམ་ཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་བོའི་འཁོར་ལོའོ། ། རྒྱུད་མང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་འབུམ་ཕྲག་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུའོ། །

Twice that [number] is the thirty channels, which constitute the sixty ghaṭikās of a single day. Furthermore, the channels and ghaṭikās likewise abide in sixty junctions at the location of the navel. Regarding the statement, "The junctions are taught to be of five types," this refers to the twelve joints of the feet, hands, and so forth, each of which has thirty channels. Within each of those, there are the channels of the five junctions. Regarding the phrase, "That which goes by the movement of the sun," this refers to the movement of the vital breath (prāṇa) within the sun externally, which is the entry into the root channels. Thus, each of the thirty [channels] becomes sixfold. When all are combined, they become one hundred and eighty. That which the sun moves through is the movement of the Yoginīs of the vital breath, the entry into the supreme path. Regarding the phrase, "Thus, month by month," as the portions of each individual transition increase, the nature of the Īśvarīs of wisdom becomes manifest. All become non-dual; this is the navel cakra (cakra). Likewise, "explained at the heart" refers to the heart cakra. "At the throat" refers to the throat cakra. Regarding the phrase, "of what kind of element," it is the fire element. "Thirty-two" refers to the head cakra. "In many tantras" refers to the nature of the five-hundred-thousand-verse Hevajra Tantra.

དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་སུ་རང་བཞིན་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་གཟུགས་ཅན་མ་གནས་པའོ། ། དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་བརྟགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ད་ནི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་པར་བསྐྱེད་པ་གསུངས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ཅན་མ་འདྲི་བ་སྟེ་རྒྱུའི་ཡི་གེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། ། དེ་སྔོན་དུ་གཟུགས་ཅན་མའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡི་གེ་གསུངས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཤིག་པའོ། ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གསུངས་པ། གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྔར་བཤད་པའི་སྐུ་གསུམ་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་གདན་གྱི་ཚིག་འདི་ནི་རུའི་ཡི་གེའོ། ། ཕ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། འཁྱེར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཎིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ནང་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་ངེས་པར་བཅུག་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པར་གནས་སོ། ། དེ་ཡིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་བསྒོམས་པ་ཡིས་ཀྱང་སྟེ་འདོད་པ་ནི་འཐོབ་པའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི་སྔོན་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཅན་མ་བདག་པོ་སྟེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ། །

Regarding the phrase "abiding in such a form," this refers to the forms of the naturally generated [deities] within the channels of the four cakras previously explained; it means abiding in the form of those [deities]. Through conceptualization, one imputes external entities, and thus it is so. Now, the generation through the letters of the name is taught by the words "The Blessed One" and so forth, which are a question concerning the embodied one (rūpiṇī). The causal letter has the sense of "for the sake of." Prior to that, the Blessed One spoke the name-letters of the nature of the embodied one. At that time, the Blessed One gave the reply beginning with "formless" (arūpa), where the word "and so forth" also includes the three bodies previously explained. The purity of these is the word for the seat, which is the letter ru. "Father" (pha) is the meaning of the letter pi. "Carrying away" (harati) is the meaning of the letter ṇi. "By ceasing" (nirodhena) means that all these limbs are definitively placed within the locations of the dharmadhātu amidst the conceptualizations of various words, and thus they abide as having become manifest. By that, one desires the coemergent perfect awakening (sahaja-samyak-sambodhi); this means that through meditating on the nature of the maṇḍala-cakra, one attains what is desired. The maṇḍala-cakra is, as before, the embodied self (rūpiṇī-svāmin) by means of the activity of universal conduct.

དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡང་གཡས་པའི་འདབ་མའི་གཟུགས་ཅན་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོངས་པས་དེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་ལཱ་མ་དང་ཁཎྜ་རོ་ཧའི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཅན་མར་འགྱུར་རོ། ། བདག་པོའི་གནས་ལས་གཟུགས་ཅན་མའི་གནས་སུ་འོངས་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་ལཱ་མའི་རང་བཞིན་དུམ་སྐྱེས་མ་གཟུགས་ཅན་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མདོག་དང་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། སེར་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁ་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་མའི་སྔགས་དང་། གོ་ཆའི་དཔའ་བོ་དྲུག་གི་སྔགས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཡི་གེ་རེ་རེའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་སྦྱོར་བས་གཟུགས་ཀྱི་གཙོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། ཨོཾ་ཧ་ཨོཾ་ན་མ་ཧི་ཨོཾ་སྭཱ་ཧཱ་ཧཱུ། ཨོཾ་བཽ་ཥ་ཊ་ཧེ། ཨོཾ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧོ་ཨོཾ་ཕཊ་ཧ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་བཛྲ་རཱུ་པི་ཎཱི་ཡ་ཀེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ཅན་མའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་དེ་རྣམས་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གླུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ཅན་མའི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཏེ།

In that same way, when Rūpiṇī, who has the form of the right petal, comes to the place of the Lord, she becomes one whose nature is that of Vajravārāhī, Ḍākinī, Lāmā, and Khaṇḍarohā. When she comes from the place of the Lord to the place of Rūpiṇī, Khaṇḍarohā, whose nature is that of Vajravārāhī, Ḍākinī, and Lāmā, becomes one whose nature is that of Rūpiṇī. Therefore, it is said, "desiring the coemergent perfect awakening." Thus, the colors, postures, and so forth of the yoginīs of the illusory maṇḍala circle are described. The passage beginning with "yellow" and so on is easy to understand. Regarding the passage beginning with "mantra" and so on, "union" refers to the mantra of Rūpiṇī together with the mantras of the six armor heroes, with the words placed between each syllable. Through that application, they are the nature of the principal goddesses of form. The syllable Oṃ and so forth are explained as follows: Oṃ ha, Oṃ namaḥ hi, Oṃ svāhā hūṃ, Oṃ vauṣaṭ he, Oṃ hūṃ hūṃ ho, Oṃ phaṭ ha. Likewise: Oṃ vajrarūpiṇyai ke hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. The eleven verses beginning with "in that way" and so on, up to "the various characteristics of Rūpiṇī are born," are easy to understand. However, the song of the nature of awakening according to these characteristics is taught: "the nature of awakening," and so forth. All sentient beings are of the nature of the syllables of Rūpiṇī, which are the nature of awakening.

འོན་ཀྱང་། རྨོངས་པའི་བྱིས་པས་མི་ཤེས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པའི་བསམ་པས་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པའི་དངོས་པོ་མི་རྟོགས་པས་དེ་རྨོངས་ཤིང་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་མེད་དེ་མཛོད་བྱེད་ཀྱི་སྲིན་བུ་བཞིན་འཁོར་བར་རང་རིག་གིས་འཆིང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་མའི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པས་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱིས་པའི་དངོས་པོར་འདོར་བར་བྱེད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གང་གིས་རྣལ་འབྱོར་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་སུ་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སླར་ཡང་མི་གང་ཡིན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏུམ་མོ་རྣམས་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་གང་ཡིན་པའི་མིའི་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཚིགས་བཅད་འདིའི་གླུའི་དོན་འདིས། ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་(བྲེད་,བྱེད་)པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་གྱུར་ཏོ། ། ཅིའི་དོན་དུ་ཡང་འགྱེལ་ཞེས་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་འདྲིའོ། ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ངོ་མཚར་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་དེས་སོ། ། དེའི་ཚེ་དེར་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་བ་གསུངས་པ། གསོན་ཅིག་གསོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲིང་མོ་ཁྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེའི་སྲིང་མོ་ཁྱེད་དོ། །

"However, the deluded child does not know," means that because the child’s mind does not discern beneficial and non-beneficial things, there is no awakening for those who are deluded and impaired. Like a silkworm in its cocoon, they bind themselves to cyclic existence through their own self-awareness. Therefore, the words for accomplishing awakening are spoken: "All sentient beings are the suchness of the Yoginī." By means of this, one accomplishes awakening and casts off the state of a deluded child and so forth. One becomes the nature of awakening. One should remember all things, such as the stable ones, as the forms of the suchness of the Yoginī. Furthermore, whoever they may be, they are called Vajradhara. Through the discernment of what is beneficial for oneself and others, the human form of the Tīrthikas and others is Vajradhara. Therefore, the meaning is that all sentient beings are the nature of the Bodhisattva. By the meaning of the song of this verse, Vārāhī and all the others, in that state, become the three, such as the one who causes [fear]. For what purpose did they fall? All the heroes ask. To that, the Blessed One said: "The sphere of phenomena is most wonderful," which refers to the own-mind of the Yoginīs. At that time, the exhortation beginning with "O heroes" is spoken: "Listen, listen!" and so forth. "O sisters" means "O, you sisters!"

སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྲོལ་བྱེད་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་འགྲོལ་བ་མའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་གང་གི་ཕྱིར། ཁྱེད་དང་སེམས་ཅན་ལ་ནི་དབྱེ་བ་མེད། ། ཅེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དང་གཅིག་པ་སྟེ་དབྱེ་བ་མེད་དོ། ། འདིས་ཀྱང་། དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བར་མཛད་པ་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གླུ་འདིས་རྗེས་སུ་བསྐུལ་བ་རབ་ཏུ་སད་དོ། ། སླར་ཡང་ཡོངས་སུ་དགའ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ལ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐིམ་པར་སོང་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འོན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐིམ་པར་སོང་བས་གང་གི་ཚེ་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་དེའི་ཚེ་ཐིམ་པ་དང་སླར་ཡང་དེའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཞལ་ལས་སྤྲོ་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་དཔའ་བོའི་རང་བཞིན་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སླར་ཡང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་སྤྲོ་བའོ། ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེའི་དེ་ལྟར་དོན་ཞལ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ། །

"She who liberates the nature of the realm of sentient beings" means that she liberates all the realms of sentient beings into her own nature. For that very reason, it is said: "There is no distinction between you and sentient beings." This means that the sentient beings who are the nature of the Yoginī and the bodies of those sentient beings are one and the same, without distinction. By this, it is also said: "She who liberates all the heroes." This refers to the nature of liberating the self, such as Khaṇḍakapālin and the others. Awakened by the exhortation of this song, the Blessed One—meaning the body that is the nature of all heroes—once again enters with great joy, like water into water, and the wisdom and consciousness dissolve into the nature of the single taste of all. Regarding the phrase "once again" and so forth, it is for the sake of all, and it is explained accordingly. However, when the wisdom and consciousness have dissolved and the mind takes the form of the applications of mindfulness, at that time, the dissolution and once again the nature of that mind are emanated from the mouth. This is the meaning of "all the Yoginīs are the Great Illusion." Because the nature of the heroes is likewise so, the Blessed One once again emanates the tantras of Vairocana and the others. The embodied one is also the nature of all phenomena; thus, the meaning is "from the mouth," and for that reason it is said: "Vairocana and the others..."

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལྷག་མ་ཞེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཏེ། བསྡུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇོམས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་དབུས་སུ་བྱས་ནས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་སྤྲོ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་དུས་རྣམས་སུ་འཆད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དག་སྟེ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྒྱུད་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ངོ་། ། སླར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དྲན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་དོ། ། ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་རྒྱུད་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། ། རང་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། ། རང་གི་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དུས་སུ་གང་དང་འདྲ་བའི་ཁམས་དེའི་དུས་སུ་རང་རང་གི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དེ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པའི་གོ་འཕང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། །

From the words "Thus it is said" up to "the remainder," there are six verses concerning the thirty-six Yoga Tantras. "Compendium" means to subdue. Taking the Yoginī Tantras as the center, the Yoginī Tantras are the manifestations of unobscured wisdom. Regarding the phrase "the Yoginī Tantras are to be emanated," this refers to the times when one enters into the defining characteristics of the dharmatā of all phenomena. Therefore, "tantra" refers to a manifold presentation. The phrase "In that way" and so forth is the summary of the names of those tantras thus explained. Furthermore, the presentation of the Yoginī Tantras is made in terms of the nature of the entity of method. However, regarding the phrase "Wisdom Tantra" and so forth, the Tantra of the indestructible, most luminous wisdom is the Wisdom Tantra. "Self-arisen" means arising from the yoginī’s own meditative absorption. "Abiding eternally in its own nature" means that at whatever time and in whatever manner a particular element exists, at that time the Yoginī Tantras are intended to be understood as the nature of their respective elements. "Factors of awakening" means that these Yoginī Tantras also follow the state of non-decline; this is the certainty of what are called the factors of awakening.

བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པ་དང་གནས་པ་དང་སྟོང་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉམས་ནས་མི་སྣང་བ་ན་གཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡོངས་སུ་གནས་པ་གནས་སོ། ། འོན་ཀྱང་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་གྲངས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་མིང་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་མི་བསྐྱོད་པ་ནི་ཐོད་པའི་དུམ་བུའོ། ། ཀེང་རུས་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་ཀེང་རུས་སོ། ། མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། ། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ནི་ལྷའི་དགྲའོ། ། འོད་དཔག་མེད་ནི་སའི་སྙིང་པོའོ། ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ནི་རྡོ་རྗེའི་འོད་དོ། ། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། ། མྱུ་གུ་ཅན་ནི་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གོ། ། རྡོ་རྗེ་རལ་པ་ཅན་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བའོ། ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་མཛད་ནི་འཇམ་དཔལ་ལོ། ། ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་བྱམས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བཟང་པོ་ནི་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱས་སོ། ། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་མཐར་བྱས་སོ། ། མིག་མི་བཟང་ནི་པདྨ་མཐར་བྱས་སོ། ། སྟོབས་པོ་ཆེ་ནི་བགེགས་མཐར་བྱས་སོ། ། རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། ། རྟ་མགྲིན་ནི་དབྱུག་པ་སྔོན་པོའོ། ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ནི་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའོ། ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ནི་སྟོབས་པོ་ཆེའོ། །

Regarding the phrase "eon" and so forth, the word "and so forth" includes the periods of destruction, formation, abiding, and emptiness. Even during those times, when the world system has perished and is no longer visible, they go elsewhere and remain in their abode. However, through their transformation, they exist within those very same infinite world systems; this is the meaning. Furthermore, regarding the names "Khaṇḍakapālin" and so forth, these are the names of the twenty-four heroes, such as Akṣobhya and the rest. In this context, Akṣobhya is Khaṇḍakapālin. Mahākaṅkāla is Vairocana. Kaṅkāla is Amitābha. Vikaṭadaṃṣṭrin is Ratnasambhava. Amṛtakuṇḍalin is Devāntaka. Amitābha is Kṣitigarbha. Ākāśagarbha is Vajraprabha. Vajrakāya is Vajrapāṇi. Aṅkurika is Lokeśvara. Vajrajāṭa is Sarvanīvaraṇaviṣkambhin. Mahāvīra is Samantabhadra. Vajra-hūṃkāra is Mañjuśrī. Subhadra is Maitreya. Vajrabhadra is Yamāntaka. Mahābhairava is Prajñāntaka. Virūpākṣa is Padmāntaka. Mahābala is Vighnāntaka. Ratnavajra is Acala. Hayagrīva is Nīladaṇḍa. Ākāśagarbha is Takkirāja. Śrī Heruka is Mahābala.

པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་དང་དྲག་པོའི་དབྱེ་བ་དག་གིས་རྣམ་གྲངས་སོ་སོར་བྱས་པའོ། ། རིགས་ནི་དུ་མ་འབྱུང་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བརྩམས་ནས་རིགས་དུ་མ་རྣམས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་རིགས་སོ། ། དེ་ཡང་གཟུགས་ཅན་མའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་གཟུགས་ཅན་མའི་གོ་འཕང་རྣམས་སུ་དཔའ་བོ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གོ་འཕང་རྣམས་སུ་གླལ་བ་སྟེ་རྩེན་པའོ། ། འདིར་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་དཔའ་བོ་ཉིད་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་གོ་འཕང་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གླལ་བ་སྟེ། དེ་འཆི་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཙམ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བདེ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གིས་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། ། དེས་འདི་གཟུགས་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་དེ་སྲོག་དམན་པའི་དུས་སུ་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་སོ། ། གཟུགས་མེད་པ་ལས་གཟུགས་སུ་གྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། །

Padmanarteśvara is Sumbharāja. Vairocana is Uṣṇīṣacakravartin. Vajrasattva is Vajrasattva. Regarding the phrase "into the divisions of entities," this refers to the distinct enumerations made through the divisions of peaceful and wrathful. "The families arise as many" means that, having been thus initiated, there are many families, which are the various families. Furthermore, "abiding in the state of Rūpiṇī" means that, according to the sequence previously explained, the hero—the yogin—sports and plays in the states of the twelve cakravartins within the locations of the bhūmis, which are the states of Rūpiṇī. Here, if one asks, "If the yogin thus sports in the states of the cakravartins as a hero, how is there death?" it is said: That is true, but it is merely renowned in the worlds; in the ultimate sense, the yogin of Cakrasaṃvara attains the state of a sky-farer (khecara) for himself. Therefore, regarding the phrase "this form is great" and so forth: "form" refers to this body composed of the six elements, the form-body (rūpakāya) of the Great Being (mahāpuruṣa). When the life-force is diminished, it is perceived as "death." "From the formless, it becomes form" means that the mind, which possesses the perception of the ālayavijñāna, becomes form through that form.

དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་འཁྱེར་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་གོ་འཕང་རྣམས་སུ་བདེ་མཆོག་དང་མཉམ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཇི་ལྟར་གཙོ་བོ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དང་མཉམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་སྐད་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། འདིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་སླར་ཡང་བྱ་བ་བཤད་པ། གཟུགས་ཅན་མ་བདག་པོའི་གནས་ནས་ཤར་གྱི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་མཁའ་འགྲོ་མའི་རང་བཞིན་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་བའོ། ། སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དེ་བྱང་གི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་ལཱ་མའི་རང་བཞིན་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་ནུབ་ཀྱི་འདབ་མ་ལ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ལཱ་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་དུམ་སྐྱེས་མའི་རང་བཞིན་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་བའོ། ། སླར་ཡང་ལཱ་མ་གཡས་ཀྱི་འདབ་མར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་དུམ་སྐྱེས་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་དུམ་སྐྱེས་མ་དང་གཟུགས་ཅན་མའི་རང་བཞིན་བདག་པོའི་གནས་སུ་ལྷག་པར་འོང་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དུམ་སྐྱེས་མ་ཤར་གྱི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་བའོ། ། སླར་ཡང་གཟུགས་ཅན་མ་དེ་བྱང་གི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ནུབ་ཀྱི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། །

It carries that very form; it is said that the states of the celestial realm (khecarī) of the assembly of all yoginīs are equal to Cakrasaṃvara. Just as the Lord Cakrasaṃvara is in the midst of the heroes (vīra) and heroines (vīreśvarī), so too is the yogin equal to him—this is the meaning. Furthermore, it is said: here, the conduct of the yoginīs previously explained is described once more. Rūpiṇī goes from the Lord’s abode to the eastern petal. Vajravārāhī, who resides there and is of the nature of a ḍākinī, comes to the Lord’s abode. Again, that Vajravārāhī goes to the northern petal. The ḍākinī who resides there, who is of the nature of Vajravārāhī and Lāmā, comes to the Lord’s abode. Likewise, the ḍākinī goes to the western petal. Lāmā, who resides there and is of the nature of Vajravārāhī, Ḍākinī, Khaṇḍarohā, and Rūpiṇī, comes to the Lord’s abode. Again, Lāmā goes to the right petal. Khaṇḍarohā, who resides there and is of the nature of Vajravārāhī, Ḍākinī, Khaṇḍarohā, and Rūpiṇī, comes specifically to the Lord’s abode. Likewise, Khaṇḍarohā goes to the eastern petal. Rūpiṇī, who resides there, comes to the Lord’s abode. Again, that Rūpiṇī goes to the northern petal. Vajravārāhī, who resides there, comes to the Lord’s abode. Likewise, Vajravārāhī goes to the western petal.

དེ་ལ་གནས་པའི་བདག་པོའི་གནས་ནས་འོང་བའོ། ། དེ་ལྟར་མཁའ་འགྲོ་མ་ལྷོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ལཱ་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་བའོ། ། སླར་ཡང་ལཱ་མ་དེ་ཤར་གྱི་འདབ་མ་ལ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་དུམ་སྐྱེས་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་དུམ་སྐྱེས་མ་བྱང་གི་འདབ་མར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། སླར་ཡང་གཟུགས་ཅན་མ་ནུབ་ཀྱི་འདབ་མ་ལ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ན་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལྷོའི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། སླར་ཡང་མཁའ་འགྲོ་མ་དེ་ཤར་གྱི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ལཱ་མ་ཡང་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་ལཱ་མ་བྱང་གི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་དུམ་སྐྱེས་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་དུམ་སྐྱེས་མ་ནུབ་ཀྱི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། གཟུགས་ཅན་མ་དེ་སླར་ཡང་ལྷོའི་འདབ་མ་ལ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ་བདག་པོ་དང་གཙོ་བོ་ཉིད་ལས་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། གླིང་དང་གླིང་སོ་སོར་དུས་བཞིར་རྗེས་སུ་སོན་པའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྡུད་པར་མཛད་པ་མོའི་ཚིག་གོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

From the abode of the mistress residing there, she comes. Thus, the ḍākinī goes to the south. From the abode of the mistress residing there, Lāmā comes. Again, that Lāmā goes to the eastern petal. From the abode of the mistress residing there, Khaṇḍarohā comes. Likewise, Khaṇḍarohā goes to the northern petal. From the abode of the mistress residing there, Rūpiṇī comes. Again, Rūpiṇī goes to the western petal. From there, Vajravārāhī comes to the abode of the mistress. Thus, Vajravārāhī goes to the southern petal. From the abode of the mistress residing there, Ḍākinī comes. Again, that Ḍākinī goes to the eastern petal. From the abode of the mistress residing there, Lāmā also comes. Likewise, Lāmā goes to the northern petal. From the abode of the mistress residing there, Khaṇḍarohā comes. Thus, Khaṇḍarohā goes to the western petal. From the abode of the mistress residing there, Rūpiṇī comes. That Rūpiṇī again goes to the southern petal. From the abode of the mistress residing there, Vajravārāhī comes. Thus, there is dissolution and enjoyment; one enjoys from the state of the mistress and the principal deity herself. This is called "the form that follows the four times in each respective continent." The words "She spoke" and so forth are the words of the compiler. The words "Glorious" and so forth conclude the chapter. The remainder is easy to understand.

དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས། གཟུགས་ཅན་མ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་རང་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྩའི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་དང་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་རྒྱུད་སྤྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་སྔགས་དགོད་པའི་ཆོ་ག་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་མཆོག་མ་མོ་སྟེ། འགྲོ་དང་འོང་བ་ཉམས་བྱའི་ཕྱིར། ། སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་བཅུ་པོ། ། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་གྱི། ། བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་མོའི། ། ཐོག་མར་ཁྭ་གདོང་ཕྱག་བྱས་ནས། ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ནི་རྟོགས་བྱེད་པ། ། དོན་གསལ་བྱ་ཕྱིར་འགྲེལ་གསལ་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་བདུན་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། ། ཆོ་ག་མཐོང་བའི་ལས་ཀྱིས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་ག་སྣ་ཚོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཡོངས་སུ་བྱས་པ་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེས་བལྟས་པས་དེའི་སྐད་ཅིག་ལ་ལས་འགྲུབ་བོ། ། སྦྱོར་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་ཁྭ་གདོང་མ་གང་གིས་འབྱུང་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལས་དེ་ཆོ་ག་སྟེ་ཐར་པར་འགྲོ་བ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་མོ་སྟེ། མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྨྲ་ཞིང་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། ཉེ་བའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་ལྡན་གྱི་མཚམས་ཀྱི་ལྷོའི་ཕྱེད་དེ་ལ་གནས་པའོ། ། མི་དང་མི་མོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ།

From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs: the characteristics and nature of Rūpiṇī, as well as the nature of the channel-wheels, the presentation of the locations, the characteristics of the emanation of the tantra, the maṇḍala-cakra, and the ritual for arranging the mantras—this is the explanation of the sixth chapter. The supreme yoginī is the mātṛ; in order to cause the coming and going to cease, the ten winds such as prāṇa and so forth rely upon the two truths, the conventional and the ultimate. Having first prostrated to Kākāsyā, I shall clarify the commentary in order to make the meaning of the vajra words understood. Now, the explanation of the seventh chapter is spoken, beginning with "Then" and so forth. "Then" refers to the sequence following the previous [chapter], entering immediately thereafter. "By the action of seeing the ritual" means by the characteristic of meditating on that which is fully accomplished from the absorption of various rituals; by seeing that, the action is accomplished in that very instant. "Supreme union" refers to the supreme, immovable absorption from which Kākāsyā arises, as will be explained; that is the ritual which bestows the accomplishments of the yoginīs who go to liberation. "Swiftly" is connected to the phrase "shall speak and explain." "Near island" refers to the southern half of the northeastern boundary where she resides. She abides in the nature of man and woman.

ཙའི་ཡི་གེས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་གར་འཕོ་བའོ། ། སྔོན་གྱི་ཚད་ཀྱིས་བཟང་པོ་སོ་སོར་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ས་གའི་ཟླ་བའི་དུས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། ས་ལྔ་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མ་དེའི་དུས་སུ་དགའ་བ་ལ་གོམས་པ་དག་ལ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ད་ནི་ཁྭ་གདོང་མའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསུངས་པ། སྒོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤར་གྱི་སྒོར་གནས་པ་མོའི་ལྷ་མོ་ཁྭ་གདོང་མ་སྒོ་སྐྱོང་མ་བསམ་གཏན་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཀཱ་མིང་ཆོས་དབྱིངས་ཅན་མའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲས་བསམ་གཏན་བཞི་སྟེ་འོད་གསལ་བའོ། ། གཉིས་པ་ཀའི་ཡི་གེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་སྐབས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འབྱུང་བའོ། ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་གློག་དང་སྤྲིན་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འབྱུང་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ནུས་པས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཏད་པ་མེད་པར་སྔོན་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འདིར་འབྱུང་བའོ། ། སླར་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཐིམ་ནས་འགྲོའོ། ། སྱཱ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྱཱའི་ཡི་གེའི་དོན་དེར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བས་སོ། །

It is also by the activity of the letter ca that [this occurs]. "The Bull" (ṛṣabha) refers to the shifting into the right nostril. One should understand this through the characteristics of the excellent individual generation according to the previous measure during the time of the month of Vaiśākha. It is explained in that same way for those who are habituated to joy at that time, when the supreme Īśvarī is not generated, and when the fifth stage and the perfection of concentration (dhyāna-pāramitā) are present. Now, the nature of the letters of Kākāsyā is taught, beginning with the word "gate" (dvāra). The goddess Kākāsyā, who dwells at the eastern gate, is the gate-keeper whose nature consists of the four concentrations (dhyāna). That very point is stated: "She is the one named Kā, possessing the dharmadhātu." By the term dharmadhātu, the four concentrations, which are the clear light (prabhāsvara), are meant. From the context of that second letter Kā, which is the dharmakāya, the saṃbhogakāya arises. Just as lightning and clouds appear in the sky without a [perceptible] cause, yet also through the power of the merit of sentient beings, so too, from the dharmakāya—which is by nature emptiness and free from conceptual construction—the saṃbhogakāya, the Buddhas, and the Bodhisattvas arise here without being directed [by a creator], through previously accumulated merit. They then dissolve back into that very same [state] and depart. "Sya" refers to the meaning of the letter Sya: the arising from the saṃbhogakāya through the universal movement of the various nirmāṇakāya yoginīs.

ཧེའི་ཡི་གེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ་ལྟེ་བ་དང་སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པ་དང་མགོ་བོ་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་ལས་བུ་ག་བཞི་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བྱ་རོག་ལྟ་བུའི་སྲོག་ཞལ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱ་རོག་གི་གདོང་དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་འབབ་པའི་བུ་གའི་ཁ་རྣམས་སོ། ། མངོན་སྤྱོད་ནི་གསོད་པ་སྟེ་རྟག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་བྱས་ནས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་རོག་ལྟ་བུའི་གདོང་གི་བུ་གར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་བརྟེན་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གཞོམ་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ལ་གསོད་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། ། སྦྱོར་བ་འདིས་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་བཅུ་ཡང་དག་པར་དགུག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱ་རོག་གིས་ཟོས་པའི་ཤ་ལ་ལར་སོང་བར་གྱུར་པས་ཀླུ་དྲག་པོ་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཤར་ལྟུང་ངོ་། ། དེའི་སྡང་བའི་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་དུའོ། ། ཆར་འབེབས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྡོ་རྗེ་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བཀུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟ་སྟེ་རིང་དུ་བྱེད་པས་སྡང་བའི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་མགོ་བོ་ལ་ལྟུང་ངོ་། ། སྲོག་གི་ནུས་པ་དང་སྲོག་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་གཏུམ་པ་དང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་འཕོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རེངས་པའོ། །

The letter hai has the sense of "for the sake of." One should understand that from the centers of the wheels of the yogins at the navel, heart, throat, and head, the bodhicitta drips from the four apertures. "With a life-force mouth like a crow's" means that just as a crow has a beak, so too are the openings of the apertures through which the life-force flows. "Ritual of wrath" means killing. Having performed this at all times while in meditative equipoise, "in that" refers to the apertures of the crow-like face where the life-force of sentient beings is supported. It is the destruction of the nature of the consciousnesses, which are of the essence of conceptualization; it is killing in an instant. This is accomplished by the yogin through mere intention. By this application, the ten winds, such as the life-force and so forth, are perfectly summoned. Just as when a crow has eaten meat and it has gone to a certain place, fierce nāgas, gods, and so forth fall to the east. Thus, for those hostile nāgas and the like, rain is made to fall and the vajra is made to descend. Likewise, here, by summoning the life-force and so forth, all conceptualizations are consumed and driven far away, so that they fall upon the head of the life-faculty of the hostile one. The power of the life-force and the life-force itself become invisible. All of them then become fierce and wrathful. Therefore, the rain of bodhicitta falls; at that time, by means of that very non-transference, there is paralysis.

དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་མི་བཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པར་འགྲོ་བ་མོ་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་འདོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལའོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་སྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་འདིའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་སྔགས་དགོད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། སྔགས་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བདེན་པ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའོ། ། དེ་ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་རིག་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་གི་བྱ་རོག་གཙོ་མོ་དེ་སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྭ་གདོང་མ་གཙོ་མོ་དེ་ལ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། ། དབུས་ཀྱི་གནས་ལས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཤར་གྱི་སྒོར་བྱ་རོག་མའི་གནས་སུ་འགྲོའོ། ། ཁྭ་གདོང་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཁྭ་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡར་འོང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་དེ་ལས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ནི་རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་སྔགས་ཀྱི་རྐང་པ་དང་པོ་དང་ཁྭ་གདོང་མའི་དང་ཁ་སྦྱར་བ་གསུངས་པ། ། ཨོཾ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་ཝ་ཏེ་བཱི་རེ་ཤཱ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་ཧཱུྃ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་བཛྲ་ཀཱ་ཀཱ་སྱཱ་ཡ་ཀེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་ཧཱུྃ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། རིང་དང་ཐུང་ངུའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །

Through these, the nature of the dharmadhātu, the great awakening, the supreme and inexhaustible wisdom, is all the yoginīs. For the sake of the welfare of sentient beings, they proceed as the dharma, sambhogakāya, and nirmāṇakāya. Just as they desire happiness for themselves, so too do they desire it for all sentient beings. Thus, it is said that the nature of meditating on the yoginīs is difficult to find. Now, the conduct, the meditation on the maṇḍala-cakra, the placement of mantras, and so forth are taught. Regarding the phrase "the mantra of truth" and so on, "truth" is as previously explained. One should know it as the nature of action. Regarding the phrase "each of those, the crow-headed mistress," this refers to the mistress Kākāsyā. From the central position, Vajravārāhī goes to the position of the crow-faced one at the eastern gate. She becomes the nature of Kākāsyā. Kākāsyā comes up to the position of the mistress and becomes the nature of Vajravārāhī. The word "arisen" refers to the mantra that is about to be explained, and it is explained accordingly. Thus, the union of the first line of the eight-line mantra and Kākāsyā is taught: "Oṃ vana..." and so forth. "Oṃ namo bhagavate vīreśāya hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā hūṃ." Likewise: "Oṃ vajrakākāsyāyai ke hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā hūṃ." This is by means of the distinction between long and short [vowels].

ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རིང་པོའི་ཡི་གེ་དེ་ལ་ཉིས་འགྱུར་སྦྱིན་ནོ་ཐུང་ངུ་རྣམས་སུ་རིང་པོ་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་སྟེ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ལས་བསྐྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་སྔགས་དགོད་པའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ཁྭ་གདོང་མ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་བཅུའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོ་ག་སྟེ་ལེའུ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། བྱ་བ་དང་ནི་བྱེད་པའི་དངོས། ། ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་རོའི་བདག་ཉིད། ། སེམས་ཅན་ཀུན་བསྐྱེད་གཉིས་མེད་མ། ། དེ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ལྷ། ། ཡན་ལག་དྲུག་གི་གཞི་བརྟེན་མ། ། འུག་གདོང་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་སྔགས་པ་ཡི། ། རབ་ཏུ་རྟོགས་བྱེད་འགྲེལ་བཤད་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་བརྒྱད་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། མཚན་ཉིད་མཆོག་ནི་གསང་བ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་གང་གིས་འུག་གདོང་མ་འདིར་གང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གཞན་འཆད་པ་སྟེ་དེ་བདག་གིས་སོ། ། ཁྱོད་ཉོན་ཅིག་པའོ། ། ཅི་ཞེ་ན། བྱེད་པ་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཏེ་གང་གིས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་འཐོབ་པ་ནི་དགོས་པའོ། །

Regarding the phrase "thus it is said," to whatever long syllable there is, a double [measure] is added, and the short ones are made long. All the remainder is easy to understand. The words "Glorious" and so forth constitute the concluding statement of the chapter. By the word "and so forth," there is the meditation on the maṇḍala generated from the nature of the syllables and the arrangement of the mantras. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras, this is the explanation of the seventh chapter: the nature of the characteristics of the generation of Kākāsyā, and likewise the maṇḍala sādhana, the arrangement of mantras, the characteristics of the ritual, and the ritual of the nature of the presentation of the ten winds, such as the life-sustaining wind. The deity who is the seal of the realities, The essence of the flavor of authentic wisdom, The non-dual mother who gives birth to all sentient beings, The foundation of the six limbs, Having prostrated to Ulūkāsyā, I shall compose an explanatory commentary That brings about the thorough realization Of the mantras of self-consecration. Now, the eighth chapter, which provides an extensive explanation, is spoken. Beginning with "Then, another," the supreme characteristic is the secret. By that which is to be explained, this Ulūkāsyā is clearly known through her nature; that very thing is explained by "another," and that is by me. "Listen!" is the command. If one asks what it is: "The authentic agent" refers to the agent of authentic awakenings, which is the method. The purpose is that by which [the goal] is attained through mere intention.

སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་དུ་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ཚིག་ཐམས་ཅད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་བསྒོམ་པས་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ཐོག་མར་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ་འཁྲིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སླར་ཡང་། འུག་གདོང་ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འུག་གདོང་མའི་ཡི་གེ་བཞི་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལམ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བ་མོ་གང་གིས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་ལམ་གསུམ་ནི་ལྟེ་བའི་གནས་ནས་ཏེ་རྐྱང་མ་དང་རོ་མ་དང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་སྒྲུབ་པའོ། ། ཡི་གེའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིའི་དོན་དུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས། ཨུའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། དྲག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དྲག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་པའི་འོད་ཟེར་འབར་བཞིན་པ་གཙིགས་པ་ལྷབ་ལྷབ་པར་གྱུར་པའོ། ། ཙའི་ཡི་གེས་གཏུམ་མོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལྟེ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ཇི་སྲིད་གཙུག་ཏོར་དུ་སོན་པ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཟ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱས་ནས་དེ་རང་གིས་འཕོ་བའི་དུས་རྣམས་སུ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ལུའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་ཅན་མ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོ་སྟེ་ལྷ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །

The meaning is that one performs the benefit of sentient beings, who are without equal, through various accomplishments by means of awakening. Regarding the transformation of the self through meditation, it is said: "possessing all words." This refers to the practice of meditation that will be explained, which accomplishes the natures through fierce applications and so forth. First, the application of meditation consists of those half-verses beginning with "sexual union" and ending with "the abode." Furthermore, regarding the statement, "the owl-faced one is the wisdom to be accomplished," the four syllables of the owl-faced one are the wisdom that proceeds through the three paths. She is the one who accomplishes the avadhūtī; the three paths are the lalanā, rasanā, and avadhūtī originating from the navel center. That is the accomplishment. This is the "meaning of the syllables." For this purpose, the syllable u is taught in its proper sequence. Regarding the word "fierce" (caṇḍī) and so forth: "fierce" refers to the blazing, flickering, and gaping radiance of the fierce one. By the syllable ca, the wisdom of the caṇḍālī begins at the navel and, as far as it reaches the uṣṇīṣa within the avadhūtī, it "devours the sense faculties such as the eyes." This means that by means of wisdom devoid of intrinsic nature, one renders them without apprehension, and it is explained accordingly during the times of its own transference. Regarding the syllable lu, the word "craving" (tṛṣṇā) refers to the one who craves; she is the Great Illusion (mahāmāyā). The "gods" are the eyes and so forth.

ལྷ་མིན་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཡུལ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། ལས་ཀྱི་དབང་པོའི་བྱ་བ་དང་། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་བོ་ནི་མི་རྣམས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་དེ་རྣམས་སུ་དགའ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པས་ཁམས་ཐམས་ཅད་འཇུ་བས་སོ། ། ཀཱའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། མདའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མདའི་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དེ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བའོ། ། ཇི་ལྟར་ཡང་དཀར་པོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བརྩམས་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་ནས་ཉའི་བར་དུ་དཔྲལ་བར་འགྲོའོ། ། འདི་རྣམས་གཞུའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དབུ་མར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ན། རྐང་པའི་མཐེབ་མཐར་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ནག་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་གནམ་སྟོང་གི་བར་དུ་སྟེ་དེ་དཔྲལ་བ་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོའི་བར་དུ་འགྲོའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་བྱེད་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འུག་གདོང་མའི་མིང་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སླར་ཡང་གསུངས་པ། ཨོ་ཌེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཙོ་མོའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་དགོད་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། སླར་ཡང་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་གསུངས་པ། སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་ཡི་གེ་ནི་ཕྲེང་བ་སྟེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་དེས་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུའོ། །

The asuras are the aggregates, elements, and so forth. By the word "and so forth," one includes the objects, the sense faculties of action, the activities of the faculties of action, the hells and so on, the hungry ghosts, and the animals. "Beings" refers to humans; because they take great delight in those [realms] through consciousness, all the elements are dissolved [into them]. Regarding the letter kā, it is said: "Arrow" means that just as the force of an arrow travels with extreme speed, so too do those elements travel. Just as from the first day of the waxing moon, starting from the big toe of the foot, it travels to the forehead by the time of the full moon. These are the nature of the bow. Likewise, when it is firmly established in the central channel, the "twelve" at the end of the big toe refers to the period from the first day of the waning moon until the new moon; that travels from the forehead back to the big toe of the foot. This is the meaning of the "coemergent wisdom" (sahaja-jñāna), which causes emptiness and compassion to merge into a single entity. Thus, it is from the name of Ulūkāsyā. Furthermore, it is said: from "Oḍḍiyāna" and so forth, up to "she who has the form of the Principal Lady," is easy to understand. Now, regarding the meditation on the maṇḍala-cakra, the placement of the mantras, and the conduct, the greatness of the mantra-nature is again taught: "Mantra" and so forth. The letters of the mantra garland are the "garland"; in the wheels of great bliss and so forth, by those [letters] being generated in that way, they are unified.

གང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འུག་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་དབུས་ཀྱི་གཙོ་མོ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་དེའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་དོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་བར་དུ་རེ་རེ་ཁ་སྦྱར་བར་གསུངས་པ། ཨོཾ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀཱལྤཱགྣི་སནྣི་བྷཱ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། ཨོཾ་བཛྲ་ཨུ་ལཱུ་ཀཱ་སྱཱ་ཡ་ཀེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་ལྟར་སྔགས་དེ་ཁོ་ནའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་རང་གིས་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྲོག་གི་རླུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། གཉིས་མེད་དུར་ཁྲོད་གནས་པ་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཁྭ་གདོང་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་དབུས་སུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་རེ་རེ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། ། འོན་ཀྱང་རྩ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་རང་གི་གནས་ལས་གཡོ་བས་སོ། ། རྒྱས་པ་དགའ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུབ་པ་དང་སྲུབ་པའི་དུས་སུ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་འཐོབ་པར་བགྱིད་པ་སྟེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་སྟེ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "born as the nature of the thirty-seven": this refers to the Owl-Faced Goddess and the others, who are born from the nature of the central principal lady, Vajravārāhī. All the yoginīs are born from her very essence. As for the instruction to join each of the two mantra syllables together, it is stated as "Oṃ Ma" and so forth: Oṃ mahākālapāgnisannibhāya hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Oṃ vajrolūkāsyāyake hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Thus, the phrase "the nature of that very mantra" means the suchness of the mantra, which is the nature of self-awareness known as the vital wind (prāṇavāyu). The phrase "insight and method" and so forth is easy to understand. Regarding "the non-dual one dwelling in the charnel grounds": here, these eight, such as the Crow-Faced Goddess and the rest, all dwell in the charnel grounds. Their non-duality is due to their universal activity in the center; each possesses the nature of the eight due to the power of the abodes. However, "the universal activity of the channels" means that all the yoginīs move from their respective abodes to one another. "The sphere of activity of the expanded joy" means that during the time of churning and being churned by the innate joys, one attains that sphere of activity. The meaning is that through all such universal activities, the yoginī becomes fully expanded, that is, becomes clearly manifest.

དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ཀུན་ནས་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་པ་སྟེ་འོད་གསལ་རྣམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་སྟེ་དེ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནས་སླར་ཡང་བྱང་གི་སྒོར་འགྲོ་སྟེ་དབུས་བདག་པོའི་གནས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྭ་གདོང་མ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལ་གནས་པའི་འུག་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་ཁྭ་གདོང་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འུག་གདོང་མའི་ཡང་བསྐྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འུག་པ་གཞན་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མྱུར་བར་མཚན་མོ་བྱ་རོག་རྣམས་ཟ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་མཐོང་བ་དང་བྱ་རོག་དེ་ལྟར་འབྲོས་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་ཁྭ་གདོང་མ་སྐྲོད་པ་སྟེ། དེ་ཞུགས་པས་ཟ་བའོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འབྲོས་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་འདིས་ཙའི་ཡི་གེ་རྣལ་འབྱོར་གཟུང་བ་སྟེ། ལས་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རང་རང་གི་གླིང་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་མོར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་རང་བསྟན་བཅོས་སྣ་ཚོགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་དང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོན་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཀུན་གྱིས་འཕགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བས་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། །

These also [teach] that what is called "complete livelihood" is the function of the dharma of the absorption of right livelihood, and that the "nature of phenomena in the form of luminosity" is the purpose; the meaning is that all should be accomplished non-dually. Then, one proceeds again to the northern gate, and from the central abode of the Lord, there is also Kākāsyā, who is the nature of Vajravārāhī. The Ulūkāsyā residing there comes to the abode of the Lord and becomes the nature of Vajravārāhī and Kākāsyā. Regarding the "expelling" of Ulūkāsyā and so forth: just as when an owl goes to the dwelling of another, it quickly devours the crows at night; upon seeing that, the crows flee. Likewise, at the time of the ritual practice, Kākāsyā expels [the others], and by her entering, they are devoured. Through non-duality, they are utterly driven away. Therefore, by this reasoning, the syllable CA is to be grasped by the yogi. As for the activities, such as pacification and so forth, the yogis become the sovereigns of the various continents of the world, the mistresses of the Īśvarīs. Furthermore, "from various treatises" refers to what is taught in the Abhidhāna-ḍākinī and so forth, and what is taught in all the tantras. However, "exalted by all applications" means that it should be perfected by the applications that will be explained in all the tantras of the various activities.

དེ་སླར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་འདིའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་རྙེད་པར་སླའོ། ། རྒྱུད་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་གང་ཆུང་ཞིང་ཉུང་བར་གསུངས་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་ནས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ནི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་ཟེར་བ་དེ་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ལ་ཐོས་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེས་ན་འདི་ནི་རྙེད་པར་སླ་བ་ཉིད་དེ་བདག་ཉིད་ཆེ་བའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། རྒྱུད་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དྲང་བར་བྱ་སྟེ། ཙའི་ཡི་གེས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ་། ། ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་གཟུགས་རྒྱུད་འདིའོ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ངག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་རྣམས་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་བླ་མའི་ཞལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་གནད་ཀྱི་མཚམས་གཉིས་དག་བཙིར་བས་རང་གིས་རིག་པ་གསུངས་པ། ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱ་བའོ། ། རྩའི་གུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གུར་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་ནས། བོ་ལ་ཀཀྐོ་ལ་གཉིས་དག། ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གཉིས་ཀྱིས་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཚིགས་རྣམས་སོ། །

Furthermore, the scope of this Yoga Tantra is easy to find; it is not so in other tantras because of their brevity. If one asks: "If that which is taught as brief and concise in various tantras is the scope of all tantras, then at that time, is this [tantra] the great self among all tantras?" The explanation is: what was said is true, but the phrase "however" means that this scope is for those of great learning and not for those of little learning. Therefore, this is indeed easy to find and is the great self. For this reason, it is called "all its applications." That tantra should be drawn out in all [tantras], and by the letter ca, it is also in the Yoga Tantras. This tantra is the form that condenses everything; it is the meaning of the phrase "the various expressions of yoga." Therefore, the seven verses beginning with "withdrawal" and so forth are easy to understand. However, it is certain that they must be known from the mouth of the Guru. Now, regarding the characteristics of the body, by squeezing the two joints of the vital points of the twenty-four locations, self-awareness is taught. The phrase "the body" and so forth—regarding "characteristics," this will be correctly explained because it concerns untimely death. The phrase "the tent of channels" refers to the tent of the body; thus, from the crown of the head and so forth, up to "the two, the bola and kakkola," there are forty-eight joints consisting of two [each].

འོན་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྩའི་རྒྱུད་གཅིག་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཁྱབ་པ་པོ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཚིགས་ཀྱི་གནས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱི་ཚིགས་སོ། ། ངལ་སོ་བའི་གནད་ནི་གནད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་གཙུག་གི་ཚིགས་དང་། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་བར་དུ་གནད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྐང་པའི་མཐེ་བོ་དང་སྨིན་མའི་དབུས་དང་མཚན་མའི་རྩ་བ་དང་མིག་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྣ་དང་བྱིན་པ་དང་རྐང་པའི་མཐིལ་དང་ལྟེ་བ་དང་བཤང་བ་དང་རྐང་པ་དང་མཁུར་ཚོས་དང་མདོམས་དང་ལག་པ་དག་དང་དཔུང་པ་དང་རྩེ་མོ་དང་ཐལ་གོང་དང་རྐེད་པ་དང་དཔྲལ་བ་དང་རྣ་བའི་རྒྱབ་དང་རྩ་བ་དང་གནས་ཀྱི་ལྕེ་དང་། སླར་ཡང་རྐེན་གྱི་ལྕེའོ། ། ཚིགས་ནི་འདི་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གནད་བཤད་པ། མཚམས་ཀྱི་མཐའ་དང་རླིག་པ་གཉིས་དང་དཔྲལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པའི་སོར་མོ་དང་། བྱིན་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྙིང་ག་དང་། རྒྱབ་ཀྱི་རྒྱུད་དང་། རྐན་དང་། མཆུ་དང་། འགྲམ་པ་དང་། མཆན་ཁུང་དང་། རྩིབ་ལོགས་དག་དང་། ནུ་མ་དང་། མཇུག་ཐུང་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིག་མ་དང་། སྐེ་དང་། དཔྲལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩིབ་ལོགས་གཉིས་དང་། གཡས་པ་དང་། གཡོན་པའི་བརླ་གཉིས་དག་དང་། སྨིན་མ་བཅིངས་པ་དང་། མིའི་སྣ་དང་། བོ་ལ་ཀཀྐོལ་གནད་དོ། ། དེ་ལྟར་བཙིར་བར་བྱའོ། ། རང་རང་རྒྱུ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་རྒྱུ་བའི་དུས་རྣམས་སུ་གང་འབབ་པ་དེ་བཙིར་བར་བྱའོ། ། ངལ་སོ་བའི་དུས་སུ་མཚམས་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་གནད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བདག་ཉིད་ཆེ། །

However, these are the channels of the tantra, which pervade in successive stages as the pervaders. Regarding the phrase "the joints of those locations," these are the joints of the birth-places. The "vital points of rest" are the vital points. Therefore, from the joint of the crown of the head down to the vajra-jewel, these are the vital points. Thus, the big toe of the foot, the center of the eyebrows, the root of the genitals, the eyes, and likewise the nose, the calves, the soles of the feet, the navel, the anus, the feet, the cheeks, the private parts, the hands, the upper arms, the tips, the shoulders, the waist, the forehead, the back of the ears, the root, the tongue of the location, and again the palate of the throat—these are the joints. Likewise, the vital points are explained as follows: the boundaries of the joints, the two testicles, the forehead, and likewise the toes of the feet, the calves, the ears, the heart, the spinal column, the palate, the lips, the cheeks, the armpits, the ribs, the breasts, the tailbone, and likewise the wrists, the neck, the forehead, and likewise the two sides of the ribs, the two thighs of the right and left, the binding of the eyebrows, the human nose, and the vital points of the bola and kakkola. In that way, they should be pressed. Regarding the phrase "each in its own movement," one should press whatever flows during the times of the movement of the life-force (prāṇa). During the times of rest, these are the joints. Thus, during the times of birth, they are called the vital points. Why? Because the bodhicitta is the great self.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བདེ་བ་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་རང་གི་རིག་པ་མི་གཡོ་བར་འགྲོའོ། ། དེ་ལྟར་དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བའི་ཆོ་གས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མའི་ཞལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འཕར་བ་དང་འདར་བ་ལ་སོགས་པས་རྩའི་འཁྲུལ་འཁོར་བསྟན་པར་བྱས་པས་དེའི་སྐད་ཅིག་ལས་དེ་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ། གོམས་པར་བྱ་བའི་དུས་སུའོ། ། འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བར་ཁོ་བོས་མ་བརྗོད་དེ་བླ་མ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྒྱུད་པ་ཉམས་པའི་འཇིགས་པ་སྟེ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། ཟླ་བ་དང་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཚེས་གྲངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟླ་བ་སོ་སོ་ལ་ཚེས་གྲངས་སུམ་ཅུའོ། ། རྩ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མོར་རབ་ཏུ་གནས་སོ། ། དཀར་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པར་གཡོན་པའི་རྐང་པའི་མཐེ་བོ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ནག་པོའི་ཚེས་གཅིག་གི་མཐར་ཏེ། ཇི་སྲིད་ཟླ་བ་ཉའི་བར་དུ་སྟེ་མགོ་བོའི་བར་དུ་བཙིར་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནག་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྟོང་གི་བར་དུ་དཔྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཡས་པའི་རྐང་པའི་མཐེ་བོའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབབ་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབབ་པའི་རྩ་བཙིར་བར་བྱའོ། ། འུག་ཅན་མ་ཡི་གདོང་སྤྱོད་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ནི་འུག་གདོང་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཡང་གནས་དང་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སུ་གང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁའོ། །

Thus, it is said that the great nature of bodhicitta becomes the expansion of bliss. At that time, one's own awareness proceeds without wavering. Regarding the phrase "by the ritual of forceful application," this should be understood from the oral instructions of the guru. By demonstrating the yogic exercises of the channels through jumping, trembling, and so forth, it should be illustrated accordingly in that very instant; this is during the time of training. This is merely a brief and concise presentation. Therefore, I have not described it extensively, for fear of breaking the lineage transmitted from one guru to the next; this is certain. Regarding the phrase "month and month" and so forth, in the twelve months, whatever the lunar date is, there are thirty dates in each individual month. The phrase "the root of the root" refers to the one who abides as the practitioner. On the first day of the waxing moon and so forth, it begins from the big toe of the left foot and so on. It continues until the end of the first day of the waning moon, up to the head, where it should be pressed. Likewise, from the first day of the waning moon until the thirtieth, the bodhicitta flows from the forehead and so forth down to the big toe of the right foot. One should press the channel through which the bodhicitta flows. Regarding the phrase "the owl-faced one, the one who wanders," the openings of these channels are like the face of an owl; this refers to the various locations within the external body. Therefore, whatever is like that in those places is the very mouth.

ཕྱག་རྒྱ་ཡིས་ཀྱང་བཙིར་བ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་སོ་སོ་ལ་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱའོ། ། སོར་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐེའུ་ཆུང་གི་སྟེང་དུ་མིང་མེད་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྡིགས་མཛུབ་དང་མཐེ་བོང་འཛོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བཞི་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་སྦྱར་ནས་གུང་མོ་སྟེང་དུ་གཅིག་སྟེ་སོ་སོར་བཤད་པ་ལས་བཙིར་བར་བྱའོ། ། དབུགས་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མོའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་འུག་པ་འདུག་པ་ན་མགོ་སྐྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་བསྐྱོད་པར་བྱ་བར་འདོད་དོ། ། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་བཙིར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེས་དེ་བཞིན་དུ་གཏུམ་མོ་འབར་བར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཨཾ་གི་རྣམ་པའི་ཡི་གེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་བསྐུར་གྱི་དུས་སུ་དབང་བསྐུར་གཉིས་པོ་དེས་དེ་ལྟར་འཆད་དོ། ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གསུངས་པའོ། ། རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་གཟུང་བ་རིང་བར་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལམ་ངན་པ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་ལམ་བཟང་པོ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྡུད་པར་མཛད་པ་མོའི་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངག་གོ། །

Regarding the phrase "squeezed by the mudrā as well," this should be applied similarly to each of the channels. As for "the fingers," the ring finger should be placed upon the little finger. Likewise, the threatening gesture (tarjanī) and the thumb should be joined. Having thus joined these four into one, the middle finger is placed on top; as explained individually, they should be squeezed. Regarding the phrase "the breath is like that," just as an owl shakes its head when perched at night, likewise one desires to move the life-force (prāṇa) of the outer and inner nature. Regarding the phrase "in all the treatises," "then" refers to the squeezing of the channels of the four cakras. Regarding "therein" and so forth, by that, the inner heat (caṇḍālī) should be made to blaze in that manner. Regarding "for that reason" and so forth, the letter in the form of AṂ is the conventional conceptualization. Likewise, regarding "this" and so forth, at the time of empowerment, those two empowerments are explained in that way. From "by whom" and so forth, up to "the great mudrā," impermanence itself is taught. Regarding "the deluded" and so forth, the Hearers (śrāvaka) and others completely abandon the apprehension of liberation as being distant. Therefore, regarding "abiding in accordance with" and so forth, one should abandon the evil path and apply oneself to the excellent path. Regarding "this was spoken" and so forth, it is as before for the compiler. Regarding "Glorious" and so forth, this is the speech that completes the chapter.

ངེས་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འཇོམས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཆོ་ག་ལས་བསྐྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་བསྐྱེད་པའི་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས་སོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བསྒོམ་པ་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་དྲག་ཤུལ་སྦྱར་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་སོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་འུག་གདོང་མ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་སྲོག་བསྐྱེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་མོ། ། ཀུན་འགྲོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་མ། ། ཡེ་ཤེས་རྫས་རྣམས་གསོལ་བ་མོ། ། སྣ་ཚོགས་རེག་བདག་ཉིད་ལྷ་མོ། ། གནས་སྐབས་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། ཐོག་མར་འུག་གདོང་ཕྱག་བྱས་ནས། ། སྨན་ཆེན་ལྟ་བུ་བྱེད་མ་ཡི། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་རབ་བཤད་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་དགུ་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དོན་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའོ། ། གནས་སྐབས་བཞིའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྒྲུབ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཁྱི་གདོང་རྒྱུའི་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དབྱེ་བའི་རྒྱུས་རང་གི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པས་གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། །

The term "definitive method" refers to the destruction of words; it is that which is generated from the ritual. This is by way of the syllables that generate [the deities] correctly and individually. By the word "and so forth," the rituals of meditating on the maṇḍala-cakra, the placement of mantras, the conduct, and the application of forceful means are included. From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ḍākārṇava Yoginī Tantra: this is the explanation of the eighth chapter, concerning the ritual characteristics of generating Ulūkāsyā, the instruction on generating the vital breath, the meditation on the maṇḍala-cakra, the placement of mantras, the conduct, and the nature of the forceful application. She who gathers all essences, the Mother who is the nature of the all-pervading, she who partakes of the substances of wisdom, the goddess whose nature is various tactile sensations, and who possesses the characteristics of the excellent state—having first prostrated to Ulūkāsyā, I shall thoroughly explain the commentary on her who acts like a great medicine. Now, the ninth chapter is taught extensively, beginning with the words "Then," and so forth. "Of great significance" refers to the generation by means of the syllables of the names and so forth that are to be explained. It is the accomplishment of Buddhahood, the nature of the four states. Therefore, the phrase "Then, by the division of the cause of Śvānāsyā" connects to the statement that one should also explain [the others] by thoroughly examining one's own form through the cause of that division.

གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཡིས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་སེམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དམིགས་པས་དངོས་གྲུབ་བླ་ན་མེད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འོང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྭཱ་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་སྭཱའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་ཇི་ལྟར་ཁྱིའི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་གནས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་བཞིན་དུ་དབུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྭཱ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའོ། ། རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རླུང་གི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་བར་སྣང་ལ་རང་ཉིད་འདོད་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་དང་དེར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ནས་སླར་ཡང་ལྡོག་གོ། ། རང་གི་གནས་སུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། གཅིག་ཏུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་དུས་སུ་ཐམས་ཅད་དུ་གཉིད་ལོག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཉིད་ལོག་པ་ནས་སད་དེ་དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གཉིད་ལོག་པའོ། ། ཙའི་ཡི་གེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གཟུགས་མ་རྣམས་སུ་དབུགས་རྒྱུ་བ་རྣམས་སུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་གཟུགས་ཅན་མ་རྣམས་ཏེ། སད་ལས་བདེ་བ་ཡོན་ཏན་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་གཉིད་ཆེན་པོའི་བདེ་བར་སོང་བའི་ཁྱི་སད་པ་ནི་དེའི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོའོ། །

"By whom" refers to the yoginīs who, through the cause of the great purpose, by the mere knowledge [of this], at that time approach the nature of that unsurpassed accomplishment through their focus. Therefore, it is said: "Svā is abiding," and so forth, which is the meaning of the syllable svā. Here, just as in the states of a dog's going, coming, and abiding, so too is it explained for the yoginīs of the breath. Therefore, "svā" refers to the breath; the yoginīs abiding therein go and return by their own natural nature. "By themselves" means that just as the wind goes and comes, so too all the yoginīs go to that very place in the sky as they desire, and there they move everywhere. Then they return once more and dissolve into their own abode. This is the meaning of "not by a single condition." Therefore, "at all times they are asleep" means that just as a dog, having slept at all times, wakes up, so too the yoginīs of the wind—who are not of a non-existent form—are asleep. The syllable ca refers to those who are the form of the dharmakāya among the movements of the breath, and those who are the form of the nirmāṇakāya. "From waking, bliss is the great quality" means that just as a dog who has gone into the bliss of deep sleep, upon waking, possesses that great quality.

དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་སོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཆོག་ཏུ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་སད་དེ་དེ་ཉིད་དེ་རྣམས་སུ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། སྣ་ཚོགས་གནས་སུ་སོན་ནས་ནི། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་གནས་ཏེ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་དང་སྲང་ནས་སྲང་དུ་སོང་བས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་གོས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་གནས་དང་གནས་སུ་ཕྱིན་པས་རང་གི་བདེ་བ་རིག་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་ངོ་། ། བརྒྱ་པའི་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་གནས་སྐབས་འདིར་རྩ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱིའི་མིང་སྟེ་དེས་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། ། བདེ་བ་སྟེར་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་སྟེར་བ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཨཱ་སྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་མ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་སྟེ། ཁ་བྱེ་བ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞལ་ལོ། ། དེར་པདྨའི་སྙིང་པོ་དེ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་པདྨ་རྣམས་ཏེ།

Likewise, the yoginīs and buddhas who have attained the nature of the dharmakāya awaken as nirmāṇakāyas, the essence of supreme bliss; that is their great quality. Thus, together with those qualities, is the nirmāṇakāya. "Variegated" (viśva) is the meaning of the syllable na. "Having gone to the variegated abodes" means, for example, like a dog going from house to house and street to street; "bliss" (sukha) is the natural characteristic, unstained by suffering. Likewise, as the yogin travels from abode to abode, he realizes his own bliss because of the absence of conceptual thought. He abandons suffering. By the word "hundredfold" (śatā), one should understand that in this context of the four cakras to be explained, [bliss] arises from the channels. Thus, by the two syllables explained, the name of the dog is known; that is how it should be understood by those two syllables. "Bestower of bliss" (sukhadā) means she who bestows natural bliss upon those who perform the great purpose. "Āsyā" means the blossoming of the natures born from the four cakras of all the channels; it is the opening [of the lotus], the face of the states of joy and so forth at all times. "In the heart of the lotus" (padmagarbheṣu) refers to the wisdom avadhūtī lotuses in the center of those channels.

དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟེ་བར་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདབ་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལྟེ་བའི་པདྨ་སྟེ་ལྟེ་བའི་ཡང་ཞེས་པའོ། ། དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ནི་སད་པའི་གནས་སྐབས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅན་མ་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲོང་དང་གྲོང་དུ་གནས་པ་མོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་གཅིག་གོ། ། གཉིས་པ་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་རྒྱུད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྩོད་པའི་ཆའི་རིགས་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། གསུམ་པ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་གསུངས་པ། པད་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། བཞི་པ་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་གསུངས་པ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདའ་བ་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། ། ད་ནི་སྔགས་དགོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། སྔགས་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་དེ། ། དེ་སྔགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དམ་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བདག་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་མྱོང་བ་སྟེ་དབུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཁ་སྦྱོར་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བ་བཛྲེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

At the center of those is what is called the "lake-born," which is the navel lotus consisting of sixty-four petals; this refers to the navel. Those born there are the ones possessing the nirmāṇakāya during the waking state, which is the state of the sixty-four-fold bliss. Therefore, it is said: "The one called 'giving' and so forth," up to "the one dwelling in every village," is one [point]. The second, the state of the fourth [empowerment], is taught by the passage beginning with "by the continuum of the Buddhas" and ending with "the method of reasoning of the disputing portion." The third, the state of dreaming, is taught by the passage beginning with "the lotus-like one" and ending with "the eye of all." The fourth, the state of deep sleep, is taught by the passage beginning with "the wandering one" and ending with "the passing is equal." Thus, there are four states; since they are all easy to understand, they are not explained further. Now, the arrangement of mantras and so forth, and the meditation on the maṇḍala wheel, are taught: "The mantra truth" and so forth. This is the nature of the mantra application; it is the meditation on the supreme reality of mantra, the nature of yoga, which has the aspect of the conventional, and which thoroughly experiences the obscurations to the knowable and so forth—that is what is explained as the central maṇḍala. Thus, the mantra of the nature of the union is taught: "Oṃ va vajre" and so forth.

དེ་ལ་ཨོཾ་ཛ་ཊཱ་མུ་ཀུ་ཊོཏྐ་ཊཱ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་བཛྲ་ཤྭ་ནཱ་སྱཱ་ཡ་ཀེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། རང་གི་བདག་པོར་རབ་འཇུག་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབུས་སུ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་བའོ། ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ནུབ་ཀྱི་སྒོར་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལྟར་འུག་གདོང་མ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་ཁྭ་གདོང་མ་དང་ཁྱི་གདོང་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཁྱི་གདོང་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་ཁྭ་དང་འུག་པའི་གདོང་ཅན་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ནི་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། ། དེ་ལྟར་དབང་གི་ལས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པའོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་མི་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སྟེ། སྔགས་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བའོ། ། བདུད་རྩི་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བི་མུ་ཤུ་ར་མའོ། ། སྒྲོན་མ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཀུ་ད་ཧ་ནའོ། ། དེ་ལྟར་བདུད་རྩི་བཅུའོ། ། མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་རྣམས་སུ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ན་ཟད་ནས་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། པདྨ་ནི་རྩ་བཅུ་རྣམས་སུ་ཡང་དག་པར་བཀུག་པ་ལ་སོགས་བཀག་པས་བདུད་རྩི་ནི་རང་གིས་རིག་པའི་ས་བོན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱི་གུར་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། རྡོ་རྗེ་སྦུ་གུ་རྩ་དབུ་མའི་སྦྱོར་བས་འོག་དང་སྟེང་དུ་གཟུང་བས་འབར་བའི་གཏུམ་མོ་དེས་བསྲེ་བ་དང་དགུག་པར་བྱའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་སྦྱང་བ་དང་རྟོགས་པ་ཡང་ངོ་། ། ནཱ་ད་མནན་ནས་ས་བོན་འཇུ་བའོ། །

In that regard: Oṃ jaṭāmukuṭotkaṭāya hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Likewise: Oṃ vajraśvānāsyāyai hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. "Entering into one's own lord" means coming from the western gate to the central place of the lord. "Abiding there" means going to the western gate. In that way, that very Owl-Faced One (Ulūkāsyā) becomes the nature of Vajravārāhī, Crow-Faced One (Kākāsyā), and Dog-Faced One (Śvānāsyā). The Dog-Faced One becomes the nature of Vajravārāhī and those with the faces of Crow and Owl. This is due to the power of the locations. Thus, the "actions of power" are accomplished by what is about to be explained. By the word "and so forth," there are the cakravartins such as humans. "Mantra-knowledge" refers to the activities of the yogis. "The five nectars" are vi, mu, śu, ra, and ma. "The great lamps" are go, ku, da, ha, and na. Thus, there are ten nectars. "Offering" means that when great awakening is attained through all actions within the direct appearances of meditative absorption, they are exhausted and depart. As for the lotus, it is the gathering of the ten channels and so forth; by blocking them, the nectar is the body itself, born from all the joints of the seed-syllable known by self-awareness, the nature of the three realms. Through the application of the central channel, the vajra-tube, by holding [the breath] below and above, the blazing inner heat (caṇḍālī) should be mixed and drawn up. By the word "and so forth," purification and realization are also included. Having suppressed the nāda, the seed-syllable is dissolved.

སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའི་སྔགས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་བྱས་པས་བཟའ་བར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱའོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་བཞིན་དུ་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངག་གོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་བསྐྱེད་པ་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ཁྱི་གདོང་མ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་དགོད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་དགེ་མ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་ལས་སུ། ། སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་དུད་འགྲོའི་ཞལ། ། ཞལ་དང་ཕྱག་སོགས་མང་ལྷ་མོ། ། རང་རང་རང་བཞིན་དུ་གནས་མ། ། བདུད་ཀྱི་མཚོན་ཆའི་ཚོགས་འཛིན་མ། ། ཕག་གདོང་མ་ལ་རབ་བཏུད་ནས། ། རབ་ཏུ་རྟོག་བྱེད་འགྲེལ་བཤད་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་བཅུ་པ་གསུངས་པ། ། དེ་ནས་ཕག་གདོང་མ་ཡི་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཉུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །

The kāyavajra and so forth are to be consumed by performing the vajra-japa with the mantra syllables oṃ āḥ hūṃ. All the yoginīs are to be satisfied. The phrase "He spoke this" and so forth is as before. By the words "Glorious" and so forth, the speech that completes the chapter is as before. By the word "and so forth," the nature of the generation, the placement of mantras, the meditation on the maṇḍala-cakra, and the conduct are indicated. From the Ship, a commentary on the Śrī-Ḍākarṇava-mahāyoginī-tantrarāja, this is the explanation of the ninth chapter, titled "The Ritual for the Detailed Explanation of the Characteristics of the Generation of Śvānāsyā, the Nature of the Fourfold Presentation of Bliss, the Placement of Mantras, the Meditation on the Maṇḍala-cakra, and the Conduct." All actions are performed by the virtuous one. In the actions of the maṇḍala and so forth, there are the various animal faces, the goddesses with many faces and hands, abiding in their respective natures, and holding the array of Māra’s weapons. Having bowed to Śūkarāsyā, I shall compose this explanatory commentary that brings about thorough understanding. Now, the tenth chapter is spoken, beginning with "Then, of Śūkarāsyā..." The term "concise" refers to the brevity of the source text itself. The term "extensive" refers to the abundance of meaning; that shall now be explained.

ཕག་གདོང་མ་འདོད་པའི་དོན་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ་གང་གིས་དེ་ལྟར་ཡང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེས་འཆིང་བའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་འཇུག་མེད་དེའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་དང་སྒོམ་པ་ཡིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕག་གདོང་མས་རེངས་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕོ་བའི་དུས་སུ་རེངས་པར་བྱེད་པའོ། ། འདི་བྱས་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མི་ཤེས་རི་བོ་འཇོམས་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ལ་བྱ་བ་པའི་སྡིག་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་སྡང་བ་ཉིད་དང་ཆེ་བས་ན་རི་བོའོ། ། དེ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པས་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ་གང་གིས་འཇོམས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་རེ་རེའི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེ་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དག་གི་གདོང་གཉིས་ཀྱིས་རྩའི་བུ་གའི་རྩེ་མོ་པད་སྣལ་ལྟ་བུ་ཁབ་ཀྱི་རྣམ་པའོ། ། དེ་ཡང་། སྐུད་པ་ལྟ་བུར་ཀུན་འགྲོ་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐག་འཐག་པའི་སྐུད་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཏེ་སྐུད་པ་ཅིག་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྩ་གཅིག་དུ་མར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཀའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དགའ་བ་ཆེ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་གཉིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་བཟུང་བས་སོ། ། ཀེང་རུས་བདུད་རྩི་འགུགས་པ་མོ། །

Regarding the phrase "Śūkarāsyā engages in all desired aims," this refers to the substantial entity of the form of conventional truth. Because beings do not fully understand it in that way, they are bound. "By not engaging in that way through those entities" means by fully understanding it, through the methods and meditations that will be explained. Therefore, "Śūkarāsyā [performs] the actions of paralyzing" means she paralyzes at the time of transference. If one asks, "What is the result of doing this?" it is said: "By destroying the mountain of ignorance." Ignorance refers to the non-virtue committed in previous births; because it is extremely fierce and vast, it is like a mountain. She utterly destroys it by viewing it as supremely undefiled. That which destroys it is explained accordingly. Thus, the etymological definitions of each syllable are taught, beginning with "Vajra-needle" and so forth. The two faces of the Vajra-essence [deities] have the tips of the channel-apertures like the fibers of a lotus stalk, in the form of a needle. Furthermore, "all-pervading like a thread" means just as the mechanism of weaving a thread is a single thread; likewise, the single all-pervading channel arises as many. Thus, the meaning of the syllable ka is taught: "Bodhicitta" and so forth. "By means of great joy and so forth" means by the bodhicitta being held through the union of the two organs of the yoginīs. "She who summons the nectar of the skeleton."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཀེང་རུས་ཀྱི་སྒྲས་ཐོས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གནས་པ་ཡང་འགུགས་པ་སྟེ་རྐང་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་དག་འགུགས་པ་ནི་འདྲེན་པ་མོ་སྟེ་བདུད་རྩི་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ནའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཆགས་སོགས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོགས་པའི་སྒྲས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་སད་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་གཉིད་དང་བཞི་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར། བཞི་པ་འདས་པ་ཟག་པ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཟག་པའི་དུས་སུ་བཞི་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལས་འདས་པ་ནི་འཕོ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་སཱུ་ཀ་རའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་དཔེ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཡང་ཕག་མོ་རྡོ་རྗེའི་མཆུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཅན་གྱི་ལྟེ་བའི་རྩ་རྡོ་རྗེ་ཁབ་རྡོ་རྗེའི་མཆུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕག་མོ་སྐུད་པ་ལྟ་བུར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དེའི་ཞལ་ཕྱག་ཁྱོག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྟེ་སྐུད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་རྩ་ལམ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཕག་མོ་ས་གཞི་ལས་རམ་པ་རྩ་བ་ནས་འདོན་པ་དང་མ་ལུས་པ་ཤིན་ཏུ་འཛིན་ནུས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལས་ཀེང་རུས་ཀྱི་བདུད་རྩི་འགུགས་པ་མོ་སྟེ་རྩ་གཏུམ་མོའི་གཟུགས་ཅན་མའོ། །

Regarding the phrase "skeleton" (kaṅkālī) mentioned here, it is heard as a term for that which abides; the bodhicitta residing therein is also summoned, which is the "attracting" or "drawing in." To summon these is to lead them forth, the meaning of which is "the profound nectar" (amṛta). As for the letter na, it is taught as "their nature" and so forth. "Their nature, desire and all" means that by the word "and so forth," desire, hatred, delusion, pride, envy, avarice, and the like are included. However, in terms of their essential nature, the terms "desire" and so forth refer to the joys and so on that are the nature of the four states: waking, dreaming, deep sleep, and the fourth. Thus, "transcending the fourth, it is undefiled" means that at the time of the defilements, one fully grasps the fourth state; transcending those is not to undergo transference, the meaning of which is "the undefiled, supreme, unchanging nature." Here, the analogy of the three letters of sūkara is taught: just as the sow is the "beak of the vajra," likewise, the channel of the navel of the kula (family) is the "vajra-beak." Furthermore, just as the sow moves everywhere like a thread, its face and hands are curved. Likewise, it is like a thread, moving through all the pathways of the channels. In that way, just as the sow can uproot the rampa grass from the ground and hold it all without exception, likewise, the one who summons the nectar of the skeleton from the great bliss of bodhicitta is the one whose form is the fierce channel (caṇḍālī).

ཇི་ལྟར་ཡང་ཕག་མོ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྩོལ་བ་རྣམས་སུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཐིམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་ཟ་བའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་རང་གི་ལམ་ནས་མི་འཕོ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྩོལ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བདག་གིས་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པར་བྱ་བའོ། ། ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་དེ་ལ་ཐིམ་པས་རང་གི་ལམ་ནས་མི་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་མཉམ་པར་འཇུག་པའི་དུས་སུ་ས་བོན་ལྟུང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་འཕོ་བའི་དུས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། བརྒྱད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མངལ་འཕོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྐང་པ་གཅིག་གིས་མ་ལོངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་བཅུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁྱབ་འཇུག་གིས་རབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་འཇུག་པ་ཉ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱབ་འཇུག་གི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཁྱབ་འཇུག་རང་བཞིན་དངོས། ། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་འཕྲོག་དང་བྱེད། ། སྲོག་ཆགས་ཀུན་དང་འབྱུང་བདག་ཉིད། །

In whatever way, Vārāhī at all times consumes bliss through the nature of all [phenomena], such as desire and so forth, which have dissolved into her own nature. Having abandoned such perceptions, one does not deviate from one's own path. Likewise, the yogi should make all the actions of effort, such as desire and so forth, supremely undefiled by means of their own nature. Abandoning pride and dissolving into that is called "not deviating from one's own path," which is supremely undefiled. In that regard, the phrase "then" refers to another aspect: if, at the time of the union of the vajra and lotus of the yogis, the seed falls, at that time, by the nature of meditation, one should [retain it] at the time of one's own emission by means of those [methods] that will be explained. The phrase "in eight" refers to the arrangement of Kākāsyā and the others, such as the transference of the womb and so forth. Thus, the phrase "then" and so on; likewise, the "correct effort" refers to the four verses that are not complete in a single line, which are easy to understand. The "others" refers to the ten stages, such as the fish and so forth, which are the external stages explained by Viṣṇu; these do not occur here. Why? Because it contradicts the words of those who abide by the view of Viṣṇu. If one asks how that is, it is said: "Everything is the actual nature of Viṣṇu; likewise, he himself is the thief and the creator; he is the self-nature of all living beings and the elements."

གྲོལ་དང་ལོངས་སྤྱོད་མཐར་དེ་བཞིན། ། སྲོག་གི་གཟུགས་སུ་འཚོ་བདག་ཉིད། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གནས། ། ཐོག་མ་ཐ་མ་དབུས་གནས་ནས། ། ནམ་དུ་ཡང་ནི་གཡོ་བ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཚིག་གིས་བཤད་དོ། ། སླར་ཡང་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུས་འཇུག་པ་སྟེ་ཉ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཚེ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་འགྲོ་བས་ན་དེ་ངའི་འཇུག་པ་ལ་མི་གནས་པས་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ལ་སྔོན་དུ་ཉམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་འཇུག་གི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཚིག་ཅན་ནོ། ། དེས་ཉ་ལ་སོགས་པ་མངལ་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་བཅུ་བསྟན་པའོ། ། འདི་བཤད་པས་ཅི་སྒྲུབ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་སྐབས་བཅུའི་འཇུག་པས་འཇུག་པ་སྟེ། ཁྱབ་འཇུག་གིས་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འདིར་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇུག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཛིན་པ་ཉིད་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེའི་དངོས་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་དངོས་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ།

"Likewise, liberation and enjoyment are the end; the self lives in the form of the vital breath. Viṣṇu abides everywhere, remaining in the beginning, the end, and the middle, never wavering at any time." Thus it is explained by his own words. Furthermore, Viṣṇu enters through the ten incarnations, such as the Fish and so forth; because he enters gradually at those times, he does not abide in my "entering," and thus he was previously defeated by the Buddhists. Therefore, it is because it is impossible for everything to have the nature of Viṣṇu and so forth. At that time, it refers to the words of the Buddhist teachings. By that, the ten stages of entering the womb, such as the Fish and so forth, are shown. What is accomplished by explaining this? It is said: "The Buddha, the Blessed One, enters through the entering of the ten stages; it is not by Viṣṇu." Thus, "entering" means entering into all things; because of that very nature, for the Buddhas here, everything is true in that way. "Non-entering" means that because one does not grasp at things as "self" or "mine," it is by way of the characteristic of coemergent awakening. "The sphere of activity of that thing" means that the sphere of activity of things is the very intention of the various bodhisattvas who engage in the sphere of things, and by that very [intention], they have become awakened; thus, it is the sphere of activity of that thing.

བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་རྐང་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྩོལ་བའི་ཡན་ལག་ལ་འཇོག་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མ་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྒོམ་པ་ཡིས་ཀྱང་ངོ་། ། ད་ནི་འདིའི་སྒོམ་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་དགོད་པ་གསུངས་པ། སོར་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མའི་དབུས་སུ་སྟེ། སྔོན་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རང་གི་འཕོ་བ་ནི་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དབུས་བདག་པོའི་གནས་ནས་ཁྱི་གདོང་མ་ལྷོའི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཕག་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ཕག་གདོང་མ་དེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་བྱ་རོག་དང་འུག་པ་དང་ཁྱི་གདོང་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཁྱི་གདོང་མ་ཡང་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་བྱ་རོག་མ་དང་འུག་པ་མ་དང་ཕག་གདོང་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། སླར་ཡང་ཕག་གདོང་མ་ཤར་གྱི་སྒོར་འོངས་ཏེ་དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འགྲོའོ། །

Awakening is the engagement with the entity of the unchanging self; this is the meaning of what is called "supreme non-duality." Furthermore, "transformation" refers to the various modes of engagement established through the branches of effort, such as "the two-footed" and so forth. Regarding their "non-engagement in suchness," the term "always" refers to that which has become awakening as previously explained, and also to the yoginīs through seeing, touching, and the meditation that is about to be described. Now, the meditation, the conduct, and likewise the placement of the mantras are taught, beginning with "the fingers" and so forth. "In the center of the vajra maṇḍala" means in the center of the central [mandala]; one should meditate on the maṇḍala-cakra as before, which is the nature of method and insight. One's own movement in conduct is indicated by "the lion" and so forth. From the central position of the lord, Śvānāsyā (Dog-Faced) goes to the southern gate. The Sūkarāsyā (Pig-Faced) residing there also comes to the lord's position. In that way, Sūkarāsyā becomes the nature of Vajravārāhī, Kākāsyā (Crow-Faced), Ulūkāsyā (Owl-Faced), and Śvānāsyā. Śvānāsyā also, by the power of the positions, becomes the nature of Vajravārāhī, Kākāsyā, Ulūkāsyā, and Sūkarāsyā. Again, Sūkarāsyā comes to the eastern gate, and the Vajravārāhī residing there goes to the lord's position.

དེ་ཉིད་ཡང་བྱ་རོག་མ་དང་འུག་པ་མ་དང་ཁྱི་གདོང་མ་དང་ཁྭ་གདོང་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། སླར་ཡང་བྱང་གི་སྒོར་ཕྱིན་ནས་དེ་ལ་གནས་པའི་ཁྭ་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཡང་ནུབ་ཀྱི་སྒོར་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པའི་འུག་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ལྷོའི་སྒོར་འགྲོ་སྟེ། དེར་གནས་པའི་ཁྱི་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཡང་ཤར་གྱི་སྒོར་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཕག་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་སླར་བྱང་གི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ནུབ་ཀྱི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཁྭ་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཡང་ལྷོའི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་འུག་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཤར་གྱི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཁྱི་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཡང་བྱང་གི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཕག་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་སླར་ནུབ་ཀྱི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དབུས་ཀྱི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ལྷོའི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཁྭ་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཡང་ཤར་གྱི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་འུག་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཡང་བྱང་གི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཁྱི་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། །

That very [deity] also becomes the nature of Kākāsyā, Ulūkāsyā, Śvānāsyā, and Kākarāsyā. Again, having gone to the northern gate, she also comes to the place of the mistress, Kākarāsyā, who resides there. That very [deity] then goes to the western gate, and she also comes to the place of the mistress, Ulūkāsyā, who resides there. That very [deity] goes to the southern gate, and she also comes to the place of the mistress, Śvānāsyā, who resides there. That very [deity] goes to the eastern gate, and she also comes to the place of the mistress, Sūkarāsyā, who resides there. She then goes back to the northern gate, and she also comes to the place of the mistress, Vajravārāhī, who resides there. Again, she goes to the western gate, and she also comes to the place of the mistress, Kākarāsyā, who resides there. That very [deity] goes to the southern gate, and she also comes to the place of the mistress, Ulūkāsyā, who resides there. That very [deity] goes to the eastern gate, and she also comes to the place of the mistress, Śvānāsyā, who resides there. She then goes to the northern gate, and she also comes to the place of the mistress, Sūkarāsyā, who resides there. That very [deity] goes back to the western gate, and she also comes to the place of the mistress, Vajravārāhī, who resides in the central place. Again, she goes to the southern gate, and she also comes to the place of the mistress, Kākarāsyā, who resides there. That very [deity] goes to the eastern gate, and she also comes to the place of the mistress, Ulūkāsyā, who resides there. That very [deity] goes to the northern gate, and she also comes to the place of the mistress, Śvānāsyā, who resides there.

དེ་ཡང་ནུབ་ཀྱི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཕག་གདོང་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཡང་ལྷོའི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་རང་གི་གནས་སུ་ཡང་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་ཕག་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྔགས་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཨོཾ་བ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཁ་སྦྱར་གྱི་སྔགས་སོ། ། འདིར་བཤད་པ། ཨོཾ་དཾཥྚྲཱ་ཀ་རཱ་ལོ་གྲ་བྷཱི་ཥ་ཎ་མུ་ཁཱ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་བཛྲ་སཱུ་ཀཱ་ར་སྱཱ་ཡེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་གདབ་པ་རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བུམ་པ་ལྷག་པར་གནས་པ་དང་། གཏོར་མ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱི་ནས་ལས་ནི་ཡང་དག་བརྩམ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རྐྱེན་གྱིས་འདིར་སྣ་ཚོགས་པའི་དུད་འགྲོའི་གདོང་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་བསྒོམ་པ་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུད་འདིར་ཡང་གསུངས་པ། ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་དུད་འགྲོའི་གདོང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གཟུགས་ཅན་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པར་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཚོན་གྱི་སྒོམ་པ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རིགས་རྣམས་སུ་བྱའོ། །

Furthermore, she goes to the western gate. The sow-faced goddess residing there also comes to the place of the Lord. She then goes to the southern gate. The Vajravārāhī residing there also comes to her own place; such is the meaning. This refers to the nature of all [deities], such as Vajravārāhī and the sow-faced goddess. Regarding the phrase "arisen from mantra," the mantras of the goddesses are spoken, beginning with "Oṃ vada," which is the yugma (union) mantra. Here it is explained: "Oṃ daṃṣṭrākarālograbhīṣaṇamukhāya hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā." Likewise: "Oṃ vajrasūkarasyāyai hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā." Now, regarding the laying of the maṇḍala lines, beginning with "the seven channels," and so forth: the characteristics of the vases, the consecration of the vases, the offering of the bali cake, and so on, up to the point where it says, "thereafter, one should properly begin the ritual activity," are easy to understand. Now, regarding the meditation on the yoginīs with various animal faces due to the conditions of the karmavajra in order to perform all activities, it is also taught in this tantra: "The goddesses with various animal faces," and so forth. Regarding the phrase "the thirty-seven embodied ones," this refers to the thirty-seven families to be used for the meditation on the colored powders (rajas) in the maṇḍala when drawing the Cakrasaṃvara maṇḍala.

གང་གི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁམས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ལས། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དབྱེར་མེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བསྒོམ་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་ལས་བསྒྲུབ་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ། ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་ལྡན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དང་པོའི་སྦྱོར་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ལས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་སྟེ། འདིའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པ་སྟེ་རང་གི་རིགས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བ་རྣམས་སོ། ། འདིར་ཚིག་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕྲལ་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སཱུ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིག་དང་པོས་ཕག་གདོང་མའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལམ་གྱིས་སྐྱེ་འགྲོ་ལ་རྒྱས་བཏབ་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དྲན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་(འབྲལ་,འབྲེལ་)པ་རྣམས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དྲན་པར་བྱ་བ་སྟེ།

When, within the maṇḍala of the body, the thirty-seven elements—form and so forth—are the nature of the Blessed One’s reflected image, they arise from the ālayavijñāna as the cause of form. This is the meaning of the phrase: "the essence of indivisible vajra-wisdom, free from habitual tendencies and of the nature of the action-vajra." Taking that as the cause for the mind of meditation, this applies at all times when accomplishing the activity. Therefore, it is said: "Endowed with the application of the three samādhis." These are the initial application, the supreme king of the maṇḍala, and the supreme king of activity. One endowed with this yoga should meditate upon the yoga of the action-vajra; this is the meaning of "should be drawn." Furthermore, this is shown by the passage beginning with "seventy-two" and ending with "born from one's own family," which are easy to understand. Here, in order to establish the terminology, it is said in the vernacular: "the syllable sū," and so forth. By the first phrase, the Blessed Lady is she who seals all living beings through the path of the nature of the sow-faced one (sūkarāsyā). As for what that is, it is said: "one should recollect the innate suchness." Suchness refers to the characteristics of the manifold nature of phenomena (dharmatā), which are the relationship between the expressed and the expresser; it is to be recollected by way of the innate nature.

ཕག་གདོང་མའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁབ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་བྱ་བས་འདིར་འགྱུར་བའོ། ། སླར་ཡང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་འཁོར་བའི་དབུས་སུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཕྱུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་དུད་འགྲོའི་གདོང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱུགས་རྣམས་དེར་ཞུགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་དེའི་རང་བཞིན་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཚིག་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་སྔགས་དགོད་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་དུད་འགྲོའི་ཞལ་གྱི་ལས་ཐམས་ཅད་མ་བསྒོམས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ཕག་གདོང་མ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྔགས་དགོད་པ་དང་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། དུད་འགྲོའི་ཞལ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་གའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཆི་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་མོ། ། ལྷ་མོ་དུས་མིན་འཇོམས་པ་སྟེ། ། གཤིན་རྗེའི་མཆེ་བ་རྣམ་འཇོམས་མ། ། བསྒོམ་པར་བྱས་པ་སེམས་བདག་ཉིད། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་མ། །

The natures of the Sow-Faced Goddess are also the vajra needle and so forth, as explained previously; through these activities, they are transformed here. Furthermore, regarding the phrase "not the suffering of saṃsāra," even though they remain in the midst of saṃsāra, suffering, hatred, and so forth do not arise for the bodhisattvas. Therefore, those who are like cattle are called "Buddhas"; because those cattle with various animal faces and so forth have entered therein, one should understand them to be the very nature of the Blessed One Vajradhara, the state of Buddhahood itself. The phrase "He spoke this" and so forth is easy to understand. The words "Glorious" and so forth are the concluding words of the chapter; by the word "and so forth," the arrangement of mantras, the meditation on the maṇḍala wheel, the conduct, all the activities of the various animal faces without meditation, and the characteristics of complete purity are included. This concludes the explanation of the tenth chapter, titled "The Detailed Teaching on the Nature of the Ritual for the Sādhana of the Animal Faces, the Generation of the Sow-Faced Goddess, the Entry into the Maṇḍala, the Arrangement of Mantras, the Meditation on that Maṇḍala, and the Conduct," from the Ship, a commentary on the Śrī-Ḍākinīsaṃudra-mahāyoginī-tantrarāja. "She who conquers death, the goddess who conquers untimely death, she who utterly destroys the fangs of Yama—meditating upon her, the self of mind, she who possesses the form of the Blessed One."

ཐོག་མར་གཤིན་རྗེ་བརྟན་བཏུད་ནས། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་བླ་མའི་བཀས། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་བཤད་བྱ་ཉིད། ། ད་ནི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་འཆད་དེ། དེ་ནས་བརྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདུས་པ་དང་འཆི་བའི་མཚན་མ་མཐོང་བ་སྟེ། བརླག་པར་བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གསལ་བར་ཉོན་ཅིག་སྒོམ་པ་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་སླུ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དུས་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དུས་བཞི་རྣམས་སུ་ལོ་རྣམས་ལ་བྱང་དུ་བགྲོད་པ་དང་། ལྷོར་བགྲོད་པ་དང་དཔྱིད་དང་སྟོན་གྱི་ནམ་ཉི་མ་མཉམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་རྣམས་ལ་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ལ་སོགས་པ་གྲ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་དང་། བསྐྱེད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ནམ་ཕྱེད་དང་ཉིན་གུང་དང་ཐོ་རངས་དང་སྲོད་ཀྱི་ཐུན་མཚམས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་བདག་པོའོ། ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ནི་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་བཤད་དེ། ཉེ་བའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ལས་གཉིས་དག་ཏུ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནག་པོ་དང་སེར་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་སྤྱོད་དང་། རེངས་པ་དག་གོ། ། ཐོག་མར་ཡི་གེ་གཉིས་ཅན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡཱ་མའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལྟར་དུས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདྲི་བའོ། །

First, having bowed to the steadfast Yama, I shall explain the commentary on that [tantra] by the command of Vajradhara and the Guru. Now, the eleventh chapter is explained, beginning with the words "Then, the steadfast yoga," and so forth. "Yoga" refers to the gathering of the characteristics of the time of untimely death and the seeing of the signs of death; it refers to the characteristics of the meditative instructions of the yoga that will be explained for the purpose of destroying [death]. These shall be explained here: "Listen clearly, O meditators," which refers to the deception of death for one's own retinue. Therefore, it is said: "The four times," and so forth. Thus, during the four times, in the years, at the junctions of the northern and southern solstices and the two equinoxes of spring and autumn, one should know the lords and the generation of those residing in the corners, such as the steadfast Yama, from the external perspective. Internally, they are the lords of birth at the intervals of midnight, midday, dawn, and dusk. This is the general statement for all of these. Now, the steadfast Yama is explained by the words "The nearby island," and so forth. "In the two actions" refers to the rites of sorcery and immobilization by means of the two colors, black and yellow. "First, the two-syllable [mantra]" refers to the two syllables of Yāma. Thus, from the words "At the untimely [time]" up to "I," the steadfast Yama asks the Blessed One.

དྲི་བ་དེ་བསལ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། ། ཅི་གསུངས་པ། དུས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཁའ་སྤྱོད་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་སྒོམ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་དགོད་པ་གསུངས་པ། ཁ་དོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་ཅན་སྒོམ་པ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཅན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཁའ་འགྲོ་མ་གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་ཁ་དོག་ནག་མོ་སྟེ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། སྒོམ་པ་པོ་ནི་ཚོར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཅན་མ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་ཁ་དོག་སེར་མོ་སྟེ། རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རང་གི་སེམས་སྒོམ་པས་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་བདེ་བ་སེར་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་ཀྱི་གཙོ་མོའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེའི་གྲྭར་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མའི་གནས་སུ་སོང་ནས། གཤིན་རྗེ་བརྟན་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་དབུས་སུ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཉེ་བར་འོངས་ནས། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཙོ་མོའོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་རྣལ་འབྱོར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་གང་གི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་དེའི་ཚེ།

To resolve that question, the Blessed One spoke. What was said begins with "At the improper time" and so forth, up to "the state of the sky-farer," which is easy to understand. Now, the meditation, the conduct, and likewise the placement of the mantra are taught, beginning with "The color" and so forth. Regarding "the embodied one who meditates": the "embodied one" is the ḍākinī whose nature is the aggregate of form; at that time, she is black in color. This is intended to mean the black bliss that is the characteristic of one's own mind. The meditator is the one whose nature is the aggregate of feeling. At that time, she is yellow in color. This means the yellow bliss that is the wisdom of self-awareness, the ultimate clarity attained through meditating on one's own mind. The rest is easy to understand. "She is the principal lady in the center of the maṇḍala" means that having gone to the location of Yamadāḍhī in the southeast corner—the nature of the eight ḍākinīs such as Vajravārāhī—she becomes the nature of Yamadāḍhī. Yamadāḍhī, who resides there, then approaches the central position of the lord and becomes the nature of Vajravārāhī, the ḍākinīs, and so forth. Therefore, she is the "principal lady." Thus, "the yoga of the thirty-seven-fold self" means that when the yoga of the factors of awakening, such as the thorough abandonments and so forth, becomes the thirty-seven-fold nature of Vajravārāhī, at that time—

གནས་ཀྱི་དབང་གིས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། དེས་ཡང་སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་འདི་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་ཁ་སྦྱར་གྱི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ས་ཧ་སྲ་བྷུ་ཛཱ་བྷཱ་སུ་རཱ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་བཛྲ་ཡ་མ་དཱ་དྷཱི་ཡེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བ་བསླུ་བ་དང་ཟླ་བ་རྒྱུ་བའི་དབྱེ་བས་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་དང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་སྔགས་དགོད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཁོར་ལོ་འཆི་བ་སླུ་བ་མོ། ། ལོ་དང་ཟླ་བ་ཟླ་ཕྱེད་དུ། ། འཕེལ་བའི་ཉི་མའི་དུས་ཅན་མ། ། དེ་རྣམས་སུ་ནི་ཡང་སྡུད་བྱེད། ། གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མ་བཏུད་ནས། ། འཆི་བ་མེད་པ་ཐོབ་འདོད་ཀྱིས། ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རབ་རྟོགས་བྱེད་པའི། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་བྲི་བར་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། ། དེ་ནས་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་མོ་འདུལ་བའི་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྤྲུལ་པས་གདམས་ངག་གིས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིས་དེ་ལྟར་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བ་དབང་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།

This is the certainty of all these [deities] by virtue of their locations. Furthermore, regarding the phrase "by the one whose nature arises from mantra," it means arising from the mantra that is about to be explained. The sandhyābhāṣā mantra is taught beginning with the syllable Oṃ: Oṃ sahasrabhujābhāsurāya hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Likewise: Oṃ āḥ hūṃ vajrayamadāḍhīye hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. The remainder is easy to understand. This concludes the explanation of the eleventh chapter, titled "The Detailed Exposition of the Application of Yamadāḍhī, the Characteristics of Generation, the Instructions for Meditation according to the Divisions of the Moon’s Movement and the Deception of Death, and the Arrangement of the Wandering and the Mantra," from the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ḍākarṇava Yoginī Tantra. The Wheel that Deceives Death: Within the years, months, and fortnights, She who possesses the time of the increasing sun Gathers them all once again. Having bowed to Yamadūtī, Desiring to attain immortality, I shall write a commentary That brings about the realization of the vajra words. Now, the explanation of the twelfth chapter is taught, beginning with "Then, Yamadūtī..." and so forth. This refers to the instruction to be explained by the emanation of Vajravārāhī, the goddess who subdues Yamadūtī. The phrase "by which" means that by this [method], untimely death is brought under control.

གང་འདོད་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དེ་བརྒྱལ་ཞིག་ན་ཁམས་ཟད་པས་དབང་པོ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་དབང་གིས་སོ། ། ཡང་ན་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བ་ཡང་བསླུ་སྟེ་ཁམས་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དཔྱིད་ཀྱི་ཉིན་མཚན་མཉམ་པའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་གཡས་པའི་བུ་གར་སྲོག་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་དུས་སུ་ཡང་སྟེ། ཕོ་ཉ་མ་འབྱུང་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དབུ་མར་རྩོལ་བའི་སྲོག་རྒྱུ་བའི་དུས་རྣམས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་མཐའ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། ། གཤིན་རྗེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་སྲོག་གི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་བཞི་རྣམས་དང་དབང་པོ་དྲུག་དང་ཡུལ་དྲུག་རྣམས་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་བཞི་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་བཅུ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྲོག་གི་ནུས་པ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྲོག་འབབ་པའོ། ། ཁམས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་ཀྱང་རྒྱས་སོ། ། སླར་ཡང་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཁྲོས་པས་འཇོམས་པ་པོའི་དབུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ནུས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རི་མོ་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་བབས་པར་གྱུར་པས་ཁམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་བ་གསུངས་པ། མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉི་མར་བདུན་པ་མཉམ་སོང་བར། །

Whatever is desired brings about nirvāṇa, for if one faints, it is due to the fact that the elements have been exhausted and the faculties lack power. Alternatively, through the stability of the supreme, untainted application, even untimely death is deceived, because the elements are stable. The so-called "time of the equinox in spring" refers to the time when the vital breath flows through the right nostril; this is the characteristic of the messenger's emergence. As for the phrase "at the times when the vital breath flows through the central channel," which will be explained later, it refers to the end of the five maṇḍalas, and is described in that way. From the words "of Yama" up to "clear," it is easy to understand. Thus, by the phrase "the power of the vital breath" and so forth, there are the five aggregates, the four elements, the six faculties, the six objects, and the four faculties of action. Thus, the power of the vital breath, which consists of nineteen aspects, is the flow of the vital breath that is the nature of all elements. Through the expansion of the elements, the vital breath also expands. Furthermore, the phrase "here" refers to the power of the one who destroys those elements through intense wrath, characterized by the breath; because it has descended into the inverted lines, the elements will decline. Regarding the inverted flow of that, it is said: "equal," and so forth: "When the seventh has gone equally to the sun."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་ནས་བརྩམས་ནས་འཕོ་བའི་བར་ཇི་སྲིད་དུ་ཟླ་བ་བདུན་པ་སྐྱེ་བའི་སྐར་མར་དེའི་ཚེ་པཱུཥྞའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཉམ་པའི་དུས་སོ། ། པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བདུན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མན་ངག་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པར་འབབ་པ་ཅན་གྱིའོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བཤད་པ། དབུས་བདག་པོའི་གནས་ནས་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་སྲིན་པོའི་གྲྭར་འགྲོའོ། ། དེར་གནས་པའི་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡང་འོང་སྟེ་དེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གང་དུ་རྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གང་ཕྱིར་ཀ་སོགས་གཟུགས་ཅན་མ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ཉམས་ནས་འགྲོ་བས་ཁོ་བོས་འདིར་མ་བཤད་དོ། ། ཁ་སྦྱར་གྱི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨོཾ་པ་ར་ཤུ་པཱ་ཤོ་དྱ་ཏ་ཤཱུ་ལ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དྷཱ་ར་ཎི་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་ཧཱུྃ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་བཛྲ་ཡ་མ་དཱུ་ཏཱི་ཡེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངག་གོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་། སྔགས་དགོད་པ་དང་།

Regarding the phrase "thus it is said," starting from the explanation of one's own respective birth up until the transition, as long as the seventh month is the birth star, at that time it is called the "Puṣṇa period," which is the period of equality. The seven elements, such as the skin and so forth, are those that flow in a perverted manner and so on, according to the pith instructions that will be explained. The rest is easy to understand. Therefore, the phrase "the messenger" and so forth refers to the meditation on the nature of the maṇḍala of Yamadūtī. The explanation of the "all-pervading conduct" is as follows: from the central abode of the Lord, Yamasthirā goes to the corner of the rākṣasa. Residing there, Yamadūtī also comes to the abode of the Lord, and she becomes the nature of Vajravārāhī and Yamasthirā. Yamasthirā becomes the nature of Vajravārāhī and Yamadūtī. From the phrase "where the skill" and so forth, up to "because the forms are Ka and so forth," it is easy to understand. However, this should be known from the pith instructions of the Guru; since it would be lost if it were to decline, I have not explained it here. The mantra of the union is spoken: Oṃ vapa, and so forth. Oṃ paraśupāśodyataśūlakhaṭvāṅgadhāraṇi hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā hūṃ. Likewise: Oṃ vajrayamadūtyai hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. All the remainder is easy to understand. The phrase "Glorious" and so forth is the statement that completes the chapter. By the word "and so forth," the meditation on the maṇḍala and the arrangement of the mantras are included.

འཆི་བ་བསླུ་བའི་འཁོར་ལོ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་མན་ངག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྐྱེད་པ་དང་། འཆི་བ་མཚོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་། སྔགས་དགོད་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་པའི་གདམས་ངག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། གནད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་གཅོད་པ་མོ། ། འཆི་བའི་མཚན་མ་རྣམས་འཛིན་པ། ། རིག་པ་ཡི་ནི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས། ། མཆེ་གཙིགས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ། ། མཆེ་གཙིགས་མ་ལ་བདག་བཏུད་ནས། ། རང་གི་སྦྱོར་བ་རྫོགས་པ་མོའི། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཤིན་རྗེ་མཆེ་གཙིགས་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བཤད་དེ་དེའི་དངོས་པོ་ཉན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ལྟ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་གཡོགས་པའི་ལས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཟུག་རྔུས་བསྲེག་པའོ། ། གུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གཟེབ་པོ། ། འདིར་ཡང་། གང་ཞིག་གང་གིས་ལས་བྱས་པ། །

This is the nature of the characteristics of the wheel for deceiving death and various pith instructions. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of yoginī tantras, this is the explanation of the twelfth chapter, which extensively teaches the generation of the nature of the characteristics of Yamadūtī, the wheel symbolizing death, the meditation on the maṇḍala, the arrangement of the mantra, the conduct, and the presentation of various instructions. The Verses on the Essential Points: Grasping the signs of death, Characterized by the nature of awareness, Relying on the yoga of the natural state, She who has bared fangs and is the cause of bliss— Having bowed to her who has bared fangs, I shall explain the commentary On her own perfected application. Now, the commentary on the thirteenth chapter is explained. It begins with the words, "Then Yamadaṃṣṭriṇī," and so forth. Why is this explained? It is said: "Listen now!" to those who wish to hear the actual nature of that. If one asks what that is, it is said: "Of sentient beings," and so forth. "By the fault of habitual tendencies" means by the actions performed at all times, which are completely veiled by former habitual tendencies; therefore, they are scorched by the thorn of suffering. "Gur" refers to the cage of the body. Here also: "Whatever action was performed by whom..."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དུས་སུ་གང་ཞིག་གང་གི་སྐད་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་ཉི་མ་དང་ཟླ་ཕྱེད་དང་ཟླ་བ་དང་ལོ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ལས་དམན་པ་དང་འབྲིང་པོ་དང་དྲག་པོ་རྣམས་རབ་ཏུ་བྱས་པ་དེའི་དུས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་ཡང་གཟེར་བ་པོ་དང་སྲེག་པར་བྱེད་དེ་བཞེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། ཅི་དེའི་གཟེར་བའི་གནས་ཀྱི་ཚད་རྣམས་གསུངས་པ། བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གནད་རྣམས་རྩའི་ཁའི་མཚམས་སུའོ། ། དེ་གང་དུ་དེ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གདམས་ངག་གིས་འདི་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དེ་ལྟར་འཆི་བ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། མཆེ་གཙིགས་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེད་པའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་བསླུ་བའོ། ། འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། རྩ་བ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་ཁུ་བསྒྲུབ་པར་བྱས་ནས་དེ་འདིར་གསུངས་པ། རྩ་བ་བཅུ་རྣམས་བཟུང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། པཋ་ད་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། ། ཨུ་དུམྦཱ་ར་ཨུ་ཤི་ར། ། ཨེ་རཎྜིའི་རྩ་བ་དེ་བཞིན། ། ཤྭེ་ཏ་པ་ར་ཛི་ཏ་སླར། ། བྷྲྀཾ་ག་ར་ཛ་པཱ་ཌ་ལྱ། ། འཁོར་ལོའི་མཚན་མ་བོ་དེ་ཙེ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་རྣམས། ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་འཇོམས། ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཆ་མཉམ་པར། ། དུམ་བུ་དུམ་བུར་བྱ་བའོ། ། ཆུ་ནི་མར་ནག་ཉི་ཤུར་འགྱུར། ། རྩ་བ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ། ཆ་གསུམ་ཟད་པར་བྱས་ནས་ནི། ། བསྡུས་པ་གཅིག་ནི་གཟུང་བར་གྱིས། །

Regarding the phrase "thus it is said": at the time of the previous bodily state, whatever inferior, middling, or fierce actions were performed during moments, instants, days, fortnights, months, years, and so forth, they will cause piercing and burning at the time of their actual occurrence. This is the certainty of the Blessed One. As for the measure of the locations of that piercing, it is stated as "eighty-four," and so forth; these vital points are at the junctions of the channel openings. Regarding the phrase "where those reside," it refers to the instructions that will be explained, such as "one should place these in the center," and so on. This is easy to understand up to the point "all deaths." The phrase "the state of baring fangs" is a deception through the meaning of the generative syllables that will be explained. Here, the phrase "it will occur" refers to the specific application taught: "the ten roots." Having prepared the oil, it is stated here: "The ten roots to be taken are: patha, kaṇṭakārī, udumbara, uśīra, likewise the root of eraṇḍa, śvetaparājita, bhr̥ṅgarāja, pāṭalā, the wheel-marked bodhicī, and many others such as these. They subdue wind, bile, and phlegm. All of these should be taken in equal parts and cut into pieces. The water should be twenty times the amount of the oil. Having reduced the roots together with the oil to three parts, one should take the single condensed essence."

བཙོད་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རྣམས་ཀྱི། ། དྲི་ཞིམ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲེ་བར་བྱ། ། ཡང་ན་འདི་རྣམས་རྩ་བ་རྣམས། ། སཱ་ལའི་ལོ་མ་དེ་བཞིན་འདིར། ། པྲཥྛིའི་ལོ་མ་བྲྀ་ཧ་ཏི། ། གཟེ་མ་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། ། པཱ་ཌ་ལི་དང་དེ་བཞིན་གསེར། ། ཀསྨ་རི་དང་གྷི་གླ་མརྟ་སླར། ། བིལ་བའི་རྩ་བ་དང་ནི་བཅུ། ། སྔོན་བཞིན་དུ་ནི་བྱ་བ་སྟེ། ། མར་ཁུ་གདུ་བྱ་ཕྱི་ནས་ནི། ། ཨ་བྷ་སོགས་འདབ་རྣམས་ཀྱིས་བསད། ། ཡང་ནི་སྔོན་དུ་གནས་དེ་གསུངས། ། མར་ཁུར་ལན་ཅིག་གདུ་བར་བྱ། ། ཇི་སྲིད་ཆུ་ནི་ཟད་པ་ན། ། དྲི་ཞིམ་པོ་ནི་མང་པོ་སྦྱིན། ། སྒྱེད་བུ་བསྐུར་ནས་ཕྱི་ནས་ནི། ། རྩ་བ་བཅུ་ནི་གཟུང་བ་ཡིས། ། དེ་ཡིས་ཟུག་རྔུ་ལ་མཉེ་བྱ། ། སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་གཞན་མི་ཐུབ། ། ཁྱབ་འཇུག་ཞེས་བྱ་ཎཱ་ཡ་ནའི་མིང་། ། མར་ནག་འོད་ཟེར་ལྡན་པ་ནི། ། མཐའ་མ་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། ལྷག་མ་སྔོན་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་མགོ་བོར་གཟུང་བར་བྱའོ། ། སྣ་སྨན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་མར་ནག་བཟུང་ནས་སོ། ། རང་བྱུང་ཁྲག་གིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུམ་བུའམ་ལེའུ་དང་རྟོག་པ་རྣམས་སུ་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་གདམས་ངག་བཤད་པ་རྣམས་དེར་གདམས་ངག་གི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཟུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བག་ཆགས་ཀྱིས་བཟུང་བས་གདམས་ངག་འདི་གསུངས་པ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡའི་ཡི་གེ་རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྡ་ཅན་ནོ། །

One should mix fragrant substances such as lac and the like. Alternatively, these are the roots: the leaves of the sāla tree, likewise the leaves of the prastha, the vṛhatī, the kantakārī, the pāṭalī, and likewise gold, kasmari, ghṛta, māṃsī, the root of the bilva—these ten. One should proceed as before; subsequently, the clarified butter (ghṛta) is to be boiled. Then, with the leaves of abhaya and so forth, it is killed. Furthermore, that previous location was taught; the clarified butter should be boiled once. As long as the water is not exhausted, much fragrance should be added. Having placed the tripod, and then by taking the ten roots, one should rub the pain with that. Mahābala, Ajeya, and the one named Viṣṇu—the nāyana—the dark oil possessing rays, the one ending in the final [letter] should be accomplished. Thus it is said. Having performed the remainder as before, it should be held at the head. By the words "nasal medicine" and so forth, the Vairocana oil is taken. The "Ocean of Application of Self-Arisen Blood" refers to the instructions on the application of various syllables explained in the sections, chapters, and kalpas of all the yoginīs. From the holding of that great ocean of instructions, this instruction was spoken. Regarding the words "which" and so forth, it is the meaning of the syllable ya. Thus, the syllable ya is the signifier of all the winds.

དེའི་ཚེ་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་རེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣའི་བུ་གར་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་རྩ་འབབ་པའི་དུས་སུའོ། ། དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། དབུས་ཀྱི་ནང་དུ་མཚོན་པ་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གཡས་སུ་བགྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་གར་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་དུས་སུའོ། ། དམ་གྱི་ཡི་གེ་ནི་དམ་གྱི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། ཚིགས་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་ཚིགས་པར་སྲོག་འཛིན་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བུག་གཟེར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབིགས་པར་བྱེད་པ་པོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་དེས་ཏེ། གང་གི་དུས་སུ་གང་དང་འདྲ་བ་གང་གི་གནས་སུ་གཟེར་བར་འགྱུར་རོ། ། གནས་དེ་རྣམས་སུ་དེར་བུ་གར་འབུགས་པ་སྟེ་རང་གི་སེམས་དེར་བཏང་ནས་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གཞུག་པའོ། ། དབྱུ་གུ་དེའི་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་སོ་སོར་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་དབྱུ་གུ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཧྲིལ་ཧྲིལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེ་གེའི་དོན་ཏེ་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ལྟེ་བ་དང་མགྲིན་པ་དང་མགོ་བོའི་སྙིང་པོ་ལའོ། ། ཥའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་པདྨ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ངོ་། ། ཀྱང་གི་ཡི་གེས་པདྨ་བཞིའི་རྩའི་འདབ་མ་རྣམས་ཏེ་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་ཡང་ངོ་། །

At that time, "in each maṇḍala" refers to the occasion when the channels of the five maṇḍalas flow into the nostrils. "In the center" is the meaning of the syllable ma; "indicated within the center" means it should be indicated at the end of all the wheels of the wisdom maṇḍala of the central [channel]. "Thus, moving to the right" refers to the time when [the wind] flows intensely into the right nostril. The syllable dam is the meaning of the syllable dam. "In all the joints" means that because the life-sustaining wind is held at the tips and joints of all the channels, it proceeds into emptiness. "The one who pierces the holes" refers to that Lord of Yogis who performs the piercing; at whatever time, in whatever manner, and in whatever location the piercing occurs. In those locations, "piercing the holes" means that having directed one's own mind there for the sake of analysis, one thoroughly enters into authentic emptiness. "The moment of that stick" is explained as the stick of the individual channels flowing [therein]. "Thus, hril-hril" is the meaning of the syllable ta, which serves as the sign. By the word "and so forth," it refers to the heart-mantras of the navel, throat, and head. It is the meaning of the syllable ṣa, which refers to the lotuses. Likewise, it applies to all the joints as well. By the syllable kyang, it refers to the petals of the channels of the four lotuses, as well as the channels of all the joints.

ཧྲིལ་ཧྲིལ་བྱེད་པ་ནི་གཟེར་བ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་འཆི་བ་བསླུ་བ་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྲེལ་ལོ། ། དབང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། སླར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སོང་བའི་དུས་སུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འཇལ་བ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སོང་བས་གནས་པའོ། ། རྩའི་ཡི་གེས་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་སྦྱངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཏང་བས་དེས་དབང་པོ་རྣམས་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཏེ། སྟོང་པ་དེས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཅིག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་གདམས་ངག་འབའ་ཞིག་གིས་འཆི་བ་བསླུ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་འཐོབ་སྟེ། འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེས་པ་གསུངས་པའོ། ། སྟོང་ཉིད་ཏིང་འཛིན་བགྲོད་བྱས་ནས། ། རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་པ་དེ་ནས་ཡང་། ། འོད་གསལ་བ་ཡི་གནས་དེ་ཡིས། ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་བརྒྱད་དུ་བཏགས། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་འདི་ཡིས་སླར་ཡང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་གསུངས་པ། ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding "entirely": "making entirely" refers to the piercing, the consciousness, and the activities; one should understand that by making these into emptiness, death is cheated. This is the connection. "The faculties" is the meaning of the letter i. Furthermore, at the time when the signs of consciousness have become the emptiness of consciousness, all the eyes and so forth abide having definitely become free from desire through the very act of measuring. By the letter of the channels, the faculties of action are also [included]. Why is that? It is said: "In that way," and so forth. "By purifying the faculties" means that by first sending the consciousness into emptiness as previously explained, the faculties are thereby purified. Because the nature of all consciousnesses arises from the faculties, through that emptiness, all of these are purified into emptiness; this is what is meant by "by those absorptions." It is not that death is merely cheated by the instructions of the mind alone; rather, from that, the naturally luminous state of perfectly complete awakening is attained. "There is no doubt about this" is the certainty spoken by the Blessed One. "Having traversed the absorption of emptiness, Then, from that eighth consciousness, By means of that state of luminosity, The eight, such as the illusory, are designated." Thus, the pith instructions for the practice of the sādhana are again taught by this: "The jewel," and so forth.

མྱོས་བྱེད་འབབ་པ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བ་འབབ་པ་མོ་དབུ་མ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་སྐུད་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ཏེ་དེ་ཉིད་གཤིན་རྗེའི་མཆེ་བ་འཇོམས་མ་སྟེ། འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་གནས་པའོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་དགོད་པ་གསུངས་པ། ཁ་དོག་དམར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བདག་པོའི་གནས་ནས་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མ་རླུང་གི་གྲྭར་སོང་ནས་གཤིན་རྗེ་མཆེ་གཙིགས་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་གཤིན་རྗེ་མཆེ་གཙིགས་མ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་དང་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། ཨོཾ་བ་བྱཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡི་གེ་རེ་རེ་བར་དང་མཚམས་སུ་ཁ་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་བཤད་པ། ཨོཾ་བྱཱ་གྷྲཱ་ཛི་ནཱམྦ་ར་དྷ་རཱ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་བཛྲ་ཡམ་དཾཥྚྲཱི་ཎཱི་ཡ་ཀེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལ་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་མྱོས་བྱེད་འབབ་པ་མོའི་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསམ་པར་བྱའོ། ། བརྒྱ་ཕྲག་འབུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་གསུངས་པ་སྟེ་སྡོམ་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "the one who flows with intoxication": she is the one in whom the bliss of self-awareness flows, who moves through the entire central channel (avadhūtī), and who, having been released in the form of a thread, pervades the entire body at all times. She is the one who destroys the fangs of Yama, abiding within death and birth. The rest is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra, the conduct, and the placement of the mantras are taught, beginning with the words "red-colored" and so forth. Regarding the phrase "in the center of the vajra maṇḍala": here, from the position of the Lord, Yama’s Messenger (Yamadūtī) goes to the wind-corner and transforms into the nature of Yama’s Baring-Fangs (Yamadaṃṣṭrī). Abiding there, Yama’s Baring-Fangs comes to the position of the Lord. There, she transforms into the nature of Vajravārāhī, Yama’s Firm One (Yamasthāvarī), and Yama’s Messenger. Thus, the mantra syllables of these are taught, beginning with "Oṃ vā vā" and so forth. Each syllable is joined at the intervals and junctions. That is explained as: Oṃ vāghrājināmba radhārāya hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Likewise: Oṃ vajrayamadaṃṣṭriṇīyake hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Regarding the phrase "in the center": one should visualize the maṇḍala-cakra in the center of the "intoxicating flow" of the avadhūtī as previously explained. The phrase "hundreds and hundreds of thousands" refers to what is proclaimed and taught in the Abhidhāna, meaning the Great Ocean of Samvara.

འོན་ཀྱང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་བ་བསླུ་བའི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འོད་གསལ་བར་བྱས་ནས་སོ། ། མངོན་སུམ་དུ་བླ་མ་མཆོག་མཉེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ནི་དགེ་བར་མཛད་པའི་བླ་མ་སྟེ་དེ་མཉེས་པར་བྱས་པས་བྱིན་པ་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་གོ། ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཏེ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟོག་པའི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མན་ངག་གོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་མཚན་ཉིད་དང་རང་བཞིན་ཀྱང་ངོ་། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་གཤིན་རྗེ་མཆེ་གཙིགས་མའི་མཚན་ཉིད་བསྐྱེད་པ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དུས་མིན་འཆི་བ་བསླུ་བ་མོ། ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་གྱི། ། རང་བཞིན་གྱི་ནི་གཟུགས་ཅན་མ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་འཆི་མཐའ་ལ། ། བསྒོམ་པ་བྱས་པས་རབ་གྲོལ་བའི། ། གཤིན་རྗེ་འཇོམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ། བདག་གིས་བླ་མ་གང་དྲན་པས། ། དེ་ཡིས་གསུངས་པ་རབ་བཤད་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་རྒྱས་པར་བྱས་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

However, "that" refers to the so-called "state of all-emptiness," which is the quintessential instruction for deceiving death for all; this is done by means of the clear light. "Directly please the supreme guru" means that the "supreme" is the guru who acts virtuously; by pleasing him, one receives the instructions for great awakening. Furthermore, "having made manifest" means by means of the ten signs, such as smoke and so forth. The phrase "he spoke this" and so forth is easy to understand. By the words "Glorious" and so forth, the quintessential instructions for the completion of the conceptual [practice] are given. By the word "and so forth," the meditation on the maṇḍala, the conduct, the arrangement of the mantra, the characteristics, and the nature are also included. This concludes the detailed explanation of the thirteenth chapter, which establishes the nature of the entry into the generation, meditation, conduct, mantra-arrangement, and application of the characteristics of Yamadaṃṣṭriṇī, from the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of Yoginī tantras. She who deceives untimely death, The embodiment of the nature of the samādhi Of all tantras, To her, Yamāntakī, who grants liberation Through meditation at the end of death, I prostrate. Recalling my guru, I shall explain What he has spoken. Now, the fourteenth chapter is explained in detail, beginning with "Then, Yamāntakī..." and so forth.

དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནས་པ། དེ་ཡང་འཇོམས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའི་འཇུག་པ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་འདིས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཚིག་གིས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བས་ན་དུས་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། འདིར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་འདུས་པ་སྟེ་ཚོགས་པར་བྱས་ནས་སོ། ། ཙའི་ཡི་གེས་དཔའ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་པར་བྱས་ནས་སོ། ། གུས་པས་དྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མཆོད་པའི་རྗེས་སུ་སྟེ། དེ་ཉིད་གུས་པ་སྟེ་གུས་པ་དང་བཅས་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པ་གསུངས་པ། འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་འཇུག་པ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་གཉིས་དྲིས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དྲིས་པའི་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གསུངས་པ། སྒྱུ་མའི་འཇུག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་འཇུག་པ་ན་སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ན་ཡང་དེ་ལྟར་བདེན་པའི་མི་བདེན་པར་མཐོང་ངོ་། །

"Then" (atha) refers to the point immediately following the thirteenth chapter. Furthermore, "the Destroyer" (Vināśinī) refers to the entry of Yamāntakavināśinī, which is generated by the characteristics that will be explained, and so forth. "By whom" refers to this sign. "The one who goes to the far shore" (pāragāminī) refers to the words of the Guru Vajradhara; because one goes to the far shore of the ocean of existence, the connection is that those who abide in the three times should explain it. Here, the "assembly of yoginīs" refers to the gathering of Vajravārāhī and the other vajra yoginīs, as numerous as the atoms of Mount Meru. By the letter ca, an assembly is also formed by the inexpressible-inexpressible heroes. "Having asked with devotion" means that after prostrating to the Blessed One and making various offerings, one asks; that itself is "devotion," meaning "with devotion." As for "what" was asked, it is stated: "the entry," and so forth. With a single verse, the two terms "entry" and "going to the far shore" are asked. In response to that question, the Blessed One speaks the answer, beginning with "listen," and so forth: "the illusory entry," and so on. Just as when an illusory woman enters, the illusionist sees her as neither true nor untrue, wherever he may be.

དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མི་བདེན་པའི་སོ་སོར་གསལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་རྫས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་གིས་བཤད་དེ། ལྷ་མོ་དབང་པོའི་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་དབང་པོའི་དྲ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་མིག་འཕྲུལ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། མ་རིག་པར་གྱུར་པས་ཡང་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་། ། ལག་པའི་ལས་དང་སེམས་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མར་འཇུག་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འོན་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་མེད་དོ། ། སོ་སོར་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པས་མེད་དོ། ། ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ཀྱང་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་མེད་པ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྲེག་གོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཛིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་འཆི་བའི་དུས་སུ་དངོས་པོ་ཡང་སླུ་བར་བྱེད་དོ། ། གཅིག་ཏུ་ན་ཡང་འཆི་བའི་དུས་སུ་བསླུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་བ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ། འཆི་བ་མེད་ཅིང་བསླུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟན་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ངེས་པའོ། །

Thus, because all the nets of meditation engage with the substance of direct perception—the individual clarity of the unreal activities of the mind—it is a common expression. It is explained by these eleven points. Regarding the "Goddess Net of the Senses": just as those who employ the net of the senses display various illusions, so too, through the power of ignorance, everything is seen. This is because of the attachment of the hand's action and the mind. Likewise, the yoginīs enter into the wisdom goddess Yamāntakī; through attachment to the wisdom of the bliss of yogic meditation, they nevertheless see. Yet, in that meditation on yoga and so forth, there is nothing. Even that which has become individually clear does not exist because of its natural emptiness. Even through analytical investigation, it is like the moon in water—it does not exist. Thus, regarding the phrase "entering into its own nature": those without merit who commit non-virtuous deeds are scorched by the sufferings of death and so forth. However, for those yogins endowed with merit who uphold suchness, even the reality of the time of death is deceptive. Furthermore, it is not that there is deception at the time of death; "supreme" means attaining the supreme nirvāṇa. Because one goes beyond saṃsāra, characterized by desire and so forth, there is no death and no deception. The teaching that it is merely stable against the aggregates of the afflictions is the certainty of the conventional and the ultimate.

ད་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མན་ངག་གསུངས་པ། སྟོན་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དང་ལས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ནས་དོན་དམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་གསུངས་པ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་སྟེ་དོན་དམ་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་འདིས་དེ་ལྟར་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། སྲོག་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐོག་མེད་ཡུད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ། ཁ་དོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བསྒོམ་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ལྷན་སྐྱེས་སྦྱོར་བས་རྡོ་རྗེ་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མར་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེའི་སྦྱོར་བས་ནི་འཕོ་བ་མེད་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དབུས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཁ་སྦྱར་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། ཨོཾ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཨོཾ་མ་ཧཱ་དྷཱུམྠཱནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝ་པུ་ཥཱ་ཡ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་བཛྲ་ཡ་མ་མ་ཐ་ནཱི་ཡེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཕཊ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་བྱ་བའོ། །

Now, the pith instructions on the nature of the purpose and function of both the conventional and the ultimate are taught, beginning with the words "In autumn" and so forth, up to "is expressed." This, including the agent and the action, is easy to understand. Therefore, from the words "The childish" and so forth, up to "their own characteristics," this is the conventional, which is also easy to understand. Then, the non-dual ultimate is taught, beginning with the words "Furthermore" and so forth; these two verses describe the action and the agent, which is the ultimate, easy to understand. Likewise, here, in this manner: The application for untimely death is taught, beginning with the words "The movement of the vital breath" and so forth, up to "the beginningless moment," which is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra, the placement of the mantra, and the conduct are taught, beginning with the words "The colors" and so forth; the meditation is easy to understand. Regarding the words "By the yoga of the coemergent, the Vajra-holder": by the maṇḍala entering the central channel, there is the coemergent; by that yoga, there is no transference. "The Vajra-holder" means that one must meditate upon him in the center, as will be explained. Thus, the syllables of the joined mantra are taught, beginning with "Oṃ ma" and so forth: Oṃ mahādhūmāndhakāravapuṣāya hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Likewise: Oṃ vajrayamamathanyai hūṃ hūṃ phaṭ phaṭ svāhā. Thus it is said.

ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ཐིམ་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་བྱེད་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གསུངས་ཏེ། གཤིན་རྗེ་མཆེ་གཙིགས་མ་བདག་པོའི་གནས་ནས་དབང་ལྡན་གྱི་མཚམས་སུ་འགྲོའོ། ། དེ་ཡང་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་གནས་པ་བདག་པོའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་བརྟན་མ་དང་ཕོ་ཉ་མ་དང་མཆེ་གཙིགས་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཐིམ་པའོ། ། མེའི་གྲྭ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དབུས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་ལ་གནས་པའི་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་ཡང་མེའི་གྲྭ་ལ་འགྲོའོ། ། སླར་ཡང་དབུས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བདེན་བྲལ་དུ་འགྲོའོ། ། དེར་གནས་པའི་གཤིན་རྗེ་བརྟན་མ་ཡང་དབུས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་ཡང་རླུང་གི་གྲྭར་འགྲོའོ། ། དེར་གནས་པའི་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་མོ་ཡང་དབུས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་དབང་ལྡན་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་གཤིན་རྗེ་མཆེ་གཙིགས་མ་དབུས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་མེར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་ཡང་དབུས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་ཡང་བདེན་བྲལ་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཡང་དབུས་སུ་འོང་ངོ་། ། སླར་ཡང་བདག་པོར་བྱ་བ་གསུངས་པ། དབུས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་རླུང་དུ་འགྲོའོ། ། དེར་གནས་པའི་བརྟན་མ་དབུས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་སླར་དབང་ལྡན་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་གནས་པའི་ཕོ་ཉ་མ་ཡང་དབུས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་མེར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་མཆེ་བ་གཙིགས་མ་དབུས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཡང་བདེན་བྲལ་དུ་འགྲོའོ།

The remainder is easy to understand. Regarding the phrase, "She who performs dissolution, enjoyment, and so forth," this describes the ritual conduct (samācāra). Yama-daṃṣṭriṇī moves from the position of the Lord to the intermediate direction of Īśāna. Furthermore, by virtue of that position, she takes on the nature of Yamamathinī. She who resides there then comes to the position of the Lord. She takes on the nature of Vajravārāhī, Sthāvarā, Dūtī, and Daṃṣṭriṇī. As for the term "Yamamathinī," it refers to the dissolution of all these. From the fire corner, Vajravārāhī comes to the center. Yamamathinī, who resides there, also goes to the fire corner. Again, from the center, Vajravārāhī goes to the Nairṛtya corner. Sthāvarā, who resides there, also comes to the center. She then goes to the wind corner. Dūtī, who resides there, also comes to the center. She then goes to Īśāna. Daṃṣṭriṇī, who resides there, also comes to the center. Likewise, she then goes to the fire corner. Yamamathinī, who resides there, also comes to the center. She then goes to the Nairṛtya corner. Vajravārāhī, who resides there, also comes to the center. Regarding the description of the Lord's activity: from the center, Vajravārāhī goes to the wind corner. Sthāvarā, who resides there, also comes to the center. She then goes to Īśāna. Dūtī, who resides there, also comes to the center. She goes to the fire corner. Daṃṣṭriṇī, who resides there, also comes to the center. She then goes to the Nairṛtya corner.

། དེ་ལ་གནས་པའི་འཇོམས་མ་དབུས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཡང་རླུང་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཡང་དབུས་སུ་འོང་ངོ་། ། སླར་ཡང་ཁྱབ་བདག་ཉིད་གསུངས་པ། དབུས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དབང་ལྡན་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་བརྟན་མ་དབུས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་སླར་མེར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཕོ་ཉ་མོ་དབུས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་བདེན་བྲལ་དུ་འགྲོའོ། ། དེར་གནས་པའི་མཆེ་གཙིགས་མ་དབུས་སུ་ཡང་འོང་ངོ་། ། དེ་ཡང་རླུང་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་འཇོམས་མ་ཡང་དབུས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེ་ཡང་དབང་ལྡན་དུ་འགྲོའོ། ། དེར་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཡང་དབུས་སུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་མའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ། ཕག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྙིང་རྗེའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། ། ཏུའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། སྐྱེས་པ་སྲིད་པ་ཉམས་བྱེད་མའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་ཉམས་པར་བྱེད་མ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། ། ཆོས་ཆེན་པོ་བསྟན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །

The Destroyer residing there also comes to the center. She then goes to the northwest. Vajravārāhī residing there also comes to the center. Again, the Lord himself says: from the center, Vajravārāhī goes to the northeast. The Firm One residing there also comes to the center. She then goes to the southeast. The Messenger residing there comes to the center. She goes to the southwest. The Baring-Teeth One residing there also comes to the center. She then goes to the northwest. The Destroyer residing there also comes to the center. She then goes to the northeast. The statement that Vajravārāhī residing there also comes to the center is the definitive teaching of the Blessed One, which all these yoginīs should understand. Now, the cause for identifying all the yoginīs as having the nature of the Blessed One is explained through the characteristics of their formal arrangement, beginning with the words "Vārāhī" and so forth. "Having the nature of an emanation" means that the Great Vajradhara, the Blessed One, emanated the form of Vajravārāhī; emptiness is the condition for compassion. The letter "tu" is used for emphasis. "She who destroys the existence of those born" means she who causes the destruction of the entities of those born in the world of bipeds and so forth, such as desire and the like. By teaching the Great Dharma, she causes the destruction of their clinging to subject and object and so forth.

དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། ། དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པའོ། ། ད་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྦྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་གླུ་གསུངས་པ། དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་པས་དེའི་ཚེ་གང་ཟག་སོ་སོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། ། ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྟེ་མིག་ལ་སོགས་པས་བླངས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མོས་པ་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་པས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ལྷན་ཅིག་གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མེད་པར་གཅིག།

Thus, by the nature of all phenomena being empty of intrinsic essence, and by those very [phenomena] through the so-called "Great Vajra Union" of the Blessed One, as well as by the yogis through their supremely undefiled unions, the nature of the deities residing in all the channels enters into the very dharmadhātu. In that way, those who take [the self] as their own are the cakravartins; this is the teaching of all the yoginīs. Now, the wisdom of the union of the cakravartin of all things is taught to be the nature of the Buddha, beginning with the words "Great Cakravartin" and so forth, up to "the bodhisattva," which is easy to understand. Thus, the concluding song of this is taught, beginning with "Indra" and so forth. "The Indras are the people of the bodhisattvas" means that since all the Indras are the very form of the Buddha, at that time, because they are the single object of each individual, they should be known as the form of the bodhisattvas. "Make the objects into Buddhahood" means that one should cultivate the conviction that the objects—those external things perceived by the eyes and so forth—are the Buddha through the action of the mind; the meaning is that because the mind is utterly pure, it is called the "Perfect Buddha." "The aggregates" refers to the five aggregates being the Buddha. "Grasp them together" means that the Buddha and sentient beings are one.

ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། མི་ཤེས་པའི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་མིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཁམས་རྣམས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཟུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རྣམས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གང་གིས་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞུ་བར་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁུ་བས་དེ་མི་འཕོ་བར་བྱས་པས་ཁམས་རྣམས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉིད་དུ་འགྲོའོ། ། འདི་ནི་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཅིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། སྲིད་པར་སླར་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལ་སྲིད་པའི་འཁོར་བར་སླར་ཡང་འོང་བ་དང་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཀྱང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་འཆི་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ནི་ཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཆི་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་ཟུང་ཤིག་པའོ། ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་གལ་ཏེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱང་འཆི་བ་མེད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།

By these words: when one is obscured by the stain of ignorance, at that time one is not a buddha. Therefore, it is said, "one should take the aggregates as the nature of the buddha." "Hold the elements in the form of the Vajra-Holder" means that the elements, such as earth and so forth, should be held as the nature of Vajradhara. By means of the non-transmigrating wisdom, all elements enter into the state of melting; through the seminal essence of that wisdom, they are rendered non-transmigrating, and thus the elements become Vajradhara himself. For this reason, it is explained in that way. What happens by doing so is stated: "One will not return again to existence." This means that by acting in that way, one will not again come or go within the cycle of existence. The meaning is that even by engaging in the enjoyment of hatred and so forth, one will not fall into the hells and so on. "Thus, hold everything as the nature of the deathless" means that one should hold the aggregates, elements, sense bases, objects, and so forth, as being of the nature of the deathless. This is because the tantras, which are perfect from the beginningless beginning, are themselves unborn. Therefore, the meaning is "the deathless." In this context, if the tantras are unborn due to their beginningless continuity, then the worlds of the buddhas are also deathless. If one asks how that is so:

འདིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་བདེན་ཏེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཏེ་གང་དང་གང་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལམ་ངན་པ་ལ་གཟིགས་ནས་དེ་དང་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དོ། ། དེར་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་ལམ་བཟང་པོ་བསྟན་ནས་སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་རྣམས་སུ་གཤེགས་ནས་འདིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་དེའི་རྒྱུ་གསུངས་པ། སྙིང་རྗེ་ཡི་ནི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་ཁྱོད་འདུག་ཅིག། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་སྦྱོར་བས་དེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དུས་སུ་སྙིང་རྗེ་དང་ཡོངས་སུ་འདྲེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཟུང་ཤིག་པའོ། ། སྙིང་རྗེའི་སྦྱོར་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཉིད་སྦྱོར་བའོ། ། གང་དང་གང་གིས་གཞན་གྱི་དགོས་པ་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་གང་གི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་སྙིང་རྗེའི་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་དགོས་པ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་གསུངས་པས་ཀྱང་རྗེས་གནས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་དྲུག་རྣམས་དཔལ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཕྱི་མར་གསུངས་ཏེ།

Here, if one asks whether Śākyamuni and the other coarse and subtle bodhisattvas have passed into parinirvāṇa, it is said: That is true. Śākyamuni and the other bodhisattvas are of the nature of authentic compassion; wherever they behold sentient beings on evil paths, they generate compassion for them. Having shown the excellent path to those sentient beings there, they depart again for other world systems and pass into parinirvāṇa here, which serves merely to inspire confidence in worldly beings. Thus, the cause of that result is stated: "By the application of compassion, O sentient being, remain!" This means that you should directly, through the mode of illusion, maintain the application of compassion for sentient beings; at the time of accomplishing buddhahood itself through the guru’s oral instructions, you must hold the application thoroughly blended with compassion. The "application of compassion" is the application of compassion itself. "Whatever it may be, perform the needs of others" means that by analyzing whatever external or internal entities exist through the meditative absorption of the application of compassion, one performs the needs of others—the incomparable benefit of sentient beings—which is intended to be omniscience itself. Regarding "omniscience" and so forth, it is also stated that one should abide in the subsequent [practice]; this refers to the six maṇḍalas each within the twelve transmigrations, as taught in the Glorious Subsequent Abhidhāna.

དཀྱིལ་འཁོར་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་རེ་རེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་རེར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་གནས་པ་སྟེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཇོམས་མའི་མཐར་རྣལ་འབྱོར་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་མཁའ་འགྲོ་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛམ་བུའི་གླིང་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མདོར་བྱས་པའི་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངག་གོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་སྔོན་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་སྔགས་དགོད་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཏུ་བྱ་བ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་སོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འཆི་བའི་དུས་སླུ་བ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་དང་། སྔགས་དགོད་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་སྙིང་པོ་གཅིག། ཁྲག་འཐུང་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གིས། ། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སྤྲུལ་པའི། ། གནས་དང་གཞི་ཀུན་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཕྱི་ནང་བདག་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་དུ། ། གནས་པས་འདི་ནི་སྙིང་རྗེའི་བདག། སྣ་ཚོགས་ཕྱག་དང་མཚོན་ཆར་ལྡན། །

One should understand each of the seventy-two maṇḍalas according to their respective order. Following that, the Blessed One’s definitive statement is: "In the center of the arrangement of the twelve yoginīs, from the ḍākinīs and so forth, up to the end of the Destroyers (Vināśinī)." The remainder is easy to understand. Thus, the characteristics of the twelve ḍākinīs are the nature of the great continent of Jambudvīpa. The words "Glorious" and so forth constitute the speech that completes the chapter of the Piṇḍīkṛta. By the word "and so forth," as before, there is the meditation on the maṇḍala-cakra, the placement of mantras, the conduct, and the act of making oneself the self of all the yoginīs, through the Blessed One’s thorough entry. This concludes the detailed explanation of the fourteenth chapter, from the Commentary on the Great King of Yoginī Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs (Śrī-Ḍākinī-sāgara-yoginī-tantra-rāja-ṭīkā-naukā), concerning the characteristics of the generation of Yamamathinī, the entry into the deception of the time of death and so forth, the meditation on the maṇḍala, the placement of mantras, the conduct, the act of being the lord of the yoginīs, and the characteristics of the ritual of the nature of the Buddha’s arrangement. The single heart-essence of all, the Heruka himself, who emanates the worlds, the self-nature of all places and foundations, abiding in the yoga of the inner and outer self—this is the Lord of Compassion, possessing various hands and weapons.

ཞལ་རྣམས་ཀྱང་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། ། སྟོན་པ་ཕག་མོ་ཡིས་འཁྱུད་པ། ། སྲིད་དང་མྱང་འདས་བདེ་སྟེར་འདུད། ། སྣ་ཚོགས་མན་ངག་འཆད་པ་ཡིས། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་བྲི་བར་བྱ། ། དེ་རྣམས་བཤད་པར་སྦྱིན་བྱ་སྟེ། ། བླ་མ་སངས་རྒྱས་དྲན་བྱས་ནས། ། ཐོག་མར་མཆོད་པ་བྱས་ནས་ནི། ། དེ་རྣམས་གསུང་ནི་རྒྱ་ཆེར་བྱ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དཔལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཧེ་རུ་ཀའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རོར་རོ་མཉམ་པ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་གསུངས་པ། དེ་ནས་གསང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་ཏིང་འཛིན་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པས་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། གུས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གུས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འཇིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དུས་སུ་ཐོག་མར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། སྟོང་པའི་དབུས་སུ་ཡང་དེ་ཉིད་དེའི་དབུས་སུ་འཆགས་པའི་མཐར་གང་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་བཤད་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསལ་བར་གྱུར་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། བསྡུས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་རིགས་པས་འགྱུར་བའི་གསང་ཆེན་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། །

The faces are also most wondrous; I bow to the Teacher embraced by Vārāhī, Who bestows the bliss of existence and nirvāṇa. By means of explaining various pith instructions, I shall write a commentary upon them. Having first made offerings And recollected the Guru-Buddha, I shall extensively explain their speech. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra, which abides in the glorious samyak-samādhi (perfect absorption), is taught as the sādhana (means of accomplishment) characterized by the outer and inner self, which is the equal taste of the great wisdom (jñāna) of Heruka’s nature. Regarding the passage beginning with "Then, the Great Secret," and so forth: "The characteristic of perfect absorption" means that by abiding in the form of the glorious Heruka, there is the enumeration of the factors of awakening (bodhipakṣa-dharma). "By which" refers to the absorption, which is naturally luminous and non-dual. "With devotion" means possessing faith. "There is nothing else" is the meaning of the sādhana. "By destruction and so forth" refers to the time when, first of all, the world-system undergoes dissolution. In the midst of emptiness, that very [process] is the end of formation; by explaining the birth and abiding of the vessel and the sentient beings, the nirmāṇakāya (emanation body) becomes manifest. Thus, by the words "Dharma" and so forth, it is taught accordingly. "Having condensed" refers to the connection: "The Great Secret, which is transformed by the logic of the sādhana to be explained, shall be taught."

དེ་ལྟར་གསུངས་པ། ཐོག་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གནས་ནི་བསྒྲུབ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་དབུས་སུ་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་འོག་ཏུ་གནས་པ་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གནས་པ་དང་ཕྱོགས་བརྒྱད་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དབུས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པའོ། ། སྐྱེ་བོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་སྟེ་སྟོང་པའི་གནས་སུའོ། ། རི་སོགས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཛིན། ཀུན་ནས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་རི་སྟེ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ནི་རྟེན་ནོ། ། སོགས་ཀྱི་སྒྲས། རི་བོའི་ཕུག་གམ་བྱ་སྐྱིབས་དང་། ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་འགྲམ་དང་ནི། ། གདོད་མ་གྲུབ་པའི་དུར་ཁྲོད་དང་། གང་དུ་ཡིད་ནི་དགའ་བར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ནས་རྟེན་གྱི་གནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གླིང་རྣམས་སོ། །

Thus it is said: "First," and so forth. Regarding the phrase "having established the abode," here, just as at the time of the birth of a world-system, those who dwell in celestial palaces within the center of the space element are situated below, and those who dwell above them and in the eight directions likewise perceive the buddha-field situated in the center. "Devoid of people" refers to a single, empty place. Regarding "in mountains and so forth," if the aggregates are grasped in a former time, then at the time of thorough investigation, the mountain of the nature of birth is the support; at that time, the mountain of the aggregates of the natural world-system is the basis. By the word "and so forth," it is said: "In mountain caves or overhanging cliffs, on the shores of the great ocean, in primordial, established charnel grounds, or wherever the mind finds joy." Thus, at the time of investigating the grasping of objects such as the eyes, if that is the natural wisdom, then all the spheres of the objects of the eyes and so forth are the islands of the world-system, the abiding support.

གལ་ཏེ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་ཀུན་ནས་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྡོ་རྗེའི་རི་དང་མེའི་རྭ་བ་དང་རླུང་གི་ར་བ་དང་འཁོར་ལོའི་ར་བ་དང་རི་རབ་དང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟེན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་སྐྱིབས་སོ། ། དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་རུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བདུན་རྣམས་སུ་ཀུན་ནས་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་འགྲམ་རྣམས་ཀྱང་རྟེན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གལ་ཏེ་ངག་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཀུན་ནས་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་དམྱལ་བ་བརྒྱད་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱིའོ། ། སྐྱེ་བོ་མེད་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་ཡི་གེའི་དོན་ནི་དུར་ཁྲོད་དུ་བྱ་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་ངག་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྨྲ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡང་དག་པར་གནས་ན་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིས་ཀྱང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་དུར་ཁྲོད་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གིས་སོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་རོ་བསྲེགས་པ་ལས་དུར་ཁྲོད་དོ། །

Furthermore, when the sense bases such as the eyes are analyzed as being apprehended, at that time the sense bases are the vajra mountain, the fire fence, the wind fence, the wheel fence, Mount Meru, and the great ocean; and non-dual wisdom is the support, which is the "shelter" within the natural world-realms. Likewise, when the seven elements such as bone are analyzed as being apprehended, at that time the elements are of the nature of consciousness; the shores of the great ocean are also the support, as is the location of the world-realms. Similarly, when the action faculties such as speech and hands are analyzed as being apprehended, at that time they are the support for the eight hells and the great charnel grounds within the world-realms; this is the certainty of the "place devoid of people." Regarding the external meaning of the syllables, "in the charnel ground" refers to the analysis of the apprehension of all absorptions. When one abides perfectly through the yoga of silence regarding speech and hands, the mind is also placed in meditative equipoise; this is expressed by the two terms "place devoid of people" and "charnel ground." Externally, a charnel ground is also where corpses are cremated.

ཞིང་སྐྱོང་རྣམས་ལ་དེར་གཏོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སྔོན་དུ་བསྐལ་པ་བསྲེགས་པའི་དུས་སུ་མུན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་ནམ་མཁའི་གནས་རྣམས་དང་ཕྲ་མོའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་གནས་པའོ། ། དེ་རྣམས་དེའི་ཚེ་བརྟེན་པ་ནི་ཞིང་ཅན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་ཡང་གཏོར་མ་སྦྱིན་པ་ནི་ཐོག་མར་མེ་སྐྱེའོ། ། དེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་གཟུགས་སུ་བསྐྱེད་དོ། ། སྔོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་སུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཐ་མལ་པ་ལས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་མཉམ་པ་ལས་གཏོར་མ་སྟེ་ཁམས་རྣམས་རྒྱས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བ་ལས་སོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་ཉ་དང་ཤ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཚེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། མཆོད་ཡོན་ལ་སོགས་དབུལ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་ཡོན་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཞབས་བསིལ་དང་མེ་ཏོག་དང་བདུག་སྤོས་དང་མར་མེ་དང་དྲི་དང་དེ་བཞིན་དུ་ནི་ལྷ་བཤོས་སླར་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་རྒྱུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་རྣམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཡིད་ཆེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་གོ། ། སྲོག་ནི་བདུག་སྤོས་སོ། ། བདེ་བ་ནི་མར་མེའོ། ། དྲི་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། ། ལྷ་བཤོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་ཡོན་ནི་འདོད་པའོ། ། ཞབས་བསིལ་དང་ཞལ་བསིལ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the offering cake (bali) to the field-protectors: here, at the time when the eon is consumed by fire, the various abodes of space, such as darkness, and the realms of subtle sentient beings are established. At that time, those who depend upon them are the "possessors of the field," and the offering cake given to them first gives rise to fire. By that, they are generated in the form of nectar. Previously, for these yogins, at the time of meditative absorption, by remaining in equipoise, those who depend upon consciousness are transformed from their ordinary state into the nature of the wisdom of emptiness. From the equality of their life-force, the offering cake arises from the expansion of the elements and the melting of the bodhicitta. Externally as well, it is certain that at that time one should give various fish, meat, and so forth. "One should offer the drinking water and so forth" means the drinking water and the rest: the water for the feet, flowers, incense, lamps, perfumes, and likewise the food offering (naivedya). In this way, for the causal yogins, the eight characteristics of the visualization will be generated. Furthermore, "trust" is the flower. "Life-force" is the incense. "Bliss" is the lamp. "Scent" is the superknowledges. "Food offering" is the nature of the dharmadhātu. Likewise, "drinking water" is desire. "Water for the feet" and "water for the mouth" are the selflessness of persons and phenomena; this is the meaning of "wisdom" for the yogins.

དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ནི་ནམ་མཁའོ། ། བདུག་སྤོས་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། མར་མེ་ནི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཞབས་བསིལ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དྲི་ནི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། མཆོད་ཡོན་ནི་གཏུན་ཤིང་ཙམ་གྱི་ཆར་རོ། ། ལྷ་བཤོས་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སའི་སྟེང་གི་བདུད་རྩིའོ། ། ཞལ་བསིལ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འཇུག་པའི་སེམས་དེ་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡང་ངོ་། ། ཁའི་གཙང་སྦྲ་སོགས་སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་སོ་ཤིང་ཀྱང་ངོ་། ། སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ལངས་པ་དང་ལངས་ལ་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་གཙང་སྦྲ་དག་པའོ། ། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་ཁ་བཀྲུ་བའོ། ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་བདེན་པའི་ངག་གིས་ནི་སོ་ཤིང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ནི་གཙང་སྦྲའོ། ། ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་བཀྲུ་བའོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སོ་ཤིང་སྟེ་སྔོན་དུའི་ཕྱིར་རོ། ། སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

In this way, the flower of the world-system is space; the incense is the wind maṇḍala; the lamp is the fire maṇḍala; the water for the feet and so forth is the water maṇḍala; the fragrance is the earth maṇḍala; and the drinking water is the rain of the size of a pestle. The food offering is the nectar upon the earth from the very beginning. The water for rinsing the mouth is the mind that enters the world-system of the buddha-fields through great compassion; it is also the generation of Brahmā and the others by those who dwell in the celestial palaces. "Purification of the mouth and so forth beforehand" means that by the word "and so forth," the tooth-stick is also included. "Beforehand" means that at dawn, upon rising, one should perform the purification and so forth. In this way, the mind of the yogins is generated as wisdom. Furthermore, the nature of phenomena of the mind, which is free from all conceptualization of entities, is the purity of purification. Washing the mouth is being free from the stains of desire and so forth. In all these cases, the tooth-stick is truthful speech. Thus, the state of the dharmas that are the causes for generating the world-system is purification. Washing the mouth is the nature of all wisdom. The tooth-stick is the nature of all accomplishments, because it comes first. Again, "the Blessed One" and so forth...

ཐང་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ལ་དམིགས་ནས་ཇི་ལྟར་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་སྒོམ་པར་བཤད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་སོ་སོར་སྣང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཚངས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ་དེའི་རྣམ་པ་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བལྟས་ནས་སླར་ཡང་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་བལྟ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། ། ཡི་དྭགས་གདན་ཅན་དྲག་ཆེན་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པའི་དོན་དུ་ཡི་དྭགས་ཏེ་རོའི་གདན་ནོ། ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་དབུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བས་སྔོན་གཞལ་མེད་ཁང་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཞལ་བཞི་པ་ཚངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཡི་དྭགས་སོ། ། གང་ཕྱིར་ཆོས་དབྱིངས་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། འགྲོ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་བསམ་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་བསམ་པས་ཡེ་ཤེས་མཐའ་མེད་ཅིང་ཐུག་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་རྣམས་སུ་གྲངས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནམ་མཁའི་ཁོངས་སུ་རྣམ་པར་གནས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བསྐུལ་བས་ཚངས་པའི་ལུས་སུ་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་དོ། ། ཕྱིས་རབ་ཏུ་སད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

Focusing on the forms [of deities] such as those in thangkas, one possesses the meditation as it is explained to arise. At that time, the wisdom of the yogins appears individually in the form of the maṇḍala wheel of the three realms. They, in turn, complete the Brahmā palace in the center of those who dwell in the celestial mansion. Having viewed its form, those who dwell in the celestial mansion again recollect the gods of the three realms, such as Brahmā and others, through their former habitual tendencies, and behold them as being of the nature of the Blessed One. Regarding the phrase "the great fierce one with the seat of a preta": for the purpose of destroying all external conceptualizations, the preta is the seat of a corpse. In the center of the charnel ground, the yogins—arising from that wisdom—[visualize] the four-faced Brahmā, who is the nature of the dharmadhātu and who formerly resided in the celestial mansion; he is the preta. This is because of the statement: "the nature of the dharmadhātu." Regarding the phrase "meditate on that which possesses the welfare of beings": previously, these yogins have various intentions. At that time, through those intentions, the infinite and boundless Buddhas abide within the expanse of space throughout the world systems. By the exhortation that will be explained, they awaken Vajradhara, who resides in the body of Brahmā. Subsequently, having been awakened, one should focus on the absorption (samādhi).

སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྒྱུར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། ཙའི་ཡི་གེས་སྔོན་སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལས་དེའི་རྣམ་པའོ། ། ཀུན་ནས་ཀུན་དུ་སྐད་ཅིག་གིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ལས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། ། ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེ་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཐིག་ལེ་བཞི་གསུངས་པ། ཤྲཱི་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། འབྱུང་བ་ཀུན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བའི་དོན་དང་ཁམས་གསུམ་མོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པའོ། ། འཇུག་པ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའོ། ། ཙའི་ཡི་གེས་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་བདེ་བའི་མཐའ་ཅན་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་མཐར་ལྷུང་བ་མེད་པ་བྲལ་བ་ཇི་སྲིད་པ་སྟེ་བར་མའི་བདེ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། ། འདི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་མེད་ཅིང་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཀྱང་ཤྲཱིའི་ཡི་གེ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་སོ། །

The Preliminaries The apprehension of absorption by yogins is the causal basis for the meaning of all these [preceding topics]. By means of the syllable ca, it is the aspect of what was previously experienced in various buddha-fields. "Instantaneously, in every way" refers to the initial application. One must complete all [the stages]: the supreme union, the supreme king of the maṇḍala, the supreme king of activities, the yoga of the drop, and the subtle yoga. "In every way" (kun nas kun tu) refers to the nature of the four drops. Thus, the four drops are taught by the syllable śrī and so forth. "The meaning of all elements" refers externally to the emergence of the maṇḍala of earth and so forth, and to the three realms; internally, it refers to the body whose nature consists of the elements of earth and so forth. "Desire" refers to these two being asserted as having a conventional form. "Non-engagement" is the ultimate. By the syllable ca, "desire" is indicated. Furthermore, "that which ends in bliss" refers to the state of being free from falling into the extreme of innate joy, as long as one is not separated from it; it is the inexpressible intermediate bliss. "And so forth" refers to the teaching on the characteristics of phenomena and the nature of phenomena, which are without end or limit, and also to the Dharma of the Blessed One, which is the nature of method and insight. All of that is non-dual, as indicated by the syllable śrī.

དེ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པའི་པོ་ཏིར་བཤད་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཐིག་ལེ་དང་པོ་སྟེ་འདིས་དང་པོའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཚོགས་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཐིག་ལེ་གཉིས་པ་དང་པོའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གསུངས་པ། ཧེ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྙིང་ག་ནས་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དུས་སུ་ཡང་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྙིང་ག་ནས་རང་གི་སེམས་མི་གཏོང་བའོ། ། དེ་ཡང་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། རང་གི་འཁོར་ལོར་སོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གཟུགས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདི་གཞག་པ་སྟེ་སྐྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱུས་སྟོང་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་པའོ། ། སྟོང་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་ཆོས་བདག་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་གནས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། །

Regarding the expression "that which is spoken": this refers to the volume of various types of syllables that are explained and fully established. The first drop (bindu) refers to the teaching on the collection of recollections that precede all the preliminary applications, such as hearing and reflection. Thus, the second drop teaches the very collection of that same preliminary application. The phrase "the syllable He" and so forth means that from the heart, "everywhere" is not undesirable even at the time of hearing and reflection; rather, it is the nature of the wisdom of the saṃbhogakāya (enjoyment body) that does not release one's own mind from the heart. Furthermore, "Heruka and so forth" refers to the nature of the various maṇḍala wheels. "Arrived at one's own wheel" refers to the wheel of the saṃbhogakāya nature; it is the placement of these forms of the various Vajradharas, such as Heruka, who abide in space, within that [wheel]—this is what is called "the progenitor." "Also having the nature of emptiness" means that the maṇḍala wheel of the grasper and so forth is empty of causal history. Therefore, it is imputed by the very fact of being without causes and so on. The meaning of "the cause of the undesirable" is that it is empty of all causes. "By those, the nature is the selflessness of phenomena" means that the nature of all phenomena is the dharmakāya, the characteristic of which is the saṃbhogakāya. "The dwelling place of the yoga of practitioners" is connected to the term "that emptiness."

འདི་ནི་ཐིག་ལེ་གཉིས་པ་སྟེ་ཚོགས་པ་གཉིས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པའི་ཐིག་ལེ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་སྦྱོར་བའི་ཡོངས་སུ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་དོན་གང་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་ཅན་གྱི་སྐུའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་འཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་པར་སྤྲོའོ། ། མི་འདོད་མིན་པས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། དེའི་དོན་གསུངས་པ། རུ་ཡིག་རྐྱེན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། རུ་ཡིག་བཀོད་པ་དང་བྲལ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལུང་གི་ནང་དུ་གསུངས་པས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་དེའི་བཀོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་རིང་དུ་བྱས་པས་ཡིད་ལ་འདོད་པས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཀྱང་མེད་པ་སྟེ། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་སྟེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་གྱི་ཡི་གེའོ། །

This is the second drop, the second collection. Likewise, regarding the three drops of the third and so forth, the initial application is taught as "the array" and so on. At the time of hearing, reflecting, and so forth, whatever meaning is thoroughly realized is the person’s selflessness, the emanation body (nirmāṇakāya). It emanates the web of conceptualizations such as teaching the various dharmas. "Great" because it is not undesirable is the certainty of the learned. These are also taught by the meaning of the letter ru. Its meaning is stated: "The letter ru is the nature of the condition," which means "the letter ru is free from array." Because it is so stated in the scripture, by that condition, the enjoyment body (saṃbhogakāya), the dharma body (dharmakāya), and the emanation body are called "free from array." This means they are far removed from the conceptualizations of conventional truth; thus, there is not even the mere conceptualization of those things that arise from mental desire. "By me" refers to those similar to him, such as Śākyamuni and others—the Buddhas who possess the nature of the dharma, enjoyment, and emanation bodies. Therefore, that non-conceptual wisdom is the characteristic of the Buddha’s undefiled, affliction-free nirvāṇa without remainder of the aggregates. Such is the letter of the condition.

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཐིག་ལེ་གསུམ་པ་དང་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པའོ། ། ཐིག་ལེ་བཞི་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཀ་སླར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྔོན་དུ་འདི་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལྟར་རང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ལུས་པ་རྩོད་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སོ། ། ཅི་སླར་ཡང་གཞན་ཡོད་པ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་གང་གཞན་གྱི་རིགས་པ་མ་མཐོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རྩའི་ཡི་གེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གང་ན་ཡང་ཅུང་ཟད་གནས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤངས་པའམ་གཞན་གྱི་རིགས་ལ་ཐིམ་པ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་གི་ལྟ་བར་རིགས་དང་རིགས་ལས་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་པོར་གནས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ནི་རིགས་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་རིགས་ལས་བྱུང་ཞེས་ཏེ་རིགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པས་ནི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་ཉིད་རིགས་དང་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གཉིས་པོ་དག་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ་གང་གི་ཚེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངེས་པར་དཔྱད་པ་མེད་དོ། །

In the conventional letters of the Buddha, there is no wisdom. It is said that in the Buddha, there is not even the slightest perception of a name, a perception of a thing, or a perception of a self. This is the third drop and the third section. Regarding the fourth drop and the Great Yoga (Mahāyoga) practice, it is said: "Ka, again," and so forth. Here, previously, during the times of hearing, reflecting, and so on, all these go toward the characteristic of the selflessness of phenomena; thus, one is oneself the dharmakāya. Because it is the characteristic of the nature of all phenomena, it is entirely without dispute, the family of the Buddhas and Bodhisattvas. Why again is there another? I do not see any other logic for these non-dual wisdoms. Because at that time, the non-dual wisdom of the letters of the channels is itself the Buddha, yet it does not abide anywhere even slightly; this is called the abandonment of the dharmakāya or its dissolution into another family. In the view of Īśvara, it is said that the family and that which arises from the family abide in the first birth. Therefore, that is not the logic of those [who say]: "The body is the family, and wisdom arises from the family," for it is "arisen from the family" by depending on the families. That is the meaning of "the family and that which possesses the family." Thus, the two are established as non-existent, and at that time, there is no analysis of cause and effect.

འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་ན་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་དོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ལ་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཀའི་ཡི་གེས་གསུངས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་གང་ན་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་མི་བདེན་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཡང་བསྒོམ་པ་དང་ཡིད་ཀྱིས་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ཡང་མི་བདེན་པའོ། ། དེའི་དངོས་པོ་ཡང་སྟོང་པ་སྟེ་གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་གྱུར་པས་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གཟུགས་སོ། ། དེ་ཡང་བསྟན་པའི་རབ་ཏུ་བཅིངས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཙམ་མོ། ། དངོས་མེད་མངོན་སུམ་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་དབང་པོའི་དྲ་བའི་རང་བཞིན་ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཙམ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་གཟུང་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། ། འདི་ཡིས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཐིག་ལེ་བཞིའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོའི་གནས་ཀྱི་ངེས་པས་སོ། །

If the effect-entity has a cause, then there are also seeds such as rice and so forth. If, in that way, there were no cause, how could there be an effect? Thus, by such means, there is no analytical investigation into the entity of the cause. Furthermore, if that which arises from a family depends upon that family, then it is just as has been explained. Thus, for what reason the letter ka was taught: neither the Buddha nor the Buddha’s wisdom abides anywhere. If one asks, "How is it awakening?" it is called awakening because it is the characteristic of all bodies that are unreal. Moreover, the entity of meditation and the entity grasped by the mind are also unreal. That entity is also empty; because it has been analyzed through the division of the mass into subtle particles, it is the form of the dharmakāya, such as a vase or a cloth. Furthermore, because it is bound by the teaching, it is a mere perception that expresses the dharmakāya. "The non-entity is the direct perception of emptiness"—this means that the entities of the three realms, which are of the nature of an illusion, a dream, and a web of the senses, are merely a clear manifestation; they are not empty in the sense of being non-existent, but are of the nature of mere entities because they are without a grasped object. Because it is not undesirable, it is all the entities produced by the wisdom of yogins from beginningless time. By this, the so-called "state of Śrī Heruka" is the certainty of the abode of the one who fully maintains the four drops previously explained.

འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ལྷ་མོ་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་བྱས་པས་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྔོན་དུ་སྟེ་ཐོག་མར་བསྐྱེད་པའོ། ། འདི་ནི་ཐིག་ལེ་དང་ཚོགས་བྱེད་པ་བཞི་པའོ། ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡོད་པས་ཚངས་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྐད་ཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་སྔོན་བསྒོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཐིག་ལེ་བཞིའི་རང་བཞིན་དྲན་པས་མཐོང་བའོ། ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་བཞི་སྔོན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཐིག་ལེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྒོམ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐིག་ལེ་བཞིའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དྲན་པས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ། སྙིང་གའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་གིས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་གར་ཉི་མ་དང་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་དབུས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། རང་བྱུང་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་རབ་ཏུ་འབར་བར་སོང་བ་ཡོད་པ་ནི་སྡོང་བུ་དང་མེ་ཙམ་གྱིས་སླར་ཡང་འབར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་བྱུང་བས་རང་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐིག་ལེ་བཞི་བསྡུས་པ་དེའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཚངས་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རང་གི་སེམས་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ།

Regarding the explanation of the causes of these: "having preceded all meditations on the goddesses" means that by having performed the meditations on Vajravārāhī and so forth, one first enters into all of them—that is, one first generates [the visualization] throughout all world systems. This is the fourth [section] on the drops and the assembly. Because it is thus extensively developed, Brahmā Vajradhara is clearly manifested by the latencies of all that was previously meditated upon; he is seen through the mindfulness of the nature of the four drops. Within such meditation, it is because the four drops are the very cause. Thus, the meditation is within the four drops. Therefore, there are the four drops. Why? Because one meditates by means of mindfulness of them. Thus, the yoga of that meditation and so forth is taught: "at the heart," and so on. Yogins should meditate at the heart, in the center of a sun and a lotus. "The seed-syllable of wisdom" refers to the syllable HŪṂ. "Self-arisen and so forth" means that just as in some cases something that has gone into a state of intense blazing blazes again by means of a wick and a mere spark, likewise, whatever is the mere bliss of the mind accompanied by joy is the seed of the mind. Because it arises from the aspect of wisdom, it is called "self-arisen"; this is the meaning of the phrase "the form of the condensed four drops." In that way, Brahmā Vajradhara’s own mind enters into the form of wisdom and the objects of knowledge.

སྔོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡང་ངོ་། ། སླར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ས་བོན་དེའི་འོད་ཟེར་རྣམས་འཕྲོ་བ་སྤྲོ་བ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་ཁ་དོག་ནི་ཁ་དོག་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་གང་བར་བགྱིས་པ་སྟེ་ཁྱབ་བྱའི་གཟུགས་སུའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་དྲ་བ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔའ་བོ་ཡང་སྤྱན་དྲང་བ་ཉིད་དོ། ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་བྱས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། བདུད་རྩི་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བི་མུ་ཤུ་ར་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ཤར་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་རྣམ་པར་བཟུང་བས་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། སྡིག་པ་བཤགས་པ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའོ། ། དེ་ཡང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ལམ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། སླར་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། ། སྟོང་ཉིད་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཀྱང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨོཾ་སརྦ་དྷརྨཱཿཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་སྭ་བྷཱ་བ་ཤཱུ་ནྱོ྅ཧཾ། ཨོཾ་སརྦ་དྷརྨཱཿསྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ།

It is also the wisdom of the yogis of the past. Furthermore, the yogis radiate the light rays of that seed-syllable; the various colors, such as the five colors and so forth, fill the sky, pervading it as the form to be pervaded. Through those, the so-called "wisdom ḍākinī forms" refers to the invitation of the network of Vajravārāhī and the others. The so-called "deities" refers to the invitation of the heroes following after Heruka and the others. The so-called "sky" is explained as immediately following the performance of the offerings. "With the nectars" refers to the vimuśrama. Furthermore, the so-called "essence born from the rising of the moon and sun" means that by holding the vital breath (prāṇa) and the downward-clearing wind (apāna), one should make offerings to the assembly of yoginīs of all the melted elements. "Confession of misdeeds and so forth" refers to making offerings with the seven aspects of the unsurpassed offering. These are: the confession of misdeeds, the vow of non-action, rejoicing in merit, the complete dedication, taking refuge in the Three Jewels, generating the bodhicitta, and relying upon the path. Furthermore, one should recollect compassion and so forth, as well as love, joy, and equanimity. Regarding the phrase "the nature of emptiness and the self," it is: oṃ sarvadharmāḥ śūnyatāsvabhāvaśūnyo 'ham, oṃ sarvadharmāḥ svabhāvaśuddho 'ham, oṃ śūnyatājñānavajrasvabhāvātmako 'ham.

ཞེས་བྱ་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་ཡོ་ག་ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨཱ་ཡོ་ག་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་ས་བོན་ལྔ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡཾ་རཾ་བཾ་ལཾ་སུཾ་ཕྱི་རོལ་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་ཟླུམ་པོར་ཏེ་རླུང་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་དང་རི་རབ་ཀྱི་དབུས་སུ་དེ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་སྤྲུལ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་སྟེ་དེས་ཏུའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བས་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ལས་སྤྲོས་པས་སའི་མཐིལ་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཚངས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཀུག་ནས་དེའི་ཚེ་བར་སྣང་ལ་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོ་བའི་སྦྱོར་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཏེ་མཐའ་མེད་པའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྟེ། དེ་རྣམས་ལན་ཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་བཀུག་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚངས་པ་གཅིག་པུ་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་སྟེང་ན་གནས་པ་བལྟས་ནས། དེས་འདིའི་སྐད་ཅིག་ལ་རང་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདའ་སྟེ་དེ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

Thus one should meditate. Likewise, one should recite: oṃ yogaśuddhaḥ sarvadharmā yogaśuddho ’haṃ. Following that, regarding the "five seed-syllables," one should visualize the syllables yaṃ, raṃ, vaṃ, laṃ, and suṃ completely surrounding the exterior and so forth, forming a circle. These are the maṇḍalas of wind, fire, water, and the great earth, and one should also visualize Mount Meru in their center. Thus, the phrase "the palace of that nature should be emanated" refers to the second stage, the palace; the particle tu is used for emphasis. The word "one" refers to the fact that, through clarity, it is emanated from the summit of Mount Meru and possesses the nature of the ground's surface and its shape. In that way, the form of Brahmā is said to be the nature of the activity of Vajradhara. For the sake of radiating light rays, it enters the minds of those who dwell in the celestial palace. Having summoned their wisdom, at that time, through the application of radiating the wisdom of the former Buddhas into the intermediate space, the wisdom of the ḍākinīs and so forth—in the form of infinite heroes and yoginīs—is also summoned. Having brought them together once, they are brought under control and summoned. Those who dwell in the celestial palace will then generate this thought: "Having seen the solitary Brahmā residing upon the celestial palace, he will pass into nirvāṇa in this very instant and will not remain there."

ནམ་མཁའི་ཁོངས་ཡོངས་སུ་བཀང་ནས་དེའི་དབུས་སུ་གནས་པ་ཡོད་པ་ན་རང་གི་སྣང་བས་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་བདག་པོའི་གཟུགས་རང་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་དང་། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་དང་ས་བོན་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་རྒྱུའོ། ། དེ་ཡང་ལཱ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུར་གསུངས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གཡོན་དང་གཡས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བར་སྣང་ལ་གནས་པའི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་རྣམས་སུ་གཟུགས་བརྙན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པར་སོན་པ་རྣམས་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་མདོག་དང་མཚོན་ཆ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་འདབ་མ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བསྒོམ་པའི་ཉི་མ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེས་འདི་སྐད་བཤད་དེ། པདྨ་དང་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་གི་ཆ་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་རྣམས་སུ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་རྣམས་གསུངས་པ།

Having completely filled the expanse of space and abiding in its center, the meaning is that one sees the form of the Lord of Beings through one's own appearance, by means of both wisdom and the objects of knowledge. Thus, the cause of the twenty-five suchnesses is through the five [elements] such as nectar, likewise the seven [limbs] such as the confession of misdeeds, the four such as compassion, likewise the four mantras such as emptiness, and also the five seed-syllables. This is taught in the chapter on the characteristics of Lāmā, from the "natural person" and so forth, up to the "ultimate emptiness," as the mode of existence of the world-system. In that way, from the so-called "Causal Vajradhara" and so forth, up to "the left and the right," during the meditation, the Brahmā and others abiding in the previously explained intermediate space, together with the celestial palaces, become reflections—the forms of wisdom—having entered into Brahmā and the others within the celestial palaces. At that time, it is said that they become the nature of the characteristics of space; this refers to the abandonment of the nature of wisdom. In that way, the color and weapons of Vajradhara will be explained accordingly. Thus, from "the forty-eight petals" and so forth, up to "the sun of meditation," this is explained: upon the lotus and Mount Meru, in the twelve wheels, the twenty-five locations are taught in the sequence of the wheels of the Yantra of Vajravārāhī.

འཁོར་ལོའི་རྭ་བར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང་པདྨར་ནི་ཕག་མོའོ། ། ཟླ་བའི་གླིང་དུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། སྦྲང་རྩིའི་རྒྱ་མཚོར་ཕག་མོའོ། ། གཤོལ་མདའ་འཛིན་དང་དཀར་པོའི་གླིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། མར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་དང་སེང་ལྡེང་ཅན་གྱི་རིར་ཕག་མོའོ། ། ཀུ་ཤའི་གླིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། ཞོའི་རྒྱ་མཚོ་དང་བལྟ་ན་སྡུག་གི་རིར་ཕག་མོའོ། ། མིའམ་ཅིའི་གླིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་དང་རྟ་རྣ་ཅན་གྱི་རིར་ཕག་མོའོ། ། ཀྲུང་ཀྲུང་གི་གླིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་དང་དུལ་བའི་རིར་ཕག་མོའོ། ། དྲག་པོའི་གླིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། ཆང་གི་རྒྱ་མཚོ་དང་གངས་ཅན་གྱི་རིར་ཕག་མོའོ། ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ཚྭ་ཅན་དང་ཞོ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁས་བསྐོར་བ་རྣམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ། ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཀུན་ནས་འཁོར་ལོའི་རྭ་བ་དང་རྡོ་རྗེའི་རིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁོར་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོའི་རྭ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་གྲི་གུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རི་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་མཚམས་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་རི་མོ་ལྔ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །

Within the enclosure of the wheel is the Blessed One. At Yugaṃdhara and Padma is Vārāhī. In Candradvīpa is the Blessed One. In the ocean of honey is Vārāhī. At Īṣādhara and Śvetadvīpa is the Blessed One. In the ocean of ghee and the mountain of Khadiraka is Vārāhī. In Kuśadvīpa is the Blessed One. In the ocean of curd and the mountain of Sudarśana is Vārāhī. In Kinnaradvīpa is the Blessed One. In the ocean of milk and the mountain of Aśvakarṇa is Vārāhī. In Krauñcadvīpa is the Blessed One. In the ocean of water and the mountain of Vinataka is Vārāhī. In Raudradvīpa is the Blessed One. In the ocean of wine and the mountain of Himavat is Vārāhī. In Jambudvīpa is the Blessed One; likewise, in those surrounded by the salt, curd, fire, wind, and space [oceans], the Blessed One resides. It is certain that the outer maṇḍala is entirely surrounded by the enclosure of the wheel and the vajra mountain. Thus, the twenty-four wheels of Śrī Heruka and Vajravārāhī should be understood as the nature of wisdom and method, compassion and emptiness, and as primordial wisdom and the objects of knowledge. Likewise, there are twenty-six locations, including the enclosure of the wheel and so forth. In this way, through the [mantras] beginning with "Kartari" (the flaying knife), one should understand all these, including the mountains, in their respective intervals; for the remaining [intervals], one should draw five lines each and so on.

ཡང་ན་གྲི་གུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞགས་པ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་སྤངས་ལ་གནས་བཅུ་གཅིག་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་འཆད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྒོ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་འཆད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་རི་མོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྣམ་པས་བཤད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་རང་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་ཏོ། ། དེས་དེ་ལྟར་རྫོགས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གཙོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བཞིས་ལྷག་པའི་ལྔ་བརྒྱའི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོ་། ། རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བསྐྱེད་པས་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྩེན་པའི་སྦྱོར་བས་འཇུག་པའོ། ། ས་གཞིའི་མཐིལ་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལྷ་བཤོས་དབུལ་བའི་སའི་སྟེང་དུ་བདུད་རྩི་ཞུ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པའོ། ། དེའི་བདུད་རྩི་མྱང་བས་ལྷ་དེ་རྣམས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། ། དེར་དེ་ལྟར་བདུད་རྩིའི་དབུས་སུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། རང་གི་འོད་མི་སྣང་བར་སོང་བ་རྣམས་སེམས་མེད་པར་རྣམ་པར་གནས་སོ། །

Alternatively, by means of the phrase "the curved knife" and so forth, the noose and the hook are excluded, and the eleven locations explain the desire realm. Likewise, the sixteen gates also explain the form realm. Similarly, the causal Vajradhara explains the formless realm through the aspects of the five wisdoms by means of two, three, four, and five lines. Thus, at the times of meditation for yogins, by means of the phrase "completely transformed" and so forth, the causal Vajradhara, together with a consort of insight and method identical to himself, melts and enters the stage of becoming the seed-syllable. When it is thus perfected, one should meditate on the maṇḍala of the principal deity together with the maṇḍala deities, consisting of five hundred and four. This refers to the resultant Vajradhara, which is about to be explained. "Perfected" means that by generating the world of sentient beings within that world system, one enters through the application of the play of Brahmā and others upon the summit of Mount Meru. "Also upon the surface of the earth" means that after making offerings with the previously explained nectar and so forth, one likewise abides upon the ground where the previous food offering was presented, in the form of melted nectar. By tasting that nectar, those deities are no longer of the nature of space. Thus, they enter into the midst of that nectar. Their own light having vanished, they abide in a state of mindlessness.

སླར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་གྱུར་ཏོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གླུ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་། བྱམས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་དོ། ། གླུ་དེ་གསུངས་པ། འགྲོ་བ་མགྲོན་འབོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྐང་པ་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། ཁྱབ་བདག་ཉི་མ་རེ་རེར་འགྲོ་བ་མགྲོན་འབོད་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་ཁྱབ་བདག་འགྲོ་བ་སྙིང་རྗེའི་རོས་ཁྱོད་ཀྱིས་མགྲོན་དུ་བོས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཅིའི་དོན་དུ་ཁྱོད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར། དེའི་ཕྱིར་བཞེངས་ཤིག་བདག་ནི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞེངས་ཤིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོངས་ལ་བདག་ཅག་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛོད་ཅིག་པའོ། ། ཅི་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེས་བདག་ལ་འདོད་པ་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཀྱེ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་བདག་ལ་འདོད་པ་གྱིས་རོལ་པར་གྱིས་ཏེ་རང་གི་འདོད་པ་རྫོགས་པར་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་གསུངས་པ། གསོན་ཅིག་གསོན་ཅིག་གཞན་གྱི་དགོས་པ་ནུབ། །

Furthermore, because the consciousness of the yogins has completely transformed into the causal Vajradhara, all the members of the maṇḍala also become the form of emptiness. They, in turn, awaken him through the sounds of songs—the "eternal" ones—which are the yoginīs whose nature is compassion, love, joy, and equanimity, acting by the power of their previous aspirations. The song is spoken as follows: "Inviting the guests of the world," and so forth, in four four-line verses. "O Pervasive Lord, you invite the guests of the world every day," means: O Pervasive Lord, you have invited the world as your guests through the flavor of compassion; why then do you remain in emptiness? This asks: for what purpose have you entered into emptiness? Therefore, "Arise! I am of the nature of compassion," means: Arise! Abandon the absorption of emptiness and act for the benefit of sentient beings, we who are of the nature of compassion. What is said of that very point is: "O Vajra of Great Bliss, please fulfill my desire." This means: O Protector of Great Bliss, Vajradhara, who possesses the supreme union free from defilement, please fulfill my desire; that is, please sport and thus perfect my own longing. Again, it is said: "Listen, listen! The needs of others have vanished."

ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་ཁྱབ་བདག་བདག་ཅག་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གསོན་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་རྣམས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་ནུབ་པ་སྟེ་བྱམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡང་བའི་བྱམས་པ་རྣམས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འཇིག་རྟེན་ཕྱུགས་རྣམས་ཤི་བ་བཞིན་དུ་སོང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡང་བའི་བྱམས་པ་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱུགས་ལ་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པས་འཆི་བའོ། ། སླར་ཡང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ངའི་ངག་ལ་ཉོན་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྤོངས་ཤིག་པའོ། ། དེས་ཅི་བྱ་བ་གསུངས་པ། བདག་གི་པདྨ་རྒྱས་པ་ལ་འདོད་མཛོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་གི་ཤིན་ཏུ་ཁ་བྱེ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་པདྨ་བྱམས་པའི་རོའི་གཟུགས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་གྱིས་ཤིག། གང་གིས་འདོད་པ་བྱས་པས་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ནི་བདེ་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་འཆིའོ། ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། ། ལམ་གྱི་ཡང་རྒྱུར་འགྲོའོ། ། སླར་ཡང་གཞན་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་བདག་ལ་རོལ་ཅིག་རོལ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀྱེ་(བྱ་བ་,ཁྱབ་)བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་བདག་ཅག་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་མ་རྣམས་ལ་རོལ་པ་དང་རྩེན་པ་གྱིས་ཤིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོངས་ཤིག་པའོ། ། ལྷན་སྐྱེས་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་འཐོབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི།

"O Pervasive Lord, listen to us, who are of the nature of compassion! You should not merely enter into emptiness alone; for if the needs of the sentient beings of the three realms are neglected, and because of the absence of love, the 'loves' of hatred will arise. 'The world's cattle have gone as if dead' means that through the love of hatred, the cattle of the world die because they are not examined. Furthermore, they will experience the sufferings of the hells and so forth. Therefore, listen to my words and abandon emptiness! What is the use of that? It is said: 'Desire my blossoming lotus.' This means: desire my lotus, which is of a coemergent nature, extremely wide open and vast, the form of the flavor of love. By desiring it, all the worlds will become happy. At that time, all these worlds will become blissful. They will not die; they will not go to the hells and so forth; they will even become the cause of the path. Furthermore, it is said: 'Vajradhara, sport with me, sport!' O Pervasive Lord Vajradhara, sport and play with us, who are of the nature of supreme joy; abandon the absorption of emptiness! One attains the inexpressible coemergent nature." Thus it is said.

གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤངས་པ་ཡོད་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་སྟེ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་གཞན་ནི་རྨོངས་གྱུར་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཅིག་ཏུ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་བྲལ་བས་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་ཅིང་མགྲོན་དུ་བོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡུལ་དེའི་ཚེ་གཞན་གཉིས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ། དེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པོ། ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དོན་མེད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དགོས་པ་མེད་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དོར་ལ་བདག་གི་མཆོག་གི་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བས་འདོད་པ་གྱིས་ཤིག་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་གསུངས་པ། ཁྱོད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀྱེ་ཁྱབ་བདག་ཁྱེད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་སོན་པར་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཅིས་ཁྱོད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གཟུང་བས་དེས་མ་བཞུད་ཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་དོར་ཅིག།

Because there is the abandonment of the absorption of emptiness (śūnyatā-samādhi), one attains the inexpressible, coemergent (sahaja) nature of bliss, through which sentient beings become intensely joyful. However, regarding the phrase "but other worldly sentient beings are deluded": in one sense, it is not the case that you have invited and summoned all worldly beings by being devoid of intense joy; at that time, it would become a second [type of] awakening object, and by that, the welfare of sentient beings would not be accomplished. Furthermore, one would transcend the path of the bodhisattvas. Regarding that, it is said: "How is it that your emptiness is purposeless?" This means: for what reason have you entered into emptiness when it is without purpose? It is explained in that way. Therefore, the meaning is: "Abandon emptiness and desire my supreme, unsurpassed bliss of intense joy; you will attain the wisdom of intense joy for the incomparable realm of sentient beings." Likewise, it is further said: "You are the agent of all phenomena." This means: O Pervasive Lord, you are the agent of all phenomena, those who produce the welfare of sentient beings. At that time, why do you remain having entered the nature of emptiness? Why do you not depart by grasping the coemergent nature? Abandon the entry into emptiness!

དེའི་ཚེ་ཡང་བདག་ལ་མཆོག་གི་དོན་གྱིས་དགྱེས་པ་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་བདག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་རྣམས་ལ་བཏང་སྙོམས་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་རྣམས་ལ་མཆོག་གི་དོན་གྱི་བདེ་བས་འདོད་པ་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་མཉམ་འགྲོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་དོན་བྱེད་པའི་བདེ་བས་འདོད་པ་བྱས་པ་དང་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཁྱོད་དང་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་འགྲོའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་ཕན་ཚུན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་འདིའི་གླུས་བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཉེ་བར་སློང་བས་རབ་ཏུ་སད་པ་སྟེ། ཧེ་རུ་ཀ་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་གཟུགས་སྤངས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ཧེ་རུ་ཀར་ཐིག་ལེ་བཞིའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རབ་ཏུ་སད་པ་ནི་གསལ་བའི་གཟུགས་ཏེ་འབྲས་བུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྐད་ཅིག་གིས་རྣམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞེངས་པའོ། ། དེའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཨཱཿཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཕྱི་རོལ་ལ་སོགས་པའི་པདྨའི་བར་དུ་འཁོར་ལོ་རྣམས་དང་པདྨ་དང་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ལྷག་མ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། །

At that time, [the prayer] "May you be pleased with me for the sake of the supreme goal" means that I am equanimous toward the eight worldly dharmas. However, it means: "Grant your desire for the bliss of the supreme goal to those women who are of the nature of compassion." As for the line, "Just as you proceed equally with the world," it means that by the bliss of accomplishing the welfare of others, which you have desired, the world proceeds in equality with you through the nature of awakening. At that time, the meaning is that one acts for the benefit of sentient beings in mutual [interdependence]. The phrase "this" and so forth refers to the exhortation by this song. Being thoroughly awakened by the arousal of former aspirations, the so-called "Heruka himself" means that, having abandoned the form of the seed-syllable, he is directly awakened as Heruka in the nature of the four drops, together with the hands, forms, and so forth that will be explained as having the nature of compassion and so on. This is the clear form, the meaning of which is the resultant Vajradhara. Thus, the Blessed One arises instantaneously in the nature of the recitation of the mantra syllables. The mantra for that is taught as "Oṃ Āḥ" and so forth. These twelve syllables are coemergent with all the cakras, lotuses, and the lords of heroes and heroines, from the outer [lotus] up to the [central] lotus. The remaining meditations of the yogins are all easy to understand.

འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་སྔོན་དུ་གང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་བདུད་རྩིའི་དབུས་སུ་བཞུགས་སོ། ། དེའི་རང་བཞིན་ལས་དེའི་ཚེ་འདིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་ཞུགས་པ་ལས་བསླང་བའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་སྔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་ལུས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཟ་བ་ལ་ཞེན་པས་གང་བྱས་པ་སྔོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དེ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་སད་དོ། ། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་། ། གང་སྔོན་གྱི་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་བསྲུབས་པས་བདུད་རྩི་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་རང་གི་ལུས་བདུད་རྩི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་དང་རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཁོར་ལོ་མཐོང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྔགས་བརྗོད་པས་རི་རབ་ལ་སོགས་པ་དང་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ལས་ངག་སྐྱེས་ཏེ་དེས་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བྱས་ནས་གང་དང་གང་གིས་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཏེ། དེར་རིགས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ལ་གནས་ནས་སོ། ། འཇིགས་བྱེད་དང་དུས་མཚན་སྲེད་པ་དང་སྡང་བ་བྱུང་བའོ། །

Nevertheless, the systematic presentation of that world-system shall be explained. Here, first of all, the gods such as Brahmā and the others resided in the midst of the nectar. From that nature, at that time, the forms of wisdom—the gods such as Brahmā and the others—arose from entering here as the very essence of compassion, love, joy, and equanimity. Having recollected their former characteristics, they were awakened by their attachment to consuming the nectar of the body, and they recollected all those former actions, such as the practice of yoga. With their eyes and other sense faculties, they saw everything. Previously, the nectar was produced by churning the moon and the sun. They also saw the moon, the sun, and so forth, as well as the wheel of the constellations, for the sake of the nectar of their own bodies. At that time, by reciting the mantras of the twelve-fold wheel of dharma, they saw Mount Meru and all the limits of space. From that, speech was born, and from it, all the treatises of the mundane and the supramundane emerged. Thus, having recollected the treatises, the various classes of the yoginīs and heroines of the maṇḍala circle—such as the brahmins, the kṣatriyas, and so forth—arose, and they remained there engaged in the activities of their respective classes. Bhairava and Kālarātri, as well as desire and hatred, then emerged.

དེས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་ཏོག་གང་དུ་བཏབ་པས་ས་རྣམས་ཀྱི་ཆ་བྱུང་ངོ་། ། ལྟེ་བ་གཅིག་ནི་བུད་མེད་དོ། ། ཉི་མ་ནི་སྐྱེས་པའོ། ། མེ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། ། གར་ནི་གར་གྱི་ཉམས་དགུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་གར་དང་གླུ་དང་རོལ་མོ་དང་སྐད་དང་ལུང་ལ་སོགས་པ་དང་འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་ཞེ་སྡང་དང་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྲོ་བ་དང་འཐབ་པ་དང་གཏམ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་དང་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཞི་བའི་གཟུགས་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སེམས་དང་། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་དང་དེ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་བྱུང་ངོ་། ། ལུས་ནི་ནག་པོ་དེ་བཞིན་དུ་ལྗང་གུ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མོ་དང་ཉིན་པར་གྱི་འདུ་ཤེས་སོ། ། ཕྱག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་པས་ཁམས་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་འབྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཡུལ་དང་། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲུག་དྲུག་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་གཉིས་སོ། ། འདི་རྣམས་གཡས་པར་སྡུད་པ་སྟེ་ཟུང་གི་ཚིག་ཏུ་གནས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞལ་རྣམས་ནི་བཅུ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ནི་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁམས་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཏེ་བཅུ་བདུན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །

By sowing crops such as rice in that [place], the parts of the earth emerged. The single navel is the woman; the sun is the man; fire is desire. Dance refers to the nine dramatic sentiments and so forth, including various dances, songs, music, languages, and scriptures, as well as the treatises on desire, and the characteristics of anger, strife, and speech, such as hatred, desire, delusion, and envy. There also arose the service and offerings to the guru, generosity and so forth, the form of peace, the mind of the sublime Dharma, the mind of the collection of activities such as pacification, and various other perceptions. The body is black, and likewise the so-called "half-green" refers to the perception of night and day. Regarding the "seventy-six arms," the left hands emit the thirty-eight elements: the aggregates, elements, sense bases, objects, the sense faculties of action, and the objects of the faculties of action. Thus, with six of each, there are thirty-six, plus the two of semen and blood. These are gathered in the right and abide as pairs of terms. Likewise, the "seventeen faces" refer to the sixteen elements previously explained—starting with the "secret" and so forth—while the seventeenth is consciousness.

རལ་པའི་ཅོད་པན་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྒྲིན་དུ་རེ་བ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ཅན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དགྲ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཡུལ་ངོ་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་བླ་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ལ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་མཆོག་མྱང་བ་དང་ཁུ་བའི་ཐིགས་པ་ཞུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། མཆེ་བ་ཆེན་པོ་གཙིགས་པའི་ཞལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡང་བ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཞལ་རྣམས་སེར་བ་དང་ལྗང་གུ་དང་དམར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཁ་དོག་གིས་དུས་བཞི་དང་ཐུན་མཚམས་བཞི་དང་དུས་ཚོད་བཞིའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་མཚོན་ཆའི་ཚོགས་རྣམས་གཡས་དང་གཡོན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་གླང་པོ་ཆེའི་པགས་པས་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའོ། ། སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པའོ། ། ལྷག་མ་ཕྱག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་རྣམས་ཀྱིས་དང་དེ་བཞིན་དུ་མགོ་བོ་ལྔས་བརྒྱན་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་གིས་དང་མགོ་བོ་བརྒྱའི་ཕྲེང་བས་དང་དཔུང་རྒྱུན་གྱིས་དང་། ཞབས་གདུབ་ཀྱིས་དང་དེའི་སྒྲས་དང་སྟག་གི་པགས་པས་དང་བ་སྤུ་འཁྱིལ་པ་ཡིས་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་བྱུང་བའོ། །

Regarding the phrase "wearing a crown of matted locks," it is for the sake of turning those who are cunningly attached to the various worlds toward the wheel [of Dharma] and for the sake of establishing them in the sublime Dharma. Regarding the term "hero," it is because of his victory in the battle against the various enemies—the previously arisen afflictions, secondary afflictions, and so forth. Regarding the term "various vajras," it is because of his faith in the Buddha, the Dharma, the Saṅgha, the Guru, and the yoginīs. Regarding the term "possessing a half-moon," it is because of the tasting of the supreme flavor and the melting of the drops of seminal essence. Regarding the phrase "a face with large bared fangs," it is for the sake of subduing those who are hostile. Regarding the faces being yellow, green, red, and black in color, it is for the sake of the four seasons, the four junctions, and the four periods of time. Likewise, regarding the phrase "the collection of weapons in the right and left [hands]," it is according to the sequence that the elephant hide represents the engagement with the phenomena of saṃsāra. The yoni-mudrā represents the engagement with nirvāṇa. The remaining seventy-two weapons in the hands, as well as the ornaments of the five heads, the six mudrās, the garland of a hundred heads, the armlets, the anklets, the sound thereof, the tiger skin, and the coiled body hair—these eighty [features] represent the emergence of the eighty thousand mental dispositions.

དེ་ལྟར་སྤྱན་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་རྣམས་ཀྱིས་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཀའི་ཡི་གེའི་མཐར་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་མདུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་བསྒོམ་པ་ལ་མཁས་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་གནས་སུ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དར་གྱི་ཕྲེང་བ་ནི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ལ་སྟེ་དེས་སྣ་ཚོགས་པའི་སའི་དུམ་བུ་རྣམས་སུ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་དོན་དུ་སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་པོ་བྱུང་ངོ་། ། བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བསྒོམ་པ་ནི་བསྙེན་པའོ། ། དེ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཉེ་བའི་བསྙེན་པའོ། ། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དུ་རྫོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཐར་གནས་དང་བདག་དང་རྣལ་འབྱོར་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པས་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུངས་པ། པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་དང་པོའི་སྦྱོར་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབྱུང་བ་དང་རྒྱལ་པོ་རྫོགས་པའི་བར་དུའོ། ། དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཏུ་གནས་པའི་དུས་ཏེ།

Thus, with the fifty-one eyes, there is the perception of the letters from Oṃ up to the letter Ka, including the vowels and consonants. In that way, from the words "in front of that" and so forth, up to "should be meditated upon," the one skilled in the meditation of Vajravārāhī will generate the heroes and heroines, the lords of the various abodes. The silk garlands are for the heroes and heroines, the lords; by means of them, in the various regions of the earth, for the sake of perfectly protecting the dharma and so forth, various kings such as the powerful cakravartins arise. "Vow" (vrata) means for the sake of the actions performed by the yogis of the past. Thus, meditating on the causal Vajradhara is the "approach" (sevā). Its melting is the "near-approach" (upasevā). The perfection as the resultant Vajradhara is the "accomplishment" (sādhana). Then, the yoga of meditating on Vajravārāhī is called the "great accomplishment" (mahāsādhana). Finally, the absorption (samādhi) called the "initial union," which consists of the nature of the body through the protection of the abode, the self, and the yoga, is the first. Now, the absorption called the "supreme king of the maṇḍala" is taught, beginning with the word "lotus" (padma). Here, from the initial union up to the arising of the world-system and the perfection of the king, there is the time of abiding in the supreme king of the maṇḍala.

གང་གི་ཚེ་སྔོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དག་གིས་དང་ཧེ་རུ་ཀ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དག་གིས་རང་གི་རིག་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་རྣམས་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རི་རབ་ལ་སོགས་པ་དང་ས་གཞི་རྣམས་གནས་པ་ཡོད་པས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་དང་རང་རང་གི་གནས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པས་པདྨའི་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རོལ་པ་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་སྤྲོ་བ་སྟེ་རེ་རེའི་མཐའ་མེད་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཤར་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་ལྔའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ལྔ་སྟེ། དེ་ལྟར། མཁའ་འགྲོ་མ་དང་གཟུགས་ཅན་མ། ། འོད་བྱེད་མ་དང་མདོག་ནག་མ། ། ཡོངས་གྱུར་མ་དང་བྱིས་བཅས་མ། ། རྗེས་སུ་མདོག་མ་ཁ་དོག་སྔོ་བ་སྟེ་ཤར་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱང་གི་མཐར་ས་གཞིའི་རྗེས་སུ་རིགས་པའི་ཁ་དོག་གོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལཱ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཡོན་སྐོར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་དུ་གདོང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གཡོན་པའི་ལུས་པོ་ནི་གཡས་པར་སོ་སོར་གསལ་ཏེ་གཡས་པའི་ལུས་པོ་གཡོན་པར་ཀྱང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། དེས་ཀྱང་གཡས་པའི་ལག་པ་རྣམས་སུ་གཡོན་པའི་མཆོད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལག་པ་གཡོན་པ་རྣམས་སུ་གཡས་པའི་མཆོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་པའོ། །

At that time, the former yogis, through insight and method, emanate and reabsorb the various forms of Heruka and Vajravārāhī, as well as the yoginīs, from their own awareness. Likewise, because Mount Meru and the other elements and the earth exist, the worlds of the gods and so forth, and their respective abodes, are established. Thus, the heroes and yoginīs of all the cakras, such as the petals of the lotus, are the play of the world of the Buddha family, an uninterrupted continuum. This is the meaning of "emanation," which refers to the infinite families of each. In that way, "the east and so forth" refers to the five arising from the families of the five ḍākinīs. Thus: Ḍākinī, Rūpiṇī, Kṛśā, Kṛṣṇā, Samayā, Śauṇḍinī, Caṇḍākṣī, and Pracaṇḍā; these are the colors corresponding to the earth and so forth, from the east to the north. The entities arising from those are the "eaters" and so forth. In the same way, Lāmā and the others should also be understood. Regarding "counter-clockwise," just as in a mirror the reflection of a face and so forth appears with the left side of the body on the right, and the right side of the body on the left, so too in the maṇḍalas of the yogis, Heruka and the others, and the yoginīs, are arranged. Therefore, the instruction is that in the right hands there is the left offering, and likewise in the left hands there is the right offering.

དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རི་རབ་གླིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡོན་པར་སོ་སོར་གསལ་ཏེ་ཉི་མའི་ལག་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཀྱང་སྟེ་གཡོན་དུ་ཤར་ནས་གཡས་སུ་འགྲོའོ། ། དེའི་གྲིབ་མའི་ལག་པ་གཡས་སུ་ཤར་ནས་གཡོན་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་བདུད་རྩི་ལྔའི་སྣོད་ལས་སྔོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་ཐིག་ལེ་འབྲུལ་ལོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟར་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཡང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། ། གཡས་བརྐྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འདོད་དོ། ། ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་སོགས་འཛིན་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣ་ཚོགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བའོ། ། ཕྱག་དང་མཚོན་ཆ་དག་ནི་ལྟ་བ་དྲུག་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པར་ཡང་ངོ་། ། དེ་བྱིས་པའི་སྔགས་པ་བསྒྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕག་མོ་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆད་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་འདི་ནི་ཐིག་ལེའི་འཁོར་ལོའོ། ། ད་ནི་འཁོར་ལོའི་ར་བའི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐོག་མར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཁོར་ལོ་དེའི་བདག་ཉིད་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་རྡོ་རྗེའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་ལོའི་ར་བ་ན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པའི་སེམས་ཏེ་ཕན་ཚུན་དག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ། །

These also appear distinctly to the left of Mount Meru and all the continents; by the rays of the sun’s hand, they rise in the left and move to the right. Its shadow’s hand rises in the right and moves to the left. Likewise, from the vessel of the five nectars, the drops fall into the twenty-four sites and near-sites of the former yogins. These are also to be served by all the heroes and yoginīs. Through that, they become the objects of enjoyment for the gods. "The right leg extended" is intended to signify the further entry into the paths of awakening. "Holding a garland of skulls and so forth" means delighting in the various recitations of mantra. The hands and weapons also enter into the six views and so forth. In order to conceal the mantras of the childish, Vārāhī is explained as being solely the wisdom of the Buddha; this is the wheel of the drops. Now, the wheel of the enclosure of the wheel is taught: "Outside of that," and so forth. First, the presentation of the form of the wisdom body must be stated, as it is also the nature of that wheel. Furthermore, first, the "vajra wheel" is so called because of its indivisible form. The mind of all those dwelling within the enclosure of the wheel is the indivisibility of all phenomena; there is no mutual desire and so forth.

དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པའི་རིགས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ས་གཞི་སྔོ་དང་གནག་པའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་གྲིབ་མས་ཀྱང་སྟེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། དེས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེའི་མདོག་གོ། ། དེ་ལྟར་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་འབར་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་དང་དེའི་རིགས་ཅན་རྣམས་དེའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོའི་ར་བར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདུད་རྩི་ཟོས་པས་རགས་པ་ཉིད་དེ་ས་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཐོད་པ་བདུད་རྩིའི་སྣོད་དང་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་རང་དང་གཞན་གྱི་ཆའི་རྫས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་དེ་སེར་སྣ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཌཱ་མ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དང་སྒྲའི་ལན་གྱིས་འདུ་ཤེས་ཙམ་ཀྱང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གྲི་གུག་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་སོ། ། སྐྲ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དོར་བའོ། ། ཕྱོགས་གོས་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བར་འདོད་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལུས་སུ་གནས་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་བླ་མའི་གདམས་ངག་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་བརྒྱན་པའོ། །

That itself is the unsurpassed family; because it is the unsurpassed nature of all these, it is called the ultimate—this is certain. Thus, "in the midst of the green and black ground" refers to Mount Meru’s shadow, and the non-duality of the mind and mental factors and so forth. By that, their color is also established. Thus, from the ḍākinīs and so forth up to the "Great Blazing One," the thirty-six yoginīs and those of their families, by way of their own nature, are within the enclosure of the wheel. Thus, "four arms" means that by consuming the nectar whose nature is wind, fire, water, and space, they are coarse and without earth. Thus, the skull-cup as a vessel for nectar and the khaṭvāṅga, which do not grasp at the substances of self and other, are because of the absence of avarice. "Ḍamaru" means that through sound and its echo, even mere perception is absent. "Likewise the curved knife" means being free from all habitual tendencies of the afflictions such as desire. "Loose hair" means having discarded the grasping at self and what belongs to the self. "Wearing garments of the directions" means the desire to travel through space. "Five mudrās" means abiding in a body blessed by the five Tathāgatas. "Vajra garland" means being adorned by the various instructions of the Guru and by recollecting former habitual tendencies.

ཡི་དྭགས་གདན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལའོ། ། དྲག་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱན་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་འདི་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་མེད་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གནས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཕྱོགས་དང་མཚམས་དང་ལོགས་སུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྲད་པ་ལས་ཐུན་མོང་གི་ས་སྟེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་སའོ། ། འདིས་གནས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཇུག་པ་བཤད་དེ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། དེས་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་སླར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་དང་ཞིང་དང་ཉེ་བའི་ཞིང་དང་འདུན་ས་དང་ཉེ་བའི་འདུན་ས་དང་འདུ་བ་དང་ཉེ་བའི་འདུ་བ་དང་དུར་ཁྲོད་དང་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་དང་པི་ལ་བ་དང་ཉེ་བའི་པི་ལ་བ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །

The term "seat of the hungry ghosts" refers to the nature of the expanse of reality (dharmadhātu) of one's own mind. "The Great Fierce One" refers to one who takes great delight in one's own view. In this way, the yoginīs of all the wheels should certainly understand it thus. "Adorned with various ornaments" means being fully decorated with various qualities. "Endowed with insight and method" shall also be explained by what is to be said later. Thus, by these and other means, the term "formless realm" means the family of the formless realms. "That place as well" is because it abides in all directions, intermediate points, and sides of Mount Meru. "The stage of Perfect Joy" is explained as the perfection of generosity; because it is encountered with a mind of perfect joy, it is the common stage. Because it is the very first concentration that accomplishes the various meanings of the remainderless aggregates, it is the stage of great awakening. By this, the entry of the Buddha-dharma into all these various world systems is explained; this is certain. Regarding the phrase "then the places, near-places, and so forth," all these places will become the places, near-places, fields, near-fields, meeting places, near-meeting places, gathering places, near-gathering places, charnel grounds, near-charnel grounds, pīlavas, and near-pīlavas, according to the sequence to be explained.

གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་པ་སྟེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཁམས་རྗེས་སུ་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བས་དེ་ལ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་གཙོ་བོ་ཡོན་ཏན་ཀུན་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་སོ། ། དེ་ལྟར་འདི་རྩའི་ཡི་གེས་ཁམས་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྔ་པའི་དོན་དུ་དང་པོ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་སོ། ། རང་བཞིན་ཅན་ལས་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེས་འཁོར་ལོའི་རྭ་བ་རྣམས་སུ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་སླར་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འཁོར་ལོའི་ར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་གླིང་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེར་གནས་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རིགས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ཡུལ་དང་ཡུལ་རིམ་པས་ཕྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་གྲི་གུག་གིས་བསྐོར་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་སྟེ་འཁོར་ལོའི་ར་བ་རྣམས་སུའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་གསུངས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།

By the words "one" and so forth, it is explained in that manner. "To all" refers to the single element of all things, namely the eyes and so forth. "The thirty-six elements in successive order" means that by multiplying the thirty-six correctly explained [elements] by thirty-six, they become one thousand two hundred and ninety-six, according to the source text: "The nature of all qualities is the Primal Nature." Thus, these channel-syllables are the nature of the yoginīs; the first [case ending] is used in the sense of the fifth, meaning the elements of the yoginīs. From that which possesses the nature [of the yoginīs], it is the "elements of the heroes." By that, it will be explained accordingly in the enclosures of the wheels. Furthermore, "the division into thirty-six" means that in the locations such as the enclosures of the wheels, there are the twelve continents. In those locations, through the purification of the places, near-places, and so forth, they become the thirty-six families, according to the phrase "divided by the sequence of lands and lands." Thus, in the vajra wheels, they abide as encircled by curved knives; this is the certainty of "having reached the perfection of wisdom" within the enclosures of the wheels. Although not explicitly stated, it should be explained in this way.

རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་དེ་ནས་དབུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ལྟེ་བའི་པདྨ་རྣམས་སུ་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་ཕག་མོའི་སྔགས་རྣམས་སུ་ལྷག་མའི་ཡི་གེ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཉིད་དུ་བཤད་དེ་གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་དང་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ཁོར་ཡུག་འཛིན་གྱི་རིའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཟླ་བའི་གླིང་གི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། ཐུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བའི་གླིང་རྣམས་སུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གི་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཟླ་བའི་ཐིག་ལེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དམར་དང་སེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་ཅེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་འཁོར་ལོའི་རྩིབས་ཀྱི་དབུས་སུ་གནས་པའོ། ། ཡུལ་དང་ཡུལ་དུའོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་འཆང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རིགས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རིགས་ཅན་མ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཁ་དོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐོག་མར་དེའི་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་གླིང་རྣམས་སུ་གང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལུང་གི་ནང་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །

Then, the cakras of Vajravārāhī are established as the central identity within the lotuses of the navel. The twenty-four syllables constitute the mantras of Vārāhī, while the remaining syllables generate the yoginīs, as explained in the second chapter. Likewise, it is explained here that the syllables of the armor mantras, the heroes and heroines, and the twelve yoginīs constitute the thirty-six [deities] of the Cakravāḍa mountain range. It is certain that those residing there belong to the family of the gods and ṛṣis. Now, the mind-cakra is to be explained. The phrase "then, on the outside of that" and so forth establishes the arrangement of the lunar continents. "Mind" refers to the qualities of the hearts of the sentient beings residing in the lunar continents, as it generates their hearts. This is because of the lunar drops themselves. The terms "red and yellow" are established as colors because of the non-duality of self-awareness. Thus, they reside in the center of the spokes of that cakra. [They are located] in each respective land. In this way, the yoginīs are described here, from "Vajradhātrī" and so forth up to "Ucchuṣmarāja," who are the ladies belonging to the thirty-six families. Thus, the colors and so forth, up to the phrase "first, that of that," are easy to understand. However, whatever is established regarding the continents should all be understood from the scriptures.

གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མིང་གསུངས་པ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཧེ་རུ་ཀ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཧེ་རུ་ཀ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་བོད་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མདོར་བསྡུས་པས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་ལ་ལྟོས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱ་མཚོ་དང་རི་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྦྲང་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། ད་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། དཀར་པོའི་གླིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་ཚོགས་པས་སེམས་ཀྱང་བདེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དཀར་པོའི་གླིང་ན་གནས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དཀར་བ་དང་དམར་བའི་ཁ་དོག་སྟེ་འཛིན་པ་མེད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

With the words "The Principal" and so forth, the names of the twelve cakravartins are spoken. All of these are also called the Great Heruka Cakravartin. In the same way, it is easy to understand the terms "Lesser Heruka" and so on. "You, who possess the intellect of the cakravartins, should symbolize their families" means that you should generate the mind of the Tathāgata Heruka within the forms of the objects and subjects, such as the eyes and so forth; this is the meaning of the address. Thus, it is certain that the Mind Wheel has been explained in brief. "The second" refers to the one in relation to the previous. Likewise, "in the oceans and mountains" refers to the two types of wheels of the yantra of the mantra syllables of Vajravārāhī in the oceans of honey. These also possess the nature of wisdom and method. Now, the third wheel of the Blessed One, called "All Qualities," is taught with the words "Then, outside of that, all..." and so forth. The white continent called "All Qualities" is so named because the mind attains bliss itself through the gathering of various sublime dharmas. By these, those dwelling in the white continent are generated, which is the nature of all qualities. Therefore, it is also the colors white and red; the meaning is that through the quality of non-duality, there is no grasping.

དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་རྩིབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རིགས་གསུངས་པ། བྲམ་ཟེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཀོ་ལྤགས་མཁན་མའི་རྣལ་འབྱོར་མ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རིགས་རྣམས་སུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། ཞིང་དང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཟུགས་དང་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་གཉིས་པ་དཀར་པོའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་ཉིད་ཤེས་རབ་ཐབས་བདག་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རང་ཉིད་བླ་མ་མཆོད་པའི་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་རྟག་ཏུ་མཆོད་པར་བྱ་བ་སྟེ་རང་ཉིད་བླ་མའི་གཟུགས་གཙོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བ་པོ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རང་གི་མིང་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཏེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའི་སྔགས་དང་བཟླས་པའི་སྔགས་སུ་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཟླུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གསུངས་པ། ཟླུམ་པོའི་རྣམ་པས་གཡོན་དང་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་གར་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། རི་མོ་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་དག་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་དེ་ཉིད་དོ། །

Thus, the "vajra spokes" and so forth are as before. Regarding the families of those yoginīs, it is taught from the words "brahmin woman" and so forth, up to "the yoginī of the leather-worker." These constitute the wheel of the families of all qualities within the thirty-six families. Because it is the nature of all fields, the qualities of the desire realm, forms, and families, it is called the second, the "White Island." The phrase "oneself is the nature of wisdom and method" means the lord arising from one's own respective family. The phrase "oneself is the object of the guru's worship" means that the wheel should be worshipped constantly in that way; it means that oneself, together with the principal form of the guru, is the bestower of all accomplishments and the nature of all qualities. Thus, through the words "reciting one's own name" and so forth, these are explained accordingly; all these, such as the principal deity and so forth, and all the deities of the maṇḍala circle, should be used as the offering mantras and recitation mantras. Regarding the phrase "outside of that, a circle" and so forth, the delimitation of the wisdom wheel is taught: by way of a circular form, it pervades the maṇḍalas in the left and right nostrils. The phrase "in two lines" means that the two are the wisdom maṇḍala in the avadhūtī. Outside of that is that very thing.

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ངེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་རྣམས་དང་མེ་ལ་སོགས་པའི་གྲྭ་རྣམས་སུ་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཐིག་ལེའི་གནས་ནས་འདོད་པས་སྔོན་བཞིན་དུ་ཤར་གྱི་སྒོར་གནས་ཏེ་ཁྭ་གདོང་མ་ཐིག་ལེའི་གནས་སུ་ཡང་འགྲོའོ། ། དེར་ཡང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་ནང་དུ་སོན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཁྭ་གདོང་མའི་རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བས་ཟ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྭ་གདོང་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པའོ། ། གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཙམ་གཡོ་བ་དང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཐིམ་པར་འགྲོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འུག་གདོང་མ་གཤོལ་མདའ་འཛིན་གྱི་འཁོར་ལོར་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྲང་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་ཁྱི་གདོང་མའིའོ། ། ཟླ་བའི་གླིང་རྣམས་སུ་ཕག་གདོང་མའོ། ། གཉའ་ཤིང་འཛིན་དུ་བརྟན་མའོ། ། འཁོར་ལོའི་ར་བར་ཕོ་ཉ་མའོ། ། པདྨའི་འདབ་མ་རྣམས་སུ་མཆེ་གཙིགས་མའོ། ། གཟུངས་ཀྱི་སྣམ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ན་གནས་པ་རྣམས་དང་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་དང་སྒོའི་གྲྭ་རྣམས་དང་འཁོར་ལོ་ནི་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མ་ལ་ཐམས་ཅད་ཞུགས་པའོ། །

The phrase "the perfection of the aspect of wisdom" refers to the reasoning. Thus, in order to teach the thirty-seven factors of awakening through the "doors" and so forth, this is the definitive [explanation]. Likewise, in order to fully establish the yoginīs such as Kākāsyā in the eastern and other doors and the fire and other intermediate corners, the previously explained conduct is taught. Furthermore, out of desire, from the location of the drop of Vajravārāhī, one abides in the eastern door as before and also proceeds to the location of the drop of Kākāsyā. There, all qualities will enter into the wheel of the yoginīs. In that way, through the application of conduct upon the wheel that is the nature of Kākāsyā, Vajravārāhī consumes. Likewise, Kākāsyā abides in the wheel of all qualities that is the nature of Vajravārāhī. When mere wisdom moves and possesses aspects, that too proceeds into complete dissolution. Likewise, Ulūkāsyā is explained in the wheel of Śaṅkhapāla. Likewise, the ocean of honey is for Śvānāsyā. The islands of the moon are for Sūkarāsyā. Yugaṃdhara is for Dṛḍhā. The rim of the wheel is for Dūtī. The petals of the lotus are for Daṃṣṭriṇī. The dhāraṇī-bands, as well as those residing in the eight charnel grounds, the hosts of spirits, the corners of the doors, and the wheel—all are entered by Yamamathinī.

ལྷག་མ་ཇི་ལྟར་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། འདིས་ཡང་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་བཤད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཤར་དང་བྱང་དང་ནུབ་དང་ལྷོའི་ས་གཞི་རྣམས་ནག་པོ་ལ་སོགས་པས་རི་རབ་ལ་བསྐོར་བ་སྟེ་ཉི་མས་ཐུན་མཚམས་བཞི་དང་གླིང་བཞི་རྣམས་སུ་མཚམས་ཀྱི་གྲིབ་མར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་ཐམས་ཅད་བཤད་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ངེས་པས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིར་བྱ་སྟེ་ཕྱི་དང་ནང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། གཞན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེའི་གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལས་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་འདིར་མར་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་སེང་ལྡེང་ཅན་གྱི་རིའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟ་བུ་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་རྣམས་དང་ཐོག་མ་དང་བདུན་པ་རྣམས་ཏེ་འདིར་གཉིས་པ་དང་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དུམ་བུ་གསུམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དུར་ཁྲོད་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ར་བའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོ་ཀུ་ཤའི་གླིང་སྟེ་འདམ་སྐྱེས་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྔོ་བ་སྟེ་ཐུགས་ཀྱི་འདམ་སྐྱེས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདམ་སྐྱེས་དང་འདྲ་བའོ། །

The remainder should be practiced according to the sequence previously explained; this is the certainty. By this, the death and birth of all these are also explained. Thus, the grounds of the east, north, west, and south, which are black and so forth, surround Mount Meru; the sun creates the four junctions and the shadows of the intermediate directions in the four continents. Thus, the explanation of all the outer and inner is by way of the certainty of the conduct. All of this is to be performed here by the words "outer and inner." All else is easy to understand. Thus, the third of that wheel of wisdom is called the wheel of qualities, the meaning of which is "transcending all qualities." Likewise, here, in the ocean of butter, on the mountain of Khadiraka, is the second wheel of Vajravārāhī, whose nature is wisdom and method. Such are the second wheels and the first and seventh among those previously explained; here they are called the second and eighth. Now, the mandala of the third section of the dharmakāya, the wheel of space, is taught: "Then, the outer space," and so forth. Outside the wheel-fence of the charnel grounds of the wheel of wisdom is the wheel of space, the continent of Kuśa, which is called "like a blue lotus." It is blue by nature and is similar to a lotus because it arises from the lotus of the mind.

དེ་ལྟར་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དང་རིགས་ཅན་མ་རྣམས་སོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིའམ་ཅི་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྒྲ་ལྡན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རིགས་དང་རིགས་ཅན་མ་རྣམས་ཏེ་ཀུ་ཤའི་གླིང་དུ་གནས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཉེ་བའི་ཞིང་དང་སྔོན་མ་ལ་ལྟོས་པས་གླིང་གསུམ་པ་ལའོ། ། མཁའ་སྤྱོད་རིགས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུས་སྐྱེས་རྣམས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཀུ་ཤའི་གླིང་པ་རྣམས་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཞོའི་རྒྱ་མཚོ་དང་བལྟ་ན་སྡུག་གི་རིར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་གསུམ་པ་དང་དགུ་པའོ། ། ད་ནི་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རླུང་གི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། དེའི་ཕྱི་རོལ་རླུང་གི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་དཔྲལ་བ་ལས་སོ། ། རང་གི་འཕོ་བ་ལས་བྱུང་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། རྡོ་རྗེའི་རྩིབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། མིང་གཞན་གྱིས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ནམ་མཁའི་ནང་དུ་རླུང་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་བདག་མེད་པའི་རླུང་གིས་ཆོས་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

Thus, these are the families and the members of the families of the yoginīs who traverse the sky. For example, from those called the Kinnarīs up to those called the Svarāvatīs, these are the families and members of the families who dwell in the land of Kuśadvīpa. In this way, in relation to the previous [sections], they are in the third continent, the Upakṣetra. Those born from the family of the sky-goers are the miraculously born ones, whose mental intentions are exceptionally sublime. This refers to those who have come from the land of Kuśadvīpa. All the remainder is easy to understand. Likewise, here, at the Ocean of Curds and the mountain Sudarśana, the two wheels of Vajravārāhī are of the nature of method and insight. These are the third and the ninth. Now, outside of that, the wind wheel of the Dharmakāya is taught: "Outside of that is the wind wheel," and so forth. "Various colors, blue" refers to the wisdom arising from the wind maṇḍala at the forehead. "Arising from its own transference" is the certainty. "Vajra spokes" and so forth are as before. By another name, it is called the "Supreme Ākāśagarbha." This is because when the winds abide within the sky, it is by means of the winds and consciousness themselves. At that time, Ākāśagarbha is the characteristic of the selflessness of phenomena. This is because the winds of the selflessness of space are themselves endowed with all phenomena.

དེའི་ཕྱིར་མིའམ་ཅིའི་གླིང་དང་དེའི་རིགས་དང་རུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་རྣལ་འབྱོར་མའི་རིགས་བཤད་པ། མཁའ་ལྡིང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རི་དྭགས་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རིགས་དང་རིགས་ཅན་མ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་མིའམ་ཅིའི་གླིང་ན་གནས་པ་རྣམས་སོ། ། ཁ་དོག་འཁོར་ལོའི་ས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་གོང་དང་འདྲ་བ་སྟེ་རླུང་གི་འཁོར་ལོའི་ས་གཞི་སྣ་ཚོགས་སྔོན་པོའི་མདོག་དང་འདྲ་བ་སྟེ་རླུང་གི་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། ཡང་ན་རང་རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་གོང་དང་འདྲ་བ་སྟེ་གང་དངོས་སུ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མདོག་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འཁོར་ལོ་འདི་ནི་སྒོང་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་དང་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ནམ་མཁའི་སྒོ་ངའི་ནང་དུ་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་སྲོག་རྣམས་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྱུང་བའི་རིགས་རྣམས་སྒོང་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་དབྱེ་བས་གསུམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དེ་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་དང་སའི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་རྣམས་དེའི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དང་དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྔོན་བཞིན་ནོ། །

Therefore, it is called the continent of the kinnaras, and those belonging to that family and lineage. Thus, the families of the yoginīs are explained here: from the one called Garudī up to the one called Mṛgī, there are thirty-six families and those belonging to those families; in this way, the yoginīs reside in the continent of the kinnaras. Regarding the phrase "the ground of the wheel of color," this is the specific distinction of the yoginīs, similar to what was stated above: the ground of the wind wheel is like the color of various blues, belonging to all the yoginīs of the wind wheel. Alternatively, "each their own" refers to the garuḍas and so forth, similar to what was stated above; one should understand that they are like whatever color they actually have, such as white and so forth. This wheel is called "egg-born" (aṇḍaja); when the yoginīs, in the form of those who travel through the sky, assume their forms, modes of abiding, and so forth, at that time their vital breaths (prāṇa) dissolve into the maṇḍalas within the egg of space. Therefore, the families that have arisen are called "egg-born." Furthermore, "threefold by the division of qualities" means that the qualities of wisdom (jñāna), space, and wind—those which are the nature of the wheels of space, wind, and earth—are the certainty of those three qualities. Thus, it is the nature of the dharmakāya and likewise the saṃbhogakāya, just as before.

དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྐབས་ལས་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་དུ་མངལ་སྐྱེས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་རླུང་གི་འཁོར་ལོ་འདིའི་ངོས་སུ་འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་དང་རྟ་རྣ་ཅན་གྱི་རིར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཉིད་དང་བཅུ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་དང་རི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་རང་གི་གླིང་རྣམས་སུ་གང་གི་ཚེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་ས་ཞེས་བྱ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁ་དོག་སེར་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་སམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེས་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྲུང་ཀྲུང་གི་གླིང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་དོག་སེར་པོའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ལ་གནས་པ་ས་ལ་སྤྱོད་མ་སའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རིགས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྲུང་ཀྲུང་གི་གླིང་ན་གནས་པའི་རིགས་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་གསུངས་པ། སེང་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གྲོང་ན་གནས་པ་མ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

Regarding the phrase "the embodied one born of heat and moisture": from the context of the dharmakāya, the emanated form is the saṃbhogakāya, which is the form born of heat and moisture; likewise, the womb-born is the nirmāṇakāya. Regarding the phrase "by the distinctions of enjoyments," it is explained in that way because it is the very form of the space element. Thus, once again, on the side of this wind wheel, there is the ocean of milk and the mountain Aśvakarṇa. These are the wheels of wisdom and method of Vajravārāhī, and the fourteenth. By means of these, all the oceans, mountains, and so forth, in their respective continents, are designated. At that time, the yoginīs, through their forms and so on, abide in all of those; this is the certainty. Now, the maṇḍala called "Earth" is taught, beginning with the words "Then, externally" and so forth. Regarding the phrase "by the nature of yellow color," this refers to the wisdom or suchness (tathatā) arising from the maṇḍala of the Great Powerful One (mahendra); it is the yellow color of the nature of the continent of Krauñca in the world system. Thus, those who abide there are the yoginīs who move upon the earth, whose essence is the nature of earth. These are the thirty-six who arise from the families and reside in the continent of Krauñca. Thus, the yoginīs of that [continent] are taught, beginning with "Lioness" and so forth, up to "Supreme Mother who dwells in the city." The rest, beginning with "Thus," is easy to understand.

འོན་ཀྱང་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ། བྲམ་ཟེ་མོ་ཤར་གྱི་སྒོ་ནས་འོངས་ནས་ཐིག་ལེའི་གནས་སུའོ། ། དེ་ལ་གནས་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཤར་གྱི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལྟར་བྲམ་ཟེ་མོ་དེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་རང་གི་འཕོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དབྱུ་གུ་གཅིག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡང་མར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་དང་དུལ་བའི་རི་ལ་འཁོར་ལོ་གཉིས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞོན་ནུ་མ་ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོ་ལའོ། ། ཁྱབ་འཇུག་མ་སླར་ཡང་ཞོའི་རྒྱ་མཚོ་དང་ཁོར་ཡུག་འཛིན་གྱི་རིའི་འཁོར་ལོ་ལའོ། ། དེ་ལྟར་ཕག་མོ་རླུང་གི་འཁོར་ལོར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་མ་བྱེད་མ་ཞེས་བྱ་བའི་རི་དང་། འོ་མའི་རྒྱ་མཚོར་རོ། ། སླར་ཡང་གཏུམ་མོ་སའི་འཁོར་ལོ་ལའོ། ། དཔལ་ཆེན་མོ་སྒོ་སྐྱོང་མ་ནི་གྲྭ་ན་གནས་པ་མོ་དང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ལྷ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབྱུ་གུ་རེ་རེའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྔོན་དུ་བདག་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་དང་དུལ་བའི་རིའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཏེ། ལྔ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་མ་རྣམས་ལའོ། ། ད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཅིག་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་རྣམས་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཡང་ཐོག་མར་མེའི་འཁོར་ལོ་བཤད་དེ། དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་སླར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

However, to explain the statement, "One should perform the conduct according to the sequence previously described": the Brahmin woman comes from the eastern gate and goes to the location of the bindu. Abiding there, Vajravārāhī goes to the eastern gate. In that way, that Brahmin woman enjoys the wheel of wisdom (jñānacakra) by means of a single danda (stick) arising from her own transference. Maheśvara also [enjoys] the two wheels in the ocean of butter and the Mountain of Subduing (Dul ba'i ri). Likewise, Kumārī [enjoys] the wheel of space. Vaiṣṇavī again [enjoys] the ocean of curd and the wheel of the Cakravāḍa mountain. In that way, Vārāhī [enjoys] the wheel of wind. Likewise, Indrāṇī, called the Mountain of Action, [enjoys] the ocean of milk. Again, Caṇḍālī [enjoys] the wheel of earth. The Great Glorious One, the Gatekeeper, abides in the corners and enjoys the deities of the charnel grounds by means of each danda. In that way, the conduct should again be performed according to the sequence previously taught, through dissolution, enjoyment, and the prior act of self-identification, and so forth. Thus, in the ocean of water and the Mountain of Subduing, there are two wheels of Vajravārāhī, who is the nature of wisdom and method; these are the fifth and the eleventh. In that way, there are those who possess the dharmakāya, which is the nature of the three wheels. Now, regarding the single saṃbhogakāya, the three wheels are taught. In that regard, first the wheel of fire is explained, and then "furthermore, externally," and so forth.

ཁ་དོག་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བའོ། ། འབར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་ཡང་དག་དགོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པོའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་དང་རིགས་ཅན་མའོ། ། དེའི་ཡང་རིགས་ལས་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་གསུངས་པ། ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བུ་མོའི་བུ་མོར་ཡང་དག་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཕོ་ཉ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དྲུག་པ་དྲག་པོའི་གླིང་ན་གནས་མ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེ་ལྟར་ནུས་པའི་འཁོར་ལོ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རིགས་ཉིད་ཀྱང་རིགས་གཅིག་ལས་བྱུང་བའོ། ། ལྷག་མ་རྡོ་རྗེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པས་དང་མཆོད་པ་དང་མཆོད་པའི་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། འདིས་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་རྒྱུས་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཚིག་གསུངས་པའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྲོའོ། ། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་གང་གི་ཚེ་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བེམས་པོ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པའི་ཁམས་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱ་ལ་ཞིག་ན་འཁྲུལ་པར་བྱེད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་གློ་བུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཡོགས་པ་ན་ཡང་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེས་ནི་འདི་ལ་མཆོད་མི་བྱེད། ། གཡོན་དང་གཡས་པའི་ལག་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

"Red in color" means it arises from the fire maṇḍala. "Greatly blazing" means it arises from the absorption of great desire. "The yoginīs are perfectly arranged" refers to the families and family members of the so-called "Fierce Island." Regarding those who arise from that family, it is said, from the words "goddess" and so forth, up to "perfectly explained as the daughter of a daughter." This refers to the thirty-six messenger goddesses who reside in the sixth family, the Fierce Island. Thus, the wheel of power, though consisting of various families, arises from a single family. The remaining distinctions, such as the vajra wheel and so forth, as well as the offerings and the actions of offering, are the certainties of the yoginīs of all the wheels. By means of such specific conduct, the Blessed One spoke. Through that, he spoke words in both forward and reverse order regarding the causes of the coming and going of beings in this world-system. By that, one proceeds to buddhahood itself. At that time, when the Buddhas teach the Dharma, the elements that have entered into a state of insentience based on the previous buddhahood might occasionally cause delusion. Just as the sky remains stainless even when temporarily covered by clouds, so too have the Buddhas explained it. Therefore, one should not make offerings to this [delusion] with the left and right hands. Thus it is said.

ཧའི་ཡི་གེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཁམས་ལ་བརྟེན་པས་ལྷག་པའི་དུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་སྟེ་གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་འཆི་བའི་ཐ་མ་ཉིད་དུ་གསུངས་པའོ། ། ཤི་བ་ལས་ཕྱུགས་རྣམས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ཚིག་ཐམས་ཅད་དང་། ཐམས་ཅད་དེར་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱུགས་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཀུན་ནས་ཀུན་དུ་སོན་པ་ལས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་འཆད་པ། བརྒྱ་ལ་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཤི་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་བཏུང་བར་བྱ་བ་དང་བལྡག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་པོས་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ། ། དེས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྣམ་པས་ཀུན་ནས་གནས་སོ། ། དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་བའི་དངོས་པོས་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུས་བཏུང་བར་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། བལྡག་བྱ་སྣ་ཚོགས་དེ་བཞིན་དུ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ལངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་ལུས་རང་གི་གནས་སྤོང་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་མོ་ཅན་གྱི་མཆོད་པ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བྱེད་པའོ། ། ལུས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གང་དུ་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཞུགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །

The syllable ha has the meaning of "for the sake of." Likewise, because they rely upon the elements, the bodhisattvas of the superior time proceed toward permanence; at that time, it is taught as the very end of death. From death, the "beasts"—all the aggregates and so forth—consume [the body]. All actions are accomplished, and the great mudrā and all words dissolve into that. Therefore, all the meat of the beasts should be offered. Regarding the phrase "having gone everywhere," it is explained that if one dies through former habitual tendencies, one is recollected by all sentient beings and so forth through the aspect of the ālaya-vijñāna (all-ground consciousness), by the power of karma and qualities. At that time, the gandharva being is satisfied by the fragrant scents of substances such as those to be drunk and licked. By that, one also abides everywhere through the aspect of former habitual tendencies. Thus, for all these, one should offer various drinks by means of the perceived objects and the causes of all excellences. This is because it is explained by the phrase "likewise, various things to be licked." "Having arisen in that way" means abandoning one's own body and its own place; at that time, Vajradhara performs the offerings of the saṃbhogakāya (enjoyment body). "Entering into that where the buddhas have arisen by means of the body" is the certainty.

སླར་ཡང་སྨོན་ལམ་གྱིས་ལོག་ནས་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་རྣམས་སུ་མཆོད་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཆོས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་བའོ། ། འདིས་བསྒྲུབས་པས་དང་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མལ་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་པའི་ཐ་མལ་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་གིས་སོ། ། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དེས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་དུམ་བུ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་པོའོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་ཆང་གི་རྒྱ་མཚོ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རི་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་རྣམས་དྲུག་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་རྣམས་སུ་ཆུའི་འཁོར་ལོ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཆུའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བས་སོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ལས་ཀྱི་ས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་ལས་གང་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལེན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དཀར་པོའི་མདོག་ཅེས་བྱའོ། །

Returning again by means of aspiration, in the twelve cakras, they cause the Dharma to enter their respective disciples through offerings of the nature of Vajradhara and the offerings and so forth of various scholars. Regarding those, the offerings and so forth of all these heroes and heroines will likewise be explained. By means of this accomplishment, through the forward and reverse orders and so forth, for the sake of the ordinary entities of the Buddhas, the Dharma is taught as an ordinary phenomenon through the power of the qualities of sentient beings. Even through mutual discordance, that Buddha is called the "form of the Sambhogakāya Buddha," and so too by the entire world. This is the first section of the Sambhogakāya, the fire cakra. Thus, here, in the ocean of wine and likewise upon the mountains such as Śītā and so forth, there are two cakras consisting of the insight and method of Vajravārāhī, known as the sixth and the twelfth. Now, the water cakra in the Jambudvīpas will be explained; "then, outside of that, it will be explained" and so forth. It is called the "water cakra" because it arises from the water maṇḍala. It is called "of great miraculous power" because it is the nature of the great land of action, Jambudvīpa, and whatever is performed from it is all received, such as by the Buddhas and so forth. Therefore, it is called "white in color."

རང་བཞིན་གྱིས་དཀར་བའི་ལས་རྣམས་མདོར་བསྡུས་པ་འཐོབ་པའོ། ། འོན་ཀྱང་གླིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པ་གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་རྨོངས་པ་དགུ་པས་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཡོ་དང་སྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་སོ། ། དེས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རིགས་འདི་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡང་བའི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རིགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གནས་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། སྤྲེའུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཀ་ལཱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ལ་རེ་རེའི་དུམ་བུའི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པ་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་འཁོར་ལོ་འདི་ལ་གནས་པ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་ལམ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བ་ཚ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་གླིང་འདི་རྣམས་སུ་བ་ཚའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བ་ཚའི་གྲོང་གླིང་ཐམས་ཅད་རྣམས་སུ་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བྱས་པས་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ལས་དེས་མི་རྣམས་མངལ་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་བསམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མེའི་འཁོར་ལོར་གནས་པ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡང་ངོ་།

One attains a concise summary of naturally white actions. However, when the nature of all continents is realized without exception, at that time, the people dwelling in Jambudvīpa are those who delight in deceit, guile, and so forth, due to the ninth delusion. Therefore, one should meditate on these families of yoginīs. Regarding the phrase "thirty-six in sequence," it is for the sake of completely destroying the nature of all hostile actions and for becoming a particularly exalted family. Those families also come to dwell in Jambudvīpa. That very point is stated: from "the female monkey" and so forth, up to "kāla"; thus, Jambudvīpa consists of twelve sectors. In each of those sectors, one should understand the nature, locations, and so forth of the goddesses residing in this wheel, according to the sequence explained for the ḍākinīs and others. Regarding "salt," just as in these islands, from the salt ocean, there are salt towns; in all the islands, the ocean-dwellers and all people enjoy the lands of honey and so forth. Regarding "moisture-born," in brief, this Jambudvīpa is of the nature of the moisture-born. By that action, it also becomes the intention for humans born from the womb. Likewise, for the goddesses residing in the fire wheel, there is the intention of the moisture-born and also the womb-born.

། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་གླིང་ཐམས་ཅད་ཕལ་པ་དང་གཙོ་བོ་རེ་རེའི་གླིང་ལ་གླིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཆུའི་འཁོར་ལོ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དོན་ཅན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཉིས་མའོ། ། ད་ནི་བ་ཚ་ལ་སོགས་པས་བསྐོར་བའི་གཞི་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོ་བཞི་རྣམས་སུ་གསུངས་པ། དེ་ནས་དེའི་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བཞི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ནང་དུ་སོན་པ་རྣམས་དེས་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་དང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་བཞིན་ནོ། ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། ལྷ་མ་ཡིན་མོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བསྐོར་བ་ལ་གནས་པ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་དེས་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིགས་སོ། ། རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་རིམ་པས་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་སྣའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་བསགས་པས་སོ། ། འདིར་གསུངས་པ། ཐིག་ལེ་མཆོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རིགས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ལྷ་མ་ཡིན་མོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ཆུས་བསྐོར་བ་ལ་གནས་མ་རྣམས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

"Thus, all characteristics are completely perfected" means that on each of the continents, whether ordinary or principal, all the qualities of the intentions of every continent are completely perfected. In that way, the water wheel, which serves the purpose of Jambudvīpa, is the second saṃbhogakāya. Now, the bases surrounded by salt water and so forth are taught as the four wheels, such as the wisdom wheel, in their respective order. Regarding the passage beginning with "Then, on the outside of that," it is said that the four wheels which have entered within Jambudvīpa also possess all the characteristics of Jambudvīpa. "Wisdom wheel" means that because it arises from the wisdom maṇḍala, it is completely surrounded by it. "Various colors" means by way of a diverse nature. "Asura women" refers to the family of the women who dwell in that surrounding; thus, it is the asura family. "In sequence" means by the previous sequence, through the accumulation of the qualities of the maṇḍalas of the left and right nostrils. Here it is said: from "Supreme Drop" up to "She Who Has the Form of the Family," these thirty-six yoginīs are those who have arisen from the family of the asura women and dwell in the water-surrounded [area]. The remainder is easy to understand.

འོན་ཀྱང་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་དུར་ཁྲོད་དང་འཁོར་ལོ་གསུམ་རྣམས་སུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁོར་ལོ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་དང་སྒོ་ན་གནས་པ་མོ་དཀར་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཐིག་ལེའི་གནས་ནས་འོངས་ནས་ཤར་གྱི་སྒོར་རོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་དཀར་མོ་ཐིག་ལེའི་གནས་སུ་འགྲོའོ། ། སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་གིས་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཟ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཙཽ་རཱི་ཆུའི་རྒྱ་མཚོར་དང་། དྲི་ཆེན་པོར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བེ་ཏཱ་ལཱི་དྲག་པོའི་གླིང་གི་འཁོར་ལོའོ། ། གྷསྨ་རཱི་ཆང་གི་རྒྱ་མཚོར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁོར་ལོའོ། ། སླར་ཡང་པུཀྐ་སཱི་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིར་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁོར་ལོའོ། ། དེ་ལྟར་ཤ་བ་རཱི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་འཁོར་ལོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཙཎྜ་ལཱི་བ་ཚྭ་དང་། ཞོའི་འཁོར་ལོའོ། ། ཌོམྦི་ནཱི་སྒོར་གནས་པ་མོ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། ལྷག་མ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཐམས་ཅད་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་འཁོར་ལོའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྡོ་རྗེའི་རི་རྣམས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་ར་བ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའོ། །

Nevertheless, according to the sequence previously explained, the conduct of the goddesses residing in the charnel grounds and the three cakras, as well as the four cakras of Vajravārāhī and those stationed at the gates, such as Gaurī and the others, is taught: Vajravārāhī comes from the location of the bindu to the eastern gate. The Gaurī residing there goes to the location of the bindu. The previously explained wisdom body (jñānakāya) and dharma body (dharmakāya) consume the cakras. Thus, Caurī is in the ocean of water and the great excrement; these are the two cakras of Vajravārāhī, wisdom, and method. Likewise, Vetālī is in the cakra of the fierce continent. Ghasmarī is in the ocean of wine; this is the cakra of Vajravārāhī. Furthermore, Pukkasī is in the Cool Mountains and so forth; this is the cakra of Vajravārāhī. Thus, Śavarī is in the cakra of Jambudvīpa. Likewise, Caṇḍālī is in the salt and yogurt cakras. Ḍombinī is the goddesses stationed at the gates, and likewise the deities of the charnel grounds. The remainder should all be performed according to the previously explained sequence; this is the certainty. This is the wisdom cakra (jñānacakra) in brief. Thus, it is the nature of the three cakras and the cakra of the enjoyment body (saṃbhogakāya). Likewise, on the vajra mountains, it is the enclosure of the maṇḍala cakra and the cakra of the various heroes (vīra) and yoginīs.

ད་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་དེ་ཡི་ཕྱི་རོལ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་དག་གིས་བྱུང་བ་སྟེ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རིགས་ལས་སོ། ། ཁ་དོག་གནག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཡིས་བསྐོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་མཆོག་སྐྱེས་པ། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ལས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། འདིའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། ཀླུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གྲུལ་བུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རིགས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་སོ། ། ལྷ་མོ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་པར་བྱེད་པ་གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དང་བར་རྣམས་སུ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་མི་འདོད་པར་འགྲོའོ། ། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པའི་འཁོར་ལོར་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Now, the three wheels of the maṇḍala of the nirmāṇakāya, consisting of the mind wheel and so forth, are explained: "Then, the exterior of that is explained," and so on. Regarding the phrase "this mind wheel," it is the mind wheel that arises from the mental exertion of the left and right [channels] of all maṇḍalas. "Luminous" refers to the yoginīs of the yoginī families that will be explained. "Black in color" refers to the wheel of the family of the yoginīs surrounded by fire. Thus it is said, "the supreme nature born of all." This means that all maṇḍalas arise from the exertion of the mind; "the nature of all maṇḍalas" is the certainty. The wheel of the yoginīs of this [system] is explained from "nāginī" up to "kumbhāṇḍī," which are the thirty-six yoginī families. The "great goddesses" and so forth are easy to understand. "The pure nature of the mind" means that when that explained wheel of yoginīs purifies the nature of the mind, then, amidst all the various intervals of the nature, the various hostile sentient beings do not remain. At that time, the meaning is that it is desired as the wheel that has reached everywhere.

དེ་ལྟར་རང་བཞིན་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་བདག་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་བྲལ་བ་དེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མེས་བསྐོར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སའི་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རོའི་ལུས་ལྟ་བུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་མེས་བསྲེག་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་ཙམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཡང་མི་བདེན་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་གསུངས་པ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིས་སྒོ་སྐྱོང་མ་གསུངས་སོ། ། གནས་བཞི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་འཁོར་ལོའི་གནས་རྣམས་སུ་སྒོ་སྐྱོང་མ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོའི་གནས་རྣམས་སུ་དང་སྒོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་སྒོ་སྐྱོང་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གནས་བཞི་རྣམས་སླར་ཡང་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བས་ཆས་ཕྱེ་བ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །

Thus, regarding the phrase "abandoned of intrinsic nature," the yoginī-cakra is taught for that reason. Furthermore, the yoginī-cakra called "selfless" refers to the state of being devoid of a location. It is the exterior of the ground of one's own nature, which is encircled by the fire of the ripening of their karma; it is the burning by the fire of one's own nature, which is like a corpse. This is the meaning of the "wisdom of aversion to the nature of the yoginīs." Regarding what was explained here, it is said: "The nature of the characteristic of all being selfless is the wisdom of mere nature." That, too, is unreal, because it is taught that all things are emptiness. Regarding that, it is said: "All these are thus," and so forth; by this, the gatekeepers are taught. Regarding the phrase "the four locations," these are the locations of the jñāna-kāya-cakra in the first section. Regarding "likewise twelve," these are the twelve gatekeepers in the locations of the trikāya-cakra and in the twelve gates. Therefore, it is summarized by the phrase "in that way," and so forth. If one asks how that is, the division into the four locations and the twelve is taught again. "Wisdom" refers to the four maṇḍalas of the jñāna-cakra and the aspect of emptiness and wisdom.

དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གསུམ་རྣམས་སུ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཐོག་མའི་བཞི་སྤྲུལ་པའི་གཉིས་པ་བཞི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་གསུམ་པའི་བཞི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ལྷག་མ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དུར་ཁྲོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་བདག་ཏུ་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་ལ་ཐིམ་ནས་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དབུགས་ཀྱི་འཕོ་བའི་དབྱེ་བ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་དབུགས་འབབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་རྩ་དེའི་ནང་དུ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་ནི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོའོ། ། ད་ནི་འདིའི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དུས་རྣམས་སུ་འདིས་ངག་གི་ཚོགས་རྟོག་གོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་པོའམ་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཏུ་དེ་དག་གི་འཁོར་ལོར་བཤད་དེ། རླུང་གིས་བསྐོར་བའི་དབུས་སུའོ། །

Regarding the phrase "by the very nature of consciousness," this refers to the fourfold sequence of the emanation, enjoyment, and dharma bodies, which are the imputed, dependent, and thoroughly established natures. The term "four" refers to the twelve emptinesses within the three locations. Thus, the first four are the emanation body, the second four are the enjoyment body, and the third four are the dharma body; the remaining four are called "wisdom," which is the certainty of the sequence. "The Blessed One himself in the charnel grounds" means that the yoginī, who is the nature of emptiness through dissolution, enjoyment, and mastery, has dissolved into that. Because the breath flows through the movement and activity of the shifting of the breath, and because the mind is destroyed within that channel, she is called the "Blessed One" (Bhagavān); she is explained as having the form of the dharmadhātu itself. The remainder is easy to understand. This is the first emanation wheel of the mind wheel. Now, the second emanation wheel of this, the speech wheel, is taught with the words "Then, outside, the other," and so forth. "Speech wheel" means that during the times of the non-dual wisdom of each of these wheels, one realizes the collection of speech. The bodies of the deities and so forth of this wisdom maṇḍala, or the winds and consciousnesses, are explained as their wheels, in the center surrounded by the winds.

དམར་དང་བཙོད་གྱི་ཁ་དོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རླུང་གི་དབུས་སུའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ལ་གནས་པ་མོ་རྣམས་སོ། ། གཙོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལས་ཀུན་བྱེད་མ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་ལོ་འདི་ཆེ་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་མ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིས་ཀྱང་ཅི་གསུངས་པར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། རང་རང་གི་རང་བཞིན་སྤངས་པས་དངོས་སུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ས་ཀུན་དུ་འོད་ཟེར་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གདན་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། ད་ནི་འདིའི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་འདིའི་གསུམ་པ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། དེ་ནས་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐུའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁམས་གསུམ་པ་སྐུའི་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པའོ། ། གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུའི་མཐར་གྱུར་པ་སྟེ་སྐུའི་ནང་དུ་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཏེ།

"Red and madder-colored" refers to the consciousness and wind, which are of the nature of being impassioned by great desire, in the center. Thus, the goddesses reside therein. "The Principal" refers to the wheel of yoginīs of the thirty-six families, whose natural family is taught. From "the offering" and so forth, up to "the performer of all actions," this is the wheel of their natural state; this is what is meant by "great." Thus, this wheel of yoginīs is called "great" because it is impassioned by great desire; the meaning is that it has reached the nature of various forms of the Buddhas, who are virtuous by their very nature. What is expressed by this is stated: by abandoning their respective natures, they are directly of the nature of emptiness, which is all things. Therefore, the eleventh stage, the "All-Illuminating," is called the Buddha stage. Regarding the phrase "of the four seats" and so forth, this refers to the Wisdom Ḍākinī and others who are well-known in that tantra; the remainder is easy to understand. Now, the third of these, the wheel of the emanation body (nirmāṇakāya), is taught: "Then, the wheel of the body," and so forth. "The wheel of the body" means the generation of the form of the three realms, which is the nature of the form of all things. At that time, it is the culmination of the body of all wheels; all wheels are within the body. Therefore, the wheel of the body abides in space.

ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་ནང་ནས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་ནང་ནི་ནམ་མཁའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་ནང་ལས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ལུས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་འདིའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མདོག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཀར་བ་དང་དམར་བ་དང་གནག་པའི་མདོག་གིས་དང་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སྣ་ཚོགས་པའི་མདོག་ཅེས་བྱ་བའོ། ། འདིར་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་མ་ལ་སོགས་པའི་དབུས་སུ་གང་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་ལྷ་མོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་ནམ་མཁའི་བསྐོར་བ་ལ་གནས་པ་མོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་གསུངས་པ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དབང་པོ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མའི་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ས་ནི་མོས་པ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ཅན་སྨོན་ལམ་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་མ་བཅུ་གཉིས་དང་མོས་པ་སྤྱོད་པ་ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་ཀུན་ནས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ན་གནས་མའོ། ། དེས་ཅི་དེར་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

Just as various things truly arise from within space, and space is within the various things, likewise everything truly arises from within the space of the body; and within everything is what is called the space of the body. By that, it is called "possessing the colors of the body, speech, and mind," meaning it is called "variegated color" through the distinctions of the colors white, red, and black, and the body and so forth. Here, the one called the Yoginī Cakreśvarī is the thirty-six Yoginī Cakreśvarīs in the midst of the mothers of the families of the Four Great Kings and so forth. Thus, one should meditate on the goddesses of the maṇḍala here. Those who have arisen from her family and abide in the circumambulation of space are what is meant. Thus, the Yoginīs are taught here; from the "mothers of the families of the Four Great Kings" up to the "mother of Indra," one should understand them as the thirty-six Yoginī Cakreśvarīs, and so forth—this is easy to comprehend. Regarding the "ground of conduct through aspiration," first, those who possess the perception of space, through aspiration, likewise reach the end of that very [state]; they are the twelve who abide in the wheel of the space of conduct through aspiration, the wheel that revolves everywhere. What is the wheel of cyclic existence taught there? Those twelve are called the "form of the wheel."

འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཏེ་དེས་ཏུའི་སྒྲས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། འཁོར་ལོ་འདི་ནི་གྲུ་བཞི་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་གང་གི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་གཟུགས་རི་མོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། བརྒྱད་གཉིས་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་མཆོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱས་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་སྒོ་སྐྱོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་སུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཐིག་ལེའི་གནས་ནས་ཤར་གྱི་སྒོར་འགྲོའོ། ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཆུ་སྐྱེས་དཀར་མོ་ཐིག་ལེའི་གནས་སུ་འོང་ངོ་། ། དེར་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་ཟ་བའོ། ། དེ་ལྟར་གནྡྷ་རི་མ་རྡོ་རྗེའི་རིའི་འཁོར་ལོ་ལའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་གར་མ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལའོ། ། སླར་ཡང་རྟ་རྒོད་མའི་གདོང་ཅན་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ལའོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཞལ་ཅན་མ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ལའོ། །

Regarding the so-called "wheel of saṃsāra," this refers to the emanation wheel, the twelve wheels of the yogic exercises (yantra) of Vajravārāhī, which possess the nature of the various aspects of suchness. The word "tu" (then/thereby) is used here for the sake of emphasis. As for the phrase "this wheel is square," it is because here, for those who perceive the emanation body, the four bases of supernatural power (ṛddhipāda) and so forth—the purified factors of awakening (bodhipākṣikadharma)—are explained as being the ocean-like forms of qualities such as the ten powers (bala) and the four fearlessnesses (vaiśāradya), as well as the fivefold paintings and so on. Regarding the phrase "sixteen goddesses," it means by the sixteen offering yoginīs. As for the offering made to the four maṇḍalas, it is said to be performed by the sixty-four yoginīs. Thus, following the sequence of the gatekeepers, one proceeds from the location of the bindu of Vajravārāhī, as described in the conduct, to the eastern gate. There, the white lotus residing in that place comes to the location of the bindu. There, one consumes the maṇḍalas of wisdom (jñāna), dharma, enjoyment (saṃbhoga), and emanation (nirmāṇa) bodies. In that way, Gandhārī is on the wheel of the Vajra Mountain. Likewise, Vajranartī is on the wheel of the Mind. Again, Aśvamukhī is on the wheel of the Speech. In that way, Jvālāmukhī is on the wheel of the Body.

དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་གཉེར་གྱི་ཞལ་ཅན་མའི་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ལའོ། ། སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་དུམ་བུ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་སྐྱོང་མ་དྲུག་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་ན་གནས་པ་མོ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་ཅན་མ་ལ་སྟེ། འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ལ་ཟ་བའོ། ། ལྷག་མ་ཇི་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་བདག་ཏུ་བྱེད་པ་རིམ་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བྱ་སྟེ། དབྱུག་གུ་དང་ཆུ་ཚོད་སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དྲག་ཆེན་མོས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བརླན་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པའོ། ། གཙིགས་པའི་ཞལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྡིག་པའི་དབང་གིས་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཟ་བ་མོའོ། ། འབར་བའི་ཕྲེང་བས་རྣམ་པར་རྒྱལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པའི་བགེགས་རྣམས་རིང་དུ་བྱེད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་མགོ་བོའི་ཕྲེང་བ་འཛིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་ངེས་པར་གཅོད་པའོ། ། དཔའ་བོ་རྣམས་ལ་དར་ཕྲེང་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེ་རེ་སངས་རྒྱས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Likewise, there are the sixty-four offering goddesses of the one with the face of Vajra-Bhṛkuṭī. Furthermore, there are the six gatekeepers of the Vajra-Khaṇḍā goddesses, as well as those residing in the eight charnel grounds. In that same manner, the Vajra-Caṇḍā goddesses consume the goddesses of the wisdom, dharma, enjoyment, and emanation cakras; they consume all the yoginīs of the cakras. The remainder should be practiced in the sequence of dissolution, enjoyment, and appropriation, according to the order previously explained. It is certain that this occurs for each danda and muhūrta. The "Great Fierce One" (Mahāraudrī), moistened by great compassion, destroys the great sins of the afflictions, secondary afflictions, and so forth. The "Baring Teeth Face" is the essential face that consumes those sentient beings who have arisen from the power of great sin. "Victorious with a garland of flames" means that she drives away all obstacles, such as the wrathful deities and others. "Holding a garland of all heads" means that she definitively severs the speech of the families of hatred and so forth, by means of the heroes and yoginīs. "The heroes have silk garlands" means that each one has the form of a Buddha-Cakravartin.

རལ་པའི་ཅོད་པན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་རྣམས་ལས་འབྱུང་བས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོ་དེ་རྣམས་འཁོར་ལོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་གླེན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་ཆོས་སྟོན་པས་རལ་པ་བཅིངས་པའོ། ། ལུས་ཀུན་ཐལ་པའི་རྡུལ་ཀྱིས་བྱུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིག་པ་རྣམས་ལས་བྱུང་བས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པའི་གང་གི་མིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དེ་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ནུ་མ་མཁྲང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སོགས་པས་མཁྲང་བའི་ནུ་མ་དེ་མཉེས་པ་ལས་སོ། ། ལག་གདུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལག་པ་བསྐྱོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། སྤྱི་གཙུག་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ཕྱག་འཚལ་བས་མགོ་ལ་གཙུག་ཏོར་གྱིས་བརྒྱན་པའོ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་དམ་པའི་ཆོས་གསུངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རིགས་བྱུང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་སོ། ། དེར་བསྲུབ་པ་དང་སྲུབས་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡོད་པས་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་དམ་ཚིག་དེ་རིགས་ཅན་ཏེ་དེའི་ཚིག་སྤྲོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་རྣམས་སོ། །

Regarding the phrase "the crown of matted locks," because they arise from their own families, those various forms of the wheels are made into wheels; and because they teach the Dharma even to the foolish world, the matted locks are bound. "The entire body is smeared with the dust of ashes" means that because they arise from their own awarenesses, for the sake of teaching the Dharma to those with various names and so forth, the words of the names and so on are the meaning of "possessing the enjoyment of all liberation." "The yoginīs have firm breasts" means that it is from pleasing those breasts which are firm through the five qualities of desire and so forth. "Bracelets" means being free from the movement of hands that commit all sins such as taking life. "The ornament of the crown" means that because they are free from pride and so forth toward all sentient beings, they pay homage and thus the head is adorned with the uṣṇīṣa. Through many such enumerations of qualities of having spoken the sublime Dharma, all the perfect characteristics are attained. In that way, "all the yoginīs are born from the family of Vajravārāhī" refers to the mind that relies upon the avadhūtī. Through churning and being churned there, it is of the winds such as the prāṇa and so forth. Because there is the attainment of emptiness through entering into meditative equipoise in the manner of great passion, that samaya of Vajravārāhī born from compassion is the family; the words of that are the families of all the elaborated yoginīs.

དེའི་ཕྱིར་ཕག་མོའི་རིགས་བྱུང་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དཔའ་བོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔའ་བོ་ལས་སྤྲོས་པའི་མི་རྣམས་སུ་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འཁོར་ལོ་དང་པོར་འཁོར་ལོའི་ར་བ་རྣམས་སུ་དཔའ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཞི་ཡིས་དམན་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་བཞི་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སོགས་པའི་སྒྲས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་བཞི་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། ། སླར་ཡང་དེ་ལྟར་འདིའི་སྙིང་པོའི་པདྨ་རྣམས་སུ་དང་གཞན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་པདྨ་རྣམས་སུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། ། དེ་ལྟར་སྒོ་རྣམས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཁོར་ལོའི་ར་བ་རྣམས་སུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། ལྷག་མ་སྐུ་བཞིའི་ཕྱི་རོལ་དུ་དུར་ཁྲོད་རྣམས་སུ་བཞིའོ། ། དེ་ལྟར་བཞིས་དམན་པའི་སྟོང་གི་མིང་ཅན་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བས་སོ་སོ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དཔའ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དཔའ་བོའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །

Therefore, the phrase "arisen from the family of Vārāhī" is definitive. Regarding the phrase "the heroes" and so forth, it refers to the humans emanated from the heroes. Thus, from the phrase "Vajraḍākinī" up to "Vajracitta," there are thirty-six heroes in the spokes of the first wheel. The section from "the remainder" up to "the principal" is easy to understand. However, regarding the phrase "diminished by four" and so forth, "four thousand diminished" refers to four hundred and thirty-two in the twelve wheels of the Blessed One. Likewise, by the word "and so forth," there are four hundred and thirty-two in the twelve wheels of Vajravārāhī. Furthermore, in this way, there are thirty-six heroes in the heart lotuses of these and the other yoginīs. Thus, there are twenty-four in the heart lotuses of the Blessed One. Likewise, there are thirty-two in the gates. Similarly, there are thirty-six in the spokes of the outer wheel. The remainder, the four in the charnel grounds outside the four bodies, are called "individuals" according to the classification of qualities. Because the nature of the nirmāṇakāya and all the Buddhas have entered into the qualities of a hero by way of being heroes themselves—this is definitive.

དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདུས་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ཏེ་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་བོའི་དབང་ཕྱུག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ། གང་དང་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་སམ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཐོག་མ་ལ་སོགས་པར་ཡང་ཡོངས་སུ་བཞག་ནས་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་དཔའ་བོ་རྣམས་ལ་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དང་ལྷག་མ་ཟ་བ་ཡིས་སོ། ། ཡང་ན་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཐོག་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་འདབ་མའི་པདྨ་རྣམས་དུམ་བུ་གཅིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་རྣམས་སུ་བྱའོ། ། དབུས་ཀྱི་པདྨར་ཡང་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རེ་རེའི་པདྨ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དབུས་སུ་དེ་རྣམས་གཙོ་བོ་སྔོན་དུ་གསུངས་པས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་པདྨའི་འདབ་མར་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་བཅུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ས་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སུམ་འགྱུར་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། དེ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་བཅུ་གཉིས་པའི་པདྨ་རྣམས་ཀྱི་དང་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་སོ། ། རེ་རེ་ལ་ཡང་ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །

Thus, the names of the buddhas are those taught in the Tattvasaṃgraha. These heroes and lords of heroes also taught the conduct, beginning with the words "By whichever and by whatever," and so forth. In that way, having established the sequence of the twelve or the thirty-six cakras at the beginning and so on, there are also the yogas and the lords of yoga. The yoginīs also conduct themselves one with another among the heroes in the places, near-places, and so forth, by means of consuming the leftovers. Alternatively, in the twelve cakras, the yoginīs such as the first one and so forth should be placed in the centers of the maṇḍalas of the thirty-six-petaled lotuses of a single section. In the central lotus as well, it is as before. Thus, in the center of each of the twelve lotuses, they are the principal ones as previously described, from Vajraḍākinī and so forth up to Cittavajra. Their yoginīs, such as Vajravārāhī and so forth, are explained as being on the lotus petals, and they are based on the twelve. Likewise, because the twelve grounds are tripled by the divisions of body, speech, and mind, there are thirty-six. Thus, by means of the maṇḍalas of the three cakras of the twelve-by-twelve lotuses, and by the divisions of the twelve grounds for each one.

དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་འདིར་བཅུ་གསུམ་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ས་སྒོ་དང་གྲྭ་ལ་གནས་པ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྒོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལ་པདྨ་འདབ་མ་བཅུ་གཉིས་པ་རྣམས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་བྱའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བས་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་རྣམས་སུའོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་དྲུག་པོ་རྣམས་སླར་ཡང་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་དབྱིབས་ཟླུམ་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ཀུན་ནས་རི་མོའི་ཕྱི་རོལ་དུ་དུར་ཁྲོད་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་བྱའོ། ། སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་འདི་རྣམས་རེ་རེ་གཙོ་མོ་རྣམས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དབུས་རྣམས་སུ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཤར་དང་བྱང་དང་ནུབ་དང་ལྷོ་ན་གནས་པ་མོ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤར་དང་དབང་ལྡན་དང་བྱང་དང་ནུབ་དང་ལྷོའི་ལོགས་ཀྱི་གྲྭའི་ཕྱེད་མ་རྣམས་སུ་གནས་པ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དང་། དེ་ལྟར་ལྷག་མ་ཕྱེད་མ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མེ་དང་བདེན་བྲལ་དང་། རླུང་དང་དབང་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེའི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། །

Likewise, the remaining [deity] here is the thirteenth, the one called Mā (She), who dwells at the gates and corners of the Great Vajradhara ground; she is the nature of the gates. By the phrase "the maṇḍala and so forth," one should understand the twelve yoginīs of the mantra-cakra of Vajravārāhī’s twelve mechanical diagrams (yantra). One should fashion twelve twelve-petaled lotuses, which are the nature of the twelve. By multiplying thirty-six and twelve three times, there are three wheels and the outer areas of those previously explained. Thus, these six wheels are again within the circular maṇḍalas of the shapes of the gates, and outside the lines, the thirty-two charnel grounds should be arranged in their proper order. These are as previously explained. Thus, from the conduct of each of these principal goddesses, the conduct of the twelve yoginīs in the centers becomes the previously explained characteristics. Likewise, this applies to those dwelling in the east, north, west, and south. Similarly, it applies to those dwelling in the half-corners of the east, northeast, north, west, and south sides. Likewise, one should understand the conduct of all those dwelling in the remaining half-corners of the southeast, southwest, northwest, and northeast. By this, it is taught that the trichiliocosm world-system is generated. All [the points] beginning with "the name Vajra" are easy to understand.

འོན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་རྣམས་ཏེ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིགས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། ། འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ལངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྩོལ་བ་དང་ཁམས་དང་ལུས་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ་ལུས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་སྐུའི་འཁོར་ལོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དེ་སྐུ་གསུམ་བདག་ཉིད་ཅན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པའོ། ། ལྷན་སྐྱེས་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་དམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅན་ནོ། ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་ཅན་དང་ཐ་མལ་པའི་ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་བྱུང་བས་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་གནས་པའི་དུས་ལས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཅན་གསུངས་པ་སྟེ།

Nevertheless, in the wisdom maṇḍala, all external and internal entities are unified, and thus all the mundane and supramundane excellences of the world-system are taught. Regarding the phrase "in that way": it refers to the explanations of all the heroes within the samaya-cakras, who have arisen from the family of the Blessed One. Through the mind that has arisen from the wisdom of clear light, and by means of effort, the elements, and the body, virtuous actions are performed. In that way, it is called the "nirmāṇakāya of the buddhas," and it is explained accordingly; the nature of the body of the yoginī is the meaning of the "vessel of awakening." Regarding the phrase "by this": thus, the body-cakra is the vessel of awakening, and it is also said to possess the nature of the three bodies. This refers to the coemergent, the dharma, and the saṃbhogakāya, which are the emanations of the supreme nature. The "third coemergent" refers to the supreme nature of the dharma, saṃbhogakāya, and nirmāṇakāya bodies; this is the absorption called "Supreme King of the Maṇḍala," which possesses the nirmāṇakāya. In that way, the world-system and the world of sentient beings come into being. Because the world arises from the bliss of the nature of meditation and from ordinary karma, it is said to be "endowed with suffering"—this is certain. Now, regarding the time of abiding, the absorption called "Supreme King" possessing the saṃbhogakāya is taught.

འདིར་ཡང་ཐོག་མར་རང་རང་གི་གནས་རྣམས་སུ་གནས་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གསུངས་པ། དེ་ནས་གནས་དང་ཉེ་གནས་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྫིང་བུ་བཞི་མདོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གནས་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་དང་། ཞིང་དང་ཉེ་བའི་ཞིང་དང་། འདུན་པ་དང་ཉེ་བའི་འདུན་པ་དང་། འདུ་བ་དང་ཉེ་བའི་འདུ་བ་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་དང་། འཐུང་གཅོད་དང་ཉེ་བའི་འཐུང་གཅོད་དེ་དེ་ལྟར་གནས་འདི་རྣམས་སུ་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཞིའི་གནས་རྣམས་སུ་བུ་མོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་དེ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། རང་རང་སྐྱེས་གནས་སྐྱེས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ནི་རྟེན་ཏེ་རིགས་ནི་རུས་སོ། ། བསྐྱེད་པའི་གནས་སྔོན་དུ་གསུངས་སོ། ། ལཱ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་དུ་རང་རང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །

Here, first, the excellence of the locations and so forth is taught in their respective places. Then, from the passage beginning with "The locations and the near-locations" up to "the crossroads of the four ponds," there are forty-eight locations. These are: the locations and near-locations, the fields and near-fields, the meeting places and near-meeting places, the gathering places and near-gathering places, the charnel grounds and near-charnel grounds, and the drinking places and near-drinking places. In these locations, the twelve activities are to be performed. Regarding the phrase "whichever girl," she is the yoginī. Regarding the term "innate," it refers to the innate nature; that very innate nature is the yoginī. Regarding the phrase "born in their respective birthplaces," their birthplace is the support, and their family is the lineage. The birthplace of generation was previously explained. In the chapters on the characteristics of Lāmā, this is established by the thirty-six suchnesses. Likewise, in Jambudvīpa, it is established by the twelve suchnesses of the ḍākinīs and so forth. Thus, "abiding non-dually in each respective land with their own wisdom" means that they are in union with the heroes, the nature of which is the luminosity of the self.

དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རེ་རེའི་འཁོར་ལོའི་དང་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྩོམ་པས་རྣལ་འབྱོར་མའི་མདའི་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་པོའི་དབྱེ་བས་ཏེ་ཇི་ལྟར་མདའ་དྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་གནས་སྐྱེས་མ་རྡོ་རྗེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྐུའི་འཁོར་ལོའི་བར་དུ་དྲང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བཅུ་གཉིས་གནས་ལ་སོགས་པར་ཏེ་ཇི་སྲིད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བཅུ་གཉིས་རབ་ཏུ་བཤད་པ་རྣམས་ཁམས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཕྱིར་རོ། ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཁམས་རེ་རེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བས་མི་མཐུན་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེས་ཀྱང་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གླིང་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ས་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གསུངས་པའོ། ། ད་ནི་སྔགས་དང་དབང་བསྐུར་བ་དང་རྒྱས་གདབ་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་དྲངས་པ་དང་གཙོ་བོ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མན་ངག་བཤད་པ་གསུངས་པ། དབང་བསྐུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་བཅད་སྔོན་དུ་སོང་བས་ནོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྡའི་སྐད་ཀྱིས་ཏེ་དེའི་གདམས་ངག་གི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "of the twelve wheels," this refers to the wheel of each individual yoginī and the initial composition of all of these. The phrase "by the classification of the yoginī-arrows" refers to the classification of the straight [arrows], just as an arrow travels by being straight. Likewise, from the vajra wheel of the place-born yoginīs up to the body wheel, there are twelve straight yoginīs in the locations and so forth. This is because the thirty-six [yoginīs] that have been explained are for the sake of the thirty-six elements, [which are categorized] by the aggregates, elements, sense bases, and so forth. Thus, it is said "by the discordant classification of twelve for each element." By the phrase "each one" and so forth, it is explained accordingly. By this, the nature of the twelve grounds and so forth is taught through the complete perfection of all these continents of the world system. Now, the explanation of the pith instructions regarding mantra, empowerment, sealing, the meditation on the wisdom-being and so forth, the invitation of the wisdom maṇḍala, and the offering to the principal deity and the maṇḍalas is stated. Regarding the phrase "empowerment" and so forth: "verse" means receiving [the empowerment] preceded by the verses. Furthermore, "how" and so forth refers to the symbolic language; it is taught by entering into the meaning of those instructions, starting with "vajra" and so forth.

རྡོ་རྗེ་དང་ནམ་མཁའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་དང་བྱ་རོག་གདོང་གི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་འབབ་པའི་རྩའི་ནང་རྣམས་སུ་སྟེ་དེའི་དབུས་སུ་སངས་རྒྱས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚེ་ནང་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། འདིའི་མན་ངག་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་བྱུང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ཡཾ་གི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ་དབུས་མའི་སྔོན་མས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྫོགས་པ་རྣམས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར། རང་འབྱུང་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་གྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདོད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་འབར་བའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞུ་བས་དབང་བསྐུར་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་མགོན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་དངོས་པོ་ལས་རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་ཀུན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པས་མགོན་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི། ལྷན་སྐྱེས་ཆུ་ནི་ཡོངས་གང་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ལ་གཅིག་མཐུན་པར་དགོངས་པའི་དབང་བསྐུར་སྔོན་དུ་སོང་བས་དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་པའི་བདེ་བ་སྟེར་བའོ། །

Regarding the phrase "between the vajra and the sky," this refers to the interior of the channels through which awakening flows, from the vajra-jewel to the "crow-face" [opening]. In their center, "all these Buddhas have arrived" means that at that time, all the Buddhas—the five Tathāgatas and so forth, who are the lords of heroes and heroines of the yoginīs previously explained—have entered within. This is what is meant by "by means of this pith instruction." That very point is stated: "Even though the light rays of wisdom have emerged." All those Buddhas have emerged from the inner heat (caṇḍālī) of wisdom. The syllable yaṃ is the definitive grasp; through the central [channel] and the preceding [processes] such as the universal conduct, the Buddhas are the nature of the aggregates, elements, and so forth, which have been perfected. Therefore, it says: "By the stream of self-arisen nectar." This refers to the blazing of the inner heat of wisdom, which is not unconditioned and is not without thorough permeation. By that, all the elements such as the mind are melted, and thus the empowerment is conferred. Regarding "of the Vajra Protector," from the entity of the indivisible wisdom-vajra, that very vajra is the wisdom-vajra. Because it sustains the life-force of all sentient beings and serves as their refuge, it is the "Protector." Regarding that very [protector], it says: "From being completely filled with the water of the coemergent." This means that because the empowerment preceded by the mutual intention of the world-systems has occurred, it bestows the bliss of various accomplishments.

དེ་ལྟར་ཨོཾ་སརྦ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དབང་བསྐུར་བའི་བརྡའི་སྔགས་སོ། ། གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བཅུ་གཉིས་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་བོར་རྒྱས་གདབ་བོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་གཙོ་བོས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་ལ་བསྙེན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྔོན་དུ་སོང་བས་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་རྣམས་སུ་འབྲེལ་ཏེ་འདིར་སྐབས་སྐབས་སུ་ཐོར་ལོང་དུ་སྟེ་པཎྜི་ཏ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུག་པ་རྨོངས་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་གར་ཡེ་ཤེས་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གང་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གང་དང་གང་གིས་གཟུགས་དང་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་དེའི་གཟུགས་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་སླར་ཡང་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ས་བོན་བསྒོམ་པར་བྱ་བའང་རུང་ངོ་། ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྙིང་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའོ། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའོ། །

Thus, "Oṃ sarva" and so forth are the symbolic mantras for the conferral of empowerment. With "gaṅ daṅ" and so forth, the twelve previously explained universal monarchs (cakravartin) are used to seal the heads. For the remaining [deities], it is said, "by the principal [deity]." "Pervasive Lord" (khyab bdag) means that the gods of the world-systems, having preceded [the practice] with service, will attain the perfection of desire. "Wisdom" (ye shes) refers to the wisdom being (jñānasattva) which precedes [the practice]; it is connected to the times of the absorption of the supreme maṇḍala king. Here, it is inserted occasionally in fragments, which causes confusion for the scholars. Thus, in the hearts of the principal deity and all the maṇḍala deities, there are the wisdom beings and all the commitment beings (samayasattva) who are similar to them. Whatever their forms and modes of abiding may be, one should meditate on their external forms. Regarding the "absorption being" (samādhisattva), within the hearts of those wisdom beings, one should again meditate on their respective seed syllables in the form of the mantras that will be explained for all of them. Just as the innate heart-essence (sahaja-hṛdaya) of the sentient beings of the world-system is destroyed by the foundational consciousness (ālayavijñāna), so too is the dharmakāya of the yogins the absorption being, and the saṃbhogakāya the wisdom being.

སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་འདིར་དེ་ལྟར་སྐུ་འདིས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀ་ལས་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྣལ་འབྱོར་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར། བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཤེས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་དང་སློབ་མའི་མན་ངག་ཏུ་གནས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུག་པ་དང་གཞུག་པ་དང་བཅིང་བ་དང་དབང་དུ་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བླ་མ་དང་སློབ་མའི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པས་འགུགས་སོ། ། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བས་རང་གི་ལས་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་སྤྱོད་པར་བཤད་པ་ལ་སོགས་པས་བརྟན་པ་ཉིད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། ། བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་བྱེད་པས་དབང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ན་གནས་པའི་འདིར་བྱོན་པའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཆོད་པའོ། །

The nirmāṇakāya is called the samayasattva, because it performs its functions here in this very form through direct perception. Then, the phrase "from that" refers to the light rays from the heart of the jñānasattva; it is by means of a multitude of light rays. Through that, the phrase "into the jñānacakra" means that the wisdom of the Buddha enters the sentient beings of the world-realms and the worlds of the yogins. Therefore, it is said: "To be known from the guru’s pith instructions." This means it resides as the pith instructions of the lineage gurus and disciples from beginningless time. Likewise, the phrase "by means of the syllables jaḥ hūṃ baṃ hoḥ" refers to summoning, entering, binding, and subjugating. Just as it occurs here in the jñānamaṇḍala, so too does it occur here in the relationship between the guru and the disciples of sentient beings. Thus, one summons through generosity. One causes them to engage in their own activities through the sublime Dharma and so forth, and through pleasant speech. Through the explanation of various beneficial activities and so forth, one binds them in steadfastness. By acting toward others just as one does toward oneself, one subjugates them; this is the certainty. The phrase "by the various heroes and yoginīs" refers to the three types of offerings, both outer and inner. It refers to the maṇḍala deities of the principal figures who have arrived here, residing in the sacred sites, near-sites, and so forth. Furthermore, in the world-realms, it is the outer offering of an excellent birth.

དེ་ནས་བག་མ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་མཐར་ཇི་སྲིད་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་བདེ་བའི་སྤྱོད་པས་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིའོ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གནས་པའི་དུས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་འཆགས་པའི་དུས་དང་སྟོང་པའི་དུས་གཉིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་མཚོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ལྟེ་བའི་སྟེང་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དབུས་དང་འོག་དང་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པ་ལའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་རྩེ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པའོ། ། རྩ་རྣམས་རེ་རེ་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་རྩ་བཅུའི་འོག་དང་སྟེང་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོ་ལྔ་ལྔའོ། ། དེ་རྣམས་སུ་ཡང་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེའི་རྩེ་མོ་ལ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཐིག་ལེ་བརྒྱ་ཕྲག་རེ་རེ་མཚོན་པར་བྱ་བའོ། །

Then, taking a bride and so forth is the secret. Therefore, until the end of death, through the practice of various pleasures, it belongs to the internal self. From that and so forth, it is called the saṃbhogakāya at the time of abiding in the absorption known as the Supreme King. Now, regarding the yoga of the drops and the subtle yoga of the yogis, it is taught in order to explain the two times of the formation and the emptiness of the world-realm: "the two yogas," and so forth. "Great" means "vast." It is the yoga of the great drop, which is the drop of the twelve cakras. The consciousness and the drop of bodhicitta abide in the center of all the channels; this is to be understood as being symbolized by the forms of the vajra. Thus, "again, in the centers above" means in the center, below, and above of all the channels, in the form of the vajra. In that way, "also in those, at the tips" is explained accordingly. "Each channel by ten" means that by the ten winds, such as the life-sustaining wind and so forth, there are five vajra tips each below and above the ten channels. In those, "by the drops" means that on each tip, one should symbolize one hundred drops according to the proper sequence.

དེ་ལྟར་བཤད་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་མ་བཞི་དང་བསྲེས་པའི་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གིས་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་རེ་རེའི་ཐིག་ལེ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ཉིད་ཐིག་ལེའི་གནས་རྣམས་སུ་འབབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་ལས་མི་འཕོ་བའི་ཡེ་ཤེས་དཔྲལ་བའི་དབུས་རྣམས་སུ་རིམ་པས་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་པའི་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པར་འགྱུར་རོ། ། བསྐལ་པ་སྲེག་པའི་དུས་རྣམས་སུ་ཁུ་ཚུར་གྱི་མཐེ་བོང་གི་ཚད་ཀྱི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་གཅིག་གི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཐོག་མར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་རོ། ། ལུས་ཡང་བ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྒོམ་པ་ལ་གོམས་པས་ལྟེ་བའི་གནས་རྣམས་སུ་སེམས་བརྟན་པ་ཉིད་དོ། ། དེས་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་པོས་ལུས་ཡང་བར་འགྱུར་རོ། ། སླར་ཡང་དེས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱིས་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པར་གོམས་པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཆུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། རླུང་བཅུ་རྣམས་སུ་འདུས་པས་སོ། །

By explaining it in this way, the meaning of the "drop of the assembly of yoginīs" is that the previously explained natures of compassion, love, joy, and equanimity are blended with the four yoginīs and combined into one, totaling one thousand. Regarding the phrase "smoke and so forth," it means that through the application of smoke and the other signs, one hundred drops for each of the ten signs should be made to descend into the locations of the drops; the meaning is that the non-emitting wisdom proceeds sequentially from the vajra aperture to the center of the forehead. Such is the yoga of the drops in brief. Through this, all sentient beings will become worldly. During the times of the eon's conflagration, those men and women, the size of a thumb's joint, will, by the power of a single prior cause, first enter the first concentration. Then, by the power of merit, this will occur for all of them. There is also the lightness of the body. When that occurs, through the power of former aspirations and familiarity with meditation, the mind becomes stable in the locations of the navel. By that, through the extremely subtle nature of the mind, the body becomes light. Furthermore, through such meditation on the supreme state of being undefiled by sentient beings, the elements of the body become diminished, as the ten winds are gathered.

གཞན་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོང་བར་གྱུར་པས་གཞན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལས་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འཚེད་པའམ་ལྟུང་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་གོམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་འདུ་ཤེས་པས་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷའི་རིགས་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། ། དེར་ཡང་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་རང་གི་ལུས་ཐིམ་ནས་འགྲོའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་མན་ངག་གི་བསྒོམ་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སུ་བསྐལ་པ་བསྲེག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཕྱིས་སྟོང་པའི་དུས་ཏེ་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། དེ་ནས་སྔགས་བཟླས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པས་སྔགས་བཟླས་པ་དང་བགྲང་ཕྲེང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེས་དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིའམ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པས་ངག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ལ་དེའི་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོད་པ་མཐའ་མེད་ཅིང་མུ་མེད་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་པོའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་གཽ་རཱི་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་དེ།

When the consciousness of ordinary beings departs, through the ripening of karma, they are cooked or fall into the abodes of hell and so forth within other world systems. For those who have practiced yoga, by perceiving the drops according to the characteristics explained, they are born into the families of the gods of the Heaven of the Thirty-Three atop Mount Meru. There, too, they proceed after their own bodies have dissolved into the second concentration. Therefore, by the words "Thus..." and so forth, the subtle yoga is taught; this single verse is easy to understand as the meditation on the oral instructions. In the world system, the qualities such as smoke and so forth will burn for an eon. That itself is the subsequent time of emptiness, which is the subtle yoga. Then, by the words "Reciting the mantra..." and so forth, the half-verse and more describe the characteristics of mantra recitation, the rosary, and so forth. Through that, by the purification of the aforementioned [elements] or of sentient beings, speech becomes purified. Likewise, by the half-verse and more beginning with "Offering," the intention is that the infinite and boundless offerings of wisdom to the nature of the maṇḍala circle are the nature of the creator of the world systems themselves. That is merely an illustration; the offering goddesses such as Gaurī and the others are also explained.

ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་གཽ་རཱི་ཙཽ་རཱི་བཻ་ཏཱ་ལཱི་གྷསྨ་རཱི་པུཀྐ་སཱི་ཤ་བ་རཱི་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་དང་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་མི་རྣམས་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་སོ། ། ལྷ་མོ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙཎྜ་ལཱི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ། ཌོམྦི་ནཱི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། གཽ་རཱི་རི་དྭགས་སྦྱར་བ་འཛིན། ། ཙཽ་རཱི་མ་ནི་ཉི་མའི་སྣོད། ། བེེ་ཏཱ་ལཱི་ནི་ཆུའི་ལག་མ། ། སྨན་འཛིན་པ་ནི་གྷསྨ་རཱི། ། པུཀྐ་སཱི་ནི་སྟོབས་ལག་ཅན། ། ཤ་བ་རཱི་རོ་འཛིན་དེ་བཞིན། ། ཙཎྜ་ལཱི་མ་ཌ་མ་རུ་སྒྲོགས། ། མགྲིན་པ་ལས་འཁྱུད་ཌོམྦི་ནཱི། ། དེ་ལྟར་གམ་ནི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཞུ་བའི་གཟུགས་ཉིད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བུད་མེད་ཀྱི་པདྨ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་དམྱལ་བ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་གཽརཱིའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ལས་རྣམས་སུ་བྱས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་འཕོ་བ་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐོབ་པས་ནི་ཙཽ་རཱིའོ། ། དེ་ལྟར་རིག་པས་མ་ལུས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་གིས་བརྗོད་མི་ནུས་པས་ཐད་ཀར་འགྲོ་བར་འདོད་པའི་འགྲོ་བར་གྱུར་པར་འགྲོ་སྟེ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཀྱི་ཞེ་སྡང་གིས་དུད་འགྲོ་འཐོབ་པས་བེ་ཏཱ་ལཱི་དེ་བཞིན་དུ་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་དྲན་ནས་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་ནོ། ། ཐར་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དཔྲལ་བར་ལྷའི་ཚོགས་ཀྱི་གྷསྨ་རཱིའི་འགྲོ་བས་འཐོབ་པས་སོ། །

In the sequence of how they are, Gaurī, Caurī, Vaitālī, Ghasmarī, Pukkasī, Śavarī, hell-beings, hungry ghosts, animals, gods, asuras, and humans constitute the desire realm. The two goddesses are Caṇḍālī, who is the form realm, and Ḍombinī, who is the formless realm. As it is said: Gaurī holds the deer-skin; Caurī is the vessel of the sun; Vaitālī has water in her hand; Ghasmarī holds the medicine; Pukkasī has the hand of strength; Likewise, Śavarī holds the corpse; Caṇḍālī sounds the ḍamaru; Ḍombinī embraces the throat. Thus, because "gam" means to go, the bodhicitta itself, in the form of the melted [essence], goes into the lotuses of women. Through great desire, it goes into the state of hell; this is Gaurī. Likewise, when the bliss produced by authentic actions and so forth is transferred, by being moved through the nature of selflessness, one attains the state of hungry ghosts; this is Caurī. In that way, because those phenomena such as desire and so forth cannot be expressed by the science [of logic], one goes to the state of animals, which is the desire to go directly; this is Vaitālī. Likewise, by recollecting the upward movement, one possesses the state of being without defilements. By the form of liberation, one abides single-mindedly in the Vajrayāna; this is attained through the movement of Ghasmarī in the assembly of gods at the forehead.

རྣམ་པར་འཇོམས་ཏེ་མེ་ཏོག་འདོད་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རླག་པར་བྱེད་དོ། ། དེས་ཀུན་ནས་འཛིན་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་འདུས་པ་དང་ལྡན་པས་པུཀྐ་སཱི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བའོ། ། འབོད་པ་ལ་དགའ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཆ་དང་བྲལ་བའི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་རི་བོང་འཛིན་པའི་ཆུའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ཤ་བ་རཱི་མའི་འགྲོ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་མཆོད་པའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་མཁའ་འགྲོ་ཆེན་པོ་ཐིམ་པར་གྱུར་པས་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་རྣམས་སུ་ཐིག་ལེ་གཟུགས་སྟེར་བ་མོ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་འདི་ཉིད་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། ། ཙཎྚ་ལཱི་གཟུགས་ཁམས་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དོན་དམ་པ་དེ་ཤར་བས་དབང་ཕྱུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་དབང་ཕྱུག་གི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕལ་པ་དང་གཙོ་བོར་འདོད་པ་ནི་ཌོམྦི་ནཱིའོ། ། གཟུགས་མེད་འགྲོ་བའི་གཟུགས་ཅན་མའོ། ། དེ་ལྟར་མ་ལུས་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མཆོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་པ། ། དཀྱིལ་འཁོར་པ་དང་གཙོ་བོའོ། ། ཁྲག་འཐུང་གཉིས་མེད་དངོས་པོ་རུ། ། འདི་གསུམ་གྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་མོ། ། ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་བདག་ཉིད། ། བདེན་པ་གཉིས་སུ་བཟུང་བ་མེད། ། ཡོད་པ་གཟུགས་མེད་བདག་ཉིད་དེ། ། རྟོག་པ་ཙམ་ནི་ཁྱབ་བདག་ཆེ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཡང་གསུངས་པ། །

It utterly destroys, annihilating the conceptual constructions of the one who desires flowers. Through that, by possessing the assembly of those who delight in total grasping, Pukkasī is the realm of the asuras. Delighting in calling out, she is the Great Seal (Mahāmudrā) who, devoid of parts, is the form of the drop (bindu) that holds the moon; she is the one who eliminates the mind of water and brings about the attainment of the realm of Śavarī, the great delusion. This is called the "Drop of Worship" of the yoginīs of the desire realm. Likewise, through the very nature of movement and the dissolution of the great ḍākinīs, she is the one who bestows the form of the drop within supreme bliss. She is the one of the gods, and she is realized in this very way. Caṇḍālī is called the one of the form realm. When that ultimate reality dawns, the mind that is the sphere of activity of Īśvara is itself the great pride; the desire for the ordinary and the principal in the form of Īśvara is Ḍombinī. She is the embodied one of the formless realm. Thus, the entire threefold world without exception is taught to be the nature of the worship of the maṇḍala wheel. All entities of form, such as bliss and so forth, are the embodiments of the Great Vehicle and so on. Regarding that, it is said: The conventional and the ultimate, The maṇḍala deities and the principal one, In the non-dual entity of Heruka— By these three, the three realms are formed. Everything is the nature of the form of the drop; There is no grasping at the two truths. Existence is the nature of the formless; Conceptualization alone is the Great Pervasive Lord. Likewise, it is further said:

སྦྱིན་པ་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་བདག་ཉིད། ། ཕ་རོལ་ཀྱང་ནི་དོན་དམ་པའོ། ། དང་པོའི་སྦྱོར་བ་དེས་འགྲུབ་པོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྙེན་པ་སོགས་སུ་འདོད། ། ཕར་ཕྱིན་རྒྱུ་ཡི་རྡོ་རྗེ་འཆང་། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དོ། ། བཟོད་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིས། ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྱིན་པ་ཡང་ནི་དེ། ། རྒྱལ་པོ་བདེ་བ་ཀུན་ལ་གནས། ། མཆོག་ནི་རང་གིས་ཕ་རོལ་ཕྱིན། ། བརྩོན་འགྲུས་དགའ་ཆེན་ཐམས་ཅད་ལས། ། མདོག་དང་བཞུགས་ཚུལ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྣམས་རང་བཞིན་དུ། ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཀུན་དུ་འབྱུང་། ། ཡེ་ཤེས་སེམས་སོགས་བསམ་གཏན་ཏེ། ། ཕར་ཕྱིན་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དབང་བསྐུར། ། ཤེས་རབ་ལས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཆོག། རང་རང་མགོ་བོར་རིགས་ཀྱིས་ནི། ། རྒྱས་གདབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའོ། ། སྟོབས་ནི་སྙིང་རྗེའི་དཔའ་བོ་སྟེ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གཉིས་མེད་ཀུན། ། སྙོམས་པར་ཞུགས་ཀྱིས་གང་བདེ་བའོ། ། ཐབས་ནི་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཐིམ་པ་ཆེ། ། སྨོན་ལམ་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་སོགས། ། ཕར་ཕྱིན་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ། ། ཕག་མོ་དང་ནི་བསྲེས་པས་ནི། ། བསྡུ་བ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་དག་པའོ། ། སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་གཟུགས་བདག། སྒྱུ་མ་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཐམས་ཅད་བདེན་མིན་རྫུན་པ་མིན། ། སྐྱེ་མིན་མི་སྐྱེ་མིན་སྤངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གླུ་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་པ།

Generosity is the conventional nature of form; the other [perfections] are also the ultimate. Through that initial application, they are accomplished. Discipline is held to be the approach and so forth. The causal Vajradhara of the perfections is the nature of emptiness and compassion. Through the holy life of acceptance, the emanation of the maṇḍala is also that. The king abides in all bliss; the supreme is the perfection of oneself. Through diligence, great joy arises from all; by way of color, posture, and characteristics, the perfections arise in their natural state as wisdom. Wisdom is the concentration of the mind and so forth; the perfections are the radiation of light rays. Wisdom is the maṇḍala and the conferral of empowerment; insight is the supreme king of action. By means of one's own family upon the head, one seals the perfections. Power is the hero of compassion; emptiness is the yoginī. All the perfections are non-dual; through entering into union, whatever bliss there is [is attained]. Method is the yoga of the bindu; the perfections are the great dissolution. Aspiration is the mantra recitation and so forth; the perfections are the subtle yoga. By merging the entire wisdom maṇḍala with Vārāhī, the gathering is the perfection, the purity of the world realms. The nature of existence and nirvāṇa is an illusion arising from compassion. All are neither true nor false; they are neither born nor unborn, having abandoned [extremes]. Thus, the meaning of all this was again spoken by the Blessed One in two songs.

དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འདིས་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་དེའི་ཚེ་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གང་དུ་འབྱུང་བའོ། ། དོན་དམ་པར་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་པ་རྫུན་པར་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་སྟེ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་དེས་མངོན་པར་ང་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་སུ་གཟུང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མར་མེ་འབར་བ་མཐོང་ནས་ཕྱེ་མ་ལེབ་རྣམས་དེར་ལྷུང་སྟེ་འཆི་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བལྟས་ནས་དེ་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པས་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ་རྫུན་པ་ལ་མངོན་པར་རློམ་པས་སྲིད་པའི་འཆིང་བ་རྣམས་སུ་འགྲོའོ། ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ་གཟུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེས་དེ་ལྟར་འཐོབ་པའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། གཏོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་ཤ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། གསང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཏོར་མའི་སྔགས་ཀྱིས་སོ། །

Regarding the phrase "the maṇḍala-cakra" and so forth: "excellent" refers to the twelve yoginīs, from the previously explained generosity up to the perfection of wisdom, who are to be meditated upon. By this, one abandons the entities of birth and so forth, which are conceptually imputed within the three realms as "merit" and "sin." At that time, for those possessing wisdom, where could merit, sin, and the like possibly arise? Even ultimately, all entities appear as individual manifestations because they are grasped as unreal and false. Ordinary beings, through such [grasping] and through pride and so forth, enjoy the results [of karma] in the hells and so on. Thus, by clinging to the apprehension of form, just as moths fall into and die in a burning lamp when they see it, so too do base individuals, having looked upon the five sensory desires and so forth, die through delusion and the like; by conceiving of the false as real, they enter the bonds of cyclic existence. Noble beings, however, experience the five qualities of sensory desire and so forth, yet because there is no apprehension, they attain buddhahood in that very way. The remainder is easy to understand. Regarding the phrase "the torma" and so forth: the five nectars and all the meats are to be offered. "Secret mantra" refers to the torma mantra that will be explained below.

ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དག་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྤྱད་པ་དང་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་གཏོར་མའི་སྣོད་ལ་བརྒྱན་པར་བྱས་པའོ། ། བྱེ་བ་བཟླས་པས་དངོས་གྲུབ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བ་ནི་རྩེ་མོ་སྟེ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་མར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ་དེའི་བཟླས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་དྲ་བ་དེའི་ནང་དུ་བྱ་བ་ལ་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་བཟླས་པ་འདི་ལྟར་གསུངས་པ། ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། ། སད་དང་རྨི་ལམ་གཉིད་མཐུག་དང་། ། བཞི་པ་ཡི་ཡང་དགྲ་ཆེན་པོ། ། སླུ་བ་ལས་ནི་ཡོངས་བྱུང་བའི། ། ཡེ་ཤེས་དེའི་གཟུགས་དམིགས་པར་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་བྱེ་བའི་བཟླས་པས་སོ། ། འབུམ་ཕྲག་བཟླས་པའི་ནང་ལས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩའི་ཡི་གེས་དབུས་མའི་ནང་ལས་མཚོན་པ་སྟེ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཐམས་ཅད་དེར་ཐིམ་པའི་བཟླས་པ་སྔོན་དུ་གསུངས་པ་འདི་གང་བཤད་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ནམ་མཁའི་རྣམ་པས་གནས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །

Regarding the term mudrā, these are the mudrās of the birthplaces; likewise, by the word "and so forth," they are the ornaments placed upon the bali vessel through the stages of practice, realization, and so on. "Through ten million recitations, the great accomplishment" means that "ten million" refers to the peak. That itself is the emptiness of the path of the sublime dharma of all sentient beings, which is perceived as the central [channel] among the yoginīs. The "recitation" of that is the activity of engaging within the net that arises from all conceptualizations. That very [recitation] occurs during the times arising from the syllables of the mantra, as it is said: "By the definitive words of the two syllables: the waking, the dream, the deep sleep, and the great enemy of the fourth—visualize the form of that wisdom which has completely emerged from deception." Thus, "the great accomplishment" means that one will attain the accomplishment of mahāmudrā through ten million recitations. "From within the hundred thousand recitations" indicates the central [channel] by means of the syllables of the channels; it is the recitation in which the body, speech, and mind are all dissolved therein, as previously explained. This is intended to mean that the aspects of the three realms abide as the aspect of space, which is "all."

སྣ་ཚོགས་དམ་ཚིག་ཉེར་སྤྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམས་པས་དུབ་ན་ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རིགས་རྣམས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཐམས་ཅད་པའི་དམ་ཚིག་རྣམས་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། བཤད་པ་འདི་སྔོན་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱུང་བའི་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་དེ་ནི་མི་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སུ་གྲུབ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར། གང་དང་དེར་ནི་གནས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། འདི་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་གོ། །

Regarding the phrase "the various samaya substances to be consumed": when the lords of yoga become weary from meditation, they should partake of the samaya substances of the Great Self—whatever various items, such as go, ku, da, and ha-na, are available, provided they are blameless. Furthermore, regarding the phrase "as it is explicitly expressed": this refers to the families of yoginīs taught throughout all the cakras; likewise, it is certain that one should consume the samayas of all the families. As explained previously, the remaining sentient beings also come to dwell in the celestial palace through the power of the Buddha’s aspirations; therefore, this is called "yoga." Furthermore, in subsequent times when the world-system arises, they are established in the forms of humans and so forth, and thus attain the siddhi of Mahāmudrā. Therefore, the phrase "wherever and in whatever way one should dwell" refers to dwelling in various Buddha-fields by means of the nirmāṇakāya and so forth. This is the certainty. The phrase "he spoke this" and so forth is as before. The phrase "the glorious" and so forth marks the conclusion of the chapter.

དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མན་ངག་འཆད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཆེ། ། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། མངོན་པར་མཚམས་སྦྱོར་གཟུགས་བདག་ཉིད། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོའི་གཙོ། ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཀུན་དུ་ནི། ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ཡི་མཚན་ཉིད་དུ། ། འཕོ་བ་དབྱངས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ། འཁོར་ལོ་མ་ནིང་ཡེ་ཤེས་ཅན། ། དཀྱིལ་འཁོར་པ་ནི་བརྒྱད་བརྒྱ་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་བདག་ཉིད། ། དཔའ་བོས་ཐིག་ལེ་སྒྲ་གཅན་ནོ། ། ད་ནི་གསང་སྔགས་རྐང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་ཚེའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། དེ་ནས་རྩ་བའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྔགས་བཏུ་བའི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཉན་དུ་བཅུག་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ།

From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras: this is the detailed explanation of the fifteenth chapter, which extensively teaches the presentation of the various pith instructions on the birth and so forth of the outer and inner world-realms of the self, as well as the means of accomplishment for the Blessed One abiding in authentic absorption. Having prostrated to the King of Secret Mantra, the great self of all that arises, the embodiment of the manifest connection, the foremost of yoginīs and heroes, the conduct that emerges throughout the King of Tantras is the nature of the five maṇḍalas. The vowels are the twelve transferences; the cakra is the neutral one possessing wisdom. The maṇḍala deities are eight hundred. The self of the mantra’s form is the hero, the drop, and Rāhu. Now, the ritual of the section of the root mantra of forty-eight lines of secret mantra is taught: "Then, the so-called root mantra," and so forth. "Listen" refers to the sixteenth chapter, the extraction of mantras, which immediately follows the fifteenth chapter; it is connected to the statement that the heroes and yoginīs, such as Vajravārāhī, were made to listen, and that [this] shall be explained. That very point is stated: The great self of all that arises, Having prostrated to the King of Secret Mantra, The embodiment of the manifest connection, The foremost of yoginīs and heroes, The conduct that emerges throughout The King of Tantras is the nature of the five maṇḍalas. The vowels are the twelve transferences; The cakra is the neutral one possessing wisdom. The maṇḍala deities are eight hundred. The self of the mantra’s form is the hero, The drop, and Rāhu. Now, the ritual of the section of the root mantra of forty-eight lines of secret mantra is taught: "Then, the so-called root mantra," and so forth. "Listen" refers to the sixteenth chapter, the extraction of mantras, which immediately follows the fifteenth chapter; it is connected to the statement that the heroes and yoginīs, such as Vajravārāhī, were made to listen, and that [this] shall be explained. That very point is stated:

ཆོས་འབྱུང་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་སའི་ཕྱོགས་སུ་གུར་གུམ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པས་གྲུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བྱས་ནས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་དེ་གཏོར་མ་རྣམས་སྦྱིན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དབབ་པར་བྱའོ། ། ཕྱི་ནས་འཁོར་ལོ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། ནང་དུ་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་བཅུག་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲུ་གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་ནང་དུ་འཁོར་ལོ་ནི་རྩ་བ་འདུས་པའི་ཁམས་ཀྱིས་གཅིག་གིས་མ་ཆོག་པའི་སུམ་ཅུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་སོ། ། དེར་འཆར་བའི་དུས་ལས་རང་རང་གི་སྔགས་དང་ལྷ་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བཏུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིའི་ཕྱི་རོལ་དུ་དུམ་བུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟླུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ལྔ་དང་བཅུ་གཉིས་དང་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ་ཟླུམ་པོ་གསུམ་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་གྲུ་བཞི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ཀ་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་སུ་ཀའི་ཡི་གེའོ། ། ཙ་ཤར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་དུ་ཙའི་ཡི་གེའོ། ། ཊ་ལྷོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷོར་ཊའི་ཡི་གེའོ། ། ཏ་ནུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནུབ་ཏུ་ཏའི་ཡི་གེའོ། ། པ་བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་དུ་པའི་ཡི་གེའོ། །

The Source of Phenomena Regarding the phrase "in the center": externally, on the ground, one should fashion a triangular shape with saffron, sandalwood, and so forth. Having made offerings with the five types of sensory offerings and other ritual substances, and having preceded this with the giving of torma offerings, one should cause a rain of flowers to fall. Subsequently, the wheel is described in that same way. Internally, the maṇḍala wheels of all the elements are the mental aspects of the yogis, which are placed within the avadhūtī. This is called the triangular maṇḍala of wisdom. Within that, the wheel consists of the collection of maṇḍalas of the vital winds, such as the prāṇa and so forth, which are of a thirty-fold nature and are not limited to a single root. The meaning is that at the time of their arising, one should correctly extract them from the forms of their respective mantras and deity syllables. Regarding the wheel of four parts described externally: "five" and so forth refers to the circles. "Circular" means that one should provide three circles in sequence: five, twelve, and eight. Outside of that, a square should be provided. The remainder is easy to understand. Regarding "ka in the center," the syllable ka is in the center. "Ca in the east" means the syllable ca is in the east. "Ṭa in the south" means the syllable ṭa is in the south. "Ta in the west" means the syllable ta is in the west. "Pa in the north" means the syllable pa is in the north.

ཇི་ལྟའི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་ལྔ་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་པ་རྣམས་ལ་ཤར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དབྱངས་བཅུ་གཉིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མ་ནིང་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ་ཤར་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་རྣམས་སུའོ། ། གྲྭ་གཉིས་སུ་གཉིས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིབས་བརྒྱད་པའི་གྲྭ་རྣམས་སུ་སྟེ་མེ་ལ་སོགས་པར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཡར་ལ་ཝ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་གྲུ་བཞི་པའི་གྲྭ་རྣམས་སུ་ཤ་ཥ་ས་ཧ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ལེའུ་ཚེ་དབྱངས་དང་སྡེ་ཚན་གྱི་འཁོར་ལོའོ། ། དེར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། མགོན་པོ་བཏུ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཁའ་འགྲོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཡིད་སྐྱོབ་པ་མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ། ནུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་ལོའི་ནུབ་ཀྱི་དུམ་བུའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནི་ནའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་གི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ནི་མའི་ཡི་གེའོ། ། མེའི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྲུ་བཞི་པའི་དུམ་བུ་ལས་རང་གི་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ཤའི་ཡི་གེའོ། ། དབང་ལྡན་ཆུའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིབས་བརྒྱད་པའི་དབང་ལྡན་གྱི་གྲྭ་ལ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། ཤར་གྱི་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་གྱི་དུམ་བུ་ལས་ཙའི་ཡི་གེའི་གསུམ་པའི་ཛའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་ལྷོའི་ཊའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་ཌའི་ཡི་གེའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་ཡི་གེའོ། །

Regarding the phrase "in the sequence as it is": outside the fifth section, the twelve vowels beginning with the letter a should be assigned to the twelve sections in the east and so forth. Likewise, the neuter vowels ṛ, ṝ, ḷ, and ḹ are in the gates of the east and so forth. Regarding the phrase "two by two in the corners": this refers to the corners of the eight-spoked wheel, where the ya, ra, la, and va are also placed in sequence starting from the southeast. Outside of that, in the corners of the square, are the letters śa, ṣa, sa, and ha. Thus is the wheel of the vowels and the classes of consonants. Regarding the phrase "abiding therein": this refers to the King of Mantras. Regarding the phrase "the Protector should be extracted": this is connected to the term "Protector" (nātha), meaning that which protects the mind in the form of the ḍākas, ḍākinīs, and so forth. Thus it is said: "the west," and so forth. "The end of the western section of the wheel" refers to the letter na, which is the end of the ta-class. Likewise, "the end of the north" refers to the letter ma, which is the end of the pa-class. "The second letter of the southeast" refers to the letter śa, as it is the self-designation from the southeastern square. "The seed-syllable of the northeast" refers to the letter va in the northeast corner of the eight-spoked wheel. "The third letter of the east" refers to the letter ja, which is the third of the ca-class from the eastern section. Likewise, the third letter of the ṭa-class in the south is the letter ḍa. "The first of the center" refers to the letter ka.

བྱང་གི་མཐའ་མའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མའི་ཡི་གེའོ། ། གཉིས་པའི་དབང་ལྡན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ཐོག་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། བདེན་བྲལ་མེའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེའོ། ། དབང་ལྡན་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། སྲིན་པོའི་རའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རཱའི་ཡི་གེའོ། ། གཉིས་པ་མེའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤའི་ཡི་གེའོ། ། འདྲེའི་མེའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེའོ། ། མེའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ཚེག་དྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་མའི་ཡི་གེའོ། ། དེའི་དྲུང་དུ་ཐིག་ལེ་གཉིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དུམ་བུ་བཞི་པས་མནན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གསུངས་པ་ཤའི་ཡི་གེའོ། ། ཨིའི་ཡི་གེས་མགོ་བོ་ལ་མནན་པ་སྟེ་མེས་ཀླུབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་གི་ཆར་རའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། མདོར་ན་ཤྲཱིའི་ཡི་གེའོ། ། ལྔ་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཛའི་ཡི་གེའོ། ། རའི་ཡི་གེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པའི་དུམ་བུས་མནན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཌའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཨའི་ཡི་གེ་མདོར་ན་ཌཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དགུ་པ་ནི་ཧའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེས་དེ་ལྟར་མ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བཅུ་པ་ནི་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། ཨཱིའི་ཡི་གེ་དབྱངས་བཞི་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་པ་དང་བཅུ་གསུམ་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། བཅུ་བཞི་པ་ཤའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཆུ་ཡི་འོག་ཏུ་ནི་ཝའི་ཡི་གེ་སྦྱར་བ་སྟེ་མདོར་ན་ཤྭའི་ཡི་གེའོ། །

The seed-syllable of the northern limit is the letter ma. The second, of the northeast, is the letter ha. Likewise, the first again is the letter va. The seed-syllable of the southwest fire is the letter ra. The water of the northeast is the letter va. The rākṣasa’s letter ra is the letter rā. The second, the letter of fire, is the letter śa. The fire of the piśāca is the letter ra. The wind of fire is the letter ya. Thus, the mantra is as such. Regarding the vowels, it is said: "The visarga," and so forth. The second letter of the mantra is the letter ma. Two bindus should be placed beside it. "Suppressed by the fourth part" refers to the letter śa as spoken in the mantra. It is suppressed on the head by the letter i; "enveloped by fire" means the letter ra should be placed in the lower portion. In brief, it is the letter śrī. The fifth letter is the letter ja. "By the letter ra" is as such. "Suppressed by the second part" refers to the sixth letter, which is the letter ḍa; with the vowel ā, it is in brief the letter ḍā. The ninth is the letter ha, and thus it is mahā. The tenth is the letter va, with the fourth vowel ī. The twelfth and thirteenth are easy to understand. The fourteenth is the letter śa, with the letter va joined beneath the water; in brief, it is the letter śvā.

གཉིས་པའི་དུམ་བུས་མནན་པ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཡི་གེ་བཅོ་ལྔ་པ་རའི་ཡི་གེ་སྟེ་མདོར་ན་རའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྐང་པ་འདི་རྐང་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་འདི་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་སོ། ། གཉིས་པོ་ཁ་སྦྱོར་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་དང་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། དེ་ཡང་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཕོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་འཕོ་བ་རེ་རེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཧེ་རུ་ཀ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ལེའུ་གཉིས་སུ་གོ་ཆ་དྲུག་གི་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་མའི་ལེའུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་ནང་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ཡང་གཏོར་མ་དང་འཁོར་ལོ་མཆོད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་དང་སྦྱིན་སྲེག་དང་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་གསུམ་དུ་གསུམ་བཞི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་ཡང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པར་རོ། ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་རོ། ། དེ་ཡང་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་སྟེ་དེ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ནོ། །

The second fragment, which is pressed down, is the fifteenth letter, the letter ra; in short, it is the letter ra. Regarding the phrase "in that way," this line of the mantra is the agent of all lines; that is to say, it is the form that generates all forty-eight lines, including the twenty-four yoginīs such as Caṇḍākṣī and so forth, as well as the twenty-four heroes such as Khaṇḍakapālin and so forth, which will be explained. It also enters into the mantra words of the two unions and into the twenty-five chapters beginning with Caṇḍākṣī. Furthermore, it enters into each of the transferences within the twelve chapters of the Ḍākinī and so forth. Likewise, it enters into the two chapters of Heruka and Vajravārāhī, along with the yoginī chapter of the six-armors. Moreover, it enters into the twenty-five chapters beginning with the three—the offering cake, the maṇḍala offering, and the maṇḍala ritual—and the three—the homa, the mantra recitation, and so forth. It also enters into the fifty-first [chapter]. Furthermore, it is at the very beginning; that is to say, "Thus have I heard," which is the meaning of all tantras.

གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་སྔགས་བཏུ་བའི་ལེའུ་འདིར་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་སྦྲེལ་བ་སྟེ་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྔགས་ཀྱི་ལེའུའི་སྔགས་ཀྱིས་སྦྲེལ་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་པ་གསུངས་པ། ནུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནུབ་ལས་ཐོག་མ་ནི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཐོག་མ་ནི་ཏའི་ཡི་གེའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཞི་པ་བྷའི་ཡི་གེའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་ལྷོའི་མཐའ་མ་ཊའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཎའི་ཡི་གེའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཀའི་ཡི་གེའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་མའི་ཡི་གེའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་ཆུ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཎའི་ཡི་གེའོ། ། རླུང་གི་ཡི་གེ་མེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་པའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསུམ་པའི་དུམ་བུས་མནན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཏའི་ཡི་གེ་ལ་ཨཱིའི་ཡི་གེས་མནན་པའོ། ། མེའི་འོག་ཏུ་འབར་བྱས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་གི་ཆར་རའི་ཡི་གེ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་མདོར་ན་ཏྲིའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། དུམ་བུ་ལྔ་པས་གཉིས་པ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྷའི་ཡི་གེ་ལ་ཨུའི་ཡི་གེ་འོག་གི་ཆར་ཏེ་མདོར་ན་བྷུའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེའོ། ། བྱང་གི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་མའི་ཡི་གེ་དེའི་འོག་གི་ཆར་བའི་ཡི་གེས་སྦྱར་བ་སྟེ་མདོར་ན་མྦ་ཞེས་སོ། །

At that time, in this chapter on the extraction of mantras, all of these are interconnected; the nature of the entire state of the tantra is linked by the mantras of the mantra chapter. Therefore, the mantra chapter is the connection, intended as "of all the kings of tantras." Now, the second mantra word is taught, beginning with "West" (nub) and so forth. From "West" (nub), the first of the classes is the letter ta. "The fourth of the North" refers to the fourth of the pa class, the letter bha. "The water of the Northeast" (dbang ldan gyi chu) is the letter va. Likewise, the end of the South is the final letter of the ṭa class, the letter ṇa. The first of the center is the letter ka. The end of the North is the letter ma. The water of the Northeast is the letter va. The end of the South is the letter ṇa. "The wind letter of fire" is the letter ya. Thus is the second mantra word. Regarding the vowels for this, they are taught beginning with "the third" and so forth. "Pressed by the third fragment" means the first letter of the mantra, ta, is pressed by the letter ī. "Blazing beneath fire" means the letter ra should be joined in the lower part; in short, it becomes the letter tri. "The second by the fifth fragment" means the letter bha is joined with the letter u in the lower part; in short, it is the form of the letter bhu. "The first of the North" refers to the sixth letter, ma, which is joined with the letter ba in its lower part; in short, it is mba.

དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱད་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཡི་གེ་དེ་དང་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྦའི་ཡི་གེ་སྟེ། དེ་ཡང་དུམ་བུ་གཉིས་པས་ཕྱེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱིའི་ཡི་གེས་ཕྱེ་བ་སྟེ་མདོར་ན་མྦཱའི་ཡི་གེའོ། ། བཅུ་པ་ནཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་མནན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཎའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མཉམ་པར་བྱེད་པ་དང་། གཉིས་པ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མ་ཡིན་པ་ཉམས་པར་བྱེད་དེ་མངོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་སོ། ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གསུམ་པ་གསུངས་པ། ནུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དའི་ཡི་གེའོ། ། འདྲེའི་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཥའི་ཡི་གེའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། ལྷོའི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཊའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། གཉིས་པའི་འདྲེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཥའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། འདྲེའི་མེའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། མེའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གསུམ་པའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། བཅུ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་པ་ཡི་དུམ་བུས་མནན། །

Likewise, the phrase "the eighth letter is equal to that letter" refers to the letter mba. "Divided by the second part" means it is divided by the letter ī; in short, it is the letter mbā. The tenth is the letter nā, which is pressed by the letter ā; in short, it is the letter ṇa. In this way, all meaningless mantra words are made equal, and the second [set], such as ignorance and so forth, is destroyed as meaningless by the logic already explained. Its "Dharma wheel" refers to that which arises from the Buddha’s nirmāṇakāya and so forth; it is the cause for attaining what was thus spoken. Now, the third mantra word is taught, beginning with "west." "The third of the west" is the letter da. "The second of the ḍa [group]" is the letter ṣa. "The first of the west" is the letter ta. "The first of the south" is the letter ṭa. "The fourth of the north" is the letter bha. "The second of the ḍa [group]" is the letter ṣa. "The last of the south" is the letter ṇa. "The fourth of the north" is the letter bha. "The fire letter of the ḍa [group]" is the letter ra. "The water of the īśāna" is the letter va. "The wind of the fire" is the letter ya. Thus is the third line of the mantra. The vowels for this are taught as follows, beginning with "the eleventh": "pressed by the fragment of the eleventh."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་ཨཾ་གི་ཡི་གེ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་མནན་པ་སྟེ་དའི་ཡི་གེ་སྟེ་མདོར་ན་དཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། དུམ་བུ་དགུ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོའི་ཡི་གེས་ཡི་གེ་གཉིས་པའི་ཥའི་ཡི་གེའི་ཅོད་པན་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་ལྷོའི་ཐོག་མའི་ཊའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ། མེའི་ནི་རའི་ཡི་གེས་འོག་གི་ཆར་ཏེ་མདོར་ན་ཥྚོའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་ཏའི་ཡི་གེས་དབུས་མ་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་མདོར་ན་ཏྐའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་པའི་དུམ་བུས་མནན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨིས་ཏེ་ལྔ་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བྷ་ལ་མནན་པ་སྟེ་མགོ་བོ་ལའོ། ། མདོར་ན་ཡི་གེ་བྷིའོ། ། དུམ་བུ་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨཻ་ཡི་གེ་བརྒྱད་པ་བྷའི་ཡི་གེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་མདོར་ན་བྷཻའི་ཡི་གེའོ། ། བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཝ་སྟེ་གཉིས་པས་མནན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་པའི་ཨཱའི་ཡི་གེས་མནན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་ཝཱའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གསུམ་པའོ། ། སྡང་བ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་དེ་རྣམས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚར་གཅོད་པའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་པ་གསུངས་པ། གཉིས་པ་མེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཥའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཏའི་ཡི་གེའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། དབང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། །

Regarding the phrase "thus it is said," the first syllable of the mantra is the letter da pressed down by the vowel aṃ, which is to say, the syllable daṃ. Regarding "by the ninth fragment," the letter o should be joined to the crown of the second letter, ṣa; likewise, the first letter of the south is ṭa, and similarly, the letter ra of the fire [direction] is in the lower part, which in brief becomes the syllable ṣṭo. The third, the letter ta, should be given to the middle letter ka, which in brief becomes the syllable tka. Regarding "pressed down by the fourth fragment," it is by the letter i; regarding "the fifth letter," it is the letter bha pressed down on its head, which in brief is the syllable bhi. Regarding "the eighth fragment," the letter ai should be given to the eighth letter bha, which in brief is the syllable bhāi. Regarding "the tenth," it is the letter va; regarding "pressed down by the second," it is pressed down by the letter ā of the second fragment, which in brief is the syllable vā. Thus is the third line of the mantra. "Subduing the hateful" refers to hateful sentient beings such as those in the hells. Likewise, it is the subduing [of those] in order to liberate those such as gods who do not abide in the paths of the Buddha. Now, the fourth line of the mantra is taught: "the second of fire," and so forth. Regarding "seed," it is the letter ṣa. "The first of the west" is the letter ta. "The second of wind" is the letter sa. "The one of the powerful lord" is the letter ha.

གཉིས་པའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ནའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། མེའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡ་དགུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་པའོ། ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དུས་དང་རྒྱུས་དངོས་གྲུབ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། འདི་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ར་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སའི་ཡི་གེའི་འོག་ཏུ་ཡི་གེ་རའི་གདན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། མདོར་ན་སྲའི་ཡི་གེའོ། ། དྲུག་པར་བདུན་པའི་དུམ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེ་ལ་ཨེའི་ཡི་གེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། བདུན་པ་ལ་གཉིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་ཡི་གེས་ཡི་གེ་ཏ་མནན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མེས་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། མདོར་ན་ཡི་གེ་ཏྲའོ། ། དེ་ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་པ་སྟེ་དེས་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་ཀུན་དུ་མཁྱེན་ནོ། ། ད་ནི་འདིའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ལྔ་པའི་སྔགས་བཏུ་བ་གསུངས་པ། ། དབང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་ལྡན་ནི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། རྒྱུ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་མངོན་པར་བརྗོད་པས་སོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། ཤར་གྱི་ཡང་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ཛའོ། ། དབང་ལྡན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། མེའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། །

Regarding the second, the "wind syllable" is the syllable sa. The "western final" is the syllable na. Likewise, the "western initial" is the syllable ta. The "fire wind" is the syllable ya, which is to be summoned. Thus is the fourth line of the mantra. Furthermore, "it reveals all things" means that it reveals the accomplishments (siddhi) through various times and causes. The vowels are now taught, beginning with the syllable ra. Regarding the "fifth syllable," one should provide the seat of the syllable ra beneath the syllable sa of the mantra. In brief, this is the syllable sra. Regarding the "sixth by the seventh fragment," the syllable e should be joined to the syllable na. Regarding the "seventh by the second," the syllable a should press down upon the syllable ta. Thus, "fire below" means the syllable ra should be provided. In brief, this is the syllable tra. Thus, "the state of omniscience" is the fourth line of the mantra; because it knows all sentient beings without exception, it is "omniscient" (sarvajña). Now, the extraction of the mantra for the fifth line of this mantra is taught, beginning with "Isāna" (dbang ldan). "Isāna" is "water," which is the syllable va. "Cause syllable" refers to its own explicit expression. The "western initial" is the syllable ta. The "third of the east" is the third of the ca-class, the syllable ja. "Another Isāna" is the syllable ha. The "fire wind" is the syllable ya.

དེ་ལྟར་ཚིག་རྐང་ལྔ་པ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱིའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་གསད་བྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་གསོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྐུལ་བའོ། ། སླར་ཡང་འདིའི་འགྲམ་དུ་ཚིག་རྐང་དྲུག་པ་ཐུབ་པའི་གསལ་བྱེད་རྣམས་གསུངས་པ། དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དབུས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀའོ། ། སླར་ཡང་དེའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཀ་དེ་ལྟར་རོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། རླུང་གི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། སྲིན་པོའི་མེའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། དབུས་མའི་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གའོ། ། མེའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། ལྔ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་རྐང་ལྔ་པའི་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་དྲུག་པའི་དབྱངས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་དེ་ལྟར་ཚིག་རྐང་ལྔ་པའི་འབྱིན་པ་དང་སྡུད་པ་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ། གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་གསུམ་པའི་དུམ་བུས་མནན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་པའི་ཡི་གེ་སྟེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་བིའོ། ། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རླུང་གི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་དེ་ལྟར་བཞི་པའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཛ་བཞི་པའོ། ། ཨིའི་ཡི་གེས་མནན་པ་ནི་ཡི་གེ་ཛིར་འགྱུར་རོ། །

Thus, the fifth line, called "The Fierce One" (Raudra), pertains to the fierce activity. "The slayers of the yoginīs" means that the yoginīs are exhorted to be of the nature of slaying in the activity of killing. Furthermore, adjacent to this, the sixth line, the "Clarifiers of the Sage," is taught: "In the center," and so forth. "The first of the center" refers to the letter ka, the first of the ka-class. "Again, its letter" refers to that very letter ka. "The last of the north" refers to the letter ma. "The place of wind" refers to the letter la. "The fourth of the north" refers to the letter bha. "The seed-syllable of the rākṣasa fire" refers to the letter ra. "The last of the south" refers to the letter ṇa. "The third of the middle" refers to the letter ga. "The wind of fire" refers to the letter ya. "By the fifth" refers to the fifth line; by the word "and so forth," the vowels of the sixth line of the mantra should be applied. According to that sequence, it is called the "sixth extraction and contraction" of the fifth line. Regarding that, it is taught: "The third," and so forth. "Pressed by the third fragment" means by the letter i; the first letter of the mantra is the letter pa, so in brief, it is the letter vi. "The all-pervading nature of wind" means that the fourth seed-syllable of the mantra is the letter ja. Pressed by the letter i, it becomes the letter ji.

ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧ་སྟེ་གཉིས་པའི་དུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨ་ཡིས་མནན་པ་སྟེ་ཡི་གེ་ཧཱ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གདན་ནི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཝས་སོ། ། མདོར་ན་ཧའི་ཡི་གེའོ། ། འདི་ནི་ཚིག་རྐང་ལྔ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དྲུག་པའི་གསུངས་པ། བཅུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུམ་བུ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་མནན་པ་སྟེ་ཀཾ་དུ་འགྱུར་རོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པས་མནན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨཱས་ཡི་གེ་གཉིས་པ་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་ཀཱའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་སླའོ། ། བརྒྱད་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ན་སྟེ་དུམ་བུ་དགུ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོའི་ཡི་གེས་ཀླུབས་པའོ། ། མདོར་ན་ཡི་གེ་ཎོའོ། ། བཅུ་པ་ནི་ཡི་གེ་གའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པས་མནན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་མེས་འོག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཡི་གེ་རའི་སྟན་ཏེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་གྲྭཱའོ། ། ཚིག་རྐང་དྲུག་པའོ། ། འདོད་པ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བདུན་པ་གསུངས་པ། དབུས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། ལྷོའི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཊའོ། ། རླུང་གི་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། ཀ་ཥར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཀྵ་བཏུ་བར་བྱའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། ཤར་གྱི་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཛའོ། །

The fifth is the letter ha. "Suppressed by the second fragment" means it is pressed by the letter a, thus becoming hā. Likewise, the "seat is water" means it is [pressed] by the letter va; in brief, it is the letter hva. This is the fifth line of the verse. Similarly, the sixth is taught as "eleventh" and so forth. This means the first vowel of the eleventh fragment, the letter ka, is suppressed [by a vowel], thus becoming kaṃ. "Suppressed by the second fragment" means the second letter, the letter ka, is pressed by the letter ā; in brief, it is the letter kā. In this way, "by that, likewise," and so forth, is easy to understand. "The eighth letter" is the letter na. "By the ninth fragment" means it is covered by the letter o; in brief, it is the letter ṇo. The tenth is the letter ga. "Suppressed by the second fragment" means the letter ā; likewise, "opened below by fire" is the seat of the letter ra; in brief, it is the letter grā. This is the sixth line of the verse. "All desires" refers to the practitioner who thoroughly accomplishes the desired siddhis, such as the eight great siddhis and so forth. Now, the seventh line of the mantra is taught as "the middle" and so forth. "The first" is the letter ka. "The first of the south" is the letter ṭa. "Supported by wind" is the letter la. "Explained as kaṣa" means the letter kṣa is to be extracted. "The fourth of the north" is the letter bha. "The third of the east" is the letter ja.

མེའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བདུན་པའོ། ། དགུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། དུམ་བུ་དགུ་པས་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཀ་སྟེ་དེ་ཨོའི་ཡི་གེས་མནན་པས་མདོར་ན་ཡི་གེ་ཀོའོ། ། དུམ་བུ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨིས་ཡི་གེ་ཌ་ལ་མནན་པས་ཌིར་འགྱུར་རོ། ། དུམ་བུ་ལྔ་པའི་ཕྱི་མོ་ལྔ་པའི་གདན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུའི་ཡི་གེས་བྷའི་ཡི་གེའི་གདན་ཏེ་ཡི་གེ་བྷུར་འགྱུར་རོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པས་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་དྲུག་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཛ་སྟེ་དེ་ལ་མནོན་པས་ཛཱར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ། ཤར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཛའོ། ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་གྲྭ་ལས་འཛིན་པའི་ས་བོན་ཡི་གེའོ། ། དབང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། རླུང་གི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། དབུས་མའི་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་གའོ། ། མེའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བརྒྱད་པ་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་མ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྐང་པར་བཤད་པ་ལ་དོན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་ཚིག་རྐང་ཐམས་ཅད་དུ་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི་འཆང་བར་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་བསྒོམ་པའི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཚིག་དང་ཚིག་གིས་ཏེ།

The "fire wind" is the syllable ya. Thus is the seventh line of the mantra. Regarding the phrase "the ninth," and so forth, the vowels are taught as follows: "suppressed by the ninth section" refers to the syllable o; "the first syllable" refers to the first syllable of the mantra, ka, which, when suppressed by the syllable o, becomes ko in brief. "The third section" refers to the syllable i suppressing the syllable ḍa, which becomes ḍi. "The fifth matrix of the fifth section" refers to the syllable u as the seat of the syllable bha, which becomes bhu. "Suppressed by the second section" refers to the syllable ā; "the sixth syllable" refers to the syllable ja, which, when suppressed, becomes jā. Now, the eighth line of the mantra is taught: "East," and so forth. "The third" is the syllable ja. "Wind" is the seed syllable ya from the wind quadrant. "Northeast" is the water syllable va. "Wind ground" is the syllable la. "The third of the middle" is the syllable ga. "Fire wind" is the syllable ya. Thus is the eighth line of the mantra. Regarding the phrase "completely destroying all sins," and so forth, there are two meanings for the explanation of the lines of the mantra and the preceding sections. One is that it is taught as the recitation of the mantra and so forth for all the lines, and it performs all those functions. The second is that it is the mantra recitation for the meditation on the yoginīs and heroes who will be described, word by word.

དེའི་རང་བཞིན་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདིར་ཡང་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་པའི་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དུམ་བུ་གཉིས་པས་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ཆུས་ཏེ་ཡང་དག་དང་པོའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དང་པོའི་ཡི་གེ་ཛའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཆུས་བརྒྱན་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དག་པར་རོ། ། མདོར་ན་ཛྭཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨཱས་ཏེ་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ལ་མནན་པ་སྟེ། མདོར་ན་ལཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དུམ་བུ་བཞི་པས་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨཱིས་ཏེ་ཡི་གེ་བཞི་པ་ལ་གནོན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ལཱྀའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་གནོན་པའོ། ། བདུན་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ག་སྟེ་ལྷན་ཅིག་པ་ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནའི་ཡི་གེ་སྟེ་མདོར་ན་གྣཱའི་ཡི་གེའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་དགུ་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་གི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་པའོ། ། བདེན་བྲལ་མེའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཥའོ། ། བྱང་གི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་པའོ། ། བདེན་བྲལ་གཉིས་པའི་ནི་ཡི་གེ་ཥའོ། ། དྱའི་ཡི་གེ་རང་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་གཡོ་བའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། མེའི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་ཥའོ། ། རླུང་གི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་ཚིག་རྐང་དགུ་པའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ།

Its nature is explained accordingly. Here, the vowels for the eighth line are taught, beginning with "the second" and so forth. "Suppressed by the second part" means by the letter Ā and by water; "the first letter of the authentic" refers to the first letter of the mantra, the letter JA. That is adorned by water, which is the authentic [vowel Ā]. In brief, it is JĀ. Thus, the second part is by the letter Ā, suppressing the second letter; in brief, it is LĀ. "Suppressed by the fourth part" means by the letter Ī, suppressing the fourth letter. Thus, it is the letter LĪ. "The second part" means suppressed by the letter Ā. The seventh letter is the letter GA; "together with the western end" refers to the letter NA. In brief, it is the letter GṆĀ. Now, the ninth line of the mantra is taught, beginning with "the north" and so forth. "The beginning of the north" is the letter PA. The seed-syllable of the south-west fire is the letter RA. "The second of that" is the letter ṢA. The first letter of the north is the letter PA. The second of the south-west is the letter ṢA. This is expressed by the letter DY itself. "Vajrasattva" is so called because of the expanse of the immovable. The beginning of the west is the letter TA. The second seed-syllable of the fire is the letter ṢA. The seed-syllable of the wind is the letter LA. The fire-wind is the letter YA. Thus is the ninth line. The vowels for this are taught accordingly.

གདན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུམ་བུ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨུས་ཏེ་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཡི་གེ་རའོ། ། དེ་ལྟར་རུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། བཞི་པར་གནོན་པ་དུམ་བུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་ལ་ཨཱའི་ཡི་གེས་མནན་པ་སྟེ་པཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། ལྔ་པའི་ཡི་གེ་ཤའོ། ། དགུ་པའི་དུམ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོའི་ཡི་གེས་ཏེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་ཥོའོ། ། བརྒྱད་པར་དུམ་བུ་དྲུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤའི་ཡི་གེ་ལ་ཨུའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཤུའི་ཡི་གེའོ། ། དགུ་པར་མནན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ། དུམ་བུ་གཉིས་པས་ཨཱའི་ཡི་གེས་མནན་པ་སྟེ་ལཱར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་ཚིག་རྐང་བཅུ་པ་གསུངས་པ། དབུས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། རླུང་གི་དབང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དྷའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། དབུས་མའི་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་གའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་ཆུ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། བྱང་གི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་པའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཥའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་ཚིག་རྐང་བཅུ་པ་འདིའི་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་དུམ་བུ་གཉིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་གི་ཐོག་མའི་གདན་ནོ། ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་ནི་གདན་ནོ། །

Regarding the phrase "the seat" and so forth: "the fifth fragment" refers to the letter u; the second letter is the second syllable of the mantra line, which is the letter ra. Thus, it is ru. "In that way, that very thing, in that way" is easy to understand. "Pressing the fourth, the two fragments" means the letter pa is pressed by the letter ā, thus becoming the letter pā. The fifth letter is śa. "By the ninth fragment" refers to the letter o; in short, it is the letter ṣo. "By the sixth fragment in the eighth" means the letter śa is to be joined with the letter u, thus becoming the letter śu. "Pressed in the ninth" refers to the letter la; it is pressed by the letter ā from the second fragment, thus becoming lā. Now, the tenth line is taught, beginning with "the middle" and so forth: the first of the middle is the letter ka. "The great power of wind" is the letter la. The first of the west is the letter ta. "Its fourth in that way" is the letter dha. The last of the north is the letter ma. The third of the middle is the letter ga. "The water of the northeast" is the letter va. The first letter of the north is the letter pa. The second of the southwest is the letter ṣa. "The wind of fire" is the letter ya. Thus, the vowels for this tenth line are taught, beginning with "the second" and so forth. "By the second fragment" means pressing with the letter ā. Likewise, it is the seat of the first of the north. "Again" refers to the letter pa as the seat.

གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པ་ལའི་ཡི་གེ་སྟེ་མདོར་ན་ལྤཱ་ཡི་གེའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དུམ་བུ་དྲུག་པས་འཛིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུའི་ཡི་གེས་དྷའི་ཡི་གེ་དེའི་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་ལས་ཡི་གེ་དྷུའོ། ། དུམ་བུ་བཞི་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་ལྔ་པས་ཨཱུའི་ཡི་གེ་སྟེ་འོག་ཏུའོ། ། མེ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། མདོར་ན་མྲཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དྲུག་པ་གའི་ཡི་གེར་རའི་ཡི་གེའི་གདན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། བརྒྱད་པར་ལྔ་པའི་གདན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུའི་ཡི་གེས་ཏེ་བུའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། དགུ་པ་ཥའི་ཡི་གེ་ལ་དུམ་བུ་གཉིས་པས་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཥཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཅིག་པ་གསུངས་པ། དབང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་དབང་ལྡན་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་ཀའི་ཡི་གེའོ། ། ལྷོའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཊའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། དབུས་མའི་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཁའོ། ། དབང་ལྡན་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། སླར་ཡང་དེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། བདེན་བྲལ་མེའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། དབང་ལྡན་ཆུའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཅིག་པ་སྟེ་འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ།

Regarding the phrase "the letter of the second": this refers to the letter la, the second of the mantras; in brief, it is the letter lpa. Regarding "by the eleventh of this": it should be placed upon the crown of the expanse of the conforming [syllable]. Regarding "by the sixth fragment, to the holder": this is the function of the letter u upon the letter dha; from the two, the letter dhu arises. Regarding "the end of the fourth fragment": this is the letter ū from the fifth fragment, placed below. "Fire" is the letter ra. In brief, it is mrā. Regarding "the sixth, the letter ga, should be given the seat of the letter ra": [it is so]. Regarding "the seat of the fifth in the eighth": this is by the letter u, and it becomes the letter bu. Regarding "the letter ṣa in the ninth is pressed by the second fragment": this is the letter ā, thus it is ṣā. Now, the eleventh line of the mantra is taught, beginning with "Isāna" (dbang ldan). "Isāna-water" is the letter va. The first letter of the center is the letter ka. The first of the south is the letter ṭa. The last of the north is the letter ma. The second of the center is the letter kha. The second letter of Isāna is the letter ha. "Again, it is likewise" refers to the letter ha. "The seed-syllable of the fire of the Nairṛti" is the letter ra. "The letter of the water of Isāna" is the letter va. "The wind of fire is fully grasped" is the letter ya. Thus is the eleventh line; the vowels of this are taught as follows:

གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ནི་ཨའི་ཡི་གེས་མནོན་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་བིའོ། ། དུམ་བུ་ལྔ་པའི་གདན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུའི་ཡི་གེས་གདན་ཏེ་བཞི་པའི་ཡི་གེ་ནི་མའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་མུའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་དྲུག་པ་ཧ། བདུན་པ་ཧ། དགུ་པ་ལ་གཉིས་པས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཧཱ་ཧཱ་ར་སཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཉིས་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། དབུས་མའི་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་གའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། བྱང་གི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་པའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་མེའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། བྱང་གི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་པའོ། ། འདྲེའི་མེའི་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཉིས་པ་འདིའི་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཨཱའི་ཡི་གེས་གནོན་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་མའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་མཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཤར་སྒོ་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་སྟེ། གཉིས་པའི་གདན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་ཡི་གེའི་འོག་ཏུ་རའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དུམ་བུ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་སྟེ་དྲུག་པའི་ཡི་གེ་ནི་རའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རིའོ། ། དུམ་བུ་དྲུག་པའི་གདན་ནི་བདུན་པའི་ཡི་གེ་པའི་ཡི་གེ་སྟེ།

Regarding the third [syllable] and so forth: the third section is pressed by the letter a, and the first letter of the mantra is the letter va. Thus, it is the letter vi. Regarding the "seat of the fifth section," it is the seat of the letter u; the fourth letter is the letter ma, and thus it is the letter mu. Likewise, the sixth is ha, and the seventh is ha. Regarding the ninth being "pressed by the second," it is pressed by the letter ā; in brief, it becomes the letter hā hā ra sā. Now, the twelfth line of the mantra is taught: "North," and so forth. The final letter of the north is ma. The first letter of the west is ta. The third of the middle is ga. The final letter of the south is ṇa. The first letter of the north is pa. The fire letter of the southwest is ra. The first letter of the north is pa. The fire of the piśāca is ra. The first letter of the west is ta. The wind of the southeast is ya. Thus, the vowels of this twelfth line of the mantra are taught: "the second," and so forth, meaning it is pressed by the letter ā. The first letter of the mantra is the letter ma; thus, it is mā. "By the Eastern Gatekeeper" means it is pressed by the letter ri; "the seat of the second" means the letter ra should be placed beneath the letter ta. "The third section" means it is pressed by the letter i; the sixth letter is ra, and thus it is the letter ri. The seat of the sixth section is the seventh letter, pa.

དེ་ལྟར་ན་པུའི་ཡི་གེའོ། ། དུམ་བུ་གསུམ་པ་ཨིའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ར་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རིའོ། ། བཅུ་པ་ཡི་གེ་མའོ། ། དུམ་བུ་བཅུ་གཅིག་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་མནན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་མཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། བཅུ་གཅིག་པའི་འོག་ཏུ་ནི་ཏའི་ཡི་གེའི་འོག་ཏུ་རིའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་གཉིས་པའི་དུམ་བུས་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་དགང་བར་བྱའོ། ། མདོར་ན་ཡི་གེ་ཏྲཱའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་གསུམ་པ་གསུངས་པ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། དབང་ལྡན་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། ཤར་གྱི་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཛའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་དའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་ཆུ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། རླུང་གི་ས་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། འོག་གི་ཆར་དེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལའི་ཡི་གེའི་འོག་ཏུ་ལའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། མེའི་ཡང་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་བཞི་པ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ས་བོན་ནི་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེ་དེ་ལྟར་རོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། །

In that way, it is the syllable pu. The third section is suppressed by the syllable i. The eighth syllable is the syllable ra; in that way, it is the syllable ri. The tenth syllable is ma. The eleventh section is suppressed by the following vowel. In that way, it is the syllable m. Below the eleventh, the syllable ri should be placed below the syllable ta. In that way, the second section should be filled with the syllable ā. In brief, it is the syllable trā. Thus is the line of the mantra called "Immovable" (Acalā). Now, the thirteenth line of the mantra is taught, beginning with "Wind" (rlung) and so forth. "The second" refers to the syllable sa. "The second of the northeast" (dbang ldan) is the syllable ha. "The third of the east" is the syllable ja. "The second of the wind" is the syllable sa. "The third of the west" is the syllable da. "The fire of the southwest" (bden bral) is the syllable ra. "The water of the northeast" is the syllable va. "The earth of the wind" is the syllable la. "In the lower part, in that way" means that the syllable la should be placed below the syllable la. "The fourth of the north" is the syllable bha. "The first of the center" is the syllable ka. "The fire of the southwest" is the syllable ra. "The wind of the fire" is the syllable ya. Thus is the thirteenth line of the mantra. Now, the fourteenth line of the mantra is taught, beginning with "Wisdom" (ye shes) and so forth. "The seed of wisdom" is the syllable hūṃ. "That very thing in that way" means that the syllable hūṃ is in that way. "The first of the center" is the syllable ka.

བདེན་བྲལ་གྱི་མེ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། ཤར་གྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཙའོ། ། གདན་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙའི་ཡི་གེ་ལ་ཙའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། སྲིན་པོ་ནི་རྟོགས་སླའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། དབུས་མའི་ཡི་གེ་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཁའོ། ། མེའི་ཡང་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་བཞི་པའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨའི་ཡི་གེས་མནན་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་ཀ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཀཱར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། དེ་ལྟར་དགུག་པས་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་དགུ་པའི་ཨོའི་ཡི་གེས་ཏེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་རོའོ། ། ལྔ་པ་ནི་ཙྩའི་ཡི་གེའོ། ། སླར་ཡང་གཉིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཙྩའི་ཡི་གེའོ། ། དུམ་བུ་ལྔ་པའི་གདན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་མའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་མུའོ། ། དགུ་པ་ཡི་གེ་ཁའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པའི་ཨཱའི་ཡི་གེས་མནན་པ་སྟེ་ཁཱའི་ཡི་གེའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་བཞི་པའི་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཡི་གེ་རའོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རཱའོ། ། དྲུག་པ་ཡི་གེ་རའོ། ། བཞི་པས་མནན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་བཞི་པའི་ཨཱིའི་ཡི་གེས་ཏེ་མདོར་ན་རཱིའི་ཡི་གེའོ། ། བཞི་པ་སའི་ཡི་གེའི་གདན་ཏེ་ལྔ་པ་ནི་དུམ་བུ་ལྔ་པའི་ཨུའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་སུའོ། །

The fire of the Nairṛta [direction] is the letter ra. The first of the east is the letter ca. Regarding "that very seat is thus," it means the letter ca should be joined with the letter ca. The rākṣasa is easy to understand. The last of the south is the letter ṇa. The last of the north is the letter ma. The second letter of the center is the letter kha. The wind of the fire [direction] is the letter ya. Thus is the fourteenth line of the mantra. Regarding the vowels for this, it is said "the second" and so forth: it is pressed by the letter a, and the third letter of the mantra is ka; thus it becomes kā. "The fourth" is the letter ra. "Thus, by summoning, it is pressed" refers to the ninth section. [It is] by the letter o, so in brief it is the letter ro. The fifth is the letter ccha. Again, "by the second" refers to the letter a of the second section; thus it is the letter ccha. "The seat of the fifth section" refers to the letter ma adorned by the letter u; thus it is the letter mu. The ninth is the letter kha. It is pressed by the letter ā of the second section; thus it is the letter khā. Now, because it is contrary to the sequence of the fourteenth line of the mantra, it is said "the second" and so forth: it is pressed by the letter ā, and the eleventh letter is ra; thus it is the letter rā. The sixth is the letter ra. "Pressed by the fourth" means by the letter ī of the fourth section; in brief it is the letter rī. The seat of the fourth letter sa is the fifth, which is the letter u of the fifth section; thus it is the letter su.

འདིའི་དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་པ་ཡིས་ཅོད་པན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡི་གེ་སུཾ་ངོ་། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅོ་ལྔ་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། དབང་ལྡན་གཞན་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། མེའི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་ཤའོ། ། དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཤ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། སླར་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅོ་ལྔ་པ་གསུངས་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཡོངས་ལྡན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ཧ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཧཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། དེ་ལྟར་གདན་ཏེ་གསུམ་པའི་ཤའི་ཡི་གེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། མདོར་ན་ཡི་གེ་ཤྨའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཡོངས་ལྡན་པ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་བཞི་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཤཱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཤཱའི་ཡི་གེའོ། ། དྲུག་པ་པའི་ཡི་གེ་ལ་གསུམ་པས་མནན་པ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་མེས་འོག་གི་ཆར་འབར་བྱས་པ་ནི་ཡི་གེ་ར་སྟེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་པྲའོ། ། བདུན་པ་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་མནན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཡཱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་དྲུག་པ་གསུངས་པ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding this, the eleventh is called the "crown" (uṣṇīṣa), which means that the vowel following the eleventh section should be applied. Thus, it is the syllable suṃ again. Now, the fifteenth line of the mantra is taught, beginning with "North" (byang) and so forth. The last is the syllable ma. The other "Lord of Power" (īśāna) is the syllable ha. The seed-syllable of the second of the "Fire" (agni) is the syllable śa. "That very thing is thus" means that the syllable śa is likewise. The last of the "South" (dakṣiṇa) is the syllable ṇa. The last of the "North" (uttara) is the syllable ma. The "Wind" (vāyu) of the "Fire" (agni) is the syllable ya. "Once again, that very thing is thus" means the syllable ya. Thus, the fifteenth line of the mantra is taught. Regarding the vowels taught for this: "The second" and so forth. "Endowed with the second section" means that the syllable ā is the second letter of the mantra, the syllable ha; thus, it becomes the syllable hā. The last of the "North" is the syllable ma. Thus, it is the "seat" (āsana), which should be applied to the syllable śa of the third. In brief, it is the syllable śma. "Endowed with the second section" is by the syllable ā; the fourth letter is the syllable śā. Thus, it is the syllable śā. The sixth, the syllable pa, is pressed by the third, which is the syllable i; that very thing is thus ignited by the "Fire" in the lower part, which is the syllable ra; in brief, it is the syllable pra. The seventh is the syllable ya. It is pressed by the syllable ā of the second section; thus, it is the syllable yā. Now, the sixteenth line of the mantra is taught, beginning with "Wind" (vāyu) and so forth.

གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་ཆུ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། ལྷོའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཊའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་མེའི་བུ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་དྲུག་པའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པའི་པའི་ཡི་གེའོ། ། རའི་ཡི་གེས་མགོ་བོ་ལ་མནན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རྦའོ། ། གསུམ་པ་ཡི་གེ་བྷའོ། ། དེའི་གདན་དུམ་བུ་དྲུག་པ་སྟེ། ཨཱུའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་བྷཱུའོ། ། ཅོད་པན་ལ་བཅུ་གཅིག་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་སཾ་ངོ་། ། དྲུག་པ་ཏའི་ཡི་གེ་ལ་དུམ་བུ་གཉིས་པའི་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་མེའི་བུ་ནི་ར་ཡིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཏྲཱར་འགྱུར་རོ། ། བཅུ་པ་ཡི་གེ་རའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨཱས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རཱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་བདུན་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། དབང་ལྡན་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། རླུང་གི་ས་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། འདི་དེ་ལྟར་བྱང་གི་ཐོག་མའི་གདན་ནི་པའི་ཡི་གེས་ཏེ་ལྤཱར་འགྱུར་རོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། དབུས་མའི་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་གའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། །

The second is the letter sa. The water of the northeast is the letter va. The fourth of the north is the letter bha. The first of the west is the letter ta. The second of the wind is the letter sa. The first of the south is the letter ṭa. The first of the center is the letter ka. The son of the fire of the southwest is the letter ra. The wind of the fire is the letter ya. Thus is the sixteenth line of the mantra. Regarding the vowels for this, it is said: "the second," and so forth, which refers to the second letter of the mantra. It is pressed upon the head by the letter ra; thus, it becomes the letter rbha. The third is the letter bha. Its seat is the sixth fragment, the letter ū; thus, it becomes the letter bhū. On the crown is the eleventh, the fifth of the following vowels, which refers to the letter sa; thus, it becomes the letter saṃ. The sixth is the letter ta, with the letter ā from the second fragment; the son of the fire is the letter ra. Thus, it becomes the letter trā. The tenth is the letter ra. The second fragment is the letter ā; thus, it becomes the letter rā. Now, the seventeenth line of the mantra is spoken: "the north," and so forth. The final is the letter ma. The northeast is the letter ha. The first of the center is the letter ka. The earth of the wind is the letter la. Thus, the seat of the first of the north is the letter pa; it becomes lpā. The first of the west is the letter ta. The third of the center is the letter ga. The first letter of the west is the letter ta.

ཤར་གྱི་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཛའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་བདུན་པ་སྟེ། འདིའི་ཡང་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨཱའི་ཡི་གེས་ཡོངས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཧ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཧཱར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་ལྤཱར་འགྱུར་རོ། ། ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཏིའི་ཡི་གེ་སྟེ་བཞི་པ་ལ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། ལྤཱཾ་དུ་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པའི་དུམ་བུ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་མནན་པ་སྟེ་དྲུག་པ་ཡི་གེ་གའོ། ། ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་སླའོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་གྣིའི་ཡི་གེའོ། ། བདུན་པ་ཏའི་ཡི་གེར་དུམ་བུ་བདུན་པ་ཨེའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཏེའོ། ། བརྒྱད་པ་ཡི་གེ་ཛའོ། ། དེ་ཉིད་དུམ་བུ་གཉིས་པ་སྟེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་མནན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཛའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅོ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ། ཤར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཛའོ། ། ལྷོའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཊའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། ས་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། བྱང་གི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་པའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་མཐའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། ལྷོའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཊའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ།

The third of the east is the letter ja. The fire-wind is the letter ya. Thus is the seventeenth line of the mantra. Regarding its vowels, it is said: "The second," and so forth. It is fully endowed with the letter ā; the letter of the second word of the mantra is the letter ha, and thus it becomes hā. "The fourth" is easy to understand; however, it becomes ḍvā. "The fifth" is likewise the letter ti, to which the following vowel of the fourth is added; it becomes ḍvāṃ. The third fragment is pressed by the letter i; the sixth is the letter ga. "Na" is easy to understand. Thus, in brief, it is the letter gṇi. The seventh is the letter ta; the seventh fragment is the letter e, and thus it is the letter te. The eighth is the letter ja. That itself is the second fragment, pressed by the letter ā; thus it is the letter ja. Now, the eighteenth line of the mantra is taught: "East," and so forth. The third is the letter ja. The first of the south is the letter ṭa. The first of the middle is the letter ka. Earth is the letter la. The first of the north is the letter pa. Regarding "the final letter of that," it is the letter ma, the final of the pa-class. The first of the middle is the letter ka. The first of the south is the letter ṭa. The fire-wind is the letter ya. Thus is the eighteenth line of the mantra. Regarding its vowels, it is said:

གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་ཡོངས་ལྡན་པ་ནི་སྔགས་ཀྱིས་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཊའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཊཱར་འགྱུར་རོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་བཞི་པ་ལའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ལཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྔ་པ་ལྔ་པའི་དུམ་བུ་ནི་ཨུའི་ཡི་གེས་དྲུག་པའི་ཡི་གེ་སྟེ་མའི་ཡི་གེ་ལས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མུའི་ཡི་གེའོ། ། བདུན་པའི་ཡི་གེ་ཀའི་ཡི་གེའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཨུའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཀུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པས་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་བརྒྱད་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཊཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཊཱའི་ཡི་གེའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཅུ་དགུ་པ་གསུངས་པ། དབུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཁའོ། ། ལྷོ་ལ་དབང་ལྡན་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཊའི་ཡི་གེའི་འོག་ཏུ་ཡི་གེ་ཝ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཊཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། དབུས་མའི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་གའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀའོ། ། བྱང་གི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་པའོ། ། རླུང་གི་ས་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། མེའི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ཤའོ། ། རླུང་གི་གྲྭའི་ས་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ནའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་དྷའོ། ། འདྲེའི་མེའི་བུ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་དམན་པའི་ཉི་ཤུ་པའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ཆུའི་གདན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "the second" and so forth: by means of the vowel ā, the second letter of the mantra, the letter ṭa, is transformed into ṭā. "By that, in that way" refers to the fourth letter, la, by means of the vowel ā; thus, it is called lā. The fifth part of the fifth is the sixth letter, the letter ma, by means of the vowel u; thus, it is the letter mu. The seventh letter is the letter ka. By that, in that way, by means of the vowel u, it is called ku. By the second part, it is the vowel ā; the eighth letter is by means of the letter ṭā; thus, it is the letter ṭā. Now, the nineteenth line of the mantra is taught: "The middle" and so forth. The second is the letter kha. Regarding "the first of the north-east," the letter va should be joined below the letter ṭa; it thus becomes the letter ṭva. The third of the middle is the letter ga. The first of the middle is the letter ka. The first of the north is the letter pa. The place of wind is the letter la. The seed-syllable of the second of fire is the letter śa. The place of the wind-corner is the letter la. The fourth of the north is the letter bha. The final of the west is the letter na. Its fourth in that way is the letter dha. The son of the fire of the piśāca is the letter ra. The final of the south is the letter ṇa. Thus, this is the twentieth line of the mantra, minus one. Regarding the vowels for this, they are taught: "On the water-seat" and so forth.

དེ་ལྟར་ཆུའི་གདན་ནི་པའི་ཡི་གེ་སྟེ་སྔོན་དུ་བརྗོད་པ་འདིར་ཡང་པཎྜི་ཏ་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་དུམ་བུ་གཉིས་ཡོངས་ལྡན་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་པ་ལ་སྟེ་ཊཱའི་ཡི་གེ་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་སྟེ་ཊྭཱའི་ཡི་གེའོ། ། འདི་དེ་ལྟར་ཅོད་པན་ལ་དུམ་བུ་བཅུ་གཅིག་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་ཊྭཱཾ་ངོ་། ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་ལྔ་པ་པའི་ཡི་གེ་ལ་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་པཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བདུན་པ་ནི་ཡི་གེ་ཤའོ། ། དུམ་བུ་དྲུག་པ་ནི་ཨཱུའི་ཡི་གེས་འོག་ཏུ་སྟེ་ཤཱུའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། དགུ་པ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། དུམ་བུ་གསུམ་པས་ནི་ཨཱིའི་ཡི་གེ་སྟེ་བྷིའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་མགོ་བོ་ལ་བཅུ་གཅིག་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་སྦྱིན་པར་བྱེད། བྷིཾ་གི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་ཡི་གེ་དྷའོ། ། གཉིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་དེ་ལྟར་དྷཱར་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་པ་རའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་རིའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་བདུན་པས་ཨེའི་ཡི་གེ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པ་ཎའི་ཡི་གེ་ལ་ཨེའི་ཡི་གེས་ཏེ་ཎིའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་དེའི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། གཞན་དབང་ལྡན་དུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། །

In that way, the water seat is the letter pa; this was mentioned previously, and it is also for the purpose of confusing the paṇḍitas. Likewise, the "endowed with two parts" is the letter ā, which is the second letter of the mantra; it is the letter ṭa together with the letter ā, thus the letter ṭvā. In this way, the vowel that follows the eleventh part is to be given to the crown, which is ṭvāṃ. The second part is the letter pa, the fifth letter, endowed with the letter ā, thus it is called pā. The seventh is the letter śa. The sixth part is below the letter ū, thus it becomes the letter śū. The ninth is the letter bha. By the third part, it is the letter ī, thus it becomes the letter bhi. In this way, the vowel that follows the eleventh part is given to the head, and it becomes the letter bhiṃ. The eleventh is the letter dha. "By the second" means by the letter ā of the second part, thus it becomes dhā. "The third part" means the letter i; the twelfth letter is the letter ra, thus it becomes the letter ri. "The seventh" means by the seventh part, it is the letter e; the thirteenth letter is ṇa, and by the letter e, it becomes the letter ṇi. Now, the twentieth line of the mantra is taught with the words beginning with "North" (byang); its final letter is ma. "The part of the other, the powerful one" (gzhan dbang ldan) is the letter ha. "The second of wind" (rlung gi gnyis pa) is the letter sa. "The end of the north" is the letter ma.

ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་དའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མའི་ཡི་གེ་མའི་ཡི་གེའོ། ། དབུས་མའི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ཁའོ། ། རླུང་གི་སའི་ཡི་གེ་ལའོ། ། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་པ་སྟེ་འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ཡོངས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། བཞི་པར་ཡི་གེ་མའོ། ། ལྔ་པའི་གདན་ཏེ་དུམ་བུ་ལྔ་པ་སྟེ་ཨུའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་མུའོ། ། རའི་ཡི་གེས་འོག་གིས་ཆར་གདན་ནི་ལྔ་པའི་ཡི་གེ་དྲ་སྟེ་དྲའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། བདུན་པ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེས་ཏེ་དུམ་བུ་བདུན་པ་སྟེ་དྲུག་པ་མའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་མེའོ། ། བརྒྱད་པ་ཡི་གེ་ལའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨའི་ཡི་གེས་ཏེ་མདོར་ན་ལཱར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་གསུངས་པ། དབང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཆུ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། དབུས་མའི་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ཡི་གེ་གྷའོ། ། ཤར་གྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཙའོ། ། བདེན་བྲལ་མེའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་གདན་བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། མདོར་ན་ཡི་གེ་རྨའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་གི་བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་མེ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་དྷའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་མེ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་འདིའི་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ།

The third [syllable] of the west is the letter da. The final letter of the north is the letter ma. The second of the middle [group] is the letter kha. The letter of the wind-earth is la. The letter of the fire-wind is ya. Thus, the twentieth line of the mantra is spoken; its vowels are as follows: "the second," and so forth. It is fully endowed with the letter ā. The second letter of the mantra is the letter ha. In the fourth is the letter ma. It is the seat of the fifth, the fifth section, by means of the letter u; thus, it is the letter mu. By the letter ra, the seat below is the fifth letter dra, which becomes the letter dra. The seventh is by means of the letter e; it is the seventh section, and upon the sixth letter ma, it thus becomes the letter me. The eighth is the letter la. It is the second section by means of the letter a; in brief, it becomes lā. Now, the twenty-first line of the mantra is spoken: "the Lord of Power" (Iśāna), and so forth. Water is the letter va. The fourth of the middle is the letter gha. The first of the east is the letter ca. The seed-syllable of the fire of the southwest is the letter ra. Its seat is the final letter of the north, the letter ma. In brief, it is the letter rmā. Regarding that, "thus" means the fourth of the north is the letter bha. The fire of the southwest is the letter ra. The fourth of the west is the letter dha. The fire of the southwest is the letter ra. The final of the south is the letter ṇa. Thus, the vowels of this twenty-first line of the mantra are spoken.

གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གདན་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡཱའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་བའོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་བྱཱའི་ཡི་གེའོ། ། ར་ཡིག་སྟེང་དུ་གནས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་གྷ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་གྷ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་མ་སྟེ་སྤྱི་བོར་དུམ་བུ་གཉིས་པས་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་རེག་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཅོད་པན་དུམ་བུ་བཅུ་གཅིག་པོ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། མདོར་ན་རྨཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། གཉིས་པོ་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་བདུན་པ་དྷའི་ཡི་གེ་ལ་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་དྷཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། བརྒྱད་པ་ཡི་གེ་ར་སྟེ། དེ་གསུམ་པས་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རིའོ། ། དགུ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། བདུན་པས་ནི་དུམ་བུ་བདུན་པས་ཨིའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཎིའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་གསུངས་པ། དབང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆུ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། རླུང་གི་དབང་ཆེན་ནི་ཡི་གེ་ལའོ། ། དེར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། དབུས་མའི་བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་གྷའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་དྷའོ། ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་ར་ཡིག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་བོར་རའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་དྷར་འགྱུར་རོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། སྲིན་པོའི་མེ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། །

Regarding the phrase "the second" and so forth: it is endowed with the letter Ā. The "wind seat" is the letter Yā. The first letter of the mantra is the letter Va. Thus, in brief, it is the letter Vyā. The letter Ra is situated above; the second letter is Gha, and thus it is called Gha. The fourth is the letter Ma; it is touched by the letter Ā with the second fragment at the crown. Thus, the vowel of the eleventh fragment of the crown should be applied. In brief, it is the letter Rmāṃ. The two are the second fragment, the letter Ā; the letter Ā should be applied to the seventh letter, Dha. Thus, it becomes the letter Dhā. The eighth is the letter Ra; with the third, the letter I, it thus becomes the letter Ri. The ninth is the letter Ṇa. With the seventh, the letter I from the seventh fragment, it thus becomes the letter Ṇi. Now, the twenty-second line of the mantra is taught, beginning with "Ishāna" and so forth: "Water" is the letter Va. The beginning of the West is the letter Ta. The "great lord of wind" is the letter La. "There, in that way" means the second of wind is the letter Sa. The fourth of the center is the letter Gha. The end of the North is the letter Ma. The fourth of the West is the letter Dha. Regarding "endowed with the letter Ra there," the letter Ra should be applied to the crown. Thus, it becomes Dha-ra. The end of the South is the letter Ṇa. The beginning of the center is the letter Ka. The "fire of the rākṣasa" is the letter Ra.

མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། དུམ་བུ་བདུན་པའི་ཨེའི་ཡི་གེས་ལྡན་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་བེེའོ། ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་པའི་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཏའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་ཏཱ་ཞེས་བྱའོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཞི་པ་སའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་སཾ་དུ་འགྱུར་རོ། ། བཅུ་པ་ཡི་གེ་ར་སྟེ་དེ་ལ་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཀླུབས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། དབང་ལྡན་གྲྭའི་ས་མཐའ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ལྡན་གྱི་གྲྭ་ལས་ཆུ་སྟེ་ཡི་གེ་ཝའོ། ། དབུས་མའི་བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་གྷའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་ནའི་ཡི་གེའི་གདན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གྷཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ནའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་ཆུ་ནི་ཡི་གེ་ཝའོ། ། འདྲེའི་མེའི་ཡི་གེ་རའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། དེ་ལྟར་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ལྡན་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ནི་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ཧཱར་འགྱུར་རོ། །

The fire wind is the syllable ya. Thus, this is the twenty-second line of the mantra. Regarding the vowels mentioned here, starting with the word "seventh" and so forth: it is endowed with the letter e from the seventh section; the first letter of the mantra is the letter va. Thus, it is the letter ve. "Second" refers to the letter ā from the second section, which is the second letter ta. Thus, it is tā. The fourth vowel of the eleventh [section], the letter sa, becomes saṃ. The tenth is the letter ra, which is covered by the letter ā from the second section; thus, it becomes the letter rā. Now, the twenty-third line of the mantra is taught, beginning with "northern" and so forth: the final letter of the north is ma. The final letter of the northeast corner is ha. "That likewise" means the water from the northeast corner, which is the letter va. The fourth of the center is the letter gha. That is the seat of the letter na; thus, it is ghā. The final letter of the west is na. The water of the northeast is the letter va. The fire of the piśāca is the letter ra. The final letter of the south is ṇa. Thus, this is the twenty-third line. Regarding the vowels mentioned here, starting with "second" and so forth, it is endowed with the letter ā; the second letter of the mantra is ha, which becomes hā.

གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ཨཱིའི་ཡི་གེ་སྟེ་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ནི་བིར་འགྱུར་རོ། ། ལྔ་པ་ཡི་གེ་ནའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨི་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ནིར་འགྱུར་རོ། ། དྲུག་པ་ཡི་གེ་ཝའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པས་དེ་ལྟར་ཝཱར་འགྱུར་རོ། ། དུམ་བུ་གསུམ་པའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་བདུན་པ་ནི་ཡི་གེ་ར་སྟེ་ཨཱིའི་ཡི་གེས་ཡི་གེ་རཱིར་འགྱུར་རོ། ། བརྒྱད་པ་ནི་ཡི་གེ་ནའོ། ། དུམ་བུ་བདུན་པ་ཨེའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཎེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་གསུངས་པ། མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཤའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་རའི་ཡི་གེའི་སྟན་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ནའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ནི་ཡི་གེ་བྷའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ཎའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་མེའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་སྟེ་འདིའི་ཡང་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། དུམ་བུ་ལྔ་པ་གདན་དུ་སྟེ་ཨུའི་ཡི་གེས་སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཏྲའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཏྲུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གསུམ་པ་ཨིའི་ཡི་གེ་ན་ལ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ནིར་འགྱུར་རོ། ། ལྔ་པ་ཨུའི་ཡི་གེ་འོག་ཏུ་སྦྱིན་པ་སྟེ་བཞི་པ་ཡི་གེས་ལའོ། །

Third: Regarding the phrase "the third," this refers to the third segment, the letter ī. The third [of the consonants] is the letter ba; thus, it becomes bi. The fifth is the letter na. By that, the phrase "in that way" refers to the letter i; thus, it becomes ni. The sixth is the letter va. Adorned with the letter ā from the second segment, it thus becomes vā. The seventh letter at the end of the third segment is the letter ra; by the letter ī, the letter ra becomes rī. The eighth is the letter na. The seventh segment is the letter e; thus, it becomes ṇe. Now, the twenty-fourth line of the mantra is taught, beginning with "fire" (me) and so forth. The second is the letter śa. The first of the west is the letter ta. To that, the seat of the letter ra should be given; thus, it is tra. The last of the west is the letter na. The second of the wind is the letter sa. The fourth of the north is the letter bha. The last of the south is the letter ṇa. The first letter of the center is the letter ka. The seed-syllable of the fire of the Nairṛtya [direction] is the letter ra. The wind of the fire is the letter ya. Thus is the twenty-fourth line of the mantra. Furthermore, its vowels are taught by the phrase "the fifth" and so forth. The fifth segment is the seat; by the letter u, the second letter of the mantra, the letter tra, becomes tru. The third is the letter i for na; thus, it becomes ni. The fifth, the letter u, is given below the fourth letter, la.

དེ་ལྟར་སུའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མནན་པ་དང་བཅས་པས་དེ་ལྟར་ན་སུཾ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་ཡི་གེ་ར་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་གསུངས་པ། ནུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་ཉི་མས་ནི་རའི་ཡི་གེས་གདན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ཡི་གེ་སའོ། ། དབང་ལྡན་གྲྭའི་ཕ་རོལ་ཡི་གེ་ཧའོ། ། གཉིས་པའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་རའི་ཡི་གེའི་སྟན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་སྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་མའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་སའི་ཕ་རོལ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་གྲྭའི་ས་མཐའ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། སླར་ཡང་རླུང་གི་གཉིས་པ་ནི་ས་དེ་ལྟར་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པས་ཡི་གེ་སྲའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་མེའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་ར། བྱང་གི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ། ། དབང་ལྡན་ཆུའི་ཡི་གེ་ཝ། ། རླུང་གི་དབང་ཆེན་ཡི་གེ་ལ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་རླུང་གི་གདན་ནི་ཡའི་ཡི་གེས་ཏེ་ལྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་ཏ། དབང་ལྡན་ཆུའི་ཡི་གེ་ཝ། དེ་ལ་རའི་ཡི་གེ་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་དེ་ལྟར་ན་རྦ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བདེན་བྲལ་རའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ར། འདིའི་དེ་ལྟར་ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཏའི་ཡི་གེ་བསྟན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ཎ།

Thus, the letter su is so called because it is conjoined with the suppression of emptiness (śūnyatā). The second part is the letter ra, adorned with the letter ā, thus it is called rā. Now, the twenty-fifth line of the mantra is taught, beginning with the word "west" (nub). The first [letter] is the letter ta. Its "sun" is the letter ra as a seat, thus it is called tra. The seed-syllable of the second wind is the letter sa. Beyond the northeast corner is the letter ha. The letter of the second wind is the letter sa. It is adorned with the seat of the letter ra, thus it is called sra. The final [letter] of the north is the letter ma. Beyond the northeast earth is the letter ha. The letter of the second wind is the letter sa. The end of the earth in the northeast corner is the letter sa. Again, the second wind is sa, and being conjoined with the letter ra, it is the letter sra. The first of the center is the letter ka. The seed-syllable of the fire in the southwest is the letter ra. The final [letter] of the north is the letter ma. The water letter of the northeast is va. The great wind letter is la. Its wind seat is the letter ya, thus it is called lya. The first of the west is the letter ta. The water letter of the northeast is va. It is conjoined with the letter ra, thus it is called rva. The letter ra in the southwest is the letter ra. Here, the first of the west is shown as the letter ta, thus it is called ta. The final [letter] of the south is the letter ṇa.

དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་སྟེ། འདིའི་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། དུམ་བུ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ཕྱི་མོར་ལྡན་པ་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཏྲ་ལ་སྟེ་དེས་ན་ཡི་གེ་ཏྲིའོ། ། གཉིས་པ་ཡི་གེ་ས། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་སཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དྲུག་པ་ཧ་དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཧཱའོ། ། དགུ་པ་སྲ། དུམ་བུ་བདུན་པ་ཨཱིའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་སྲིའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། དགུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་དགུ་པ་ཨོའི་ཡི་གེས་ཏེ་བཅུ་གཅིག་པ་ཡི་གེ་ར། དེ་ལྟར་ན་རོར་འགྱུར་རོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་ལ་དུམ་བུ་གཉིས་པས་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་མཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བཅུ་བཞི་པ་ཡི་གེ་ལྱ་ལ་དེས་དེ་ལྟར་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ཡང་བཅུ་གཅིག་པས་གནོན་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ། ། དབྱངས་ཀྱིས་མགོ་བོ་ལའོ། ། དེ་ལྟར་ན་མདོར་ན་ལྱཱཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། བཅུ་བདུན་པ་རྟའི་ཡི་གེའོ། ། དུམ་བུ་གསུམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱིའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྟི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བཅོ་བརྒྱད་པ་ཡི་གེ་ཎ། དེ་བདུན་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དུམ་བུ་བདུན་པས་ཏེ་ཨེའི་ཡི་གེས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཎེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་གསུངས་པ། མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཉིས་པའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ཤ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཏ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ཤ། དབང་ལྡན་སའི་ཡི་གེ་ཕ་རོལ་ཧ། གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ས། བྱང་གི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ། དབུས་མའི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ཁ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡ།

Thus, there are twenty-five lines of the mantra. Regarding the vowels for these, it is said: "The third section," and so forth. That which possesses the mātrā is the letter i, which is applied to the first letter of the mantra, tra; therefore, it becomes the letter tri. The second letter is sa; it is by the vowel of the second section, thus it is called sā. The sixth is ha; "thus" refers to the vowel ā, and thus it becomes the letter hā. The ninth is sra; it is by the vowel of the seventh section, and thus it becomes the letter sri. The ninth [in the sequence] refers to the ninth section, which is by the vowel o; the eleventh letter is ra, and thus it becomes ro. The twelfth is by the second section, which is the vowel ā, and thus it is called mā. The fourteenth letter is lya; it is by the vowel ā of that [section], and that is also suppressed by the eleventh, meaning it is followed [by it]. The vowel is on the head. Thus, in brief, it is the letter lryāṃ. The seventeenth is the letter ta. "By the third section" means by the vowel ī, and thus it is called ti. The eighteenth letter is ṇa; "by the seventh" means by the seventh section, which is the vowel e. Thus, it becomes ṇe. Now, the twenty-sixth line of the mantra is taught: "Fire," and so forth. The seed-syllable of the second is the letter śa. The first of the west is the letter ta. The second of the wind is the letter śa. Beyond the earth of the northeast is the letter ha. The second letter is sa. The final of the north is the letter ma. The second of the center is the letter kha. The wind of fire is the letter ya.

དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་སྟེ། འདིའི་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ར་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ལྔ་པའི་ཡི་གེ་སའི་ཡི་གེ་ལ་ར་ཡིག་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་སྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གདན་ནི་དུམ་བུ་ལྔ་པ་ནི། ཨུའི་ཡི་གེས་ཏེ་དྲུག་པ་མའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་མུའོ། ། བདུན་པ་ཡི་གེ་ཁ་དེ་ལ་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཁཱར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་གསུངས་པ། ཛྙཱ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཛྙཱའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བརྡ་སྟེ་རང་འབྱུང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གིས་བཏུ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ནི་ཡི་གེ་ནའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། དབུས་མའི་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་གའོ། ། སྲིན་པོའི་ཉི་མ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། བྱང་གི་ཐོག་མ་ནི་ཡི་གེ་པ། དེ་དེ་ལྟར་རའི་ཡི་གེའི་སྟན་ཏེ་བསྡུས་ཤིང་མདོར་བྱས་པས་པྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ཡི་གེ་བྷ། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། དུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ། གཉིས་པ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་སའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་ན་སཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བདུན་པ་ནི་ཡི་གེ་བྷ། དེའི་དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཀུན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་བྷཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Thus, the twenty-sixth line of the mantra is as follows. Its vowels are explained by the words "the letter Ra" and so forth: the letter Ra is to be added to the fifth letter, the letter Sa; thus, it becomes sra. The seat is the fifth fragment, the letter u; it is added to the sixth letter, the letter ma, thus forming the letter mu. The seventh letter is kha; it is joined with the second fragment, the letter ā, thus becoming the letter khā. Now, the twenty-seventh line of the mantra is explained by the words "Jñā" and so forth: the letter in the form of jñā is the symbol of the wisdom maṇḍala, and because it is self-arisen, it should be extracted by itself. The final letter of the west is na. The second of the wind [direction] is the letter sa. The third of the center is the letter ga. The sun of the rākṣasa is the letter ra. The first of the north is the letter pa. Thus, the seat of the letter ra is condensed and abbreviated as pra. The fourth of the north is the letter bha. The wind of the fire [direction] is the letter ya. Thus, the twenty-seventh line of the mantra is complete. Its vowels are explained by the words "the fragment" and so forth: the second is the letter ā, and the third letter of the mantra is the letter sa; thus, it becomes sā. The seventh is the letter bha; that which is "thus" by that [letter] is to be joined with the letter ā, thus becoming the letter bhā. Now, the twenty-eighth line of the mantra is explained by the words "the north" and so forth.

མཐའ་མ་མ་ནི་ཡི་གེ་མ། དབང་ལྡན་ས་མཐའ་ཡི་གེ་ཧ། བྱང་གི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ས། མེའི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཥའི་ཡི་གེའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཏ། བདེན་བྲལ་གྲྭའི་ཉི་མ་ཡི་གེ་ར། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པ་ཡི་གེ་དྷ། བདེན་བྲལ་ཉི་མ་ཡི་གེ་ར། དབང་ལྡན་ཆུ་ནི་ཡི་གེ་ཝ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ས། དབང་ལྡན་ས་མཐའ་ཡི་གེ་ཧ། བདེན་བྲལ་མེ་ནི་ཡི་གེ་ར། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ཎའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨཱའི་ཡི་གེས་ཡོངས་སུ་རེག་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཧ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཧ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གསུམ་པས་ནི་ཨིའི་ཡི་གེ་སྟེ་གསུམ་པ་ཡི་གེ་པ་ལ་སྟེ་དེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་པིའོ། ། བཞི་པ་ཡི་གེ་ཤ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཤི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྔ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་ལྔ་པ་སྟེ། ཨུའི་ཡི་གེས་དྲུག་པ་རའི་ཡི་གེའི་འོག་གི་ཆར་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གསུམ་པ་ནི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ཨིའི་ཡི་གེས་བདུན་པ་དྷའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དྷིའི་ཡི་གེའོ། ། བཅུ་པ་ཡི་གེ་ས། དེ་དེ་ལྟར་དུམ་བུ་གཉིས་པས་ཏེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་སྦྱར་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་ཡི་གེ་ཧ་ལ་ཨཱའི་ཡི་གེས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་གསུམ་པ་ནི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་སྟེ་ཨིའི་ཡི་གེས་བཅུ་གཉིས་པ་རའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རིའོ། ། བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་ན་ལ་དུམ་བུ་བདུན་པ་ཨེའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ཎེ་ཞེས་བྱའོ། །

The final letter of the West is ma. The final letter of the North-East is ha. The first letter of the North is sa. The second letter of the Fire [direction] is the letter ṣa. The first letter of the West is ta. The Āditya of the South-West corner is the letter ra. The fourth letter of the West is dha. The Āditya of the South-West is the letter ra. The water of the North-East is the letter va. The second letter of the Wind [direction] is sa. The final letter of the North-East is ha. The fire of the South-West is the letter ra. The final letter of the South is ṇa. Thus, there are twenty-eight lines of the mantra. Regarding the vowels mentioned therein, starting with "the second" and so forth: the letter ā is fully applied. The second letter of the mantra is the letter ha; thus, it is ha. By the third, it is the letter i; applied to the third letter pa, it becomes the letter pi. The fourth is the letter śa; thus, it is śi. "By the fifth" refers to the fifth section; by the letter u, it is placed below the sixth letter ra, thus it is the letter ru. The third is the third section; by the letter i, it is applied to the seventh letter dha, thus it is the letter dhi. The tenth is the letter sa; that is likewise joined by the second section, the letter ā, thus it is sā. The eleventh is the letter ha, to which the letter ā should be added. By the phrase "thus," the third is the third section; by the letter i, it is applied to the twelfth letter ra, thus it is the letter ri. The thirteenth is the letter na; the seventh section is the letter e, thus it is the letter ṇe.

ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་དམན་པའི་སུམ་ཅུ་པ་གསུངས་པ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། ར་ཡིག་ལྡན་བཅས་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་ལ་རའི་ཡི་གེ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རྦར་འགྱུར་རོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ། འདྲེའི་སྲེག་ཟའི་གདན་ཅན་ཡི་གེ་ར་བྱང་གི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་བ། རླུང་གི་ས་ནི་ཡི་གེ་ལ། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པ་ཡི་གེ་དྷ། དེའི་དེ་ལྟར་ཆུའི་གདན་ནི་པའི་ཡི་གེ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ངྷཱའི་ཡི་གེའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ས། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུར་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བ་སྟེ་འདིའི་ཡང་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་པ་མའི་ཡི་གེ་ལ་ཡོངས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་མཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བཅུ་གཅིག་པས་མནན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཡི་གེ་བདུན་པ་དྷྭའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དྷྭཾ་དུ་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་ནི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་སྟེ་ཨིའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་སའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་སི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བདུན་པ་ནི་དུམ་བུ་བདུན་པ་སྟེ་ཨེའི་ཡི་གེས་དགུ་པ་ཎའི་ཡི་གེ་ལ་ཨེའི་ཡི་གེས་རེག་པས་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ཎེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་པ་གསུངས་པ། མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཤའོ། ། དེ་ཡང་ཉི་མ་ནི་ར་ཡིག་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཤྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བདེན་བྲལ་གྲྭའི་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཥའོ། །

Now, the twenty-ninth line of the mantra is taught with the words beginning with "wind" (rlung). The seed-syllable of the second is the letter sa. "Endowed with ra and water" means that the letter ra should be joined to the letter pa; thus, it becomes rbha. The final letter of the north is ma. The seat of the "burning-mouthed" (piśāca) is the letter ra. The third letter of the north is ba. The place of wind is the letter la. The fourth letter of the west is dha. To that, the seat of water—the letter pa—should be joined; thus, it becomes the letter dhā. The second letter of wind is sa. The final letter of the west becomes na. Thus, the mantra line is one short of thirty. Furthermore, its vowels are taught with the words beginning with "the second section" (dum bu gnyis pa). The letter ā completely joins the third letter of the secret mantra, the letter ma; thus, it is called mā. "Pressed by the eleventh" means that the vowel anusvāra joins the seventh letter, dhva; thus, it becomes dhvaṃ. The third is the third section; the letter sa is adorned with the letter i; thus, it is called si. The seventh is the seventh section; the ninth letter, ṇa, is touched by the letter e; thus, it becomes the letter ṇe. Now, the thirtieth line of the mantra is taught with the words beginning with "fire" (me). The second is the letter śa. That, moreover, is endowed with the letter ra (the sun); thus, it is called śra. The second letter of the southwest corner is ṣa.

དེ་ལ་ལྷོའི་ཐོག་མ་ཊའི་ཡི་གེའི་སྟན་ཅན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཥྚ་ཞེས་བྱའོ། ། རླུང་གི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ས་དབང་ལྡན་གྲྭའི་ས་མཐའ་ཡི་གེ་ཧ། དབང་ལྡན་ཉི་མ་ཡི་གེ་ར། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ། སྲིན་པོའི་མེར་ནི་ཡི་གེ་ར། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཀའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེའོ། ། མེའི་རླུང་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་རྩ་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བ་གསུངས་པ། གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཨིའི་ཡི་གེས་རེག་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཤྲའི་ཡི་གེ་ལའོ། ། དེ་ལྟར་ཤྲའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཨིའི་ཡི་གེ་སྟེ་གཉིས་པ་ཥྚའི་ཡི་གེ་ལའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཥྚི་ཞེས་བྱའོ། ། དྲུང་ན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཥྚའི་ཡི་གེའི་ལོགས་ན་མོའི་ཡི་གེ་སའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་པ་ས་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་སཾ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སླར་ཡང་གཉིས་པ་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་པས་ཏེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་བཞི་པ་ཧའི་ཡི་གེ་ལ་ཨཱའི་ཡི་གེས་བརྒྱན་པ་(ཏེ་,སྟེ་)དེ་ལྟར་ན་ཧ་ཞེས་བྱའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་དྲུག་པ་ཀའི་ཡི་གེ་ལའོ། ། དེ་ལྟར་ཀཱ་ཞེས་བྱའོ། ། བརྒྱད་པ་ཡི་གེ་ཀ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་དེ་ལྟར་ན་ཀཱའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་གསུངས་པ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། ཉི་མ་ལྡན་བཅས་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་པའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྦ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན།

In that regard, the first of the south is the syllable ṭa, and thus it is called ṣṭa. The second syllable of the wind is sa; the final syllable of the northeast corner is ha; the sun of the northeast is the syllable ra; the first syllable of the center is ka; and in the fire of the rākṣasa is the syllable ra. The form of the first syllable of the center is the syllable ka. The wind of the fire is the syllable ya. Thus, this is the thirtieth line of the root mantra. Regarding the complete application of the vowels for this, it is taught starting with "the third" and so forth: it is touched by the syllable i, and thus it is the syllable śra at the beginning of the mantra. Thus, it is called the syllable śra. By that, it is the syllable i upon the second syllable ṣṭa; thus, it is called ṣṭi. "Nearby" (druṅ na mo) means the syllable sa is beside the syllable ṣṭa. That is the eleventh, called "pressing the earth" (sa gnon), by means of the following vowel. Thus, it is called saṃ. Again, the second is by the second part; the fourth syllable ha is adorned with the syllable ā, and thus it is called ha. By that, it is the syllable ka in the sixth position by means of the syllable ā; thus, it is called kā. The eighth syllable is ka; "by that" means by means of the syllable ā, it thus becomes the syllable kā. Now, the thirty-first line of the mantra is taught starting with "wind" and so forth: the seed-syllable of the second is the syllable sa. "Endowed with the sun and water" means the syllable pa together with the syllable ra, and thus it is called rbha. The final syllable of the west is na.

དབུས་མའི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ག། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། བདེན་བྲལ་གྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཥའི་ཡི་གེའོ། ། སླར་ཡང་འདིའི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་བྲལ་གྱི་ཡི་གེ་ཥ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ཎ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ས། དེའི་དེ་ལྟར་ནུབ་ཀྱི་སྟན་ནི་ཏའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ཡི་གེ་བྷ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། དབང་ལྡན་གྱི་ཆུའི་ཡི་གེ་ཝ། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པ་ཡི་གེ་དྷ། དེ་ཡང་ར་ཡིག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དྷྲ་ཞེས་བྱའོ། ། དབང་ལྡན་ཆུའི་ཡི་གེ་ཝ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ཎ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་གསུངས་པ་ནི་ནའི་ཡི་གེ་ལའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ནཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བཞི་པའི་ཡི་གེ་གའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཨཱའི་ཡི་གེ་རེག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ག་ཞེས་བྱའོ། ། བཅུ་གཅིག་པས་བརྒྱན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ལྔ་པ་ནའི་ཡི་གེ་ལའོ། ། སླར་ཡང་དུམ་བུ་གཉིས་པས་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ནཱཾ་ཞེས་བྱའོ། ། དྲུག་པའི་ཡི་གེ་ཥ་དེ་ཡང་དགུ་པའི་དུམ་བུའི་ཨོའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཥོ་ཞེས་བྱའོ། ། དགུ་པའི་ཡི་གེ་རྟ་ཐིག་ལེས་མནན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རྟཾ་དོ། ། བཅུ་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་བ། གསུམ་པ་ནི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ཨཱིའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་བིའོ། ། བཅུ་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་དྷྲའོ། ། གཉིས་པ་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་དྷྲའོ། །

The third of the middle [group] is the letter ga. The final of the west is the letter na. The second of the Nairṛtya [direction] is the letter ṣa. Furthermore, "of this" refers to the Nairṛtya letter ṣa. The final of the south is the letter ṇa. The second of the wind [direction] is the letter sa. "Of that" refers to the western seat, which is the letter ta; thus it is called ste. The fourth of the north is the letter bha. The final of the west is the letter na. The water [element] of the Īśāna [direction] is the letter va. The fourth of the west is the letter dha, which is also joined with the letter ra; thus it is called dhra. The water [element] of the Īśāna is the letter va. The final of the south is the letter ṇa. The wind of the fire [direction] is the letter ya. Thus is the thirty-first line of the mantra. Regarding the vowels spoken here, "the second" and so forth refers to being pressed by the letter ā; the mantra is spoken upon the letter na. Thus it is called nā. The fourth letter is ga. By that, it is touched by the letter ā; thus it is called ga. Adorned by the eleventh is the fifth letter na with the following vowel. Furthermore, by the second part, it is with the letter ā; thus it is called nāṃ. The sixth letter is ṣa, and that is the letter o of the ninth part; thus it is called ṣo. The ninth letter ta is pressed by the bindu; thus it is the letter taṃ. The twelfth letter is ba. The third is the letter ī of the third part; thus it is the letter bi. The thirteenth letter is dhra. The second is the letter ā of the second part; in brief, it is the letter dhra.

བཅོ་ལྔ་པའི་ཡི་གེ་ཎ། དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཎ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་གསུངས་པ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩིབས་བཅུ་གཉིས་པའི་འཁོར་ལོའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཨ་བཏུ་བའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཏ། འདིའི་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གདན་ནི་རའི་ཡི་གེ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཏྲའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མའི་ཡི་གེ་མ། རླུང་གི་སའི་ཡི་གེ་ལ། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པའི་ཡི་གེ་དྷ་ཞེས་པའོ། ། བདེན་བྲལ་མེའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ར། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐོག་མ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཐོག་མ་སྟེ་ཡི་གེ་ཨཱའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་པས་གནོན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཨཾ་ངོ་། ། གསུམ་པ་ཡི་གེ་མ། དུམ་བུ་གཉིས་པས་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་མཱ་ཞེས་བྱའོ། ། བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལ་དང་ཡི་གེ་དྷ་དག་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ལཱ་དྷཱ་ཞེས་བྱའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེའི་ཚིག་གིས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི་དུམ་བུ་གསུམ་པ་སྟེ། ཨིའི་ཡི་གེས་དྲུག་པའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རི་ཞེས་བྱའོ། ། བདུན་པའི་ཡི་གེ་ན་བདུན་པས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ནེ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་གསུངས་པ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་པའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ས། བྱང་གི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ།

The fifteenth letter is ṇa. "In that way" refers to the letter a; thus, it is called ṇa. Now, the thirty-second line of the mantra is taught, beginning with "The first," and so forth. This refers to extracting the letter a, which is at the beginning of the twelve-spoked wheel. The first letter of the west is ta. The seat of Vajrasattva for this is the letter ra; thus, it is the letter tra. The final letter of the north is ma. The letter of the wind-element is la. The fourth letter of the west is dha. The seed-syllable of the fire-element in the southwest is ra. The final letter of the west is na. Thus is the thirty-second line of the mantra. Regarding the vowels taught for this: "The first," and so forth, means the first is the initial letter of the mantra, which is ā. Being "pressed" by the eleventh in that way means by the following vowel; thus, it is the letter aṃ. The third is the letter ma. By the second part, it is the letter ā; thus, it is called mā. "The fourth and fifth" refers to the letters la and dha; thus, it is called lādhā. "In that way" refers to the word consisting of the letter ā. The third is the third part; by the letter i, it is applied to the sixth letter; thus, it is called ri. The seventh letter na is "in that way" by the seventh; this is the letter e; thus, it is called ne. Now, the thirty-third line of the mantra is taught, beginning with "Wind," and so forth. The seed-syllable of the second is the letter sa. The final letter of the north is ma.

བདེན་བྲལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཡི་གེ་ར། དབུས་མའི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཀ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་པ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཏ། དེའི་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་མཐའ་མ་ན། སླར་ཡང་དེའི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ད། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ། ལྔ་པའི་གདན་ནི་དུམ་བུ་ལྔ་པ་སྟེ་ཨུའི་ཡི་གེས་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་ཡི་གེ་དེ་དེ་ལྟར་ན་སུ་ཞེས་བྱའོ། ། བདུན་པ་ནི་བདུན་པའི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་མའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་མེ་ཞེས་བྱའོ། ། གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་ར་སྟེ་ཡི་གེ་རའི་གདན་ནི་དུམ་བུ་ལྔ་པ་ཨུའི་ཡི་གེ་སྟེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་རུའོ། ། བཞི་པ་ཀའི་ཡི་གེར་བཅུ་གཅིག་པ་མནན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཀཾ་ཞེས་བྱའོ། ། ལྔ་པ་ཡི་གེ་པ་དེ་ལ་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ཨིའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་པིའོ། ། བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་དག་ནི་ཡི་གེ་ན་དང་ཡི་གེ་ད་དག་སྟེ་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ནཱ་དང་དཱ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་གསུངས་པ། དབུས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ། དེའི་གདན་མེའི་བུ་ནི་ཡི་གེ་ར། དེ་ལྟར་ན་ཀྲ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པ་ཡི་གེ་དྷ། དབང་ལྡན་ཆུའི་ཡི་གེ་ཝ། དབུས་མའི་བཞི་པ་ཡི་གེ་གྷ། དེའི་དེ་ལྟར་ཉི་མའི་ཡི་གེ་རའི་གདན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གྷ་ཞེས་བྱའོ། ། དབང་ལྡན་གྲྭའི་ས་མཐའ་ཡི་གེ་ཧ། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པ་ཡི་གེ་དྷ།

The letter ra of Vajrasattva in the southwest, and the first letter of the center, ka. Thus it is said. The final letter of the north is pa; the first letter of the west is ta; its final letter is na; again, its third letter is da; the letter of the fire-wind is ya. Thus is the thirty-third line of the mantra. Regarding the vowels spoken here, starting with "the fifth" and so forth: the seat of the fifth is the fifth section, the letter u, which is applied to the first letter of the mantra; thus that letter is called su. The seventh is the second section of the seventh, the letter ma; thus it is called me. The third is the letter ra; the seat of the letter ra is the fifth section, the letter u, so in brief it is the letter ru. The fourth, the letter ka, is pressed by the eleventh, which is by the following vowel; thus it is called kaṃ. The fifth, the letter pa, has the third section, the letter i; thus it is the letter pi. The seventh and eighth are the letters na and da, by the second section, the letter ā; thus they are called nā and dā. Now, the thirty-fourth line of the mantra is spoken, starting with "the center" and so forth: the first letter is ka; its seat, the son of fire, is the letter ra; thus it is called kra. The fourth letter of the west is dha; the water of the northeast is the letter va; the fourth letter of the center is gha; its seat is the letter ra of the sun; thus it is called ghra. The final letter of the earth in the northeast corner is ha; the fourth letter of the west is dha.

འདྲེའི་མེའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ར། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ཎ། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ། དགུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུམ་བུ་དགུ་པའོ། ། ཨོའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཀྲའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཀྲོ་ཞེས་བྱའོ། ། གསུམ་པས་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་ཏེ། གསུམ་པ་ནི་ཡི་གེ་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་བི་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དྲུག་པ་དང་བརྒྱད་པའི་ཡི་གེ་དག་ནི་ཡི་གེ་དྷ་དང་ཡི་གེ་ན་དག་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དྷཱ་ནཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ། དབང་ལྡན་གྲྭའི་ས་མཐའ་ཡི་གེ་ཧ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ། མེའི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ཥ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཏ། རླུང་གི་དབང་ཆེན་ཡི་གེ་ལ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ། ནུབ་ཀྱི་དང་པོ་ཡི་གེ་ནི་ཏའི་ཡི་གེའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་བྱང་གི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མའི་སྟན་ཅན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཏྨ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨཱའི་ཡི་གེས་རེག་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཧའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཧཱ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གསུམ་པ་ཀའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཀཱ་ཞེས་བྱའོ། ། ལྔ་པ་ནི་ཏའི་ཡི་གེ་ལ་དུམ་བུ་གསུམ་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཏིའོ། །

The seed syllable of the fire of the demons is the letter ra. The final letter of the south is ṇa. The letter of the wind of fire is ya. Thus, this is the thirty-fourth line of the mantra. Regarding the vowels spoken here, beginning with "the ninth" and so forth, it is the ninth section. The suppression by the letter o refers to the first letter of the mantra, the letter kra; thus, it is called kro. By the third, it is the letter i; the third letter is pa. Thus, it is called vi. By the second, the letter ā; the letters of the sixth and eighth are dha and na, thus it is called dhānā. Now, the thirty-fifth line of the mantra is spoken, beginning with "the north" and so forth. Its final letter is ma. The final letter of the northeast corner is ha. The first letter of the center is ka. The second letter of fire is ṣa. The first letter of the west is ta. The great power of wind is the letter la. The first letter of the center is ka. The first of the west is the letter ta. Thus, it is supported by the final letter of the north, the letter ma; thus, it is called tma. The final letter of the west is na. Thus, this is the thirty-fifth line of the mantra. Regarding the vowels spoken here, beginning with "the second" and so forth, the contact by the letter ā refers to the second letter of the mantra, the letter ha; thus, it is called hā. Likewise, the third is the letter ka, thus it is called kā. The fifth is the letter ta, which is the third section; thus, it is the letter ti.

བདུན་པ་དང་དགུ་པ་ཡི་གེ་ཀ་དང་ཡི་གེ་ན་དག་སྟེ་གཉིས་པ་དང་བདུན་པ་ནི་ཨའི་ཡི་གེས་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སྦྱར་དེ་དེ་ལྟར་ན་ཀ་ཞེས་བྱའོ། ། ནའི་ཡི་གེ་ལ་ཨེའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ནེ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསུམ་པ་ཡི་གེ་ཝ། ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ད། དེའི་བཞི་པ་ཡི་གེ་དྷའི་སྟན་ཅན་དེ་ལྟར་དྷ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ། ལྷོའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཊ། རླུང་གི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ས། དབང་ལྡན་གྲྭའི་ས་མཐའ་ཡི་གེ་ཧ། སླར་ཡང་རླུང་གི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ས། ། དེ་ཡང་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་སྲ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀ་ཤར་བཤད་པ་ཡི་གེ་ཀྵ། ལོའི་མཐའ་མར་ཡི་གེ་ཎ། ནུབ་(གྱི་,ཀྱི་)མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། བདེན་བྲལ་གཉིས་ལ་ཡི་གེ་ཥ། དེའི་དེ་ལྟར་བྱང་གི་ཐོག་མའི་གདན་ནི་པའི་ཡི་གེས་ཏེ་མདོར་ན་ཥྤ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ད། དེའི་དེ་ལྟར་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་པའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལ་ལྔ་པའི་གདན་ནི་ཨུའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་བུ་ཞེས་བྱའོ། ། དགུ་པ་ནི་དུམ་བུ་དགུ་པ་སྟེ་ཨོའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་ནི་གསུམ་པ་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཀོ་ཞེས་བྱའོ། ། བཞི་པ་ཡི་གེ་ཊ། གསུམ་པས་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཊི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དགུ་པ་ཡི་གེ་ཎ།

The seventh and ninth are the letters ka and na. The second and seventh are joined to the letter ka by the letter a, thus it is called ka. To the letter na is added the letter e, thus it becomes ne. Now, the thirty-sixth line of the mantra is taught, beginning with "North" (byang). The third is the letter va. The third of the West is the letter da. Its fourth is the letter dha, which serves as its seat; thus it is dha. The first of the center is the letter ka. The first of the South is the letter ṭa. The second of the Wind [direction] is the letter sa. The final letter of the Northeast corner is ha. Again, the second of the Wind is the letter sa, which is also joined with the letter ra; thus it is sra. The letter kṣa is explained as the East. The final letter of the year is ṇa. The final letter of the West is na. The two of the Southwest are the letter ṣa. Its seat, the first of the North, is the letter pa; in brief, it is ṣpa. The third of the West is the letter da. Likewise, the final letter of the ta-class is na. The letter of the Fire-Wind is ya. Thus is the thirty-sixth line of the mantra. Regarding the vowels taught here, beginning with "The first," the first letter of the mantra is pa. Its fifth seat is the letter u, thus it is pu. The ninth is the ninth section; being pressed by the letter o upon the third letter ka, it is ko. The fourth letter is ṭa, pressed by the third letter i, thus it is ṭi. The ninth letter is ṇa.

དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཎཱ་ཞེས་བྱའོ། ། བཅུ་པ་ཡི་གེ་ན། དེ་ལ་གསུམ་པས་ནི་ཨིའི་ཡི་གེས་ཏེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་ནིའོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་ཡི་གེ་ཥྤ། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཥྤཱ་ཞེས་བྱའོ། ། བཅུ་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ན་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ནཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པ་གསུངས་པ། ཛྙཱའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཛྙཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། བྱང་གི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ། དེའི་དེ་ལྟར་ཤར་སྒོའི་གདན་ཅན་ནི་ཡི་གེ་རི་ཡིས་ཏེ་དེ་དེ་ལྟར་ན་མྲྀ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཏ། དབང་ལྡན་ཆུའི་ཡི་གེ་ཝ། བདེན་བྲལ་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཥའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་ར་ཡིག་གིས་གནོན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཪྵ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་གི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་པ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ཎ། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་རེག་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པ་དང་དྲུག་པ་དང་བརྒྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡི་གེ་ན་དང་ཡི་གེ་ཥ་དང་ཡི་གེ་ཎ་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ནཱ་ཥཱ་ཎཱ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། གཉིས་པ་ཡི་གེ་ས་ར་ལྡན་དབང་ལྡན་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བའི་ཡི་གེ་ལ་རའི་ཡི་གེ་ལྡན་པ་སྟེ་རྦ་ཞེས་བྱའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ།

The second part is the letter Ā; thus, it is called ṆĀ. The tenth letter is NA; there, the third is the letter I, so in brief, it is the letter NI. The eleventh letter is ṢPA; the second part is the letter Ā, so it is called ṢPĀ. The thirteenth letter is NA; the second part is the letter Ā, so it is called NĀ. Now, the thirty-seventh line of the mantra is taught: "The letter in the form of JÑĀ," and so forth. Thus, JÑĀ is as it is. The final letter of the west is NA. The final letter of the north is MA. Its [seat] at the eastern gate is the letter RI; thus, it is called MṚ. The first letter of the west is TA. The letter of the water of the northeast is VA. The second letter of the southwest is the letter ṢA. That is also suppressed by the letter RA; in brief, it is called RṢA. The first letter of the north is PA. The final letter of the south is ṆA. The letter of the wind of the southeast is YA. Thus is the thirty-seventh line of the mantra. Regarding the vowels taught here: "The second," and so forth. Being touched by the letter Ā refers to the second, sixth, and eighth [syllables] of the mantra, which are the letters NA, ṢA, and ṆA; according to their respective order, they are called NĀ, ṢĀ, and ṆĀ. Now, the thirty-eighth line of the mantra is taught: "Wind," and so forth. "The second letter, possessing SA and RA, the water of the northeast" means the letter VA possessing the letter RA, which is called RVA. The first letter of the center is KA.

ར་ཡི་གེ་ལྡན་པ་བྱང་མཐའ་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ་སྟེ་དེ་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པས་རྨྨའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེས་ལྡན་པའོ། ། བྱང་གི་དང་པོའི་ནི་ཡི་གེ་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་པྲར་འགྱུར་རོ། ། དབང་ལྡན་ཆུའི་ཡི་གེ་ཝའི་ཡི་གེའོ། ། ར་དང་ལྡན་པ་ནུབ་ཀྱི་དང་པོ་ནི་ཡི་གེ་ཏ་སྟེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་རྟའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། དེ་ལྟར་ན་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་སྟེ། འདིའི་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ཨཱའི་ཡི་གེས་རེག་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བརྒྱད་པ་ནའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ནཱ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་པ་ཡི་གེ་ན། བདུན་པ་ནི་དུམ་བུ་བདུན་པའི་ཨེའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ནེ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་དམན་པའི་བཞི་བཅུ་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསུམ་པ་ཡི་གེ་བ། ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ད། དེའི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ། སྲིན་པོའི་མེའི་ཡི་གེ་ར། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་དམན་པའི་བཞི་བཅུ་སྟེ། འདིའི་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། བཅུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱིས་གནོན་པ་ནི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་པའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་བཾ་ཞེས་བྱའོ། །

"End of the class of ra endowed with the letter" refers to the letter ma, which is the last of the pa class; because it is endowed with the letter ra, it becomes rmma. "By that, in that way" means it is endowed with the letter ra. The first of the north is the letter pa; thus, it becomes the letter pra. The water of the northeast is the letter va. The first of the west endowed with ra is the letter ta; in brief, it is the letter rta. "By that, in that way" refers to the letter na, which is the last of the ta class. The fire-wind letter is ya. The last of the west is the letter na. Thus, this is the thirty-eighth line of the mantra. Regarding its vowels, it is taught by "the second," and so forth; the letter na, the eighth letter of the mantra, is touched by the letter ā, and thus it is called nā. Likewise, the tenth letter is na. The seventh is the letter e of the seventh section; thus, it is called the letter ne. Then, the fortieth minus one line of the mantra is taught by "the north," and so forth. The third letter is ba. The third of the west is the letter da. "By that, in that way" refers to the letter na, which is the last of the ta class. The first of the middle is the letter ka. The fire of the rākṣasa is the letter ra. The fire-wind letter is ya. Thus, this is the fortieth minus one line of the mantra. Regarding its vowels, it is taught by "the eleventh," and so forth. The initial letter pa is suppressed by the subsequent vowel, and thus it is called baṃ.

གཉིས་པའི་དུམ་བུ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་ལྔ་པའི་ཡི་གེ་རའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རཱ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་པ་གསུངས་པ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་པའི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་སའོ། ། ར་དང་ལྡན་པའི་དབང་ལྡན་ཆུ་ཡི་ནི་ཡི་གེ་བ་སྟེ་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་ན་རྦ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བའི་ཡི་གེ་བཏུ་བར་བྱའོ། ། དབུས་མའི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་ཡི་གེ་ཀའོ། ། ས་ནི་ཡི་གེ་ལ། དེའི་དེ་ལྟར་བྱང་གི་དང་པོ་པའི་ཡི་གེའི་གདན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ལྤ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་གི་བཞི་པ་ཡི་གེ་བྷ། ཤར་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུས་མའི་ཡི་གེ་ཛའི་ཡི་གེའོ། ། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ཎ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ། སྲིན་པོའི་མེའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ར། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨིའི་ཡི་གེས་རེག་པས་ནི་སྔགས་ཀྱི་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་བའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བི་ཞེས་བྱའོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་གནོན་པ་ནི་ཡི་གེ་དྲུག་པ་བྷའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་བྷཾ་ཞེས་བྱའོ། ། བཅུ་པ་ཡི་གེ་ར། དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རཱ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ། ལྷོའི་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་ཌ། དབང་ལྡན་ཆུ་ཡི་ཡི་གེ་བ། རླུང་གི་གྲྭའི་སའི་ཡི་གེ་ལ།

The second fragment is the letter Ā, which is applied to the fifth letter, Ra; thus, it is called Rā. Now, the fortieth line of the mantra is taught, beginning with the word "wind" (rlung). The seed-syllable of the second is the letter Sa. The letter of the Water [direction] (North) associated with the letter Ra is the letter Ba; because it is associated with the letter Ra, it is called Rba. "That very thing in that way" means the letter Ba is to be extracted. The first letter of the middle [row] is the letter Ka. Sa is the letter La. That is the seat of the first letter of the North; thus, it is called Lpa. The fourth letter of the North is Bha. The middle letter of the Eastern class is the letter Ja. The final letter of the South is Ṇa. The first letter of the middle [row] is Ka. The seed-syllable of the Fire [direction] of the Rākṣasa is the letter Ra. The letter of the Wind [direction] of the Fire [direction] is Ya. Thus is the fortieth line of the mantra. Regarding the vowels for this, they are taught beginning with the word "third" (gsum pa). By being touched by the letter I, it is applied to the third letter of the mantra, the letter Ba; thus, it is called Vi. The eleventh vowel, the anusvāra, suppresses the sixth letter, Bha; thus, it is called Bhaṃ. The tenth letter is Ra. The second fragment is the letter Ā; thus, it is called Rā. Now, the forty-first line of the mantra is taught, beginning with the word "North" (byang). Its final letter is Ma. The third letter of the South is Ḍa. The letter of the Water [direction] of the Īśāna [direction] is Ba. The letter of the Earth [direction] of the Wind [direction] corner is La.

སླར་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལ། དེ་ལྟར་དབུས་མའི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་གའོ། ། དེ་ལྟར་ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མའི་གདན་ནི་ནའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་གན་ཞེས་བྱའོ། ། མེའི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ཤའི་ཡི་གེའོ། ། བདེན་བྲལ་གྱི་མེའི་ཡི་གེ་རའོ། ། སླར་ཡང་དེའི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རའོ། ། མེའི་རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྔ་པའི་དུམ་བུའི་གདན་ཅན་ནི་ཨུའི་ཡི་གེ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ནི་མའི་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་ཐིག་ལེས་མནན་པ་ནི་མདོར་ན་མུཾ་གི་ཡི་གེའོ། ། གཉིས་པ་ཡི་གེ་ཌ། དེ་ཡང་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཌ་ཞེས་བྱའོ། ། བཞི་པ་ཡི་གེ་ལ། ། བཞི་པས་ནི་དུམ་བུ་བཞི་པ་ཨཱིའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ལཱའི་ཞེས་བྱའོ། ། བརྒྱད་པ་ཡི་གེ་ར། དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱིའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རཱའི་ཞེས་བྱའོ། ། དགུ་པ་ཡི་གེ་ར། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ར་དེ་ཡང་གཉིས་པའི་དུམ་བུའི་ཨཱའི་ཡི་གེས་དེ་ལྟར་ན་རཱ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ་གསུངས་པ། བྱང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཡི་གེ་པ། སྲིན་པོའི་ཉི་མ་ཡི་གེ་ར། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ། དེའི་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་སྒོ་ནི་ཤར་གྱི་སྒོའི་གདན་ཅན་ཏེ་རྀའི་ཡི་གེས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཀྲྀ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཏ། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། ནུབ་ཀྱི་དང་པོ་ཡི་གེ་ཏ།

Furthermore, regarding the phrase "that very same [as before]," it refers to the syllable ga, which is the third of the middle [group]. Likewise, the seat of the western end is the syllable na; thus, it is called gan. The second syllable of the fire [direction] is the syllable śa. The fire syllable of the Nairṛta [direction] is ra. Furthermore, "that very same [as before]" refers to the syllable ra. The wind of the fire [direction] is the syllable ya. Thus, this is called the forty-first line of the mantra. Regarding the vowels spoken here, starting with "the fifth" and so forth: the seat of the fifth section is the syllable u. The initial syllable of the mantra is the syllable ma, which is likewise pressed by a bindu; in brief, this is the syllable muṃ. The second syllable is ḍa. That is also by means of the syllable ā of the second section; thus, it is called ḍa. The fourth syllable is la. By the fourth, it is the syllable ī of the fourth section; thus, it is called lā. The eighth syllable is ra. "That very same [as before]" refers to the syllable ī; thus, it is called rā. The ninth syllable is ra. Likewise, that syllable ra is also by means of the syllable ā of the second section; thus, it is called rā. Now, the forty-second line of the mantra is spoken, starting with "the north" and so forth: the initial syllable is pa. The sun of the Rākṣasa [direction] is the syllable ra. The initial syllable of the middle [group] is ka. "That very same [as before]" refers to the door of Indra, which is the seat of the eastern door, by means of the syllable ṛ. Thus, it is called kṛ. The initial syllable of the west is ta. The wind of the fire [direction] is the syllable ya. The first syllable of the west is ta.

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རའི་ཡི་གེ་ལ་ཞོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཏྲ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཏའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་རའི་ཡི་གེའི་གདན་ཅན་ནོ། ། མདོར་ན་ཡི་གེ་ཏྲའོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། མེའི་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ཤའི་ས་བོན། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ལྔ་པའི་ཡི་གེ་ཡའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་བཅུ་གཅིག་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་མནན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཡཾ་ཞེས་བྱའོ། ། བདུན་པ་ནི་མའི་ཡི་གེ་དེ་ལྟར་ན་མཾ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དགུ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་ན་དང་ནའི་ཡི་གེ་དག་ལ་དུམ་བུ་གཉིས་པའི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་ནཱ་ནཱའི་ཡི་གེ་དག་གོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མའོ། ། དབང་ལྡན་གྲྭའི་ས་མཐའ་ཡི་གེ་ཧ། འདྲེའི་གྲྭའི་ཉི་མ་ཡི་གེ་ར། ཀ་ཥ་ར་བཤད་པའི་ཡི་གེ་ཀྵ། དབུས་མའི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཀ། སྲིན་པོའི་མེའི་བུ་ཡི་གེ་ར། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨཱའི་ཡི་གེས་རེག་པ་ནི་གཉིས་པ་བཞི་པ་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡི་གེ་ཧ་དང་། ཡི་གེ་ཀྵ་དང་རའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཧཱ་ཀྵ་རཱ་རྣམས་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །

Vajrasattva is mounted upon the letter ra; thus, it is called tra. The final letter of the north is ma. The first letter of the west is the letter in the form of ta, which serves as the seat for that ra. In brief, it is the letter tra. The final letter of the west is na. The second of the fire [direction] is the seed-syllable śa. The final letter of the west is na. The wind of the fire [direction] is the letter ya. Thus, this is the forty-second line of the mantra. Regarding the vowels for this, it is taught as "the fifth" and so forth; this refers to the letter ya, the fifth letter of the mantra. That is pressed by the eleventh vowel, the anusvāra, and thus it is called yaṃ. The seventh is the letter ma, and thus it is called maṃ, by means of the phrase "thus, that." For the ninth and eleventh, the letters na and na, there is the letter ā of the second section, making them nā and nā. Now, the forty-third line of the mantra is taught as "the north" and so forth; the final letter is ma. The earth at the corner of the northeast is the letter ha. The sun at the corner of the rākṣasas is the letter ra. The letter kṣa is explained as ka-ṣa-ra. The first letter of the center is ka. The son of the fire of the rākṣasas is the letter ra. The wind of the fire [direction] is the letter ya. Thus, this is the forty-third line of the mantra. Regarding the vowels for this, it is taught as "the second" and so forth. Being touched by the letter ā refers to the second, fourth, and sixth, which are the letters ha, kṣa, and the letter in the form of ra; thus, they are hā, kṣā, and rā in sequence.

ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པ་གསུངས་པ། ནུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསུམ་པ་ཡི་གེ་ར་དང་། བདེན་བྲལ་གཉིས་པ་ཡི་གེ་ཥ། དེའི་ལྷོའི་ཐོག་མའི་གདན་ནི་ཡི་གེ་ཊ་ཏ་དེ་ལྟར་ན་ཥྚ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། དབང་ལྡན་ཆུའི་ཡི་གེ་བ། ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ད། རླུང་གི་གྲྭའི་སའི་ཡི་གེ་ལ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ན། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨུའི་ཡི་གེའི་གདན་ཅན་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་དའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དུའི་ཡི་གེའོ། ། གཉིས་པའི་དུམ་བུ་ཨཱུའི་ཡི་གེ་སྟེ་གཉིས་པ་ཥྚའི་ཡི་གེ་ལའོ་དེ་ལྟར་མདོར་ན་ཡི་གེ་ཥྚའོ། ། ཐིག་ལེ་གསུམ་པ་ནའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་དེ་ལྟར་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ནཱཾའོ། ། གསུམ་པ་ཡི་གེ་ཨིས་བཞི་པའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་བི་ཞེས་བྱའོ། ། ལྔ་པ་ནི་ཡི་གེ་ད། བདུན་པ་ཡི་གེ་ན། གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའི་དུམ་བུའི་ཨཱའི་ཡི་གེས་དའི་ཡི་གེ་ལ་དེ་ལྟར་ན་དཱ་ཞེས་བྱའོ། ། བདུན་པའི་དུམ་བུའི་ཨེའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དགུ་པ་ནའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་ནེར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་སྔགས་གི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ་གསུངས་པ། ནུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཞི་པ་ཡི་གེ་དྷ། བདེན་བྲལ་མེའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ར། དེ་ལ་དེ་ལྟར་བྱང་གི་མཐའ་མའི་གདན་ནི་མའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རྨ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པ་ཡི་གེ་དྷ། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། དབུས་མའི་ཐོག་མ་ཀའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེའོ། །

Now, the forty-fourth line of the mantra is taught, beginning with the word "West" (nub). The third letter is ra; the second letter of the Nairṛta [direction] is ṣa. The first seat to the south of that is the letter ṭa. Thus, it is called ṣṭa. The final letter of the West is na; the water letter of the Īśāna [direction] is ba; the third letter of the West is da; the earth letter of the Vāyu corner is la; and the final letter of the West is na. Thus, this is the forty-fourth line of the mantra. Regarding the vowels for this, it is taught beginning with "The fifth," and so forth. The seat of the letter u is the letter da at the beginning of the mantra; thus, it is the letter du. The second part is the letter ū, which is applied to the second letter ṣṭa; thus, in brief, it is the letter ṣṭū. The third bindu is applied to the letter na, and thus by the letter ā of the second part, it becomes nāṃ. The third letter i is applied to the fourth letter; thus, it is called vi. The fifth is the letter da; the seventh is the letter na. "Two" refers to the letter da being joined with the letter ā of the second part; thus, it is called dā. The letter e of the seventh part is applied to the letter na of the ninth; thus, it becomes ne. Now, the forty-fifth line of the mantra is taught, beginning with "West." The fourth letter is dha; the seed-syllable of the fire of the Nairṛta [direction] is the letter ra. The seat for that is the final letter of the North, which is the letter ma; thus, it is called rma. The fourth letter of the West is dha; the wind letter of the fire [direction] is ya; and the first form of the center is the letter ka.

མེའི་བུའི་ཡི་གེ་ར། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། དགུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཨོའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་རྨའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཡང་རྨོའོ་ཞེས་བྱའོ། ། དུམ་བུ་གཉིས་པའི་ཨའི་ཡི་གེས་རེག་པ་ནི། དྲུག་པའི་ཡི་གེ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྟེ་ཡི་གེ་དེ་ལྟར་ན་རཱ་ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་གསུངས་པ། དབུས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཀ། ཉི་མས་ནི་རའི་ཡི་གེའི་སྟན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཀྲ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་བཞི་པ་ཡི་གེ་དྷ། རླུང་གི་གཉིས་པ་སའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལ་བྱང་གི་གཉིས་པ་ཕའི་ཡི་གེའི་སྟན་ཏེ་དེ་ལྟར་སྥ་ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཡི་གེ་ར། རླུང་གི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ས། འདི་ལ་བྱང་གི་གཉིས་པ་ཕའི་ཡི་གེ་གདན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྥ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། མེའི་བུ་ཡི་གེ་ར། ལྷོའི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ཎ། མེའི་རླུང་གི་ཡི་གེ་ཡ། སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། དགུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཨོའི་ཡི་གེས་གནོན་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཀྲའི་ཡི་གེར་ཏེ་ཀྲོ་ཞེས་བྱའོ། ། གསུམ་པ་དང་ལྔ་པ་དང་བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྥའི་ཡི་གེ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྥའི་ཡི་གེ་དང་ཎའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་རེག་པ་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྥཱ་སྥཱ་ཎ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པ་གསུངས་པ།

The letter ra, the son of fire; the letter ya, the wind of fire. Thus, there are forty-five lines of the mantra. Regarding the vowels spoken here, the suppression by the letter o in the phrase "the ninth" and so forth refers to the letter mha, the second letter of the mantra. That is also called mho. The contact with the letter a of the second section refers to the letter ra of the sixth, so that letter becomes rā. Now, the forty-sixth line of the mantra is spoken: "the middle" and so forth. The first letter is ka; the sun is the seat of the letter ra, so it becomes kra. The fourth letter of the west is dha; the second of the wind is the letter in the form of sa. There, the seat of the letter pha, the second of the north, is applied, so it becomes spa. The letter of Vajrasattva is ra; the second letter of the wind is sa. Here, the seat of the letter pha, the second of the north, is applied, so it becomes spa. The letter of the son of fire is ra; the final letter of the south is ṇa; the letter of the wind of fire is ya. This is the forty-sixth line of the mantra. Regarding the vowels spoken here, the suppression by the letter o in the phrase "the ninth" and so forth refers to the letter kra, the first letter of the mantra, so it becomes kro. The third, fifth, and seventh—namely, the letter spa, and likewise the letter spa and the letter ṇa—are thus contacted by the letter ā of the second section, so it becomes spā spā ṇa. Now, the forty-seventh line of the mantra is spoken:

གསུམ་པའི་དུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡི་གེ་ཨཱའི་བཏུ་བར་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་དའོ། ། དེ་ཡང་ཉི་མ་རའི་ཡི་གེའི་གདན་ཅན་ཏེ་དྲའི་ཡི་གེར་འགྱུར་རོ། ། ཤར་གྱི་ཙའི་སྡེ་ཚན་གྱི་གསུམ་པའི་ཡི་གེ་ཛ། སའི་ཡི་གེ་ལ། དེའི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་གྲྭའི་གཉིས་པའི་ཡི་གེ་ནི་སའི་ཡི་གེའོ། ། དབང་ལྡན་ཆུའི་ར་ཡིག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེ་ལ་ཡི་གེ་ར་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རྦ་ཞེས་བྱའོ། ། རླུང་གི་ཡི་གེ་གཉིས་པ་ནི་ཡི་གེ་ས་ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་ཏ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་དབང་ལྡན་ཆུའི་སྟན་ཅན་ཏེ་པའི་ཡི་གེས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཏྭ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཏ་དེའི་གདན་ནི་བྱང་གི་མཐའ་མའི་ཡི་གེ་མ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཏྨ་ཞེས་བྱའོ། ། ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་ནའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པ་སྟེ་འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། བཅུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་གནོན་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་ཨིའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཨིའོ། ། གཉིས་པ་ནི་ཨཱའི་ཡི་གེ་སྟེ་གསུམ་པ་ཛའི་ཡི་གེ་ལའོ། ། དེ་ལྟར་ཛྙཱ་ཞེས་བྱའོ། ། བརྒྱད་པ་ཡི་གེ་ཏྭ། དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨཱའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཏྭཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། བཅུ་པ་ནི་ཡི་གེ་ན། བདུན་པ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ནེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ། དབུས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ག་རའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་གྲ་ཞེས་བྱའོ། །

Regarding the phrase "the third fragment" and so forth, the letter Ā is to be extracted. The third letter of the west is the letter Da. That is also seated upon the letter Ra of the Sun, thus becoming the letter Dra. The third letter of the Ca-group in the east is the letter Ja. Regarding the letter Sa: "that which is called 'thus'" refers to the second letter of the Wind-corner, which is the letter Sa. "Possessing the Ra of the Water in the Northeast" means that the letter Ra should be added to the letter Pa; thus, it is called Rba. The second letter of the Wind is the letter Sa. The first letter of the west is the letter Ta. That is likewise seated upon the Water in the Northeast, by means of the letter Pa. Thus, it is called Tva. The seat of that first letter of the west, Ta, is the final letter of the north, Ma; thus, it is called Tma. The final letter of the west is Na. In this way, the forty-seventh line of the mantra is completed. Regarding the vowels spoken for this: "eleventh" and so forth. Being suppressed by the following vowel refers to the first letter of the mantra, the letter I; thus, it is the letter I. The second is the letter Ā, which is applied to the third letter, Ja. Thus, it is called Jñā. The eighth letter is Tva. "That which is called 'thus'" by means of the letter Ā is thus called Tvā. The tenth is the letter Na. The seventh is the letter E; thus, it is called Ne. Now, the forty-eighth line of the mantra is spoken: "the middle" and so forth. It is the third letter, Ga, conjoined with the letter Ra; in brief, it is called Gra.

རླུང་གི་གཉིས་པའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ས། དེ་ལ་ནུབ་ཀྱི་དང་པོའི་གདན་ནི་ཏའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྟ་ཞེས་བྱའོ། ། དབང་ལྡན་ཆུ་ནི་ཡི་གེ་ཝ། ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ད། བྱང་གི་ཐོག་མ་ཡི་གེ་པ། ཉི་མ་ནི་རའི་ཡི་གེའི་གདན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་པྲ་ཞེས་བྱའོ། ། དབང་ལྡན་གྱི་ཆུ་ནི་ཡི་གེ་ཝ། ནུབ་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་ད། བྱང་གི་ཐ་མ་ཡི་གེ་མ། དབང་ལྡན་སའི་ཕ་རོལ་ཡི་གེ་ཧ། བྱང་གི་མཐའ་མ་ཡི་གེ་མ། ནུབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ཏའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་དབྱངས་རྣམས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཨཱའི་ཡི་གེས་རེག་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡི་གེ་བའི་ཡི་གེ་ལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་བཱ་ཞེས་བྱའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཨཱའི་ཡི་གེ་དྲུག་པ་པའི་ཡི་གེ་ལ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དགུ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཧ་སྟེ། དེས་དེ་ལྟར་ཨཱིའི་ཡི་གེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཧཱ་ཞེས་བྱའོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ཡི་གེ་ཏའོ། ། བདུན་པ་ཨེའི་ཡི་གེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྩ་བའི་སྔགས་འདི་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རེག་པའི་དུས་སུ་བཤད་པ་ནི། རྣམ་པར་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་སྔགས་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཡང་རྣམ་པར་བཟུང་བ་སྟེ་ཀླུ་ལ་སོགས་པའོ། ། འོན་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀླུ་རྣམས་སྲོག་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་སོ། །

The second [vowel] is the seed-syllable sa. Its western first seat is the letter ta; thus, it is called sta. The water of the northeast is the letter va. The third of the west is the letter da. The first of the north is the letter pa. The sun is the seat of the letter ra; thus, it is called pra. The water of the northeast is the letter va. The third of the west is the letter da. The last of the north is the letter ma. Beyond the earth of the northeast is the letter ha. The final of the north is the letter ma. The first of the west is the letter in the form of ta. Thus, this is called the forty-eighth line of the mantra. Regarding the vowels spoken here, starting with "the second," the contact with the letter ā is applied to the third letter of the mantra, ba; thus, it is called vā. In that same way, the contact with the sixth vowel, the letter ā, is applied to the letter pa; thus, it is called vā. The ninth is the letter ha; the contact with the vowel ī is applied to it; thus, it is called hā. The eleventh is the letter ta. The seventh is the vowel e; thus, it becomes the letter te. Thus, this root mantra, consisting of forty-eight lines, was spoken by the Hero Vajradhara himself in person. Regarding the explanation at the time of its own contact, starting with "terrified," the word lta is also grasped at the time the mantra arises, such as the nāgas and so forth. However, the gods are the aggregates and so forth, while the nāgas are the vital breaths and so forth.

སོགས་པའི་སྒྲས་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། ། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁམས་རྣམས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞུམ་པ་ནི་ལྷུང་བ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ཐིམ་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་སླའོ། ། ཀུན་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱིས་སོ། ། ཡང་ན་སྔགས་བཏུ་བའི་རིམ་པས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་རྣམས་སུ་འཕོ་བ་སོ་སོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཡི་གེའི་རིགས་རིམ་པས་བསྐྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་རེ་རེ་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུའོ། ། དེ་ཡང་ཡི་གེ་ཐོག་མར་བྱའོ། ། ཚིག་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་ཡི་གེ་ལྷག་མ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཕྱིས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཡི་གེ་གཅིག་ཤར་བས་མང་བ་ཉིད་དོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་སླར་ཡང་ཨ་ཀ་ཨ་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྔགས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་གང་རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་ཐོག་མའི་ཡི་གེའི་རིགས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱའོ། །

By the word "and so forth," the asuras and others are also included in that way, as are the faculties of humans and so on. "All bhūtas" refers to the elements such as consciousness and the other elements; their "collapse" is their falling, characterized by dissolving into the bodily elements arising from the syllables within the maṇḍalas previously explained. The phrase "this secret mantra syllable" and so forth is easy to understand. By the phrase "conduct" and so forth, it refers to the time of the conduct of the yoginīs according to the logic previously explained. Alternatively, it refers to the conduct regarding the actual meaning of the various mantra syllables during the individual transits into the five maṇḍalas of space and so forth, according to the sequence of extracting the mantras; these are generated through the sequence of the syllable families. Thus, it is at the time of generating each individual syllable. Furthermore, the syllable should be placed first. All these words and the remaining syllables are added later according to the sequence. Those are spoken as "words" and so forth in that very manner. In that way, once again, by the arising of a single syllable for each individual maṇḍala, there is a multiplicity. The remaining syllables, other than the forty-eight syllables of the mantra lines, are "A KA A KHA" and so forth, from which the root mantras of the heroes and heroines of all the maṇḍalas arise. Thus, whichever yoginī is the family of the initial syllable, all of those are called the "yoginī families of the syllables."

ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་བསྙེན་པའི་དུས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་གསུངས་པ། བགེགས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་བཤད་པ། ཨོཾ་ན་མཿཤྲཱི་བཛྲ་ཌཱ་ཀི་མ་ཧཱ་བྷི་ར་བྷི་རེ་ཤྭ་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཏྲི་བྷུ་བ་ཎ་ཀཱམྤ་ཀཱམྤཱ་བ་ཎཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་དཾཥྚྲོ་ཏྐ་ཊ་བྷཱི་ཥ་ཎ་བྷཻ་ར་ཝཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཤ་ཏ་ས་ཧ་སྲཱ་ནེ་ཏྲ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་བིདྱུ་ཏ་ཛི་ཧྭཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཀཾ་ཀཱ་ལ་མཱ་ལཱ་བྷ་ར་ཎོ་གྲཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཀོ་ཊི་ལ་ཀྵ་བྷུ་ཛཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཛྙཱ་ལཱ་ཝ་ལཱི་ཌ་ལ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་པ་ར་ཤུ་པཱ་ཤོདྱ་ཏ་ཤཱུ་ལཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཀལྤནྟ་དྷུ་མྲ་ཨུ་གྲ་ཝ་པུ་ཥཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་བི་ཀ་ཊ་མུ་ཁ་ཧཱ་ཧཱ་ར་ཝཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མཱ་ཏྲི་ག་ཎ་པ་རི་པཱུ་རི་ཏ་མནྟྲཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ས་ཧཱ་ཛ་སུནྡ་རཱི་བ་ལླ་བྷ་ཀ་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཀཱ་རོ་ཙྩོ་ཌ་ན་མུ་ཁཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཤྨ་ཤཱ་ན་པྲྀ་ཡཱ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་སརྦ་བྷཱུ་ཏ་སནྟྲཱ་ས་ན་ཀ་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀ་ལྤཱ་ནྟཱ་གྣི་ཏེ་ཛཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཛ་ཊཱ་ཀ་པཱ་ལ་མུ་ཀུ་ཊཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཁ་ཊྭཱཾ་ཀ་ཀ་པཱ་ལ་ཤཱུ་ལ་བྷིནྣ་དྷ་རི་ཎེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྲ་མེ་ཁ་ལཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་བྱཱ་གྷྲ་ཙརྨྨཱམྦ་ར་དྷ་རི་ཎེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཏཱ་ལ་སཾ་གྷ་མརྡ་ཎི་ཀ་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་བིགྷྣ་ནི་བཱ་རི་ཎེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཤ་ཏྲཱུ་ནི་སུམྦྷ་ན་ཀ་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ།

Now, the recitation of the mantras for the time of approaching the yoginīs is taught, beginning with the words "all vighnas" and so forth. The mantras are explained as follows: Oṃ namaḥ śrīvajraḍākimahābhirabhiśvarāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ tribhuvanakaṃpakaṃpāvanāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ daṃṣṭrotkaṭabhīṣaṇabhairavāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ śatasahasrānetrāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ vidyujjihvāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ kaṅkālāmālābharaṇogrāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ koṭilakṣabhujāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ jvālāvalīḍalāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ paraśupāśodyataśūlāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ kalpāntadhūmrogravaṣuṣāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ vikaṭamukhahāhāravāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ mātṛgaṇaparipūritamantrāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ sahajasundarīvallabhakarāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ hūṃ hūṃ kāroccāḍanamukhāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ mahāśmaśānapriyāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ sarvabhūtasantāsanakarāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ mahākalpāntāgnitejāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ jaṭākapālamukuṭāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ khaṭvāṅgakaṃpālaśūlabhinnadhāriṇe hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ mahāsamudramekhalāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ vyāghracarmāmbaradhāriṇe hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ mātṛsaṅghamardanikarāya hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ mahāvighnanivāriṇe hūṃ hūṃ phaṭ | Oṃ śatrūn subhañjanakarāya hūṃ hūṃ phaṭ |

ཨོཾ་ཏྲི་ས་ཧ་སྲ་མ་ཧཱ་སཱ་ཧ་སྲི་ཀ་ར་མཱ་བ་ལྱནྟ་བརྟཱི་ཎེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཤ་ཏ་ས་ཧ་སྲ་མུ་ཁཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཛྙཱ་ན་སཱ་ག་ར་པྲ་བྷཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་པི་ཤི་ཏེ་རུ་དྷི་ར་བ་སཱ་ཧཱ་རི་ཎེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་སརྦ་མཱ་ར་བ་ལ་དྷྭ་ནི་ས་ཎེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཤྲི་ཥྚི་སཾ་ཧཱ་ར་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་སརྦ་ནཱ་གཱ་ནཱཾ་ཤོ་ཥ་ཎ་སྟམྦྷ་ན་བི་དྷཱ་པ་ཎཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཤྭ་ཏྲ་མཱ་ལཱ་དྷཱ་རི་ཎེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་སུ་མེ་རུ་ཀམྤི་ཏ་ནཱ་དཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཀྲོ་དྷ་བི་གྲཱ་ཧ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཤ་ཏི་ལ་ཀཱ་ཏྨ་ནེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་བུདྡྷ་ཏ་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྲ་ཀྵ་ཎཱ་ནི་ཥྤཱ་ད་ནཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཛྙཱ་ནཱ་མྲྀ་ཏ་བཪྵ་པ་ཎཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་སརྦ་ཀརྨ་པྲ་བརྟ་ནཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་བནྡྷ་ན་ཀ་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་སརྦ་བི་ཀལྤ་བྷཉྫ་ཎ་ཀ་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མུ་ཎྜཱ་ཝ་ལཱི་ལ་གྣ་ཤ་རཱི་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་པ་ར་ཀྲི་ཏ་ཡནྟྲ་མནྟྲ་ནཱ་ཤ་ནཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་མ་ཧཱ་རཀྵ་ཀ་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་དུཥྚཱ་ནཱ་བི་དཱ་ལ་ནེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་དྷརྨྨོད་ཡ་ཀ་རཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཀྲོ་དྷ་སྥ་ར་སྥ་ར་ཎཱ་ཡ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་ཨིནྡྲ་ཛཱ་ལ་སརྦ་སཏྭ་ཏ་མ་ནེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཨོཾ་གྲསྟ་བཱ་ད་པྲ་བྷཱ་མ་ཧཱ་མ་ཏེ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ། འདི་ནི་ཚིག་རྐང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མཆོད་པའི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་སོ། །

OṂ TRISAHASRAMAHĀSĀHASRIKARĀVALYANTAVARTINE HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ ŚATASAHASRAMUKHĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ JÑĀNASĀGARA-PRABHĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ MAHĀPIŚITARUDHIRAVĀSĀRINE HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ SARVAMĀRAVALADHVANISANE HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ ŚRIṢṬISAMHĀRAKĀRAKĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ SARVANĀGĀNĀṂ ŚOṢAṆASTAMBHANAVIDHĀPANĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ MAŚVATRAMĀLĀDHĀRIṆE HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ SU- MERUKAMPITANĀDĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ KRODHAVIGRAHADHĀRAṆĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ MAHĀKĀŚATILAKĀTMANE HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ BUDDHATAKOṬISAHASRAKṢAṆANIṢPĀDANĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ JÑĀNĀMṚTAVARṢAPANĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ SARVAKARMAPRABARTANĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ BANDHANAKĀRĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ SARVAVIKALPABHAÑJANAKĀRĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ MUNḌĀVALĪLĀGNAŚARĪRĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ PARAKṚTAYANTRAMANTRANĀŚANĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ MAHĀRAKṢAKĀRĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ DUṢṬĀNĀM VIDĀLANE HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ DHARMODAYAKĀRĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ KRODHASPHARA-SPHARAṆĀYA HŪṂ HŪṂ PHAṬ. OṂ INDRAJĀLASARVASATTVATĀMANE HŪ�

དེ་བཞིན་དུ་ཨོཾ་ཨ་ཀ་ཨ་ཁ་ཨི་ག་ཨཱི་གྷ་ཨུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་བཟླས་པའི་སྔགས་སོ། ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་གཅིག་སྡེ་ཚན་གྱི་བདག་ཉིད་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡི་གེ་གཉིས་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་དེའི་སྔགས་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཞེས་གསུངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་བའོ། ། འདི་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ཡི་གེ་འཆར་བའི་རིམ་པ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་འདིའི་ངེས་པའོ། ། འདི་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔོན་བཞིན་དུ་སྐྱོན་སྤངས་པའོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངག་གོ། ། མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་སྔགས་འཆར་བ་ནི་གཅིག་གོ། ། ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཀླུ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་ཉིད་པས་དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་བགེགས་རྣམ་པར་སྒྲིབ་པ་ནི་གསུམ་པའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ནི་བཞི་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ནི་ལྔ་པའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྩ་བའི་སྔགས་བཏུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་དེའི་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའོ། ། ། ། གོ་ཆ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བཤད། ། ཕག་མོ་དང་མཆོག་ཟག་མེད་པའི།

Likewise, the sequence beginning with oṃ a ka a kha i ga ī gha u and so forth is the mantra for reciting all [the syllables]. However, in that way, the nature of the classes, both short and long, is formed by pairs of letters; as it is said, "according to the sequence of their respective mantras," this is the manifestation of all maṇḍalas. This should also be applied to the accomplishment of the maṇḍalas of all yoginīs, such as Vajravārāhī and the rest. Thus, the sequence of the manifestation of the letters should be understood from the oral instructions of the guru; this is the certainty of this [chapter]. The phrase "He spoke this" and so forth is the removal of faults as before. The phrase "The glorious" and so forth is the concluding statement of the chapter. Regarding the "characteristics," there are five aspects: the manifestation of mantras in the maṇḍalas is the first. Since all [mantras] are thus the very heart-mantras of the nāgas and so forth, the subjugation and so forth is the second. The clearing away of various obstacles is the third. Through that, the accomplishment of mantra from the accumulation of wisdom based on the accumulation of merit is the fourth. The forms of the yoginīs and so forth by means of all the letters of the mantra is the fifth. This is the explanation of the form that is connected to all tantras through the five characteristics of extracting the root mantra, from the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of yoginī tantras; this is the sixteenth chapter. The Armor of Vajrasattva is explained, as well as Vārāhī and the supreme, untainted [state].

། སྔགས་ལ་རྒྱུན་དུ་བདག་བཏུད་ནས། ། བསྲུང་བ་ཐམས་ཅད་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། ། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མང་པོ། ། རྒྱས་བཏབ་པ་ཡི་བྱེད་པ་སྟེ། ། དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་སྟེར་བ་ཉིད། ། འགྲེལ་པ་རྒྱ་ཆེན་ཡང་བྱའོ། ། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་གོ་ཆའི་སྔགས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་དང་གནས་ཀྱི་ངེས་པ་དང་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསྲུང་བ་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པས་ན་སེམས་དཔའོ། ། དེ་རྣམ་པར་ཞུ་བ་དང་ཁྱོད་ཀུན་དུ་སྦྱོང་བས་ཏྭ་ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་འཛག་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་རྩ་ལས་འབབ་པར་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་སོ། ། མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྲུང་བའི་ཧཾ་གི་ཡི་གེ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྙིང་གར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་ལ། ཨཱ་ལིའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱ་ལི་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དབྱངས་བཅུ་དྲུག་གི་ཕྲེང་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཉའི་བར་གྱི་ཟླ་བའི་བར་གྱི་ཆ་ཤས་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་བཅུ་དྲུག་གི་དུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ངོ་བོས་རྒྱས་གདབ་པར་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱག་རྒྱས་གདབ་པར་བྱའོ། །

Having constantly bowed to the mantra, all protections possess great miraculous power. They are the agents that seal the many purposes of the worlds and bestow the great accomplishments themselves. A vast commentary shall also be composed. Now, the characteristics of the ritual for generating the armor mantras of Vajrasattva, Vajravārāhī, and so forth, the determination of their locations, and the outer and inner protections are taught. This is done through the passage beginning with "Then, another," and so on. Regarding "Vajrasattva at the heart": the vajra is the nature of indivisible wisdom, and because he possesses that, he is a "sattva" (hero). Through its complete melting and universal purification, it is called "tva." This is for the purpose of flowing from the supreme channel of the vajra-dripping great bliss. The syllable Haṃ, the protection of supreme non-duality, is the intended meaning of what is called "Vajrasattva," as will be explained. Thus, at the heart, in the nature of Vajravārāhī which is the vajra of authentic wisdom, the "application of the āli" refers to the garland of the sixteen vowels beginning with the letter Ā. By entering into the sixteen times of application through the immobility of the lunar phases from the first day of the month up to the full moon, the great lords of yoga should seal [the practice] with its essence. This is the mudrā of emptiness endowed with the supreme of all aspects, which is without apprehension regarding all phenomena; one should seal with that mudrā.

དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཚིག་པ་དང་མི་ཉམས་པ་དང་སྙི་བ་མ་ཡིན་པའི་སྙིང་པོ་སྲ་བའོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཞི་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེར་བརྗོད་དེ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དོན་ཏོ། ། སེམས་དཔའ་གསུངས་པ། སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་དང་གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གིས་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ་སེམས་དཔའ་སྔོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དེ་དང་གཅིག་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་གནས་ཏེ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་མཉམ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཏེ་རང་གི་ཡི་གེས་སོ། ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་ག་གསུངས་པ། སྙིང་ག་རྣམ་ཤེས་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་དེར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གི་ཚེ་དེའི་མཐུ་སྟོབས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཨཱ་ལི་གསུངས་པ། ཨཱ་ལི་གཏུམ་མོའི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་མོའི་གཟུགས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབར་བ་སྟེ་གང་གི་ཚེ་དབུས་མར་དེའི་ཚེ་གཏུམ་མོའི་མ་སྟེ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའོ། ། ཨཱ་ལི་ཆ་ཤས་བཅུ་དྲུག་ནི་ཨཱ་ལི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་དེར་སྟོང་པ་ཉིད་ནག་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནས་སྟོང་གི་བར་དུ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །

Thus, the detailed explanation of what was briefly indicated is taught by the passage beginning with "Vajrasattva" and so forth. "Vajrasattva" refers to a heart that is indestructible, imperishable, and not soft, but firm. The peaceful emptiness that is the essential nature of all phenomena is called "vajra"; this is the meaning of "Vajrasattva." Regarding "Sattva," it is said: "Sattva is one with space." That which has the nature of self-awareness is space; it is one with that Sattva previously explained in detail. Thus, it abides as the very essence of the vajra heart. The Sattva is also equal to that, like space, by means of its own syllable. This is because all conceptual elaborations have subsided. Likewise, regarding the "heart," it is said: "The heart is the subtle consciousness." In that abode of all bliss, the lords of yoga who possess authentic wisdom perceive it through the nature of their own subtle form of consciousness. When its power manifests in every way, it is for the sake of beholding sentient beings. Regarding "Āli," it is said: "Āli is the mother of Caṇḍālī." Through the form of Caṇḍālī, the non-dual wisdom blazes. When she is in the center, she is the mother of Caṇḍālī, who is Vajravārāhī herself. The sixteen parts of Āli are the letters of the alphabet and so forth, which have subsided; therein, from the first day of the dark fortnight of emptiness up to the thirtieth, such is the yoga of the nature of wisdom and method.

དེ་ཡང་ཡི་གེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་རྣམ་པར་མི་ཉམས་པའི་སྦྱོར་བས་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ་དེས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱས་གདབ་པར་བྱའོ། ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་སུ་བཟུང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་གནས་ཏེ། འདོད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་དེས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་རིགས་པས་རྒྱས་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། མི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ཕྱིར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྔོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཨོཾ་ཧའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྲུང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་གཞོམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་གཞག་པས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དེའི་གོ་འཕང་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། རྣམ་སྣང་བརྗོད་པ་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་བརྗོད་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྷག་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ནཱ་ད་སྟེ་ཧའི་ཡི་གེ་གཞོམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བསྐྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་དང་རིགས་ཅན་དག་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གོམས་པའི་དུས་ལས་གང་གི་ཚེ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སྒྲ་སྒྲོགས་སོ། ། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཉེ་བར་བསྐྱོད་པའི་སྒྲ་སྟེ་ལྷག་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བཞེངས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །

Furthermore, regarding the term "the syllable itself": because it is inexhaustible and through the application of non-degeneration, it is supremely undefiled. By means of that, one should seal all the sense faculties. All the sense faculties and so forth abide through attachment to grasping at habitual tendencies; from that desire for the five objects of desire and so forth, ignorance and the rest arise. By means of their very subsiding, in order to eliminate the grasping of all the sense faculties and to subdue them, one should seal them with the reasoning previously explained, and establish them as being unreal. Thus, the extensive explanation beginning with "therefore" is taught. "By those which were previously taught" refers to those explained before; however, first, the worldly yogi is protected by the two syllables in the form of OṂ and HĀ in the conventional sense. That very [protection] is also "always indestructible," which means by recollecting the state of meditative equipoise through equipoise at all times. The etymological explanation of this is stated as: "by uttering the syllable OṂ, which expresses Vairocana." "From the remainder" refers to its nāda, the indestructible syllable HĀ. Furthermore, "by generating the vajra" means that at the time of practicing the union of the lotus and the family [consort], an inexpressible sound resounds. That itself is the sound of the vajra being moved, which connects to the phrase "from the remainder." Therefore, the "form of arising" is well known.

དེ་ལྟར་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་ཨོཾ་ཧའི་ཡི་གེ་སྙིང་གའི་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྔོན་བཞིན་ཏེ་གཟུགས་དང་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པས་འཁྱུད་པ་ནི་གཉིས་པའི་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ་སྟེ་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་དེ་ལྟར་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེའི་རྗེས་ལ་བཾ་གྱི་ཡི་གེའོ། ། འོན་ཀྱང་རྩའི་ཡི་གེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབབ་པས་དེ་ཉིད་སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་སྤྱོད་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛེས་པ་བརྒྱན་པར་བྱ་བའི་རྡོ་རྗེ་རང་གི་རིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྟེ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། ། འདིར་བྱས་པར་གྱུར་པས་ཁ་སྦྱོར་འདི་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེས་ཀྱང་། འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་འབྱུང་མི་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་བགེགས་བྱེད་པ་རྣམས་འབྱུང་པོ་ཡི་དྭགས་ཏེ་སོགས་པའི་སྒྲས་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། འཁོར་ལོ་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཡི་གེ་གཅིག་རྣམས་ཏེ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ཁམས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ་དེའི་སྔགས་ཡང་གསུངས་པ།

Thus, among the seed syllables, the syllable OṂ and HA are at the center of the heart; the maṇḍala is as before, and Vajrasattva is the nature of the thirty-seven [deities], including their forms and modes of abiding. Likewise, that very [deity] is embraced by Vajravārāhī and the others; this is the teaching on the second protection wheel, and the navel wheel is likewise as before. Following the syllable OṂ is the syllable BAṂ. However, because the bodhicitta flows through the channel syllables, that very [deity] moves through the avadhūtī in the form of the mantra; he is called the Vajradhara. The Vajra is the non-dual wisdom of one's own awareness, which is beautifully adorned. Because he holds that very [wisdom] within the avadhūtī, he is Vajradhara, and is called the supreme, undefiled form. By performing this, this union is the great protection wheel; likewise, Vajravārāhī and the others also possess the nature of the thirty-seven. Regarding the phrase "bhūtas and so forth will not arise," "bhūtas" refers to various obstructing spirits and pretas; by the word "and so forth," yakṣas and others will not arise. Regarding the phrase "of all the wheels" and so on, these are the single syllables explained previously; because each of those entities is individually the nature of the thirty-seven elements, the mantra is also of the nature of the thirty-seven. That mantra is also taught:

ཨོཾ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བ་པོ་ནི་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཐབས་བདག་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བར་དྲན། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། རང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པའི་བདེ་བ་དེའི་ཚེ་ལམ་གྱིས་གྲོལ་ལོ། ། རྫོགས་ལྡན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་ཀྱི་མི་རྣམས་ལ་རང་གིས་བདེ་བར་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སམ་རང་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་སྲུང་བ་རྫོགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་འཇུག་པའི་ལམ་ལས་སོ། ། རྫོགས་ལྡན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ། འོན་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པ་འཇིག་རྟེན་རྫོགས་ལྡན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་དུ་ལུས་ལས་རྫོགས་ལྡན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། སྣ་ཚོགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་ཏེ་ཁམས་སུ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཏེ་ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདིར་འདུས་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རྫོགས་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་སུ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇོམས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཞེ་ན།

Regarding the syllable Oṃ Ha and so forth: the bestower of all accomplishments is intended to be the bestower of the accomplishment of Mahāmudrā through the practice of union. Thus, from the passage beginning with "The nature of wisdom and method" up to "Vajrasattva is remembered as bliss," the meaning is easy to understand. Regarding the phrase "self" and so forth: here, at the time of the path of training, the bliss accomplished through the path of meditation—such as the protection wheel and so on—is liberated by that very path at that time. "In the Kṛtayuga" means that for the people of the Kṛtayuga era, bliss arises of its own accord. Through the path of seeing, or by oneself, the maṇḍala circle will be seen. Thus, the "protection of this Kṛtayuga" is according to the path of entry into the tantras. "The Kṛtayuga itself" is explained as being just so during the Kṛtayuga era. However, regarding the phrase "the various worlds should be known as the Kṛtayuga": for yogins of the Cakrasaṃvara who possess merit, the Kṛtayuga arises from the body as suchness. The source text "possessing variety" refers to the various world-systems within the elements; the remainder is easy to understand. Regarding the phrase "the gathering arises here": here, in the eras of the Kṛtayuga and so forth, "gathering" refers to the convergence of all the Buddhas. Therefore, what is it? It is as follows:

བཤད་པ་འདིར་གང་རྣམས་སླར་ཡང་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་འབྱུང་བ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། ། སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དགེ་བ་དང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཐམས་ཅད་དེའི་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་མ་ལུས་པ་གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་གཟུགས་དང་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་དང་དབྱིབས་རྣམས་སྔོན་དུ་འདི་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དང་ཉེ་བར་བརྗོད་པས་སོ། ། དེས་ཧའི་ཡི་གེ་ངེས་པར་གཟུང་བའམ་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྒྱ་ཆེ་བར་ལཱ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུར་རྒྱ་ཆེ་བས་བཤད་དོ། ། འདི་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ལས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་གོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གོ་ཆའི་སྔགས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྐལ་བ་ཆེ། ། གཤིན་རྗེ་མའི་རྒྱས་ལྷན་ཅིག་པར། ། སྤྱི་བོ་ཡིས་ནི་ཕྱག་བྱའོ། ། གོ་ཆ་ཡི་ནི་སྔགས་ཅན་གྱིས། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཡི། ། སྲུང་བ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་བོའི། ། དྲི་མ་མེད་ཅིང་གསལ་བར་ནི། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་བྲི་བར་བྱ། །

In this explanation, those who once again arise as sentient beings during the Kṛtayuga—possessing the characteristics previously described—themselves become lords of yoga. Furthermore, they conceptualize objects such as the domain of the mind. Through the characteristics of virtue, joy, and so forth, which are the latencies of the past, all of those will manifest directly in that very instant. Moreover, when all of these—the forms, postures, and shapes of the thirty-six yoga tantras—are previously mentioned in close connection with the Yoginī tantras, the letter ha is definitively grasped, or it serves the purpose of "because." Thus, the extensive characteristics of Lāmā are explained in detail in the chapter on the characteristics of the Yoginī and Yoga tantras. The phrase "Thus it was said" and so forth is as before. The phrase "Glorious" and so forth marks the conclusion of the chapter. This concludes the detailed explanation of the chapter on the ritual for generating the armor mantras of Vajrasattva and Vajravārāhī from the Ship, a commentary on the Great King of Yoginī Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs. Vairocana, the one of great fortune, together with Yamī, should be prostrated to with the crown of the head. By means of the mantra of the armor, for the practitioner who joins with the inner self, I shall write this commentary, which is stainless and clear, for the sake of the one who joins with all protections.

ད་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། གཤིན་རྗེ་མའི་གོ་ཆའི་སྔགས་དག་གི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་སླར་ཡང་གོ་ཆའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲུང་བ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དང་པོའི་དོན་གྱི་དྲུག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྲུང་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མགོ་བོར་རྒྱས་གདབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན་མ་ཧིའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། འདི་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་འདིའི་དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་གླུ་དང་རོལ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་དུས་རྣམས་སུ་སྤྲོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་འདི་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་སྤྲད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནང་དུ་ཐིམ་པར་བྱས་ནས་དབྱུ་གུ་དང་དབྱུ་གུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་གྱེན་དུ་འགྲོ་བའོ། ། གང་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པའི་དུས་སུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་རྣམས་བདེ་བ་ལ་སྤྲོ་བས་སོ། ། བདེ་བ་ནི་གླུ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོམས་པས་བདེ་བའི་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས། ། བྱང་ཆུབ་བདེ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་དེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲུང་བའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དེའི་དེ་ལྟར་བཻའི་ཡི་གེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

Now, the explanation of the armor mantras of Vairocana and Yamāntaka is taught in the eighteenth chapter. Regarding the passage beginning with "Then again, the armor," the phrase "the protection of Vairocana" uses the sixth case in the sense of the first, meaning the protection of Vairocana. How is that so? Regarding the phrase "sealing the head," in terms of worldly convention, this refers to the syllables of the namaḥ [mantra]. This is the brief presentation, and its detailed explanation is taught as follows: "Ascending upward," and so forth. During times of song, music, and the like, one should train in this application with a mind of joyful exertion. By joining the upper and lower [channels], the vital winds and so forth are made to dissolve within, and one ascends perfectly upward between the two daṇḍas. Regarding the phrase "from whatever," at the time when such application is accomplished, the various worldly and transcendent activities are performed with joy in bliss. "Bliss" refers to the perfection of the yoga of bliss through familiarity with song and so forth. The phrase "Following the Yoga Tantra, one should accomplish awakening through bliss" is also the word of the Blessed One. Thus, the passage beginning with "that, that," and so forth, is the meaning of the two protective syllables. In that regard, the syllable vai was spoken by Vairocana; this is easy to understand through the passage beginning with "stainless," and so forth.

དེའི་ཤེས་རབ་གཤིན་རྗེ་མེ་དེས་འཁྱུད་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གདན་ཏེ་གཉིས་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡིད་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡི་གེ་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཧཾ་ཡོཾ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཙའི་ཡི་གེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཕྱག་དང་བཞུགས་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་གསུངས་པ་ཨཱ་རོ་མི་ཙ་ནཱི་ནཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཻའི་ཡི་གེ་ནི་སྔོན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་གསུམ་དུ་རོ་ཙ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་ཕ་རོལ་ལས་སོ། ། ཐོག་མར་མཱ་མི་ནཾ་ཞེས་བྱའོ། ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཁམས་གསུམ་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུའོ། ། ཨཱ་རོ་མི་ཙ་ནཱི་ནཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བསྒོམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡི་གེ་འབར་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཐོང་བས་འདིར་ཐིམ་ནས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། སླར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཟུང་དང་ཟུང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡི་གེའི་སྒྲས་ཟུང་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་འཕོ་བ་གཉིས་ཏེ། དེའི་ཡང་དུས་བཞི་རྣམས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་དང་བཞི་དང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྫོགས་ལྡན་དང་སུམ་ལྡན་དང་ཉིས་ལྡན་དང་རྩོད་པའི་དུས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ།

The syllables embraced by that insight, the fire of Yama, are connected to the second, the yogic seat. Thus, the syllables taught for the mind in the worldly conventional sense are oṃ haṃ yoṃ. By the syllable ca, it is likewise the great self arisen from the nature of the yoginī’s hand gestures, postures, and so forth. That is taught as āromi ca nī nā, where the syllable vai has been explained in detail previously. Thus, it is the threefold ro ca na, following the vai ro ca na. First is mā mi naṃ. According to the sequence, the three realms, the body, and so forth—the wheels of body, speech, and mind—should be applied. They are the nature of wisdom and method. It is āromi ca nī nā. Having clearly meditated on the life-force and so forth of these syllables as consciousness, the aggregates, and so forth, one sees them as the nature of blazing syllables through wisdom; thus, they are said to dissolve and depart here. They will arise again. Regarding the phrase "in pairs and pairs," the word "syllable" here refers to a pair; that is the two shifts of the left and right. Furthermore, through the four times and the ten maṇḍalas, they are called four, three, two, and one. Through these ten, there are also the maṇḍalas of the Kṛtayuga, Tretāyuga, Dvāparayuga, and Kaliyuga.

དེའི་ཟུང་དང་ཟུང་རྣམས་སུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། ། སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འབབ་པ་ལ་ཡང་དགའ་སྟེ་དེའི་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བས་ཟུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། ། དེ་ལ་ཟུང་གི་གཟུགས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཟུང་གི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་དུའོ། ། ཟུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱིས་དེ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་ལྡན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་དེ། འོན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། འཕོ་བ་ལྟ་བུའི་བདེ་བའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྲལ་བའི་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ན་བདེ་བའི་རྐང་པ་གཅིག་ཟད་ནས་འགྲོའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུམ་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་ཆོས་ཀྱི་རྐང་པ་གཅིག་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཉིས་ལྡན་ལ་གཉིས་ཏེ་མཆོག་དགར་རོ། ། རྩོད་དུས་སུ་གཅིག་སྟེ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ལྡན་ལ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་གསུམ་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། ། འདི་ཡིས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་གང་དུ་འདོད་པ་གཞན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སོན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་མངོན་སུམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

In each of those pairs, consciousness and the other [aggregates] will arise again and again, becoming fully awakened. Furthermore, taking delight in descending into the world of inversion, through such application, the wisdom of the pair is born. In that regard, the form of the pair is also the very reality of the yogi’s worldly pair in that same way. The nature of the wisdom of the pair is also thus perfected as stainless wisdom, by means of the forms of arising and ceasing; therefore, by the words "for that reason" and so forth, it is called the "threefold" (tretāyuga), and it is explained accordingly. However, it is called the bliss born from the maturation of wisdom. Regarding the "method of bliss like the transference," when the joy of separation is attained in the fourth stage of the coemergent (sahaja), one leg of bliss is exhausted and departs. Therefore, the "third" refers to the time of the threefold, when one leg of the dharma is absent. Thus, in the twofold (dvāpara), there are two, which is the supreme joy. In the age of strife (kaliyuga), there is one, which is called joy. In that way, the Tathāgata and others state that everything arises in the perfect age (kṛtayuga), and it becomes invisible in the time of the threefold. Just as there is capacity in the coemergent, by this "appearance," through the three syllables of Vairocana, those who have gone to other buddhafields as desired are called "Vairocana himself"; the meaning is that it is the nirmāṇakāya, which is the nature of the saṃbhogakāya, manifest.

དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཙོ་བོའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་གཟུགས་ཀྱི་བྲལ་བའི་དབུས་སུ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གཤིན་རྗེ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། འོན་ཀྱང་གཤིན་རྗེ་མ་ཡང་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྙིང་གའི་དབུས་སུ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་བར་སྐབས་སུ་འདི་བཤད་པར་བྱ་བ་བཤད་པ། ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ནི། ། གང་དུ་རང་ཉིད་འཕོ་བ་ན། ། དེར་ནི་གཤིན་རྗེ་མ་ལ་སོགས། ། ལྔ་པོ་དེ་དུས་ཀུན་དུ་སྤྱོད། ། དེ་ཡི་དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་སྦྱར། ། དཀྱིལ་འཁོར་པ་ཡི་དེ་ལྟར་ན། ། འཕོ་བ་སོ་སོའི་དབུས་སུ་ནི། ། ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ལོངས་སྤྱོད་ཅན། ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་ཐིམ་སོགས་ཅན། ། གསུམ་ལྡན་སེམས་ཅན་གཤིན་རྗེ་མས། ། ཡིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའོ། ། ཐ་མལ་པ་དང་མཁས་པ་ཡིས། ། ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་ཀྱང་དེ་འདོད། ། གཞན་ནི་རང་དང་མི་རྣམས་སུ། ། མི་རྣམས་ལ་ནི་དོན་བྱེད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དུས་སུ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ལ་བདེ་སྟེར་བར། ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལའོ། ། མ་ཤེས་པ་ཡིས་སྡུག་བསྔལ་སྟེར། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་ལུས་པར། ། སླར་ཡང་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲེས། ། དུས་དང་དུས་སུ་རབ་ཏུ་བྱ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་འཕོ་བའི་དུས། ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བྱིས་རྣམས་ཀྱིས། །

Furthermore, regarding the phrase "the form of the principal Vairocana, who is the nature of the Saṃbhogakāya," and so forth: in the center of the space of that form, according to the reasoning previously explained, there is the nature of the thirty-seven deities of the maṇḍala circle, together with Yama, through insight and method. However, Yama should also be visualized in the center of her own maṇḍala circle at the heart. The remainder is easy to understand. Likewise, the explanation to be given here in the interim is as follows: "Wherever the goddess Vajravārāhī herself transmigrates, There Yama and the others, the five, always act. In that way, their enjoyment is applied; Such is the case for the maṇḍala deities. In the center of each respective transmigration, The wisdom maṇḍala possesses enjoyment. Vajravārāhī is the yoginī of all, Possessing the dissolution and so forth. The three-fold sentient being, Yama, Completely gathers [them] with the mind. Both the ordinary and the learned Desire that she also provide protection. Others, among themselves and among humans, Perform the welfare of human beings. At the time of universal activity, She bestows bliss upon yogins; To all who possess the nature of knowledge, But to the ignorant, she bestows suffering. Thus, all yoginīs without exception Are again mixed with virtues. One should practice at the proper times. At the time of the yogins' transmigration, Just as worldly fools [perceive it]..."

བསོད་ནམས་སྡིག་པས་དུས་རྣམས་སུ། ། བསྲེས་པ་ཡིས་ནི་ཟ་བ་དང་། ། ཡང་ན་སོ་སོ་རེ་རེར་རོ། ། རྫོགས་ལྡན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཤེས་བྱ། ། བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་རྩོད་དུས་སླར། ། དེ་ཡི་ཆ་གསུམ་གསུམ་ལྡན་ཏེ། ། གཉིས་ལྡན་ལ་ནི་མཆོག་དེ་བཞིན། ། རྩོད་དུས་ཆ་གསུམ་ཕྱེད་དང་བཅས། ། དགའ་བ་འདིར་ནི་བསྲེས་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེ་བ་རུ། ། དེ་ཡི་དུས་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པའོ། ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག། རྫོགས་ལྡན་སོགས་པས་དགའ་བ་སོགས། ། སད་པ་ལ་སོགས་མ་ལུས་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་བཞི་པ་འདས། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་དེ་བཞིན་དུ་གཤིན་རྗེ་མའི་གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྣ་ཚོགས་པའི་གདམས་ངག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དུས་ཚོད་ལ་སོགས་པ་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ལས་བསྐྱེད་པའི་མིང་རྣམས་སུ་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་སུ་རབ་ཏུ་གཞག་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། པདྨ་གར་དབང་ཕྱག་འཚལ་ནས། ། རྨོངས་མ་རང་གི་རིགས་ལས་སྐྱེས། ། སྲུང་བའི་རོ་ཀུན་བདག་གི་སོགས། ། ཞེས་བྱའི་འགྲེལ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད། ། ད་ནི་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའི་སྲུང་བར་གོ་ཆ་གསུངས་པ། དེ་ནས་པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་མོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་འབར་ཞིང་གསལ་བར་གྱུར་པའི་འོད་ཟེར་དེའི་འོད་ཟེར་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་རྩེ་མོར་སོན་པའོ། །

Through the mixing of merit and sin at various times, They are consumed, or else individually. This is known as the "Kṛtayuga" (Perfect Age) and the "Coemergent." The nature of separation is the "Kaliyuga" (Age of Strife) once again. Its three parts are each threefold; Likewise, the "Dvāparayuga" (Age of Two) is supreme. In the "Kaliyuga," three parts and a half Are the joy here that is mixed. In the bliss of the Bodhisattva, It is explained here by that time. Ordinary beings are inverted; Through the Kṛtayuga and so forth, joy and so forth, And the waking state and so forth, without exception, Yogis transcend the fourth. From the Ship, a commentary on the Śrī-Ḍākarṇava-mahāyoginī-tantra-rāja, this is the detailed explanation of the characteristics of the ritual established for all times during the Kṛtayuga, concerning the various instructions presented by way of the armor-mantras of Vairocana and likewise Yamī, and the names generated from the letters of the names and so forth. This concludes the explanation of the eighteenth chapter. Having prostrated to Padmanarteśvara, I shall explain extensively the commentary on the words: "Born from the family of the Deluded One herself, The protector, the essence of all, my own..." Now, regarding the armor taught as the protection in the nineteenth chapter, beginning with Padmanarteśvara and so forth: "Then, 'Padma' and so forth." "The fire of desire" refers to the light rays of the blazing and radiant wisdom-fire of Caṇḍālī; those light rays have reached the peak of the light of wisdom.

འཕྲུལ་ཆེན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སམ་མཆོད་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྔགས་གསུངས་པ། སྭཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཧྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་བྱེད་མའིའོ། ། སྒྱུ་མའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མལ་པའི་རྨོངས་པས་རྨོངས་པའོ། ། སྒྱུ་མའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྨོངས་བྱེད་མ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནམ་མཁའ་འཁོར་ལོར་གཙུག་ཏོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་གཙོ་བོ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་པའོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་ཤེས་རབ་རྨོངས་བྱེད་མ་དེ་ཡང་ཁའི་པདྨར་མགྲིན་པའི་སྟེང་གི་གཙོ་མོའོ། ། རོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕེའོ། ། རོ་ཅན་ནི་བདུད་རྩི་མྱངས་པས་ཐིག་ལེ་ལ་མྱང་བ་སྟེ། དབྱེ་བའི་ཚིག་གིས་མྱང་བར་བྱ་སྟེ་རོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་མན་ངག་བཤད་པ། ལྕེ་དང་ལྕེ་ནི་འཇོམ་པ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་རང་གིས་རིག་པའི་དུས་སུ་རྐན་གྱི་སྟེང་དུ་ལྕེ་བྱས་ལ་དེ་ལས་སྟེང་གི་གང་བདུད་རྩི་འཛག་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བདེ་བ་ལྕེ་ལ་འབབ་པའི་དུས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་རྡོ་རྗེའི་ནང་དུ་སོན་པའོ། ། གཉིས་པ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ནང་དུ་བཀུག་ནས་དཔྲལ་བའི་དབུས་སུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འདུས་པར་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་མྱང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །

The term mahā is a synonym for wisdom or a word of offering. Then, the mantra of the worldly conventional is taught, beginning with svā and so forth. In that regard, hrīḥ belongs to Mohanī. "The ground of illusion" refers to being deluded by the ordinary delusion of all beings. The illusory Buddha makes the illusory sublime Dharma and so forth known through the mere recollection of the Yoginī Mohanī. "In the nature of insight and method" refers to Padmanarteśvara, the principal of the uṣṇīṣa wheel in the space-wheel, together with the thirty-seven deities of the maṇḍala who are his own nature. Thus, this insight, Mohanī, is also the principal goddess in the lotus of the mouth, above the throat. "The one with taste" refers to the tongue. "The one with taste" means tasting the bindu by tasting the amṛta; it should be tasted with the words of distinction, "in all tastes." The oral instruction for that is explained: "By the crushing of the tongue and the palate." This means that at the time of self-awareness, one places the tongue upon the palate, and whatever amṛta drips from there is described in that way. Likewise, when bliss descends upon the tongue, there are two aspects: one is that which has entered into the vajra; the second is that which, having been drawn inward from all the limbs, resides in the center of the forehead. Their union is the supreme, undefiled tasting; that is the meaning of "protection."

དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་སྒྲས་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྤྲོ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་བའམ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེས་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡང་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། ། དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཅི་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་མཐུན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། སླར་ཡང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་ཟེར་བ་དེ་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྔོན་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྫུན་ཅིང་མེད་པར་བྱས་ཏེ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཕྱིར་འདི་གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་པ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ཐ་མལ་པ་ཉིད་དུ་ལྷུང་བའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སླར་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསླུས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་སྣང་བའི་གཟུགས་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་ཞིང་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །

The detailed explanation of what was thus briefly indicated is stated: "Supreme," and so forth. By the term "supreme," it refers to the wisdom (jñāna) arising from the most sublime state of being free from defilements (anāsrava). The emanation of tens of millions of Buddhas does not become a mere conceptual construction (kalpanā), but occurs through aspects of bliss. As for the phrase "of the self," in that way, there is also no one possessing that wisdom. If that were the case, even the mere cause for yogins would not be established. If one asks, "In that case, how could there be the accomplishment of the most exceptionally sublime great awakening (mahābodhi?"—it is for that reason that it is not inconsistent, by the words "there is no wisdom, nor is there anyone possessing wisdom." Furthermore, all beings would become utterly terrified. Therefore, it is said: "What is said is true; however, in that way, all worlds were previously rendered false and non-existent by teaching them to be like illusions, dreams, and so forth." How so? It is because, for the sake of this, the delusions of childish beings regarding the body and all other actions, as well as ignorance (avidyā) and so forth, cause the forms of the Buddhas to fall into the state of being ordinary. The word "Buddha" is used to refer to that which, by its own characteristic, is selfless, the nirvāṇa without remainder of the aggregates, free from all aspects of subject and object, and devoid of birth and so forth; yet, it is viewed and spoken of by childish beings as "Buddha, Buddha" in the form of their own individual perceptions.

དེའི་ཕྱིར་མི་བདེན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། རང་གི་སེམས་ནི་འདུལ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཉན་ནས་དེ་ཡང་མི་དང་མི་མོ་ལ་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དགའ་བ་རྣམས་སུ་མཐུན་པས་ཐར་པར་བྱའོ། ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྨོངས་བྱེད་མའི་སྲུང་བའི་གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱིས་མིང་གི་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་གཙོ་བོའི་རྣམ་པ་དང་ཁ་སྦྱོར་དུ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ཀུན་སྤྱོད་ཉིད་ལ་འཁྱུད་པ་ཡིས། ། ཐེག་པ་ཀུན་དུ་བལྟ་བ་ཡི། ། བསྲུང་བའི་འགྲེལ་བཤད་གསལ་བར་བྱ། ། ད་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་མི་བསྐྱོད་པའི་དངོས་པོ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱོད་མའི་གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར། རྐན་དང་ཕྲག་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། །

Therefore, it is not untrue; the meaning is that wisdom does not exist, nor does one who possesses wisdom. Thus, it is taught that even an ordinary person should definitely and perfectly accomplish Buddhahood for the sake of their own and others' welfare: "To tame one's own mind." This refers to beginning with the ten virtues and so forth, and then, having heard all the sublime Dharma of the three vehicles and so forth from external sources, teaching that to men and women. By doing so, one shall attain Buddhahood. In that way, through harmony in the various joys, one shall be liberated. It was taught in that manner. The remainder is easy to understand. This concludes the explanation of the nineteenth chapter from the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Dakinis, the great king of Yogini Tantras. It extensively teaches the ritual characteristics of the entity of supreme undefiled accomplishment in union, the arrangement of the letters of the name, and the principal forms, by means of the mantra armor of Padmanartesvara and likewise Mohani. Having prostrated to the glorious Heruka, I shall clarify the explanatory commentary on the armor, which views all vehicles through the embrace of conduct itself. Now, the protection and so forth by means of the letters of the armor mantra of the entity of Heruka Akshobhya and likewise Kshipani are taught: "Then, Heruka..." and so forth. In this way: "Going to the palate and the shoulders..."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱིས་སྲུང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་ཕྲག་པ་གཉིས་སུ་གང་སྲུང་བ་དེའི་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྟེ་རྐན་གྱི་དབུས་སུ་བསམ་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་མགོ་བོར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་མ་དང་དཔྲལ་བ་མགོ་བོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བཽ་ཥ་ཊ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཧེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་སོ། ། འབྱུང་དང་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང་དོན་ལས་བསྲུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཧྲེཾ་ཧྲིཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཅན་ཧེ་རུ་ཀ་དང་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་མའོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། ཧེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་འདིའི་ཧེ་རུ་ཀའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཧེ་ནི་སེམས་བདག་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུས་རང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལ་གནས་ནས་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ་རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་རུ་ནི་ངག་བདག་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་གི་སྒྲས་རྣལ་འབྱོར་སྟོན་པའི་ཚིག་གོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པ་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཉིད་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མིའི་འཇིག་རྟེན་ཏེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྦྱོར་བདག་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་ལུས་རྣམས་སུ་བཟུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ལ་སྟེ།

Regarding the phrase "by the worldly conventional," this refers to the nature of protection by means of mantra. Furthermore, that which protects the two shoulders is the protection wheel of Heruka, which should be visualized in the center of the palate. "The Yoginī is at the head" means that Saṃcālinī should be meditated upon at the forehead and the head. Thus, there are the mantras boṣaṭ and he. "The elements and the elemental" refers to the cycle of the objects and the subjects, which protects from the migrations and the habitual tendencies of cyclic existence. Thus, hreṃ hriṃ refers to Heruka and Saṃcālinī, whose nature is wisdom and method. To explain in detail what was thus briefly indicated, it is said: "The syllables he and so forth are the letters of the name of Heruka." In this context, he is the "yoga of the nature of mind." This means that through the cause of the indestructible mind thoroughly cultivated by the mind, one abides in the world and reaches the world of the higher realms; this is the meaning of "self-arisen wisdom." Furthermore, ru is the "nature of speech." The word "furthermore" (slar yang) indicates the term for yoga. In the utterances of the mantra words, that very yoga is intended as the cause of the birth and exhaustion of those in the human world, which is the wisdom of self-cognition. Ka is the "nature of the body, the yoga of union." This means that the yoga apprehended within the bodies is based on the cause of supreme non-duality.

ས་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སུ་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ལ་ལྟ་བས་སོ། ། སྣ་ཚོགས་པ་རང་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་སྒོམ་པ་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་དེའི་དབུས་སུ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་ཐིམ་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་བདེ་བ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ས་འོག་ས་སྟེང་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཅན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་ཐོག་མཐའ་དབུས་སུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། ། དེ་ཡི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། བཽ་ཥཊ་ཧེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐོག་མར་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཽ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའི་སྦྱོར་བས་འབབ་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དབུས་སུ་བདེ་བ་ངལ་སོ་བའི་དུས་སུ། དབུས་མ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཥཊ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། འགྲོ་བའི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིད་མི་གཡོ་བས་ན་ཥཊ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དེ་ཉིད་དེའི་ནང་དུ་སོན་པའི་བདེ་བའི་བདེ་བ་དེ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་སྲུང་བའི་ཕྱིར་ཧེ་ཞེས་བྱའོ། ། བརྗོད་པ་ཧེའི་རྣམ་པས་སྲོག་གི་རླུང་རྣམ་པར་བཟུང་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་དེས་ལྟེ་བའི་འོག་གི་རྩ་གསུམ་སྟེང་དུ་ཁ་བལྟས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། ཡི་གེ་གཉིས་ནི་བུ་ག་གཉིས་སུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཧྲེཾ་གི་ཡི་གེ་ནི་སྟེང་དུའོ། ། ཧྲིཾ་གི་ཡི་གེ་ནི་འོག་ཏུའོ། ། སྲོག་གི་རླུང་གི་བསྐྱོད་བཞིན་པའོ། །

In the subterranean worlds, one observes the directions of the abodes. This is the meaning of the term "various self-arisen." In brief, within the unchanging bliss of the yogis who are the meditators themselves, the three elements of mind and so forth dissolve. Because that bliss possesses the subterranean, terrestrial, and celestial worlds which are the nature of body, speech, and mind, it is said: "At the beginning, middle, and end of bliss," which is to be protected by the syllables of the mantra. The mantra syllables are taught as bauṣaṭ he. First, at the time when bliss arises, because it flows intensely, bau is used because it flows through the pervasive application. Likewise, in the middle, at the time of resting in bliss, because the central [channel] is intensely pacified, ṣaṭ is used because it is free from the aspects of manifest entities. Because the nature of the bliss of beings is an unwavering mind, it is called ṣaṭ. Likewise, he is used to protect that very bliss which has entered within that element from being impaired. This is because the life-force wind is held in the form of the syllable he. Thus, by those three syllables, the three channels below the navel are directed upward. Likewise, they turn downward. The two syllables are in the two apertures; thus, the syllable hreṃ is above, and the syllable hriṃ is below, being moved by the life-force wind.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་གི་རླུང་རྣམས་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཡང་དེར་བསྐྱོད་པར་བྱ་སྟེ་དབུ་མའི་དབུས་སུ་དགུག་པའོ། ། དེ་ལྟར་འདི་ཡི་བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བླ་མའི་གདམས་ངག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་ཐིམ་པའི་སྐད་ཅིག་གི་འཁོར་ལོ་དེ་ལ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དུས་ཚོད་བཞི་རྣམས་ཀྱང་། བདེ་བའི་ཐོག་མའི་ས་བོན་ཅན་གྱི་བར་ནི་རྩོད་པའི་དུས་ཀྱིའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཧྲོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་ལྡན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུམ་ལྡན་ནོ། ། དེའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྫོགས་ལྡན་གྱི་གནས་སྐབས་ཏེ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སོ། ། སྔགས་དེས་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་བཽ་ཥཊ་རྩོད་དུས་སོ། ། ཧེ་གཉིས་ལྡན་ནོ། ། ཧྲེཾ་གསུམ་ལྡན་ནོ། ། ཧྲིཾ་རྫོགས་ལྡན་ནོ། ། མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏང་བའོ། ། མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་དོན་དུ་ཐོག་མ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཆོད་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའིའོ། ། གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིའོ། ། གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའིའོ། ། ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། །

This refers to the nature of the movement of the life-winds (prāṇa) of all the channels. Furthermore, they should be moved there, which is to say, drawn into the center of the central channel (avadhūti). In this way, the phrase "its emission" and so forth should be understood through the oral instructions of the Guru. "At that time" refers to that moment when [the winds] dissolve within the vase-like [retention]. By the phrase "in that way" and so forth, the four ages are also indicated: up to the seed-syllable of the initial bliss is the Age of Conflict (kali-yuga). Likewise, by "Hrōṃ" and so forth is the Age of Two (dvāpara-yuga). By "its emission" and so forth is the Age of Three (tretā-yuga). By "at that time" and so forth is the state of the Age of Perfection (kṛta-yuga), according to the sequence. "By that mantra in that way" refers to the classification of the mantras: Vauṣaṭ is for the Age of Conflict; He is for the Age of Two; Hrēṃ is for the Age of Three; Hrīṃ is for the Age of Perfection. "Offering" means emission. "Supremely marvelous" is the first [term] in the sense of the genitive; therefore, the intention is that it is the supremely marvelous offering of the mind, having the nature of Vajradhara. Thus, "by the eight consciousnesses": "one" refers to the all-ground consciousness (ālaya-vijñāna); "two" refers to the afflicted mind (kliṣṭa-manas); "three" refers to the mental consciousness (mano-vijñāna); "five" refers to the eye, ear, nose, tongue, and body consciousnesses, which are characterized by engagement.

ལེའུ་བཞི་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆའི་སྲུང་བའི་ལེའུ་བཞི་སྟེ་དང་པོ་བཅུ་བདུན་པ་ནས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་བར་དུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་བཟང་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བའམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་སོ། ། དེ་གསུངས་པ། སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ཏེ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་དགུ་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལེའུ་བཞི་པ་རྣམས་སུ་བྱ་བ་ནི་ཉི་ཤུ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ནི་སྔོན་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ཁོ་ནའི་གདན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གདན་དང་གསང་བའི་གདན་ཏེ་སྔར་གསུངས་པ་དང་ལྷག་མ་འཆད་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་སྲུང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ལེའུ་བཞི་རྣམས་སུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཞུག་པའོ། ། ཀུན་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདན་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། ། བསྐལ་པ་བཟང་པོར་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་དུ་བཞིས་མ་ཚང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །

Regarding the phrase "by the application of the fourth chapter," this refers to the four chapters on the protection of the armor, from the seventeenth to the twentieth. In their proper sequence, these concern the ālaya and so forth; "realization" refers to that which is to be realized, namely, the excellent generation of those [deities] or the forms of the buddhas. Regarding that, it is said: "conduct" refers to the caryā-tantras, and "the third" refers to the nineteenth. Thus, the "fourth chapters" refer to the twentieth. Likewise, the yoga and yoginī tantras are explained as those previously taught and those that will be explained hereafter. "The seat of reality" refers to the yoga-pīṭha and the guhya-pīṭha, which are as previously taught and as will be explained in the remainder. Likewise, "protection" refers to the entry of beings, such as gods and so forth, into the buddhadharmas according to the sequence of the four chapters. "Of the omnipresent ones" refers to the bodhisattvas and so forth. How is it that the buddhas and bodhisattvas proceed upon the path? "Their respective natures" refers to the nature of the four seats and so forth, as well as the dharmatā of the worlds and so forth. "Of those residing in the Fortunate Eon" refers to the bodhisattvas and so forth, numbering nine hundred and ninety-six.

དེ་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་ཅེ་ན་གང་གི་ཚེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་ཅེས་སྔར་གསུངས་པས་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འདི་དེའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། དེས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དེ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་སྟེ་དོན་དམ་པར་སླར་ཡང་དེ་མེད་དོ། ། སྒྱུ་མ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་སྐྱེས་པར་སོན་ནས་འཇུག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། རང་གི་རང་བཞིན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་ལྷག་པར་མོས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཞན་ཡང་གསུངས་པ། བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་བསྐྱོད་མའི་ནི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རང་གི་སེམས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དེའི་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ལས་རྣམས་སུ་ལུང་གི་སྒོར་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་བསྐྱོད་མ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ།

If one asks, "How is it that [the Buddha] is generated by the Buddhas, Bodhisattvas, and so forth?"—given that it was previously stated that "no Buddhas appear during the Fortunate Eon"—does this not contradict your own words? To address this, the Tathāgata spoke these words, beginning with "The Tathāgata," and so on. Here, the term "Tathāgata" refers to the Bodhisattvas of the element of sentient beings—past, future, and present—who possess virtuous actions. For those who are without such engagement, the death and so forth of the Tathāgatas do not occur. However, for the Bodhisattvas of the element of sentient beings who possess engagement through emanations, death and so forth do exist; yet these are merely worldly perceptions, and in the ultimate sense, they do not exist at all. They are said to be "mere illusion." Therefore, having thus reached the nature of illusion, the intention is that for those who are without engagement, there is the "cause of engagement." "One's own nature, the sentient being" refers to one's own specific inclination; it is the teaching of various dharmas according to the various mental continuums and diverse intentions of various sentient beings. Thus, other views regarding these dharmas are also taught, beginning with "the seventy-two," and so on. Regarding the "action of the All-Mover," because one's own mind is moved in various ways, its very immobility and the teaching of actions through the gateway of scripture are like the All-Mover. That very point is stated:

ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དང་པོ་ས་ནས་ནམ་མཁའི་མཐར་ཟད་པར་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་གང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདུལ་བ་དང་། མངོན་པའི་ཆོས་དང་། མདོ་སྡེ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་གང་ཟག་གི་ཡང་ལྔ་པའོ། ། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསེ་རུའི་སྤྱོད་པ་དང་སྡེར་སྤྱོད་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རེ་རེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་གསུངས་ཏེ། བདུན་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པས་བརྟགས་པ་མིག་དང་རྣ་བ་དག་གོ། ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་སྣ་དང་ལྕེའོ། ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ལུས་དང་ཡིད་དག་སྟེ། ཚོར་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། སྔོན་པོ་སེར་པོ་སོགས་སྣང་བ། ། བརྟགས་པའི་མིག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། ། དེ་ནི་རྒྱུན་དུ་མ་མཐོང་སེམས། ། འཕྲུལ་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་རུ། ། སྒྲ་ཡི་ཡུལ་དུ་གང་ཤེས་པ། ། རྟོག་པ་ཡིས་ནི་བརྟགས་པའོ། ། དེ་ཀུན་སོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ། ། སེམས་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའོ། ། ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་བདག་མེད་པར། ། དྲིན་ནི་ས་ལ་སོགས་དེ་བཞིན། ། སྣོམ་པར་གྱུར་པ་མ་བྱུང་བའི། ། བདག་ཉིད་སེམས་ནི་གཞན་དབང་ངོ་། ། ཁམས་གསུམ་རོ་ནི་མྱང་བ་སྟེ། ། ཆོས་སྐུ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཛིན། ། ལྕེ་ནི་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཁམས། ། སེམས་ནི་ཡེ་ཤེས་དབང་ཅན་ནོ། ། བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་བཤད། ། རོ་མཉམ་ལྷ་རྫས་གཉིས་སུ་མེད། ། ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་དག་འཐོབ། ། ཡོངས་གྲུབ་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་བའོ། ། ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །

Regarding the phrase "five and so forth," first, from the earth to the limit of space, the five types of totalities (kṛtsnāyatana) are those perceived by the hearers (śrāvaka). Likewise, there are the three classes of the Vinaya, the Abhidharma, and the Sūtras, which are the five of the person (pudgala). The "two views of the pratyekabuddhas" refers to the rhinoceros-like conduct and the group conduct. The "seven of the Yogācāra" refers to the imagined (parikalpita), the dependent (paratantra), and the thoroughly established (pariniṣpanna). Thus, for each of these, two aspects are taught. Through the function of these seven, the eyes and ears are designated as the imagined. The nose and tongue are the dependent. The body and mind are the thoroughly established; the same applies to feeling and the afflictions (kleśa). The appearance of blue, yellow, and so forth is described as the imagined eye. That which is not seen continuously is the mind; that illusion is the sense faculty. Whatever is known as the object of sound is imagined by conceptualization (kalpa). The mind is all-pervading in its nature as the essence of all that has gone [before]. All things are by nature selfless, just as the earth and so forth are empty. The mind, which has not arisen as the act of smelling, is the dependent nature. The tasting of the flavors of the three realms is the grasping of the great self of the Dharmakāya. The tongue is the element of the nature of all; the mind is the sovereign of primordial wisdom (jñāna). Various pleasures are thoroughly explained; the non-dual divine substance of equal taste is the attainment of the reality of the body. This is the discourse on the thoroughly established tantra. The so-called "mind" is everywhere.

འགྲོ་བ་པོ་གང་དེར་འགྲོ་བའོ། ། རྟོག་མེད་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་ནི། ། ཤེས་བྱའི་མཚོན་བྱ་སོགས་པས་མཚོན། ། དེ་རྣམས་སུ་ནི་འབྱེད་པ་ཙམ། ། ཉོན་མོངས་ཀྱང་ནི་ཀུན་ཕུན་ཚོགས། ། ཆོས་དབྱིངས་ལ་སོགས་བདག་བདག་ཏུ། ། རྟོག་པས་ཡིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་སེམས་རིག་པ་ཐམས་ཅད། ། དེ་ནི་དངོས་མེད་བསམ་མིན་པའོ། ། གཞི་ནི་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། བདུན་གྱིས་བདུན་རྣམས་ནུས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའོ། ། རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་གོ་བར་བྱའོ། ། བདག་གིས་ནི་གཞུང་རྒྱ་ཆེ་བའི་འཇིགས་པས་མ་བཤད་དོ། ། དབུ་མ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ནི་བརྒྱད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དང་། རྩ་བའི་དབུ་མ་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་དང་། དབུ་མ་ཆེན་པོ་དང་། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་དབྱེ་བས་སོ། ། གསང་སྔགས་ཐེག་པའི་སུམ་ཅུ་དྲུག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་སོ། ། གཉིས་ཀྱིས་བདུན་དང་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་དབུ་མ་རྣམས་ཀྱི་བདུན་དང་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེའི་ཚེ་ནང་དུ་སོན་པ་ཡིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་སུའོ། །

The goer goes to that [place]. That non-conceptual self is also characterized by the objects of knowledge and so forth. Among those, there is merely a differentiation. Even the afflictions are entirely perfect. The expanse of reality and so forth are the self of the self; they are the nature of the mind through conceptualization. Thus, all mental awareness is without entity and inconceivable. The ground is the nature of all. "By the seven, the seven are empowered"—this is the summary. The extensive version should be understood from various treatises. I have not explained it here for fear of making the source text too voluminous. Regarding "the eight of the supreme Madhyamaka": these are the Vaibhāṣika, Yogācāra, Sautrāntika, Root Madhyamaka, the Vehicle of the Perfections, the Great Madhyamaka, and the nature of all views. Regarding "the sixteen of the perfections": this is by way of the division of the sixteen emptinesses. Regarding "the thirty-six of the Secret Mantra Vehicle": this is by way of the division of the thirty-six elements into the factors of awakening. Regarding "by the two, the seven and the eight": this refers to the seven and eight of the Yogācāras and the Madhyamikas, which are then internalized at that time. Thus, "all is the Mantra Vehicle" refers to the seventy-two views, which are taught accordingly in the divisions of the Yoginī and Yoga Tantras.

དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བླ་མའི་དྲིན་གྱི་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྩའི་ཀུན་སྤྱོད་རྩ་བ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་གཙོ་བོའི་རྩ་སྟེ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རྩ་སྟོང་ཕྲག་སོ་སོ་རེ་རེ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་གཞུག་པ་དང་། དེར་ལྟ་བའོ། ། མིང་གིས་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ཅིའི་དོན་དུ་རྩ་བར་གསུངས་པ། ཧེ་རུ་ཀ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་འདིར་རྒྱུད་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཧེ་རུ་ཀ་ཉིད་དེ་དེའི་དབྱེ་བས་རྣལ་འབྱོར་མ་དངོས་སུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། དེ་ཅི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་ན་བཞུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པས་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབུས་སུ་བཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ། ། འོན་ཀྱང་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་དོན་དུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཐའ་དེ་མེད་དེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་མར་བྱེད་པ་དང་རྩ་བ་ཅན་མ་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བསྲུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྲུང་བ་ནི་གོ་ཆའི་སྲུང་བའོ། །

Therefore, it is said, "Thus, one should understand through the kindness of the guru." Regarding the phrase "the conduct of the channels is rooted in the channels": the root of the seventy-two thousand channels is the principal channel, and each of those seventy-two [thousand] is also a root of the individual thousands of channels. In this context, all of these are to be brought into the avadhūtī through their conduct and are to be viewed therein. As for the phrase "to be understood through the guru’s oral instructions," this is the certainty. For what purpose is the root taught? It is taught by the words "He-ru-ka-ma" and so forth; the meaning is that the root of all these tantras is He-ru-ka himself, and through his divisions, the yoginīs are manifest. If one asks how he is taught in the various tantras, it is said: "He dwells in existence and nirvāṇa." This means that when he dwells in the midst of existence and nirvāṇa in the form of He-ru-ka, he is taught for the purpose of definitively demonstrating existence and nirvāṇa; thus, he is the manifold itself. However, the intention is that the glorious He-ru-ka, who is the nature of the dharmakāya, saṃbhogakāya, nirmāṇakāya, and mahāsukhakāya, is taught in all the tantras for that purpose. Thus, there is no limit to what can be expressed by the form of the inseparability of existence, nirvāṇa, and the glorious He-ru-ka; the meaning is that he is the mother who makes all channels the glorious He-ru-ka and is the one who possesses them as her root. In that way, protecting sentient beings through the protections is the protection of the armor.

འདི་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ཧེ་རུ་ཀ་དང་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་མའི་གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱི་སྲུང་བའི་སྒོ་ནས་སྣ་ཚོགས་པའི་དགོངས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྡོ་རྗེ་ཉི་མར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། སྣ་ཚོགས་ལྟ་བ་སྲུང་རྣམས་ཀྱི། ། ཀུན་དུ་སྐྲག་མ་རྟགས་བྱུང་བའི། ། སླར་ཡང་འགྲེལ་པ་བྲི་བར་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱི་སྲུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་གསུངས་པའོ། ། ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཧོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྔགས་ཏེ། དེ་ཡང་མིག་གི་དབང་པོའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་འབྲས་ཀྱི་ནང་དུའོ། ། བལྟས་པས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུཾ་གཉིས་སུ་སྦྱོར་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དུ་བསྒོམས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ལྟ་བས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའོ། ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ཤེས་རླངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམས་བདེ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རླུང་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དེས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་འོག་དང་སྟེང་དུ་རང་ཉིད་ཐིམ་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་རྣམས་རོ་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམས་སུ་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་ལྟ་བ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ལ་དུས་གཅིག་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གསུངས་པ།

The phrase "Thus it was said," and so forth, is easy to understand. This concludes the explanation of the twentieth chapter from the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras, which extensively teaches the ritual for establishing the various intentions by means of the protective mantras of the armor of Heruka and Samcālinī. Having prostrated to Vajrasūrya, I shall again write a commentary on the protective mantras of the armor of Samcālinī and others, which arise as signs of the various views. Now, the explanation of the protective mantras of the armor of Vajrasūrya and so forth from the twenty-first chapter is taught, beginning with the words "Then, Vajra..." and so on. That which is to be explained is what was said. "Hūṃ Hūṃ Ho" is the mantra of worldly convention. Furthermore, "in the center of the eye faculty" means within the eyeball. "By looking, everything will be seen" means that by joining the two Hūṃs and meditating on oneself as the Buddha-eye, everything is realized through the previously explained view. Furthermore, "by the vapor of wisdom and consciousness" means by the very fact that the most subtle [elements] produce bliss. By thoroughly meditating on the wind of wisdom and the wind of consciousness, one dissolves into oneself above and below the avadhūtī. Thus, it is taught that the seventy-two views previously mentioned are experienced simultaneously as the equal taste of qualities.

དུས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཐོང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་རང་གི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཉིད་ལས་སོ། ། དེ་ལྟར་མགྲིན་པ་དང་གསང་བ་དང་སྙིང་ག་དང་གླད་རྒྱས་རྣམས་དང་། སྤྱི་གཙུག་དང་ལྟེ་བའི་གནས་ཀྱི་བུ་ག་རྣམས་སུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མགྲིན་པའི་བུ་ག་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་ལྔ་འབྱུང་བའི་བུ་ག་ལྔ་རྣམས་ཏེ་ལྔ་པ་ནི་དབུས་སུ་ཡིད་བཟང་མའོ། ། དེའི་ཤར་དང་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་དང་བཞི་རྣམས་སོ། ། གཉིས་གསང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་དང་ཁུ་བ་དག་གིའོ། ། བདུན་སྙིང་གར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་གྱི་རྩའི་བུ་ག་རྣམས་སོ། ། མགོ་བོར་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕྱང་བའི་ནམ་མཁའི་རྩ་བརྒྱད་དོ། ། བཅུ་དྲུག་གཙུག་ཏོར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་སྐུད་པ་རྣམས་སོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལྟེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉའི་རང་བཞིན་བ་ཐག་ལྟ་བུའི་རྩའི་བུ་ག་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་མ་ལུས་རང་གི་ལས་ལས་སྐྱེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བུ་ག་འདི་རྣམས་སུ་ཐ་མལ་པ་དང་འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་སྐྱེས་པའོ། ། རང་རང་གི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་ལྷག་པར་མོས་པས་འདིར་དུས་གཅིག་ལ་གང་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། །

"At one time," and so forth, up to "will be seen." This means that at that time, one sees by means of one's own wisdom through the very aspects [of the channels]. Thus, in the locations of the throat, the secret place, the heart, the brain, the crown of the head, and the navel, they are in their respective order. Regarding the "five apertures of the throat," these are the five apertures from which the five breaths emerge; the fifth is the Manasā (Excellent Mind) in the center. The four are in the east, south, west, and north. "Two in the secret place" refers to those of the urine and semen. "Seven in the heart" refers to the channel apertures of the seven [elements], such as the skin and so forth. "Eight in the head" refers to the eight channels of the suspended space. "Sixteen in the uṣṇīṣa" refers to the space-threads that are the supports of emptiness. "Thirty-six in the navel" refers to the channel apertures in the nature of the messengers of time, which are like the fibers of a spider's web. Thus, "all without exception are born from their own actions" means that whatever ordinary or conditioned things are born in these apertures. "Each according to their own view" means that whatever one performs here at one time through one's own particular inclination, all of that one sees for oneself; this is the meaning. The rest is easy to understand.

དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྐྲག་མའི་སྲུང་བའི་སྔགས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱི་ཆོ་གའི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྟ་མཆོག་ལ་ནི་ཕྱག་བྱས་ནས། ། གཏུམ་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཡི། ། ལུས་ཀུན་གྱི་ནི་སྲུང་བ་ཡི། ། རང་གི་འགྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ། ། ད་ནི་རྟ་མཆོག་དང་དེ་བཞིན་དུ་གཏུམ་མོའི་སྲུང་བའི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དགེ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གཟུང་བས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའོ། ། ཕཊ་ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྲུང་བ་རྣམས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། ཀུན་དུ་སྐྲག་མ་མགོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པར་གསུངས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་ཕ་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། ། མིང་མེད་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། ། ཕཊ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

This is the explanation of the twenty-first chapter, which extensively teaches the ritual procedure for the definitive system of the mantra protection of Vajrāditya and likewise Samtrāsanī, from the Ship commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras. Having prostrated to Hayagrīva, I shall now state my own commentary on the protection of the entire body by all the caṇḍālīs. Now, the twenty-second chapter, the protection of Hayagrīva and likewise the caṇḍālīs, is taught, beginning with the words "Then..." and so forth. "The performer of all is virtuous" means that, as will be explained, because it delivers all sentient beings from saṃsāra and bestows the fruit of buddhahood and so forth, it is the performer of all activities. "Phaṭ haṃ" refers to the mantra protections from worldly enjoyments; it is taught in that way. "Samtrāsanī at the head" is as taught in the twenty-first chapter; here also, it is for the purpose of deluding adversaries. "Nameless" means the abandonment of all aspects of subject and object. "Phaṭ" and so forth are easy to understand.

རྟ་མཆོག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཀུན་དུ་སྦྱར་བའི་དུས་སུ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྲོག་གི་རླུང་ནང་དུ་ཐིམ་པར་བྱས་ནས་གོམས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་རྟ་མཆོག་གཡོ་བ་མེད་པ་དབུགས་མཆོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྷག་པར་རྟོགས་ཤིང་འཐོབ་པ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འཕོ་བ་དང་བྲལ་བར་རོ། ། བདག་གི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པུ་མེད་པས་རྟ་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། འདི་བྱས་པས་ཕཊ་ཧཾ་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཁོར་བ་བཀས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟ་མཆོག་གི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བཟུང་བས་རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་རྣམས་སུ་ཕཊ་བལྟ་བའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཀས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་མོའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཡེ་ཤེས་མིན་ཡང་རྣམ་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་མེད་པ་སྟེ་བཀས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཏུམ་མོའིའོ། ། སྔགས་པས་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐིམ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡོད་པས་ཧཾ་གི་ཡི་གེའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མེད་དོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་ཡོད་དོ། ། སྐྱོན་ནི་མེད་དོ། །

Regarding the phrase "in the absorption of the Supreme Steed" (Hayagrīva): when the wind and consciousness are non-dual, at the time of the complete union of the vajra and lotus, the wisdom that has entered within the vajra-jewel causes the life-sustaining wind to dissolve inwardly. Through uninterrupted familiarization, one becomes the Supreme Steed. By the perfect union of the immovable and the supreme breath, that wisdom is exceptionally realized and attained; one abides in its very nature. This is the absorption free from transition. Regarding the phrase "mine" (mama): since there is no singularity, the phrase "in the absorption of the Supreme Steed" is definitive. By performing this, the etymological explanation of the syllables phaṭ and haṃ is taught. Regarding the phrase "saṃsāra is split": the yogi, having grasped the bliss of the Supreme Steed, perceives phaṭ in the vajra apertures. Regarding the phrase "nirvāṇa is split": this is because the very characteristic of the nirvāṇa of caṇḍālī arises. Likewise, the phrase "even though it is not wisdom, it is conceptualization" means that even that is non-existent; "split" refers to the second, which is caṇḍālī. The phrase "the mantra practitioner is non-dual" refers to the dissolution of wind and consciousness, which is described in that way. Since that has been performed, for the sake of the syllable haṃ, there is no omniscience. If that were not possible, then there would be a fault. There is no fault.

དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་འདིར་རྣལ་འབྱོར་དངོས་གྲུབ་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་གཞག་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཅིས་ཤེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སོ་སོར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་མ་ལ་ལྟོས་པས་གནས་ཏེ་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དང་བྲལ་བས་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྲལ་བས་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་དམ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཙམ་ནི་ཡོད་དེ་གཞན་དུ་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྡང་བ་བྱེད་པའི་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་བྱང་ཆུབ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུངས་པ། གཏུམ་མོའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྟ་མཆོག་གིས་གསུངས་པ། ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་འོ། ། ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་སོ། ། ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་ཡི་གེའི་སྟེ་བལྡད་ཅིང་འཆའ་བ་ནི་ཟ་བ་སྟེ་བག་ཆགས་ལའོ། ། དེ་རྣམས་སུ་འབར་བ་སྟེ་གཏུམ་མོའི་མེ་མྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་གིས་སོ། །

If it is asked how it is that, even though the faultless accomplishment of yoga is here established as being inexpressible, the omniscient one and so forth would also become inexpressible: it is because it is like dependent origination. Just as mental engagement and so forth, and individual mental engagement and so forth, exist in dependence upon what precedes them, yet would also be non-existent; and without that, they would not occur. Likewise, the buddhahood of yogins would not occur without absorption, and that too would be non-existent. Therefore, there is no fault in saying that even omniscience itself does not exist. Nevertheless, there is the mere performance of the sublime activity of the tantra that serves as the basis for the enjoyment of sentient beings; otherwise, it would become the view of non-sublime, hostile agents such as the non-Buddhists. In particular, the statement that "there is no awakening" is explained in that same way. Thus, the words of the detailed explanation of the summarized words previously mentioned are spoken: from "the qualities of Caṇḍālī" and so forth, up to "all," they are easy to understand. Likewise, the Supreme Horse (Hayagrīva) spoke: "from all sides" and so forth; "from all sides" refers to the aspect of the self. "Small" refers to the action of misdeeds. "Eating" refers to the letter sa; chewing and biting is "eating," which refers to the latent tendencies. In those, it blazes; the fire of Caṇḍālī in a swift instant.

ཕ་རོལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པ་རའི་དོན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གཏུམ་མོས་མེར་བསྲེགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕག་མོའི་རིགས་ལས་བྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་གསུངས་པའི་ཕག་མོའི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་དེའི་ལྷག་མའི་ཡེ་ཤེས་དེར་རིགས་གཏུམ་མོའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཁྱད་མེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་པ། ཟླ་བའི་རྩིས་སུ་སྐར་མ་དག། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གནམ་སྟོང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཟད་པའི་ཟླ་བ་དེའི་དངོས་པོ་ཙམ་ནི་ཟླ་བའི་རྩིས་སོ། ། སྐར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་སྲོང་བདུན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་ཙམ་མོ། ། དེའི་དུས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པའི་དུས་སོ། ། དེའི་ཚེ་སླར་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ལྷག་མའི་དངོས་པོ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ཎའི་ཡི་གེ་བཤད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྐར་མའི་བདག་པོ་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཧཾ་གི་ཡི་གེ་དེར་ཆ་ཤས་འཕེལ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སྐར་མ་ལྟ་བུ་ནི་བདེ་བ་ཙམ་མོ། ། དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་བྱ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་གང་གིས་དེ་ཞུ་བ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་འབྱིན་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྲུང་བའི་སྔགས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

The term "going beyond" (pāra) signifies the meaning of pāra. Thus, by being incinerated by the fire of caṇḍālī, the form of wisdom (jñāna-rūpa) is the meaning of what is called "the wisdom-being" (jñānasattva), in which all habitual tendencies (vāsanā) are exhausted. Therefore, the phrase "arisen from the family of Vārāhī" refers to the syllables of Vārāhī taught in the second chapter; therein, the remaining wisdom is the family. This is the meaning of "inexpressible," being no different from the wisdom of caṇḍālī. Thus, the yoga by which this is generated is taught: "The stars in the calculation of the moon." Just as the moon at the end of the month, when the new moon (amāvāsya) is without distinction, is the mere entity of the moon's calculation, so too are the "stars" the seven sages and so forth, which are merely appearances. At that time, just as it is, is the time when all conceptualizations and the like are incinerated. At that moment, it arises again from the mere entity of the remainder of thorough knowledge; by that, the syllable ṇa is explained. Therefore, it is called the "moon, the lord of the stars," and the intention is that the syllable haṃ is the increase of its parts. Like the stars, it is mere bliss. Thus, it should be understood as "compassion" (karuṇā); the meaning is that the yogi, whose nature is compassion, emits and completely withdraws that which has melted. This is the protective mantra of these [deities], the heroes (vīra) and heroines (vīreśvarī), taught in brief as the six. "Again," and so forth:

དགོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བྱེད་པའི་དབང་གིས་དགོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྟ་མཆོག་དང་གཏུམ་མོའི་སྲུང་བའི་གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཁོར་བའི་འདམ་རྫབ་ལས་སྒྲོལ་པའི། ། ཡང་དག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཕྱག་འཚལ། ། གཏོར་མ་སྣ་ཚོགས་མན་ངག་གི། ། འགྲེལ་པ་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། ། ད་ནི་གཏོར་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཏོར་མའི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་འབྱུང་ནང་དུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། ། འདིའི་རྒྱས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཇི་ལྟའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཅི་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ། མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པར་གསུངས་པའི་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་སྐུར་དམིགས་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་འཛིན་པ་པོ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྷའི་དབང་པོ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། གོ་ཆ་ལ་སོགས་སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གོ་ཆའི་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་སུ་སྲུང་བ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །

Regarding the "definition of the purpose," it should be understood that it becomes a mere definition of the purpose by virtue of the function explained previously; all the remainder is easy to understand. This concludes the explanation of the twenty-second chapter, which extensively teaches the ritual of unsurpassed awakening through the mantras of the armor-protection of Hayagrīva and Caṇḍālī, from the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of Yoginī tantras. Homage to the authentic Vajradhara, who delivers one from the mire of saṃsāra. I shall now explain the commentary on the various instructions for the torma offering. Now, the explanation of the twenty-third chapter, concerning the suchness of the torma and so forth, is spoken: "Then, the suchness of the torma," and so on. The phrase "having entered within the source of phenomena" is a summary statement. Since its detailed explanation will follow, it possesses an outer and inner nature. In that way, the ritual should be performed according to the sequence of the "manner in which it is." As for the question "having done what?", it is said: "the ḍākinīs"; one should visualize the body of the Ocean of Ḍākinīs as it will be taught in the fiftieth chapter. The "Lord of Yogis" is the holder of the supreme yoga of all yogas, just as Indra is the supreme king of all gods. "Protection such as the armor" means that one should act exactly as the protection was taught in the chapters on the armor mantras.

སོགས་པའི་སྒྲས་ར་བ་དང་གུར་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་དུ་གོམས་པས་སྐད་ཅིག་གིས་དམིགས་པར་བྱའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབས་པ་གང་ཕྱིས་ཡང་ཐམས་ཅད་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་པས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་དམིགས་པར་བྱའོ། ། པདྨའི་སྣོད་ནི་གཞག་པར་བྱ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལའོ། ། ཇི་ལྟར་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་རྫས་གཞག་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། རྩེ་མོར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གསུངས་ཏེ། མཐེབ་མཛུབ་གཉིས་ཀྱི་རྩེ་མདུད་པ་ནི་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གཉིས་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་མཉམ་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། ། ངེས་པར་གུང་མོ་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུང་མོ་དང་མིང་མེད་དང་མཐེའུ་ཆུང་གི་སོར་མོ་གསུམ་གསུམ་རྩེ་མོའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་འོག་དང་སྟེང་དང་ལྟེ་བའི་དབུས་ལས་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱ་དང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའོ། ། མཐེ་བོང་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་གཉིས་ཀྱི་དབུགས་ནང་དུ་འཇུག་པ་དང་དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བརྟན་པས་བཅིང་བར་བྱ་ཞིང་འགོག་པར་བྱའོ། ། དཔྲལ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་པ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བཅིང་བ་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དཔྲལ་བའི་དབུས་སུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བསྐྱར་ཞིང་བཟླས་པས་འཁོར་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི།

By the word "and so forth," the enclosure, the tent, and so on are also included. Then, having first familiarized oneself with meditative absorption (samādhi), one should focus for a moment. Meditative absorption is that which is accomplished by means of smoke and so forth; subsequently, all [the following] should be performed. In this way, it becomes necessary for the lords of yogins to achieve buddhahood. They, too, should focus at the beginning of all purposes. One should place a lotus vessel. "Outside" means upon the ground. Just as it is to be visualized as the inner self, likewise the substance should be placed outside as well. The rest is easy to understand. Regarding the phrase "made into a peak" and so forth, the yoni-mudrā is taught: the tips of the thumb and index finger are to be knotted so that the prāṇa and apāna are held equally in the center of the navel. "Certainly the middle finger tips" means that the three fingers—the middle, ring, and little fingers—are to be positioned in the form of tips, corresponding respectively to the lalanā, rasanā, and avadhūtī from below, above, and the center of the navel. "The thumb is the vajra" means that the breath entering and exiting both nostrils is to be firmly bound and restrained. "Placed in the direction of the forehead" means that by performing the previously explained binding, the bodhicitta reaches the center of the forehead. "Rotate by repeating and reciting" means:

སྒྲོན་མའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་བསྐྱོད་པར་བྱའོ། ། རྐང་པ་མནན་ཅིང་སྟེང་དུ་བལྟ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་འཆིང་བའི་བར་སྐབས་སུ་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་དགུག་སྟེ་བརྟན་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། སྔགས་པས་དེ་བྱས་པ་མཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་སེམས་མཉམ་པ་ལ་ཞུགས་པས་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་བོར་ཕཊ་ཅེས་སྒྲ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ་ནཱ་དེའི་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་ཐིམ་ནས་འགྲོ་བའོ། ། སྙིང་གར་ཕྱག་རྒྱ་ནི་པདྨའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡང་གཡོན་དང་གཡས་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་ག་དག་གིས་ཏེ་དེ་ཡང་འབབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། འདིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། གཡོན་དང་གཡས་པའི་ལག་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རླབས་གཉིས་བཙིར་བར་བྱའོ། ། འཁོར་བཞིན་པ་མཁའ་འགྲོ་མའི་དམ་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཁོར་བའོ། ། འོག་གི་སྒོར་མི་འགྲོ་བས་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་གྱི་བདེ་བ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་ཡི་གེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྱའོ། ། འདིའི་ཡང་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཨ་ར་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཨ་ར་ལི་བདེ་བའོ། །

The Wheel of the Lamp One should move [the breath] upward and downward like a wheel. Regarding the phrase "pressing the feet and looking upward," this refers to drawing in the downward-clearing wind (apāna-vāyu) during the interval of binding the mudrā, by means of the stable gazes. "The practitioner who does this is supreme" means that the yogi should do so while the mind has entered into equanimity. Therefore, regarding the phrase "from the sound PHAṬ at the crown," the meaning is that the indestructible sound will be heard. By the words "ten" and so forth, it is explained accordingly. All of these are to be completely gathered and go into total dissolution within the nāda. The mudrā at the heart is the lotus mudrā, which is the characteristic of the dharmadhātu, the abode of all these. Furthermore, regarding the phrase "by the union of the left and right," this refers to the left and right nostrils; their flow is the nature of the dharmadhātu. This explains the application: "with the left and right hands" means that the two waves of enjoyment (rasanā and lalanā) should be pressed. "The supreme bliss of the ḍākinī, like a wheel" means that the bodhicitta circulates together with [the winds] within all the channels, such as the life-force (prāṇa) and so forth. Because it does not go to the lower gate, the meaning is "the unshakable bliss of the continuous flow." Thus, externally as well, one should act according to the literal meaning of the syllables. The mantra for this is also taught: "OṂ ARA LI" and so forth, where "Ara-li" means bliss.

དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཧོའི་ཡི་གེ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། ཛཿཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་འགུགས་པའོ། ། ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེ་ནི་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་དབུས་སུ་གཞུག་པའོ། ། བཾ་གི་ཡི་གེ་ནི་རབ་ཏུ་འབབ་པ་འཆིང་བའོ། ། ཧོཿའི་ཡི་གེ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བདེ་བས་དགའ་བའོ། ། དེ་ལྟར་བཛྲ་ཌཱ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་འཛག་པའོ། ། ཌཱ་ཀི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ས་མ་ཡ་སྟྭཾ་དྲྀ་ཤྱ་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུགས་རྣམས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་དུས་གཅིག་ལ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའོ། ། ཧོཿའི་ཡི་གེ་ནི་དེར་རོ་མཉམ་པར་ཁྱབ་པོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་བཅུའི་རང་བཞིན་ནོ། ། གྱེན་དུ་ཁ་ཕྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། ། གཏོར་མ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་སེམས་ཐིམ་པར་བྱས་ནས་སོ། ། མཚན་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དུས་སུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིའི་སྤྱིའི་གསང་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲའི་གཟུགས་ཏེ་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དངོས་པོས་སོ། ། ཁའི་ཡི་གེ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱིས་སོ། ། དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཁཱ་ཧིའི་སྒྲ་ཐོས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་དེ་སྤོང་པས་ཁཱ་ཧི་སྒྲ་གཉིས་པའོ། །

That which arises from it is the syllable HOḤ, by way of the nature of great desire. JAḤ is the summoning of bliss. The syllable HŪṂ is the nature of all mind; it is the entry of that yoginī into the center. The syllable BAṂ is the binding of the flowing [fluids]. The syllable HOḤ is the joy through the bliss of one’s own mind. Thus, VAJRA-ḌĀKA refers to the dripping of all elements. ḌĀKINĪ refers to all the channels. SAMAYA STVAṂ DṚŚYA means that all their breaths are gathered simultaneously into the avadhūtī. The syllable HOḤ is the equal pervasion of the corpse there. Thus, VAJRA-PRAṂĀLI refers to all the vital winds and so forth being of the nature of the ten blisses. "Opening upward" means becoming fully expanded. "Offering the torma" means having caused the vital wind and mind to dissolve. "At midnight" means it should be performed at the time of the wisdom maṇḍala; that is the meaning. The general secret mantra of this is taught as OṂ KHA and so forth. The syllable OṂ is the form of the sound of all aspects, and that is by way of the entity of the dharmadhātu. The syllable KHA is by way of the perception of space. Because it devours all conceptual constructions, the sound KHĀHI is heard. Because it abandons the grasping at a self through buddhahood itself, the second KHĀHI is uttered.

དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བྱེད་དོ། ། འདིའི་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཕཊ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔགས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའིའོ། ། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་སྔགས་བརྒྱ་ལམ་ན་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པས་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་ལྡང་བར་བྱ་སྟེ་དེ་ཚེ་འཇུག་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། གཏོར་མ་དང་སྟོན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་ནི། བཅོ་ལྔ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གཏོར་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་བྱས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། གཏོར་མ་དབུས་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བས། ཆོ་ག་དང་ནི་བཅས་པས་བྱ། ། ཕྱི་རོལ་ལྷ་མོ་མཐོང་བ་ལས། ། ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་མི་འཐོབ་པོ། ། འཁོར་ལོ་ཡང་ན་དཔའ་བོ་སོགས། ། མཆོད་པ་ཡང་ནི་ལྟ་བ་སྟེ། ། བཟའ་དང་བཏུང་བ་བཟའ་ཆེན་དང་། ། བཏུང་བྱ་བལྡག་བྱ་ལ་སོགས་བྱ། ། བཟའ་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ། ། བཏུང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་། ། བཟའ་བས་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་པའོ། ། བཏུང་བྱས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འགྲོ། ། བལྡག་བྱས་ཆོས་ནི་སྟོན་པའོ། ། མཆོད་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་སྟེ། ། བདུག་སྤོས་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་བྱེད། ། དྲི་ཡིས་གཉིས་མེད་འཐོབ་པར་འགྱུར། །

Thus, by the words "all" and so forth, the yakṣas and others act according to what has been taught, arising from the nature of the mind. The support for this is the mantra hūṃ hūṃ phaṭ svāhā, which is the entry of the mantra. In that way, by briefly reciting the previously explained hundred mantras, one should perform the entering, abiding, and arising; at that time, by the mere entering, it will be spoken accordingly. Now, the ritual of the gaṇacakra is taught: "the torma and the feast," and so forth; all is easy to understand. However, such a great wheel should be performed in the very form of the maṇḍala wheel of the fifteenth [chapter]. Thus, by performing the torma-tattva and likewise the wheel, the meaning is that it is the cause of the accomplishment of Mahāmudrā. Likewise, it is also said: "The torma should be made with the yoga of the central self, together with the ritual. From seeing the outer goddesses, the accomplishment of the mudrā is not obtained. Or the wheel of heroes and so forth, and the offering is the viewing. One should perform the food, drink, great food, the drink to be consumed, the things to be licked, and so forth. By eating, omniscience is obtained; by drinking, conceptualization is abandoned. By eating, the yoga is perfected; by drinking, all accomplishments go forth. By licking, the Dharma is taught; by offering, sentient beings are tamed; by incense, wisdom is produced; by fragrance, non-duality is attained."

མེ་ཏོག་བདེ་ཀུན་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ། མར་མེས་ཡེ་ཤེས་སྐྱོབ་པའོ། ། ལྷ་བཤོས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན། ། འགེངས་བྱེད་གང་གིས་དུས་ཤེས་སོ། ། སིལ་སྙན་གྱིས་ནི་སྐད་ཀུན་གྱིས། ། ཆོས་སྟོན་བྱེད་དེ་ཕྱག་གིས་ནི། ། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས། ། ལག་པ་ཁ་སྦྱར་བས་བསམ་གཏན། ། དེ་སོགས་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ནི། ། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་གཏོར་མ་དང་འཁོར་ལོ་མཆོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། དཀྱིལ་འཁོར་འདོད་པ་ཀུན་སྟེར་བའི། ། ཡེ་ཤེས་ཐིག་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། འགྲེལ་པ་སླར་ཡང་བྲི་བར་བྱ། ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡི། ། གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་ཐབ་ཁུང་བྱེད། ། སློབ་དཔོན་མཆོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། ། མཆོག་གི་གོ་འཕང་སྟེར་བར་བྱེད། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བའོ། ། དེའི་ཐིག་གདབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རིམ་པས་དེ་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲེལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་མཆོད་པའི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

With flowers, all bliss is perfected; with lamps, wisdom is protected. With divine food, all sentient beings are filled; whoever knows this knows the proper time. With cymbals, the Dharma is taught in all languages. With prostration, all characteristics are fully perfected. With palms joined, concentration is attained. Such numerous qualities are exactly as taught in the tantras. This is the definitive meaning. This concludes the explanation of the twenty-third chapter, which extensively teaches the ritual characteristics of the torma and the maṇḍala offering, from the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of yoginī tantras. Having prostrated to Mañjuvajra, I shall again write a commentary on all the topics such as the wisdom lines for the maṇḍala that bestows all desires. Whoever always prepares the hearth of Viśvavajrasattva and performs the sublime offering to the ācārya will be granted the supreme state. Now, the explanation of the twenty-fourth chapter, concerning the laying of the maṇḍala lines and so forth, is spoken. Regarding the words "Then, another," and so on: the maṇḍala is the city of liberation, which bestows the supreme accomplishment. Its laying of lines shall be correctly explained according to the proper sequence. Thus, the words of the brief summary concerning the homa hearth and the offering to the ācārya are presented; the words of their detailed explanation are now spoken, beginning with "The maṇḍala," and so forth.

ཁྲུ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིའོ། ། རི་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་མེད་པའི་གནས་རྣམས་སུ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཁང་པ་དང་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ས་གཞི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བྱས་ནས་དེར་པུས་མོ་ཙམ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྐོ་བར་བྱས་ཏེ་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ལ་སླར་ཡང་དེར་དབུས་སུ་མཐོ་གང་ཙམ་བརྐོས་ནས་ཤིས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ཆུས་ཡོངས་སུ་དགང་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་བྱའོ། ། འོན་ཀྱང་ས་དེས་དེ་ལྟར་གང་བར་བྱའོ། ། ཆད་པ་དང་ལྷག་པ་སླར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རུས་སྦལ་གྱི་རྒྱབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ནུབ་དང་ལྷོ་འཕར་བ་ཤར་དང་བྱང་གཞོལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་དང་པོ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ནས་ཕྱིས་དེར་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱའོ། ། ས་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་དང་སྤྱན་དྲང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས་འདིར་ཐིག་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆ་སྐུད་པ་དང་རྡོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ཐིག་ལ་སོགས་པ་གདབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ནིའི་སྒྲར་ཟུར་གྱི་ཐིག་གཉིས་ཀྱང་བཏབ་ནས་དེ་ནས་ཚངས་པའི་ཐིག་གི་ལོགས་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷོ་དང་བྱང་དག་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཤར་དང་ནུབ་དག་ཏུའོ། ། དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོགས་གཉིས་སུ་གདབ་པར་བྱའོ། ། སར་ཡང་དེ་རྣམས་དབུས་སུ་གདབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་གདབ་པོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམས་གདབ་པོ། །

"Eight cubits" refers to the maṇḍala of the four sections. "Mountain" refers to uninhabited places; by the word "and so forth," one should also perform it in temples, houses, charnel grounds, and the like. Having thus taken possession of the site, one should dig it to a depth of about the knees in order to purify it, removing shards and other debris. Then, having dug again in the center to a depth of about one span, one should fill it with water to thoroughly examine its auspiciousness. The remainder should be done as previously described. However, the ground should be filled in such a way that any deficiency or excess is corrected. In that manner, it should be shaped like the back of a tortoise, sloping down toward the west and south and rising toward the east and north. Furthermore, having first performed the homa in that way, the maṇḍala should subsequently be drawn there. After the preliminary rites of requesting the earth deities to depart and inviting them back, the lines are laid out as described in the passage beginning with "two lines." The lines for the divisions of the maṇḍala should be struck using a cord or stone-dust. In that way, by the word "then," the two diagonal lines are also struck. Then, regarding the phrase "on both sides of the Brahma-lines," this refers to the south and north, and likewise the east and west. Regarding the phrase "thirty-two on each side," these are to be struck on both sides. "Furthermore, strike them in the center" means that in the center of those thirty-two lines, another thirty-two should be struck. In the center of those, between the two sets of thirty-two, sixty-four lines should be struck.

སླར་ཡང་དེ་དང་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་གདབ་པོ། ། སྤྱིར་ནི་འཁོར་ལོ་བཞི་པོ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོས་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ལོགས་བཞི་རྣམས་སུ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་འགྱུར་རོ། ། ཀུན་ནས་དུམ་བུ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པའི་ཐིག་ནས་བརྩམས་ནས་ཚོན་སྣ་ལྔའི་ནང་གི་མཐར་དུམ་བུ་གཉིས་བལྟ་བར་(བའོ,བྱའོ)། ། ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབ་རྣམས་གསུངས་པ། ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སློབ་དཔོན་གྱི་མཆོད་པ་དང་ཡོན་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདིར་བཤད་པ། དཀྱིལ་འཁོར་སྦྱིན་སྲེག་ལས་རྣམས་དང་། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་མཆོད་པ་རྣམས། ། སྐྱེ་བ་འདི་ལ་སྒྲུབ་པ་པོ། ། བྱས་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་བོ། ། ས་བོན་རྣམས་ལས་འབྲས་རྫོགས་པ། ། སྐུ་གསུང་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཆེ། ། འདིར་ནི་ལུས་སོགས་དག་པ་ཡང་། ། རྫས་དག་བདག་ཉིད་ཆེ་བས་སོ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་པས། ། ཀུན་རྫོབ་དག་པ་སྔོན་སོང་བས། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་གཙོ་བོ་ནི། ། ཐར་པ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའོ། ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགོས་པ་ནི། ། ཕུན་ཚོགས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་བྱེད་པ། ། དེ་ཡིས་དགོས་པ་གྱི་ནས་ནི། ། ཕྱག་རྒྱས་ལྷན་ཅིག་འགྲུབ་པའོ། ། འདི་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

Furthermore, the phrase "equal to that" means that one hundred and twenty-eight [lines] are to be laid out in the center of the one hundred and twenty-eight. Regarding the general statement, "In the four wheels," it is taught that on one side it is likewise. Thus, on the four sides, there will be one thousand and twenty-four. Regarding the phrase "sixteen sections on all sides," starting from the Brahma-line, one should observe two sections within the five-colored [paint] up to the end. The remainder and so forth are easy to understand. Now, the hearths for the homa are taught, beginning with the words "pacifying" and so forth. In that way, all the outer and inner natures are easy to understand. Thus, by the words "always the master" and so forth, the offerings and fees for the ācārya are taught. All of that is easy to understand. Here it is said: "The maṇḍala, the homa actions, and the offerings of the master—by performing these in this life, the practitioner attains Buddhahood. From seeds, the fruit is perfected; the great qualities of body, speech, and so forth are here. The purity of the body and so forth is also through the greatness of the pure substances. Through such infinite [means], preceded by conventional purity, the principal ones such as Vajradhara attain great liberation. At all times, the purpose is to accomplish all perfections; through that purpose, accomplishment is achieved together with the mudrā." The words "He spoke this" and so forth are easy to understand as before.

དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་དེ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་མཆོད་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རབ་ཏུ་མི་གནས་མྱ་ངན་ལས། ། རྒྱལ་བ་སྐུ་རྣམས་ཀུན་དུ་འགྲོ། ། མཆོག་ཏུ་གཉིས་མེད་ལ་ཕྱག་འཚལ། ། རབ་ཏུ་གནས་པ་ཀུན་རྫོབ་མཆོག། ཕྱག་འཚལ་དག་པའི་དངོས་བདག་ཉིད། ། འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། སོ་སོའི་གཟུགས་ཀྱིས་དངོས་རྣམས་ཀྱི། ། ཡང་ནི་འགྲེལ་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཤད་པར་བྱའོ། ། འཁོར་བའི་སྲིད་པ་སྒྲོལ་བ་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྲིད་པའོ། ། དེ་ལ་འདོན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཡང་དག་པར་འཁོར་བས་སེམས་ཅན་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་གཏེར་དུ་ཚོང་པ་གྲུ་གཟིངས་ལ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོར་མི་རྟག་པའི་གྲུས་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སྒྲོལ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་སྲིད་པ་སྒྲོལ་བ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །

From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs: This is the explanation of the twenty-fourth chapter, which extensively teaches the ritual characteristics of the maṇḍala lines and so forth, the hearth for the homa fire, and likewise the extensive offerings to the ācārya. Homage to the Victorious One, who is non-abiding in nirvāṇa and is omnipresent in all bodies; homage to the supreme non-dual, the pure self-nature of reality, the great aspect of clear light, who appears in the form of each and every phenomenon. Now, the explanation of the twenty-fifth chapter will be spoken. Regarding the phrase "Then, it shall be explained" and so forth: "Consecration" (rab gnas) is of two types: mundane and supramundane. That shall be explained. Regarding the phrase "The deliverer from the becoming of saṃsāra": "saṃsāra" is becoming; thus, it is the becoming of saṃsāra. If one asks why there is a need for these two types of deliverance, it is because the Lord of Yogins, by means of the cycle of saṃsāra, delivers sentient beings from their states of existence. Just as merchants who have boarded a ship cross to the other shore by means of a vessel upon the ocean, likewise the Lord of Yogins, by means of the vessel of impermanence, delivers beings to the other shore of nirvāṇa through the dharma of consecration. Therefore, he is called "the deliverer from the becoming of saṃsāra."

དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་སྨྲ་བའི་རབ་ཏུ་གནས་པ་བྱ་སྟེ་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཀུན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་རྣམས་ལ་རྒྱས་པར་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམས་སོ། ། བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྤུ་གྲི་དང་ཐུར་མ་དང་འབོལ་སྟན་དང་། དག་བྱེད་རྣམས་དང་གསེར་གྱི་ཡུ་བ་ཅན་གྱི་རྔ་ཡབ་དང་ཡན་ལག་གི་སྣོད་བྷེ་རི་དང་བུམ་པ་དང་ཌ་ཀ་རྣམས་ཏེ་བཅུའོ། ། གཞན་ཡང་ཁྲུས་ཀྱི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་གང་དགོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་བྱའོ། ། ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒྱུན་དུ་དུས་རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བྱའོ། ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་དགོས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་དུ་མ་རྣམས་སུ་རབ་གནས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། རང་བཞིན་ཞེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆེན་ནོ། ། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་མི་བདེན། དེས་ན་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་བཤད་པ། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མེད་དོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་རབ་ཏུ་ཐིམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།

Thus, the consecration of the king of Yoginī tantras, the glorious Ḍākarṇava, should be performed. Regarding the phrase "by all those things that are necessary at that time," in brief there are ten types, and in detail there are many. The ten are: a razor and a probe made of gold, a soft cushion, purifying substances, a fly-whisk with a golden handle, a bherī vessel for the limbs, a vase, and the ḍākas—these are the ten. Furthermore, one should take all the necessities for the bathing ritual and whatever is required for the activities of the maṇḍala. The thoroughly purified ācārya should always and at all times act for the benefit of others. Such is the purpose. As for the phrase "as elsewhere," the necessities for consecration and so forth are taught in various tantras such as the Tattvasaṃgraha; all of those are explained in the same way. Regarding the term "nature" (svabhāva): when all things are analyzed, they are found to be entirely unreal. If one asks, "If that is so, the term 'consecration' is a worldly phenomenon with aspects and a great cause for the equipment of merit (puṇyasaṃbhāra); how then is it unreal? If so, everything would be meaningless," the reply is: that is true, yet the nature of all phenomena does not exist. If one asks, "How then can that which has arisen become utterly dissolved?"

འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྐྱེན་ཙམ་དུ་སོ་སོར་སྣང་ངོ་། ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས། ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་དེ་བཞིན། ། རང་བཞིན་བདག་མེད་པ་ཡི་གཟུགས། ། དངོས་དང་ཡེ་ཤེས་མི་བདེན་པའོ། ། སྣང་བ་ཡང་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ། གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞག་པའོ། ། དེ་ཡིས་བདག་མེད་པ་ཡི་གཟུགས། ། སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཡོངས་ཤེས། ། དེའི་དོན་འདིར་ཡང་གང་ཟག་སྒྱུ་མ་བདག་མེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་གསུངས་པ། རབ་གནས་སྒྱུ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྒྱུ་མ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དེའི་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། ། འདིར་གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ཟག་གི་གཟུགས་སོ་སོར་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་སོ་སོར་འགྱུར། འོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཐིམ་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་མ་མཐུན་ནོ། ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན། ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེའི་ཚེ་གང་ཟག་གི་སེམས་དེ་ཉིད་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་སྟེ། བསྒོམས་པའི་རང་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །

The world-system and so forth appear individually as mere conditions for that [wisdom]. This includes both the mundane and the supramundane. Therefore, all of these have the characteristic of being illusory. As it is also said: "Through conditions, existence and nirvāṇa, The mundane and the supramundane likewise, Are forms of selflessness by nature; Entities and wisdom are unreal. Appearance, too, is unreal, Established even by persons. By that, one thoroughly knows The various illusions of the form of selflessness." Regarding this meaning, the Blessed One spoke of the illusory, selfless person in the words beginning with "The illusory consecration." For yogins, the illusory nature of the entity of the body of one's own mind—that is, the selflessness of the person—is to be grasped as the illusory form of the consecration. Here, if one asks: "If the entity of the body, the form of the person, is individually characterized by selflessness, how can the mind become individualized?" If it is argued that the mind, when all aspects have dissolved, becomes characterized by space, that is not the case. Why is it not so? The nature of the various entities of the minds of sentient beings who depend on a body is such that, at that time, the mind of the person is itself the selflessness of the nature of the body. Thus is the selflessness of the person, as well as the respective meditated tutelary deities and so forth.

དེའི་ཕྱིར་ལུགས་མའམ་ཐང་ཀ་རྣམས་སམ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དེའི་གཟུགས་སུ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་གཟུགས་རང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལས་བྱུང་བ་ཕྱི་རོལ་དུ་ལུགས་མ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པར་འཕྲོ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དེ་དུས་སུ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་གང་དང་གང་གི་ལྷ་འདིའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་སྐུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་རབ་གནས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་བཞུགས་པའི་གནས་གང་མདོར་བསྟན་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྐད་བདག་གི་ལ་སོགས་པ་ནས་བཞུགས་སོའི་བར་དུ་ཐོག་མའི་ངག་སྟེ། དེར་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་ཡང་དག་པར་གཞག་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དེས་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་འདུ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་འདིས་བྱས་པ་ཡོད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འདི་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའོ། ། གནས་གང་རྣམས་སུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་འདུ་ཤེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཨེའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་བདག་གིས་ཡང་མདོར་བསྡུས་པར་བྱེད་པ་བཤད་པ་ཨེའི་ཡི་གེར་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་པདྨའི་ལྟེ་བ་ལའོ། །

Therefore, one should perform the consecration of cast metal images, thangkas, or the sublime Dharma and so forth, in their respective forms. One’s own form, arising from one’s own yoga, radiates outward to be perceived as the cast metal images and so forth. When it is said, "at that time, having arisen in that way," it refers to the times when it arises from its own nature, and through the intentions of the various tantras of this deity, it is [visualized] as that body, and so forth; this is easy to understand. Now, the etymological definition of consecration is taught: "abiding," and so forth. Here, in the Guhyasamāja and other tantras, the location where [the deity] abides is taught in brief. From the words "Thus have I heard" up to "was abiding" is the initial statement. Therein, by way of the characteristics of phenomena and the nature of phenomena, the form of the Blessed One is perfectly established; because it has become merged as one with all phenomena, it is the perception whose nature is the aspect of great bliss. Furthermore, because the perception of teaching the various sublime Dharmas exists within the Yoga and Yoginī tantras through this [perception], all those [teachings], such as the sublime Dharma, abide in this very [place]. In which locations does it abide at all times? Thus, the perception is to be expressed here. That very [point] is taught: "the letter E," and so forth. Here, I shall explain in brief: in the letter E is the source of phenomena, the perfection of wisdom, the mudrā of the dharmadhātu, and the center of the avadhūtī lotus.

དབྱིབས་ཐོབ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྔོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་གསལ་བ་ཕྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གནས་འདིར་སུའི་རབ་ཏུ་གནས་པ་གསུངས་པ། བཾ་ཡིག་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཅིག་གི་ཚིག་གིས་མང་པོའི་ཚིག་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། ། བཞུགས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་པཾ་གི་ཡི་གེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་སྟེ་རང་གི་རིག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འོད་གསལ་བའོ། ། མའི་ཡི་གེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་གང་དྲན་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་གླེང་གཞི་རྣམས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་མུ་སྟེགས་པའི་ཁང་པ་དང་ལྷ་ཁང་དང་ཁྲོན་པ་དང་རྫིང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་ཁམས་གསུམ་དེའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། མིང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ཐོས་པ་གཅིག་པ་སྔགས་ཀྱི་དོན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་མིང་དང་སྒྲའི་ཡུལ་གཞོམ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། ། འོན་ཀྱང་བརྡའི་ཡི་གེ་སྔགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མིང་བརྗོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡི་གེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་དེ་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་བརྡའི་སྐད་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། །

Regarding the phrase "having attained the form," it means that after the yogi has first familiarized themselves with yoga until it is clear, they should subsequently take everything as the object of focus for the sake of sentient beings. Thus, in this context, the consecration of whom is taught? It is the syllable vaṃ, which is called "Vajrasattva." By using the singular form, the plural is implied, meaning "those possessing Vajrasattva." The meaning is that the consecration of those who possess various modes of abiding, such as cast statues and so forth, is the nature of Vajrasattva. Likewise, regarding the syllable paṃ, "vajra" refers to the vajra-essence, which is the luminosity of one's own intrinsic awareness, the bodhicitta. The syllable ma is the non-dual Mahāmudrā. Thus, whatever is remembered in the four vehicles and so forth, that which is consecrated is the nature of Mahāmudrā in the introductory accounts. By the word "and so forth," one should understand the dwellings of non-Buddhists, temples, wells, ponds, and so on—in short, whatever entities exist within the three realms. The phrase "by the perception of the name, that" is explained accordingly. Regarding the phrase "the meaning of the mantra is the hearing of the one," the hearing of sounds such as the indestructible object of names and words is the nature of wisdom; all of that is the form of the mantra. However, regarding the phrase "the symbolic syllables are the mantra," the form of the perception of syllables arising from the utterance of names is the indestructible symbolic language; it is taught as such.

དུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ནི་དུས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་དུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འདིའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟད་པའི་དུས་རང་དང་གཞན་རིག་པ་སྤངས་པའོ། ། དེའི་སྐབས་སུ་གང་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའོ། ། སུས་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་པའོ། ། དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཉམ་པ་ནི་འདྲ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ཁམས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་དེའི་ནང་དུ་སོན་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་རྣམས་འདིའི་ངག་དང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིག་པ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཁྱབ་བདག་གཞན་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཆོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པར་མདོར་བསྡུས་པས་བསྒྲུབས་པའི་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དབུ་མའི་ནང་དུ་སོན་པས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྷ་ག་རྣམས་སུ་རྒྱུད་ལྔ་རྣམས་རབ་ཏུ་གནས་ཏེ་བྱ་བ་ལ་སོགས་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་དང་། རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གོང་ན་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །

Regarding the terms "at the time" and "the Blessed One" and "should be known": "time" is the form of time, and "timeless" refers to the occasion of awakening, the meaning of which is the exhaustion of all phenomena, having abandoned the awareness of self and other. At that occasion, whatever is firmly established is non-abiding. It is not created by anyone. The meaning is that a single moment of all time is the "moment of awakening." Therefore, it is called "making the words of all Tathāgatas equal to the dharmadhātu." "Equal" means similar. By the word "all awakening," the element (dhātu) is meant; having actualized it, one enters into it, and thus abides in what is called the element of all Tathāgatas and all sentient beings. In that way, regarding the phrase "by the words of body, speech, and mind": having unified the bodies, speech, and minds of these [beings], it is the characteristic of the selfless knowledge and awareness of the yoginīs. "The other pervasive lord" means "not otherwise." In the Dharma Yoga Tantras and so forth, it is the perfection of selfless wisdom established in brief. By entering into the central channel of the yoginī, one is able to accomplish the awakening explained in all the tantras. Therefore, the five tantras abide within the bhagas, namely the "unexcelled" [tantras] such as Kriyā and so forth—namely, Kriyā, Caryā, Yoga, Anuttarayoga, and Atiyoga.

རྒྱུད་འདི་རྣམས་སུ་མིང་གང་གི་མན་ངག་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དབུ་མ་ལ་དམིགས་ནས་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ངག་གི་ཚིག་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་མི་བདེན་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིའི་དོན་དུ་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་བ་གསུངས་པ། བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཞུགས་པ་དེ་ལྟར་ཅི་རབ་ཏུ་གནས་པའམ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་པོ་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ནས་སོ། ། དེ་ནས་ལྷག་མ་ནི་ལན་ནོ། ། འདིར་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་བཞུགས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ནི་བཞུགས་པ་སྟེ་དེའི་གཟུགས་སུ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། ། ཅི་རབ་ཏུ་གནས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་དྲི་བའོ། ། འདིའི་ལན་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་ཅིས་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་པས་ན་འཁྲུལ་པ་ཙམ་སྟེ་འཛིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ། དོན་དམ་པ་ནི་བདེན་པ་མིན། ། འཁྲུལ་བ་ཙམ་དུ་གཞག་ནས་ནི། ། དེ་ནི་མི་བདེན་པས་བསྟན་ནོ། ། རབ་གནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་ནི། ། འདི་ནི་རང་བདག་གིས་རྣམ་བརྟགས། ། རྟོག་མེད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྟེ། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ནི་མི་བདེན་པའོ། ། དེ་ཕྱིར་རབ་གནས་སྦྱིན་སྲེག་དང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན། །

In these tantras, what is the instruction regarding the name? The Blessed One, in achieving awakening, should accomplish all of that by focusing on the Middle Way through the oral instructions of the Guru. The meaning of the words in those [teachings] is that "abiding" refers to unreal entities. For this purpose, the Blessed One himself spoke to clear away the doubts of others, beginning with the words "abiding" and so forth. The questioner, having reflected for himself, asks: "Does he abide in that way, or is he non-abiding?" The remainder is the answer. Here, if he abides in those places of abiding as the form of Vajradhara, who is the nature of all phenomena, then he is "abiding," and it is in that form that he is so described. The question is: "Is there no purpose in abiding, or is there no accomplishment even in non-abiding?" The answer to this is: since all entities are unreal, they are merely delusions; even the form of the grasper is conceptually imputed by childish beings. As it is also said: "Conventional form is unreal, The ultimate is not a [conventional] truth. Having established it as mere delusion, It is taught as being unreal. Performing consecration and fire offerings— These are conceptually imputed by oneself. The great self-nature free from thought— Vajradhara is unreal. Therefore, consecration, fire offerings, And the maṇḍala consisting of the deities..."

འཁྲུལ་ཀུན་བདག་ཉིད་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས། ། བྱས་པ་འཇུག་མེད་འཁྲུལ་རྣམས་ཀྱིས། ། དེ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་གོ་འཕང་ནི། ། འཁྲུལ་དང་འཁྲུལ་མེད་བཅོམ་པ་སྟེ། ། བསམས་པའི་དགོས་པ་འགྲུབ་པ་སྟེ། ། འཁྲུལ་ཀུན་གདུང་བ་ཆེན་པོ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་འདིར་སེམས་ཅན་འཇུག་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའི་སེམས་ཅན་དངོས་གྲུབ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུས་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡང་བཅུག་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་སྟེ། གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྒྱུད་ཀུན་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདིར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། རབ་ཏུ་བསྔགས་ཤིང་བརྒྱན་པ་སྟེ། འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ལས་དང་ལས་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་བཤད་པ། སྲིད་པའི་དབུས་སུ་ཡོངས་གནས་ནས། ། ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་རང་བཞིན་བྱ། ། ལས་རྣམས་གྲོལ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་དེ། ། སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་གཉིས་མེད། །

By the great beings who have eliminated all delusion, Action is not engaged in. Likewise, the state of omniscience Is the destruction of both delusion and non-delusion; It is the fulfillment of the intended purpose, The great torment of all delusion. Thus it is said. Therefore, regarding the phrase "having caused sentient beings to enter this tantra," it refers to the fact that by establishing those remaining sentient beings who lack accomplishment through the causes of accomplishment, and by having them perform the great equipment of merit, they attain the great equipment of wisdom; there is no doubt that they will attain accomplishment through one another. Regarding the phrase "thus, in all tantras of consecration," this refers to the Guhyasamāja and other Yoga Tantras, and likewise should be understood to apply to the Yoginī Tantras such as the Cakrasaṃvara. Here, the specific distinction of the Yoginī Tantras is stated, beginning with the words "When..." "Non-dual" means that because it is free from all necessities, there is no fault in attaining it; everything is purified by that very [nature]. Therefore, the term "action" is explained in that way. It is highly praised and adorned. Regarding the phrase "by this," it refers to the nature of self-knowing that does not abide therein, which is the action and the agent; this is worldly conduct. Likewise, it is explained here: "Abiding in the midst of existence, One should make everything the nature of bliss. The tantra itself is the liberation from actions; Existence and nirvāṇa are non-dual."

རང་རིག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། ། ཐམས་ཅད་བདེ་བར་དྲན་པར་བྱ། ། དེ་ཡིས་གཉིས་མེད་བྲལ་དམན་པ། ། སླར་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་ནི། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་རྒྱུ་ཉིད། ། འདི་ཡིས་ཐེག་པ་བསྟན་པས་སོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་འདོད་པ། ། སེམས་ནི་ངལ་བར་རབ་ཏུ་འགྲོ། ། གང་དེ་རྩོད་དུས་སེམས་ཅན་རྣམས། ། མོས་པ་དམན་ལ་སོགས་པར་འགྲོ། ། དེ་བས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བ། ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་གནས་ཀྱི་ཆོ་གའོ། ། ད་ནི་ཇི་ལྟར་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེའི་དག་པ་གསུངས་པ། གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུའི་དོན་དུ་སྟེ་དྲུག་པའོ། ། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་དག་པ་དེའི་དག་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོའི་སྟེ་དེ་གསུངས་པ། བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་སོ། ། ཕྱག་བཞི་ནི་དཔའ་བོ་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ལག་བཅངས་དང་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་སོ། ། ཞལ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གདོང་རྣམས་ཀྱི་སྟེ།

Arising from the cause of self-knowing awareness, one should remember everything as bliss. Through that, one is free from the inferiority of duality. Furthermore, the Great Vehicle of Mantra is the very cause of liberation for sentient beings; this is because it teaches the vehicle. Those who do not desire the Great Vehicle will find their minds utterly exhausted. Those sentient beings of the age of conflict will come to have inferior inclinations and so forth. Therefore, proceeding toward awakening is the certainty of the Yoga Tantras. This concludes the ritual for consecration. Now, regarding how the Blessed One taught the purity in the fifteenth chapter, he spoke of "otherness" and so forth. "All births" refers to how the Blessed One definitively taught that just as he is pure, so too is the purity of all wandering beings. Because it is the very cause of conventional expression, it should be explained out of compassion for sentient beings. "Known by authentic wisdom" is used in the sense of the cause, and is the sixth [case]. In that regard, the purity of that which is purified by authentic wisdom is the purity of the deities of the maṇḍala and so forth; this refers to the principal deity, and he spoke of it as "seventy-two" and so forth, which refers to the Yoga and Yoginī Tantras. The "four arms" refer to the arrangement of the heroes and so forth within the maṇḍala, namely the tantras of embracing, gazing, holding hands, and the two-in-two. "Faces" refers to the countenances.

ལྷན་སྐྱེས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་གསུངས་པའི་རེག་པས་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་པོ་དང་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོའི་རིགས་པས་སོ། ། བཅུ་བདུན་པའི་ཞལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ་རང་གིས་དེ་ལྟར་རོ། ། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་མིང་ནི་བརྗོད་དུ་མེད། ། འགྲོ་བར་གྱུར་པས་ཡང་བཞུད་ཅིག། ཆོས་ཀུན་ནང་དུ་སོན་པ་དང་། ། མངོན་སུམ་དུ་ནི་འདིར་གནས་སོ། ། ཞེས་སོ། ། ཞབས་གཉིས་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞབས་གཡོན་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། དེའི་ཕྱིར་གཡས་པ་མྱ་ངན་འདས། ། གཡས་བརྐྱང་གར་དུ་ཤེས་བྱ་བ། ། ལུས་དེ་རྣམས་སུ་དབྱེར་མེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ། ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྟེན་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། ཆོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བ་དང་པདྨ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། གསལ་དང་མི་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་གསལ་བ་ཉིད་དེ་གཞན་དུ་མི་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །

Regarding the "sixteen innate perfect awakenings," these are the four—contact, the Dharma body, the Enjoyment body, the Emanation body, and great bliss, along with virtue and so forth—as taught in the first chapter, categorized by the principles of small, medium, great, and very great. The seventeenth is "inexpressible," which refers to the actual nature of awakening; at that time, the meaning is that the name "awakening" is inexpressible. As it is said: "The name 'awakening' is inexpressible; having gone to the world, go again. Having entered within all phenomena, it abides here in direct perception." Regarding "the two feet are cyclic existence and nirvana": the left foot should be understood as cyclic existence, and therefore the right is nirvana. The "dance of the right leg extended" means that those bodies are indivisible. Regarding "all ornaments," these are the five mudrās and so forth. "Dharma" refers to the equipment of merit, which relies upon generosity and the like. "Dharmatā" refers to the equipment of wisdom, which is the object of that dharmatā, consisting of the mantra offerings of the yoginīs and so forth. "The remainder" refers to the complete purity of the previously explained arrangement of the world system, including the navel, the lotus, and so forth. "Clear and unclear" means that it is clear in the fifteenth chapter, whereas elsewhere it is unclear.

རྩ་བའི་སྔགས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་བརྒྱད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་དང་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་དང་གོ་ཆ་གཉིས་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྩ་བའི་སྔགས་དང་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་ཕུར་བུའི་དང་བརྡུང་བའི་དང་གནོད་མཛེས་ཀྱི་སྔགས་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་དང་གཏོར་མའི་སྔགས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱི་བསྡུས་པས་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དོན་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏེ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ལྔ་དང་ཉི་ཤུ་ལྔ་དང་དགུ་བརྒྱ་རྣམས་དང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་ལོ་བཞི་རྣམས་སུ་རྩ་རྣམས་ཉི་ཤུས་ལྷག་པའི་བརྒྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཞི་འགྱུར་དུ་འགྱུར་རོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རྩ་སླར་ཡང་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། ཁམས་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་རྣམས་ཏེ་རེ་རེ་ལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནག་པ་དང་ས་ག་དང་སྒྲོག་དང་ཆུ་སྟོད་དང་ཆུ་སྨད་ཀྱི་ཟླ་བ་བཞི་རྣམས་སུ་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་དུས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཚད་པའི་དུས་དང་དཔྱིད་དོ། །

Regarding the phrase "the root mantra and so forth," this refers to the eight-line [mantra], the forty-eight-line [mantra], the heart mantra, the near-heart mantra, the two armors, the root mantra of Vajravārāhī, the mantras of all the heroes and yoginīs, the kīla-mantra, the mantra of the hammering, and the mantras of Sumbharāja. Likewise, there are the heart mantra and near-heart mantra of Vajravārāhī and the torma mantras. Thus, in total, there are one thousand nine hundred and twenty-five. Regarding the phrase "explaining the meaning of all vehicles," this refers to the Hearer, Solitary Realizer, Great Vehicle, and Mantra Great Vehicle vehicles. According to their respective order, these consist of five, twenty-five, nine hundred, and one thousand principles, which possess the nature of cause and result. Among these, the five hundred of the Mantra Great Vehicle are called the "cause." In the four cakras, there are one hundred and twenty channels. Thus, through the divisions of body, speech, mind, and wisdom, they become fourfold. Furthermore, the twenty channels of the unsurpassed coemergent [wisdom] make five hundred. These pervade all the elements, becoming five hundred elements: wind, bile, and phlegm, with one hundred and sixty-seven for each. Likewise, the four months of Caitra, Vaiśākha, Jyeṣṭha, and Āṣāḍha are called the "wind element season," which is the hot season and spring.

འདི་རྣམས་ཀྱི་གནམ་སྟོང་བཞི་ལ་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་ཏེ་རེ་རེ་ལ་རྐང་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དམན་པ་རྣམས་སོ། ། སྔོན་གྱིས་གཅིག་སྟེ། དེ་རླུང་གི་ཆ་བཅུ་གསུམ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གྲོ་ཞུན་དང་ཁྲུམས་སྟོད་དང་ཁྲུམས་སྨད་དང་ཐ་སྐར་དང་དབྱུག་པ་ནི་བད་ཀན་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་འཕེལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མགོ་དང་རྒྱལ་དང་མཆུ་དང་གྲེ་དང་སྦོ་རྣམས་སུ་མཁྲིས་པའི་ཁམས་དང་ཁྲག་གི་ཆ་འཕེལ་བའི་དུས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཁམས་འདི་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལྔ་བརྒྱའི་བདག་ཉིད་ཅན་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཟུང་བར་གྱུར་པས་སྲོག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐིམ་ནས་འགྲོའོ། ། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པར་འགྱུར་ཏེ་དབུ་མའི་ལྷའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཁམས་དཔའ་བོ་རྣམས་སུ་འགྱུར་བས་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་སུ་རྣམ་པར་བཟུང་བར་གྱུར་པས་ཁམས་ཟད་ནས་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོའོ། ། འོན་ཀྱང་ཚེས་གྲངས་དང་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་དང་ཕྲད་པ་དང་བྱེད་པ་དང་སྦྱོར་བ་དང་གཟའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་། སྣ་ཚོགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྣ་ཚོགས་པའི་བླ་མའི་མན་ངག་གི་རྒྱུའོ། །

On the four new moon days of these [months], there are forty-seven [days], each of which is diminished by twelve quarters. The first [period] is one [day], during which the thirteen parts of wind increase. Likewise, Śrāvaṇa, Bhādrapadā-pūrvā, Bhādrapadā-uttarā, Aśvinī, and Bharaṇī are called phlegm (kapha), and they increase according to the logic previously explained. Likewise, in Mṛgaśirā, Puṣya, Maghā, Pūrvaphalgunī, and Uttaraphalgunī, it becomes the time when the element of bile and the portion of blood increase. Thus, these elements, which depend upon consciousness and consist of five hundred [units], are the resultant forms; because they are apprehended as the mantras of the maṇḍala yoginīs, the vital breath (prāṇa) also dissolves into consciousness and departs. At that time, one becomes a follower of the Great Vehicle of the Buddha-mantras, by way of the nature of the central deity. Thus, because the elements become the heroes (vīra), they are apprehended as the mantras of the heroes; once the elements are exhausted, they proceed as the nature of nectar (amṛta). However, through the logic of the lunar dates, planets, constellations, conjunctions (yoga), karana, and the movements of the planets, and also through various applications, the nature and forms of the heroes become diverse. This is the cause of the various oral instructions of the gurus of the Great Vehicle of Mantra.

དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རང་བཞིན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་རྣམ་པར་བཟུང་བས་གཉིས་སུ་མེད་པར་མངོན་པར་སངས་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཡི་ནི་ཁམས། ། སླར་ཡང་དེ་བཞིན་བད་ཀན་ཏེ། ། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་སྔགས་རྣམས་སོ། ། བཟླས་བྱ་དཔའ་མོ་ལ་སོགས་པས། ། རང་རང་དུས་སུ་ཉམས་འགྱུར་བས། ། རྒྱུད་དང་རྒྱུད་རྣམས་སུ་མཚན་ཉིད། ། དེ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ། ། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་པས། ། རྣམ་ཤེས་བྲལ་བའི་གཟུགས་སུ་ནི། ། སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཡོད། ། དེ་ལྟར་དབུ་མའི་སྦྱོར་བ་ནི། ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ལ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ནི་ཐིམ་ནས་འགྲོ། ། བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་དཔའ་བོ་རྣམས། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་གཟུགས་ཙམ་མོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་དགུ་བརྒྱ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་པདྨ་དབུས་མ་རྣམས་སུ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་དང་གཤིན་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཉི་ཤུས་ལྷག་པའི་དགུ་བརྒྱ་རྣམས་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུགས་སུའོ། ། དེ་ལྟར་དགུ་བརྒྱའི་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།

Likewise, its nature is the essence of the mind, the nature of the wisdom of the Yoginī. By apprehending that, one is awakened as non-dual; such is the meaning. Furthermore, it is said: "The elements of wind and bile, And likewise phlegm as well— In the Mantra Vehicle, these are the mantras. Through the Heroines and so forth to be recited, They undergo transformation at their respective times. The characteristics in the tantras and tantras Are attained as that very equality. As for the result, Vajradhara and the rest, In a form free from consciousness, There is no Buddha, yet there is a Buddha. Thus, the application of the Middle Way Is the characteristic of the Vajra Vehicle. The practitioner dissolves into the wisdom Of the Yoginīs. The heroes of Cakrasaṃvara and so forth Are merely the forms of the Yoginīs." Thus, the one thousand [breaths] are the nature of the Blessed One’s twelve cakras, which consist of method and insight; this is the certainty. Now, the nine hundred [breaths] are described by those whose nature is the Mahāyāna: "Furthermore, in the cakras of Vajravārāhī, in the central lotuses and likewise in the twelve cakras, there are six such as Yamī and so forth. Thus, the nine hundred plus twenty are those whose nature is method and insight. Thus, the twenty are according to the system of the Pratyekabuddhas. Thus, the nine hundred shall also be explained."

དེ་ལྟར་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དང་བློ་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགུ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། དེ་ལ་རེ་རེའི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་ནི་ལྔ་བཅུ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་མིག་གི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་གསུངས་པ། གཙུག་ཏོར་མགོ་དང་དཔྲལ་བ་དང་། ། མིག་དང་རྣ་བ་གཉིས་གཉིས་དང་། ། མཁུར་ཚོས་སྣ་ཆུ་གཉིས་གཉིས་དང་། ། འགྲམ་པ་མགྲིན་པ་རྐན་དང་ནི། ། ཕྲག་གོང་གཉིས་ཏེ་དཔུང་ལྷུ་གཉིས། ། ལག་པར་དང་ནི་མཁྲིག་མ་དང་། ། ལག་པ་མཆན་ཁུང་ནུ་མ་གཉིས། ། སྙིང་ག་ལྟེ་བ་རེ་རེ་དང་། ། རྩིབས་ལོགས་གཉིས་དང་འདོམས་གཅིག་དང་། ། མཚན་མ་གཅིག་དང་སྒོ་ང་གཉིས། ། བརླ་དང་བྱིན་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། ། རྐང་པ་གཉིས་དང་འཕོང་ཚོས་དང་། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་སྟན་གཉིས་ཏེ། ། དེ་རྣམས་ལྔ་བཅུར་མིག་གིར་འགྱུར། ། ལྟེ་བ་རུ་ནི་རྣམ་པར་བརྗོད། ། ཅེས་བྱའོ། ། མཐའ་དང་འོག་ཏུ་མངོན་བྱུང་བའི། ། གང་དུ་བལྟས་པས་འགྲོ་བ་སྟེ། ། དེ་རུ་མིག་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ། རང་བཞིན་གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་ལས། ། དེ་རྣམས་གཟུགས་ནི་ལྔ་བཅུ་པོ། ། འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་འགྲོ་བར་བྱོས། ། ཤེས་རབ་རང་བཞིན་གཟུགས་རྣམས་ནི། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཡི་གེ་ལྔ་བཅུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཆེ། ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བ་ལྷ་མོ་སྟེ། ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེས། ། བརྗོད་པ་དང་བྲལ་རྣམ་པར་ནི། ། རང་གི་མིང་ནི་ཐིམ་པར་འགྱུར། ། དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ཆེ། ། ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །

Thus, the ninefold classification consists of what are called the eye, ear, nose, tongue, body, mind, intellect, pride, and wisdom. In that regard, the method aspects of each are fifty, and likewise the wisdom aspects are also fifty. Regarding the method aspects of the eye, it is said: The crown protuberance (uṣṇīṣa), the head, and the forehead; The two eyes and the two ears; The two cheeks, the two nostrils, and the two water-channels; The two jaws, the throat, and the palate; The two shoulders and the two upper arms; The hands and the two wrists; The armpits, the two breasts, The heart, and the navel—each one; The two sides of the ribs, the perineum, The genitals, and the two testicles; The two thighs and the two calves; The two feet and the two buttocks; And likewise the two seats— These constitute the fifty of the eye. They are described as being at the navel. Wherever one looks, the world appears at the limit and below; There, the eye should be understood. From seeing the form of the nature, Those fifty forms Should be understood as the result. The forms of the nature of wisdom Are the Great Vehicle, emptiness. Through the perception of the fifty syllables, All the perfections are great. The goddess who views space Is the great self of the senses. Free from expression, in that state, One's own name is dissolved. By that, the emptiness of emptiness, The great emptiness, is in all things.

མཆོག་ཏུ་ཁྱད་འཕགས་འཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་རྣམ་གཉིས་མེད། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཡེ་ཤེས། ། རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ཙམ་དུ་ནི། ། དངོས་ཀུན་བདག་ཉིད་དུ་ནི་ཐིམ། ། འདིར་ནི་ཡེ་ཤེས་ངེས་པར་འཐོབ། ། དེ་ལྟར་མིག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་རྒྱ་ཆེ་བ་ལས་ཤེས་སོ། ། རྣ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་སྟེ། དེ་ལ་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མིག་གི་གནས་རྣམས་སུ་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་པས་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ན་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སུ་འགྲོའོ། ། རེ་རེའི་གནས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སོ་སོར་འགྱུར་ཏེ། གང་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། གང་དང་གང་གིས་གནས་སུ་ཡང་། ། ཡིད་ནི་གསལ་བར་ཀུན་སྤྱོད་པ། ། དེ་དང་དེར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཕུན་ཚོགས་བྱེད། ། སྒྲ་ཙམ་དུ་ནི་འགྲོ་བར་ནི། ། ཡེ་ཤེས་སྒྲ་ནི་དོན་ཆེན་བྱེད། ། སྔོན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་གྱུར་པས། ། ཆ་ནི་རྗེས་འབྱེད་ལ་སོགས་པའོ། ། གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དེ་བཞིན་བདག། འདུ་ཤེས་དེ་ནི་སྐྱེ་བའོ། ། དེ་ཡིས་ངེས་པ་རྟོགས་དོན་དུ། ། ལྔ་རྣམས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཤེས་རབ་ལྔ་བཅུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། ཐབས་ནི་རྐྱེན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། གནས་དེ་རྣམས་སུ་གཟུགས་བརྙན་རྣམས། ། སྟོང་ཉིད་དེ་ལྟར་གཉིས་མེད་མཐོང་། ། ཕན་ཚུན་རྒྱུ་འབྲས་བདག་ཉིད་དེ། ། ཡེ་ཤེས་ཡང་བདག་ཆོ་ག་ཆེ། ། གཟུགས་བརྙན་དང་ནི་གཟུགས་བརྙན་དུ། །

One will attain the most supreme excellence. Wisdom and the objects of knowledge are non-dual. The perfection of insight is wisdom; that which is called "consciousness" is merely the dissolution of all entities into the nature of the self. Here, wisdom is certainly attained. Thus, it is known from the extensive etymological explanation of the perfection of the eye. Regarding the description of the Mahāyāna characteristic of the ear: it consists of one hundredfold [aspects] of the nature of method and insight. Among these, method shall be explained: when one enters into the previously mentioned locations of the eye with the face turned inward, one knows the nature of all sounds and proceeds to the Dharma of the Mahāyāna. Through the perception of the measure of each individual location, they become distinct; whatever is the perception of another becomes the perception of the self. Likewise, it is said: "In whatever location the mind clearly engages, in that very place, the Great Self brings about the perfection of meditative absorption. Proceeding as mere sound, the sound of wisdom performs the great purpose. Through prior analytical investigation, the parts are distinguished and so forth. The perception of another is likewise the self; that perception is the arising. For the sake of realizing certainty through that, the five are the emptiness of space. The fifty insights are the objects of knowledge, and method is the nature of the conditions. In those locations, the reflections are seen as non-dual emptiness. They are the nature of mutual cause and effect; wisdom is also the great ritual of the self. Reflection and reflection..."

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགྲོ་བའོ། ། ཞེས་སོ། ། སྣའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་གསུངས་པ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་གནས་ལྔ་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་སྣའི་བུ་ག་རྣམས་ལྔ་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། གནས་དེ་རྣམས་སུ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བགྲོད་པར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་སུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བས་ན། གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དྲི་སྣོམ་སྟེ་ས་ལྔ་བཅུའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་བས་སོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བུ་ག་རྣམས་དེའི་ཚེ་བརྟེན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་རྣམས་སུ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་སྤྱོད་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཀུན་ནས་འཁོར་བ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། ། ལྕེའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསུངས་པ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བུ་ག་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རོ་མྱང་བ་ཟག་པའི་བདེ་བ་ལས་སོ། ། ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་རང་གིས་རིག་པ་ལས་སོ། ། འདིར་གསུངས་པ། སྣ་ཡི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། ། ལུས་ཀྱི་བུ་ག་ཆེན་པོ་རྣམས། ། སྟོང་ཉིད་སྒོར་ནི་བྱུང་བ་རྣམས། ། འཁོར་བ་རྣམས་སུ་སྒྱུ་མ་ཡི། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས། ། སྣ་ཡིས་སྣོམ་པ་གཉིས་སུ་མེད། ། ལྔ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྣམས། ། གཞུང་གི་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རོ་མྱང་བ། ། བདག་གི་བུ་ག་རྣམས་ཀྱིས་བཀང་། ། ནམ་མཁའ་རོ་ཆེན་བདག་ཉིད་ནི། ། རང་རིག་གཉིས་མེད་ཆེན་པོའོ། ། ལྕེ་ནི་རོ་ཀུན་རྩ་ཡི་ནི། ། བུ་གའི་ནང་དུ་འཕྱང་བའོ། ། སྲོག་གི་རླུང་ནི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། ། རང་བཞིན་དུ་ནི་དེ་བརྗོད་དོ། །

"The bodhisattva is the one who goes," it is said. Regarding the explanation of the perception of the Great Vehicle of the nose: through the fifty locations previously explained, the nostrils become fifty. Because the inhalation and exhalation of breath in those locations, having merged with consciousness, dissolve into the absorptions to be traversed, at that time wisdom smells the fragrance and takes on the form of the fifty stages. At that time, by relying on the apertures of emptiness, one enters into the modes of the perfections through excellent discernment. This is also the case for those dwelling throughout saṃsāra. Regarding the explanation of the Great Vehicle of the tongue: it is from the tasting of the flavor of bodhicitta through the apertures previously explained, which is the bliss of the outflows. The insight of those who have become the means is from self-awareness. Here it is said: "All the faculties of the nose, And the great apertures of the body, Arising as the gateways of emptiness, Are the nature of insight and means As illusions within saṃsāra. The smelling by the nose is non-dual; The reality of the fifty-two Is based on the certainty of the source text." Likewise: "The tasting of the flavor of bodhicitta Fills the apertures of my body. The great flavor of space itself Is the great non-duality of self-awareness. The tongue is suspended within the apertures Of all the channels of flavor. The life-wind is the movement; That is described as the nature."

ལུས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་གསུངས་པ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བུ་ག་རྣམས་རེག་བྱ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་སོན་པ་ན་སྣང་བ་མེད་པའི་ས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་འདིར་གསུངས་པ། རེག་པའི་ས་མཉམ་ཐོབ་པ་ན། ། ཐབས་ཀྱི་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ། ཤེས་རབ་རང་བཞིན་མེད་བདག་ཉིད། ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྣམ་འཇོམས་པའོ། ། རེག་པའི་ས་རྣམས་འདི་ཀུན་གྱིས། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི། ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམ་པ་སྟེ། ། རང་བཞིན་སོ་སོ་སྣང་བའོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་གསུངས་པ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བུ་ག་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་སྟེ། དེར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟེ། འདི་གསུངས་པ། ཡིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་བདག། སངས་རྒྱས་བསྐྱེད་ལ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ། མདོར་བསྡུས་པ་ནི་འབུམ་ཕྲག་ཙམ། ། དེ་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་དུ་མའོ། ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ཐེག་པ་ཆེ། ། སླར་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་སོགས། ། ཡུལ་དང་དབང་པོའི་དངོས་བདག་ཉིད། ། ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་དེའི་གཟུགས་ཅན། ། ཞེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བློ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་གསུངས་པ། སྔར་བརྗོད་པའི་བུ་ག་ལྔ་བཅུ་རྣམས་ལ་ཡིད་བརྟེན་པ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་བཞིན་བལྟ་བ་སྟེ།

Regarding the explanation of the stages of the Body Mahāyāna: when the previously mentioned apertures, which depend upon the tangible, reach their complete transformation, the stage of non-appearance is the nature of insight (prajñā). Thus, it becomes one hundredfold. As it is said here: "When the stage of the tangible is attained, it is the characteristic of the awareness of method; the nature of insight is the selflessness that utterly destroys all worlds. Through all these stages of the tangible, the arising of the world-realms is like a city of gandharvas, appearing as various individual natures." Likewise, regarding the explanation of the perception of the Mind Mahāyāna: through the previously mentioned apertures, there are the methods and insights whose nature is the objects of the mind. Thus, it also becomes one hundredfold. In that regard, the characteristic of the engagement of the mind arising from the Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā is stated as follows: "The mind is the self of wisdom and the objects of knowledge; relying upon the generation of the Buddhas, it is summarized as approximately one hundred thousand, yet its reality is manifold and vast. The Mahāyāna arising from the mind, and furthermore the Mantra Vehicle and so forth, are the actual nature of objects and faculties; they are the stainless wisdom, the embodiment of that." Similarly, regarding the explanation of the perception of the Intellect Mahāyāna: those who rely upon the fifty previously mentioned apertures view all three realms as being like a dream.

དེའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་སད་པས་ཐམས་ཅད་དྲན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདིར་ཡང་རིག་པ་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ལྡན་རྣམས་དོན་ཆེན་པོ། ། ཡིད་ཀྱིས་བལྟས་པས་འགྲུབ་པའོ། ། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་པ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལངས་པ་གཉིས། ། བློ་དངོས་བདག་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི། ། སྦྱོར་བའི་དངོས་པོ་བློ་ལྡན་པ། ། བརྒྱ་ཕྱེད་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ནི་གཟུགས། ། བརྒྱ་ཕྱེད་བློ་དང་ལྡན་པའི་མི། ། སླར་ཡང་ང་རྒྱལ་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྐྱེན་གསུངས་པ། མངོན་ཤེས་བརྒྱ་ཕྱེད་ཀྱི་ནི་གཟུགས། ། བདེ་གཤེགས་བདག་ཉིད་དུ་འཁོར་བ། ། བུ་ག་བྱང་ཆུབ་དངོས་རྣམས་ཀྱི། ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཆུའི་བདག་ཉིད། ། ལྔ་ནི་ལྔ་བཅུ་ཤེས་པར་བྱ། ། ཐ་སྙད་གཞན་གྱི་ལྔ་བཅུའོ། ། ང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ནི་གཟུགས། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཞན་དོན་ནོ། ། འགྲོ་གསུམ་སངས་རྒྱས་གཟུགས་སུ་ནི། ། བསྒོམ་པར་བྱས་པས་འཐོབ་པའོ། ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་གཞན་མིན་པར། ། མཐོང་བ་དེ་ལྟར་བདག་ལས་བྱུང་། ། ང་རྒྱལ་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ། མ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེའི་བུ་གའི་དྲ་སྦྱོར་རྣམས། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་མེད། ། ང་རྒྱལ་ཙམ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། ། སྲིད་གསུམ་སྣང་མེད་གྱུར་པས་སོ། ། འགྲོ་བ་ང་རྒྱལ་ཙམ་གྱིས་ནི། ། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིས་འཐོབ་པའོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་གསུངས་པ།

At that time, through the awakening of meditative absorption (samādhi), one remembers everything, and thus the wisdom (jñāna) regarding the intentions and so forth of sentient beings is also attained. In this way, there is a single hundred; this is intended to be called "the knowledge of all." Here, awareness (vidyā) is also taught: "For those endowed with insight, the great purpose is accomplished by looking with the mind. The conventional and the ultimate, absorption and arising—these two are the yoga of the mind and the entity of the self. The application of the wise is the entity of yoga; fifty are the form of yoga, and fifty are the wise person. Furthermore, the conditions for the Great Vehicle of pride (māna) are taught: the form of the fifty superknowledges (abhijñā) is the Sugata-nature within saṃsāra. The orifices are the actualities of awakening; the eye and so forth are the nature of water. These five should be known as fifty. The other fifty are conventional. The form of pride is awakening; it is the benefit of others for sentient beings. By meditating on the three realms as the form of the Buddha, it is attained. Body, speech, and mind are not other; seeing them thus arises from the self. Pride arises from that, through non-arising and so forth. The applications of the vajra-orifice net are the selflessness of all entities. Even pride alone is not true, for the three worlds have become non-apparent. By the mere pride of beings, the cause of bliss is attained." Thus it is said. Likewise, the perception of the Great Vehicle in the aspect of wisdom is taught:

འདིར་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་བུ་ག་ལྔ་བཅུ་རྣམས་ལ་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་ཤེས་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། འདིར་གསུངས་པ། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། དྲུག་ཅུ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་དངོས་པོའི་གཟུགས་བདག་མིན། ། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཆེ། ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དེ་ཚེ་མེད། ། སྡིག་པ་ཡི་ནི་འདུ་ཤེས་མེད། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཆེ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་བརྗོད་པའོ། ། སྐུ་གསུམ་སངས་རྒྱས་གཟུགས་བདག་ཉིད། ། སངས་རྒྱས་སོ་སོ་དངོས་གཞན་མེད། ། བུ་ག་ལྔ་བཅུ་སངས་རྒྱས་རྣམས། ། མགོ་བོ་ཕྲེང་བ་དེའི་བདག་ཉིད། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱིས་དག་པར་འགྱུར། ། འཁོར་ལོ་ཀུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། མགོ་མེད་གཟུགས་ནི་སྟོང་པ་ཆེ། ། ལྔ་བཅུ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའོ། ། དེ་ལྟར་རིམ་པས་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། བླ་མ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་སོ། ། རྨོངས་སེམས་བདག་ཉིད་མ་ཤེས་པས། ། ངུ་འབོད་དུ་ནི་འཚེད་པའོ། ། དམ་ཆོས་མ་ལུས་ཤེས་བྱས་ནས། ། ཤེས་བྱར་གྱུར་པས་ཕ་རོལ་འགྲོ། ། བསྒོམ་དང་བླ་མ་མ་མཉེས་པས། ། ཅི་ལྟར་ན་ནི་འགྲོ་བ་འཐོབ། ། ཅེས་སོ། ། ད་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་འདིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཙམ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་དེ་རྣམས་སུ་རང་བཞིན་ཙམ་སྐད་ཅིག་མའི་བདེ་བའོ། །

Here, the fifty apertures of the eight perceptions previously mentioned—the eye and so forth—become unified through the six superknowledges characterized by the wisdom of the exhaustion of defilements (āsravakṣaya-jñāna). The meaning is that this is not the actual state of a Buddha. As it is said here: "The wisdom of the exhaustion of defilements is asserted to be sixty-one. It is not the form of the actual Buddha, the self. The exhaustion of all defilements is great; at that time, all perceptions cease. There is no perception of sin; the perception of the dharmadhātu is great. This is what is described as the Mahāyāna. The nature of the Buddha is the form of the three bodies (trikāya); there is no other separate entity of a Buddha. The fifty apertures are the Buddhas; the garland of heads is their nature. Thus, one becomes purified by the mantra; she is the yoginī of all cakras. The headless form is the great emptiness; the fifty are the ocean of wisdom. Thus, it should be known through the stages, by means of serving the guru. Because the deluded mind does not know its own nature, one is cooked in the Raurava hell. Having known the sublime Dharma without exception, one who has become a knower goes to the beyond. How can one attain the state of a transmigrator without pleasing the guru through meditation?" Now, regarding the presentation of the pratyekabuddhas: here, the eighteen elements (dhātu) are the nature of bliss for a mere moment. Likewise, the object and the subject are merely the nature of momentary bliss within those.

དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྣམས་ཀྱི་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་ཐུར་དུ་སེལ་བའི་དྲན་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྣམས་ཏེ། འཕོ་བ་སོ་སོ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་ལ་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ལྔར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཉི་ཤུ་རྣམས་ཀྱི་ནི། ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདིར་འབྱུང་བ། ། ཁམས་སོགས་རང་བཞིན་གྱི་ནིའོ། ། ཁམས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རླུང་རྣམས་ཀྱི། ། བདེ་བ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་སུ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་འགྲོ་ཞིང་སྤྱོད། ། སོ་སོའི་སྒྲ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི། ། གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར། ། སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་བརྟན་བྱས་ནས། ། བདེ་གཤེགས་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། ཁམས་ཞེས་བྱ་དང་ལུས་རྣམས་སུ། ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཉམས་འགྱུར། ། གྱེན་རྒྱུ་ཐུར་སེལ་སྐབས་ཐོབ་ནས། ། གལ་ཏེ་རང་གི་སེམས་པ་དག། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་དོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཚུལ་སྤྱོད་ཡུལ། ། ཞེས་སོ། ། ད་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལྔ་གསུངས་པ། སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པ་དང་ལྟེ་བ་དང་། མགོ་བོ་དང་། སྤྱི་གཙུག་རྣམས་སུ་ཆུ་དང་མེ་དང་ས་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་སྟེ། ཁམས་ལྔ་ལྔ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་སྲོག་གི་ནུས་པ་སྟེ། ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། འདིར་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་ལྔ་རྣམས་སུ་གང་རླུང་། ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་མན་ངག་ཏུ། ། ཤཱཀྱ་སེང་གེས་གཞག་པ་སྟེ། །

Thus, regarding the twenty aspects of the upward-moving and downward-clearing winds, there are twenty modes of mindfulness. In each individual transference, the four maṇḍalas are transformed into five maṇḍalas in a single instant. Accordingly, it is said here: "In each and every instant, the twenty maṇḍalas arise; The Tathāgatas appear here, By way of the nature of the elements and so forth. The bliss of the elements, maṇḍalas, and winds Is but a single instant; As the nirmāṇakāyas of the Buddhas, They travel and act everywhere. The individual sounds abide As the very lords of the world. Having stabilized them for a mere instant, One will go to the abode of the Sugatas. In the elements and in the bodies, They perish moment by moment. When the upward-moving and downward-clearing winds Occur, if one's own mind Is not [controlled], it slays the life-force of yogins. They are the sphere of activity for all." Now, the fivefold presentation of the hearers (śrāvaka) is taught. At the heart, throat, navel, head, and crown, there are the wheels (cakra) of the assemblies of water, fire, earth, wind, and space. Through the five elements in each of these, there are twenty-five, such as the previously explained power of the life-force (prāṇa); or rather, the twenty-five suchnesses (tattva) are taught in that same way. Here it is said: "The winds in the five wheels Were established by Śākyasiṃha As the pith instructions of the hearers."

དེ་ཡི་ཚུལ་དེ་སྦས་པའོ། ། ཁམས་རབ་འཇོམས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད། ། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཆེ། ། སྲོག་གི་ནུས་པའི་དེ་ཉིད་དང་། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་སུ་བྱེད་པ། ། དེ་ནས་ནང་དུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། ཐམས་ཅད་ནས་ནི་ཐོག་མ་མེད། ། དེ་ཕྱིར་དང་པོའི་ཐོག་མ་འདི། ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་རབ་འབྱུང་བའོ། ། ཐེག་པ་བཞི་རྣམས་རབ་གསུངས་པ། ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ནང་དུའོ། ། ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག། ངེས་པར་བསྟན་པ་གསུངས་པའོ། ། སྔགས་ཀྱི་དག་པའི་དངོས་རྣམས་སུ། ། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་དོན་སྟོན་པའོ། ། ཐེག་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་བྱའི་ཕྱིར། ། མ་གསུངས་པ་ཡི་དག་པ་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་ཆོས་ཀུན་གྱི་ངེས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ལས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སོགས་པའི་མངལ་སྐྱེས་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་། ཧེ་ཡི་རྡོ་རྗེའི་ལུགས་ཀྱིས་ཏེ། ། སྔོན་དུ་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟའི་རིགས། ། ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། ། འཁོར་ལོ་ས་དང་ཆུ་དང་སྔོན། ། ཇི་ལྟར་རིག་པས་སྲེག་ཟའི་གདན། ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རླུང་ཆེན་པོ། ། སྒོམ་པ་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེ་ལྷའི་གཟུགས་ཅན་རང་གིས་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །

That method is concealed. By thoroughly subduing the elements, one attains buddhahood. The great nature of the twenty-five, the reality of the vital energy, and the activity within the world-systems are to be known internally. From the very beginning, everything is without a first cause. Therefore, this primordial beginning is the source from which all vehicles arise. The four vehicles were taught within the Vajrayāna. All vehicles are definitively taught as the Vajrayāna. In the pure entities of mantra, the meaning of the Mantrayāna is revealed. To prevent confusion regarding all vehicles, the purity that was not previously taught is now declared. This is the definitive conclusion of all treatises. Regarding the phrase "by the vajra and lotus," this refers to the power of meditative union and so forth. Through the context of the maṇḍala deities, all gods and so forth, as well as sentient beings and those who are fortunate, are born from the womb. Furthermore, according to the system of Hevajra: "First, the family of the wheel; how the deities arose; the wheel of earth and water; and how, through knowledge, the seat of fire is produced. The meditator arises just as the great wind of the deities." Thus, the source of phenomena and the bodhicitta—the drop of great passion—is the self-aware nature of the deity’s form. All sentient beings are renowned as the maṇḍala, and so forth.

ཆ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བའི་ཆ་རྣམས་ཀྱི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་དུ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཉི་མའི་ཆ་རྣམས་ཀྱི་བར་བར་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོའི་དབྱེ་བས་ཏེ། གང་ཡང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྙིང་རྗེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དགོས་པའི་ངག་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་གི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྣམས་ནི། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པའོ། ། དེ་དང་བྲལ་བས་དངོས་གྲུབ་ནི། ། འདི་དང་ཕྱི་མ་རུ་ནི་མེད། ། ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རང་བཞིན་བྱ། ། སླར་ཡང་མི་དགེ་སྤང་བར་བྱ། ། དགེ་དང་མི་དགེ་ཉམས་པར་ནི། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རབ་གནས་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཕྱག་རྒྱ་བརྡ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བདག་ཉིད་ལྷ་མོ། ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཙོ་མོ་སྟེ། ། རབ་གཏུམ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཕྱག་འཚལ། ། སུམ་ཅུ་དྲུག་རྩའི་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས། ། ཕྱག་རྒྱའི་དེ་ཉིད་དུ་གནས་མའི། ། རབ་ཏུ་རྟོགས་བྱེད་འགྲེལ་པ་ནི། ། བླ་མའི་བཀའ་ཡིས་བཤད་པར་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཤད་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "within the sixteen parts": within the parts of the moon, during the white fortnight, and likewise within the parts of the sun during the black fortnight, there are thirty-two emptinesses distinguished by short and long [vowels]. Furthermore, that emptiness of the white fortnight should be perceived as the emptiness of compassion. All the rest is easy to understand. Thus, the meaning is that all these are the causes for the accumulations of merit and wisdom, which are the necessary speech. That very point is stated: "The accumulations of merit and wisdom Are the needs of sentient beings. Without them, there is no accomplishment In this life or the next. One should make everything virtuous in nature, And again, abandon what is non-virtuous. The non-dual purpose is the exhaustion Of both virtue and non-virtue." Thus it is said. This concludes the explanation of the twenty-fifth chapter, which extensively teaches the characteristics of the rituals of consecration and purification, from the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of Yoginī tantras. [Homage to the mudrā characterized by signs, the goddess who is the nature of cause and effect, the principal one of the brief and detailed explanations; homage to the fierce Yoginī.] By means of the movements of the thirty-six channels, I shall explain the commentary that brings about the realization Of the reality of the mudrā, abiding as she does, In accordance with the command of the Guru. Now, the explanation of the twenty-sixth chapter is spoken, beginning with the words "Then, that which is to be explained," and so forth.

དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ལྷན་སྐྱེས་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལས་བྱུང་བ་མོའི་ཕྱི་དང་། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྡ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟགས་གང་གིས་ཤེས་པར་གྱུར་པ། ། ཞེས་པར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། མི་ཕྱེད་མ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྩ་སུམ་ཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིའོ། ། བཞི་ཡིས་ལྷག་པ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧེའི་རྡོ་རྗེར་གསུངས་པ་ལས་རྒྱུད་འདིར་བཞིས་ལྷག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་། མི་ཕྱེད་མ་དང་ཕྲ་གཟུགས་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རཱ་ཧུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རྩ་རྣམས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སུ་སྟེ་ལེའུ་འདི་ནས་བརྩམས་ནས་ཇི་སྲིད་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའི་བར་རྣམས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིའོ། ། རེ་རེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྩ་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པའི་སོར་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་ཏེ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྟོན་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ།

Then (tataḥ) refers to immediately following the twenty-fifth chapter, [which is] the consecration. Regarding "the mudrās that are coemergent," this refers to the characteristics of the authentic wisdom of the yoginī, which arises from coemergence and possesses the nature of the outer and inner female symbols; this is connected to the phrase, "by which sign it is known." That very point is stated: by the words "the indivisible one and so forth," the thirty-two channels that are to be explained are indicated. Regarding the phrase "explained as four in excess," this means that compared to what is taught in the Hevajra Tantra, there are four more in this tantra; thus, they become thirty-six. Furthermore, from "the indivisible one and the subtle-formed one" up to "the one who acts as Rāhu," there are thirty-six channels. This refers to those to be explained starting from this chapter up to the thirty-seventh chapter, [covering] the twelve chapters. Regarding "each one," the channels are explained in that respective manner. Likewise: The phrase "the mudrās that are a summary of the channels" is indicated by the teaching on "the fingers of the hand" and so forth. The word "again" refers to the detailed explanation. This is because it is shown as the inner nature. Thus it is said:

སོར་མོ་གཅིག་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིན་མོའམ་སྤུན་གྱིས་སྟོན་པ་ན་མདོར་བསྟན་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་རེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་སྲོག་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རེངས་པ་བཞིན་གནས་པས་སོ། ། དེའི་སོར་མོ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། ། འོག་དང་སྟེང་དུ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། བརྡ་ཡིས་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་པར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་མཐེ་བོང་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་རྣམས་ཀྱིས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་དག་གིས་དེ་ཡང་གྱེན་དུ་རེངས་པ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣ་ཚོགས་པའི་བླ་མའི་མན་ངག་གི་རིམ་བར་གནས་པར་བྱའོ། ། དེས་ཀྱང་གོ་འཕང་ཐམས་ཅད་བགྲོད་བྱ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་མི་སྤང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་མཐེ་ཆུང་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་གནས་པར་བྱེད་དོ། ། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་གནས་པར་འཕོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། མིང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་མོ་དབུས་མའི་སོར་མོ་འདིའི་བརྡ་ལན་གྱིས་བརྡའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གཏུམ་པའི་ཉི་མ་ནི་སྲོག་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །

Regarding the phrase "one should show a single finger," when a rākṣasī or a sister shows it, even a brief indication will produce the actual entity; furthermore, "stiffening" refers to the detailed explanation that the vital wind (prāṇa) remains stiff within the avadhūtī at all times. "Its two fingers" is the brief indication. "Equal above and below" is the detailed explanation, meaning that by means of the sign, the vital wind and the downward-clearing wind (apāna) are equally maintained in the avadhūtī. Furthermore, "one should show the thumb" is the sign; it means that all the channels pervade the avadhūtī. "The upward stiffening of the vital and downward-clearing winds is equal" means it is equal to the dharmadhātu. Therefore, "it should be understood through various stages" means one should abide by the stages of the various oral instructions of the Guru. By that, "the supreme state to be traversed is all" means that one must not abandon hearing, reflection, and meditation upon the various treatises of the sublime Dharma. Thus, by showing the little finger, one causes it to be fully established. This is because all the channels are established in a state of non-transference. "The nameless" refers to the sign of the middle finger of the one who shows it. "Vajra Sun" refers to the fierce sun, which is the vital wind, the very nature of great desire.

རྡོ་རྗེ་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཧེ་རུ་ཀ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ། ལ་ལ་ནཱ་སྙིང་གའི་ཆོས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་ཚིག་གིས་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་ལ་ནཱའི་སྒྲས་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་གུང་མོ་བསྟན་པའི་བརྡས། རྡོ་རྗེ་པདྨའི་རབ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་མའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་སོ། ། བདེ་བ་སྟེང་དུ་བསྐྱོད་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རླབས་གཉིས་བཙིར་བ་དག་གིས་སྟེང་དུ་འགྲོ་བའོ། ། སྲོག་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་དཔྲལ་བ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དར་དཔྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིགས་མཛུབ་དང་གུང་མོ་གཉིས་ཀྱིས་དར་གྱི་ཚུལ་དུ་དཔྲལ་བར་སྦྱར་ཏེ་འདིའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྱིས་སོ། ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བདེ་བ་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པས་དཔྲལ་བའི་ཕྱོགས་སུ་སོན་པ་སྟེ། དེར་རང་གི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་བྱུང་བས་ཀྱང་རང་གིས་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་བའོ། ། ཕྱག་རྒྱས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་ཕྱག་རྒྱའི་ས་གཞི་ནི་ལན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་བརྡས་ནི།

"Vajra" is because of relying upon the coemergent wisdom (sahaja-jñāna) which is of an indivisible nature. "The Herukas" refers to their abiding together as the identities of the Dharma, Enjoyment, and Emanation bodies. Regarding the phrase "the lalanā in the heart as the Dharma," by this term, all the channels are explained by the sound of lalanā. In that way, by the sign of showing the middle finger as the response mudrā to the threatening gesture (tarjanī-mudrā), the phrase "by the union of the vajra and lotus" means entering into equipoise with the yoginīs who possess external limbs. "Bliss is moved upward" means that by squeezing the two waves of enjoyment within the vajra path, it moves upward; this is the meaning of "the life-force (prāṇa) is moved upward." Therefore, regarding the phrase "the forehead should be shown," the "silk ribbon" (dab-phyang) refers to joining the threatening gesture and the middle finger at the forehead in the manner of a silk ribbon, through this mudrā and its response. By the upward movement of the previously explained bliss, it reaches the region of the forehead. There, "one's own awareness" (svavidyā) arises as a sign, yet through that, one's own conceptualization does not arise as anything more than that itself. "Endowed with the mudrā" is intended to mean the non-duality of emptiness and compassion. Thus, the "wheel of accomplishment" and so forth of this application are spoken of; in that way, the ground of the mudrā of saṃsāra is the response mudrā, which is the sign.

གཙུག་ཏོར་དང་ནི་ལྟེ་བར་འགྲོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བདེ་བའི་སྤྱི་གཙུག་ཛཱ་ལནྡྷ་རའི་བུ་ག་ནས་འོངས་ཏེ་ལྟེ་བའི་བར་དུའོ། ། དེ་ཡང་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རེངས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་དག་གིས་བརྟན་པར་བྱས་ནས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའོ། ། འདིའི་བྱ་བ་གསུངས་པ་མིག་དང་མེ་ལོང་དག་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་དག་གི་བརྡས། འོད་གསལ་བ་དག་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་བརྟན་པའི་སྦྱོར་བས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འབར་བར་གྱུར་པའི་ལྷའི་དབང་པོ་རྣམས་སུ་བྱེད་པས་སྐད་ཅིག་ལས་མཐོང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ལྟོ་བ་དང་ལྟེ་བ་དག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའོ། ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྩའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའོ། ། མངོན་སུམ་དུ་རྗེས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཁྲོ་གཉེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྩ་གསུམ་རྣམས་སུ་འབར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ནི་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ངག་གོ། །

"Proceeds to the crown protuberance and the navel" means that, as previously explained, it comes from the aperture of Jālandhara at the crown of the head and proceeds to the navel. Furthermore, "it should be made rigid by the two hands" means that by stabilizing the vital breath (prāṇa) and the downward-clearing wind (apāna), it remains fixed at all times. The activity of this is taught as follows: "By the signs of the mudrā and the response to the mudrā, according to the sequence of the eyes and the mirror, the clear lights are seen." This means that through the application of stabilization at the site of the navel, one sees in an instant the lords of the gods blazing throughout the entire trichiliocosm world system. Thus, through the mudrā and the response to the mudrā of the belly and the navel, the so-called "eighth consciousness"—namely, the ālayavijñāna—proceeds into the nature of the dharmadhātu. Regarding the passage beginning with "space" and so forth, it is seen through the very application of the channels. The meaning is that through direct experiential realization, it is of the nature of emptiness and compassion. The section from "frowning" and so forth up to "blazing in the three channels" is easy to understand. The phrase "in that way" is a concluding statement.

རྡོ་རྗེའི་འཁོར་ལོ་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོ་ལྔ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ལེའུར་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་འཁོར་ལོའི་མིང་རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་དེའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་སྤུན་དང་སྲིང་མོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རབ་གཏུམ་རིགས་ཀྱི་བདག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རིགས་དང་རིགས་ཅན་མ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། རབ་གཏུམ་གནས་ཀྱི་གཙོ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་རབ་གཏུམ་མོའི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་པྲའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། གང་དང་གང་བསྒོམས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྣམས་སུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་གཟུགས་དང་ཧེའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་གསལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱང་སྲིད་པར་སྐྱེས་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཙའི་ཡི་གེའི་དོན་ནི། གཡོ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

Regarding the phrase "in the Vajracakra," in the fifteenth chapter on the sādhana, among the twelve cakras, the name of the first cakra is Vajracakra. One should understand the mudrās and the responses to the mudrās—the brothers and sisters of the lords of heroes and heroines—as being of an outer and inner nature. Regarding the phrase "the Mistress of the Pracaṇḍā Family," this refers to the lords of the families of the thirty-six yoginīs who are the mudrās, as well as the families and those belonging to the families. Regarding the phrase "the Mistress of the Pracaṇḍā Abodes," this refers to the thirty-six locations, such as the pīṭhas and upapīṭhas; the natures of the yoginīs who depend upon them arise as the natures of those [abodes]. Now, the nature of the factors of awakening and the classification of the birthplaces according to the syllables of the Pracaṇḍās is taught. The phrase "extremely clear" (prakaṭa) and so forth refers to the meaning of the syllable pra. Whichever sādhana is meditated upon, it will be accomplished through the forms of the yoginīs and through Hevajra and so forth. Furthermore, these will become the culmination of extreme clarity. Regarding the phrase "the ocean of existence," because it is unstable, even the form of a Buddha is born into existence, repeatedly undergoing death and birth. Therefore, the meaning of the syllable ca is "moving phenomena."

ཇི་སྲིད་བསྒོམས་པའི་གཟུགས་བརྟེན་པར་ཡང་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཡོ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཅིའི་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་དངོས་པོ་གང་གིས་བསྟན་པར་གསུངས་པ། དེ་སྲིད་གཉིས་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་གཉིས་སུ་མེད་པས་བསྟན་པའོ། ། དེ་སྲིད་དུ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེས་ཅི་ཐོབ་པར་གསུངས་པ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ཌཱའི་ཡི་གེའི་དོན་ཉིད་དོ། ། དྲ་བ་ནི་རྩའི་ཚོགས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཡེ་ཤེས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྒྱ་མཚོར་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པས་གནས་པ་དེ་རྣམས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུས་པ་ཤར་བ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འདུས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོའི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་རིག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བུད་མེད་ཀུན་གྱི་སྒྱུ་མའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་གསུམ་རྣམས་སུ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་ཏེ་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣམས་སུ་བུད་མེད་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་ཅན་མ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

As long as the form that is the basis of meditation remains stable, it is called the "phenomenon of moving form." At what time and by what entity is that very thing taught? It is taught as the "non-dual sphere of experience" (advaya-gocara). At the time of correctly attaining the sphere of experience, it is taught as non-dual. That is how it was taught. What is attained by that? It is taught by the words "Ḍākinī" and so forth; this is the very meaning of the syllable ḍā. "Net" (jāla) refers to the collection of channels. "Gathered into the ocean of the coemergent wisdom of the Yoginīs" refers to the previously explained application of practice. In those abodes, the gathering of all phenomena arises, and the wisdom of the assembly of Yoginīs is also gathered; this is called the "gathering" itself. Yogins should understand and know this through the syllables of Caṇḍālī. "The illusory form of all women" means that, in this way, within the three syllables, everything is an illusory form. In the intended meanings of the Yoginī Tantras, which are specific entities, the meaning is that women who possess illusory forms are the nature of all Yoginīs.

དེས་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ནི་རང་གིས་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ལ་འདུན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་རང་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་གནས་ཏེ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་གཟུགས་སུ་བཤད་པའི་རང་བཞིན་མ་ལུས་པ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པར་འདོད་དེ་གང་གིས་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འོན་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་བཤད་པ་དང་ཕྱིས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྡ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། ། དེས་རྣལ་འབྱོར་མ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྦྱོར་བའི་དུས་རྣམས་སུ་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ཆུང་ངུར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་གསུངས་པ་སྟེ། དེས་བསྒོམ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པའོ། ། དུས་གང་གིས་ཞེ་ན་གསུངས་པ། །

Furthermore, regarding the so-called "bases of miraculous power" (ṛddhipāda): "miraculous power" (ṛddhi) refers to traveling through the sky. Entering the ocean of coemergent suchness (tathatā) is the yoga of self-awareness. Through the nature of all yoginīs, one becomes intent upon their mudrās. Abiding in that nature, "by this" refers to the wisdom preceded by such intent; the nature explained as the form of that wisdom, including all characteristics such as the three vehicles and so forth, is asserted to be the "bases of miraculous power." This is what is meant by "attained by which," and it is explained accordingly. However, "all" by way of the symbols of the mudrās refers to both what has been explained and what will be explained later; all those symbols are called the causes for accomplishing the siddhi of yoga. "The characteristics of generating the yoginīs" means that during the times of that application, the yoginīs will be generated. Furthermore, regarding the "maṇḍala" and so forth, just as the maṇḍala-cakra of the Cakrasaṃvara in the Laghu-tantra is taught to consist of thirty-seven [deities], so too should it be meditated upon moment by moment; this is the certainty. For what purpose is it meditated upon? It is taught by the words "consisting of thirty-seven" and so forth. "Mantra" refers to what is to be explained and what has been spoken; through the application of meditating upon that, one meditates. If one asks, "At what time?" it is taught:

མཁའ་འགྲོ་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཤིན་རྗེ་འཇོམས་མའི་བར་རྣམས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའི་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེ་འཕོ་བའི་དུས་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ལྷ་ལུས་རགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་གཅིག་གིས་ཉི་མ་གཅིག་ལ་སོགས་པས་འཕོ་བ་ཡང་རགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྲ་མོ་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྟེ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ལོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཚད་རྣམས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་གཅིག་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པའི་ཚད་ཀྱི་རྩིས་རྒྱུན་དུའོ། ། གྲངས་སུ་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ཁ་ར་སོགས་དང་དུས་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ར་ལ་སོགས་པ་དྲུག། དུས་ཚོད་དྲུག་སྟེ་དེ་ལྟར་གཞག་པར་བྱའོ། ། ལྡོག་པ་གཉིས་དག་གིས་མཚན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་གཉིས་གཞག་པར་བྱའོ། ། གཉིས་དག་བཅུ་འགྱུར་དུ་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལོ་གཅིག་གི་ཆུ་ཚོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ལ་བརྒྱད་བརྒྱད་ཐིག་ལེ་གཉིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། མདོར་བསྡུས་པས་འདིར་འགྱུར་ཏེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འབབ། དེ་ལྟར་ལོའི་ཆུ་ཚོད་རྣམས་ཀྱི་ཚད་གསུངས་པ།

From the Ḍākinī to Yamamathanī, these twelve are born from the conjunctions of the crocodile and so forth; at the time of each of their transits, the Fierce One (Caṇḍākṣī) and the others are likewise taught. As for the word "others," for the gross bodies of the gods such as Śakra and so forth, the transits in a single year and so on also become gross. Likewise, this applies to subtle beings such as flies and so forth, as well as for the generation of migratory beings and the yoginīs. That very point is stated: "In the measures of the years." This means that the years are the continuous calculation of the measure of the generation of the yoginīs. Regarding the statement on the number: "Having joined with Kha and so forth, and the seasons," this refers to the twenty-four letters beginning with Kha, and likewise the six beginning with Ra; these are the six seasons, and they should be arranged in that way. "Marked by two reversals" means that two should be placed above and below. "Having made the two tenfold" refers to the hours of a single year; for each, one should add two drops (bindus) eight times each. In brief, it becomes three flowing as one. Thus, the measure of the hours of the year is taught.

ཆུ་ཚོད་ལྔ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕོ་བ་གཅིག་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ཚོད་རེ་རེའི་ནང་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་མདོར་ན་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་ལྔས་ལྷག་པའི་བརྒྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་གཅིག་གི་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་ལ་བཅུ་ཉིས་འགྱུར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་མིག་དང་ལག་པ་མིག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉིས་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་སུམ་ཅུ་འགྱུར་རྣམས་ཏེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། མཁའ་མཁའ་རོ་དང་དུས་ཚོད་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དྲུག་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། དེ་བཞིན་དུ་ལོ་གཅིག་གི་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་བཅུ་ཉིས་འགྱུར་རྣམས་ཏེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། མཁའ་སྟོང་གཉིས་དང་བུ་ག་དེ་བཞིན་དུ། བུ་ག་དང་ནི་རི་བོ་ཞེས་ཏེ་བདུན་འབུམ་དགུ་ཁྲི་དགུ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ། དེ་ལྟར་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་རགས་པ་ཉིད་དང་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་ཡང་དུ་མ་རྣམས་ཏེ་དེས་ཏུའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་པ། གསང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩ་བའི་སྔགས་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་རྣམས་སུ་སྟེ།

Regarding the phrase "in five ghaṭikās," within each ghaṭikā of the single transits of Vajravārāhī and the others, the thirty-seven yoginīs are generated; in brief, this amounts to one hundred and eighty-five for the five [transits]. Likewise, regarding the "measure of one day," it becomes twelve times the previously explained [number]; that itself is stated as: "Sky, eye, and hand, eye," which is two thousand two hundred and twenty. Likewise, regarding the "measure of one month," it is thirty times the previously explained [number]; that itself is stated as: "Sky, sky, taste, and time, taste," which is sixty-six thousand six hundred and twenty. Likewise, regarding the "measure of one year," it is twelve times the previously explained [number]; that itself is stated as: "Sky, two empties, and apertures, likewise apertures and mountains," which is seven hundred and ninety-nine thousand two hundred. Thus, the birth of all the ḍākinīs is manifold through both coarse and subtle [levels]; the word "tu" (then/therefore) serves to emphasize this. Now, the generation of the goddesses of the maṇḍala wheel from the mantra syllables is explained, beginning with the words "secret mantra" and so forth. Regarding the phrase "in the root mantras," this refers to the forty-eight lines.

དེའི་རྐང་པ་གཉིས་གཉིས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་རྐང་པ་གཉིས་གཉིས་རྣམས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་གཅིག་ནི་རང་གི་སྔགས་ཀྱི་རྐང་པའོ། ། དེ་ལྟར་རྐང་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་སྔགས་ཁ་སྦྱོར་གྱི་བདག་ཉིད་ཡི་གེ་རེ་རེ་བར་དུ་བཅུག་པ་རྣམས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཏྲི་ནེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། རྟག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་དང་མཉམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པར་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་གསུངས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་དེ་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ནས་ཐམས་ཅད་འཆར་བའོ། ། དེ་ཡང་རབ་མཆོག་བདེ་བ་འཐོབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་དགོས་པ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་གསུམ་གང་རྣམས་སུ་གང་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འབབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་རིག་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་གིས་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་པ་རྣམས་ཟླ་བ་ལྟར་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་འདིས་སོ། ། འདི་རྣམས་འཆར་བས་ཏེ་རྟག་ཏུ་སྤྲོ་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་སྦྱོར་བས་སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "the two feet of each are equal," this refers to the two feet of each of the twenty-four yoginīs; the single mantra of the yoginīs is the foot of their own mantra. In that way, by means of the three feet, the generation of the yoginīs of the maṇḍala wheel is accomplished. Their mantras, which are of the nature of union with letters inserted between them, are taught as "Oṃ trine" and so forth, which are easy to understand. The phrase "always equal to the ocean" refers to what is taught in the Sādhana of the Ocean of Ḍākinīs in the fifty-first chapter to be explained; for the yoginīs and heroes become equal to that. Thus, abiding as the nature of insight and method, everything arises. Furthermore, regarding the phrase "one attains the supreme bliss," the purpose is to attain the supreme non-duality through the oral instructions of the guru. Whatever was explained in the three chapters, such as the twenty-third and others, all of that flows through the various directions. Through those very oral instructions, the phrase "the nature of the wisdom moon" refers to the purpose: the realization of the nature of wisdom in forms as luminous as the moon, as explained in the various treatises of the three vehicles and so forth. This is also by means of this. The meaning is that through the arising of these, and by the yoga of constant emission and withdrawal, the tens of millions of various buddhas are emitted.

དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ཅི་ལ་སྐྱེས་པ་གསུངས་པ། ཚངས་པའི་སྒོ་ང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དཔྲལ་བའི་དབུས་སུ་འཕྱང་བའི་རྩ་དགུ་པ་འགོག་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གྱེན་དུ་འབབ་པ་དེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་གཟུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་འོད་དེ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། ད་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕོ་བ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་སུ་སྔགས་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བརྗོད་པའི་དུས་ཙམ་གྱིས་ཏེ། རང་རང་གི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་དུས་རྣམས་སུའོ། ། འདིར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ཐིམ་པ་དང་བདག་ཏུ་བྱེད་པའི་རིམ་པས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཇི་ལྟར་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པས་བྱའོ། ། འོན་ཀྱང་འདིར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བརྗེས་ནས་དེས་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ནས་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་འཁོར་ལོའི་དཔའ་བོ་རྣམས་ལ་འོངས་ནས་སོ། ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གནས་སུ་བཞུད་ནས་སོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཅིར་འགྱུར་བར་གསུངས་པ། འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རང་གི་ངོ་བོའོ། ། དེས་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སོ། །

Thus, it is taught from where the light rays of the moon of primordial wisdom (jñāna) arise: the so-called "egg of Brahmā." By blocking the ninth channel that hangs in the center of the forehead, the bodhicitta flows upward; through the light rays of that [flow], form is transformed into the aspect of primordial wisdom, and thus that light is described in that way. Now, the "conduct" (samācāra) is taught, beginning with the words "conduct" and so forth. "At all times" means at the time of all these transferences. "Arising from the mantra" means at the very moment of uttering the mantra syllables, specifically during the times of one's own respective mantra syllables. Here, "conduct" should be explained through the sequence of enjoyment, dissolution, and taking as self. Furthermore, this is the activity of the eight [goddesses] such as Kākāsyā and the rest, as previously explained. Likewise, here it should be performed by Pracaṇḍā and the others. However, there are two types of conduct here: one is when Vajravārāhī, having shifted, goes to the locations of Pracaṇḍā and the others and enjoys them with all the heroes (vīra). The second is when Pracaṇḍā and the others come to the heroes of their own respective wheels. Alternatively, they all go to the location of Vajravārāhī. Regarding what results from acting in that way, it is taught with the words "gathering" and so forth. "Supreme accomplishment" (siddhi) refers to the essential nature of all phenomena. It is from the cause of the Mahāmudrā accomplishment of the worlds that arise from that.

ཡང་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདིས་བྱས་པས་བརྒྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་མཐུན་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་ལས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་འདྲ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་བཤད་དེ་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པས་བརྒྱ་ལམ་ན་བཟའ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ནི་རྒྱུ་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མེད་དེ། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་ཚིག་ཙམ་གྱི་སྐྱོན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སུ་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་མེད་དོ། ། འདིས་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་མཐུ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཆུང་ངུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་གསུངས་པ། ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་འདྲ་བའི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤཱཀྱ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་དོ། ། བཤད་པའི་སྒོའི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པས་གསུངས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འབྲས་བུ་དང་ནི་རྒྱུ་གཉིས་མེད། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གྲོལ་མཚན་ཉིད། ། རྟོག་མེད་བརྟགས་པ་ལས་གྲོལ་བ། །

Furthermore, in order to inspire confidence by stating that this has been done at all times, it was spoken in that manner, beginning with the words "perhaps." Therefore, through such conduct, the accomplishment of the concordant mudrā will be attained. Nevertheless, even at the time of performing the activity, one should cultivate intense conviction in one's own mind as the Great Mudrā. Regarding the phrase "Whatever they may be," and so forth, it is explained accordingly as a certainty. By acting in that way, the words of the non-dual eaters—though perhaps occurring only once in a hundred instances—are neither without cause nor without result. If one asks, "Why is there a fault?" it is a fault of mere words. If, however, there were a direct perception of things not previously seen, whether directly or indirectly, then at that time there would be no fault. By this, the power and capacity of the accomplished ones is demonstrated. At that time, as for the teaching on those who have not accomplished it among inferior sentient beings, it should be understood from the treatises on valid cognition (pramāṇa). For those possessing the intellect that overcomes both direct perception and inference, there is no fault in the bodhisattvas born into families such as the Śākyas, who speak such truths throughout their various birth stories (jātaka). This was spoken because the cause and result of the gateway of explanation have become unmanifest. Therefore, it is said: "The result and the cause are non-dual; this is the characteristic of the liberation of the Buddhas, free from conceptualization and the objects of conceptualization."

དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འདོད། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སྐུ་གསུམ་ནི། ། བདེ་བ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་བདག་དང་། ། ཡེ་ཤེས་ས་ནི་དངོས་གྲུབ་ཆེ། ། ཕྱག་རྒྱ་ལྷན་སྐྱེས་འདོད་པ་སྟེར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་ཡང་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོས་བདག་པོ་བྱས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བརྡ་ཡིས་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོའི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་བསྐྱེད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ལོའི་ཚད་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་མོའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་དང་རྩའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་རྒྱུས་སྡང་བར་སྤྱོད་པའི་ཚིག་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། གཏུམ་མིག་མ་ཡིན་མིག་ཕྱག་རྒྱས། ། དོན་ཆེན་མཛད་མར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ། ཐམས་ཅད་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ཆེ། ། མཆོག་མ་ཡེ་ཤེས་མཐར་འགྲོ་བའི། ། ཕྱག་རྒྱ་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་དག་གིས། ། བསྐྱེད་པ་དང་ནི་ཐིམ་རྒྱུ་མ། ། ཇི་ལྟའི་རིགས་པས་ལུང་གི་ཚིག། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱ།

"That is asserted as cause and result. The dharmadhātu and the three bodies, the bliss of the Vajra-holder, the self, the wisdom ground, and the great accomplishment—the mudrā that bestows innate desire." By such statements, the meaning is that even the result is not [merely] desired. The passage beginning with "He spoke this" is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of yoginī tantras, this is the explanation of the twenty-sixth chapter: the ritual of the characteristics of the abodes established through the mudrās and signs of the yoginīs and heroes; likewise, the presentation of the factors of awakening; the generation of all the ḍākinīs and yoginīs within the syllables of the fierce one (Caṇḍālī); the generation of the yoginīs according to the measure of their years; and the generation of the yoginīs through the mantra syllables of the principal lady of the fierce one’s own maṇḍala, the conduct of the channels, and the extensive teaching on the sphere of activity that dispels those words of hostile conduct through the accomplishment of Mahāmudrā. Having prostrated to the fierce-eyed one with the mudrā of the eye, who performs the great purpose, I shall explain the commentary on the scriptural words of the great essence of all, the supreme one who reaches the end of wisdom, through the mudrās and the responses to the mudrās, the causes of generation and dissolution, and according to the appropriate reasoning.

། ད་ནི་གཏུམ་མིག་མའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཏུམ་མིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་གཞན་དུ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པར་མ་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེར་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། ། དེར་ཅིས་མ་གསུངས་ཤེ་ན། གསུངས་པའི་མིག་གི་བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསུངས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསུངས་པ་སྟེ་སོར་མོ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མིག་གི་བརྡས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་གསུངས་པ། འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། སྣའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣའི་སྒང་རྒྱུད་ཀྱི་མཐར་རོ། ། ཕྱེད་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ཕྱེད་གྱེན་དུ་ཕྱེ་བའོ། ། ཐམས་ཅད་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུམས་པ་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་མངོན་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཀྱིས་བལྟ་བ་བཏང་བར་བྱའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གསུངས་པ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལིང་ག་ལ་སོགས་པའོ། ། རས་བལ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཉིད་དོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་འདི་བྱས་པར་གྱུར་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཟུགས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་བརྡ་དེ་བསྟན་པའོ། །

Now, the mudrās, signs, and so forth of Caṇḍākṣī are taught extensively in the twenty-seventh chapter. Regarding the passage beginning with "Then, Caṇḍākṣī," the phrase "not in other tantras" means that these were not taught in the Śrī-guhyasamāja, the Abhidhāna, and so forth. They are, however, well-known there. If one asks why they were not taught there, it is because of the passage beginning with "the signs of the eyes." "Taught" means that all mudrās were taught; all these, such as the single finger and so forth, should be understood clearly there. Regarding the explanation of the signs of the eyes, the passage beginning with "the gathering" is connected to the statement, "the mudrā of that shall be explained." "The tip of the nose" refers to the end of the nasal bridge. "Half-opened" means the eyes are opened upward halfway. "Completely opened" means they are not closed. Thus, by means of these thirty-six mudrās, one should look according to their respective modes of manifestation. Regarding the passage beginning with "In that way," the response to the mudrās is taught. "Of the deities" refers to the linga and so forth. "Cotton" means being extremely soft. The rest is easy to understand. In this way, they become the responses to the mudrās. However, by performing this, the yogis' primordial state from beginningless time proceeds entirely in the form of yoga; thus, those signs are shown.

དེ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྲངས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པ་དང་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཟླ་བའི་རྒྱུ་བར་སོན་པའི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་ལ་ལ་ནཱ་འབབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྲོག་དེར་རྣམ་པར་ཐིམ་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་འདིས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྱིས་གཡོན་པ་ནས་འབབ་པ་དེ་ལ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣའི་བུ་ག་གཡོན་པར་སོན་པའི་སྲོག་སྟེ་འཕོ་བའི་དུས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཁམས་ཀྱི་དུས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མ་གསུངས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་གྱི་སྒྲས་སྣ་གཡས་པའི་བུ་གའི་དུས་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྱི་དུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་མིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་གནས་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡའི་དགོས་པ་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་གཅིག་ཅིང་མི་གཡོ་བས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རང་བཞིན་དེ་རྣམས་སུ་ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་རྣམས་སུ་རེ་རེ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་སེམས་འབབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྩའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ། །

Regarding the phrase "in those," it is connected to the statement: "The yogis of suchness, who know suchness, shall explain the intention and the functional relationship of the mudrā and the response to the mudrā." That very point is stated: "The moon," and so forth. The "life-force" (prāṇa) that has entered the movement of the moon refers to the life-force that should be dissolved into the bodhicitta within the lalanā channel during the white fortnight. Furthermore, by means of the previously explained mudrā and response to the mudrā, that which flows from the left is called "the other"; this refers to the life-force that has entered the left nostril. At the time of the transition, this should be understood as the time of the element of the yoginīs. Although not explicitly stated, by the word "other," it refers to the times of the right nostril, which is the time of the response to the yoginī mudrā. Thus, wisdom and consciousness are said to have the nature of method and insight. If wisdom and consciousness have the nature of method and insight, one might ask: "In that case, how is it that the gaze of the eye-mudrās remains, given that the purpose of the mudrā signs is inseparability, and because they are one and unmoving?" To this, it is said: "The nature of those should be known." This is true; however, within those two—wisdom and consciousness—there is an arrangement of channels whose nature is the flow of the thirty-six minds. Each of those two possesses the nature of the channels through which the thirty-six minds flow.

དེ་རྣམས་སུ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བསམ་གཏན་དུ་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། བརྡའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། མིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འོག་དང་སྟེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕྱེད་མ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རྩ་རྣམས་ཀྱི་འོག་དང་སྟེང་རྣམས་སུ་གཉིས་གཉིས་ཧེ་རེ་རེའི་ལྟ་བས་སྦྱར་བས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་འོག་ན་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟེང་དུ་འགྲོའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྟེང་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོའོ། ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤྱོད་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་པོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་གཏུམ་མིག་མའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་ཡང་གསུངས་པ། གཏུམ་མིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། བདག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོ་བྱེད་པ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུའོ། ། སྡང་བ་ཚར་གཅོད་བྱེད་པ་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡང་བར་བྱེད་པ་མོ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མོའོ། ། རྒྱུ་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཇུག་པར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བར་སྐབས་འདིར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པར་རབ་ཏུ་གནས་ཏེ།

In those [states], one becomes stable in the concentration that thoroughly understands their characteristics. Regarding the symbolic mudrā and the response mudrā, which are taught for the sake of establishing conviction, it is said: "The eyes," and so forth. "Below and above" refers to the thirty-six channels, such as the indivisible one (abhedyā) and others, being joined in pairs by looking at each one below and above. Therefore, the wisdom (jñāna) residing below moves upward, and the consciousness (vijñāna) also moves downward from above. "All perfections" refers to the accomplishment of the Great Seal (mahāmudrā) through the investigation of all the meanings of the words. It is certain that this is the purpose to be attained by all sentient beings. Now, the arrangement of the syllables of Caṇḍākṣī and likewise the bases of miraculous power (ṛddhipāda) are taught: "Caṇḍākṣī," and so forth. "The Mistress" (īśvarī) means she acts as the sovereign in the center of these mandalas to be explained. "She who subdues the hostile" means she is the one who subdues Indra and the others, and she is the one who causes the light of wisdom to enter. By what cause the light of wisdom enters is taught as "the factors of awakening" (bodhipakṣadharma). In this interval, the yoginīs abide in the base of miraculous power of diligence, which is the primary among the thirty-seven factors of awakening.

གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་སྣང་བ་བྱེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེར་བྱ་བ་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་གཙོ་བོར་གཏུམ་མིག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གཏུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཏུམ་པའི་མིག་འབར་བས་འབར་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་བལྟ་བའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ལྷའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྩའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། རེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཌཱའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། མཁའ་འགྲོ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀྵའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། མིག་གིས་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་བརྡའི་ཆོ་གས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ལྟ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མིང་རྣམས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོན་ཀྱང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པས་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་མིང་རྣམས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་བརྡ་རྣམས་དང་།

The primary [quality] is indeed what is called the "base of miraculous power of diligence," and it is taught as such. Through that, the world is made to appear as its own nature; the meaning is that all sentient beings are to be engaged therein and are of that nature. If one asks how diligence is primary and not [the deity] Caṇḍākṣī, it is said: "Caṇḍālī" means the blazing of the fierce eyes, which is the vision of wisdom. This connects to the statement that the nature of all things and all conceptualizations of deities, which arise from the mind and intention, are brought to exhaustion. The terms "moving" and so forth refer to the meaning of the syllable ca. The terms "stiffening" and so forth refer to the meaning of the syllable ḍā. "Born of the ḍākinīs" means arising from the coemergent (sahaja). The terms "conventional" and so forth refer to the meaning of the syllable kṣa. The terms "protected by the eyes" and so forth summarize the meaning of these three syllables. The remainder is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala circle and so forth is taught: "The maṇḍala" and so forth. In the center of the maṇḍala with the characteristics previously explained, it will be explained accordingly. "By the ritual of its symbols" refers to the names of the yoginīs according to the previously explained mudrās of the views; thus, they are called by those names. However, because they follow the reverse order, they are the names of the views. How are they the symbols?

རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མིང་རྣམས་མཉམ་ཞེས་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་བྱེད་པ་དང་དགོས་པར་ཡང་ངོ་། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་སྔགས་རྣམས་སུའོ། ། དེས་ཡང་འཁོར་བར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེའི་སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཤ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་སོ། ། ད་ནི་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་གནས་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་རྣམས་སུ་རང་གི་དགོས་པ་དང་བྱེད་པ་གསུངས་པ། གད་པའི་རི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆར་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སླར་ཡང་ཉ་ཡི་ཟླ་བ་དཔྲལ་བ་རུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་ཞུ་བའི་བདག་པོའི་དུས་སུའོ། ། རི་ཆེན་པོ་ལ་ཟླ་བ་འཆར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྲལ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཆར་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཉའི་ཟླ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་དུས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་དྲ་བ་འཛིན་པ་སྤྱི་བོའི་གནས་སུ་རཱ་ཧུས་ཟས་སུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་མིག་མ་ཧུའི་ཡི་གེས་རཱ་ཧུ་བཞིན་ཏེ་དེའི་དབུས་སུ་གཏུམ་མོ་སྲར་བས་སོ། ། དེས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཟོས་ཏེ་བཟར་རྒྱུར་བྱས་པ་སྟེ།

Regarding the statement that the names of the yoginīs are equal, it says: "All have the nature of awakening," which refers to both their function and purpose. How is that so? It is said: "Born from the syllables of mantra," meaning from the natural mantras. "In cyclic existence" refers to that very same thing. Their mantras are stated as "Oṃ śada" and so forth, which are the words characterized as previously explained. Now, the specific purposes and functions of the twenty-four yoginīs, such as Caṇḍākṣī and the others, as they abide in their respective locations and so forth, are described. "On the mountain of laughter" and so on; "born at all times" means that at all times, all sentient beings arise through their own respective natures. For yogins, furthermore: "The fish-moon at the forehead" refers to the time when the master melts through the union of the vajra and the lotus. "The moon rising on the great mountain" refers to the times when the bodhicitta rises from the forehead, at which point the bliss of the full fish-moon is attained. At all those times, Caṇḍālī is described as being just so. Thus, "the web-holder is made food by Rāhu at the crown of the head" means that just as Rāhu is [consumed] by the syllable hu of Caṇḍākṣī, Caṇḍālī is cast into the center of that. Through that, one experiences the fire of the wisdom of great passion; one's own mind eats the mind, making it the food.

རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་དེ་ཉིད་ཟོས་པས་མིག་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་གཟུགས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དུས་གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཚེས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནས་ཏེ། རཱ་ཧུ་གང་། ཉི་མའི་རྗེས་འགྲོར་ངེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ཉི་མ་བར་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་གྲིབ་མས་སྐྲག་པ་ནི་རཱ་ཧུའི་འདུ་ཤེས་ཙམ་སྟེ། དེའི་ཟླ་བའི་བུ་རཱ་ཧུ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སུ་གྲགས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཟླ་བའི་ཆ་ཡིན། དེ་ཉིད་ཉི་མའི་བུ་དམན་པའོ། ། གཙོ་བོའི་གཟུགས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀའི་ཟས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རང་གི་ཞིང་སྐྱེས་མིང་རྒྱ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སླར་ཡང་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་རྣམས་སུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པ་དང་བཅུ་བཞི་པ་དང་ནུབ་པ་དང་འཆར་བའི་ཉ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཐར་གནས་གཉིས་གཉིས་དེ་ལྟར་གོ་བར་བྱ་སྟེ། རེ་རེ་ཞེས་པ་ནི་སླར་ཡང་དེའི་ནང་དུ་སོན་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མན་ངག་ཐོབ་པའི་དུས་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་རྨོངས་པའོ། ། ཧཱུྃ་ཕཊ་ཡི་གེ་མི་འདོད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨར་གང་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་གཟུང་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་མི་དྲན་པའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་རྒྱུ་མེད་ན།

By consuming that very Caṇḍālī, the eye is inexhaustible; it is intended that all yoginīs abide in the form that is inseparable from space for as long as it lasts. At what time? It is said: "on the first day." That also abides immediately after the full moon. Regarding Rāhu, it is certain that it follows the sun; thus, at the junction of the two, the sun enters into the middle. The "fear of shadows" is merely the perception of Rāhu, who is renowned among worldly people as the "son of the moon." How is he a portion of the moon? He is the inferior son of the sun, the form of the principal [deity]. Therefore, he is the food of both. In this way, all these yoginīs should be understood. Regarding the phrase "the names of those born in their own fields are extensive," this refers to all these [yoginīs] such as Caṇḍālī and the rest, who again [abide] from the first day up to the twelfth; the thirteenth and fourteenth, and the characteristics of the setting and rising of the full moon, should be understood as abiding in pairs. "Each one" refers to those who have entered therein. Thus, by the phrase "meditative concentration" and so forth, at the times when the pith instructions are obtained, the lords of yoga are deluded by being devoid of causal entities. "The syllables HŪṂ and PHAṬ are not desired" means that even in the supreme undefiled moment, one does not even remember the application of grasping the bodhicitta produced within the vajra and lotus. If there were no cause for that...

དེ་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ལྷ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཧེའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་ཟད་པས་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བའོ། ། གཟུགས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་གོང་བུ་རྣམས་ཧེའི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིར་བྱུང་བའོ། ། ཧེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ལས་ཧ་ཐོད་པའི་རྣམ་པ་བ་ཐག་གི་དབུས་སུ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་འདིའི་སེམས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་པོ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གནས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་ཧེའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འབྱུང་ངོ་། ། སྤུན་ཟླར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐོར་ལོང་དུ་གསུངས་ཏེ་པཎྜི་ཏ་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་གཏུམ་མིག་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་།

At that time, regarding the natural form: if one asks how the forms of the great deities, such as Hevajra and others, arise, it is said: "The body arisen from syllables." This means it arises from inexhaustible syllables. As for "form," it is the manifestation of the mass of one's own body as the nectar of Hevajra. Regarding the term "He," through the union of the syllable E, it flows into the avadhūtī; thus, the Ha in the form of a skull-cup appears in the center of the vadhra. At that time, the mind—which is the nature of the wisdom of one's own awareness—pervades the entire body and remains perfectly established. For that reason, at that time, all the deities who are of the nature of Vajrāmṛta, as well as Hevajra and others who are of the nature of Vajrāmṛta, arise as being of a non-conceptual nature. The phrase "those who act as siblings" and so forth is taught in a fragmentary manner to cause the paṇḍitas to be bewildered. The remainder is easy to understand. This concludes the section on the mudrās of the view regarding the characteristics of Caṇḍākṣī, the response to mudrās, the presentation of yoga, and the characteristics of the factors of awakening, from the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of Yoginī tantras.

དེ་བཞིན་དུ་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་རང་བཞིན་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་གང་བའི་རི་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་གའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འོད་ལྡན་མ་ལ་རྟག་བཏུད་ནས། ། ཡི་གེ་བརྡ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། ། དགོས་པ་ཡང་དག་རབ་སྟེར་བའི། ། རབ་ཏུ་རྟོགས་བྱེད་འགྲེལ་བཤད་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྡའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བརྗོད་པའི་ཙྪོ་མའི་བརྡ་ཡིས་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། ཇི་ལྟ་བའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བའི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་སུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ནི་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ལྷག་པར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་པའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོལ་བའོ། ། མྱུར་བ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་བརྡའི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྡ་ཕྱག་རྒྱའི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྤུན་ཟླའི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་བརྡའི་ལན་བཤད་པ། སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྐང་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་རྣམས་སོ། །

In the same way, the presentation of the letters of the names, the nature and location of the lord of the maṇḍala, and the conduct characterized by the features of the Pūrṇagiri and so forth, as well as the nature of the ritual characterized by freedom from all conceptual construction, are taught in detail. This is the explanation of the twenty-seventh chapter. Having bowed constantly to Prabhāvatī, I shall compose an explanatory commentary that brings about thorough realization, which perfectly bestows the necessary purpose regarding the characteristics of the symbolic letters. Now, the twenty-eighth chapter is spoken: "Then," and so forth. "Symbolic letters" means that through the symbolic code of uttering the letters, primordial wisdom (jñāna) is caused to enter. "According to the ritual" means that it should be correctly and thoroughly explained within the yogas of the internal self according to the sequence. Having understood that, one should proceed further; "certainly" is a term of restriction, and "by this" is the explanation. "Swiftly" refers to the yogi’s recollection of primordial wisdom and so forth; "saṃsāra" is explained in that same way. Thus, the statement "the symbolic letters have been spoken" and so forth is easy to understand. The symbolic seal letters of the yoginīs are the letters up to the thirty-sixth. Likewise, the response to the gift of the brothers, the heroes, is explained from "man" and so forth up to "marrow" and so forth.

འདི་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་བྱེད་པ་གསུངས་པ། བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་དགོས་པའོ། ། དེ་ལྟར་གང་ལས་སྐྱེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱིས་ཏེ། དུས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུ་དམིགས་པས་ཀྱང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་དགའ་བས་འཇུ་བའོ། ། དངོས་པོ་མེད་པ་དེས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཅན་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་འདིར་ཞིང་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རི་རབ་དང་འཁོར་ལོའི་ར་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། བྱེད་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དྲུག་འགྱུར་རྣམས་ཀྱིས་སའི་ཁམས་དང་དེ་ལྟར་ཡང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དྲུག་དྲུག་འགྱུར་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་སུ་བརྡ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ངེས་པར་བཤད་དོན་འཆད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཌཱ་ནི་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འཆད་ཅིང་སྟོན་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཁམས་དྲུག་གི་སྐབས་ལས་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཉིད་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་གི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

The purpose and function of these are explained by the verse beginning with "generation" and so forth. Regarding "from which it is born": it is through the element of the melted bodhicitta, which will be explained later. "At all times" refers to the thirty-six views of women, men, and so forth; by visualizing the body of Vajradhara, the various elements are melted by joy. Through that absence of substantiality, the innate (sahaja) arises for yogins by means of the thirty-six aspects of wisdom, such as the person and so forth. "In these fields" refers to Mount Meru, the perimeter of the wheel, and so forth, as previously explained. The function is explained by the passage beginning with "bodhisattvas" and so forth. "From form up to wisdom" refers to the six: form, feeling, perception, formations, consciousness, and wisdom. These become the sixfold transformations of the earth element, and likewise the sixfold transformations of water, fire, wind, space, and wisdom. Their nature and the symbols should be understood according to their respective order. "Explaining the definitive meaning" means explaining and teaching the sense of "Dā is the person" through conceptual analysis; however, in the context of the six elements, the very perception of the elements is the form of the elements of the heroes (vīra) and heroines (vīreśvarī).

དེ་ལྟར་རེ་རེའི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་སྟེ། འོད་ལྡན་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ཅན་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡི་གེ་བཤད་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། མཁའ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྣམས་སུ་གྱུར་པ་དང་དེའི་དུས་ཀྱིའོ། ། ད་ནི་འོད་ལྡན་མའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ལས་སྐྱེ་བའི་རིགས་པས་ངེས་པའི་ཚིག་བསྐྱེད་པ་གསུངས་པ། དེའི་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བདེ་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་འདིའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་སྟེ་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་འོད་ཟེར་ནི་ནུས་མཐུའོ། ། དེ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་བསྒྲུབས་ནས་སོ། ། དེ་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཌཱ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཤེས་པའོ། ། དེ་ལྟར། བདེ་བ་ཀུན་གྱི་གནས་ལ་བཞུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འོད་གསལ་བ་རྣམས་སུ་སྟེ་དེའི་གནས་ལ་བཞུགས་པ་མོའོ། ། སླར་ཡང་རེ་རེའི་གསུངས་པ་རབ་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། པྲའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྷའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་པའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། རྣོན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏཱིའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། དེ་ཉིད་བཤད་པ།

Regarding the phrase "within each one," this refers to the center of the ḍākinīs of the elements. "The radiant one, the embodiment of wisdom" refers to the perceptions explained by the letters that are about to be discussed. "Sky-farer" refers to the heart mantras of those ḍākinīs of the elements and their respective times. Now, the etymological generation is taught through the logic of arising from the source of the letters of the Radiant One, from the words "her rays of light" up to "the abode of bliss." This is the summarized meaning. Furthermore, "her light" refers to the interior of all these, by way of the term "sky-farer." Therefore, "her rays of light" are the power and capacity. These are established as the thirty-six wisdoms characterized by the superknowledges. If one asks why, it is said: "the ḍā-born person of those previously explained," and so forth, which means knowing the intentions of their respective hearts. Thus, "abiding in the abode of all bliss" means that through the intentions of their respective hearts, the mind also abides in the abode of all bliss, which are the clear lights. Again, "the supreme vision of each one" and so forth is the meaning of the letter pra. "Meditation" and so forth is the meaning of the letter bha. "Vajra" and so forth is the meaning of the letter pa. "Sharp" and so forth is the meaning of the letter tī. That very point is explained:

གནད་དང་གནད་རྣམས་སུ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ་གཙུག་ཏོར་ལ་སོགས་པའི་མཚམས་རྣམས་དང་སྤྲོ་བའི་གནས་རྣམས་སུའོ། ། དེ་རྣམས་སུ། སྒོ་བརྩེགས་མཐའ་ནས་བཟུང་ནས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནད་ཀྱི་བུ་གའི་ནང་དུ་སོན་པ་རྣམས་སུ་འོད་ལྡན་མའི་རེག་པའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་རྩ་རྣམས་ཏེ། དེ་འོད་ལྡན་མ་སྙིང་པོར་བཤད་པ་མཁའ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཡོན་ཏན་གང་གི་རྐྱེན་གྱིས། ཡང་དེ་ཉིད་བྷའི་ཡི་གེས་གསུངས་པ། སྒོམ་པའང་རྣམ་རྟོག་བདག་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདྲེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་བསྒོམ་པ་ཡང་སྤངས་པས་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ས་འོག་སྦྱོར་བདག་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་ལུས་ཀྱི་སྟེང་ནི་རྩ་བ་ལ་འོག་ནི་ཡལ་གར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་ས་འོག་ནི་གནས་དང་སྟེང་གི་ཡལ་ག་ལས་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུར་སོན་པ་སྣའི་དབུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཟུང་བར་གྱུར་པས་ས་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ་དཔྲལ་བར་རོ། ། གནས་དེ་ནས་སླར་ཡང་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུ་མཚན་ཅེས་ཞུ་བ་ཏཱིའི་ཡི་གེས་བཤད་པ། རྣོན་པོ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གོམས་པས་ཏེ།

Regarding the phrase "viewing the vital points and their locations," this refers to the entire body, specifically the junctions such as the uṣṇīṣa and the sites of emanation. Within those, the phrase "starting from the end of the stacked gates" refers to those that have entered the apertures of the vital points. The channels are like those that produce the bliss of the touch of Prabhāvatī; she is explained as the essence and is perceived as the "Sky-Farer" (Khacāriṇī). By what quality is she so designated? Furthermore, that very [essence] is taught by the syllable Bha: "Meditation is also of the nature of conceptualization." This means the mind, which is of the nature of conceptualization—specifically, the conventional form whose nature is mixed with conceptual wisdom. The meaning is that by abandoning even the meditation upon that, one abides in all characteristics. How is that experienced? It is taught by the syllable: "The nature of the union of the vajra and the underworld." Here, the "upper" of the body is the root and the "lower" is the branches. At that time, the vajra and the underworld are the locations; from the upper branches, having reached the vajra-jewel and being grasped in the form of the breath of the nose, it enters the underworld, which is the forehead. From that location, it should be opened again, and the phrase "all channels" means that the seventy-two thousand channels will be pervaded. This is the meaning of "experienced at all times." Furthermore, the avadhūtī is explained as the cause of bodhicitta. "Sharp" means through uninterrupted cultivation.

བར་མ་ཆད་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་འགྱུར་བའོ། ། གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཏུམ་མོ་རབ་ཏུ་འབར་བ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་བྱས་པས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་མཐར་ཐུག་པར་སོན་པས་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། བཤད་པ་འདིས་མདོར་བསྡུས་པས་འོད་ལྡན་མའི་ཡི་གེ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་འོད་ལྡན་མ་དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དོ། ། འོད་གསལ་བར་ཐིམ་པ་ལས་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་པའོ། ། མཱཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གྲངས་སུ་བྱ་བ་རྣམས་དང་སྔོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་སུ་བྱུང་བ་ཡང་དེ་མཐོང་བས་འོད་གསལ་དུ་བཤད་པས་འགྲོལ་བའོ། ། ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འཇོག་པ་དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཏེ་འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་གྱིས་རྐང་པ་སྟེ་འོད་ལྡན་མ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཨོ་ཌྱཎ་གྱི་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་དེའི་གནས་ལ་སོགས་པར་བྱས་ནས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་ནས་སོ། ། ད་ནི་སླར་ཡང་འོད་ལྡན་མའི་བདག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྟན་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ།

That uninterrupted application is the transformation. The intention is that when one’s own inner heat (caṇḍālī) blazes intensely, all conceptual constructions (kalpa) are reduced to ashes; thus, the yogic self reaches the ultimate state of extreme clarity and becomes the nature of luminosity (ābhāsvara). By this explanation, the syllables of the Prabhāvatī are explained accordingly. In that way, regarding the "bases of miraculous power" (ṛddhipāda) for the investigation of Prabhāvatī, "man" (nara) refers to the mind. Through dissolution into luminosity, one is no longer stained by defects such as desire (rāga). "Māṃ" refers to the enumeration of the mental conceptualizations of those possessing that [nature], as well as the emergence of the classes of sentient beings produced by those who have previously [cultivated it]. By seeing that, one is liberated through the explanation of luminosity. "Sa" refers to the establishment of all forms within the nature of the three realms as the essence of awakening (bodhi); that is the miraculous power (ṛddhi), and by way of the mode of going, it is the "foot" (pāda). The meaning is the insight (prajñā) whose nature is the wisdom (jñāna) of the radiant Prabhāvatī. Thus, "in the place of Oḍḍiyāna" means having established that place and so forth according to the previously explained sequence, and having acted through the mastery of universal conduct. Now, once again, the meditation on the maṇḍala circle of the master of Prabhāvatī, as well as the detailed explanation of the brief teaching on the bases of miraculous power, the places, and so forth, is spoken.

དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་འོད་ལྡན་མའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། དེའི་དབུས་སུ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། ། རང་གི་ནུས་པས་རྣལ་འབྱོར་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་འགྲུབ་ཅེ་ན། འོ་ན་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བས་གྲུབ་པའི་སྒྲའི་རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་རྩོད་པ་དང་བཅས་སོ། ། གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གསུངས་པའོ། ། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རོ་གཅིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་སྔོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་གྲུབ་པོ། ། དེའི་ཚེ་ཡང་སེམས་ཅན་བློ་བུར་བ་རྣམས་ལ་དྲི་མ་བློ་བུར་བས་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཅིས་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སོ་སོར་སྣང་ངོ་། ། ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སེམས་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་རྩོད་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་གིས་གནས་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་དེ་གསུངས་པ། ཨོའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་སྐབས་འདིར་ཨོ་ཌྱཎ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། གང་གིས་མི་ཤེས་པ་སྤོང་ཞིང་རང་བཞིན་རང་གི་ངོ་བོ་འཐོབ་པའོ། །

This is the yoga of Prabhāvatī, as explained in the passage beginning with "the maṇḍala-cakra" and so forth. In its center, everything should be made of that very nature, according to the words "the yoga is accomplished through one's own power." If one asks, "How is that yoga accomplished?" and if it is argued that "the yoga of the word is accomplished through the application of the means of accomplishment," that is a contested point. It is the expression of another's doubt. That is true; however, what is called "yoga" is that which makes all phenomena of one taste, and that is first ascertained through [the realization of] all phenomena as impermanent, unconditioned, and so forth. Therefore, it is accomplished. At that time, for adventitious sentient beings whose minds are obscured by adventitious stains, the yoga of their intention is not accomplished. Why is that? Because under the influence of ignorance, everything appears individually in forms such as permanence and so forth. Furthermore, this is not the intention of those who have specially trained their minds. At that time, there is no dispute even regarding them. Likewise, the Blessed One’s speech also taught that accomplishment through the syllables of the names of the locations and so forth, beginning with the syllable "Oṃ." In this context, through the method of ascertaining the four syllables of the location of Oḍḍiyāna, it causes those who desire [it] to enter into the [state of] accomplishment. By this, ignorance is abandoned and one attains the essential nature of one's own being.

དེ་ལྟར་ཨེ་ཡིག་ཕྱི་མོ་འབྱུང་བའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མོའི་སྒྲའི་ཡི་གེ་བརྗོད་པས་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ཡང་སྲོག་གི་རླུང་གཡོ་ཞིང་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཟུང་བས་བརྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་བྱ་ཞེ་ན། ཌིའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། སྐར་མའི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐར་མའི་བདག་པོ་ནི་ཟླ་བ་སྟེ་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྲུབ་པ་དང་སྲུབས་པའི་དུས་རྣམས་སུ་སྲོག་གི་རླུང་གིས་མི་འཕོ་བར་བྱས་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་མཁྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བའོ། ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། དེ་ཉིད་དེའི་ཚེ་དུས་རྣམས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཆ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་རང་དང་གཞན་གྱི་ཆ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་ཅི་འགྲུབ་གང་གིས་འགྲུབ་གསུངས་པ། འདི་བདེན་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པའི་རྣམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ངག་གང་ཡིན་པ་དེ་འགྲུབ་པའོ། ། གྲུབ་པ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོའི་གཟུགས་མི་བདེན་པའི་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དེ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་གིས་ཡའི་ཡི་གེ་རྒྱས་པར་བཤད་པས་གསུངས་པ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཡ་ཡིག་དང་ནི་ཨ་ཡིག་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་རླུང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ།

Thus, the syllable E, called the "self of the source of the elements," is the indestructible wisdom (jñāna) expressed by the phoneme of the source. Furthermore, by means of the movement and vibration of the vital wind (prāṇavāyu), it is to be stabilized and thus proceeds into the state of clear light (prabhāsvara). If one asks by what reason this is so, the syllable Ḍi is taught: "The Lord of Stars" and so forth. The "Lord of Stars" is the moon; by its bodhicitta, during the times of churning and being churned, the vital wind is rendered non-transmigrating. "Of the omniscient ones" means that it becomes the non-conceptual reality of objects and subjects. "Abandoning Indra and so forth" means that the eight consciousnesses, such as the sense faculties and so on, are abandoned at that time, being free from the aspects of self and other. If one asks what is accomplished and by what means when there is such freedom from the aspects of self and other, it is said: "This is true." That which is free from the speech of expression and the expressed—the state where all things are described as false—is accomplished. Furthermore, the various forms of entities, such as the shape of a person and so forth, which are merely false delusions, are also non-existent. Moreover, in the worldly conventional sense, the Blessed One (Bhagavān) taught this by explaining the syllable Ya in detail: "Furthermore," and so forth. The "form of the syllable Ya and the syllable A" refers to the vital wind as the body of all the Buddhas.

རྐང་པའི་མཐའ་ནས་མགོ་བོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་ལུས་ཐིམ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པ་ཙམ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་རྒྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་སླར་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནའི་ཡི་གེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ནཱ་ད་ཙམ་ལ་བརྟེན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ནཱ་ད་རང་གིས་རིག་པའི་གཟུགས་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསལ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རང་འབྱུང་ཆོས་ནི་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་དུ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བློའི་རང་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། མཉམ་པའི་དུས་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཉིད་ཆོས་སུ་འབྱུང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔོན་དུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཅི་དེར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་བཞི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཨོ་ཌི་ཡ་ནའི་ཡི་གེ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོའི་ཡི་གེ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཌིའི་ཡི་གེ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུ་དག་པའི་ཡི་གེ་དང་ནཱའི་ཡི་གེ་དག་གིས་སོ། ། མིང་གི་ཡི་གེས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་བྲལ་བས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ། མི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

"From the end of the feet to the head" means that the body dissolves once again; it is for the sake of the welfare of sentient beings through the mere perception of teaching the Dharma. That itself is the detailed explanation of the letter nā among those who teach the Dharma: "All depend upon the mere nāda." This means that even the three vehicles and so forth are clearly manifest as mind-only from the form of the awareness of nāda itself. Therefore, it is said, "The self-arisen Dharma is the expression." Previously, these activities were the engagement of the nature of the intellect; even at the time of equipoise, the very forms of the Buddhas and Bodhisattvas arise as the Dharma. Therefore, "accomplished" means that all things are previously established. Why is it said that all things enter there in the form of accomplishment? It is said, "Thus, the four letters." Regarding the letters of Oḍḍiyāna in their proper order: the letter o is the nirmāṇakāya; the letter ḍi is the dharmakāya; and by the word "and so forth," the saṃbhogakāya and sahajakāya are indicated by the letters pa and nā. Since all are thus separated by the letters of the name, one becomes a Buddha through [the cessation of] subject and object and so forth. Furthermore, how is that? It is taught in that way through the detailed explanation of the miraculous power of investigation, beginning with the words "Even a human," and so forth.

མིའི་ཡི་གེས་ཡིད་དེ་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེའི་ཚེ་དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡིད་དེ་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡིད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། ། དེ་ཡང་ཡོད་པ་སྟེ་དཔྱོད་པ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་པོ་འདི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་གནས་པ་སྟེ་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབུས་སུ་སྟོན་པ་པོར་འགྱུར་བའོ། ། སྔོན་གྱི་ངག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡི་གེ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྡ་ལ་སོགས་པས་མཚན་ཉིད་རྣམས་བཅོ་ལྔ་པར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གྲོལ་བའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་གླིང་འདིར་ཐར་པའི་རྒྱུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ཅིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཀུན་བདག་སྟོང་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ལས་དགྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཐབས་གཞན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །

Through the letters of humans, the mind is of a non-conceptual nature, endowed with qualities such as the ten powers and the fearlessnesses. At that time, that very wisdom which is a part of it is the mind; just as the sky is free from clouds and the like, wisdom free from all delusion is the mind having entered the aspect of wisdom. Furthermore, that which exists—the one who causes all mundane and supramundane qualities to enter—is established by the bases of miraculous power, becoming a teacher who displays miracles and so forth in the midst of the world. In order to establish the etymological definition of the previous speech, it is said that one becomes a Buddha free from subject and object and so forth. Through the symbols of all these letters and so forth, the characteristics should be bestowed as the wheel of all qualities in the fifteenth [chapter]; this is what should be expressed. Regarding the phrase "by the cause of liberation," just as the characteristics of those who abide there, so too on this continent should it be accomplished by the cause of liberation. As for what is meant by the expression "all qualities," it is said: "There is nothing else," and so forth. "The self of all qualities is emptiness" means that all these qualities—such as the ten powers and the fearlessnesses—are the qualities of the clear manifestation of emptiness. Since there is no other method or cause for liberation from saṃsāra than being free from those qualities of emptiness that are thus clearly manifested, one should therefore accomplish various methods.

འདིར་གསུངས་པ། འཁོར་བ་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཅན། ། སྟོང་ཉིད་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བདག་ཉིད། ། དངོས་པོ་སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་སྟོང་། ། སྟོང་ཉིད་བརྗོད་པའི་སྨྲ་བོ་རྣམས། ། སྟོང་ཉིད་རང་བཞིན་ཀུན་སྔོན་དུ། ། འཁྲུལ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བདག་ལྷ། ། བྱུང་བ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ། མི་རྣམས་གང་ཟག་སྟོང་པའོ། ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གོ་འཕང་སྔགས། ། དེ་སྟོང་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེས། ། སྟོང་པ་སྟོང་ཉིད་གང་ཚེ་སེམས། ། ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། སྟོང་པ་ཏིང་འཛིན་སེམས་རྣམས་ཀྱི། ། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་མཉམ་པའོ། ། བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པོ་དངོས་གྲུབ་རྣམས། ། རྒྱུ་ནི་སྟོང་པར་འགྲོ་བ་ཡིན། ། ཞེས་མདོ་སྡེ་ལ་ལའི་འདོན་པ་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་འོད་ལྡན་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེའི་བརྡ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོ་གའི་བཤད་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ། ། ། ། སྣ་ཆེན་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། མཚོན་ཆའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བརྡ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་སྙིང་པོ་ཉིད། ། རྗེས་འཛིན་ཚར་གཅོད་བཟོད་པ་སྟེ། ། མིང་ཡིག་ལ་སོགས་དང་ལྡན་པའི། ། གཟུགས་ཅན་དེ་ཁོ་ན་རིག་མའི། ། བདག་གི་དྲན་པའི་སྔོན་སོང་བས། ། དེའི་ཡང་འགྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱ། །

Here it is said: "Saṃsāra consists of entities and non-entities; Emptiness is the nature of the movement of beings. The nature of entities is empty; Those who speak of emptiness, Are themselves empty of the nature of emptiness. The deity is the emptiness of delusion; That which arises is the great emptiness. Human beings are empty of persons. The state of universal emptiness is the mantra. That emptiness is the Buddha born in the world. When the mind is the emptiness of emptiness, It is the characteristic of the selflessness of phenomena. The emptiness of the meditative absorptions and minds Is equal to a mirage. The goal, the practitioner, and the accomplishments— The cause is the transition into emptiness." This is a summary of the recitations found in certain sūtras; furthermore, the extensive versions are taught in the Mother of the Victors and other texts. This is the definitive meaning. The remainder is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs, this is the detailed explanation of the ritual for establishing the characteristics of Prabhāvatī, the symbolic terminology, the etymologies, the lord of the maṇḍala, the conduct of the nature of the Buddha, and so forth. This is the twenty-eighth chapter. Having prostrated to Mahānāsā, The symbols of the collection of weapons, The very heart of the yoginī, The acceptance of subduing and favoring, Possessing the letters of the names and so forth, The reality of the embodied consort— Following my own memory, I shall explain its commentary.

ད་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡའོ། ། མི་འཇུག་པས་ན་མཆོག་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲོལ་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གཙོ་བོ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་སུ་གང་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པར་བྱ་བའོ། ། མཚོན་ཆའི་བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མའི་བརྡའི་དངོས་པོ་སྟེ་མཚོན་ཆ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། ། སྣ་ཆེན་མའི་མཆོག་གི་སྦྱོར་བས་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་དེའི་དབུས་སུ་སྦྱོར་བ་སྲོག་དང་རྩོལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཟུང་བར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བའི་བརྡ་དེས་ཕྱག་རྒྱ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་རླུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་འཆར་བའོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་ཕྱག་རྒྱ་གསུངས་པ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱག་གཡོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཕྱག་གཡས་པ་རྣམས་ནི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲིལ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་གཡོན་པའི་མཐེ་བོའི་ཚིགས་སུ་སྡིགས་མཛུབ་དང་གུང་མོ་དག་གི་རྩེ་མོ་རེག་ལ་དེར་གུང་མོའི་སེན་མོའི་རྩ་བར་མིང་མེད་ཡོངས་སུ་བཞག་ནས་མཐེའུ་ཆུང་ཅུང་ཟད་རབ་ཏུ་བརྐྱང་པར་གྱུར་པ་ནི་དྲིལ་བུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཁེ་ཌ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་པ་བརྐྱང་པས་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཚུལ་དུ་གཟུང་བ་ནི་ཁེ་ཌའི་ཕྱག་རྒྱའོ། །

Now, the explanation of the twenty-ninth chapter is taught, beginning with the words "Then, yoga," and so forth. "Yoga" is a symbolic term for the mudrā. It is "supreme" because it does not enter [into conceptualization] and because it is the liberator of all yogas. "The Principal" refers to that which accomplishes the wisdom similar to its own nature from beginningless time; this is what is to be explained. "The symbolic term for weapons" refers to the actual entities of the symbolic signs of weapons; these are what shall be explained. Through the supreme union of Mahāmāyā, in the center of the navel is the avadhūtī; the union within its center is that which has the nature of prāṇa and āyāma. By that symbolic term of the union that has become the object of apprehension, the yoginīs, who are of the nature of wind, arise for the mudrās that are about to be explained. Thus, the mudrās are taught here, beginning with the words "In this," and so forth. Here, the symbols of the Blessed One’s left and right hands as previously explained are presented. Among them, the left hands are the mudrās of the yoginīs, and the right hands are the counter-mudrās of the heroes. Regarding that, the "bell" mudrā is as follows: at the joint of the thumb of the left hand, the tips of the threatening forefinger and the middle finger touch; then, having placed the ring finger at the base of the nail of the middle finger, the little finger is slightly extended—this is the bell mudrā. The "khaṭvāṅga" mudrā is the grasping of the extended forearm in the manner of a fist; this is the khaṭvāṅga mudrā.

མཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་ནས་སྡིགས་མཛུབ་ཀོ་རེ་བའི་རྣམ་པ་ནི་མཆེ་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། གཏུན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་པ་གཡོན་པ་མཐོ་བའི་ཁུ་ཚུར་མཐེ་བོང་སྟེང་དུ་བྱས་པས་གཏུན་ཤིང་གི་ཚུལ་ནི་གཏུན་ཤིང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཞགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུང་མོ་དང་མིང་མེད་གཉིས་དགུག་པར་མཐེ་བོང་རྣམ་པར་བཟུང་སྟེ་སྡིགས་མཛུབ་དང་མཐེའུ་ཆུང་གཉིས་རབ་ཏུ་བརྐྱང་པ་ནི་ཞགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཐོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ལྔ་ཁ་ཕྱེ་བས་བརྐྱང་པ་བཀུག་པ་ནི་ཐོད་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། གཞུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་པ་གཡོན་པ་ཕྱོགས་སུ་སོན་པར་རབ་ཏུ་བརྐྱང་སྟེ་སྡིགས་མཛུབ་དང་མཐེ་བོང་གཉིས་རབ་ཏུ་བརྐྱང་ནས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལག་པའི་དབུས་སུ་རེག་པ་ནི་གཞུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཁ་ཊྭཱཾ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐེ་བོའི་ཚིགས་སུ་གུང་མོའི་རྩེ་མོ་རེག་ལ་ལྷག་མ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་ནས་ཅུང་ཟད་བཀུག་ནས་ཁ་ཊྭཱཾ་གའི་ཚུལ་ནི་ཁ་ཊྭཱཾ་གའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། པོ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ཅིང་བརྐྱང་པའི་ལག་པའི་དབུས་མ་གསུམ་བཀུག་པ་བྱས་པ་ནི་པོ་ཏིའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། པི་ཌ་ཌ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁེ་ཌའི་ཚུལ་བཞིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དཔུང་པ་ཅུང་ཟད་སྟེང་དུ་བྱས་པ་ནི་པི་ཌ་ཌ་ནའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སྡིགས་མཛུབ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། གཡེར་ཀའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ལག་པ་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་པ་ནི་གཡེར་ཁའི་ཕྲེང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། །

Regarding the "fangs": having formed a fist, the gesture of the threatening index finger held wide is the mudrā of the fangs. Regarding the "pestle": raising the left arm, with the thumb placed on top of the fist, the manner of a pestle is the mudrā of the pestle. Regarding the "lasso": bending the middle and ring fingers while firmly grasping the thumb, and extending the threatening index finger and the little finger, is the mudrā of the lasso. Regarding the "skull cup": extending the five fingers and then drawing them back together is the mudrā of the skull cup. Regarding the "bow": extending the left arm toward the side, extending both the threatening index finger and the thumb, and touching the tips of the remaining fingers to the center of the palm is the mudrā of the bow. Regarding the "khaṭvāṅga": touching the tip of the middle finger to the joint of the thumb, extending the remaining fingers and slightly bending them, the manner of a khaṭvāṅga is the mudrā of the khaṭvāṅga. Regarding the "book": extending the hand and bending the three middle fingers is the mudrā of the book. Regarding the "piṭṭhaḍāṇī": it is in the manner of a kheṭa, but with the arm raised slightly upward; this is the mudrā of the piṭṭhaḍāṇī. The threatening index finger is as previously described. Regarding the "garland of bells": it is like the mudrā of the lasso, but with the hand covered; this is the mudrā of the garland of bells.

ལྕགས་སྒྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐེའུ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་རྒྱབ་ཀྱི་གནད་དུ་རེག་སྟེ་མཐེ་བོང་རེངས་པར་བྱས་པ་ནི་ལྕགས་སྒྲོག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་རྩ་བ་རྣམས་སུ་བཀུག་པར་བྱས་ནས་བརྐྱང་པ་ནི་བྲག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རྡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། བྷོ་ཀ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་ཁར་རེག་པ་ནི་བྷོ་ཀའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཌ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་པ་གྱེན་དུ་བརྐྱང་པ་ནི་ཌ་ཀའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཡང་ན་ཁུ་ཚུར་བྱས་ནས་རྒན་པོ་བསྐྱོད་པ་ཡང་ངོ་། ། པགས་རློན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་འཕྱང་བར་གྱུར་པས་བཀུག་སྟེ་རེངས་པའི་ལག་པ་ནི་པགས་པ་རློན་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སྐྲའི་ལན་བུ་འཕྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་པ་དཔྱངས་པས་སོར་མོ་རྣམས་ཕྱེ་སྟེ་ཁ་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་པ་ནི་ལན་བུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རོ་བསྲེག་བསྐུལ་བའི་ཤིང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིགས་མཛུབ་ཆུ་གྲིའི་རྣམ་པར་གཟུང་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ག་དའི་དབྱུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་ཏེ་སྡིགས་མཛུབ་དབྱུག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ག་དའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཕུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁེ་ཌའི་ཚུལ་ནི་ཕུབ་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། མགོ་བོ་ནི་མགོ་བོ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཚུལ་ནི་མགོ་བོའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཀེང་རུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུང་མོ་དང་མིང་མེད་རབ་ཏུ་བརྐྱང་སྟེ་མཐེའུ་ཆུང་དང་སྡིགས་མཛུབ་བཀུག་ནས་ལག་པ་གྱེན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཀེང་རུས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཟོར་བ་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བྱས་ནས་སྡིགས་མཛུབ་འཁྱིལ་པའི་རྣམ་པར་བྱས་པ་ནི་ཟོར་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ།

Regarding the "iron chain" (śṛṅkhalā): the iron chain mudrā is formed by touching the critical points of the little fingers and so forth to one another from behind, thereby stiffening the thumbs. Regarding the "rock" (śilā): the rock mudrā is formed by curling all the fingers at their respective bases and then extending them. Regarding the "charnel ground dust" (śmaśānareṇu): this is done in the manner of clenching the fists. Regarding the "bhoṭṭaka": the bhoṭṭaka mudrā is formed by touching the fists to the mouth. Regarding the "ḍāka": the ḍāka mudrā is formed by extending the arms upward. Alternatively, it is also formed by clenching the fists and shaking the old man. Regarding the "wet skin" (ārdracarma): the wet skin mudrā is formed by the hand being stiffened with the fingers hanging down and then curled. Regarding the "hanging braid of hair" (keśaveṇī): the braid mudrā is formed by hanging the arms, spreading the fingers, and extending them downward. Regarding the "wood for inciting the cremation of a corpse" (citāsamindhanakāṣṭha): this is the mudrā of holding the threatening finger in the shape of a knife. Regarding the "gada staff" (gadādaṇḍa): the gada mudrā is formed by clenching the fists and positioning the threatening finger in the shape of a staff. Regarding the "shield" (phalaka): the shield mudrā is the manner of the kheṭa. Regarding the "head" (śira): the head mudrā is the manner of the fist at the head. Regarding the "skeleton" (kaṅkāla): the skeleton mudrā is formed by extending the middle and ring fingers, curling the little finger and the threatening finger, and turning the hand upward. Regarding the "sickle" (dātra): the sickle mudrā is formed by clenching the fists and making the threatening fingers in the shape of a coil.

། མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡིགས་མཛུབ་མཐེ་བོའི་གདོང་ལ་རེག་སྟེ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་ནས་བཀུག་པ་ནི་མིག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། མཁལ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐེ་བོའི་སྟེང་དུ་སོར་མོ་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བ་ནི་མཁལ་མའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། གཉེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གསུམ་དུ་ལག་པ་བསྐོར་བར་བྱའོ། ། སྤེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀེང་རུས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་སྤེན་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཕུར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་ནས་མཐེའུ་ཆུང་རབ་ཏུ་བརྐྱང་བ་ནི་ཕུར་བུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ས་བོན་གང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ཐམས་ཅད་གྱེན་དུ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་ནས་རྩེ་མོ་བཀུག་སྟེ་ཁ་དང་ཁ་རྣམས་ལ་རེག་པ་ནི་ས་བོན་གང་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སོག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱེད་བསྐུམ་པ་ནི་སོག་ལེའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡིགས་མཛུབ་རྩེ་མོའི་རྣམ་པ་མཐེ་བོས་རྩ་བར་རེག་པ་ནི་ཁབ་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ལུས་ཀྱི་པགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་པགས་པ་སྟེ་སྔོན་བཞིན་དུ་པགས་པ་རློན་པའི་ཚུལ་དུ་བཟུང་བར་བྱའོ། ། ཆར་འབབ་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོའི་ཆ་རྣམས་ཕྲུལ་ཕྲུལ་མཐུར་དུ་བསྐྱོད་པ་ནི་སྤྲིན་ཆར་འབབ་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་པའི་སྟེང་དུ་ལག་པའི་སོར་མོའི་ཚུལ་ནི་ཤིང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ལྕགས་ཀྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བྱས་ནས་སྡིགས་མཛུབ་འཁྱིལ་པའི་རྣམ་པར་བཀུག་ནས་བཟུང་བ་ནི་ལྕགས་ཀྱུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་ལག་པ་གཡས་པས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །

Regarding the "eye": touching the tip of the thumb with the index finger and then extending and bending it is the mudrā of the eye. Regarding the "kidney": joining all the fingers upon the thumb is the mudrā of the kidney. Regarding the "intestine": the hands should be rotated three times. Regarding the "Saturn" (Śani): the manner of a skeleton is the mudrā of Saturn. Regarding "Jupiter" (Bṛhaspati): forming a fist and extending the little finger is the mudrā of Jupiter. Regarding the "full seed": extending all the fingers upward and then bending the tips to touch the mouth is the mudrā of the full seed. Regarding the "saw": half-bending all the fingers is the mudrā of the saw. Regarding the "needle": touching the base of the index finger with the thumb in the form of a pointed tip is the mudrā of the needle. Regarding the "human skin": this is human skin; it should be held in the manner of fresh, moist skin as before. Regarding the "rain-cloud": moving the tips of the five fingers downward in a fluttering motion is the mudrā of the rain-cloud. Regarding the "tree": the manner of the fingers of the hand upon the upper arm is the mudrā of the tree. Regarding the "hook" (aṅkuśa): forming a fist and holding the index finger bent in a curved shape is the mudrā of the hook. The response to the mudrās is taught as "vajra" and so forth; likewise, they should be offered with the right hand.

དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུང་མོ་དབུས་སུ་བྱས་ནས་ལྷག་མ་རྩེ་མོའི་རྣམ་པས་ཕྱོགས་བཞིར་གཞག་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རལ་གྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིགས་མཛུབ་སྟེང་དུ་བཟུང་ནས་རལ་གྲིའི་ཁུ་ཚུར་གྱི་ཚུལ་ནི། རལ་གྲིའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། མདུང་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་གྱི་བཅིངས་ནས་གུང་མོ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་པ་ནི་མདུང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རྩེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒན་པོ་དང་མཐེའུ་ཆུང་བཟུང་སྟེ་སོར་མོ་ལྷག་མ་རྣམས་སྟེང་དུ་ཁ་ཕྱེ་བར་བྱས་པ་ནི་རྩེ་གསུམ་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དགྲ་སྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བརྐྱང་སྟེ་མཐེ་བོང་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པ་ནི་དགྲ་སྟའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། གྲི་གུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་ཏེ་སྡིགས་མཛུབ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་ནས་དེར་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱི་ཚིགས་གཉིས་པར་མཐེ་བོས་བཀབ་པ་ནི་གྲི་གུག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། མདའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུང་མོ་དང་མིང་མེད་དང་མཐེའུ་ཆུང་བསྐུམས་ཏེ་མཐེ་བོང་གིས་བཟུང་ནས་སྡིགས་མཛུབ་བརྐྱང་སྟེ་མདའི་ལག་པའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ་ནི་མདའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། གསལ་ཤིང་གིས་ཕུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཟུང་ངོ་། ། ཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བརྡེག་པའི་རྣམ་པར་བྱས་པ་ནི་ཐོ་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་ཏེ་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱི་མཐེ་བོང་གི་རྩེ་མོ་རེག་སྟེ་བསྐུམ་པ་ནི་འཁོར་ལོའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཌ་མ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་ནས་རྒན་པོ་བསྐྱོད་པ་ནི་ཌ་མ་རུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། །

Regarding those, the so-called vajra is the vajra-mudrā, formed by placing the middle fingers in the center and arranging the remaining fingers in the shape of prongs toward the four directions. The so-called sword is the sword-mudrā, formed by holding the threatening forefinger upward in the manner of a sword-grip. The so-called long spear is the spear-mudrā, formed by binding the hands in fists and extending the middle fingers. The so-called trident is the trident-mudrā, formed by holding the thumbs and little fingers and opening the remaining fingers upward. The so-called battle-axe is the battle-axe-mudrā, formed by extending all the fingers and moving the thumbs upward. The so-called curved knife is the curved knife-mudrā, formed by binding the hands in fists, extending the threatening forefingers, and covering the second joint of those forefingers with the thumbs. The so-called arrow is the arrow-mudrā, formed by curling the middle, ring, and little fingers, holding them with the thumbs, extending the threatening forefingers, and adopting the posture of drawing an arrow. The so-called pierced by a stake is held in the manner of the skeleton previously described. The so-called hammer is the hammer-mudrā, formed by making the gesture of striking with a fist. The so-called wheel is the wheel-mudrā, formed by binding the hands in fists, touching the tips of the thumbs to the threatening forefingers, and then curling them. The so-called damaru is the damaru-mudrā, formed by binding the hands in fists and shaking the thumbs.

ཆུ་གྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བྱས་ནས་མཐེའུ་ཆུང་རབ་ཏུ་བརྐྱང་བ་ནི་ཆུ་གྲིའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དབྱུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིགས་མཛུབ་དབྱུག་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བཟུང་བ་ནི་དབྱུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སོར་མོ་ཐམས་ཅད་བསྐུམ་ནས་རེག་པ་འདིས་ནི་རྩེ་གཅིག་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བྱས་ནས་སྡིགས་མཛུབ་ལ་མཐེ་བོང་གི་རྩེ་མོས་རེག་ནས་རྩེ་མོའི་རྣམ་པ་ནི་དུང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། ཟངས་དུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་ཁར་བཟུང་བ་ནི་ཟངས་དུང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དབྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིགས་མཛུབ་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབྱུ་གུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རྨ་བྱའི་མཇུག་མ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ལྔ་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པའོ། ། བྱ་རོག་གཤོག་པ་སྐྲའི་ཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བརྐྱང་པའི་རྩེ་མོ་རེག་པའོ། ། མེའི་ཐབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་བརྐྱང་བའི་སོར་མོ་བཀུག་པ་ནི་མེའི་ཐབ་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རི་བོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་གྱེན་ལ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་པ་ནི་རི་བོའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དབྱུག་པ་ནི་སྡིགས་མཛུབ་སྟེང་དུའོ། ། མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པའི་མཐིལ་སྟེང་དུ་མེ་ལོང་གི་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ནི་མེ་ལོང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། པི་ཝང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་བཞི་གྱེན་དུ་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་བཞི་བྱས་ནས་རྒན་པོ་བསྐྱོད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་རེག་པ་ནི་པི་ཝང་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རྐང་པའི་བོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་རྐང་པའི་ཚུལ་དུ་བཟུང་བའོ། ། ལག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལག་པ་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པའོ། ། གློ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བྱས་ནས་གུང་མོ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་པའོ། །

Regarding the "knife" (chu gri): forming a fist and extending the little finger is the mudrā of the knife. Regarding the "staff" (dbyug pa): holding the threatening finger (tarjani) in the manner of a staff is the mudrā of the staff. Contracting all the fingers and touching [them together] is the mudrā of the single-pointed [spear]. Regarding the "conch" (dung): forming a fist and touching the tip of the threatening finger with the tip of the thumb, in the shape of a peak, is the mudrā of the conch. Regarding the "copper conch" (zangs dung): holding the fist to the mouth is the mudrā of the copper conch. Regarding the "staff" (dbyu gu): the manner of moving the threatening finger is the mudrā of the staff. Regarding the "peacock tail" (rma bya'i mjug ma): it is the movement of the five fingers. Regarding the "crow's wing" (bya rog gshog pa) or "brushing the hair": it is the touching of the tips of all the fingers fully extended. Regarding the "fire hearth" (me'i thab): the fingers of the extended hand are bent; this is the mudrā of the fire hearth. Regarding the "mountain" (ri bo): the hand is fully extended upward; this is the mudrā of the mountain. The "staff" is the threatening finger pointing upward. Regarding the "mirror" (me long): showing the palm of the hand in the form of a mirror is the mudrā of the mirror. Regarding the "lute" (pi wang): the four fingers are turned upward; having formed the four fingers, moving the thumb and touching all [the strings] is the mudrā of the lute. Regarding the "sole of the foot" (rkang pa'i bol): the hand is held in the manner of a foot. Regarding the "hand" (lag pa): it is the movement of one's own hand. Regarding the "lung" (glo ba): forming a fist and extending the middle finger.

རྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་དབུས་སྟོང་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་མའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། རཱ་ཧུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་ནས་བསྐུམ་སྟེ་མགོ་བོའི་ཚུལ་ནི་རཱ་ཧུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སྒྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་གྱི་ནང་དུ་མཐེ་བོང་སྦྱར་བས་སྒྲོག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། གདོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་ནས་མཐེ་བོང་མཐར་བཟུང་སྟེ་གུང་མོ་དང་མིང་མེད་ནང་དུ་བརྐྱང་བ་ནི་གདོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དུ་བྷུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོ་བ་བཞིན་ཏེ་ལག་པ་ཐལ་གོང་དུ་སྦྱར་བ་ནི་དུ་བྷུ་སའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་བརྐྱང་བའི་སོར་མོ་འཕྱང་བར་འགྱུར་བ་ཁ་ཕྱེ་བ་ནི་དྲ་བའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། སྐེ་བཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐེའུ་ཆུང་དང་མིང་མེད་མཐེ་བོས་མནན་ནས་གུང་མོ་དང་སྡིགས་མཛུབ་རྐང་པའི་ཚུལ་དུ་འཕྱང་བར་བསྟན་པ་ནི་མགོ་མེད་ལུས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། མར་ནག་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་བརྐྱང་པ་བྱས་ནས་མཐེ་བོང་སྦྱར་ཏེ་གཞན་ཕྱེད་བསྐུམ་ནས་ལག་པ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་ནི་འབར་བའི་མར་ཁུའི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། འཇིགས་བྱེད་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྤྱི་བོ་ལག་པས་མནན་ནས་ཁ་འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་ནི་འཇིགས་བྱེད་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་བྱེད་པ་གསུངས་པ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ལུས་རླུང་གི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ཐམས་ཅད་རླུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་བརྡས་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ།

Regarding the "intestines" (antra): making the center of the fists empty is the mudrā of the intestines. Regarding "Rāhu": extending the fingers and then contracting them in the manner of a head is the mudrā of Rāhu. Regarding "shackles" (śṛṅkhalā): joining the thumbs inside the fists is the mudrā of the shackles. Regarding "weights" (bhāra): binding the fists and holding the thumbs at the ends, while extending the middle and ring fingers inward, is the mudrā of the weights. Regarding "dubhusa": like a hammer, joining the palms together is the mudrā of the dubhusa. Regarding "webbed hands" (jāla): extending the arms so that the fingers hang down and are spread apart is the mudrā of the webbed hands. Regarding "severed neck": pressing the little and ring fingers with the thumbs, and showing the middle and index fingers hanging down in the manner of legs, is the mudrā of the headless body. Regarding "blazing oil": extending the arms, joining the thumbs, and then bending the other fingers halfway while circling the hands three times is the mudrā of the blazing oil. Regarding "terrifying form": pressing one's own crown with the hands and displaying a terrifying facial expression is the mudrā of the terrifying form. The purpose and function of these are stated: "The wind," and so forth. "All without exception are of the nature of wind" means that all mudrās and their responses have the internal identity of the nature of wind; they are engaged through that symbolic convention.

དེའི་ཚེ་དེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཞིང་སྐྱེས་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་མ་རང་གིས་འཛིན་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། གཅིག་ཏུ་ན་མཚན་མ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱང་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཚར་གཅོད་པར་ནུས་པ་རླུང་གི་མཚན་མའི་རང་བཞིན་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ནི་དགོས་པའོ། ། དེའི་སླར་ཡང་བྱེད་པ་གསུངས་པ། བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ། བཅོ་བརྒྱད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེ་ནི་དེར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་འདིར་ལྷག་པའོ། ། དེ་གང་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཡང་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནི་སྙིང་རྗེའོ། ། དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་སུ་ཡང་གྲུབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཐ་མལ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ།

At that time, regarding their "families": all these yoginīs, such as the field-born and so forth, will each hold their own signs of form that correspond to their respective families. Alternatively, it is not merely the signs; "whatever" refers to the shape of their own bodies as well, which is explained in that way. Thus, the purpose is to cause the natures of the signs of the winds—which are capable of both sustaining and subduing—to arise for sentient beings at their respective times. To explain its function again, it says "eighteen" and so forth. Here, the sixteen emptinesses are well known. How is the eighteenth? It is said: in the system of the Perfection of Wisdom, there are sixteen emptinesses, which are well known there; in this system of Secret Mantra, there are additional ones. Which are they? They are the emptiness of the selflessness of the person, which is the nature of wisdom and consciousness, and likewise the emptiness of the selflessness of phenomena. Thus, compassion is also called "eighteen" by way of etymology: whatever is emptiness, that becomes compassion through the condition of analyzing phenomena. Thus, there are thirty-six. In this way, through the conditions of their accomplishment, one should understand the thirty-six responses of the mudrās, such as the unmixed and so forth. Therefore, the characteristics of the mudrās of the yoginīs as explained will also become the nature of all beings. If one asks how that is ordinary, it is said:

འདིར་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་དུས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཐ་མལ་པར་འདུས་བྱས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ལེགས་པ་བྱས་པ་དང་ཉེས་པ་བྱས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་འདིར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་གོ་འཕང་གིས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ངན་པ་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འཐོབ་སྟེ། མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ། སྣ་ཆེན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྟེར་བ་པོ་སྟེ་རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། མཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཱའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་མཱ་ནི་དབུས་མ་ལས་སྟེང་དུ་གཙུག་ཏོར་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ནས་མཐེ་བོའི་མཐར་དེ་ལ་བལྟ་ཞིང་བལྟ་བས་གསང་བར་བྱས་ནས་མཐར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། མ་བྱུང་བར་ཐམས་ཅད་དུ་ཐིམ་པར་སོང་བའི་བསམ་པ་ལས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཆེན་པོ་ལ་ཁྱབ་པ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་སྔོན་གྱི་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསགས་པ་ལས་ཕྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཧཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཤད་པའི་ལྟ་བའི་སྦྱོར་བས་ཕྲེང་བ་ཕྱར་བའི་ནཱ་དའི་བདག་ཉིད་དོ། །

Here, too, all the classifications of all sentient beings are comprised within the ordinary family of the time of equality. If one asks how that very mind is all-pervading, it is because one proceeds into the six realms in the forms of those who have performed virtuous deeds and those who have performed misdeeds, as taught by the Buddhas and others. Now, in this context, the yoginīs attain buddhahood by abandoning negative activities through the state of certainty; this is taught through the application of the letters of the names and so forth. Regarding the phrase "Mahānāsā" and so on, "arisen" refers to that which bestows buddhahood through the characteristic of the habitual tendencies of the nature of the mudrā previously explained; "by oneself" means in this very life, manifestly. That is explained in that way. Regarding the letter "Mā" and so on, the meaning of the letter "Mā" is as follows: from the center, above, from the uṣṇīṣa at the end down to the thumb, one should look and look, and having made it secret, it should be joined at the end. This is from the intention of dissolving everything into the unarisen. Therefore, having thoroughly familiarized oneself with the prior phenomena of the continuum of consciousness of the Buddhas who pervade the great world, omniscience is accumulated, and subsequently it pervades sentient beings, just like a jewel of various forms. The meaning of the letter "Hā" is taught: "Hā" and so on, which is the nature of the nāda of the raised garland through the application of the explained view.

ཐམས་ཅད་དུ་ཞུ་བས་མཚམས་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་རང་གིས་རིག་པའི་ཧཱའི་ཡི་གེ་ནཱ་ད་ནི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྲད་པ་སྟེ། དེ་འཕྱང་བའི་ཁ་ནི་འོག་ཏུ་འཕྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ་གཞན་མེད་དོ། ། ནཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། ནཱ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། འདིས་ཧཱའི་ཡི་གེའི་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནཱ་དར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྲལ་བ་ནས་ཁ་འོག་ཏུ་འཕྱང་བ་དེའི་བ་ཐག་དང་འདྲ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྐུད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྲེང་བ་སྟེ་ཁམས་ཀྱི་སྣལ་མས་ཏེ་དེས་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བས་མི་འཕོ་བ་སྟེ། དེའི་དེ་ལྟར་སཱའི་ཡི་གེས་གསུངས་པ། སྒྲུབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མན་ངག་གིས་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེའི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་སྔོན་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་དབུགས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཟུང་བས་འཕོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་བཞིས་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཧཱ་ནཱ་སའི་ཡི་གེ་བཞི་ཕྱག་རྒྱའི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་ཐོག་མའི་ཡི་གེས་སོ། ། ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་གཉིས་པས་སོ། ། དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་གསུམ་པས་སོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་བཞི་པས་སོ། །

In all cases, it is also at the junctions. At that time, the nāda of the letter HĀ, which is self-cognized, is met with the nature of bliss that is the nature of mere sound. Its "hanging mouth" is called "hanging downward," which is the nature of wisdom. Regarding the phrase "of myself" and so forth, that which is free from all conceptualization is the Buddha, and there is no other. The meaning of the letter NĀ is explained by the phrase "called nāda" and so forth. This teaches the conventional meaning of the letter HĀ. Thus, "abiding as nāda" refers to the cord-like thread of bodhicitta that hangs downward from the forehead; it is a garland of non-dual bliss throughout, like a fiber of the dhātu (element). By joining in that way, there is no emission. This is expressed by the letter SĀ. The phrase "sādhana" and so forth refers to the nature of the application of the four cakras and so on through the pith instructions of clear realization. Regarding the phrase "the āli-kāli that arose before," by grasping the exhalation and inhalation, there is no emission. Thus, the examination by means of these four letters is the very expression of the four mudrās of the mahānāsa (great nose). "Dharma" refers to the dharmamudrā, by the first letter. "Action" refers to the karmamudrā, by the second. "Samaya" refers to the samayamudrā, by the third. The mahāmudrā is by the fourth letter.

རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཱ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་བཞིའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ད་ནི་གནས་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་སུ་ཡང་སྟེ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལེའུར་ལེའུ་འདི་ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོར་ཡོངས་སུ་བཞག་པས་འདུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་འདིར་སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་གསུངས་པ། གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་རྣམས་གསུངས་པ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཇོམས་པའོ་དེ་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའིའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོའིའོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཕཊ་ཕཊ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་པོ་བསྒོམ་པའིའོ། ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཨའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། ཐོག་མ་ཐ་མར་སྣའི་དབུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཱ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སུ་བཞི་པོ་རྣམས་སུ་འདི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། དབུ་མར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ན་གཙུག་ཏོར་ལ་སོགས་པ་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོའི་བར་དུ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར། འཇིག་དང་གནས་དང་ལྡང་བ་སྤང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the term "having the nature": the previously explained applications of the four syllables, mā and so forth, are the nature of the mudrās, and they are explained accordingly. Now, the arrangement of the syllables by the names of the "places" (sthāna) and so forth, as well as the bases of miraculous power (ṛddhipāda), is established in this chapter as the "space wheel" (ākāśacakra) within the chapter on the sādhana. Thus, the gathering occurs, and likewise, the Lord of the maṇḍala is described here as arising from the mantra. The words beginning with "the place" (sthāna) and so forth are the phrases of the brief summary in one and a half verses, which are easy to understand in that way. Regarding the detailed explanation, it is stated: from the words "the first" (ādi) up to "that too is" (tad api ca), there are two and a half verses concerning the syllables of the places. The half-verse beginning with "mind" (citta) concerns the bases of miraculous power. The half-verse beginning with "wisdom" (jñāna) concerns the space wheel. The section from "the maṇḍala" up to "phaṭ phaṭ" concerns the meditation on the Lord. The syllable ā is taught by the words beginning with "the first": "The first and last, the breath of the nose." This refers to the previously explained application of mā and so forth. Furthermore, this is explained very extensively as the characteristics of the four mudrās in those four [sections]. When [the breath] enters the central channel, it is described accordingly from the crown protuberance (uṣṇīṣa) down to the big toes of the feet. Therefore, the meaning is: "One should abandon destruction, abiding, and arising."

ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་མའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རའི་ཡི་གེས་གསུངས་པ། མཚོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བའི་སྦྱོར་བས་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་གིས་རིག་པར་མཚོན་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཆགས་པ་ཙམ་ཉིད་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ནི་མཚོན་པ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་གྲུབ་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་ཞུགས་ཤིང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ནཱ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་བུ་བཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། བུའི་ཡི་གེས་ཡང་གསུངས་པ། བུ་བཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣལ་མ་བདེ་བའི་གཟུགས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྒྲའི་བདག་མོ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སུ་བཀང་བ་སྟེ་སྒྲ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་སའི་ཡི་གེ་སྔོན་མའི་བར་ཕྱི་ནས་རའི་ཡི་གེས་ཚེག་དྲག་སྟེ་ཧའི་ཡི་གེ་ཨེ་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་སཿསྟེ་བདག་མོ་བཞིན་ཧཾ་དུ་འགྲོའོ། ། སྭའི་ཡི་གེ་གཞན་པའི་ཡང་བ་ཕྱི་བས་ཨུའི་ཡི་གེར་འགྱུར་བ་སྟེ་བདག་མོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བུ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཙང་སྦྲ་ལྡན་མ་དེའི་དབུས་སུ་གཾ་ག་འབབ་པ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནས་རྩ་གཾ་ག་འཕོ་བ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འབབ་པ་མོའོ། ། སྦྱོར་བ་གང་གིས་འབབ་པ་གསུངས་པ། སྒྲུབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the syllable hā and so forth, and the phrase "in the center of the previous" and so forth, it is taught by the letter ra. "Symbolized" (mtshon) means that through the application of the view, the bodhicitta that has melted in all the joints is symbolized by one's own reflexive awareness; the mere total attachment of the mind itself, when abandoned, is "free from symbolization" (mtshan ma dang bral ba), which is the yoga of all the yoginīs who have transcended all conceptual constructions. The meaning is that, in the form of a Buddha, all are established as an illusion; by the very nature of the yoginīs, they enter the wheel of saṃsāra and sport with the nature of the wisdom (jñāna) that depends upon that. Regarding the syllable nāda and so forth, and the previous syllable vaṃ and so forth, it is also taught by the letter bu. "Vaṃ" refers to the thread of bodhicitta once again. "The Mistress of Sound goes non-dually in the form of bliss" means she is filled with the qualities of sound; sound is the nature of the vowels. Following the previous letter sa, and subsequently the letter ra acting as the visarga, having made the letter ha into e, it thus becomes saḥ. Just like the Mistress, she goes into the form of haṃ. By removing the other letter sva, it becomes the letter u. In the center of that Mistress, the daughter of awakening, who possesses non-dual purity, is the one called "the one in whom the Gaṅgā flows." Thus, she is the one in whom the wisdom of the bodhicitta flows through the channel (nāḍī) of the Gaṅgā without transference. Regarding the application by which it flows, it is taught by the phrase "the sādhana" and so forth.

སྔོན་དུ་བཤད་པའི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དྷའི་ཡི་གེས་གསུངས་པ། གཞུ་འགེངས་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུ་འགེངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གཞུ་ཡིས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པས་འབེན་འབུགས་ཏེ། འབུགས་པ་པོ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་དག་གིས་གཞུའི་རྒྱུད་དྲངས་པས་རྣམ་པར་བཟུང་བས་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་བྱས་པས་དགོས་པ་ཅིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། མདའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་མཚོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་སྟེ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་མཚོན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་དོན་ཏེ། སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་གཞུ་འགེངས་པའི་སྦྱོར་བས་འགུགས་ཏེ། གང་དུ་གཙུག་ཏོར་གྱི་བར་དུ་བྱས་ནས། དེས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྤོགས་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ནམ་མཁའ་འཁོར་ལོ་ལས་གཞན་གྱི་གནས་སུ་སྤོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལེའུར་ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོར་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡ་འཆད་པས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱིས་དེར་བསྐྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་མའི་མངལ་ཅན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟར་མའི་མངལ་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱེ་བ་མེད་པས་བལྟས་པས་སོ། །

The phrase "the two previously explained" and so forth is also taught by the syllable dhā. Regarding the "application of drawing the bow": just as a bow, when drawn, pierces the target, so too the archer draws the string of the bow by means of the prāṇa and apāna winds and holds it firmly, such that there is no emission; this is the meaning of "from the complete union of the vajra and the padma." What is the purpose of performing this? It is taught by the words "the arrow" and so forth; this is the meaning of the words to be understood. "Thus marked" refers to what was explained previously: by the teaching, one is free from the marks of conceptualization. Furthermore, the phrase "also" refers to the meaning of the "bases of miraculous power" (ṛddhipāda) and so forth. The mind, which is of a non-conceptual nature, is summoned by the previously explained application of drawing the bow. Having brought it as far as the uṣṇīṣa, one increases it through miraculous power. It should be increased to a location other than the ākāśacakra. This is because, in the Sādhana chapter, the symbols of the mudrās are explained in the ākāśacakra, and there the vīras and vīreśvarīs are generated. This is also like "the womb of the Wisdom Lady" (jñānāṅganā); just as the minds of beings dwelling in a mother's womb are seen to be undifferentiated in every way from the form of mere wisdom.

དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། ། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པར་འཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་གང་གི་གཟུགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། རྒྱུ་འདིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སླར་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དབུས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་སྣ་ཆེན་པོ་འདིས་བཞུགས་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱ་བའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་སྣ་ཆེན་པོའི་བརྡའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་དང་མིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདག་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དཔའ་བློ་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ཉེ་བའི་གནས་ཀྱིས་གང་བདག་གིས། ། ལུས་བརྡའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ནི། ། དེ་ཡི་བཀའ་ཡིས་རྒྱ་ཆེར་བྱས། ། ད་ནི་སུམ་ཅུ་པ་དཔའ་བོའི་བློ་གྲོས་མའི་བརྡ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔའ་བློ་མའི་རབ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འབྲེལ་པར་བྱའོ། །

In the same way, yogins should analyze the non-conceptual mind, which is the nature of wisdom, within the space of the cakras and so forth. This is intended to be the formation of the heart mantra and so on. Regarding the form in which it is generated, it is said: "the maṇḍala-cakra," and so forth. It is generated by this cause; furthermore, one should meditate in the center of the maṇḍala-cakra characterized as previously explained, and abide there by means of this great nose. In this way, everything such as "wisdom and method" is easy to understand. Nevertheless, one should engage in conduct according to the reasoning previously explained. This concludes the explanation of the twenty-ninth chapter, the ritual for the characteristics of the signs of the great nose and the arrangement of the letters of the names and so forth, as well as the detailed presentation of the nature of the lord, from the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of Yoginī tantras. Having prostrated to Vīramatī, I have extensively composed this according to her command, concerning the nature of the bodily signs of the secondary sacred sites. Now, the thirtieth [chapter], the explanation of the signs of Vīramatī and so forth, is taught: "Then, the body," and so forth. "By the application of Vīramatī" refers to the application of the letters and so forth that will be explained; furthermore, that application should be clearly connected to all these mudrās and responses to mudrās.

གང་གིས་དེ་ལྟར་ལྷ་རྫས་ལུས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་དེ་དང་མཉམ་པར་འགྲོ་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སོ། ། དེའི་མཛེས་ཤིང་བརྒྱན་པའི་ལུས་ཀྱི་བརྡ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མགོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལྟོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལུས་ཀྱི་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་སུ་ལག་པ་གཡོན་པས་རེག་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ། གླིང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མའི་རང་རང་གི་ཚུལ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་སྟེ། ། འདིར་རྟོགས་པར་སླ་བས་ཁོ་བོས་མ་བྲིས་སོ། ། ད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས་དགོས་པ་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། གོ་དྲང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་མདོར་བསྟན་པའོ། ། དད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ། འཛག་པའི་སྙིང་པོ་ལས་སྐྱེས་བདེ། ། ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་ཁམས་ལའོ། ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་ཡོངས་སྦྱོར་བའི། ། ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་གནས། ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་རབ་སྤང་ཞིང་། ། ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་སོན། ། ལན་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་གྱིས། ། སིལ་སྙན་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྒྲར་འགྲོ། ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདེར་སོན་པས། ། གང་དང་དེར་ནི་ལྷུང་བའོ། ། རང་བཞིན་འདིར་མི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །

Regarding the phrase "by whom the divine body is born," it means that through its utilization, one proceeds in equality with it by means of recollection. This connects to the statement, "the signs of that beautiful and adorned body shall be explained." If one asks how that is so, it is said: from the words "the head" and so forth, up to "the belly," these are the thirty-six locations of the body that are touched with the left hand as the mudrās of the yoginīs. Likewise, it is taught that the yoginīs should give the counter-mudrās; this is expressed by the words from "the flute" and so forth, up to "the jewel," which are to be given in their respective various manners. Since this is easy to understand, I have not written it out here. Now, the establishment of the purpose and function of these mudrās by way of their locations and the letters of the yoginīs' names is taught: "Go-draṅ" and so forth, which is a brief presentation in a single verse. "The faculty of faith" is of the nature of the factors of awakening; as it is said: "The bliss born from the essence of the dripping [fluid] resides in the elements such as the aggregates and constituents. The application of the mudrā is firmly established through the complete union of the vajra and lotus. Having utterly abandoned the duality of the two, one enters into the state of mere wisdom. By the nature of the counter-mudrā, it also proceeds as sound through the cymbals and so forth. By reaching the bliss of the faculties, one falls into that and that. This nature should be known here."

ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དངོས་གཟུགས་ཅན། ། དངོས་པོ་གཟུགས་ནི་བསམ་དཔྱད་དེ། ། དེ་དངོས་སངས་རྒྱས་འདུ་ཤེས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ནི། ། ཆོས་ནི་རང་གིས་དད་དབང་པོའོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཡི་ལམ་དུ་ནི། ། དཔའ་བློ་མ་བཞིན་གནས་པའོ། ། དོན་དམ་པར་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། ། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པར་གྱུར་པས་ན་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་རྣམས་སུ་བྱེད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ། བཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་བཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བཱིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཅིག་གིས་རའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱེད་ཀྱིས་མའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ཏཱིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷན་སྐྱེས་སྐད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཱི་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་ཏུ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་པ་སྟེ། ལྷག་མ་བྲལ་བའི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཐའི་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འདོད་ཆགས་བསྒོམ་པས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཐར་ཐུག་པར་སོན་པ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཏེ་མི་མོའི་པདྨར་ཞུགས་པས་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ།

The true Buddha is the one possessing form; having analyzed the nature of that form, that very thing is the perception of the Buddha. Therefore, by means of the factors of awakening, the phenomena are the sovereign of one’s own faith. Thus, on the path of the cause, one abides like the courageous-minded mother. In the ultimate sense, wisdom itself becomes the nature of all Buddhas. Since these are the words of the brief exposition, the words of the detailed explanation are likewise set forth by way of the conventional: "Bī" refers to the "innate" (sahaja), and so forth. Thus, the two verses beginning with "Bī" explain the meaning of the syllable bī. The verse beginning with "night" explains the meaning of the syllable ra. The half-verse beginning with "great" explains the meaning of the syllable ma. The half-verse beginning with "born from that" explains the meaning of the syllable tī. How is this so? "Bī" refers to the innate in the language of the sahaja; it is the very form of separation. How so? "Bī" means to destroy. Thus, all conceptualizations born from the self are free from desire; this is taught in various tantras as the innate moment. The remainder, the "joy of separation," is the very limit of experience. Through the words of the distinguished cultivation of desire, one reaches the culmination by means of the guru’s oral instructions, and not by entering the lotus of a woman.

། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐད་དེ། དེ་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དངོས་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་ཞུ་བས་ཁམས་རེ་རེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་གསུངས་པ་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་དང་པོའོ། ། ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡུལ་ལོ། ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སུ་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་འདིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དང་ཆོས་རྣམས་དང་དྲུག་གོ། ། དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཅེས་བྱའོ། ། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་དང་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་བཤང་ལམ་དང་གཅི་ལམ་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ལས་ཀྱི་དབང་པོའི་བྱ་བའི་ཡུལ་རྣམས་ནི་སྨྲ་བརྗོད་དང་ལེན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་ཁུ་བ་འཛག་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་དྲུག་དྲུག་གི་རིམ་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དེ་རྣམས་སུའོ། ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནང་དུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཐིམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་གཞན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Freedom from desire is the innate state. It is also called the "nature of the thirty-six realities." Through the guru’s quintessential instructions, the aggregates and so forth are melted by great desire, whereby each element becomes freedom from desire itself. This is expressed in the passage beginning with "the aggregates," where "action" refers to the first of the actions, and "the agent" refers to the objects of the action faculties. What are those aggregates and so forth? They are form, feeling, perception, formations, consciousness, and wisdom. They are the elements of earth, water, fire, wind, space, and wisdom. The term "objects" here refers to the six: form, sound, smell, taste, touch, and phenomena. The "faculties" are the eye, ear, nose, tongue, body, and mind. The "action faculties" are speech, hands, feet, the anus, the urinary tract, and wisdom. The objects of the activities of the action faculties are speaking, grasping, walking, excreting, urinating, and the emission of semen. Thus, in the sequence of six by six, there are thirty-six. "The aggregates and so forth having entered within" means they have attained definitive dissolution, because wisdom is the very nature of wisdom. Therefore, the definition of the innate nature is that it is not something other than the reality of the Buddha and so forth, which has been abandoned; this is the meaning.

དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་སློབ་པར་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་གསུངས་པ། མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིས་ཀྱང་རའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་གསུངས་པ། མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེད་མོའི་དུས་སོ། ། ཉིན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་ཉི་མ་ཕྱེད་ནས་ནམ་ཕྱེད་ནི་མཚན་མོའོ། ། ནམ་ཕྱེད་ནས་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་ཉིན་མོའོ། ། འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རེ་རེ་བྱས་ནས་མཉམ་པའི་དུས་རྣམས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་རྩ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་རབ་ཏུ་བཅུག་ནས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། སླར་ཡང་མཚན་མོ་ནི་རྩ་གཡོན་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབབ་པས་རྩེད་མོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་མོ་རྩ་གཡས་པ་འདོད་ཆགས་ཁྲག་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟ་བའམ་བཟའ་བ་དང་ཉིན་མོའི་དུས་དག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཐབས་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་སྦྱོར་བར་བསྒོམ་པ་ལ་གནས་པས་ཕྱི་རོལ་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་འདིས་གསུངས་པ། ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པའི་རྒྱུས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་སུམ་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ།

Thus, the experience that arises in the speech of yogis who train in the coemergent is described as follows: "At night and during the day," and so forth. This also explains the meaning of the letter ra. "Night" refers to the time of play. "Day" refers to the time of feasts and the like. Furthermore, from midday until midnight is night; from midnight until midday is day. Having performed each of these applications, during the times of equality, one should recollect the coemergent perfect awakening, cause the left and right channels to enter the avadhūtī, and accomplish the yoga characterized by wisdom and method. Furthermore, "night" is play because the bodhicitta flows from the left channel. Likewise, "day" is the time of eating or consuming all conceptual thoughts arising from the blood of desire in the right channel. Thus, "characterized by wisdom and method" means that by abiding in the meditation of the explained application, one should also accomplish it externally. This is what is described by the words "coemergent," and so forth. "Those" refers to the experience resulting from the accomplishment of the application characterized by wisdom and method, which is to be directly accomplished together with the action seal (karmamudrā).

དེ་རྣམས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་མའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བྲམ་ཟེ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་ཡོན་ཏན་གྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། དེ་རྣམས་རང་གིས་དབང་བསྐུར་བའམ་སྔོན་དུ་དབང་བསྐུར་བ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་ལོ་བརྒྱད་གཉིས་ལོན་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་དགའ་བ་མོ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་དགའ་རྩེད་དང་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་དགའ་མ་སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ལམ་རྣམས་ལ་དགའ་མ་རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་གི་རྫས་འབྱོར་པ་དང་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིམ་པར་བྱ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གོས་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དབུལ་བར་བྱའོ། ། དེ་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་བུང་བ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཀ་ར་ཎ་དང་བཅས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་ལེགས་པར་བསླབ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ཤཱ་ལི་ཤིང་དྲི་ཞིམ་པོས་ནི། ། ཉམས་དགའ་བྱུག་པར་ལྡན་པ་དེ། ། བདེ་བ་མཆོག་ཚིམ་བདེ་བྱས་ནས། ། ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞི་བར་འགྱུར། ། གསོལ་ཟས་སྣ་ཚོགས་རྫས་རྣམས་ཀྱིས། ། གོ་ཀུ་ད་ཧ་ན་སོགས་ཆེ། ། མཁའ་རྒྱུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་སོགས་པ། ། ཆར་པའི་རྒྱུན་བཞིན་ངེས་འབྱུང་བའི། ། བཟའ་བ་རོ་དྲུག་ལ་སོགས་པ། ། རང་རང་ཞིམ་པ་དབུལ་བར་བྱ། ། ཆགས་ཆེན་རྒྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། ། འབབ་པ་བསིལ་བའི་ཆུ་བཞིན་ནོ། ། བཟའ་བཏུང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །

These are divided into thirty-six. The coemergent yoginīs, who arise from the thirty-six families, are as previously explained in the fifteenth chapter concerning the brahmin woman and so forth, in the wheel of qualities. Having made offerings to those who have been empowered by oneself or have been previously empowered—such as the five necessary items and so forth—one should satisfy them all with various foods, drinks, and other samaya substances. They are delightful in appearance, like sixteen-year-old maidens, and take pleasure in the play of great desire. Being compassionate toward the practitioner and delighting in the paths of the Sugatas, one should offer them various pleasing garments, ornaments, and the like. In the center of that wheel, one should desire all of them together with the karaṇas such as the female bee and so forth. Furthermore, this is taught for the purpose of extensively explaining the meaning of the various treatises on desire that have been well-studied: "With the fragrant scent of śāli rice, Anointed with delightful unguents, Having satisfied them with supreme bliss, The charming one becomes peaceful. With various foods and substances, Great goka, daha, na, and so forth, Like a stream of rain falling without fault, One should offer the six flavors of food, Each according to its own deliciousness. With a nature of increasing great passion, It is like the flow of cool water. Various kinds of food and drink..."

ཤ་སོགས་ཤཱ་ལི་སྐྱེས་རྣམས་སོ། ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་མི་སྨྲ་སྟེ། ། རང་གི་བུ་བཞིན་དམ་བདག་ཉིད། ། བཏུང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་རའི་རྫས། ། རང་གཞན་ཡང་དག་རིག་བདེ་བ། ། སྤངས་པ་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། ནོར་བུའི་རྩེར་སྐྱེས་རེག་པ་བཙིར། ། མཆོད་པ་ཉེར་སྤྱད་ལྔ་རྣམས་དང་། ། སྣ་ཚོགས་དྲི་ཡི་རྫས་དེ་བཞིན། ། དགའ་བ་མེད་པས་དེ་རྣམས་སུ། ། བདེ་བའང་བརྗོད་པ་སྤང་བའོ། ། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་རང་བདག་གི། ། སྦྱོར་བདག་གཡོ་མེད་སེམས་བརྟན་པའོ། ། ལྷ་མོ་ལ་ནི་དམ་དུ་འཁྱུད། ། བཤད་པའི་བཟའ་བ་སྟོན་མོས་དང་། ། བཏུང་བ་བུར་ཆང་སྐྱུར་རྒུན་ཆང་། ། བྱེད་པས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། འཕོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་བྱེད། ། སེམས་ནི་རྒྱས་པ་ཆེན་པོར་བྱེད། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བཤད་པ། གང་གི་སུ་ར་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཀྱི་གཡུལ་ངོར་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་ཡིད་དུ་འོང་བས་མྱོས་བྱེད་ཁྱེར་ནས་འོངས་ནས་འཐུང་བར་བྱེད་དོ། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱུགས་རྣམས་ཟ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན་འབབ་སྟེ་མ་མཆུའི་བདུད་རྩི་དམ་པར་བཟུང་བའི་སྣ་ཚོགས་པའི་དྲིས་དགང་བར་བྱས་ཤིང་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསམ་བརླག་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་འཕེལ་ཏེ་འདི་ནི་བྱེད་པའོ། ། འདིའི་དགོས་པ་གསུངས་པ། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། །

Meat and so forth are the śālija [liquors]. One does not speak of great desire; rather, like one's own son, the self is the commitment. Various drinks are the substances of sura. The bliss of the perfect awareness of self and other is abandoned by yogis. Pressing the touch born at the tip of the jewel, the five sensory offerings and likewise various fragrant substances are used. Without attachment, in those [substances], even the expression of bliss is abandoned. The Lord of Yogis, the master of his own self, is one whose mind is stable and unwavering in the yoga of the self. Firmly embracing the goddess, with the feast of the explained foods and drinks—molasses wine, sour wine, and grape wine—one does not become impaired; rather, one produces the bliss of non-emission and causes the mind to expand greatly. As it is also explained: "Whoever, for the sake of satisfying many sentient beings on the battlefield of the assembly of yoginīs, brings and drinks the delightful intoxicant sura in great abundance, by the power of the mind of great bliss, flows like a machine that devours cattle. Holding the supreme amṛta of the lips, filling [the mouth] with various fragrances and becoming joyful, the power of those ordinary, deluded beings increases; this is the function." The purpose of this is stated: "The word 'great' (mahā) and so forth is the meaning of the letter mā."

དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྩའི་འཁོར་ལོ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་བུ་གར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་དེའི་དུས་སུ་འདུ་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་པདྨའི་ལྟེ་བར་བདེ་བ་འདོད་པ་ལ་བལྟས་པར་གྱུར་པས་ཡང་དག་པར་རིག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དག་གི་ནོར་བུའི་བར་དུ་མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་སྟེ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལས་སྐྱེས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བར་དུ་རིག་པའི་སྦྱོར་བས་འདི་ལས་བྱུང་བ་ནི་བཤད་པའི་སྤྱི་གཙུག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྱི་དེའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་སྟེ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྡའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གཞན་དུ་ན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་ཐ་མལ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པས་དང་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འགྲུབ་པོ། ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསང་བས་བླ་མའི་མན་ངག་བསྒོམ་པས་བསྒྲུབས་ཏེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་ནས་དེའི་ཚེ་རོལ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། ། འདིར་བཤད་པ། འདིར་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་བར་གྱི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་འདུས་པའི་པདྨའི་ལྟེ་བར་རིག་པ་བདག་མེད་པའི་བདེ་བ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན།

Thus, that which is called the "Gathering of the Great Samaya" is, within the internal self, the nature of all yoginīs. It is the vajra-jewel, whose nature is the bodhicitta together with all the elements and the cakras of the channels. At that time, the samaya of great bliss gathers there; by looking toward the desire for bliss at the center of the lotus, which is the nature of all, one comes to have perfect awareness. This is the awareness of the equal nature between the jewel of the vajra and the lotus. Regarding the meaning of the syllable ta in the passage beginning with "awareness," it is said: "Born from one's own mudrā." This means that through the application of awareness in the interim, that which arises from this is established as the self by way of the mudrā and the response to the mudrā, as taught in the descriptions of the crown of the head and so forth, through the symbolic nature of the heroes and yoginīs. Otherwise, it will not be accomplished, and for ordinary yogins it would be meaningless. By teaching the symbolic mudrās of the yoginīs and by fully understanding them, accomplishment is attained. Therefore, by means of individual investigation of one's own nature, one practices the secret instructions of the guru and achieves them; having attained some degree of clairvoyance, at that time one should engage in the play. This is the certainty of the Blessed One. Here it is explained: if, in the interim, the bliss of selflessness—the bliss free from all entities—within the center of the lotus of the Gathering of the Great Samaya were also non-existent, then...

བདེ་བ་ཙམ་ཡང་དེའི་ཚེ་འདི་ལས་ཅི་སྐྱེ། རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་ལོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་གོ་དཱ་བཱ་རིའི་ཡི་གེ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་བཤད་པ་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་བདེ་བ་དེ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མི་ནུས་པས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུའོ། ། ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་བདེ་བ་གང་བྱུང་བ་དེ་འོངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལས་པདྨར་འཕོ་བའི་བར་རྣམས་སུ་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐད་ཅིག་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་རིག་པས་བདག་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ། ། དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་ནི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། ། དེ་ལ་སླར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ།

At that time, what could even mere bliss arise from this? It contradicts your own words. Therefore, it is said: the words of the Blessed One extensively teach the meaning of the letter go. Thus, the meaning of the letter go is "this sphere of activity" and so forth. Therefore, what you have said is true; however, regarding "this sphere of activity," that which is blissful is indicated as being the non-sphere of activity because it is impossible [otherwise]. "In the Buddhas" refers to the aggregates, elements, and so forth, as well as the sense bases. If one asks what "all are of the nature of clear light" and so forth means, it is the bliss of the yoginī of self-awareness. All these seventy-two thousand channels are the bliss that arises from the flowing of bodhicitta. From the time it comes until it transfers from the vajra to the lotus, at that moment it is the instant of manifest complete awakening. At that time, all channels, the mind, mental factors, and so forth, which are ordinary, are realized as being of the nature of bliss, and thus there is the awakening of selflessness. In that way, the innate, the sambhogakāya, and the dharmakāya are born. Regarding the forms of the nirmāṇakāya of the Buddhas, there is no fault in [the forms of] the heroes, heroines, Īśvarīs, and so forth. If one asks how the presentation of the bodies such as the innate and so forth is established, for that reason the letter ta is spoken.

གཟུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་འཛིན་པར་གྱུར་པས་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་རྩའི་ཡི་གེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པ་གསོར་བའི་སྦྱོར་བས་མི་རྣམས་ཀྱི་གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་འགྱུར་ཏེ་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་རླུང་ནི་རབ་ཞུགས་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་སུ་སོན་པས་ཨོ་ཌྱཎ་གྱི་བུ་གར་སོན་ཏེ་སླར་ཡང་ཛཱ་ལནྡྷ་རའི་བུ་གར་འོངས་ནས་ལྟེ་བའི་བར་དུའོ། ། དེར་ནི་ཀུན་དོན་རྣལ་འབྱོར་སྐྱེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་གནས་ནས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཏེ་རྩ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་དེའི་ཚེ་བར་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། འོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་འོད་ཟེར་སློང་བའི་བདེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་རྣམས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ལས་འཛག་པའི་དངོས་པོར་འགྲོ་སྟེ་མགོ་བོའི་བར་དུ་དེ་དེའི་དུས་སུ་མི་འཕོ་བ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་དབང་པོ་གཉིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འདི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཕོ་བའི་དངོས་པོ་འཕོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐ་མལ་པའི་སྐད་དོ། །

Regarding the term dhāraṇī and so forth: because it is held within the vajra-maṇi, there is the great bliss of the vajra-maṇi; through the syllables of the channels, the mahāmudrā is coemergent from that great bliss. For that reason, when one has thus entered within the twelve and performs the application of churning, at that time one becomes the saṃbhogakāya for the sake of one's own experience. Likewise, regarding the speech of the dharmakāya, the term vajra and so forth refers to the meaning of the syllable ba. Thus, "the vajra-wind has thoroughly entered" means that having reached the ends of the twelve, it enters the aperture of Oḍḍiyāna and then returns to the aperture of Jālandhara, reaching as far as the navel. There, "the yoga of the universal meaning is born" means that from the location of the navel, it thoroughly enters the avadhūtī and dissolves into all the channels; by thus thoroughly entering the vajra of the ālayavijñāna, at that time it becomes the intermediate state itself. The term "light" and so forth refers to the meaning of the syllable ra. Thus, "the bliss that arouses the light rays" means that from the location of the ālayavijñāna within the channels, it proceeds as a substance that drips as far as the head. At that time, it is not that it does not shift; rather, it is by means of the meaning of the syllable ma, which is the union of the two organs previously explained. This application of that is what the Lord of Yogins calls the "non-shifting substance of the shifting internal self"—this is the common parlance.

དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དུ་པདྨར་སོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དཔེའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་དེ་བར་མ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་དུའོ། ། དེའི་བགྲོད་པར་བྱོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཐབས་དང་བཅས་པས་སྒོམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ། དཔའ་བློ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཡི་གེའི་མིང་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དེའི་དབུས་སུ་དེའི་རང་བཞིན་དུའོ། ། འདིའི་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་གཙོ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོའི་བློ་གྲོས་མ་སོ་སོར་སྣང་བའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རླུང་ནི་རབ་ཞུགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པས་བར་རྣམས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པས་སོ། ། རང་གི་མིང་དུ་སྔགས་ལྡན་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡི་གེའི་སྔགས་བརྡའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཟས་ཟོས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ།

Therefore, the phrase "one should cause it to enter the lotus externally" is an illustration. This is because the internal self also exists, intended in the sense of being "intermediate." Regarding the phrase "one should proceed to that," and so forth, it should be understood through the meaning of the syllables and so on. For that reason, the maṇḍala-cakra of meditation together with the methods is taught. The phrase "Vīramatī" and so forth refers to "knowing its nature." This means that in the center of that maṇḍala-cakra of the meaning of the previously explained names of the syllables, one should meditate upon its nature. Furthermore, the phrase "the principal lady in the center of this maṇḍala" refers to Vīramatī, who should be meditated upon as having the nature of the thirty-seven aspects of individual appearance. Regarding the phrase "vajra," it is stated that "the vajra-wind has thoroughly entered." Thus, it is taught that in the intermediate spaces, it has the nature of natural luminosity (Ābhāsvara). "Possessing the mantra of one's own name" means that the syllables of the mantra, which are the nature of the signs of the syllables of one's own conceptual habitual tendencies, are the mantras of the syllables of the names of the thirty-seven sovereign ladies of diligence, having consumed the food of various conceptualizations through what is called "innate diligence." Thus, the mantra syllables are taught.

ཨོཾ་ཀ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མིང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་གསུངས་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་འདོད་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདེ་བ་དེ་ཀུན་དུ་འཕོ་བ་སྟེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་དཱ་བ་རིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལས་ཡང་དག་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིང་གི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་གོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་མིང་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ནམ་མཁའ་ལྡིང་བྱེད་པ་སྟེ་མཆེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལྡང་བར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དང་བྲལ་བས་ཡེ་ཤེས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་འབར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ་གཏུམ་མོའི་ལྕེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་མཆོག་གི་ལྕེར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མཆོག་བཟང་པོ་སྟེ་དེས་གཟུང་བར་བྱ་བ་གསུངས་པ། བརྡ་ནི་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྤྱི་གཙུག་ལ་སོགས་རྣམས་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ། ། རྣམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། དེ་གསུངས་པ། ལན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལན་གྱི་བརྡ་ནི་གཞན་ཡོད་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་བརྡ་བསྟན་པས་བརྡ་གཞན་གྱི་རྒྱུས་མི་སྒྲུབ་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་འདོད་པའམ་ཡང་ན་གོས་པ་མེད་པའོ། །

With "Oṃ kamala" and so forth, up to "all yoginīs," it is taught in that manner. If one asks, "In what sense is it called by the name 'diligence'?" it is said: "Diligence" and so forth. "Diligence" is the common desire of worldly beings; however, for yogins, diligence is the complete transference of that bliss which is the nature of great desire. "By which" refers to the meaning of the syllables of Godāvarī. "Arisen from that expression" refers to the syllables of the name of wisdom, which are the names of the stainless aspects. Through this application of the aspects of the syllables and so forth, one acts as a garuḍa, causing the fanged ones and so forth to arise. Because it is free from the objects of all conceptualization, wisdom blazes within the avadhūtī; it is to be consumed by the nature of that blaze, which is the meaning of "with the tongue of Caṇḍālī." Therefore, it should be known as the supreme tongue, the most excellent, by which it is to be grasped. It is said: "The sign is preceded by what was previously shown," meaning by the crown of the head and so forth, and by the conceptualizations arising from them. If one asks, "In what manner?" it is said: "The response" and so forth. "There is no other sign for the response" means that by teaching the sign of the response, it is not established by the causes of other signs; it is the desire for the object of wisdom, or rather, it is stainless.

དེའི་ལན་གྱི་བརྡ་ནི་ལྕེའི་ལན་གྱིས་ལྕེས་བརྡ་ལན་གྱི་ལྕེའི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་གསུངས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་འདིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སྟོན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་གསུངས་པ། སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་དཔའ་བོའི་བློ་གྲོས་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་གཙུག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་བསྟན་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་དང་མིང་གི་སྐབས་རྣམས་སུ་དཔའ་བོའི་བློ་གྲོས་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོར་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་མན་ངག་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའི་བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། ། ། ། མིའུ་ཐུང་མ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། ། ཡི་གེ་བརྡ་ནི་བྱེད་པ་མོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནི་རྟེན་ཅན་ཏེ། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། རབ་ཏུ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་མིའུ་ཐུང་མའི་གཟུགས་སུ་ཞུགས་ནས་དེ་མེད་པ་རང་གི་རང་བཞིན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་སྟེ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཙྪོ་མའི་བརྡ་ཡིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །

The response to that is the tongue’s response; it is taught as the thorough union of the two tongue faculties. However, here one should understand the conduct and so forth according to the sequence explained previously. Here, the words of the tantra that teach the sādhana of the Blessed One and Vajravārāhī are spoken, beginning with the words "various" and so forth. The remainder is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of Yoginī tantras, this concludes the explanation of the thirtieth chapter, which teaches the characteristics and names of the ritual for the mudrās and responses of the crown and so forth of Vīramatī, and provides an extensive explanation of the conduct, the nature of the instructions for her as the mistress of the maṇḍala, and the formal presentation of Vīramatī and the others. Homage to the Dwarf Lady! She is the one who employs the signs of the syllables, the support of primordial wisdom (jñāna). I shall now compose an extensive commentary upon her. Now, the explanation of the thirty-first chapter is spoken. With the half-verse beginning "thoroughly teaches," Vajravārāhī, having entered the form of the Dwarf Lady, requests the Blessed One—who is her own nature, yet appearing as if separate—to teach. The phrase "of all the elements" (dhātu) is connected to the request: "Thoroughly teach the presentation of all elements, such as form and so forth, in terms of primordial wisdom and the objects of knowledge (jñeya), by means of the sign of the syllable cchoma."

དེའི་ཚེ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གྱི་ཚིག་གསུངས་པ། དྲི་མེད་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྡ་གང་ཤེས་པས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་གཅིག་པའི་གཟུགས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱང་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་བཤད་པར་བྱ་ཡིས་ཉོན་ཅིག་སྒྲུབ་པ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་རང་གི་རང་བཞིན་མིའུ་ཐུང་མ་རང་གི་དཔའ་བོ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བས། ལྷ་མོ་དེས་འདི་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་གསུངས་པས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལན་གྱི་ཕྱག་རྒྱས་དམ་ཚིག་གི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཞུགས་པས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཀྱང་ངོ་། ། འཆད་པ་འགྱུར་བས་དེའི་བརྡའི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། ཀ་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོ་རིམ་པས་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་པ་འདིས་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་དུ་རྩ་སོ་སོར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་གླེགས་ཀྱི་གནས་དེའི་ཚེ་ལྷག་པར་རྟོགས་པའི་ཀ་ཀཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསམས་པས་མན་ངག་གི་སྒོ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། བུ་ག་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ངོ་། །

At that time, with the words "What is it?" and so forth, the Blessed One spoke these words of reply: "The stainless entity." This refers to the single form that, through the knowledge of the symbols, reveals all these entities of the body and so forth as being stainless. Since even the streams of cyclic existence become stainless, I shall explain it according to the proper sequence; listen, O practitioner, Vajravārāhī! Her own nature is the Dwarf-form, having entered the form of her own Hero, the glorious Heruka. This is the meaning of the Blessed One’s words. At that time, with great joy, that goddess performed this; thus it was spoken, and so forth, which are the varieties of offerings. "Wisdom" refers to entering the form of the samaya-mind through the mudrā and the counter-mudrā; thus, these should be distinguished in that very way, and also as the aspects of wisdom. Since it will be explained later, the letters of those symbols are spoken: "Ka, Kha," and so forth. Having understood through this sequence of short and long [vowels] the expression of the mudrā and the counter-mudrā, the so-called "special mudrā" should be made to enter the individual channels in the nature of the yoga-mudrā. In that very way, at the time of the door-panel location of all embodied beings, by contemplating "Ka, Kā," and so forth, the door of the oral instruction should be granted. This is also indicated by the words "the two apertures," and so forth.

དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ནས་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཞི་བཞི་པ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བས་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་ཉེད་པ་དང་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། ། བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་སོ། ། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་མཆོག་དང་བྲལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། ། སྡེ་རིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། འཁོར་ལོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཨེ་བཾ་མཱ་ཡཱ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པ་གཞག་པ་ལས་སོ། ། སྐུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། ། བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་འདིར་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧེའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་སུ་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་རེ་རེའི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ལས་འདིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་མིའུ་ཐུང་མའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ།

Thus, from "moment" and so forth up to "body," there are nine sets of four, which together become thirty-six; these are the suchnesses by way of the mudrās. In that regard, "moment" refers to the diverse, the ripened, the dissolving, and that which is devoid of characteristics. "The four truths" refers to body, speech, mind, and wisdom. "Suchness" refers to the suchness of the self, the suchness of mantra, the suchness of the deity, and the suchness of wisdom. "Joy" refers to joy, supreme joy, the joy of separation, and the coemergent joy. "Classes" refers to the Sarvāstivāda and so forth. "Cakras" refers to the navel and so forth, according to the sequence established in the Evaṃmayā. "Bodies" refers to the dharma, enjoyment, emanation, and coemergent bodies. These four are also thus briefly indicated in this Ḍākārṇava Tantra; as for the statement that "the detailed explanation should be understood elsewhere," this refers to what is taught in the Hevajra and other Cakrasaṃvara yogas. The intended meaning is that they arise here from the context of each of the elements. Nevertheless, the nature of the thirty-six suchnesses is generated from the application of the letters of the name of Kharvarī. As it is said:

མིའུ་ཐུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འདིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྔགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆོ་ག་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མཁའ་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། མཁའ་མཉམ་སྒོ་གླེགས་ཕྲེང་བ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་རྣམ་པའི་རྩའི་འཁོར་ལོ་བཞིར་སྐྱེས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་བདེ་བ་རྣམས་སུ་ཕྲེང་བའི་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མཁའ་སྤྱོད་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དེའི་གནས་སུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་བདག་པོར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་གིས་བདག་པོར་འགྱུར་བར་གསུངས་པ། དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཱའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་གང་དེ་དང་པོའི་ཡི་གེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོ་དག་གིས་བཤད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགོག་པས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་མཐའ་མ་ཡིན་པ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། ། སླར་ཡང་གསལ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་རང་གི་སེམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །

This should be understood through the application of the letters of the names, such as "Dwarf" (Vāmana) and so forth. The practitioner, having first performed the ritual of the master, should symbolize the wisdom mudrā. In that regard, the meaning of the letter kha is expressed by the phrase "equal to space" and so forth: "The garland of door-panels equal to space." This means that the four channel-wheels, which have the nature of space, abide in the form of a garland within the various blisses of the born [beings]. The yoginīs, who possess the nature of the wisdom of the sky-farers and of consciousness, "roam" in that place; this means they act as their own masters. Regarding how they become masters, it is taught by the phrase "pure" and so forth, which is the meaning of the letter ba. This refers to the mudrās and the responses to the mudrās explained by the short and long vowels of the initial letter previously mentioned. By ceasing [conceptualization] into the nature of that, one approaches the activity of one's own mind; this is the meaning of the phrase "the nature of non-conceptuality." The etymological explanation of that is taught by the phrase "secret" and so forth. By the meaning of the letter ra, the mind and mental factors are the secret wisdom element, which is not ultimate but is indeed with elaboration (prapañca). Furthermore, "attaining clarity" means being without elaboration through the conventional truths of one's own mind.

རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་བར་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་བལྟས་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་བར་དུ་གང་མཐོང་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། གཟུགས་དེ་རྟགས་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཞི་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་རེ་རེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ལུས་ཀྱི་མཆོག་དགའ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ངོ་། ། དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྦྱོར་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་དེ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ད་ནི་འདིའི་སླར་ཡང་རཱ་མེ་ཤྭ་རཱ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པར་བཞེད་པ་གསུངས་པ། རཱ་མེ་ཤྭ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དད་པའི་དབང་པོའི་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་རིགས་པ་འདིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ། འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རཱའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་མིན་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བྲལ་བའི་དགའ་བའོ། ། འདོད་ཆགས་ནི་མཆོག་དགའ་སྟེ་དེ་འདྲེས་པར་གྱུར་པས།

Up to the precious vajra, one will see various forms of the coemergent. This is called "up to the viewing of that which is formless," meaning whatever is seen between the vajra and the lotus is explained in that way. If one asks by what sign that form is to be known, it is for that reason that it is said: "all," and so forth. "Having the nature of four by four" means that each of those four joys also has four aspects; these are the joys of body, speech, mind, and wisdom. In that way, one should apply the supreme joy of the body and so forth, and likewise the coemergent joy of the body and so forth. In that way, there are also the joy of separation of the body and so forth. These are the sixteen joys. "All of these have the nature of the union of truth" means that by this, one views the nature of the forms of the body and so forth; that is explained in that way. Now, wishing to show the etymological definitions of the syllables such as Rāmeśvarā and so forth, it is said: "Rāmeśvara," and so forth; in the same way, the faculty of faith should also be understood. "Most wonderful" refers to the form of the aspect of wisdom according to this logic of syllables. It is said: "desire," and so forth; this is the meaning of the syllable rā. In that way, "the mixture of desire and non-desire" means that freedom from desire is the joy of separation, and desire is the supreme joy; because these two have become mixed, [it is so called].

སྤྱིའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གཟུགས་མེད་པའམ་ཡང་ན་ཡོད་པའོ། ། དེའི་ཚེ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལ་གནས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མེའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའི་དོན་དུ་གཉིས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་བཤད་པ་དབུས་ལས་བདུད་རྩིའི་གནས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འགྲོ་བའི་དུས་སུ་དེའི་དབུས་སུ་གང་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེའི་དབུས་ཀྱི་བར་ལས་བསྐྱེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དེས་གཟུགས་རྣམས་སུ་སོ་སོར་སྣང་ངོ་། ། རང་གི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡིན་དེའི་ཕྱིར་ཡིན་གསུངས་པ། དབུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཤའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དབུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དྲུག་བརྒྱས་ལྷག་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སྟེ་དེ་ཡང་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཏེ་དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

In the general coemergent moment, the form of the aspect of wisdom is either non-existent or existent. If it is asked: "At that time, since those stainless ones abide in saṃsāra, are they not in supreme nirvāṇa?" then, in order to generate this very [wisdom], it is said: "Fire," and so forth. This is the meaning of the syllable me. "In the center" is the second case used in the sense of the fifth; that is explained as "from the place of nectar in the center." When the bodhicitta moves, that which is in its center is generated from the interval of the center of that coemergent [state]. That is its specific quality. "From the mind, which is the nature of the five elements" means that the coemergent itself, possessing the nature of the five elements, appears individually as forms. This is the meaning of "one's own mind." Why are there five elements? To explain that, it is said: "Breath," and so forth; this is the meaning of the syllable sha. Thus, there are twenty-one thousand six hundred breaths in the six cakras. Furthermore, through the divisions of the twelve transits, these become five maṇḍalas each: the natures of earth, water, fire, wind, and space. The meaning of "thus continuously from that" is that the form of the coemergent arises from the nature of the five elements.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཟའ་བར་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སར་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་གཤེགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་སུ་འབྱུང་བ་ལྔ་རྣམས་ཟ་བ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱས་པའི་དོན་དུ་དགོངས་པའོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་བྱས་པ་གསུངས་པ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། འདིར་ལྷ་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དབང་པོའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཀླུ་རྣམས་སོ། ། ཡན་ལག་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རྣམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་མཁས་པས་རོལ་པ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པས་རྩེ་ཞིང་ཀུན་ནས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་གནས་པས་སོ། ། དེས་མངོན་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་སྤྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཡང་གང་འདྲ་ཞེ་ན། དཔེ་ནི་བོ་ལ་ཀཀྐོ་ལ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་གཞན་མང་པོ་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒོ་དགུའི་བདག་ཉིད་ནམ་མཁའ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་དབུ་མ་སྟེ་དེའི་སྒོ་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་དང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཞིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མངོན་པར་ཤེས་ནས་བཞི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་བཤད་པའི་མི་ཕྱེད་མ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། །

Regarding the "Tathāgata to be consumed": one who has thoroughly entered and proceeded to the stage of suchness is a Tathāgata. At that time, the intention is that the five elements are "consumed" within those [stages] for the purpose of rendering them without apprehension. This is what is meant by the expression "sporting" and so forth. It is also by way of the meaning of the letter ra. Here, the "gods" are the eyes and so forth. The "nāgas" are the aggregates and so forth, the hands, feet, and so forth, and the functions of the sense faculties and so forth. The "elements" are the various limbs and so forth, and the sense bases and so forth; the "sporting" with these refers to playing and dwelling within the wheel of cyclic existence through familiarity with the previously explained application. By that, "at all times and in every instant one transmutes" means that one emanates various forms. If one asks what those forms are like, the analogy is that they arise from the bola and kakkola. For that reason, many other forms are taught, beginning with the word "nine." "The space consisting of the nine gates" refers to the central channel; its gates are the eyes and so forth. In the midst of these, it is like a house or a multi-storied mansion. "Space" refers to having realized that. "Fourfold" refers to the channels previously explained, such as the Abhedya (Indivisible) and so forth. Thus, it is taught in that manner by the words "in that way" and so forth.

དེ་ལྟར་སྒོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མིའུ་ཐུང་མ་ལྟ་བུར་འདྲི་བ་གསུངས་པ། སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འགྲོ་བ་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ཀྱང་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་ཤེས་པས་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ལན་གསུངས་པ། ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། འདིས་ཐ་མལ་པའི་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཕོ་བའི་དུས་སུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་གླེགས་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་ནམ་མཁའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་རྫོགས་པ་སྟེ་ཐར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གཟུགས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྒོམ་པའི་ལམ་རྣམས་སུ་གསལ་བར་མཛད་པ་གསུངས་པ། རྣམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྒོམ་པ་དང་གསུམ་པ་རྡོ་རྗེ་དཀར་མོ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རྣམས་སུ་སྟེ། ཀྵུཾ་ཡུཾ་ཧུཾ་སུཾ་[སྨྼྻུཾ་ཧྨྼྻུཾ་ཡྨྼྻུཾ་ཀྵྨྼྻུཾ་]ཧྱུཾ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །

Thus, Vajravārāhī, in the form of a nirmāṇakāya resembling a dwarf, spoke regarding these gates: "As for the gates," and so forth. "The divisions" refers to the fact that the Blessed One does not know the nature of the destinies of consciousness, including their qualities and defects; therefore, the question is, "How does that nature become?" The answer to that is given by the words "Listen," and so forth. By this, the virtuous and non-virtuous actions of ordinary beings in saṃsāra will be explained at the time of the transference of sentient beings. Therefore, the yogis should provide the door-leaves; through the very nature of space, the forms of wisdom and consciousness are perfected. "From the mudrā of the form of liberation" is the definitive meaning. The rest is easy to understand. Now, the explanation of how those previously mentioned forms of the nature of wisdom of the yoginīs clarify the paths of meditating on purity is given by the words "Purity," and so forth. "The three wisdoms" refers to the wisdom of the faculty of diligence in that way, second, the meditation on the maṇḍala-cakra, and third, the seed-syllables of Vajradhātvīśvarī and the others, namely: KṢŪṂ, YŪṂ, HŪṂ, SUṂ, [ŚMṚŪṂ, HMṚŪṂ, YMṚŪṂ, KṢMṚŪṂ] and HYŪṂ. Here, the faculty of diligence is the nature of coemergent perfect awakening.

དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་ཨོཾ་མོ་བི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་རླུང་དང་རླུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རེ་རེའི་རྩ་ཡིས་རྩ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་སོ་སོའི་ཁའི་བུ་ག་རྣམ་པར་དག་པར་བྱའོ། ། འདིར་བཤད་པ། རྩ་ཡི་གུར་གྱི་ནམ་མཁའ་ནི། ཡེ་ཤེས་གཟུགས་སུ་དེ་བརྗོད་དེ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དབང་པོའི་ས་བོན་གྱིས། ། བུ་ག་ཆེན་པོ་དེ་སྲུང་ངོ་། ། གཞན་དུ་ཐ་མལ་པར་འགྲོ་སྟེ། ། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྱུར། ། རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དག་པར། ། བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་ངོ་། ། གང་གང་བསྒོམ་པས་རྒྱུ་དྲན་ན། ། དེ་དེའི་ཉམས་མྱོང་བཅས་པར་འགྲོ། ། རང་གཟུགས་གཟུགས་བརྙན་དེ་བཞིན་འདིར། ། སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་དུ་ནི་ལྟོས། ། ནང་གི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱི་གོ་འཕང་གནས། ། ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། དགའ་བ་ལ་སོགས་བཞི་པོ་སྟེ། ། སྒོ་གླེགས་དེ་བཞིན་འདིར་བཞག་པས། ། ལྷ་རྫས་དབང་པོ་ཡང་དག་འབྱུང་། ། དེ་ཡི་གཟུགས་ནི་བདག་མེད་པར། ། འགྲོ་འོང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

The maṇḍala-cakra is also [established] by means of the previously explained sequences, such as oṃ mo bi and so forth, through the conduct of the yoginīs and the seed-syllables of the vajra and so on, which are the letters of the nature of wind and wind. In that way, by means of the three wisdoms, each channel should be purified at the individual openings of the mouths of the channels. Regarding this, it is said: "The sky within the pavilion of the channels Is described as the form of wisdom; By the seed-syllable of the maṇḍala-lord, That great opening is protected. Otherwise, one falls into the ordinary, And pleasure and suffering will be exhausted. By purifying the three wisdoms of yoga, One does not experience suffering. Whatever cause one meditates upon and remembers, One will proceed together with the experience of that. Just as one's own form is a reflection, So too, look upon the Buddha-nature here. Possessing the nature of internal entities, One abides in the state of mere wisdom. Through the application of the truth of all things, The four, beginning with joy, are established; By placing the door-leaves here in that way, The divine sensory faculties truly arise. Its form is selfless, And there is no coming or going. The remainder is easy to understand."

དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་མིའུ་ཐུང་མའི་ཡི་གེའི་ཙྪོ་མའི་བརྡའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་གའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་དེས་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དང་པོར་ལང་དབང་རབ་བཏུད་ནས། ། ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་གྲངས་སྟོན་པ་མོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་བདག་ཉིད་ཀྱི། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱས་ནས་སླར་ཡང་ནས་ཡང་དུའོ་བྱས་ཏེ་ཞུས་པ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་འདུ་ཤེས་རྣམས་དང་དངོས་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱབ་བདག་ཕྱག་རྒྱ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དེ་ལྟར་དྲིས་པའི་ལན་གསུངས་པ། ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལང་ཀའི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྨྲ་བཅད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དོན་ཇི་ལྟ་འདིའོ། ། སླར་ཡང་ལན་གྱི་ཙྪོ་མ་གསུངས་པ། དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷན་སྐྱེས་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་དང་པོའི་ཡི་གེ་སའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལྟར་འདིའི་དོན་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཡི་གེའི་དེ་བཞིན་དོན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཚམས་ཀུན་དུ་ནི་འཛག་པ་ནི། །

From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs: the presentation of the ritual for the symbolic characteristics of the cchoma of the Dwarf Woman, and the extensive teaching on the presentation of the form of wisdom and so forth; this is the explanation of the thirty-first chapter. First, having bowed to the Sovereign of Laṅkā, who reveals the enumerations of mudrās and is the very nature of the condition of wisdom, I shall compose an extensive commentary upon it. Now, the explanation of the thirty-second chapter is spoken: "Again," and so forth. Having performed the offering of the coemergent nature, and having requested again and again, it was thus spoken: "Entities," and so forth. Regarding the various entities, perceptions, and entities that are the nature of wisdom, the question was asked: "O Blessed One, Sovereign, what is the mudrā?" The answer to that question was spoken: "Listen," and so forth. This was spoken to Lakṣmīṅkarā, who is the very nature of the reflection of Vajravārāhī. Regarding what was spoken, from "coemergent" and so forth, up to "silence," this is the meaning of the enumerations of the mudrā symbols. Again, the cchoma of the answer was spoken: "First," and so forth. Regarding how these, such as the coemergent and so on, are like the first letter, the letter sa and so forth, the meaning of this was spoken: "Just as the letter, so is the meaning." "That which drips at all the joints," and so forth.

སུ་མ་ན་ཡི་ནང་དུ་སྟེ། ། རྩེ་མོའི་རྣམ་པའི་རྩ་གསུམ་ནི། ། རང་གི་རང་བཞིན་བདག་ཚོར་བ། ། ཡིད་ནི་བདེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། ། འཛིན་པ་འཕོ་བ་མེད་པ་ཚེ། ། ལྷན་སྐྱེས་སུ་ནི་རབ་ཞུགས་པའི། ། རྣམ་པ་མེད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། ། བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོར་གྱུར་པ་ནི། ། རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་བགྲོད་པར་བྱོས། ། སེམས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཡོངས་སྦྱོར་ལས། ། བསམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་འགྲོ། ། རྟག་པའི་རྣམ་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ། རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། ། བདེ་བའི་བདག་ཉིད་མཆོག་ཐོབ་སྟེ། ། ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སོ། ། གཏི་མུག་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ལྟ་རྣམས་ཀྱི། ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་དུ་ནི། ། བྱང་ཆུབ་ཀུན་མཁྱེན་བགྲོད་པར་བྱོས། ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་དུ་བཟུང་གྱུར་པས། ། གྲོང་ཁྱེར་མཆོག་ཀྱང་འགྲུབ་གྱུར་པའོ། ། དོན་དམ་རང་བཞིན་རྣམས་སུའོ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར། ། འདི་ཉིད་རིག་པར་ཅུང་ཟད་པ། ། རང་རིག་བདེ་བ་ཆེན་པོས་སོ། ། མགོ་བོར་བ་ཐག་གཟུགས་གང་གིས། ། སྣ་ཚོགས་སྒྲ་ཡིས་གང་འགྲོ་བ། ། གསང་བའི་ཡི་གེའི་རབ་སྦྱོར་བར། ། བདུད་རྩི་ཉི་ཤུའི་དབུས་ལས་སོ། ། ནང་དུ་སོན་པའི་ཡིད་ཀྱི་ནི། ། ལས་ཀྱིས་འདོད་པར་འགྲོ་བའོ། ། དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མ་རོལ་ཏེ། ། ངེས་པར་སྨྲ་བཅད་བྱས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་ཅེས་རྣལ་འབྱོར། ། ལན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། ད་ནི་འདི་ཡིས་རྣལ་འབྱོར་ལང་ཀའི་དབང་ཕྱུག་མའི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་གསུངས་པ། ལང་ཀའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Within the sumanā [flower], the three channels in the form of a peak are the self-nature of the self and feeling. The mind proceeds to bliss; when the grasping is without transference, one enters into the coemergent and will attain the aspectless. Having entered the wheel of great bliss, proceed! Through the complete union of the letters of the mind, the intention transcends to wisdom. One attains the aspect of the permanent through a mind free of conceptualization. Having attained the supreme nature of bliss, through total renunciation, delusion is abandoned. For those who perceive with wisdom, proceed to the omniscient awakening on the path of the two aspects. By continuously maintaining the yoga, the supreme city is also accomplished. Within the ultimate natures, the wheel of Dharma is thoroughly turned. This very thing is known slightly through self-aware great bliss. By whatever form of the rope is at the head, whatever proceeds with various sounds, through the excellent union of the secret letters, from the midst of the twenty nectars. The mind that has entered within proceeds to the desired through action. The heroes and yoginīs sport, having certainly maintained silence. Thus, the yoga called "Reality" should be shown as the mudrā of the response. Thus it is said. Now, by this, the excellent union of the letters of the Lankā-īśvarī yoga is taught: "Lankā-īśvarī," and so forth.

དེ་ལྟར་འཕྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལང་ཀའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། འཕྱང་བར་འགྱུར་བའི་ས་བོན་གྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐན་གྱི་དབུས་ནས་འཕྱང་བ་ཧཾ་གི་དབྱིབས་ཞེས་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་པའི་རྩེ་མོར་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཐིག་ལེ་མཚོན་པ་འཛིན་པ་པོ་འདི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་དེ་ལྟར་མཚོན་པས་དེའི་དབུས་སུ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གེ་སར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་ལྟར་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། གེ་སར་ཡེ་ཤེས་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་བ་གང་དེ་གེ་སར་ཉིད་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་པས་ཡེ་ཤེས་འཛིན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རང་གི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བཤད་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདི་ཡང་དེ་ལྟར་སླར་ཡང་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྭའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་གསུངས་པ། རང་ཡོད་དེ་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབུགས་ཀྱི་ལམ་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་བྱེད་དེ་དེ་གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུའོ། ། པདྨའི་སྙིང་པོ་རུ་ནི་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་བོའི་ཐོད་པར་ཐིག་ལེའི་ནང་དུ་བཤད་པའི་དོན་བྱེད་དོ། ། འདི་ཡིས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གནས་པ་ན་དེའི་ཚེ་འདིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། ། རི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། རི་ནི་རྣམ་ཤེས་འགྲོ་བ་སྟེ། །

Thus, the meaning of the syllable laṅka is expressed by the passage beginning with "suspended" ('phyaṅ). Regarding the phrase "of the seed-syllable that becomes suspended": it refers to the shape of the syllable haṃ suspended from the center of the palate, its tip pointing downward. At its apex, the practitioner holds the drop (thig le) which symbolizes the seed of the mind. By symbolizing it in that way, in its center, "the sign" (brda)—as previously explained—becomes the nature. Regarding the passage beginning with "the filaments" (ge sar): the meaning of the syllable is as follows. "The filaments are the element of wisdom" (ye shes khams) means that the bliss which depends upon that drop is the filaments themselves, which are inexpressible. Because the mind that depends upon that is the very form of wisdom, it is called "the holder of wisdom." "Its own nature is the characteristic" means that the thirty-six mudrās, such as the coemergent (lhan cig skyes pa) and so forth, are explained in that same way. Furthermore, in order to clarify this once more, the meaning of the syllable sva is stated by the passage beginning with "self-existent" (rang yod). "Self-existent, it is equal" means that within the path of the breath, the various natures of one's own mind are made to radiate; when the yogi is in the form of the Buddha, it "abides in the heart of the lotus." This means it performs the function explained within the drop in the skull at the head. When one abides in this yoga, at that time, this is its dependent origination. Regarding the passage beginning with "the mountain" (ri): the presentation of the meaning of the syllable ri is stated as "the mountain is the movement of consciousness."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་པས་ཐིག་ལེའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བའོ། ། དེའི་ཚེ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་མིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསམ་པས། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་རྣམ་པའི་ཡིད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཐིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བའོ། ། བག་ཆགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་སོན་པས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལང་ཀའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་སྔོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལ་དེའི་དངོས་པོའི་ཡེ་ཤེས་སུ་དེ་ཉིད་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པས་གང་བལྟས་པ་དེར་འགྲོ་བ་སྟེ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བྱེད་དེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་སུའོ། ། དེ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངལ་སྐྱེས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་མིན་པ་དངོས་ཀུན་སྐྱེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་དེ་བི་ཀོ་ཊི་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ། དེ་བི་ཀོ་ཊི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། སྟོན་པ་ཉན་ནོ། ། དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་མ་བསམས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐིམ་པའི་ཁམས་ཀྱིས་སོ། ། གང་ཉིད་དུ་བྲག་ཅ་བཞིན་ནོ། །

This means that by summarizing all the channels, the consciousness in the form of wisdom that has entered into the bindu is thoroughly emanated. At that time, the statement "it is not the mind in all the elements" refers to this intention: just as the mind in the form of space dissolves into all things, so too the mind dissolves into the elements of all bodies. Because it has gone beyond the habitual tendencies (vāsanā), it proceeds to the nature of Laṅkā; that is, it merges into the wisdom of the reality of that previous perception. It proceeds to whatever is seen by the eyes and so forth, and thus takes birth again in the form of a yoginī. In that way, the Lord [appears] in the womb-born and other forms of all beings, through entities such as the sustaining of the untainted (anāsrava). "All things arise from non-wisdom" means that it is indeed without aspects; this is the certainty. Thus, it is clearly taught again by the syllables of names such as Devīkoṭa. Regarding "Devīkoṭa" and so forth, "teaches" is the meaning of those syllables: the Teacher is heard. "There" means by the elements that have dissolved through the wisdom that is not conceptualized within the elements of one's own body. It is just like an echo.

འོན་ཀྱང་བི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་རྣམས་སུ་ཁམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་མི་བདེན་པའི་གཟུགས་འཁྲུལ་པ་ཙམ་གང་སོ་སོར་བསལ་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་ཐ་མལ་པ་དང་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ་འགྲོ་བའི་སྒྲ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། ། འདིར་དེ་བཞིན་དུ་གང་བདག་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་རང་གི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཇི་ལྟར་བདག་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་སོན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པས་ཡེ་ཤེས་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་ཡང་འདིར་བལྟ་བར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་གང་གིས་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཚེ་མཁར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀོའི་ཡི་གེའི་དོན་གང་དེ་གསུངས་པ། མཁར་རྣམས་སུ་ནི་རླུང་རྣམས་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བཟུང་བར་གྱུར་པས་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ས་བཅུ་རྣམས་སུ་འགྲོ་སྟེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་འབབ་པས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་བཅུའི་དབང་གིས་བསྒོམས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རང་རང་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་ཌེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལ་སོགས་པས་ཌེའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ།

However, regarding the term vini, by the meaning of the letter vi, it is the wisdom that pervades all. It is the movement of the elements into the nature of the outer and inner; having individually cleared away all such unreal forms that are mere delusions, at that time the delusions of yogis regarding the ordinary and the conditioned subside. This is by means of the word "pervading" (gati) and "wisdom" (jñāna). In this context, just as the phrase "I am free from desire" was used by Śākyamuni to demonstrate his own position, so too, when I have reached the nature of being free from desire, all conceptual constructions subside. Thus: "There is no wisdom, nor is there one possessing wisdom; wisdom itself is likewise to be viewed in this way." If one asks by what cause this is fully generated, at that time, the meaning of the letter ko is taught by the words beginning with "in the fortresses" (kharasu). The phrase "of the winds in the fortresses" refers to the ten winds, such as the life-sustaining wind (prāṇa) and so forth. Because they are grasped by these [winds], they proceed through the ten grounds in their respective order, flowing spontaneously and effortlessly. This is generated by the nature of meditation through the empowerment of the ten wisdoms. The "ten wisdoms" refer to smoke and so forth; by the logic of that very [wisdom], the faculties such as the eyes and so forth experience bliss, because the nature of phenomena (dharmatā) appears individually to each. In this regard, the meaning of the letter ḍe is clearly explained by the words beginning with ḍeni.

རྡོ་རྗེའི་ནུས་པར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་ཡོངས་སུ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ནུས་པ་དང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་དབུས་སུ་ལྷུང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མི་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་དགོངས་སོ། ། དེ་དེ་ལྟར་རིགས་པས་དྲན་པའི་དབང་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གསུངས་པ། དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་དུ་ཡིད་དུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་དབུས་སུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམས་ཀྱི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་གང་གི་དྲིན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ། བརྒྱུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཞལ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཆང་དེའི་ཞལ་ལས་མན་ངག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ལས་འོངས་པའི་ལམ་གྱི་མན་ངག་སྟོན་པ་སྟེ་དེ་ལྷག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ་བདག་གིས་ཀྱང་མ་བཤད་དེ་མན་ངག་བཅོམ་པར་འགྱུར་བས་སོ། ། མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའིའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་དེ་ལྟར་སྔོན་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུའོ། །

Regarding the phrase "explained as the power of the vajra": it refers to the power and the faculties of the wisdom that is fully cognizant within the vajra-jewel, such that they fall into its center. Therefore, the intention is that one should not go to the city of objects. Thus, through reasoning, the faculties of mindfulness are taught as factors of awakening. "Mindfulness" is the literal meaning of the term, which is the coemergent wisdom. As for the phrase "where the mind is thoroughly expressed": it means that within the center of the vajra-jewel, one should maintain mindfulness with the coemergent mind regarding all objects and so forth. "In that way" refers to the explanation of the bodhisattvas who are the nature of the vajra method. Through the half-verse beginning with "in that way," the formal arrangement will be explained. The rest is easy to understand. Furthermore, that by whose grace this is to be attained is stated as "the lineage" and so forth. "From the mouth of the Guru Vajradhara" means that the pith instructions of the path have come from the mouth of that Vajradhara, transmitted from one to another. This should be understood as superior; I have not explained it myself, for the pith instructions would otherwise be destroyed. "In the fire maṇḍala" refers to the fifteenth chapter. Now, the meditation on the maṇḍala wheel is taught. "The seven channels" and so forth; having performed it as before, the conduct is also specifically distinguished.

འདི་ཡིས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མ་བསྒོམ་པས་དངོས་གྲུབ་རི་བོའི་སྒྲ་ཡིས་རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གཟའ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་བཟུང་བས་སྒྲུབ་པ་པོ་འགྲུབ་སྟེ་གྲུབ་པས་རང་དང་གཞན་ལ་གནས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་རོ། ། དེ་ཉིད་སླར་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཟླ་བའི་སྤྱོད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་སྨན་དང་རྒྱུ་སྐར་དང་རྩ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཞུ་བས་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅིའི་རང་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་རབ་ཏུ་འཇུག་འགྱུར་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་མཉམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཏེ། འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་ལེའུའི་ནང་རྣམས་སུ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ལང་ཀའི་དབང་ཕྱུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་མིང་གི་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་པོའི་རང་བཞིན་དང་འདིའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ནང་གི་བདག་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྨད་བྱུང་ལྷ་མོར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ཤིང་གྲིབ་མ་ཡི་རང་མཚན་ཉིད། ། ཕྱག་རྒྱ་བརྡ་ཡི་སྐད་ཀྱི་ནི། ། འགྲེལ་པ་གསལ་བར་བྲི་བར་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

By means of this as well, through the meditation on the Yoginī, the twenty-eight constellations and likewise the planets are the sounds of the mountain of accomplishments. By holding their mantras, the practitioner achieves accomplishment; having achieved it, they bestow the accomplishments that abide in both self and others. Furthermore, that which is called "the nature of the moon's conduct in all things" means that all the Yoginīs, the medicinal herbs, the constellations, and the channels are accomplished by melting into bodhicitta. Regarding the nature in which they are accomplished, it is said: "those who enter into space." Space is the nature of the equal dharmadhātu. "As will be explained" refers to the sections within the Chapter on Mudrās; thus, everything is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ḍākārṇava Yoginī Tantra: this is the explanation of the thirty-second chapter, concerning the ritual of the characteristics of the symbolic mudrās of Laṅkeśvarī’s wisdom, the presentation of the letters of the names, the nature of the lord of the maṇḍala circle, the internal nature of the sādhana for its accomplishments, and likewise the characteristics of the etymological definitions of wisdom and the detailed teaching on dependent origination. Having prostrated to the wondrous goddess, I shall clearly write a commentary on the characteristics of Śiṃhacchāyā, the language of symbolic mudrās. Now, the explanation of the thirty-third chapter is spoken, beginning with "Furthermore," and so forth.

གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་ལ་ལྟོས་པས་གཞན་ཏེ་དགོས་པ་དང་བྱེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དག་གིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བའི་དགོས་པ་དང་བྱེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། ཟླ་བ་དང་ནི་ཉི་མ་གཟས་གཟུང་བར་ནི་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་འགོག་པས་དབུ་མའི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་བྱ་དག་གིས་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་དུ་གནས་ཏེ་བར་ཆད་མེད་པར་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་རྩ་སོ་སོར་བརྡ་བྱེད་དེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རེ་རེའི་མཐོང་བའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་སྒྲ་གཅན་གྱིས་བཟུང་བའི་དུས་སུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྡའི་སྐད་ཀྱིས་གསུངས་པ། པོ་ཏཾ་གི་ནི་ཕྱག་བྱེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་པོ་ཏཾ་གི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་པས་གསོ་བས་ཐུར་སེལ་བཙིར་བས་དེར་འོང་བ་སྟེ་པོ་ཏཾ་གི་ནི་བདེ་བ་སྟེ། དེ་ཤེས་ན་བསྙུན་མེད་པ་སྟེ་དགའ་བ་གང་གི་འཐོབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་པྲ་ཏི་པོ་ཏཾ་གི་བསྙུན་གྱི་ལན་བརྗོད་པ་སྟེ་མཉམ་པ་དེ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ག་མུ་གྲོང་ཁྱེར་མཆོག་ཏུ་གཤེགས་ཤིག་པའོ། ། ལུམ་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནས་བྱོན་ཅིག་པའོ། ། དེ་ཧོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདུ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་རོ། །

"Other" (anya) refers to that which is other in relation to what precedes it. Regarding the "mudrā of purpose and function," it is explained by way of the mudrā and the counter-mudrā (pratyamudrā), through the application of the purpose and function of the mudrās and so forth that will be explained. This is the connection. "By what" refers to the mudrās and so forth; it is explained accordingly. Thus, it is said: "The moon and the sun," and so on. By arresting the left and right [channels] during an eclipse of the moon and sun, wisdom (jñāna) and the object of knowledge (jñeya) abide within the central channel as the mudrā and the counter-mudrā. The stream of nectar flows without interruption, signaling through the individual channels, and the specific characteristics (svalakṣaṇa) of each of the yoginīs are perceived. Just as externally, at the time of an eclipse of the moon and sun by Rāhu, all objects and the object-possessor are perceived as their own specific characteristics, so too is it here. This is expressed through the language of signs (saṃketabhāṣā). "Potaṅgi" means "to prostrate." By explaining "Potaṅgi" in this way, the downward-clearing wind (apāna) is constricted by the healing [force], and it arrives there; "Potaṅgi" is bliss. If that is known, one is free from illness; whoever attains that joy is explained accordingly—this is the certainty. Likewise, "Pratipotaṅgi" is the expression of the response to illness; it means "that equality is the nature." "Gamū" means "go to the supreme city." "Lumpa" means "come from the realm of the Buddha." "Deho" is the city where the yoginīs assemble.

ཙ་དུང་ཀམ་ནི་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་སེམས་ཟུང་ཞིག་པའོ། ། ཧྲྀ་ད་ཡ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ནོ། ། ཀོ་ར་ཝ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་སོད་ཅིག་པའོ། ། ཀ་ནི་ཀ་ལམ་བི་ཀ་དྲིལ་བུ་འཁོར་བར་བྱེད་པ་ནི་འོད་གསལ་བའོ། ། སི་ར་བ་རཱ་ཧ་གྱ་གྱུའི་སེམས་ཅན་ཏེ་སྒྲའོ། ། ཉན་པ་མཁས་པ་རྣམས་འབིགས་པས་རྣ་བའོ། ། མན་ཐཱ་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིའི་གནས་ནི་པདྨའོ། ། ན་ར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཚིག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པའོ། ། ཏཱ་ལི་ཀཱ་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཁའ་འགྲོ་མའོ། ། ན་ར་ཀ་བདུད་རྩིས་གང་བའི་རྩ་སྤྱི་བླུགས་སོ། ། ཨ་མུ་ཀཾ་ནི་ཆ་ཤས་བཅུ་དྲུག་སྟེ་དུར་ཁྲོད་དོ། ། ཀཱ་བི་ལ་སྒོ་གླེགས་ལ་སོགས་པའི་སྒོའོ། ། སྭ་པ་ནི་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་གཙུག་ཏོར་གྱི་བར་དུ་གཞུའི་དབྱུག་པ་ལྟ་བུར་བརྟན་པའི་སྲོག་གི་རླུང་གི་བྲམ་ཟེའོ། ། ལྷུང་བ་དེར་གནས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པས་རྒྱལ་རིགས་སོ། ། བི་ར་ཏི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོས་རྗེའུ་རིགས་སོ། ། ཀྲུ་ར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པས་དམངས་རིགས་སོ། ། ཨ་ན་ཏ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཟ་བས་ཙཎྜ་ལཱིའོ། ། ཨཱ་ལི་ཀ་འཁོར་བའི་ཕྱུགས་སོ། ། ཌཱ་ཀི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་ནི་སྲིང་མོའོ། ། མུ་ད་ཀཾ་སྙིང་རྗེའི་རོའི་ཚིལ་ལོ། ། དན་ཏ་སྤར་ཤ་ནི་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཟ་བས་ལྕེས་སོ། ། བྷུ་ཀྵི་ཏ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུས་ཟོས་སོ། ། ཏྲིཥྞི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་དྲིའི་ངད་ཅན་ནོ། །

Ca-duṅ-kam is the gathering of the mind of the sky-farers. Hṛdaya is the seed of awakening. Korava is the slaying of the sense faculties. Kani-kalambika is the bell that causes the cycle of existence to revolve; it is the clear light. Siravārāha is the sentient being of the crooked; it is sound. Because it pierces the ears of the learned listeners, it is the ear. Manthā is the lotus, the abode of the vajra nectar. Nara is the all-ground consciousness (ālayavijñāna), in which all the meanings of words are gathered. Tālikā is the ḍākinī whose nature is sound. Narakam is the channel filled with nectar, the ritual water-pot. Amukam refers to the sixteen parts; it is the charnel ground. Kābila refers to the doors, such as the door panels and so forth. Svapa is the brāhmaṇa of the vital wind, stable like a bow-staff, from the big toe of the foot up to the crown protuberance (uṣṇīṣa). Because it falls and abides there, pervading everything, it is the kṣatriya. Virati is the vaiśya because of the peak of existence. Kūra is the śūdra because all things are without conceptualization. Anata is the caṇḍālī because she consumes all things, both existence and nirvāṇa. Ālika is the cattle of saṃsāra. Ḍākinī is the sister, the channel of insight who possesses the form of nirvāṇa. Mudakam is the fat of the flavor of compassion. Dantapraśa is the tongue because it consumes all of saṃsāra. Bhukṣita is that which has been eaten by the causes of awakening. Triṣṇi is the fragrant scent for the purpose of leading sentient beings onto the path.

ཨ་གམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལས་སྤྲུལ་པ་འཛིན་པས་གནས་གང་ནས་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཀི་ར་ཎ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་སྟེ་ལམྦ་ཟབ་པའི་ལྟོ་བའོ། ། དན་ཏ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་པས་རྒོད་པའོ། ། ནི་རོ་དྷ་སྟེང་དང་འོག་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འཆར་རོ། ། བི་ཛྙཱ་བ་ཏི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱི་ཁམས་གསུམ་དུ་ཚིམ་པའོ། ། དྷུ་སྨ་རྟགས་ལ་སོགས་པས་སྤྲིན་ནོ། ། པརྦ་ཏ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་བདེ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བདེ་བ་འཛག་པས་ཆུ་ཀླུང་ངོ་། ། ཨང་གུ་ལྱ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སོ། ། བ་ད་ན་ནི་གཙོ་བོ་ཡིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཞལ་ལོ། ། རཱ་ཛི་ཀ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་རོ་ལ་མྱང་བས་ན་ལྕེའོ། ། ཨནྡྷ་ར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བོའི་ཕྲེང་བའི་སོའི་ཕྲེང་བའོ། ། དྷྭ་ཛ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགའ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཙྪནྡོ་ཧ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་འོངས་པས་ཕྲེང་བ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པའི་མན་ངག་གི་བདེ་བའོ། ། ཙ་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རླུང་གི་རྣམ་པས་སོ། ། མྱྀ་ག་པ་ཏི་ནི་དབུགས་ཀྱི་ཕྱུགས་སོ། ། མཎྜལ་ནི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་འདུ་བར་བྱེད་པའི་གནས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་མཉམ་པའོ། ། སྭཱ་ས་ནི་ཕུང་པོའི་རྩ་བས་ལམ་གྱི་བཞི་མདོའོ། ། ཛ་ན་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བུམ་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བས་འགེངས་པས་ཕལ་གུ་ནའོ། ། མ་ཧཱ་ཀྵར་ནི་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་དག་ཏུ་འོངས་པ་སྟེ་རྣམ་འགྱུར་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕྱུགས་ཆེན་པོའོ། །

Agamanī means that which holds the emanation from the saṃbhogakāya, [referring to] the place where the great hero named so-and-so and so forth reside. Kiraṇa is the sky-flower, the belly of the profound lambaka. Danta is laughter because it is great bliss itself. Nirodha is the arising of the bodhicitta above and below. Vijñāpatti is the satisfaction of the three realms through mere wisdom. Dhūmra is the cloud, [produced] by the signs and so forth. Parvata is the river, because the bliss that follows bliss flows by the power of various samādhis. Aṅgulya is a portion of the mahāmudrās. Vadana is the face of the Lord Vajradhara. Rājika is the tongue, because it tastes the flavor of all dharmas. Andhara is the row of teeth, the garland of heroes, which are the nature of the nectar of emptiness. Dhvaja is the joy of all beings. Likewise, cchandoḥa is a garland because it has come through the gateway of the oral transmission passed from one to another; it is the bliss of various pith instructions. Cala is the consciousness element in the form of wind. Mṛgapati is the lord of breath. Maṇḍala is the equality of the avadhūtī, the place where all natures are gathered. Svāsana is the crossroads of the path, [formed] by the channels of the aggregates. Janana is the phalguṇa, because it fills all the channels through the kumbhaka application. Mahākṣara is that which has arrived in the vajra-jewel; it is the great breath of the unchanging bodhicitta.

ཙྪ་ནི་གཡོག་པ་སྟེ་མིད་པས་ལུས་ནི་ཙྪ་ག་ལའོ། ། ན་ནི་སྣའི་བུ་ག་མཐོང་བ་སྟེ་སྲོག་མཉམ་པ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་སྦྱོར་བ་མིང་ཡང་འཆིང་བ་སྟེ་དེར་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་འཕེལ་བ་སྟེ་མ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཆགས་པས་དེ་འདོད་པ་སྟེ་མ་ཧེའོ། ། བྷ་དེ་ཡང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཟ་བ་སྟེ་འདི་ནི་ཟ་བའོ། ། སི་ནི་བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་རྣམས་གསོད་པས་སེང་གེའོ། ། བྱ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟག་གོ། ། སྠ་ནི་དེ་ལྟར་གནས་པའོ། ། མུ་ཁ་པཪྵ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཟ་བའོ། ། དནྡ་པཪྵ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཚིམ་པའོ། ། ཧྲི་ག་ནི་སྲིད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ངོ་ཚ་བའོ། ། ཤཱུ་ནྱ་པཪ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཐམས་ཅད་སྲུབ་པས་འཁྲིག་པའོ། ། ཨུ་ཏུ་པཪྵ་ནི་སྙིང་གའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། ཐོག་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་མཆོག་ཏུ་མཐུན་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། ། འདིར་དགོས་པ་སླར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལན་གྱི་བརྡ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་བཤད་པ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དེས་བསྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་དགོངས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་དཔའ་བོས་སྟེར་བར་འགྱུར་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །

Ch means to cover; thus, the body is chaga. Na means to see the nostrils; it is the union of the life-force in the avadhūtī, which is also called the "bond." There, the power of absorption (samādhi) increases in that way. Ma means the mind’s attachment, which desires that; thus, it is mahe. Bha means to eat the inner self; this is "eating." Si means to slay obstacles and vināyakas; thus, it is a lion. Bya means the nature of the three vehicles; thus, it is a tiger. Stha means to abide in that way. Mukhaparśa means to eat the enjoyments of the Great Vehicle of Mantra. Dandaparśa means to be satisfied by the qualities of the taste of the sublime dharma. Hriga means the shame of the state of existence. Śūnyaparśa means sexual union, as it churns everything within the dharmadhātu. Utuparśa means entering within the heart, the non-apprehension of all phenomena. At that time, by the initial absorption, one should act in that way; thus, it is called the "supremely harmonious mudrā," the nature of wisdom and the knowable, through the distinction of Vajravārāhī. Here, the "explanation of the purpose" is the explanation of the symbolic response given by the heroes. As it was explained previously, that which is the nature of knowledge should be churned; this is by means of the nature of mere realization. Therefore, it should not be spoken of. Thus, the yoginī is "intended," and the hero will bestow her as having that very nature; it is explained in that way.

ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། ། འདིར་ལན་གྱི་བརྡ་གསུངས་པ། བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་རྣམས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་པོ་ཏཾ་གི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྟེ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་བྱེད་པས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་པོ་ཏཾ་གི་ལ་སོགས་པས་སླུ་བ་སྟེ། གང་གི་མན་ངག་གི་སླུ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཱ་ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཱ་ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་གྲིབ་མའི་ཡི་གེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཏེ། ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་མན་ངག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གསུངས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་འཇུག་པ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་བསམ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་རིམ་པས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡོད་པས་དབང་པོ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་བྲལ་དག་གིས་བརྟགས་པ་ལ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་ལ་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་རྣམས་སུ་འཐོབ་སྟེ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། གང་དུ་ལྷག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཱ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་དེའི་མཱ་མ་ཀཱི་མྱོས་བྱེད་ཆེན་པོའི་རོ་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་ཨོཌྱཎ་གྱི་བུ་ག་ལས་མགོ་བོར་གཙུག་ཏོར་གྱི་གནས་སུ་ཡོངས་སུ་གནས་སོ། ། དེ་གཟུགས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།

The phrase "wisdom" and so forth are the qualifying terms for these. Here, the response is stated: from "generation" and so forth up to the twelve limbs, these thirty-six should be understood according to the sequence previously explained, including the potaṅgī and the rest. Thus, by again performing the response of the mudrā, one is deceived from the causes of the faults of saṃsāra by the potaṅgī and so forth. If one asks, "By what pith instruction is one deceived?" it is therefore stated: "Mālava" and so forth. "Mālava" and likewise the syllables of "Chāyā" and the "factors of awakening" (bodhipakṣa)—through the meaning of these syllables, one enters the pith instruction. Regarding that, it is stated: "absorption" and so forth. "In the directions" means entering the factors of awakening. The absence of such entry is the ultimate, inconceivable form; conventionally, it is meditated upon and so forth. Because it has been performed in that sequence, the faculties—namely, desire and the absence of desire—are impaired by conceptualization. At that time, through the superior realization of perfect excellence, the very aspects of luminosity (ābhāsvara) are attained; of this there is no doubt. If one asks, "What is the cause of that superior realization?" it is therefore stated: "Māma" and so forth. This is the meaning of the syllable mā; that Māmakī is the taste of great intoxication, which dwells completely in the head at the site of the uṣṇīṣa from the opening of the vajra and the opening of Oḍḍiyāna. If one asks, "What is its form?"

ཁའི་ཡི་གེས་གསུངས་པ། འཕྱང་བར་གྱུར་པ་ཁ་འོག་ཏུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྡུས་པའི་གཟུགས་སུ་ཁའི་གནས་ལ་རྩེ་མོ་ལྕེ་ལྟར་ཁ་འོག་ཏུ་འཕྱང་བར་གྱུར་པ་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀཾ་པོ་ཛིའི་ཕྱག་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀཾ་པོ་ཛིའི་ས་བོན་ལྟར་ལཱའི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེའི་དེ་ལྟར་བུ་གར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཏུའི་ཡི་གེས་རྒྱས་གདབ་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འདི་ཉིད་དུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ་བེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བེའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཀྱང་སྟེ། རྒྱུད་ཡོངས་སུ་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀྱང་ངོ་། ། དེའི་རང་བཞིན་ཅིར་རིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རང་བཞིན་སྒྱུ་མའི་རང་མཚན་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་དེའི་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་མེད་དོ། ། འོན་ཀྱང་སྲིད་པའི་དབུས་ཉིད་དུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྲིད་པ་སྒྱུ་མ་དེ་སྤང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་མཐའོ། ། གནས་གང་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བྱས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་དེ་མངོན་སུམ་དུའོ། ། མ་བྱས་པས་ནི་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་དབུས་མ་མྱུར་བར་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེའི་གསུངས་པ།

Regarding the syllable kha: it is said, "hanging downward in the mouth." This refers to the collective form of all these channels, which, at the location of the mouth, have their tips hanging downward like a tongue, thereby characterizing the particularity of the birth-place. That very thing is called the kaṃpoḍi mudrā; like the seed-syllable of kaṃpoḍi, it has the form of the syllable lā. Because it is sealed by the syllable tu in that manner, it is the form of unwavering bliss; therefore, it is intended here as the mahāmudrā (Great Seal) by way of the nature of method and insight. Thus, the result of this is taught by the syllable be and so forth. By the meaning of the syllable be, "thoroughly knowing the tantra" means knowing correctly through the previously explained application. "Tantra" refers to the various states of becoming (bhava) and nirvāṇa, established by way of various scriptural transmissions, and is also of the nature of bliss. If one asks what its nature is known to be, it is said: "The nature is the characteristic of illusion." In this sense, there is no established philosophical tenet (siddhānta). However, in the very midst of becoming, the tenet is the abandonment of that illusory becoming. If one asks where it comes to abide, it is said: "In that way," and so forth. "Made" refers to that illusion being directly perceived. "Unmade" refers to the very process of training. All of that, to be made swift in the center, is to be called the "drop" (bindu). The aspect of that wisdom is then taught:

ཞུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དྲུའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། ཧོའི་ཡི་གེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ་ཞུ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་དེ་བསྒོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་བདེན་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མའི་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་གྱི་རིས་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོར་འགྲོ་བས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་དེ་ཉིད་བདུད་རྩི་སྟེ་འཕོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགོངས་སོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དཔེ་གསུངས་པ། མིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། བདག་ཉིད་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གཟུགས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་བསྒྲུབས་པ་དེས་དེ་ལྟར་དེའི་གཟུགས་མཐོང་བའོ། ། སྨིག་སྒྱུ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ལྷའི་གཟུགས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་སླར་ཡང་གཡོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙྪའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་གང་དང་གང་གིས་དངོས་པོ་ལ་བལྟས་པས་དེ་དང་དེའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་བའོ། ། འོན་ཀྱང་གང་འདྲའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་འདིའི་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དེ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

The term "request" (śu-ba) and so forth refers to the meaning of the letter ḍu. The letter ho has the sense of "for the sake of." "Request" refers to the meditative wisdom that realizes the unreal nature of the objects of one's own mental activity, which are characterized by illusion, by means of the objects and the sense faculties. "Here" ('dir) means that through the nature of the central meditation, the yogi proceeds toward the various entities of the nature of nectar (amṛta). "Yoga" (rnal-'byor) refers to that very inconceivable form, which is nectar; it is intended in the sense of being "deathless" ('chi-med) due to its immutability. Regarding this, an analogy is taught through its own characteristics, beginning with the word "eye" (mig), which is the meaning of the letter ma. "One's own form" (bdag-nyid gzugs) means that the form of one's own nature as it is conceived—the form in the aspect of wisdom—is established by the previously explained rigs (family/reasoning), and by that, one sees its form in that way. This is the meaning of "like a mirage." Thus, one should view the form of the deity within all the tantras. Furthermore, "moves" (g-yo) is clearly taught through the meaning of the letter tscha. "The all-pervading wisdom of the supreme" (shin-tu-ba'i ye-shes kun-tu-'gro-ba) means that whatever entity the yogi looks upon, it becomes that very form. However, through the meaning of the letter yā in the phrase "of what kind" ('on-kyang gang-'dra) and so forth, it is easy to understand how this is specifically distinguished.

ད་ནི་འདིའི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུངས་པ། རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་རིམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མཆོད་པ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་ལས་སོ། ། ལྷན་སྐྱེས་མཛེས་མ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་བདེ་བའི་ཕོ་ཉ་དཔྲལ་བའི་གནས་སུ་འོང་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོ་བས་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་མཉམ་པར་རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་གཙོ་མོའོ། ། གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའི་དངོས་པོ་མ་གདན་བཞིར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་པོའི་དོན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཅི་བྱས་པས་འགྱུར་གསུངས་པ། བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྦ་བ་ནི་གསང་བའི་གནས་དཔྲལ་བར་ཐིམ་པ་སྟེ་དབུགས་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་དང་ནང་དུ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཟུང་བའི་བུམ་པ་ཅན་གྱིས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཨོ་ཌྱཎ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོ་ཌྱཎ་གྱི་བུ་ག་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་གནས་དེ་ལས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁམས་གསུམ་མོ། །

Now, the words that provide the detailed explanation of the meditation on the maṇḍala-cakra and so forth, which were briefly indicated in the preceding summary, are spoken: "The seven channels," and so on. Regarding the "causal mudrā," in the deity yoga, it is certain that the syllables of the mantra are the "response to the mudrā"; that very point should be understood as the sequence of universal conduct. With the words "The vajra offering," and so forth, [it refers to] the previously explained vajra-aperture. "The gathering of the beautiful innate one" means that the messenger of bliss arrives at the location of the forehead within all the channels. At that time, that very [state] abides as the nature of the entity of the wisdom-ḍākinī of the cakra. Because it proceeds as the nature of the space of wisdom, the yoga is the "Sky Queen," equal to the wisdom-ḍākinī. At that time, the entity of space is intended to be the "meaning of the lord" for those born in the Catuḥpīṭha. To explain what happens when that is performed, it says "having done," and so forth. "Concealing" means dissolving into the secret location, the forehead, by means of the "vase-breathing" (kumbhaka) that holds the outward-moving and inward-entering breaths. At that time, "Oḍḍiyāna" refers to the aperture of Oḍḍiyāna. "Going everywhere" means that from that location, it again pervades the channels of the entire body. "The three levels" refers to the three realms consisting of the nature of body, speech, and mind.

དེའི་རིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཀྱི་གཙོ་མོ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའོ། ། སེམས་དབང་བྱས་པར་འཆད་པའོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་མན་ངག་གསུངས་པ། ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནང་དུ་སོན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདེ་བར་ཡིད་འགྲོ་བ་སྟེ་དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒོམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རིམ་པས་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཅན་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དབུས་སུ་མཆོད་པར་བྱ་སྟེ་བཞུགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དེ་དང་མཉམ་པར་འདོད་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་གིས་བསྐྱེད་པས། ལྷ་རྫས་མིའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ལས་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་བླངས་ནས་དེ་ལྟར་བསྡུས་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་མཆོག་སྟེ་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་མགོ་བོའི་དབུས་སོ། ། དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་གཟུགས་གསེར་གྱི་འོད་ཅན་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ན་དའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བདག་པོའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། མ་མོའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the term "her class" (tadrāśi): it refers to Vajrayoginī, the principal form of all elements, whose nature is the coemergent self. This explains the mastery of the mind. As for the oral instruction on the application of this very self-nature, it begins with the words "internally" and so forth. "With a mind that has entered within" means that the mind proceeds toward its own bliss; at that time, "one should meditate on the desired accomplishment" means that one should achieve the desired accomplishment through the sequence of the twenty-four cakras, as previously explained in the fifteenth chapter. Therefore, the lady of the family, Vajravārāhī, should be worshipped and established in the center. Likewise, one should desire her externally as well. Through their generation, "the bliss of gods and humans" means that the bodhicitta, which is the nature of wisdom and method, is taken from the source of phenomena (dharmodaya) via the vajra path and thus gathered. That is the supreme; it should be held throughout the entire body, in the center of the head. At that time, the yogi, possessing a form with the luster of gold, becomes beloved by all yoginīs. Having accomplished it in that way, the result is taught by way of the lord who establishes the nature of bliss for those whose nature is the aspect of the wisdom of one's own mind, beginning with the words "the wheel of the mātṛs" and so forth.

ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་མོའི་འཁོར་ལོར་ཏེ་དེ་ལྟར་གྲོང་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཉམས་དགའ་བ་ནི་ཡིད་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། རྩེན་པས་ནི་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་རང་གི་སེམས་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། ། དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་མཉམ་པའི་དུས་ཏེ་ངན་པའི་དུས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ། དེས་འདི་འདྲ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ་ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་སྲིད་པ་ལས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེའི་འཇུག་པའི་དུས་སུ་གནས་པ་སྟེ་འདིར་རྣམ་པར་མི་དཔྱད་དོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ཤིང་གྲིབ་མའི་པོ་ཏཾ་གི་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རང་གི་རང་བཞིན་དང་མིང་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་དང་དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ས་སྲུང་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ཕག་མོ་ཡི་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཡི་རྒྱན་རྣམས་ཀྱིས། ། དགུ་དགུ་དེ་ཁོ་ན་བདག་ཉིད། ། དེ་ཡི་དབྱེ་བ་རབ་བཤད་དེ། ། བརྡ་དང་བརྡ་ཡི་ལན་གྱིས་ནི། ། མིང་གི་ཡི་གེར་གང་ལྡན་པ། ། བདེ་ལྡན་བདག་གིས་རབ་སྨྲ་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

The maṇḍala of the mamos consists of twenty-four in nature; thus, the "village" is the delightful city of liberation, which is so called because of the joy of the mind. By "sporting," it is established that one should meditate on one's own mind in the form of the wisdom of the Lord of Beings. "The wisdom of time" refers to the time of equanimity in the avadhūtī, and the inferior times should be abandoned. Regarding the phrase "those who are like this," it is explained accordingly, and the remainder is easy to understand. One endowed with such yoga travels far from cyclic existence; its mode of engagement is its abiding, which is not analyzed here. This concludes the explanation of the thirty-third chapter, which extensively teaches the instructions on the characteristics of the ritual procedures for the initial letters of the names, the nature of wisdom and consciousness, the symbolic signs of the mudrās such as Śiṃśapā and the rest, and the meditation on the maṇḍala circle, from the Great King of Yoginī Tantras: The Glorious Ḍākārṇava, from the commentary The Boat. Having prostrated to Airāvatī, the emanation of Vārāhī, who is the essence of the ninefold reality adorned with the ornaments of the four mudrās, I, the Blissful One, shall explain her divisions. Through signs and the responses to signs, I shall speak of those who possess the letters of the names. Now, the explanation of the thirty-fourth chapter is spoken, beginning with "Then the Blessed One," and so forth.

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་ས་སྲུང་མས་སོ། ། ཡོངས་སུ་རིག་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་དང་གནས་ལུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཐུས་ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པའི་གཟུགས་ནི་ཡོངས་སུ་རིག་པའི་གཟུགས་ཏེ་རང་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་རང་གི་སྲིང་མོ་ལྟར་མཐོང་བས་དེའི་གཟུགས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དེ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཁྱབ་བདག་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉེས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། མཁའ་འགྲོ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པའི་ནང་དུ་སོན་པའོ། ། ཆེན་པོ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཁྱབ་བདག་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བཞིའི་གཙོ་བོ་སྟེ་དགུ་དགུའི་རྩ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབབ་པ་མོ་ལས་དང་ཆོས་དང་དམ་ཚིག་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་པདྨའི་སྣ་ལམ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་ཐིམ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྒྱ་ཆེའོ། ། དེ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་རང་གི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་བསྟན་པར་གསོལ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བའི་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ཀྱི་ཚིག་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བཤད་པའོ། །

This is a brief presentation in a single verse by Sa-srung-ma. Regarding the phrase "the form of thorough knowledge": it refers to seeing the forms, colors, and natural modes of all those yoginīs that are to be explained. Through the power of the Buddha-nature, the form that is thoroughly known as pure is the "form of thorough knowledge." This means that by seeing one's own sisters—who have emerged as the manifest expressions of the four mudrās that are the nature of one's own body, speech, mind, and wisdom—one enters into their form. Thus it was said: "Vajra Ḍākinī, the Great Pervasive Lord." This refers to the producer of bliss preceded by delight. "Ḍākinī" means she who has entered into various forms. "Great" means abiding in great bliss. "Pervasive Lord" is the sovereign of the four cakras, within whom the flow of great bliss descends into the nine channels of each. She is the one who dissolves like the tip of a lotus stalk into the entities of consciousness within the action, dharma, samaya, and great bliss cakras; thus she is vast. For that very reason, the Blessed One is the lord of all ḍākinīs. He is requested to manifest the form of the mudrā through his own nature and conditions, in accordance with the appropriate reasoning. Thus, the Blessed One’s reply was spoken: "Of the four mudrās," and so forth, which is the explanation of the nature of these four mudrās.

འོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རེ་རེ་ལ་དགུ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་བཞི་འགྱུར་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་དང་གཟུགས་དང་ཡུལ་དང་རང་རང་གི་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་རང་རང་གི་བྱ་བ་རིམ་པས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་སྒྲ་དང་། སྣོམ་པ་དང་རོ་མྱང་བ་དང་རེག་པ་དང་ཆོས་དང་སྤྱོད་པ་དང་ཟག་པ་དང་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གནས་སོ། ། ཡུལ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པས་སོ། ། དབང་པོ་ནི་ངག་གི་རྣམ་པས་ཀྱང་ངོ་། ། ངག་སྤྲོས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གཟུགས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྒྲུབ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལྟེ་བ་དང་སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པ་དང་མགོ་བོ་རྣམས་སུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་རྒྱ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུའོ། ། དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། དེར་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་བརྡ་སྟོན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གསུངས་པ། པད་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མ་དགུ་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་རྩ་དགུ་རྣམས་སྐྱེས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འདིས་སོ། ། དེ་རྣམས་གསལ་བར་གསུངས་པ།

However, the statement that "there are nine for each application" refers to the fourfold multiplication of the nine channels. How is this so? It is by means of the "application" that each [channel] becomes four elements, such as the body and so forth. These are: the sense faculty, the form, the object, and its respective function. Thus, the respective functions are shown in sequence: speech, smelling, tasting, touching, phenomena, conduct, defilement, and the activity of going; these are established as the aspects of wisdom. The object is by way of the aspect of the mind. The sense faculty is also by way of the aspect of speech. Speech is by way of speaking in the form of conceptual elaboration. Form is by way of the aspect of the body, as the very parts of the body. In this way, the application is accomplished. Therefore, regarding the "action" at the navel, heart, throat, and head, it is born from the result that accords with the cause, the action-mudrā. Regarding "phenomena," it is the result born from the maturation of the dharma-mudrā. Regarding "samaya," it is the result of human effort, the samaya-mudrā. The mahāmudrā is born from the result of the stainless. There, the natural characteristics of those mudrās arising from activity are taught as conventional designations, beginning with the words "lotus stalk" and so forth. Nine yoginīs are born as the nine channels at the location of the navel; by the distinction of activity, it is the action-mudrā. This is by means of the aforementioned application. These are clearly explained:

ཐོག་མའི་བསམ་གཏན་གྱི་དུས་སུ་གང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་མི་རྟག་པའི་གཟུགས་སུ་བལྟས་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྔོན་དུ་ཀློག་པས་དེ་པདྨའི་རྩ་བ་དཀར་བའི་ཡེ་ཤེས་པདྨའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་པདྨའི་དྲི་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་ཨུཏྤལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཨོཾ་སརྦ་དྷརྨཱཿསྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དང་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ་བདག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་པདྨ་དང་ཨུཏྤལའི་དྲི་སྟེ་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱིས་དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཛཱ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུམ་པ་སྟེ་གསུམ་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་གསུངས་པ། སྔོན་དུ་སྦྱངས་པའི་ལུས་ཀྱིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས་རང་གི་སྙིང་ག་ལས་མཆོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་མཆོད་པའི་སྣོད་ཀྱིས་ཕྱག་བྲེལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀྱིལ་འཁོར་པ་དང་བཅས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དེས་ཛཱ་ཏིའི་མེ་ཏོག་གི་དྲིའོ། །

At the time of the first concentration, one views the elements of the body as impermanent forms, thereby rendering them into emptiness. By first reciting the verse beginning with svabhāvaśuddhāḥ, one distinguishes the wisdom-lotus as the white lotus root; this means the nature of the habitual tendencies of that lotus fragrance. Likewise, through the second concentration, distinguished by the words "lotus and utpala" and so forth, one first focuses the mind on all phenomena with the mantra oṃ sarvadharmāḥ svabhāvaśuddhāḥ and so forth. Through action as well, one engages with the aspects of wisdom that are without apprehension of the perception of self or the perception of others, as well as the fragrance of the lotus and utpala and their habitual tendencies. Thus, with a mind joyful for the sake of sentient beings, one becomes like the campaka flower. Likewise, through the words "jāti" and so forth, the third is taught. Having first requested the Blessed One to remain in the direction of the space before one with a purified body, one performs offerings to the Blessed One together with the maṇḍala deities using the offering yoginīs, who are busy with offering vessels from one's own heart; by that, there is the fragrance of the jāti flower.

སླར་ཡང་དེའི་མདུན་དུ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བླ་ན་མེད་པ་བདུན་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་རྒྱུར་དེ་ཙམ་པ་ཀའི་དྲི་དང་དེའི་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་འཛིན་པ་པོ་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་སླར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་བྱས་ནས་ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་སླར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུ་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བར་གྱི་སྟེང་དུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པས་དེར་སྐད་ཅིག་གིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ཀྱང་དམིགས་ནས་བགེགས་བསལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་འདིས་ག་པུར་གྱི་དྲི་སྟེ་གང་གི་ཚེ་ལུས་ག་པུར་གྱི་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཁུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲིས་རྣལ་འབྱོར་མ་འབྱུང་བའོ། ། དེའི་ལས་བྱས་པས་ཀྱང་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུ་འབྱུང་བ་སྟེ་ངག་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཙནྡན་གྱི་དྲི་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤེས་རབ་དེས་པུཎྜ་རཱི་ཀ་ནི་པདྨ་དཀར་པོའི་འདབ་མའི་པགས་པ་ཞེས་སོ། ། བཞི་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྔ་པ་གསུངས་པ། རི་དྭགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་འབྲས་བུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བསྐྱེད་པ་སྟེ།

Once again, having performed the unsurpassed sevenfold ritual of offering before him, including the confession of misdeeds and so forth, one should meditate on compassion and the like—the apprehenders of the scent, color, and form of the campaka flower—as the cause for the welfare of migratory beings. Then, having again focused on emptiness with the mantra oṃ śūnyatā and so forth, it will be explained accordingly. Furthermore, for the sake of sentient beings and by the power of former aspirations, one should arrange the elements from wind up to Mount Meru, and upon them, the tiered palace and so forth. Having entered the source of phenomena (dharmodaya) within the maṇḍala circle, one should instantaneously visualize the body of Vajradhara, the form of the vajra. By performing the clearing of obstacles and so forth, the scent of camphor arises; that is, when the body arises from the camphor-like essence of the nectar of wisdom, the yoginī emerges through the scent of the wisdom of the habitual tendencies of the vajra body. Through the performance of that activity, the body of the causal Vajradhara arises. Because it has become blended with the scent of sandalwood, which is the nature of the vajra speech, the wisdom of the causal Vajradhara’s perfection of insight is the skin of the petals of the white puṇḍarīka lotus. This is through the particular concentration of the fourth wisdom. Likewise, the fifth is taught: "The deer," and so forth. This refers to the generation of the resultant Vajradhara from the complete transformation of the causal Vajradhara.

དེ་བཞིན་དུ་རི་དྭགས་ཀྱི་ལྟེ་བ་གཙོ་བོས་དེའི་རི་དྭགས་ཀྱི་ལྟེ་བ་དང་མཉམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དྲི་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་མི་བསྐྱོད་པ་རྡོ་རྗེ་ཞུགས་པས་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་མདོག་ཅན་དུ་འགྱུར་བའོ། ། སླར་འདིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲུག་པ་གསུངས་པ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་མདུན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཁྱུད་པས་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཨུཏྤལའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འདབ་མ་མདོག་ལྗང་གུ་དང་དྲི་ནི་དེའི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུཏྤལའི་དྲིའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ་ཨོཾ་ཡོ་ག་ཤུདྡྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་བག་ཆགས་ལས་འབྱུང་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་བདུན་པ་གསུངས་པ། མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བྱས་ནས་ཨོཾ་ཀཱ་ཡ་བཛྲ་ཨཱཏླ་ཀོ྅ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་དེས་མལླི་ཀའི་དྲིར་འགྲོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་ཞུ་བའི་བདག་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་ནས་ཞལ་དུ་རབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཞུ་བ་དེ་ཕྱུང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨའི་ཁོངས་སུ་ཞུགས་པ་འདིས་ཨུཏྤལའི་དྲི་ཅན་མ་སྟེ་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཞུ་བས་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་ནས་པདྨའི་ལྟེ་བར་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ།

In the same way, the primary deer-mark will arise equal to that deer-mark. Likewise, here, by the entry of the vajra of Akṣobhya, the Mind-Vajra, it becomes the color of a blue utpala. Furthermore, the sixth absorption is taught: "The blue utpala," and so forth. Because it is specially embraced by wisdom in the presence of Vajradhara, it is called the "blue utpala." By way of the utpala, the petals of emptiness are green, and the scent is "like that," meaning the scent of the utpala. It is the nature of emptiness and compassion, arising from its habitual tendencies through the mantra "Oṃ yogaśuddha," and so forth. Likewise, the seventh concentration is taught: "Ma," and so forth. Having performed the blessing of the Body-Vajra and so forth of Vajradhara, the third verse beginning with "Oṃ kāyavajrātmako ’ham" is preceded; by that, it becomes the scent of mallikā. Similarly, through the absorption of the Lord who has melted by the passion of great desire, all the Tathāgatas are summoned and drawn into the mouth. Having emerged as a melt from the vajra path, it enters the interior of the wisdom lotus. By this, it is the "one with the scent of utpala," due to its habitual tendencies. Having thus melted, one should focus on the absorption called the "Supreme King of Maṇḍalas" and complete the maṇḍala in the center of the lotus.

དེ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཕྱུང་ནས་དམ་ཚིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རང་རང་གི་གནས་སུ་ཡོངས་སུ་བཞག་པ་འདིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་མུ་མེན་གྱི་མདོག་ལྟ་བུར་འགྲོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བསམ་གཏན་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ། ཀེ་ཏ་ཀཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ལ་དབང་བསྐུར་བར་བསྒོམ་ནས་དམ་ཚིག་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་དམིགས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་འདིས་ཀེ་ཏ་ཀི་དང་མཉམ་པའི་དྲི་སྟེ་དེའི་བག་ཆགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་སླར་ཡང་མགོ་བོར་རྒྱས་བཏབ་པས་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དབུལ་བར་བྱ་སྟེ་ཡིད་ལས་བྱུང་བའིའོ། ། དེས་དམར་པོ་བནྡུ་ཀ་དང་འདྲ་བར་འགྲོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དགུ་པ་གསུངས་པ། པཱ་ཊ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པས་ཡོངས་སུ་རིམ་པས་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་མཉེས་པས་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་པཱ་ཏ་ལི་དང་མལླི་ཀའི་དྲི་ཅན་མའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་རང་བཞིན་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སོན་པ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སླར་ཡང་ནམ་མཁའི་མདོག་ཏུ་འགྲོའོ། ། དེ་ལྟར་ལས་འདི་རྣམས་བྱེད་པས་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བརྗོད་པའོ། ། རང་བཞིན་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་ལྷ་མོ་འདི་རྣམས་འགྲོ་སྟེ་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་སོ། ། ད་ནི་སྙིང་གའི་རྩ་རྣམས་ཆོས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུས་གསུངས་པ། བདེ་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Having been emanated in that sequence, they are established in their respective places within the samaya-maṇḍala. By this, the yoginīs become like the color of lapis lazuli. Likewise, the eighth concentration is taught: beginning with "ketakī" and so forth. Having meditated on the empowerment of the maṇḍala and its deities, and having visualized the samaya-sattva, jñāna-sattva, and samādhi-sattva, they are introduced into the jñāna-maṇḍala and unified. By this, they possess a fragrance equal to the ketakī; this should be understood as its habitual tendency (vāsanā). Then, by sealing the head once more, one should offer the great offerings and so forth, which are of the nature of wisdom and arise from the mind. By that, they become like the red bandhūka flower. Likewise, the ninth absorption is taught: beginning with "pāṭali" and so forth. By meditating on the yoga of the bindu and the subtle yoga, the prāṇa and āyāma are pleased in succession; thus, they possess the fragrance of the pāṭali and mallikā flowers as their habitual tendency. Likewise, by performing the mantra recitation and so forth, one reaches the nature of selflessness; by that nature, they again become the color of the sky. By performing these actions in that way, they are thus called the action-mudrās (karmamudrā). These goddesses proceed as the natural action-mudrās, and not by any other cause. Now, the channels of the heart, which are the objects of the dharma, are taught as the nature of the dharma-mudrās (dharmamudrā), beginning with "sugata" and so forth.

དེ་ལྟར་ཡང་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དགུར་གྱུར་པ་དེ་གསུངས་པ། བདེ་གཤེགས་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་སྟེ་མཐར་གནས་སྐྱེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མཐའ་ཡིས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུང་བར་འགྱུར་རོ། ། སླར་ཡང་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ཡང་བསམ་གཏན་དང་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་སྒོམ་པ་མི་འདོར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་བྲམ་ཟེའི་སྤྱོད་པ་སྟེ་བྲམ་ཟེ་མོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཙང་སྦྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བ་དང་ཁྲུས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་དེས་རྗེའུ་རིགས་ཏེ་མ་གོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པ་གསུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་པ་པོའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མོ་རྟུལ་ཞིང་དཔའ་བ་ལ་རྩེ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ངོ་ལས་རྒྱལ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། རང་གི་རིགས་དང་རོལ་པས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྔ་པ་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་ལས་ཀྱིས་དང་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྩེ་བ་སྟེ་དམངས་རིགས་ལས་ཐམས་ཅད་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་ཡི་གེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བའོ། ། ད་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུས་གསུངས་པ། གཏོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Thus, it is said that the one becomes ninefold. "The assembly of Sugatas" refers to delighting in the Dharma of the three vehicles and so forth. "The one born at the end" is the nature of the essence of the perfection of insight (prajñāpāramitā); by that very limit, it will be spoken of in that way. Furthermore, by the words "meditative concentration" (dhyāna) and so forth, one does not abandon the previously explained meditation of all activities, such as concentration and recitation. That itself is the conduct of a brahmin, and thus the "brahmin woman." Likewise, by the words "purity" (śauca) and so forth, eating the five nectars (amṛta) and so on, and bathing, are by the nature of the nectar of primordial wisdom (jñāna); by that, she is of the vaiśya caste, the nature of the stainless Dharma. Likewise, the fourth is spoken of as "non-conceptual" (avikalpa) and so forth; by the very absence of grasping at the entities of mind and the thinker, she plays with the dull and the brave, and is thus explained as the one who is victorious in the battle against the afflictions (kleśa). By sporting with her own family, the yoginī is of the kṣatriya nature. Likewise, the fifth is spoken of as "complete activity" (pari-karman) and so forth; by the complete activity of the various maṇḍalas and so forth, and by the characteristics of hand-mudrās (mudrā) and so forth, she plays; she is of the śūdra caste, known as "all-activity." The remainder is easy to understand, according to the literal meaning of the words. Now, the nature of the samaya-mudrās is spoken of by the words "offering cake" (bali) and so forth.

དེ་ལྟར་ཡང་མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོར་རྩ་དགུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་བྱའོ་ཞེས་སོ། ། རྒྱུ་དེས་རབ་གནས་དང་གཏོར་མ་དང་མཆོད་པའི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་ནི་དམ་ཚིག་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ། ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མགོ་བོའི་འཁོར་ལོར་རྩའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་རྩ་དགུ་པའོ། ། ཞིང་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་རྣམས་ཏེ་དགུ་པ་ནི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཨ་ཝ་དྷཱ་ཏཱི་དུམ་བུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡང་པདྨ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་མོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དབུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒེག་དང་དཔའ་དང་འཇིགས་རུང་དང་། ། དྲག་པོ་དགོད་པ་འཇིགས་བྱེད་དང་། ། སྙིང་རྗེ་ངོ་མཚར་ཞི་བ་སྟེ། ། གར་དགུ་ཡི་ནི་རོ་དང་ལྡན། ། ཞེས་སོ། ། དེ་བཤད་པ། དོ་ལ་བཀུར་བར་ཁ་བ་དང་། ། བླ་འཇོག་པ་དང་རབ་བརྐྱང་དང་། ། སྦྲང་མ་དྲིལ་ཆུང་ཕྲེང་རྣམས་དང་། ། རྒྱས་དང་རྐང་པ་མཉམ་པ་དང་། ། རོལ་བསྐྱོད་ལ་སོགས་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། རྩ་རྣམས་མཉམ་པར་འཆིང་བའོ། ། དེ་ཡི་ཕྱི་རོལ་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས། ། རྒྱུ་ཡིས་ཐམས་ཅད་བྱུང་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །

Thus, regarding the specific characteristics of the nine channels in the throat chakra, it is said: "The yogi should also practice that which is the enjoyment of all sentient beings through meditative concentration." For that reason, the body and so forth, which possess the nature of the results of consecration, torma offerings, and worship, will come to possess the nature of the signs. The rest is easy to understand. This should be known as the samaya-mudrā of those arising from the samaya. Now, the nature of the mahāmudrās is explained by their defining characteristics, beginning with the term "innate" (sahaja). In the head chakra, they are generated by the nature of the movement of the channels; these are the nine channels. The eight mothers are the nature of the eight fields, and the ninth is the nature of all fields, the avadhūtī, which is the nature of the four sections. Furthermore, these principal goddesses of the lotus and vajra maṇḍalas experience divine bliss and act as the nature of the central channel, and so forth. As it is said: "The nine dramatic sentiments are: the erotic, the heroic, the terrifying, the fierce, the laughing, the fearsome, the compassionate, the marvelous, and the peaceful; they possess the flavors of the nine dances." To explain that: "The dolā (swing), māna (pride), utkṣepa (lifting), prasāra (stretching), bhramarī (bee), ghaṇṭikā (small bell), mālā (garland), pūrṇā (full), and samapada (equal feet), as well as līlā (playful movement) and so forth, should be known; these are the binding of the channels in equilibrium. All the external mudrās arise from that cause"—this is the certainty.

དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྱི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བྱས་ན་འདིས་ཡོངས་སུ་དགྱེས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ནི་སླར་ཡང་གང་ཞིག་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དེའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་བྱའོ། ། ད་ནི་འདིའི་སྦྱོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གང་གི་ཚེ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མིང་གི་དང་པོའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་གསུངས་པ། ས་སྲུང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གནས་ལ་སོགས་པའི་དང་པོའི་ཡི་གེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་པ་སྟེ། འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། ཨེའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨེའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་གི་རིག་པའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་སླར་ཡང་རླུང་རྣམས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕོ་བ་མེད་པ་གྱེན་དུ་འབབ་པའི་དུས་སུ་འོག་དང་སྟེང་དུ་ཨེའི་རྣམ་པ་གཉིས་འདུས་པ་ཡི་གེ་སྟེ།

Thus, the yoginīs are the natures of the mudrās; they are called "possessing the nature of the response to the mudrā" because they become completely delighted when one performs the methods of union and so forth as explained. Regarding the method, it is said, "Furthermore, which is of which," and so forth; one should act in the manner of flowers and so forth, which are indicated by color, fragrance, and the like. Now, the engagement in this union occurs spontaneously, and at that time, it is clearly taught by the initial letters of their names and so forth, beginning with "Earth-Protector" (Sa-srung-ma) and so on; "by means of application" means that it should be understood in this way through the letters of the names that are about to be explained. The initial letters of the locations and so forth are the knowledge of the factors of awakening; it is explained accordingly by the phrase "that which is to be accomplished by this," and so forth. Thus, the application of this is taught: "the letter E," and so forth. By the meaning of the letter E, "of the wisdom winds" means that the winds of life and so forth enter into the midst of the aspect of bliss of one's own manifold awareness; by the application that is about to be explained, the mind and so forth are [naturally present]. Thus, those winds again [enter] into the moon maṇḍala; this means that at the time of the non-transferring upward flow, the two forms of E are joined below and above, forming the letter.

ཨེའི་ཡི་གེའི་འདུ་ཤེས་སུ་དེས་དབུ་མར་ཞུགས་པས་སོ། ། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ། འདོད་ཆགས་མེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྲོག་རྣམས་རབ་ཏུ་འབར་བས་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐིམ་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་དེར་ནི་གང་ཞིག་དེར་རང་བཞིན་བསམ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་འགྱུར་རོ། ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུའོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིའི་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་པའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེའི་གསང་བ་ལས་ལངས་པའི་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབབ་པའི་རྩ་རྡོ་རྗེའི་བུ་གའི་ནང་དུ་གནས་པས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་བཏབ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ལངས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཡོ་ཞིང་འབབ་པ་རྣམ་པར་བཟུང་བས་རྣམ་པར་བཟུང་བ་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཅན་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་ཏཱིའི་ཡི་གེས་ནུས་མཐུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། འདས་དང་མ་བྱོན་སངས་རྒྱས་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་འཕོ་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་ཆ་ཤས་སོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཅན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སེམས་པ་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་གཙོ་བོའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཏེ།

Through the perception of the letter E, one enters the central channel. Regarding the phrase "desire" and so forth, the meaning of the letter Ra is taught: the fire of desire is the awakening mind (bodhicitta), and through the blazing of the vital winds, everything dissolves into that very state. Therein, that form of the inconceivable nature becomes the nature of the yoginī’s mind-cakra. The mind-cakra, moreover, is like the nature of the avadhūtī within all the elements. Regarding the phrase "vajra" and so forth, the meaning of the letter of this application is taught: the channel called "arisen from the vajra secret" is the channel through which the awakening mind flows, abiding within the opening of the vajra. By entering into union with the yoginīs, such as the action-mudrā (karmamudrā), one impels and supplicates them without interruption. Through that very suchness (tathatā), they arise; and by the lords of yoga holding that which moves and flows, all the elements, being held, become the wisdom element (jñānadhātu) without transference. This is the meaning. Thus, the specific power of the letter Tī is taught: "The Buddhas of the past and the future" refers to the portions of the various natures of one’s own mind, which are portions of the non-transferring application. "The fire that possesses the portion of sentient beings" refers here to the principal portions in the midst of the portions of mind, rajas, and tamas.

སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་བཞིན་ཟད་པ་མེད་ཅིང་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། རེ་རེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་རེ་རེའི་ཆ་ཤས་དང་སླར་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཁམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཀཱ་མ་རཱུ་པའི་ཡི་གེའི་མིང་གིས་གསུངས་པ། ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ལུས་ཅན་གྱི་གཟུགས་དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕོ་བ་མེད་པ་དེར་བསྐྱེད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་དུ་འཛིན་པར་གསུངས་པ། ཞིང་དུ་ཀ་སོགས་གཟུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀཱ་མ་རཱུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ་འོན་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། ། དེར་དེ་ལྟར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་བྱེད་དོ། ། འདིར་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རོལ་བ་དེའི་ཚེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། འོ་ན་ཁམས་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་འདི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མིའི་ལུས་སུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།

The portion of the courageous one is intended to be the sixteenth, the inexhaustible and unchanging wisdom. To specify its particularity, it is said: "Of each" means that by the nature of its own essence, each mind becomes a portion and further possesses the nature of the thirty-six elements. This is the intended meaning of the phrase "the distinction of yoga by that measure." Furthermore, the presentation of the portions as being endowed with aspects is taught by the name of the letter of Kāmarūpa, beginning with the words "the embodied one" and so forth; this is the meaning of the letter ka. Thus, by that form of the embodied one, it is "in that way," meaning it is generated in that which is unchanging. This is because it maintains the reality of the Buddha’s body. Where it maintains it is taught by the words "in the field, by the form of ka and so forth." The term "Kāmarūpa" is merely an illustration; however, because it serves as the cause for the needs of all sentient beings in the desire realm, it takes birth through various bodily forms. There, in that way, the meaning of the letter ma is explained by the words "the great one" and so forth. Here, if the Buddhas sport as the nature of the mantra system, how is it that they take birth as various forms such as a sow and so forth? If one asks: "In that case, since this person of the great being is the nature of the six elements, why do they take birth in a human body?"

དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་སེལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དོན་དེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཀྱང་གི་ཡི་གེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་རིགས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕག་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་མངོན་ཤེས་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་དེའི་ཚེ་དེའི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཉིད་པས་དེའི་གཟུགས་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེའི་ཚེ་དེར་དེ་ལྟར་ལུས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་མི་ཤེས་པ་སྟེ་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོན་ཀྱང་བརྩེ་བའི་འདོད་པ་ཉིད་ཆུང་མ་ལ་དེས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སོ། ། ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་པའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་སུ་བྱེད་པ་ནི་ཕག་ལ་སོགས་པས་ལྷ་མོ་གང་གི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྙིང་རྗེ་དང་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་དེའི་ཚེ་ཡང་དེ་དེ་ལྟར་བཤད་དེ། འདིའི་དོན་དུ་སླར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ། དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Thus, the Blessed One spoke to dispel the doubts of others, beginning with the words "form" and so forth. By means of that meaning of the aspect of form, the so-called "Buddhas"—that is, the bodhisattvas—[perceive it]. The word "also" (kyang) implies that the Buddhas likewise [perceive it]; "all families" (rigs kun) should not be understood as referring to pigs and the like. How is it that the mind, through the six superknowledges, is the form of awakening? At that time, because they are to be disciplined by those families, their forms are Varāhī and so forth; at that time, they are thus renowned in the world as the transcendence of bodies. Therefore, form and formlessness are not known; this is the meaning of the phrase "as long as buddhahood." However, through the power of aspiration, even that which is the desire of compassion becomes the consort. Regarding the meaning of the word "transcendence" (pharol) and so forth, the act of making the form of the face is by means of the pig and so forth, when the Blessed One—who is the nature of emptiness—is generated as inseparable from compassion. At that time, the perfection of wisdom is made known to the bodhisattvas who are the knowers; at that time, it is also explained in that way. For this purpose, it is further clearly taught by way of the faculty of wisdom and the nature of the factors of awakening, beginning with the words "the faculty" and so forth.

ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདོད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པས་གང་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེས་དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་བརླན་པ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཚིག་སྟེ། དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེས་ཀྱང་ངོ་། ། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོར་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཉིད་པས་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་རྣམས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཞག་པ་སྟེ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ཡང་གསུངས་པ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འདོད་པ་སྟེར་བའོ། ། བདག་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོར་བསྒོམ་པའི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བ་གསུངས་པ།

Regarding the term "all-pervading buddhas," this refers to the eyes and so forth, as well as forms, sounds, smells, tastes, and tactile objects—the five sensory desires and so on. By means of these objects, such as the qualities that characterize them, and through being moistened by compassion and the like, they are the buddhas. Therefore, because they are definitively established as a single emptiness, they are the perfection of wisdom (prajñāpāramitā); this will be explained in that very manner. The phrase "in that way" and so forth is a concluding statement; at that time, all sentient beings likewise become similar to the form of the yoginī. Through that appearance, they also [become so]. However, since this is primarily the Vajrayoginī Tantra, the forms are those of the yoginīs; the intended meaning is that they likewise become the forms of the buddhas. Similarly, the presentation of meditating on the maṇḍala wheel to be explained later is the complete establishment of the yoginī forms within the wheel of wisdom (jñānacakra); this is the certainty. Now, the meditation on the maṇḍala wheel within the presentation of that wheel of wisdom is also taught in the passage beginning with "wisdom" and so forth. "Bestowing all desires" means that, through the specific conduct explained previously, it bestows the desire for the accomplishment of the great seal (mahāmudrā) by means of the logic previously stated. "By the nature of the lord" refers to what is taught as arising from the seed syllables of the meditation on the maṇḍala wheel of those [deities].

དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་དགོས་པ་རྣམས་སོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ས་སྲུང་མའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་དང་གནས་ལུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་བརྡའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་དང་རང་གི་མིང་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པའི་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་དང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་རོལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཇིགས་བྱེད་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། མིང་ཆེན་ལྷག་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ། ། ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་བརྡ་རྣམས་ནི། ། ཡི་གེ་ཡིས་ནི་རབ་ཏུ་གནས། ། གཏུམ་མོའི་གཟུགས་ཅན་ལྷ་མོ་ནི། ། ཕྱག་རྒྱ་ཡོངས་སུ་རིག་བྱེད་པའི། ། སྔོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མའི་གནང་བས། ། འགྲེལ་པ་དེ་བཞིན་ཡང་བཤད་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རང་བཞིན་རང་གིས་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་འདི་བྱས་ནས་དྲི་བ་དེ་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་གསུངས་ཤིག་པའོ། །

Regarding the phrase "the maṇḍala" and so forth: the purposes are as previously explained by the aforementioned reasoning. All that remains is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras, this is the explanation of the thirty-fourth chapter, which extensively teaches the meditation on the maṇḍala-cakra characterized by the play of the Buddhas and others in the desire realm, through the ritual application for accomplishing wisdom, and the thorough examination of the forms, natural states, and so forth of the four mudrās born of the nature of Airāvaṇī, including the symbolic mudrās and their responses, and those possessing the first letter of their respective names. Having prostrated to Bhairavī, the supreme yoginī of great renown, whose signs of all truths are firmly established by means of syllables; and the goddess who has the form of Caṇḍālī and who fully understands the mudrās—by the permission of the former yoginīs, I shall likewise explain the commentary. Now, the explanation of the thirty-fifth chapter is spoken, beginning with the words "Then the goddess" and so forth. Having performed this offering of the outer, inner, and secret nature in the form of the Great Bhairavī herself, who is the nature of Vajravārāhī, she spoke the question itself, saying "Speak!" and so forth, meaning "You must speak!"

མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་དེའི་དེ་ལྟར་རིགས་པས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གིས་མི་ཤེས་པ་སྟེ། གང་གིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དང་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀུན་དུ་སྐྲག་པ་སྟེ། བཅོམ་པར་གྱུར་ནས་དེ་ལས་བྱུང་བ་མཐོང་བས་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྒྲོལ་བས་ན་དེའི་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གསུངས་ཤིག་པའོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་ལན་གྱི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྙིང་པོའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མའི་ནང་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་སྙིང་པོའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་པས་རྒྱ་མཚོའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་ནང་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་གང་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་དང་ཕྱིས་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུད་གང་དུ་ཡང་མ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དཔལ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟབ་མོ་འདི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོའི་མིང་གིས་སོ། ། ད་ནི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་མེ་ཡི་རབ་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་མེ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་མེའོ། །

Regarding the term ḍākinī, it refers to the coemergent nature at all times. Through that logic, I do not know the so-called "symbol of the coemergent truth of all things." By means of the coemergent mudrā, all bhūtas and so forth—meaning the elements, aggregates, and sense bases—are utterly terrified. Having been overcome, one sees what arises from that and is liberated from the afflictions of saṃsāra; therefore, the Blessed One has taught that the symbol of that mudrā is its very self-nature. To provide an answer to this, the Blessed One said, "Listen," and so forth. "The ocean of the essence" means that because the supreme, untainted coemergent maṇḍala is within the center, it is the "essence." Because it is the support for all Buddhas, it is the "ocean." The meaning is that one should correctly adopt all the mudrās within that, both those previously explained and those to be further realized later. As for the phrase "not explained in any tantra," this refers to the Śrī-guhyasamāja and so forth. Therefore, "for your sake" means that at the time when all conceptualizations are explained through this profound [teaching] by the name of Mahābhairavī. Now, the coemergent nature of the rituals to be accomplished through the application of the mudrās is taught as follows: "By the application of the vajra fire," which means the fire of the vajra, the vajra-fire.

ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རླབས་གཉིས་བཙིར་བ་ལས་ལངས་པ་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འདིས་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་དུས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་དབུ་མར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་དེའི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་སྟེ་གསལ་བར་རབ་ཏུ་བཤད་པའོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་སྦྱོར་བ་ཐོག་མར་ཅི་བྱས་ནས་གནས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། ལྟེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོར་ལྷ་མོ་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་དེ་བསྒོམས་པས། ཤིང་མཐའ་ལ་རེག་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྲོག་ཤིང་རྣམས་ལ་རེག་པ་སྟེ་གང་དུ་ནི། དེའི་ནང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་ནཱ་དའི་རང་བཞིན་དེའི་ནང་དུ་སྟེ། སླར་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་བྱས་ནས་འདིར་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཕྱག་རྒྱ་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། འགྲོ་དང་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་རྣམས་ཏེ། རྒྱ་ཆེ་བར་ནི་དུ་མའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་སྲོག་གི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རིམ་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་དང་རབ་ཏུ་ཕྲད་པས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདིའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

This arising from the pressing of the two waves of enjoyment is the fire of desire. Therefore, through this application, one enters the central channel, having entered the maṇḍala of wisdom during the times of the left and right [channels]. At that time, all mudrās are thoroughly expressed within it, meaning they are clearly explained. If one asks, "Having first performed what does this application abide?" it is said: "At the navel," and so forth. "Whichever goddess is in the navel cakra" refers to meditating on the form of the syllable OṂ. "Touching the limit of the wood" means touching the life-axes; where is that? It is within that, the internal sphere of experience, which is the nature of the nāda. Furthermore, having produced coemergent awakening, one practices the mudrā of the yoginī here. Thus, the detailed explanation of this brief summary is stated: "Going and coming," and so forth. "The various channels" refers, in brief, to the channels of the four cakras; extensively, they are many. Within those, the movements of the life-force in the form of the syllables of wisdom are sequentially performed. Through meeting with that, one will come to assume the form of the coemergent mudrā. The application of this is stated: "The drop," and so forth.

དེ་ལྟར་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་སུ་ཉི་མ་ཉེ་བར་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་ཉི་མ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་རྣམ་པར་ཐིམ་ནས་སོང་བའོ། ། དེའི་ཚེ་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དང་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་སྦྱོར་བར་འགྲོའོ། ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་དེ་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོ་ནི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམས་ཏེ། རྩ་སོ་སོ་རྣམས་སམ་མིང་གི་དང་པོའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདིར་མི་བདེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ནི་བརྡའི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འདིའི་སྦྱོར་བའི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོའི་མིང་གི་དང་པོའི་ཡི་གེའི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ངག་གསུངས་པ། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མོའི་ཡི་གེ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་དུའོ། ། དེ་གསུངས་པ། ཕྱི་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མའི་ཡི་གེའི་ཐོག་མ་དོན་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་རྒྱུ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་འབབ་པར་བྱའོ། །

In that way, what is called the "drop" (bindu) refers to the drops of bodhicitta that have emerged from all the spontaneously present channels. Regarding the phrase "the sun having approached them," this refers to the sun of the vital breath (prāṇa), which has dissolved and departed as the nature of great desire (mahārāga). At that time, what is called the "seal" (mudrā) is the entry of the specific characteristics of the mind and intentions of that nature into the union of the vowels and consonants (āli-kāli). If one asks what those vowels and consonants are, it is said: "the thirty-six," and so forth. Thus, the short and long [vowels] are the vowels and consonants, which are either the individual channels or the initial letters of their names. In order to make this unreal, the seal and the counter-seal of those two are the symbolic letters. The passage beginning with "insight and method" and so forth is a very extensive explanation, which is easy to understand. Now, the etymological explanation of the initial letter of the name of Mahābhairavī, which was mentioned prior to this application, is stated: "Mahābhairavī," and so forth. "To be accomplished" refers to the primordial letter (mātṛkā), which is the nature of the seal. Regarding that, it is said: "the primordial letter," and so forth. The "experience of the meaning" of the first letter of the mother is that all the movement of the breath should be made to flow into the avadhūtī.

དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་དེས་གང་དང་གང་གི་ངག་འབྱུང་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་སླར་ཡང་ཧཱ་ཧཱ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཧའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ། ཤིང་གི་རྩ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་རྩ་བར་སྲོག་འཆར་བ་ན་སྟེ་གཏོང་བའི་དུས་སུའོ། ། དེར་ཧ་ཧའི་རྣམ་པས་ཐམས་ཅད་ནས་སྐད་ཅིག་ཏུ་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྒད་པར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡི་གེ་རྣམ་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་མཆོག་ཏུ་བཤད་པའི་ཚིག་ཧ་ཧཱ་ཧེ་ཧཻ་ཧོ་ཧཽ་ཧཾ་ཧཿཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྒད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མདོར་ན་བྷོའི་ཡི་གེ་དང་རེའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ། གང་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་དགྱེས་པའོ། ། དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བར་འདུ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། ། དེ་ཡང་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པ། བག་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིར་འགྱུར་རོ། ། དེར་དེ་ལྟར། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོས་ཟོས་གྱུར་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུར་བཤད་པའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། །

Having established all of these as the nature of self-knowing awareness, whatever speech arises through that is the meaning of what is called "the coemergent mudrā and mantra-form of all sentient beings." Thus, in this context, the meaning of the syllable ha is clearly explained by the passage beginning with "again, by the hā-hās," and so forth. "At the root of the tree" refers to the time of exhaling when the vital breath (prāṇa) arises at the root of the navel. There, in the form of ha-hā, one should laugh for a moment, seeing all things and so forth. Furthermore, the vital breath and all other factors will be grasped by these syllables. Likewise, the words explained in the Cakrasaṃvara—"one should laugh in eight ways: ha, hā, he, hai, ho, hau, haṃ, haḥ"—is the definitive meaning. By that very [method], the passage beginning with "joy" and so forth is taught; in brief, through the meaning of the syllables bho and re, it is said: "She who is intensely joyful in eight ways is delighted by the manner of great passion." "There" refers to that gathering at the root of the trees, which is described in that way. Furthermore, the passage beginning with "habitual tendencies" and so forth is clearly explained by the meaning of the syllable va. "Free from habitual tendencies" refers to the aggregates, elements, sense bases, and so forth. There, "devoured by the Great Terrifier" refers to the divisions of Vajravārāhī and the others, according to the meaning of the syllables explained in that very chapter.

གཅིག་ཏུ་ན་བག་ཆགས་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ནང་དུ་གྱུར་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡང་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཨོ་ཌའི་གནས་དང་དད་པའི་སྟོབས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་སུ་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བྱའོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཉེ་བར་གཞལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨོའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཉེ་བར་གཞལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཀྱི་ཡི་གེའོ། ། འདིའི་དོན་ནི་པདྨའི་སྒྲས་པདྨ་སྟེ་དེ་ཅི་ཞེ་ན། རྩ་བའི་པདྨ་སྟེ་ཨོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཨོ་ཌྱཎ་གྱི་བུ་གའི་རྩའི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཨོཌྱཎ་དེའི་ཁྱིམ་གྱི་དབུས་སུ་ཐིག་ལེ་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་ཐིམ་ནས་འགྲོའོ། ། དེ་ཡང་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ་འདིར་བརྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་སྒྲས་གང་ཅུང་ཟད་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ནི་བརྟན་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཅུང་ཟད་ངག་གི་བརྗོད་པ་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཌཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་ཐིམ་ནས་འགྲོའོ། ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་འང་གི་སྒྲས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་འགྲོའོ། ། དེའི་ཚེ་མཁས་པས་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱི་ཨོ་ཌ་ཎ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོའི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་འདིའི་རིགས་པས་ཨོ་ཌ་ཎ་ལྟ་བུར་འགྲོའོ། །

In one sense, it is not that the habitual tendencies are consumed, for when stability and so forth are internalized, even mere conceptualization is consumed. Therefore, the additional action is taught: "The place of Oḍḍiyāna and the power of faith." These syllables are to be applied according to their etymological definitions. If one asks, "When should this be done?" it is said: "The measurement," and so forth; this is the meaning of the syllable o. Thus, "measurement" (upamāna) is a sandhi-conjunct syllable. Its meaning is as follows: by the word "lotus" (padma), it refers to the lotus; what is that? It is the root lotus, and o is the very nature of the channel of the oḍya aperture. That very oḍya dissolves into the three drops in the center of the house and departs. Furthermore, these are the imputed, the dependent, and the thoroughly established; here, by the terms "stability" and "departure," whatever elements of the body are stable are "stability." Likewise, whatever is expressed by speech, or the entities of mind and mental factors, is called "departure." Moreover, by the meaning of the syllable ḍā in "dissolving," and so forth, it departs after having dissolved. Regarding the phrase "the self of all entities," the word "also" (api) implies that the ālaya-vijñāna also departs. At that time, the wise should understand that the "Oḍḍiyāna of the mudrās" refers to the thirty-six mudrās and the nature of the short and long syllables of the mudrā responses; by this logic, it departs like oḍya.

དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཡི་གེ་མདོར་བསྡུས་པའི་སྟེ་ཨོ་ཌི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་གསུངས་པ། ཨོ་ཌི་ཡ་ནི་ནམ་མཁར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དེའི་དུས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་ཐིམ་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ། ། དེའི་དབུས་སུ། ཡེ་ཤེས་འགྲོ་ཀུན་ནང་དུའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་ཆོས་རྣམས་སུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་གནས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སུ་ལུས་ལས་ཤར་བ་ན་ཐིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར། དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེས། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལས་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་བྱས་པས་སོ། ། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་གནས་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ལུས་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བ་ལ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཟ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། མི་ཡི་ཁྲག་ནི་འཐུང་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཁྲག་འཐུང་བས་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་གསལ་བར་གསུངས་པ་ཧེ་རུ་ཀ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཁྲག་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པས་ཧེ་རུ་ཀ་མ་འདི་རིག་མ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཤིང་ལ་རེག་པས་ཡོངས་སུ་གནས་པ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ངེས་པའོ། ། འདིར་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་རིག་པའི་རྒྱུར། །

Therefore, it is also clearly taught by the concise syllables beginning with "Oḍi" and so forth: "Oḍi is in the sky" means that at those times, all things dissolve into the very nature of the self of all phenomena. In the center of that, "wisdom goes within all beings" means that the great elements abide within the subtle particles of phenomena; because they dissolve into the direction of space when they arise from the body, that very space is the wisdom that abides within them. Therefore, "having known through the force of faith" means that by the power of the force of faith in those factors of awakening (bodhipakṣadharma), one recollects and exerts courage through the force of previous aspirations. At that time, through the differentiation of the subtle particles of those born from the four types of birth, one takes up the bodies of all embodied beings. Thus, "the eater of the body" and so forth: "eating the great flesh" means that the melted bodhicitta is eaten according to the previously explained reasoning; "drinking human blood" means that by drinking the blood of great passion, one takes the form of Heruka. Thus, it is again clearly taught by "Herukā" and so forth: by the activity of the blood of great passion, this Herukā is the consort (vidyā); she is fully established by touching the tree, which is the previously explained certainty. Here it is said: "As the cause for thoroughly knowing the world..."

སྙིང་རྗེ་དོན་ཆེན་བྱས་ནས་ནི། ། སྟོང་པ་ཡིས་ནི་ཁྱིམ་དབུས་སུ། ། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་བཟའ་བར་བྱ། ། དེ་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ལུས་སུ་གནས། ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་གང་བར་གནས། ། རྫས་རྣམས་གཅིག་གི་དངོས་པོ་རུ། ། ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ནོ། ། དེ་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་འགྲོ་བ། ། སྔོན་གྱི་ལུས་ཅན་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། ། སླར་ཡང་དེར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེ། ། བསྒྲུབ་པ་བྱས་པས་ཉམས་པ་མེད། ། ཅེས་སོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། ། དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་བཤད་པ་དེར་གོ་བར་བྱའོ། ། སྔགས་ཀྱི་རྣམས་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིས་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ། ། ནང་དུ་སོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མན་ངག་གིས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་བརྡའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དང་དེ་བཞིན་དུ་མིང་གི་ཡི་གེའི་དང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཐོག་མར་རླུང་ཤུགས་མར་བཏུད་ནས། ། འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་མཆོག་གི། རང་རང་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི། །

Having performed the great purpose of compassion, within the center of the house of emptiness, one should consume all the sense faculties. At that time, one abides in the body of primordial wisdom, remaining filled with desire. All substances are of a single nature, the atoms of earth and so forth. By the power of the former embodied beings, the entire world proceeds there. Furthermore, great awakening is accomplished therein without decline. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra is taught, beginning with the words "therein" and so forth. "Of the mind-cakra" should be understood as explained in the fifteenth chapter. "The mantras arising from the syllables" refers to oṃ and so forth; by this, the dissolution of all conduct, the enjoyment, and so forth, are explained. "Having entered within" and so forth are according to the pith instructions of the verses. The remainder is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of yoginī tantras: this is the explanation of the thirty-fifth chapter, which extensively teaches the characteristics of the ritual for meditating on the maṇḍala-cakra, the characteristics of the symbolic mudrās and the responses to mudrās through the syllables that have entered into Mahābhairavī, and the entry into supreme nirvāṇa by means of the initial syllables of the names. First, having bowed to the force of the wind, of the supreme yoginī of desire, according to the nature of their respective families...

དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་ཡང་བརྗོད་བྱ། ། ད་ནི་རླུང་གི་ཤུགས་ཅན་མའི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་འདོད་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདོད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་མོ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཞིང་སྐྱེས་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། གང་གིས་ཤེ་ན། ཕྱག་རྒྱའི་བརྡ་ནི་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པའི་མདོག་ལས་ཏེ་དེ་རྣམས་བརྩེ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གིས་མདོག་དང་བཞུགས་ཚུལ་མཐོང་བས་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྲེལ་ལོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། སྣང་བ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གང་དངོས་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁམས་སོ་སོའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྔགས་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་སླར་ཡང་ཧ་ཧཱ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཧཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ། ཤིང་གི་རྩ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་བར་དེ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་དེ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་རྣམས་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་གསུངས་པ། ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་སེར་སྐྱའི་མདོག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་རྣམས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། རྒྱུ་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཞེ་ན་གསུངས་པ།

Its commentary shall also be explained. Now, the explanation of the thirty-sixth chapter, the "Vāyuvegā," is taught: "Then, 'the Desirous Ones' and so forth." "The Desirous Ones" refers to those who bestow the accomplishments desired by yogins, namely the field-born yoginīs and so on. By what means? It says, "by performing the mudrā symbols," meaning the various applications of cause and effect that will be explained. From their diverse colors, they are called "the compassionate yogins." The connection is that by seeing their colors and postures, and through the yogins' own prior causes, accomplishment will be achieved; thus, they are to be explained. That very point is stated: "In the appearances," and so forth. Whatever is the sphere of activity of the sense faculties—the engagement with the respective elements and so on—is seen within the consciousnesses of the eyes and so forth. This is the meaning of "the innate mudrā of the mantra-form of all beings." Thus, it is further clarified by the meaning of the syllable hā in the passage beginning with "by the has and hās," and so on. "At the root of the tree" refers to the navel, which is the sphere of the sense faculties. Desiring to show the appearances of those two unions, it says "black," and so forth, up to "variegated and pale yellow," which constitute the thirty-six. By what causes? It is taught:

ཁ་དོག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཁ་དོག་རྣམས་ཀྱི་གསེར་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མདོག་ཅན་ཏེ་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟངས་སོ། ། ལྷག་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསེར་ནི་ཁུ་བའོ། ། དངུལ་ནི་རྐང་ངོ་། ། ཉི་མ་ནི་ཁྲག་གོ། ། ལི་གུ་མིག་ནི་ཆུ་རྒྱུས་སོ། ། ཟླ་འོད་ནི་པགས་པའོ། ། ཁར་བ་ནི་ཤའོ། ། ར་གན་ནི་རུས་པའོ། ། ཕན་ཚུན་གྱི་མདོག་ནི་ཁམས་བདུན་ཞུ་བས་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་བད་ཀན་དང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་རྣམས་ཏེ་ཁམས་བཅུ་གཉིས་ནི་དེ་རྣམས་སོ། ། བརྩེ་བ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲོ་སྟེ། དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། གཉིས་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་དེས་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་འགྲུབ་པ་སྟེ་ཁ་དོག་མཐོང་ཞིང་དེ་དང་ཕྲད་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཅི་བྱས་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་དང་ཕྱིས་ཀྱིས་ཏེ། མདོར་བསྡུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བྱས་པ་སྔོན་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་འདིའི་དང་ཉེ་བའི་ཞིང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་གསུམ་གྱི་མིང་གི་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྟོན་པ་གསུངས་པ། རླུང་ཤུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "all colors" and so forth: these are the colors of the twelve elements, such as gold and the rest, as previously explained. "Sun" refers to copper. The remainder is as before. Likewise, gold is the semen; silver is the marrow; sun is the blood; ligumi is the sinews; moonlight is the skin; bronze is the flesh; and brass is the bone. The "mutual colors" are the seven elements in their melted state: feces, urine, phlegm, wind, and bile—these are the twelve elements. "Great compassion" refers to the appearance of the yogis who abide in the conduct of the bodhisattvas, which proceeds as the aspect of wisdom. The phrase "in that" and so forth is explained accordingly. "By the two" refers to the accomplishment of the mudrā and the response to the mudrā through the prior causal signs of the heroes and yoginīs; it is by seeing the colors and meeting with them. If one asks, "What happens when that is done?" it is said: "If..." and so forth. By the nature of the essence of the yoga of the co-emergent (sahaja), through the prior causal signs of the very aspect of luminosity (prabhāsvara) and subsequently, "in brief" means it becomes as previously summarized. Now, the yoga of the co-emergent is shown by way of the letters of the names of this yoginī, the secondary fields, and the factors of awakening. It is said: "Wind-force" and so forth.

དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མར་བའི་ཡི་གེའི་དོན་ནོ། ། འབབ་པ་དབུ་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མར་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་དུས་སུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཏེ། སྔོན་དུ་འདི་རྣམས་ལ་གོམས་པའི་སྦྱོར་བས་བསྟན་པར་གྱུར་པ་དེས་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཐམས་ཅད་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པའོ། ། དེའི་ཚེ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མུའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ནས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་ཕྱེད་ཀྱིས་སོ། ། དམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ས་གའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་དེས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ལམ་གསུམ་པོ་འདིའི་དེ་ལྟར་རྐྱེན་གྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། ། དེ་ལྟར་དུས་གཅིག་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པའི་དུས་ཉིད་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་གིས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཐོང་བ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་བདག་གི་གདན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རིག་པ་ནི་གཞན་གྱི་གདན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་བདག་ཏུ་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པ་སྟེ། ལམ་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཅིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མས་དམ་དུ་འཁྱུད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ལ་འཁྱུད་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཏེ།

Thus, the detailed explanation of that verse which provided a brief summary is spoken: "Flowing," and so forth, which is the meaning of the first letter. "Flowing into the central channel" means at the time of flowing into the central channel, one possesses the maṇḍala of wind and the perception of wisdom. By means of the application of prior familiarity with these, through mere apprehension, all the power of habitual tendencies is destroyed—this is what is called "death." At that time, "endowed," and so forth, is the meaning of the letter mu, by means of half a verse. Then, "knowledge," and so forth, is the meaning of that letter by means of half a verse. "Firmly," and so forth, is the meaning of the letter sa by means of half a verse. Thus, in due order, through those conditions, these three paths are established: the path of seeing, the path of meditation, and the path of liberation. "At that one time, all phenomena" means that at the very time of equanimity, by means of the maṇḍalas of mind and wisdom, one sees the nature of all phenomena through one's own self-nature; this is the seat of the self from the path of seeing. Likewise, "knowledge" is endowed with the seat of the other, abiding through the acts of meditation; this is the path of pacification. Having done so, what occurs is spoken: "Firmly embraced by suchness from below." This means that by means of vast consciousness, one embraces the wisdom avadhūtī; it transforms into the path of coemergent perfect awakening.

དེས་གྲོལ་བའི་ལམ་རྗེས་སྐྱོབ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུའོ། དེ་ལྟར་གང་གི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ། རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཧྲིའི་ཡི་གེའི་དོན་དེས་སོ། ། ཐར་པ་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཐོ་རིས་དང་མི་ཡུལ་དང་ས་འོག་རྣམ་པར་དག་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་རང་གི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་སེམས་བཤད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་ངག་བཤད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ལུས་འཆད་པའོ། ། ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཉམ་པའི་བདེ་བ་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བའོ། ། རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་དབུས་སུ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་བུ་གའི་ནང་དུ་འཕོ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་པས་སེམས་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ནང་དུ་མཉམ་པའི་བདེ་བ་གནས་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། བུམ་ཅན་ལ་སོགས་བྱས་གང་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དང་ཧཱ་ར་ལ་སོགས་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཟུང་བ་སྟེ་དེས་ཀྱང་བུམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པས་ནའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དེ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་སྣའི་བུ་ག་དག་གིས་བསྒྲུབས་པའོ།

Regarding the phrase "the path of liberation of the Protectors," this refers to the transformation of the Buddhas' own latent predispositions (vāsanā) in terms of external objects. Thus, it is taught what becomes purified: "the three aspects," and so forth, which refers to the meaning of the syllable Hrīḥ. "The three liberations" refers to the purification of the higher realms, the human world, and the subterranean regions through the paths of seeing and so forth, which are the nature of body, speech, and mind; these become the terms for one's own path and so on. Likewise, the explanation of the mind through the meaning of the syllable Śa is given by "equal," and so forth. Similarly, the explanation of speech through the meaning of the syllable Kā is given by "the vase-like," and so forth. Similarly, the explanation of the body through the meaning of the syllable Na is given by "not," and so forth. This is done by three and a half verses. Therefore, it is said: "One will see equal bliss," which refers to the bliss of perfect peace. "Abiding in the center of the blazing vajra" means that because one abides without shifting within the hollow of the vajra, the mind is seen in the form of clear light (ābhāsvara); thus, it is connected to the phrase "abiding in equal bliss within the blazing vajra." "Because of performing the vase-like [breath] and so forth" means that by means of Ha and so forth, the vital winds (prāṇa) and so on are restrained, thereby becoming "vase-like" because they pervade everything in the center of the navel. By the word "and so forth," all the maṇḍalas are accomplished through the left and right nostrils.

། དེའི་ཕྱིར་གཏུམ་མོའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཟ་བའོ། ། བརྟགས་པའི་ངག་ཅེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཕྲ་མོའི་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་རླུང་གི་རང་བཞིན་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་རྩ་པདྨའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་པདྨ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ལུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བྱ་བ་གང་གིས་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་གསུངས་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་འགྱུར་བ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་འདིའི་སྦྱོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་པོའི་སྒོ་ནས་ཐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དབུས་སུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། བསྒོམ་པ་འདི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དུས་སུ་རྩའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་མིང་རྣམས་རྫོགས་པར་གྲགས་པ་དེས་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་གསུངས་པ། གང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫོགས་པར་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་རྩ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བ་མི་འདོར་ཏེ། དེས་ཧའི་ཡི་གེ་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། ས་གསུམ་སྙིང་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །

Therefore, the great passion of caṇḍālī is the nature of the all-consuming. This is what is called "the imputed speech." Likewise, that which is called the "subtle channel" is the vajra-like nature of the wind; this will be explained accordingly. Furthermore, "it is not the similar wisdom" refers to the aspect of benefit, whereby the channels of the body are established in the form of a lotus. That it is "entered into the midst of all phenomena of the body, the space element of the lotus" is the certainty. If one asks from what such wisdom arises, it is said: "through diligence" and so forth. By the power of diligence, through the nature of the factors of awakening, it occurs according to the logic previously explained, at all times. Therefore, it will be explained in that way. Now, the sādhana of the method is taught by way of the lord of the maṇḍala-cakra of this application. From the words "the maṇḍala" and so forth, up to "in the center," it is easy to understand. During the time of bodhicitta, this meditation is renowned as the completion of the names within the channel-wheels. By that, the siddhi of the mudrā is taught: "that which" and so forth. That very bodhicitta which was explained as complete does not abandon bliss even mentally at any time within the channels. For that reason, the letter ha has the sense of "because." "By the mudrā of the essence of the three levels" refers to the wheel of body, speech, and mind, which is that of all the channels.

དེ་ལྟར་གང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོ་ལྔ་པར་གསུངས་པའི་རིམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མའི་ནང་དུ་སྟེ། ལེའུ་དེར་བདག་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་བཤད་པ་སྟེ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རླུང་གི་ཤུགས་ཅན་མའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བའི་ཞིང་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་གཞག་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་མདོག་དང་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པས་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་ཡང་སྒོམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དང་པོ་ཆང་འཐུང་མར་བཏུད་ནས། ། དཔའ་བོའི་བརྡ་སོགས་དངོས་པོ་ནི། ། བཀླགས་པས་གྲུབ་པའི་མན་ངག་སྟེ། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱ། ། ད་ནི་ཆང་འཐུང་མའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའི་ཆོ་གའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ཆང་འཐུང་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱས་ནས། ། དེ་ཏའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བའི་ཆོ་གའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བའི་མན་ངག་གི་རིམ་པས་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའི་མཆོད་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་པུས་མཉེས་པས་ཚིག་འདི་གསུངས་པ་སྟེ།

Thus, regarding where the practice is to be performed, it is stated: "The wheel of speech." This refers to the sequence taught in the fifteenth chapter. Furthermore, "the great secret" refers to the interior of the central [channel]. In that chapter, I, Śākyamuni, explained the transmission from one to another. The meaning of "in that way" and so forth is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs, this is the explanation of the thirty-sixth chapter. It extensively explains the ritual of the characteristics of the mudrā and the meditation on the wisdom maṇḍala and so forth, by generating the various colors and forms through the arrangement of the syllables of the names of Vāyuvegā and likewise the names of the upakṣetra and so forth. First, having bowed to the one who drinks the wine, I shall provide an extensive commentary on that instruction for accomplishment through the recitation of the heroic signs and so forth. Now, the explanation of the ritual of the thirty-seventh chapter is taught through the application of the one who drinks the wine. "Then, the vajra," and so forth: after making offerings with those who are like the one who drinks the wine—the emanated bodies of Vajravārāhī—the syllable ta is used for the purpose of definitive grasping. "According to the ritual" refers to the sequence of instructions that will be explained; through that offering of unsurpassed offerings, the Blessed One, the singular wisdom body, was pleased and spoke these words.

ཉོན་ཅིག་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གིས་ཕྱག་རྒྱ་ལྷ་བླ་མ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་འདི་ཉིད་བླ་མ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ལྷ་བླ་མ་སྟེ་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གཟུགས་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། འོ་བྱེད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏོར་མ་དང་འཁོར་ལོ་མཆོད་པའི་དུས་སུ་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་པ་གཡོན་པས་བྱ་སྟེ་དེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིགས་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། མཁས་པ་ཁ་སྦྱོར་སྦྱོར་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་གཡོན་པའི་མཐིལ་དང་རྒྱབ་ཏུ་དེར་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཏེ་རྒྱབ་ཏུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང་གཏི་མུག་མཁའ་འགྲོ་དང་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་དང་པདྨ་མཁའ་འགྲོ་དང་སྣ་ཚོགས་མཁའ་འགྲོ་དང་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོའོ། ། རྒྱབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཡང་ལག་པ་གཡོན་པ་ཕྲེང་བ་སྟེ་རླུང་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་དེའི་དེ་ལྟར་སོར་མོ་ལྔ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ་ལག་པའི་རྒྱལ་པོ་དེར་ཡང་རྩ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་འདི་རྣམས་གཅིག་པའི་བུ་ག་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་མདུད་པ་སྟེ་དེར་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་ཡང་ངོ་། །

"Listen, O Goddess," and so forth. Regarding the phrase "one's own mudrā, the deity, the guru": this very mudrā is the guru; the meaning is that she is the deity-guru, the form experienced through one's own direct perception. That very point is stated: "The one who kisses," and so forth. At the time of the inner self-nature bali offering and the wheel worship of the six yoginīs, the heroes should remain steadfast. The yogins should perform this with the left hand, for by that, they become the manifesters of their own respective families. Thus, it is connected to the statement "it should be explained by the threefold," and so forth. "The wise [perform] the union of the kha-sbyor (union of the mouth)" means that on the palm and the back of the left hand, the yoginīs and heroes are to be known; on the back, too, [they are to be known]. By the word "and so forth," [the families are] Vajraḍākinī, Mohaḍākinī, Ratnaḍākinī, Padmaḍākinī, Viśvaḍākinī, and Jñānaḍākinī. The phrase "on the back," and so forth, is easy to understand. Likewise, in the ultimate sense, the left hand is a rosary; one should know its five fingers to be of the nature of the five winds. In that regard, it is the abode of the Tathāgatas. On that "king of hands," there are also the five channels; these are the knots of the five single apertures, and therein they become the abodes of the goddesses. Likewise, it is also in the location of the navel.

དེ་བཞིན་དུ་དབུས་མའི་མཚམས་ནི་སྙིང་གའི་བུ་ག་རྣམས་ཀྱིས་མདུད་པ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རླུང་ལྔ་རྣམས་ཏེ་གནས་དེར་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལག་མཐིལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དོ་ལིར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་སུ་རླུང་རྣམས་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་སེན་མོའི་ཉ་ཕོར་དུ་རྩ་ལྔ་ལས་བྱུང་བའི་རྩེ་མོར་སྲོག་རྣམས་སུ་མགྲིན་པའི་མདུད་པའི་བར་དུ་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སླར་ཡང་མཐེབ་མོའི་གནས་སྣའི་རྩེ་མོའི་ཁར་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ་ཚིག་འདིའོ། ། ལག་པའི་རྩེ་མོར་དོ་ལ་ལས་གཏོང་བའི་དུས་སུ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྡ་བྱ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་འདུ་བའི་གནས་རྣམས་སུ་བརྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱབ་ཀྱིས་གཤེགས་གསོལ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པའི་རྒྱབ་ཀྱིས་བྱའོ། ། འདི་བྱས་པས་གང་ཞིག་གང་གི་བདག་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་དང་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཅི་བྱས་ནས་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་འབྱུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཆང་འཐུང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། ལེགས་པར་གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཟང་པོར་གཟུང་བ་ནི་ལེགས་པར་བཟུང་བ་སྟེ། སུའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། །

Similarly, the central junction is the knot of the apertures of the heart, which is what is meant by "there." Likewise, there are the five winds, and in that place are also the goddesses. Regarding the phrase "the Tathāgatas in the palms," this refers to those who have become dolī (crossed) above the knots; in those locations, which are the abodes of the winds, they become the abodes of the Tathāgatas. Likewise, in the "oyster-shell of the fingernails," at the tips arising from the five channels, up to the throat-knot, they become the abodes of the heroes (vīra). Furthermore, in the locations of the thumbs, at the tips of the nose, and at the lips, they become the abodes of the yoginīs; such is the meaning of these words. At the tips of the hands, at the time of releasing the dolā (swing), one should make the signs of the heroes and yoginīs, and externally, one should stabilize them in the places of assembly. "Thus, one should perform the dismissal from behind" means one should do so with the back of the hand. By doing this, one becomes the master of whatever [is to be mastered], arising as the inner self and the very nature. These are to be understood as the symbols of the heroes and yoginīs. If one asks, "By doing what do the heroes and yoginīs arise?" for that reason it is said: "The wine-drinker," and so forth, by means of the application of the letters of the names that are to be explained. Thus, the detailed explanation of the verse that was briefly indicated is stated: "Well-grasped," and so forth; "well-grasped" means grasped excellently, which is the meaning of the letter su.

དེས་གང་དུ་ཞེ་ན། ཡིད་བཟང་མའི་ནང་དུ་བདེ་བའི་ས་བོན་བཅིངས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཟའ་བ་དང་སྟོན་མོ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྟེ། ཅི་བྱས་ནས་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ཧ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། ཧ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ཅན་གྱི་རྩའོ། ། དུས་ཀྱི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་པའི་རྩ་དང་། ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡས་པའི་རྩ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་སུ་བྱས་པ་ནི་སྣའི་རྩེ་མོར་ཏེ་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྩེ་མོ་ནི་འཁྱིལ་བའི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རྩེ་མོར་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བཟུང་བས་ཟས་སུ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པའོ། ། འདི་བྱས་པས་ཀྱང་བཟའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྷའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་དེས་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྒྲས་སྣ་ཚོགས་པའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕྲ་མོ་གཉིས་མེད་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཟོས་ནས་ནང་དུ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྔ་ཕྱི་རོལ་དུ་བཟའ་བའི་རྒྱུར་གསུངས་པ། ཀྵི་ཎི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཀྵིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་བཤད་པའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩིར་བསྐྱེད་དོ། ། དེར་འཛགས་པས་ནའོ། ། དེར་ཡང་རང་གིས་རིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཟའ་བར་བྱའོ། ། མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཆོད་པའི་རྒྱུར་མེ་ཏོག་རྣམས་སོ། །

Where is that? Within the Manasā (Somanasā), the seed of bliss is bound, and thus one should accomplish Mahāmudrā. Therefore, the meaning is that at all times, the "born" are the heroes (vīra) and yoginīs. In that way, the heroes should perform eating, feasting, and so forth externally. That very thing is the internal self. Having explained what is to be done, it is said: "Ha-ru," and so forth, by way of the meaning of the letter ra. "Ha-ru" refers to the kumbhaka channel. "Fire of time" refers to the left channel, and "sun" refers to the right channel. Making these into food means at the tip of the nose; "likewise" means that by means of yoga, one should take as food what is held at the tip of the āvadhūtī which is coiled—that is the certainty. By doing this, "eating" and so forth is the meaning of the letter bha. By that, "object" refers to the various sense faculties of bliss by way of the word "object." Therefore, "subtle, non-dual, and having form" means that having eaten, they dissolve within—that is the meaning. Regarding the five nectars (amṛta) of those heroes and so forth, which are taught as the cause for eating externally: "Kṣiṇi," and so forth. By way of the meaning of the letter kṣi, all the elements that have entered into the explained interior are generated as nectar. Because they drip there, one should eat them with the mind of self-knowing awareness. "Flower" refers to the flowers that are the cause for external offerings.

དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་གཉིས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་འདིར་འཐུངས་ནས་སོང་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་གསུངས་པ། ལྟེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ར་སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེར་དེས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པའི་སུ་ར་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་དོན་དུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཚོགས་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་སུ་ར་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ། ། སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱར་བའི་སུ་ར་འཐུང་བ་སྟེ་དེས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དགའ་བས་ར་རོ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་བརྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བྱེད་དོ། ། འདིར་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། གཞུའི་དབྱུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཞིང་གི་དང་པོའི་ཡི་གེས་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཀོའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་བླངས་ནས་མགོ་བོར་གཞུའི་དབྱུག་པའི་རྣམ་པའི་སྲོག་ཏུ་བཟུང་བ་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་སོན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་རོ་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རོ་མྱངས་པས་ཆོས་ཀྱི་རོས་ཚིམ་པའོ། ། དེས་ཕྱི་རོལ་དུ་བཤད་པའོ། །

Furthermore, that which is called the "seed of the mind" refers to the two seeds of bodhicitta, which are like flowers in the sky. Regarding the phrase "in that way" and so forth, the cause of these is explained: "at the navel." In the center of the navel is the "blue ra," just as the inhabitants of a city find their dwelling place. There, it also brings about the union of various sura (spirits/liquors) for the sake of the joy of migratory beings. Likewise, at the site of the navel, the assembly of the wheels of all the channels (nāḍī) resides; the sura are the deities arising from the eyes and so forth, which are the nature of one's own mind. "Blue" (nīla) refers to drinking the sura of the applied bodhicitta according to the sequence previously explained; by that, the heroes (vīra) and yoginīs become intoxicated with joy at all times. Such an application is performed by the stable yoga. If one asks how it is done here, it is said: "the staff of the bow" and so forth. That very point is explained by the first letter of the field, by the meaning of the letter ko. Having taken it up in that way, it is held as the life-force (prāṇa) in the form of the staff of the bow at the head; the mind that has entered into that is explained as being merely held in equipoise. Such is the meaning of the letters "equal taste" (samarasa) and so forth. By tasting the flavor of all phenomena (dharma), one is satiated by the flavor of the Dharma. This is the explanation of the external.

དེ་ལྟར་ཡང་གནས་གང་དུ་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། དེས་ལ་ལ་ནཱ་ཡང་དབུ་མ་གཡོན་ནས་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མོར་གནས་པ་ལས་སོ། ། དེའི་ལ་ལཱ་ནས་ཀྱང་འོངས་པས་བདེ་བའི་མཐུས་སྲོག་གི་ས་བོན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ་འཕོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་བརྡའི་དེའི་དུས་སུ་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ངག་གི་རྗེས་སུ་གནས་པ་དེས་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། དྲན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཞིང་དང་ཉེ་བའི་ཞིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་མངལ་ལ་སོགས་པ་འཆགས་པར་བྱེད་དོ། ། དགའ་བ་དང་བཅས་མཆོག་ཞལ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བའི་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའི་བརྡ་དང་བྲལ་བས་ཐབས་གཞན་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བརྡ་ཡིས་ནི། ། གྲོལ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན། ། འཁོར་བ་ཡི་ནི་འཆིང་བ་ལས། ། དེ་དང་བྲལ་བས་གྲོལ་མི་འགྱུར། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པས། ། རྣལ་འབྱོར་དགའ་བའི་ས་ལ་གནས། ། ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོར་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། ། དྲི་མ་མེད་པར་སོན་པའི་སེམས། ། དགའ་བཅས་དེ་ལས་ལངས་ནས་ནི། ། རང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ་འགྲོ། ། བྱང་ཆུབ་འཁོར་ལོར་ལྷ་མོ་རྣམས། ། དེ་ཡི་གཟུགས་སུ་འགྲོ་བའོ། ། སྣ་ཚོགས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ཁམས། །

Thus, it is also taught where that [state] abides: "In some," and so forth. This is the meaning of the letter la. By that, the lalanā also abides as the source of all channels from the left [side] of the central channel. Because it also comes from that lalanā, by the power of bliss, it becomes undefiled—that is, without transference—in the form of the seed-syllable of the life-force (prāṇa). In that way, at the time of the symbolic [instruction], it will be taught accordingly. Furthermore, through the power of mindfulness, one abides following the previous speech; by that, one is firmly established. Through the mindfulness of the vajra of awakening, the heroes and yoginīs bring about the formation of the womb and so forth in the various fields, near-fields, and so on. "Possessing joy and the supreme face" is the intended meaning of the thought arising from the nature of the various minds produced from all the channels. Thus, because one is free from the symbolic conventions of internal identity, there is no other method; it is explained in that way. Likewise, it is said: "By the symbolic convention of Mahāmudrā, The causes of liberation are thoroughly shown. From the bonds of saṃsāra, Without that, one will not be liberated. By knowing the internal identity, The yogī abides on the ground of joy. In the navel wheel, the great yogī, The mind that has reached the stainless state— Arising from that with joy, One proceeds to the ground of one's own nature. In the wheel of awakening, the goddesses Proceed in that very form. The various aggregates and so forth, the elements..."

སྔོན་དུ་བཟའ་བར་ཡང་དག་རིག། ཕྱི་རོལ་ལ་དགའ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ། འདུས་པ་ན་ནི་བཟའ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའོ། ། ད་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔགས་ཀྱི་རྐང་པ་གཉིས་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱིན་པ་དང་སྡུད་པའི་དོན་གྱིས་བཤད་པ་སྟེ་དོ་ལ་དང་ཕྲེང་བའི་རིམ་པས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ཆང་འཐུང་མའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་དང་དེས་དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལག་པའི་བརྡས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་མོ། ། ལྗང་ལྷ་མོ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ཕག་མོའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དེར་རབ་འགྲོ། ། རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཡི། ། ཕག་མོ་ལ་ཡང་ཕྱག་བྱས་ནས། ། འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོའི་གཟུགས། ། དེ་ཡི་འཁྲུལ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་སུ། ། དེས་ནི་འཁོར་ལོ་རྣམས་འབྱིན་ཏེ། ། བཅུ་གཉིས་གནོད་མཛེས་སྔགས་ཀྱིས་ནི། ། སྔོན་གྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་བརྟེན་ནས། ། དེ་རུ་ལས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། གསང་སྔགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དག་ཏུ། ། བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ། །

Previously, it was correctly understood that one should eat; by that very delight in the external, one eats during the assembly. This is the summary. Now, how they are generated by the appropriate methods will be explained. The meditation on the maṇḍala-cakra, which possesses aspects, is taught in the passage beginning with "the assembly of yoginīs," which is easy to understand. Regarding the passage beginning with "emitting," the two lines of mantra for each of all the yoginīs are explained in terms of their emission and withdrawal, according to the sequence of the dola and the rosary. The remainder is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the great king of yoginī tantras: this is the explanation of the thirty-seventh chapter, concerning the characteristics of the ritual application of the Madyapāyinī (Wine-Drinker), and the detailed presentation of the teaching of the maṇḍala through the hand gestures of the outer and inner self, as well as the meditation on the maṇḍala-cakra. Having prostrated to the green goddess who holds all actions, and possessing the application of Vārāhī, yogins proceed there. Having also prostrated to Vārāhī, the queen of the root mantra, the first form of the cakras is in the twelve yantras. By that, the cakras are emitted; by the twelve Sumbharāja mantras, relying on the two previous cakras, the action should be accomplished there. In the manner of the great secret mantra, the twelve yoginīs—

ལེའུ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བྱུང་། ། ཚིག་གི་རྗེས་འབྲང་སྨྲ་བར་བྱ། ། ད་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་གནས་པའི་ལྗང་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་ལེའུ་རྣམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པར་གནས་པའོ། ། འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་ལས་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་དང་པོར་ལྗང་ལྷ་མོ་སྟེ། དེའི་ཚེ་གཟུགས་བརྗེ་ཞིང་བསྒྱུར་བར་གནས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་ནས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པའི་ངག་གིས་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེས་ཀྱང་ལྷ་རྫས་པདྨ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་རང་གི་རིག་པ་བཟུང་བས་མཆོད་པ་སྟེ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་ཏེ་ངེས་པས་འདྲི་བ་གསུངས་པ། སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྗང་ལྷ་མོའི་བདག་པོ་ལས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གང་གྱུར་པ་དེ་བདག་ནི་བདག་གི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བསྟན་པར་མཛོད་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ནས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་གྱི་ཚིག་གསུངས་པ། ལྷ་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་སུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་རྣམས་སུ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱིས་སོ། ། དབང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དང་དགུག་པ་དང་རེངས་པ་དང་གསད་པ་དང་བསྐྲད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་འགྱུར། །

The chapters arise from that; I shall speak in accordance with the words. Now, the thirty-eighth chapter concerning the goddesses who abide during the times of the collection of activities is explained, beginning with the words "Then the goddess..." and so forth. The word "then" indicates the immediate succession of the chapters on the mudrās. Among the yantras, mantras, and collections of activities, the first is the goddess Śyāmādevī. At that time, she abides having exchanged and transformed her form; abiding in the form of Vajravārāhī, she is called "the goddess" through the speech of the offering characterized by the conduct previously explained. Furthermore, by assuming the form of the divine lotus-like woman and holding her own awareness within the avadhūtī, she makes the offering. From the presentation of the glorious Heruka, the inquiry is stated with certainty: "O Teacher..." and so forth. "Lord of the Yoginīs" refers to the lord of the goddess Śyāmādevī, who has become the collection of activities. "I" refers to my own Vajravārāhī. "Vajra" is connected to the request: "O Blessed One Vajradhara, please teach!" Then, with the words "I shall explain..." and so forth, the Blessed One’s reply is spoken. "Divine substances" refers to the internal essences taught within the gates of the divine sense faculties, which serve the needs of sentient beings. "By what" refers to the activity. "Empowerment and so forth" refers to empowerment, summoning, paralyzing, killing, expelling, and so on; gods and others likewise become so.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལས་འདི་དེ་སྔགས་གང་གིས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མར་སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་དང་སྲུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ལེའུ་གཉིས་པར་གསུངས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ལས་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་མཐུས་བཀས་གནང་བ་སྟེར་རོ། ། ཀ་ལིངྒ་ཁའི་གནས་སུ་གྲུབ་པའི་ཚིག་གིས་ལྗང་ལྷ་མོ་སྔགས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་གང་ཅིས་ཤེ་ན། དེའི་རིགས་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེས་ཧིའི་ཡི་གེའི་ངེས་པར་བཟུང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་ལྗང་ལྷ་མོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་བཀས་གནང་བའོ། ། གྲུབ་པའི་གནང་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་སྒོམ་པ་ཅིའམ་ཅིའི་གཟུགས་སྒོམ་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་མ་བསྒོམ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྗང་ལྷ་མོའོ། ། དེ་སྒོམ་པ་དང་བྲལ་བས་མིན་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཟླས་པ་དང་སྒོམ་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཇི་ལྟ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

The phrase "and so forth" refers to gods, asuras, nāgas, yakṣas, universal monarchs (cakravartin), and the like. If one asks by which mantra this action is to be performed, it is stated: "At the beginning," and so forth. First, one should perform the preliminary service, protection, and complete guarding. Through the reasoning of suchness (tattva) taught in the second chapter of the Vajravārāhī [tantra], the activity of the root mantra is accomplished; by the power of such accomplishment, permission is granted. Through the words of accomplishment at the site of Kaliṅgakha, the goddess Śyāmā is exhorted by mantra and is seen directly. If one asks how that is so, it is because within those families, the elements of the yogi’s body are established as the form of the mantra in the aspect of primordial wisdom (jñāna), according to the characteristics taught in the Vajravārāhī [tantra]. That is the definitive determination of the syllable hi. Therefore, the goddess Śyāmā, who arises from that family, is granted permission as one's own self through the condition of that very self. This is the intended meaning of the phrase "the permission of accomplishment." Thus, it is taught what is to be meditated upon and in what form the preliminary meditation is to be performed: "The seven channels," and so forth. "In that way, one should meditate on the supreme Īśvarī" refers to the goddess Śyāmā. It is not without meditation upon her; that is explained accordingly. The mantra is taught with "Oṃ śa," and so forth. "Supreme" means that all these recitations and meditations should be performed at the beginning according to the sequence of the clear realization (abhisamaya).

ཕྱི་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་འབད་པས་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལས་གསུངས་པ། ཟླ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཟླ་མཚན་གྱི་མེ་ཏོག་གིས་གོས་པའི་རས་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་གང་བསྐུར་བར་གྱུར་པའི་བགོ་བའི་གོས་ཏེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་བསྐམ་པར་བྱའོ། ། བྱི་ལའི་བྲུན་དང་བསྲེས་པ་དེས་བདུག་པར་བྱའོ། ། དེས་བདུག་པས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་ཉེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྟན་པ་དེས་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཅིག་ན་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་འདོད་པའི་མཆོག་སྟེར་བར་བྱེད་དེ་འདི་ནི་ཕྱིའིའོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཕག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་འདིའི་ཚིག་འཆད་པར་གསུངས་པ། གཡོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། མཐུན་པའི་རྩ་དང་ལུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་བདེ་བ་འབབ་པས་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་འདུས་པ་ལས་ཏེ། འདིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་གཡོན་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེང་དུ་འབབས་པའི་དུས་སུ་རང་གི་སེམས་གཡོན་དུ་འཁོར་བ་དེས་འགྲོ་བའི་གཟུགས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལྟར་རང་ཉིད་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། མཛེས་པ་ནི་འབར་བ་སྟེ་འདིས་མཛེས་པར་གྱུར་པའི་རང་གིས་རང་རིག་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པའོ། །

Subsequently, it is certain that one should diligently perform the recitation of the mantra and so forth through the application of the root mantra, which is non-dual with Vajravārāhī. Now, the outer and inner nature of the action is taught: "Menstrual blood" and so forth. This refers to a cloth stained by the menstrual flower; having taken that cloth, which is to be worn as a garment bestowed in the ten directions, one should dry it. One should fumigate it with a mixture of cat dung. Through that fumigation, the desired accomplishment will be attained. Furthermore, "nearby" and so forth means that through that teaching, it will come to pass that it bestows the supreme wish of the practitioners; this is the outer [practice]. The inner nature is taught: "Vārāhī" and so forth. This occurs through the application of the etymological derivation of the syllables of the name. Thus, the explanation of these words is taught: "Left" and so forth, by way of the meaning of the syllable vā. "By means of the concordant channels and body" means through the flow of concordant bliss, from the union of wisdom and the object of knowledge. Here, "all beings arise from the left" means that at the time of the non-transmigrating upward flow, one's own mind revolves to the left, whereby the form of a being arises. Thus, "beautiful" and so forth is by way of the meaning of the syllable ra. "Beautiful" means blazing; one is attached to the bliss of self-awareness, which has become beautiful through this.

ཇི་སྲིད་དེས་འདིར་བླ་མཚན་གྱི་རྡུལ་གྱི་གོས་སུ་འགྱུར་རོ། ། བྲུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། ཧྱཱའི་ཡི་གེའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་བསྲེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྲེས་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྡུལ་ཅན་གྱི་རས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདུག་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་བྱི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱི་བ་ཟ་བའི་དོན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་མཉམ་པའི་དུས་ཀྱི་བྱི་ལ་མཐོང་བས་དེར་འཇིགས་པས་བྲུན་ལྷུང་ངོ་། ། དེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིགས་པས་འཇིགས་པས་ནཱ་ཧྱཱའི་ཡི་གེའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ལྗང་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྗང་ལྷ་མོའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་འདིའི་མིང་སྙིང་རྗེའི་སྦྱོར་བས་ལྗང་གུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལྷ་མོ་དབུས་མ་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མར་ཞུགས་པ་ན་སྟེ་ཙའི་ཡི་གེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྷ་སྟེ་མ་བཅོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཀ་ལིང་ཀའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ། བདེ་བ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཅི་ལ་ཡོད། གང་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཟད་པ་དེ་ལ་འདིར་གང་རིགས།

As long as that becomes the garment of the dust of the menses here, [it is so]. By means of the words "excrement" and so forth, one should understand the meaning of the syllable hyā: "The three worlds and wisdom are blended." This means that body, speech, and mind are blended non-dually into the wisdom of equality; by being perfumed with those cloths of dust whose nature is great passion, one proceeds to unsurpassed awakening—this is the meaning. Likewise, "cat" (byi la) refers to the meaning of "eating mice." By seeing the cat of the external time of equality, one is terrified, and thus the excrement falls. "By that, it is done" is the pith instruction. Internally, that unmoving mind is terrified by the fear of all objects by means of the words of the syllable nāhyā. Likewise, "green" and so forth refers to the meaning of the syllables of the goddess Green; through that meaning, emptiness and compassion are taught. Thus, its name is "Green" (ljang gu) due to the application of compassion. "The central goddess is likewise" means when one has entered the central [channel]; by the syllable ca, emptiness is also the deity, because it is the very wisdom of the uncontrived. That very emptiness is also clearly taught by the syllables of Kaliṅka. "What bliss?" and so forth: by the meaning of the syllable ka, it becomes the expressible object of all phenomena. Since all phenomena, such as the aggregates and so forth, are unreal, what bliss could there be? What is appropriate here for that which is the exhaustion of the aspects of self and mine, and of subject and object, within meditative absorption?

གང་གི་ཚེ་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བ་པོར་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅི་སྟེ་ཕན་ཚུན་སྒྱུ་མར་བལྟས་པའི་དངོས་པོས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་པས་གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་འཆིང་བས་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཆེ་སྐྱེན་ཡོད་ཅེས་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེས་མཛད་པར་བཞེད་ནས་གསུངས་པ། གོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་གོས་པར་གྱུར་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་སེམས་གང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆགས་པས་གོས་པ་སྟེ། ། ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལས་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གཞག་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོས་ཡེ་ཤེས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་གནས་གང་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བགྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་བགྲོད་པའི་དམ་པའི་དངོས་པོའི་བདེ་བ་རྩ་ཐམས་ཅད་དང་ཚིགས་སོ་སོར་བླ་མའི་མན་ངག་འདིས་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ལས་གཞན་གསུངས་པ། ཐོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་གོ།

When it is illogical for the desire for existence and so forth to be the bestower of suffering in the next life, because at that time the objects of the ultimate are seen as mutually illusory entities, then— As it is taught, if one is thoroughly bound, it does not become a fault; at that time, there is a benefit. Having intended to address the doubts of others regarding this, he said: "Stained," and so forth, according to the meaning of the letter li. Thus, "having become stained" refers to the Great Yoga. Following the meditation on the union, the mind is stained by the attachment of absorption. "Desiring the remainder of the consciousness that is perfectly concordant" means that the bodies of the bodhisattvas, born from the collection of consciousnesses, are with remainder; they are intended to be fully established for the sake of the worlds by way of teaching the Dharma. Just as the King of the Śākyas, at the time of entering into primordial wisdom, fully established Maitreya, there is no fault in what arises from that. If one asks from what location consciousness is produced, for that reason it is explained: "The journey," and so forth, according to the meaning of the letter ga. Through the bliss of the supreme reality of the journey, by means of this oral instruction of the Guru regarding all the channels and joints, all living beings will become the great selves of the bodhisattvas. Another action is taught: "The skull," and so forth, which is the inner homa.

དེ་ཡང་ཐོད་པ་ཁ་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱ་དག་ཁ་སྦྱོར་བ་དབུ་མའི་ནང་དུ་བཅིངས་ལ། ཨཱ་ལི་དང་ཀཱ་ལི་ལས་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་དང་བཅས་པའི་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་བྲིས་ནས་དེར་རྣམ་པར་གཟུང་བར་གྱུར་པའི་དགོངས་པས་སའི་སྙིང་པོ་ལ་གཞག་སྟེ་མང་ལ་དུའོ། ། དེའི་རྒྱབ་ཏུ་སྐྲ་རྣམས་ཀྱིས་གཡོན་ཅན་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྦྱིན་སྲེག་རང་བཞིན་མེད་པའི་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། འདི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིས་མེ་ཏོག་གང་ལ་མངོན་པར་བསྔགས་ནས་བྱིན་ན་དེ་དགོས་པ་གང་དང་གང་ཡིད་ཀྱིས་བསམ་པ་དེ་དང་དེ་བྱེད་དོ། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་རབ་སྟེར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་སླར་ཡང་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ་སོར་བསྐྱངས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པ་སྟེ། སྔགས་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ནི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་བསྲེགས་པས་མེ་ཏོག་སྟེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་བྱིན་པས་ནི་བསམས་པ་སྟེ། བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་དེ་དེའི་སྐད་ཅིག་ལ་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པས་ཏེ། དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་པོ་སྟེ། འཁོར་བ་ནི་ཅི། གྲོལ་བ་ནི་ཅི། བྲལ་བ་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་སོ་སོར་སྐྱོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་རྒྱུན་དུ་དེ་ཉི་མ་རེ་རེས་འགྲུབ་པ་སྟེ། ཟླ་བའི་བཏུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །

Furthermore, regarding the "joined skull-cup" (kapāla-sampuṭa): the lalanā and rasanā are joined and bound within the central channel (avadhūtī). Having written the mantra wheel of Vārāhī and so forth, together with the name of the person to be accomplished, using the letters derived from the āli and kāli, one should place it within the kṣitigarbha (earth-heart) with the intention of holding it there. On its back, with hair, one should perform the homa of the deceptive, natural entities, which is explained as being without intrinsic nature. The same applies externally as well. Regarding the phrase "this is that": if one consecrates a flower with this application and gives it, whatever purpose one contemplates in the mind, that very thing will be accomplished. This is according to the words, "It bestows all accomplishments." Furthermore, it is accomplished by maintaining the individual samaya (pledges) and so forth. The phrase "by the yogi who knows the mantra" is the certainty. In terms of the inner self, because everything is naturally burned, the flower is the sky-flower, the nature of wisdom (jñāna). By giving this, one contemplates; by sustaining women, men, and so forth, at that very moment they become like that. Through the mindfulness of the recollection of the Buddha and so forth, it is the bestower of accomplishments. What is saṃsāra? What is liberation? What is separation? And so forth. Thus, "maintaining the individual samaya" means that which is accomplished continuously every single day, according to the words "the drink of the moon."

རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དང་རྩ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཟླ་བ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆེན་པོའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བ་ལང་གི་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དངོས་གྲུབ་བགྲོད་དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་འཁྲུལ་འཁོར་གང་གིས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་འཁྲུལ་འཁོར་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་འཁྲུལ་འཁོར་རབ་ཏུ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་བྱ་བ་ཡང་དུམ་བུ་དང་ལེའུ་ཚེར་རྡོ་རྗེ་བྲི་བར་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བས་ཀྱང་བསྐོར་བར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། གཅིག་གིས་དམན་པའི་ལྔ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུམ་བུ་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུ་རྣམས་ས་གཞི་ལ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བྲིས་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་བྲིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེར་ཇི་ལྟར་རིམ་པས་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ངོ་། ། རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དང་པོའི་དབྱངས་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། རླུང་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། འཁོར་ལོ་བཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་དང་གཡས་སུ་བསྐོར་བ་རྣམས་སུ་འཁོར་ལོ་གཉིས་བྲིས་ནས། ཐོད་པའི་དབུས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། དབང་གི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུར་གུམ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །

The meaning is that the moon of the activity of the constant, all-pervasive conduct of the yoginīs and the channels at all times is called the "great innate bliss." From the passage beginning with "the meat of the ox" and so forth, up to "having traversed the accomplishments," everything is easy to understand. Now, if one asks by which yantra these activities should be performed during their time, the yantra is taught: "The vajra," and so forth. "One should thoroughly perform the vajra yantra" means that the vajra form should be drawn in sections and squares, and it should also be surrounded by a garland of vajras. That very point is taught: "Forty-nine less one," and so forth. The forty-nine sections are to be drawn on the ground right now; at that time, they are to be drawn in accordance with the activity. "On a cloth from a charnel ground and so forth" is the certainty. Thus, how should it be drawn there in sequence? Vairocana is the syllable OṂ. The seed-syllable of wisdom is the syllable HŪṂ. The first vowel of the Vedas is the syllable OṂ. Wind is the syllable YA. The vowel of all syllables is the syllable OṂ. "Holding the wheel" means that after drawing two wheels in the left and right [circumferences], they should be placed in the center of the skull-cup. "With the substances of empowerment" refers to saffron and so forth, as will be explained.

དེ་ལྟར་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་འཕྲོ་བ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཤར་བ་དེ་ནས་དབུས་སུ་སྔགས་མཚོན་པ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡི་གེ་རྣམས་མཚོན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་རང་གི་རྡོ་རྗེའི་བུ་ག་ལས་བྱུང་བའི་རྩར་རྣམ་པར་བཟུང་བས་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱིས་བདུད་རྩི་ལྔ་རྣམས་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱིན་སྲེག་དེས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་སྟེ་ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་བྱས་པས་གཞན་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེ་ཡང་རྩ་བར་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་གསུངས་པ། སའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། མངལ་ནས་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་སའི་ལྕུག་མའོ། ། དེ་ལྟར་མཁས་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རེངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་པའི་ཆུ་སྐྱེས་སུ་གཡོན་པའི་ངོས་སུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཞུགས་པས་སའི་ལྕུག་མས་བྱུག་པ་བྱས་པ་སྟེ་ཏིལ་གྱི་མར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། རང་མཐར་གྱི་སྒྲས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱའི་སེམས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་དུས་སུ་མཉེས་པས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གཞན་གསུངས་པ། པ་ཐཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་སྟེ་དེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་སྨན་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། ། ར་ཛ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅུད་ལེན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ།

Thus, from the two syllables that arise as the twelve natural emanations of the yantra, one should then remain in the center, free from the representation of mantra. In the center of those, by grasping the syllables of the object to be accomplished—which are themselves free from representation—within the channel emerging from one’s own vajra-aperture, one will gain mastery. In that way, one should cause the five nectars to descend by means of mantra; through that fire offering, the internal activity is performed, and the remainder is easy to understand. By performing this, various other actions are taught; furthermore, that which is called "action" and so forth is also well-known as the root. Such is the application. Likewise, the second is taught by the words "of the earth" and so forth; it refers to the specific life-force of a being born from a womb, namely the "earth-creeper." Thus, the wise should always perform the "stiffening" by entering the avadhūtī on the left side of the left water-lily; this is the anointing with the earth-creeper, and the sesame oil is the bodhicitta. By the word "at the end of itself," the vajra-jewel is meant; by pleasing the mind of the object to be accomplished with one’s own mind at the proper time, everything will naturally come under one's mastery—this is the intended meaning. Another application is taught by the words "pathā" and so forth; this is the application to be performed, and by it, it will occur exactly as described. Its medicinal substances are well-known. By the words "rājani" and so forth, the application of alchemy is taught.

ར་ཛ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུང་བ་ནག་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་དངུལ་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྫས་བསྡུ་བ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྤྲེའུའི་མཆིལ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། ། རང་གི་དབང་པོ་ཡང་དག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མའི་མེ་ཏོག་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་དེ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྣམ་འགྱུར་མེད་པ་དང་ནི་ཁྲག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་འགྱུར་མེད་པ་ནི་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ནོར་བུའོ། ། ཙཎྜ་ལཱིའི་བུ་མོའི་ཐོག་མའི་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པ་པོས། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོར་རིགས་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྔགས་ཀྱིས་མི་གང་ཞིག་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། ། ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་སྤངས་ནས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ན་རྣམ་འགྱུར་མེད་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐོད་པ་རྣམས་སུ་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་རྣམས་བཏབ་ལ་ཐོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པ་དང་གཏོར་མ་དང་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་དེའི་ཐོད་པའི་སྟེང་གི་རས་བལ་བླངས་ནས་བུ་མོས། བྱས་པའི་སྐུད་པ་ལ་དུར་ཁྲོད་དུ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བུ་མོའི་མེ་ཏོག་བཟུང་སྟེ་དེས་སྐུད་པ་ལ་བསྒོས་ནས། སེམས་ཅན་གང་ལ་བཅིངས་པ་དེའི་ཡང་ཁྲག་འདྲེན་པའི་སྦྱོར་བས་ཁྲག་བཟུང་ལ་ཁྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱབ་པ་དང་ལྷུང་བ་ལ་སོགས་པའི་འོ། །

Rājanī is a specific variety of black turmeric. By performing it in that way, it will become exactly as it was described. However, the instruction is that it should be collected together with mercury. Thus, the phrase "supreme application" means that the collection of various substances is the primary factor. Markaṭa-mukha (monkey's saliva) is a specific fruit. "Possessing one's own indriya" means possessing the first flower and that which arises from the union; it should be performed by being perfectly endowed with that. "Unchanging and blood" means that the "unchanging" is the vajra of the vulture. Having combined it with the first blood of a caṇḍālī girl, the practitioner, in a great charnel ground, should use the mantra of Vajravārāhī according to the proper method. No person will see him; by merely touching him, he is not seen. "Opened" means that having abandoned the human form, he transforms into the form of a vulture. Alternatively, having sown cotton seeds in various "unchanging" skulls, and having taken the five amṛtas and so forth from whichever skull it is, and having performed the empowerment, the offering cake (bali), the protection, and so forth, one takes the cotton from atop that skull. The girl takes the flower of the girl previously explained in the charnel ground and, having anointed the thread with it, binds it to whichever sentient being. By the application of drawing out the blood of that person, one takes the blood; "blood" refers to that which is struck or fallen and so forth.

འོན་ཀྱང་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ནོར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྣང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུར་སོན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་དུས་རྣམས་སུ་རང་གིས་རིག་པའི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་དུ་རང་གི་སེམས་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་དམིགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའོ། ། འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ངེས་པའོ། ། འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་ནང་དུ་སོན་པར་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཁམས་ཀྱི་རེའུ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གིས་ཉུང་བའི་ལྔ་བཅུའི་ཁམས་དེ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་དང་རྐང་དང་རུས་པ་དང་ཤ་དང་ཆུ་རྒྱུས་དང་ལྤགས་པ་དང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་ཤ་དང་སྣབས་དང་ལུད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ལ་སོ་སོ་རེ་རེ་རྩ་རྣམས་ཀྱི་བུ་ག་དང་བུ་གའི་དུམ་བུ་རྣམས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་བུ་གར་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྩ་ཕྲ་མོའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེར་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ལྷའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་རླུང་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། འདིར་བཤད་པ། རླུང་གི་ཕྲ་མོའི་གཟུགས་ཀྱི་ནི། ། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་འདྲེས་པར་སོན། ། ལྷ་ཡི་རྣམ་པའི་གཟུགས་བདག་ཉིད། ། ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའོ། ། ནོར་བུའི་ནང་སོན་རྩ་རྣམས་ཀྱི། ། མཆོག་ཏུ་ཟག་མེད་ཡང་དག་རིགས། ། ཁམས་རྣམས་ལ་སོགས་དེ་ལྟར་དུ། ། སྣ་ཚོགས་བུ་ག་ལས་བྱུང་བའོ། །

Nevertheless, the jewels of the vulture will cause [them] to become invisible. The remainder is easy to understand. "Having reached the vajra-jewel" means that during the times of innate joy, one's own mind transforms into the nature of the application of self-cognition; by perceiving its aspect, the entire collection of karma of all sentient beings is accomplished. This is the concise certainty. "Machina" (yantra) should be understood as having reached the interior of the vajra-jewel. Thus, the "table of elements" refers to those forty-nine elements minus one; furthermore, there are thirty-six [elements] such as form and so forth. Likewise, there are blood, semen, marrow, bone, flesh, sinew, skin, wind, bile, phlegm, [excess] flesh, mucus, and phlegm. In each of those elements, within the apertures and the sections of the apertures of the channels, there is what is called "bliss" in the aperture of the vajra-jewel, according to the phrase "having the form of subtle channels." There, "syllable" refers to the supreme undefiled [state]; by that, the forms of the deities become the nature of the great winds. Here it is said: The subtle form of wind Has entered into union with that wisdom. The nature of the deity's form Abides throughout the entire body. Having reached the interior of the jewel, The supreme undefiled perfect family, The elements and so forth, in that way, Arise from the various apertures.

སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་བདག་ཉིད་སེམས། ། འདིར་ནི་རྣམ་པར་བཟུང་ཞིང་བསམ། ། སྐུ་གསུམ་དོན་ཆེན་པོ་རུ་ནི། ། ཁ་སྦྱར་སྟེང་དུ་འབབ་པ་པོ། ། དེ་རུ་སྤྲུལ་པའི་ལས་རྣམས་ནི། ། དབང་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམ་རྟོག་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། ། སངས་རྒྱས་གར་མཁན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། ། སྤྱི་བོར་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། བག་ཆགས་རི་མོ་བྱེད་པ་ལའོ། ། སྔགས་ནི་ས་གསུམ་གནོན་པ་སྟེ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྒྱུན་མི་འཆད། ། ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཐོག་མར་སྔགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་སུ་མཉམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལྗང་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཤིང་བཟང་རྣལ་འབྱོར་མར་བཏུད་ནས། ། མིང་ཡིག་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། ། དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་འདོད་ཀུན་ཉིད། ། བསམ་པས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་འགྱུར་ཏེ། ། སྣ་ཚོགས་མན་ངག་ངེས་བསམ་པ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ། འཁྲུལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་བྲིས་པ་ཡིས། ། རིགས་ཀྱི་ཀླུ་ནི་འདིར་འགྲུབ་སྟེ། ། རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་དང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་བསྒོམས་པ་ཡིས། ། ལས་བྱེད་པ་ཡི་འགྲེལ་བཤད་དེ། ། རང་གིས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་ཀྱིའོ། ། ཞེས་བྱའོ། ། ད་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ།

All sentient beings should here grasp and contemplate their own mind. It descends upon the union as the great purpose of the three bodies. Therein, the activities of emanation, such as empowerment and so forth, are all-pervasive. For the sake of attaining the conceptualizations of yoga, the Buddha, the dancer, has taught this. At the crown, it acts as the painting of the habitual tendencies of all the elements. The mantra is the treading upon the three levels, the uninterrupted flow of method and insight. Thus it is said. In that way, one should again equalize the mantra-machines of Vajravārāhī at the beginning; this is the certainty. The remainder is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs Yoginī Tantra, this is the detailed explanation of the characteristics of the ritual called "The Arising of Wisdom" through the gateway of Vajravārāhī and the non-dual green goddess and so forth; this is the explanation of the thirty-eighth chapter. Having bowed to the noble Yoginī, from the letters of her name, all that is desired is thus attained. Through contemplation, she bestows accomplishments. By contemplating the various pith instructions, all the Yoginīs are generated. By drawing the wheel of the machine, the nāgas of the family are accomplished here. Through the recitation of the root mantra and the meditation on the maṇḍala and so forth, this is the commentary on the performance of activities; it is the brief presentation and detailed explanation by oneself. Thus it is said. Now, the explanation of the thirty-ninth chapter is spoken.

དེ་ནས་སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ངག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་སོ་སོར་མཚོན་པར་མཛད་དེ། འདིར་སོ་སོར་མཚོན་པ་ཅི་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་བཟང་མོའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་སྦྱོར་བ་སླར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་། ལམྦ་ཀ་ཡི་རབ་སྦྱོར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལམྦ་ཀའི་གནས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟའི་འགྲོས་ཞེས་བྱ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་སུ་བྲི་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་མཚོན་པར་མཛད་པ་དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའམ་མདོར་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཐོག་མར་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྲའི་ཡི་གེའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་རིགས་པ་རྣམས་སུ་གང་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྒྲུབས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པས་དེ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་དང་བཅས་པའི་བསམ་པས་བྱས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེས་སེམས་ཅན་དང་རབ་ཏུ་ཕྲད་པས་སེམས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྲོ་སྟེ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །

Then, regarding the phrase "once again" and so forth: "once again" refers to the Blessed One being indicated once more by the words previously explained. If one asks what is indicated here, it is said: "the yoga of the Yoginī Suviśālā" and so forth. If one asks how her yoga is "once again," it is said: "in the syllables of the name." Thus, "once again, the excellent application of the lambaka," meaning by means of the syllables of the lambaka locations, and being endowed with the action of the power of insight (prajñā) of the factors of awakening (bodhipakṣa), and likewise the drawing and so forth of the mechanical diagrams (yantra) called "the horse's gait"—this should be understood as the brief indication or summary. Now, for the detailed explanation of this, first the syllables of the power of insight and so forth are taught: "thus, the Joyful" and so forth. By the very meaning of the syllable pra, one abides in the application of the Joyful (pramuditā); whatever is generated in the categories of suffering, origin, cessation, and the path, the yogins who have accomplished the Joyful meditate on that yoga, and thus it is "the Joyful"—it is just so. That itself is taught: in order to liberate [beings] from the suffering of cyclic existence (saṃsāra), through compassion produced by a joyful intention, the mind becomes sorrowful upon meeting with sentient beings; this is the truth of suffering (duḥkhasatya).

དེའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་སྟེ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་བྱམས་པ་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་སྤྱོད་པ་དགྲོལ་བའི་རྒྱུར་སེམས་རབ་ཏུ་འགྲོ་སྟེ་འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། ། འགོག་པ་ཡང་བྲལ་བའི་དགའ་བས་འགྲོ་བ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་བསྒྲུབ་པའི་བཏང་སྙོམས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཆོས་སྤངས་པས་དེ་བཞིན་དུ་འཕོ་བ་མེད་པར་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པའི་རྒྱུར་སེམས་རབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། ། ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་དེས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བར་གནས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་གཟུགས་སུ་སེམས་རབ་ཏུ་འགྲོ་བ་འདི་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། ། དེ་ལྟར་གང་གིས་འགྲོ་ཞེ་ན། དགའ་བ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། རྩ་བའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྩ་བའི་སྔགས་རྐང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་རྒྱུས་ཏེ་ཅི་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེའི་སྔགས་ཀྱི་རྐང་པ་དང་། མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལེའུ་དང་པེའུ་རྣམས་སུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བས་དགའ་བ་བཞི་རྣམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཐིམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། ། བདག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་འགོག་པའོ། ། ཁྱབ་བདག་ཉིད་ནི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྔགས་ཤར་བ་རྣམས་སུ་དང་།

Therefore, because the origin is supremely joyful and perfectly harmonious with loving-kindness, the mind proceeds as the cause for liberating the conduct of all sentient beings without exception; this is the truth of the origin. Furthermore, cessation proceeds through the joy of separation; by abandoning the phenomena of existence and non-existence through the equanimity that accomplishes the equanimity of non-going, it acts without transition, and the mind proceeds as the cause for maturing sentient beings—this is the truth of cessation. Regarding the so-called path, by being free from the entities of duality, one abides in coemergent joy. Because of this supreme joy, the mind proceeds in the form of the path to awakening so that all sentient beings may attain primordial wisdom; this is the truth of the path. If one asks, "By what does one proceed in that way?" it is said, "the four joys" and so forth. This refers to the "root mantra," which is the nature of the forty-eight lines of the root mantra. By what cause? It is because the lines of the mantra and the syllables of the names of all the yoginīs are generated. Through those characteristics explained in the chapters and sections, by means of the conduct and so forth, one reaches the states of dissolution, enjoyment, and the all-pervading lord, thereby generating the four joys. In that context, dissolution is suffering. Enjoyment is the origin. Taking [the self] as the lord is cessation. The all-pervading lord is called the path. Thus, in the arisings of the mantra...

འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ཐབས་གང་གིས་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཛྙཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་བསམས་པ་སྔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་རྒྱུས་ཏེ། ། དབུགས་རྒྱུ་བའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སུ་ནང་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་གང་འདོད་པ་དེ་བྱེད་དེ་དེས་དེ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་སྒོ་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་བརྟན་པ་དང་ཕྲད་པ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་དགོས་པ་ཅིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བ་ལའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཏེ། ལས་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྟོབས་ཏེ་ནུས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རྩའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་གང་དུ་ཞུགས་པས་ནུས་མཐུར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ཡིད་བཟང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེས་ནི། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་དབུ་མའི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་སོ། ། འདིས་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཆད་པ་སྟེ།

During the times of the twelve shifts, suffering and so forth will arise; this is the meaning of the phrase "awakened at all times." Furthermore, the method by which this occurs is taught as "wisdom" and so forth. By the meaning of the syllable jñā, "possessing wisdom" refers to the yogi who possesses the previously described characteristics of meditating on equality, and who, for the sake of sentient beings, acts as the cause. "The nature of the movement of breath" means that by abiding internally within the activities of all the channels, one performs whatever is desired externally; this is the meaning of "a mind similar to that." Thus, "grasping the conventional truth" means that by grasping the door of the conventional truth of the sentient beings of saṃsāra, one accomplishes awakening; therefore, it is certain that this occurs "through meeting with stability." Having done so, the text explains what purpose is achieved in this world through direct perception: "power" and so forth. By the meaning of the two syllables bala, "in actions" means that one becomes powerful and capable within the collections of actions. Thus, it is taught that by entering into the activities of the channels, one becomes potent: "Suvaktrā" and so forth. Through the application of the syllables of Suvaktrā, the meaning of the syllables is explained in that very way at the very beginning; thus, it is by entering into the central channel. This also explains the ultimate truth.

དེ་རྣམས་གསལ་བར་གསུངས་པ། ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྷའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། ལས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིག་པས་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དང་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུས་བཤད་པའི་རིམ་པས་རང་བཞིན་དུ་ཟ་བར་གྱུར་པ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་དགོངས་སོ། ། རང་བཞིན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཅིའི་གཟུགས་ཅི་ལས་བྱུང་བ་ཟ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཞུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ཞུ་བྱས་བདུད་རྩི་དྲོན་མོ་བཅས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་ཐམས་ཅད་དྲིལ་བུ་ཅན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་དེ་དྲོ་བ་སྟེ་དེའི་སྐད་ཅིག་ལས་སོ། ། དེའི་དབུས་སུ་མ་བཅོས་པའི་ངོ་བོའི་འཁོར་ལོ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་གང་བསྐྱེད་པ་དེ་རྣམས་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ལམྦ་ཀའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་དྲིལ་ཅན་མ་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །

These are clearly explained by the passage beginning with "the eater" and so forth, by way of the meaning of the syllable bha. "Great action" refers to the previously explained inner self-awareness and the conventional truth. These are intended to be understood as "having made them into a natural consumption" through the sequence explained by the root mantra, such as meditating on the non-conceptual nature of those who are free from mental clinging. If one asks, "What form do these natures take, and from what do they arise that they are consumed?" it is said: "Melted" and so forth, by way of the meaning of the syllable dri. "Melted together with warm nectar" refers to the application of the ghaṇṭā (bell) at all the joints; that is, the warmth of great passion, from which [the nectar] arises. In the center of that, one should consume those generated in the form of the uncontrived essence wheel, as will be explained. Now, the application of the syllables of lampa is taught: "Seven" and so forth, by way of the meaning of the syllable lam. The previously explained ghaṇṭā should also be explained here.

འཕྱང་བར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་འཕྱང་བར་འགྱུར་བ་ཁ་འོག་ཏུ་བལྟས་པའི་རྩ་སྙིང་གའི་དབུས་ནས་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ངལ་སོས་བརྟན་པ་ཀྵུཾ་གི་རྣམ་པའི་ཡི་གེ་འབར་བཞིན་པའི་གཏུམ་མོ་མཚོན་བྱ་མཚོན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་སེམས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེར་དབུས་སུ་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་དག་ཏུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་ས་བོན་གྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། པའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། མེའི་རྣམ་པའི་ལྷ་མོ་དེ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། མེའི་ཡི་གེ་ཀྵུཾ་གི་ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྷ་མོ་དེ་ཤིན་ཏུ་བཟང་མོ་སྟེ་གཏུམ་མོའི་རྣམ་པ་གཙོ་མོ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་སེམས་ཉིད་ཕའོ། ། དེ་དག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་དྲིལ་ཅན་མའི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་དང་། རྩའི་རང་བཞིན་ཅིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ཀེང་རུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀའི་ཡི་གེའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཀེང་རུས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རླུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཀེང་རུས་ཀྱི་སྒྲས་དྲིལ་ཅན་མ་སྟེ་རླུང་གི་ཡི་གེའི་ས་བོན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷ་མོ་དང་ཐབས་རིག་པའི་གཟུགས་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

Regarding the phrase "the hanging seed of awakening": it refers to that which hangs like a plantain flower, facing downward. From the center of the heart channel, it rests firmly in the center of the navel. It is the seed of bodhicitta, which symbolizes the inner heat (caṇḍālī), and it consists of the thirty-seven factors of awakening. It is connected to the statement that it moves between the center of the heart and the navel. Thus, the etymological definition of that seed is taught by the words "fire" and so forth, through the meaning of the letter pa. "That goddess in the form of fire" means that the goddess who is the nature of the fire letter kṣuṃ is the most excellent one, the principal form of inner heat, who is like a mother to the members of her own maṇḍala. She is called the "essence of the heart," which is the nature of the mind itself. These are what are called the "maṇḍala and the deities of the maṇḍala." Likewise, the seed syllable of Ghaṇṭā and the nature of the channel are explained by the words "skeleton" and so forth, through the meaning of the letter ka. "The wind of consciousness in the form of a skeleton" means that here, by the term "skeleton," Ghaṇṭā is intended. The seed syllable of the wind letter is consciousness together with wisdom, and the meaning is the seed of awakening in the form of the goddess and the method of awareness.

དེར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དུར་ཁྲོད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གནས་ལས་རང་གི་ལུས་འདོར་བ་དང་ལྡན་པས་དུར་ཁྲོད་ཅེས་བྱ་བར་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། ། ཕྲ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་རླུང་གི་སྲོག་འབབ་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་སྟེ། དེའི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེའི་དབུས་སུ་སླར་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རེ་རེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་རོ། ། རྩ་བའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། ཨོཾ་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་དྲིལ་ཅན་མའི་གསང་བ་རྣམས་སུ་སྟེ་རླུང་གི་ལྟེ་བར་ཏེ་དེའི་དབུས་སུ་སྦྱོར་བའི་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདུད་རྩིའི་འོད་བཞིན་གདན་བཞིའི་རིམ་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་དེར་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དང་པོར་བྱས་ནས། ཕྱི་ནས་ལས་ནི་ཡང་དག་བརྩམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀླུ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རིམ་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ།

Regarding the phrase "having gone there to the charnel ground" (śmaśāna) by oneself: it is designated as a "charnel ground" because one's own body is cast off from that location. Through the flow of the vital wind (prāṇa) in the form of subtle wisdom (jñāna), one travels to the buddha-fields (buddhakṣetra); this is the meaning of "by means of the nature of the forms of the buddhas." Thus, by the phrase "the seed syllable of this" and so forth, it is explained accordingly: one should meditate on the mantra syllables that will be explained later in the center of that seed syllable. In that way, "each one" refers to the end of the mantra syllables. "The root mantra" refers to that which consists of forty-eight lines; the meaning is that the various yoginīs emanate from those syllables in that manner. Now, the meditation on the maṇḍala wheel is taught: "Oṃ A" and so forth, meaning the maṇḍala wheel should be meditated upon according to the sequence previously explained. "Secret" refers to the secrets of Ghaṇṭākarṇī as previously explained, at the navel of the wind; in its center is that which is of the nature of the nectar of union. This is the sequence of the Catuḥpīṭha (Four Seats), for it is taught therein. Having first performed that, "then one should correctly undertake the activity" refers to the sequence of the wheel of the machine (yantra) by the nāgas and so forth; the wheel of their machine is then taught.

འཁྲུལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྔོན་མོའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གིས་དམན་པའི་དུམ་བུ་ལྔ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་རྣམས་སུ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དགོད་པ་གསུངས་པ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་ཐོག་མར་དགོད་པར་བྱའོ། ། རིག་བྱེད་ཀྱི་དང་པོ་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་ཀླུ་དགུག་པ་དང་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གསད་པ་གསུངས་པ། ཀླུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བྱེད་པའོ། ། འོ་ན་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངག་ཏུ་བཏོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པར་འགྱུར་ན། ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་ཅེ་ན། མི་ནུས་པ་གསུངས་པ། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་མི་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་དུས་རྣམས་སུའོ། ། བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་སེམས་གསད་པ་དེ་དྲུག་པའི་དོན་གྱིས་དང་པོ་དེ་རང་གི་སེམས་གསོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། ཡང་ན་སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་།

Regarding the phrase "the wheel of the yantra" and so forth: the so-called "blue form" consists of fifty segments minus one. It is taught that the mantra words are to be arranged within those [segments]. Vairocana is the syllable Oṃ. "At the beginning" means it should be arranged at the first segment. The first syllable of the Vedas is Oṃ. The remainder is easy to understand. Now, the summoning of nāgas, the subjugation [of them], and the slaying of the gods are taught. The words beginning with "nāga" are the summary verses. By the word "and so forth," humans and others are included. One might ask: "In all the vehicles, the Buddhas are compassionate; they are free from taking life and the like. If even the mere utterance of the speech of those possessing great compassion could cause the taking of life, how could it be possible to perform it directly?" To this, it is said that it is not possible. However, the words of the Blessed One are immutable. This is taught by the words beginning with "always," which refers to all times—during the periods of training in yoga through aspirations and so forth, until awakening. The yogi, whose nature is compassion, slays his own mind; by the sense of the genitive case, he first slays his own mind by means of the nature of the dharmadhātu. Alternatively, "again" refers to those sentient beings who are hostile and who cause harm to the Teaching.

མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་བརྩེ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་འོ། ། ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྡང་བའི་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་སྡང་ན་དེ་གསུངས་པ། དྲག་པོས་གྲོང་ཁྱེར་སུམ་བརྩེགས་བསྲེགས། ། ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་དཀྲུགས། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཚངས་པས་སྤྲུལ། ། དེ་བཞིན་སླར་ལ་སྡུད་པར་བྱེད། ། དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ནི་སྡིག་བྱས་ཏེ། ། ཀཽ་ལ་སོགས་བྱུང་རྣམ་པར་ཤེས། ། ལྷ་ཡི་བླ་མས་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱི། ། འདོད་པ་བྱས་པ་གཅོད་པ་ཡིན། ། བྲམ་ཟེ་ཉི་མ་ཡི་ལྷ་ཅན། ། སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བ་ལང་གསད། ། དེ་ལྟར་སྡང་བ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི། ། ངེས་པར་གསོད་པ་བྱེད་པའོ། ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་རྗེས་བརླན་པ་ཡིས། ། བདག་ཉིད་དམྱལ་སོགས་འགྲོ་བ་མཆོག། ཅེས་སོ། ། འོན་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་སོགས་པ་འདི་རྣམས་རང་རང་གི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གསད་པ་དེས་དམིགས་པ་མེད་པས་སོ། ། སླར་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་མིན་ནོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་དྲན་པས་ཀྱང་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་རྣམས་མི་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པས་བསད་པ་དང་མཚུངས་པའོ། ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་བསད་པས་ཐམས་ཅད་གསད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེས་བསད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །

For those who have committed the five acts of immediate retribution, the cause of liberation is to generate compassion and so forth, as previously explained. Regarding the gods, it is said: "It is performed toward hostile gods, nāgas, yakṣas, and so forth." How are they hostile? It is said: "Rudra burned the triple city; Viṣṇu agitated everything; Brahmā, the self of all, emanated it and likewise withdraws it again. The Arhat committed a sin, as known from the emergence of Kaula and others. The Guru of the Gods cuts off the desires of living beings. The Brahmin Āditya, the deity of the sun, has the cows killed by the Protectors. Thus, for those who act with hostility, there is certain killing." "By the Sugata, moistened with compassion, the self is the supreme among the realms of hell and so forth." However, these gods and others arise at their own respective times; they are not killed because they are the source of the natural dharma, as there is no apprehension [of them as objects]. Furthermore, it is not a matter of direct perception. Even by remembering them externally, one should not perform prostrations and so forth. Since this is well-known in the world, in worldly affairs, when one person performs an ignoble act toward another, it is equivalent to killing. "By that" means it is explained in that way. Therefore, by killing one's own mind, everything is killed. Thus, the words "killed by that" and so forth are exactly so.

དེ་ལྟར་ལས་ཐམས་ཅད་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བུས་བྱ་བ་རྣམས་གསུངས་པ། བདེ་མཆོག་ཕྱི་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཅུང་ཟད་དབང་གི་ལས་ལ་སོགས་པ་འདིར་གསུངས་པ་གང་དེ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བའི་ཆོ་གས་ངེས་པར་གོར་མ་ཆག་པར་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་འདིར་མདོར་བསྡུས་པས་མན་ངག་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་ལས་རེ་རེའི་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཀླུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐའ་ནས་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨའི་འདབ་མ་རེ་རེ་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱད་རེ་རེ་སྟེ་རྩའི་ཡི་གེས་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། མཐའ་ཡས་ཀྱིས་གནོན་པ་ནི་འོག་དང་སྟེང་གི་དབྱེ་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་སྙིང་གའི་པདྨ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་སྲོག་ནི་ནོར་རྒྱས་འདིས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་རླུང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལས་མཛད་པར་བཞེད་ནས་གསུངས་པ། དགུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དགང་བ་སྟེ། འགེངས་པའི་དུས་སུ་ཇི་སྲིད་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་རླུང་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་དགང་བར་བྱ་སྟེ། འདིས་ཀླུ་རྣམས་འགུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བས་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།

Thus, having explained how all the activities are to be performed according to their respective rituals, it is said: "The subsequent Cakrasaṃvara [tantras]." This means that one should act in accordance with the explanatory tantras, such as the Vajraḍāka and others. Whatever activities, such as those of empowerment, are taught here, all of them must be performed without fail according to the proper ritual; this is the intended meaning of the phrase "with one's own mind, in that way." Regarding the phrase "thus it shall be explained here," it refers to the Ḍākarṇava (Ocean of Ḍākas), where, in brief, each individual activity is to be explained slightly through the oral instructions. That very point is stated: "The nāgas," and so forth. "In sequence from the end" means that on each petal of the lotus, there are eight nāga kings, and by means of the syllables of the channels, the nāga kings are [visualized]. The subduing by Vijaya and Ananta occurs through the distinction of the lower and upper [directions]. In the same way, the lotus of the heart should be understood; by that, the vital breath is [held] by Vāsuki, and so forth, which is easy to understand. Now, wishing to describe the activities performed by these winds that are of the nature of the nāga kings, it is said: "Summoning," and so forth. "By entering" means filling the vital breath; at the time of filling, one should fill it for as long as all the winds do not enter the avadhūtī. By this, the nāgas are summoned. Likewise, "by releasing them, they are requested to depart" means that the nāgas are liberated.

ཆར་དབབ་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་དེ་སྲིད་དུ་གཏང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དེར་ཐིམ་ནས་སོང་གི་བར་དུའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་གཏོང་བ་དང་འགེངས་པ་དག་གིས་ཆར་དབབ་པ་བུམ་པ་ཅན་གྱིས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འབབ་པ་དེས་དེ་ལྟར་ཆར་འབེབས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྩ་བའི་སྦྱོར་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཆར་ཆེས་པ་སེལ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆར་ཆེས་པ་བཟློག་པ་སྟེ་མཉམ་པའི་རླུང་གིས་རྣམ་པར་ཐིམ་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རེངས་པར་གྱུར་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་ངེས་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཀླུ་མོ་རྣམས་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོར་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆུང་མ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཐབས་གང་གིས་ན་བུམ་པ་ཅན་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ཕུཿཡི་གེ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྒྱད་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ་ཀླུ་རེ་རེ་ལ་བརྒྱད་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་འཕོ་བ་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་བརྒྱད་རྣམས་སུ། ཕུཿའི་ཡི་གེ་བརྒྱད་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པ་དང་ལྟེ་བ་དང་མགོ་བོ་དང་སྤྱི་གཙུག་དང་གསང་བ་དང་ནོར་བུའི་བུ་ག་དང་སྣའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་འདི་རྣམས་སུ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ནོར་རྒྱས་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་སྟེ། ། སྙིང་ག་རུ་ནི་དུང་སྐྱོང་ངོ་། །

Regarding the phrase "for the purpose of bringing down rain," this means that externally, one should release [the bodhicitta] until it has dissolved there. By means of such releasing and filling, the bringing down of rain is to be performed by the "vase-like" [breath-retention] (kumbhaka); as long as the bodhicitta flows intensely, it will bring down rain in that manner through the root application. Regarding the phrase "removing excessive rain," this refers to the reversal of excessive rain; when the winds have dissolved into equilibrium, the bodhicitta becomes rigid, and externally it is likewise certain. Regarding the phrase "the nāga women here," this refers to the wives of Vāsuki and the others, who are the nature of the consciousnesses; they too will be made to act in that very way. Regarding the question of by what means this occurs, such as the "vase-like" and so forth, it is taught by the phrase "the eight syllables PHŪḤ," and so on. "Eight by eight" means sixty-four, as there are eight for each of the nāgas. Furthermore, this is the "various types of absorption" (samādhi); in each of the eight locations, the eight syllables PHŪḤ should be placed according to the specific divisions of the transference of the vital winds (prāṇa) and so forth in their respective order. These locations are the heart, the throat, the navel, the head, the crown of the head, the secret place, the opening of the jewel, and the tip of the nose. In that way, the arrangement of the nāga kings should be made in these places according to the sequence. That very point is stated: "Vāsuki is in the center of the navel, and Śaṅkhapāla is at the heart."

མགྲིན་པ་རུ་ནི་པདྨའི་ཀླུ། ། པདྨ་ཆེན་པོ་མགོ་བོ་སྟེ། ། སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་འཇོག་པོའོ། ། གསང་བར་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་འདོད། ། སྟོབས་རྒྱུ་ནོར་བུའི་བུ་གར་རོ། ། མཐའ་ཡས་སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་རོ། ། རྒྱལ་དང་རྣམ་རྒྱལ་དེ་བཞིན་འདིར། ། རྐང་མཐིལ་དང་ནི་མགོ་དག་ཏུ། ། ཚིགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་སུ་བྱའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྔགས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་བཟང་མོའི་རྩ་བའི་སྔགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་དང་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་པོ་དང་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཅིག་གིས་གསད་པ་ལ་སོགས་པས་དང་ཀླུ་དགུག་པ་ལ་སོགས་པས་དང་རྟའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་ཁྱབ་བདག་མོ། ། རྟ་རྣ་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བར་ལྷ་མོ་དེ། ། གནས་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་སྒྲུབ་པ་པོ། ། སྡང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གསོད་པར། ། བྱེད་དེ་དེ་ནི་དམིགས་པས་སོ། ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ། དེ་ཡི་དོན་གསལ་བྲི་བར་བྱ། ། ད་ནི་རྟ་རྣ་མའི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་པའི་བཤད་པར་གསུངས་པ། དེ་ནས་དེའི་ཕྱིར་སླར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

In the throat is the nāga Padma; Mahāpadma is at the head; Takṣaka is at the crown of the head; and Huluhulu is held to be in the secret place. Karkoṭaka is in the jewel-like opening; Ananta is at the tip of the nose; and Jaya and Vijaya are likewise here at the soles of the feet and the head, pervading all the joints. Thus it is said. All [the terms] beginning with "mutually" and so forth are easy to understand. In that way, all [these] should be performed as the yogic exercises (yantra) of the root mantra of Vajravārāhī. From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ḍākārṇava Yoginī Tantra: the explanation of the thirty-ninth chapter, which extensively teaches the characteristics of the ritual of the horse-yoga, the slaying [of enemies] and so forth through the moments of connection in the collection of activities, the summoning of nāgas and so forth, and the names and syllables of the non-dual union of the root mantra of the Blessed One and the root mantra of Subhadrā, as well as the nature of the maṇḍala circle and its lord. Having prostrated to Aśvakarṇī, the Sovereign Lady who liberates from saṃsāra, I shall write the clarification of its meaning for the sake of sentient beings, so that practitioners may accomplish that goddess who, through the application of activities, slays hostile beings by means of visualization. Now, the explanation of the fortieth chapter of Aśvakarṇī is spoken, beginning with "Then, therefore, again," and so forth.

ལེའུ་སྔོན་མའི་རྗེས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པས་དེས་སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་ཇི་ལྟ་བའི་མཆོད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་བྱས་པས་དེ་བཞིན་དེ་དེས་མཉེས་པ་སྟེ། ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀས་མངོན་པར་མཛད་པ་འདི་གསུངས་པ། རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟ་རྣ་མ་དང་ཀཉྩི་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་རེ་རེའི་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་གི་ཡི་གེའི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་གནས་གང་དུ་གནས་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྙིང་ག་རུ་ནི་ཡང་དག་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ཏེ་སྙིང་པོའི་དོན་འདིར་སྙིང་གའི་དོན་ནོ། ། དེའི་དབུས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཧ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྟ་རྣ་མའི་ཡི་གེ་རྣམས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ཧའི་ཡི་གེ་ནཱ་ད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་ཐིག་ལེ་ཙམ་མོ། ། ལུས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། སྙིང་གའི་དབུས་ལས་ཀྱང་ནི་ལངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་མོ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ནཱ་དའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་ངེས་ཏེ། ཀྱང་གི་ཡི་གེ་ནི་སྡུད་པའོ། ། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་གང་གིས་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཡའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡ་ཡིག་འགྲོ་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་སྟེ་ཧེ་ར་ཎོ་དང་དྷཱ་ཏུ་བྷེ་རི་ནི་འགྲོ་བའོ།

Following the previous chapter, Vajravārāhī and the others, being possessed of doubt, once again made offerings to the Blessed One, the glorious Heruka, in the manner described. Thus, he was pleased, and the deity—the glorious Heruka—spoke this: "Horse" and so forth. Regarding the syllables of the names of the goddesses such as Hayakarṇī and Kāñcī, and the branches of awakening that are absorptions, the explanation will be given according to the sequence of the application of the letters, stating that the etymologies of each individual letter shall be explained. If one asks, "In what location does the summarized meaning of the application of the etymologies of the names of all these reside?" it is said: "It perfectly resides in the heart." Here, the meaning of "heart" is the meaning of "essence." One should meditate upon that in its center. To explain that very point, it says "the letter HA" and so forth. First, the letters of Hayakarṇī shall be explained. Regarding the phrase "from the nāda of the letter HA," this refers to the mere drop of bliss. "Throughout the entire body" means throughout all the cakras, such as the navel and so forth. "Arisen also from the center of the heart" refers to that very inner heat (caṇḍālī); thus, it is certain that the wisdom of clear light has the nature of the nāda. The word "also" (kyaṅ) is a particle of inclusion. If one asks, "By what means does it arise in that way?" it is said: "By the meaning of the letter YA." Thus, the phrase "the letter YA is going and coming" means the going and coming throughout the entire body; heraṇa and dhātu-bheriṇī are "going."

། ཅི་འགྲོ་གསུངས་པ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་སྲོག་གི་སྒྲས་སེམས་ལ་བཤད་དོ། ། ཅིས་ཤེ་ན་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་ནི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བྱས་ནས། རྡོ་རྗེའི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེས་བསྐུལ་བ་སྟེ། མདོར་ན་གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དེས་བསྲེགས་པས་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྩའི་གཙོ་བོ་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་སུ་རྡོ་རྗེའི་རླུང་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀའི་ཡི་གེ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་འདབ་མ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་གའི་པདྨའི་འདབ་མ་སོ་སོར་དེ་ཉིད་དགའ་བས་རྩའི་ཚད་དུ་ཞིག་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་དུ་གྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་རྣམས་སྟོན་པ་ནི་སླར་ཡང་གསུམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སླར་ཡང་གི་སྒྲས་འདབ་མ་བརྒྱད་ཀྱི་རྩ་སྟེ་དེས་དེ་ལྟར་ཡང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསུམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དེ་རྣམས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་མ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རླུང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། སླར་ཡང་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོར་རྩའི་པདྨ་འདབ་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། ། གནས་དེ་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་རླུང་གི་རྣམ་པར་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་གསུངས་པ།

As for what was said regarding "what moves": it is called "life-force" (prāṇa). Here, by the term "life-force," the mind is explained. Why? Because it is that which has become the inner essence of all living beings; thus, having established that "life-force is the mind," it is said to be "stirred by the vajra wind." This means it is impelled by that inexpressible drop (bindu). In brief, the meaning is that by burning away all conceptual constructions (kalpa) with that, the mind proceeds to its natural luminosity (ābhāsvara). In that way, the letters of the ka-group are established in the two primary channels of the heart and navel cakras (cakra), which depend upon the vajra wind. Regarding that, it is said: "How many?" and so forth; these are two verses. "In the twenty-eight petals" refers to each petal of the heart lotus; "how many" refers to the measure of those channels in terms of that very joy. To demonstrate those, it says again: "three by three." The word "again" refers to the channels of the eight petals; thus, by way of the nature of the dharmas of Body, Speech, and Mind, they become three by three. These twenty-four are the vajra winds abiding in the extremely subtle form of those who reside in the cakras of the Body and so forth; this is the certainty. Furthermore, in the navel cakra, the ḍākinīs and so forth reside in the twelve petals of the channel lotus. If one asks what the form of the vajra wind becomes in those locations, it is said:

དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རེ་རེའི་ནང་རྣམས་སུ་རྟ་རྣ་མ་ལ་སོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་པའོ། ། འོ་ན་རྡོ་རྗེའི་རླུང་ནི་རྣམ་པ་མེད་པའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཎ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཎའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་ལྷ་མོ་དེ་ཡང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་མི་གསལ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རགས་པའི་རྣམ་པས་སོ། ། སེམས་དེ་ཉིད་རགས་པའི་རྣམ་པས་མི་གསལ་བའི་གཟུགས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པས་རྡོ་རྗེའི་རླུང་སྟེ་རྡོ་རྗེ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཏེ་དེས་རྣམ་པ་མེད་པར་བཤད་དོ། ། ཡང་གི་ཡི་གེ་ནི་བསྡུ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རང་ལུས་དང་སེམས་བསྒྲུབ་པ་རྫོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཀཉྩིའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེར་བྱུང་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཐར་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

"At that time" means that within each [of the channels], there is the abiding of the forms of the maṇḍala circle, such as Aśvakarṇī and the others. If it is asked: "The vajra-wind has become a form without aspects, whereas the yoginī possesses aspects," it is said: "The syllable ṆA," and so forth. The goddess who is the meaning of the syllable ṆA is also "not clear," meaning she does not become possessed of aspects. If it is asked, "In what way is she not clear?" it is said: "By nature," meaning by way of coarse aspects. That very mind becomes a form that is not clear through coarse aspects; thus, because it has reached the ultimate limit of clarity, it is the vajra-wind, for it is equal to the vajra. The mind is the embodiment of all the elements and the sense faculties and so forth throughout the entire interior of the body; therefore, it is explained as being without aspects. The word "also" (yang) is for the purpose of inclusion. Therefore, the meaning is that the yoginī's form is of a nature that is non-dual in terms of clarity and lack of clarity. Furthermore, at the time when the yogin who abides in the branches of awakening of the authentic absorption of the nature of the yoginīs completes the accomplishment of his own body and mind, the two syllables of Kāñcī are explained as being generated in the desire realm as the cause for accomplishing the excellence of others. Thus it is said: "Desire," and so forth. Arising there is by the logic previously explained. At that time, it is the "action of the form of liberation."

ལས་དང་ཡོངས་སུ་ལྡན་པས་ལས་ཅན་ཏེ་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་བརྙས་པ་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གསད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་སུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། གང་གི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཐར་པའི་གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ཆོས་གང་གིས་འགྱུར་བར་གསུངས་པ། ཙྱ་ཡིག་འཕོ་བ་ཡི་ནི་ཆོས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་འཚེད་དོ། ། དེ་ལྟར་མནར་མེད་ལ་སོགས་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་བདག་དེར་འཚེད་པར་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་གྱི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྡང་བའི་ལས་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་གྲོལ་བ་སྟེ་གཉིས་ཀ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་དགོས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་དང་བདག་གི་བའི་འཛིན་པ་དང་། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་སེམས་དེའི་ནང་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་སྤངས་པས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་དེ་ལྟར་གྲོལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། སེམས་ནི་སྐྱོན་རྣམས་སུ་འཕོ་འགྱུར། ། གཞན་གྱི་བསམ་པས་སྐྱོན་མེད་དེ། ། རྐང་པ་ལག་པ་ལ་སོགས་པས། ། གཞན་ལ་བརྒྱབ་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ། ། དེ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། རྣམ་པ་ཙམ་དུ་གནས་པས་སོ། ། བག་ཆགས་བཅས་བྱུང་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས། ། འཆིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཕོ་བའོ། །

Because they are fully possessed of action, they are "those who act"; in order to accomplish the actions of killing and so forth against those who commit the contempt that will be explained, they generate the mind of awakening in the form of a yoginī within the desire realm. By what action do all living beings become possessed of the form of liberation? It is taught by which dharma they become so: "The dharma of the transference of the syllable cya." This means that those extremely hateful sentient beings who destroy others are cooked in the Avīci Hell and so forth. Thus, when yogins attend to the dharma in the Avīci Hell and so forth, it is supreme to cause themselves to be cooked there; for the sake of those beings attaining liberation, by performing killing and so forth, as long as they cause those who delight in hateful actions to be free from such delight, then all are liberated within the mind, and both become liberated. What is meant by "liberation within that stainless mind" for bodhisattvas who act for the sake of others, being free from the grasping at self and mine, and free from the habitual tendencies of the desirable and the undesirable? It means that by abandoning the faults of the hateful, they are liberated in that way within their own minds. Likewise, it is said: "The mind is transformed by faults; it is not faultless through the intentions of others. Even if one strikes others with hands, feet, and so forth, there is no fault. This is because it exists merely as the aspect of the body and so forth. One is transformed by the bonds of faults arising together with habitual tendencies."

གྲངས་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་ཅན་གྱི། ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གཟུང་བར་བྱ། ། སེམས་གྲོལ་བ་ཡི་ཐམས་ཅད་ནི། ། དེར་ནི་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དགའ་སྡང་བདག་ཅན། ། གཞན་ལ་བརྙས་པ་ཡི་ནི་སེམས། ། བསོད་ནམས་སྐྲུན་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པས། ། འདི་ཡི་ཕན་ཡོན་འདིར་ཅི་ཟད། ། འདི་དང་གང་དུ་གསད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། ཅིའི་དོན་སྟོན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་ཉིད་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཉིད་རང་གི་སེམས་གསད་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གང་གི་ཚེ་འགྱུར་བ་སྟེ་བརྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱབ་པ་པོར་རོ། ། དེའི་ཚེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རྡོ་རྗེའི་རླུང་ལྷའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་འདིར་ཐམས་ཅད་བསད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་བྱས་པས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བར་གསུངས་པ། གང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་སྟེ་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསད་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་བྲིའི་དེའི་སླར་ཡང་སྣག་ཚ་གསུངས་པ། དུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོགས་པར་སླའོ། །

One should grasp the mental conduct of the countless embodied beings. When the mind is liberated, everything is liberated therein. For the yogi who generates merit, what need is there to mention the benefits of this, which involves a mind characterized by the delusions of attachment and aversion and the contempt for others? "Where and how should one kill?" it is said. Regarding the seventh [chapter] and so forth: because one abides in the absorption that is the branch of awakening previously explained, it is taught by means of the syllables of those absorptions and so on. If one asks what meaning is shown: first of all, by the meaning of the syllable sa (earth), it says "in the center of the thirty-seven-fold self." This means that at the very beginning, the mind of all sentient beings must be killed; that is, when it becomes the self of all, the pervasive one of the stable and the moving. At that time, within the thirty-six previously explained cakras, one should meditate on the vajra-wind in the form of a deity. Here, the meaning is that "all are killed" by means of these actions, which is the state of the mind. It is taught that by performing this, one should demonstrate it to those external sentient beings who are hostile. "Whichever [one]" and so forth refers to the fact that these are accomplished by the mere act of thinking. Thus, these are the diagrams for killing; furthermore, the ink is described as "poison" and so on, which is easy to understand.

གཤིན་རྗེའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཧེའི་གཟུགས་ཅན་ལ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་སྔོན་དུ་བཤད་པ་སྟེ། ལེའུ་ཚེ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལའོ། ། དེ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་འདི་དགོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཉིད་ཕྲེང་བ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ནི་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོའིའོ། ། དེ་ལྟར་ཐོག་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེའུ་མིག་ཐོག་མ་ལ་སྟེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། རིག་བྱེད་དང་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་རྟ་རྣ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། ས་བོན་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གསུམ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་སྔགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུའོ། ། སླར་ཡང་ངོ་མཚར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་མཐའ་མེད་པ་སྤྲོ་ཞིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བལྟས་ནས་དེས་སྐྲག་སྟེ། འགའ་ཞིག་གིས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་དམན་པས་མི་ཤེས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལམ་དེ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བའི་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་བལྟས་ནས་འགྱེལ་ཏེ་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་ཆུད་ཟོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་རིག་པའོ། །

Regarding the "Yamāri Machine" (Yamāri-yantra): it should be drawn in the form of a buffalo. This is as previously explained, consisting of forty-nine squares. In that regard, the phrase "these mantra garlands are to be arranged" means that the mantras themselves are the garlands; the mantra garland belongs to the King Sumbharāja. Thus, "at the beginning" refers to the first square, where Vairocana is the syllable Oṃ. The first Veda is also that very same [syllable]; the remainder is easy to understand. Now, the meditation on the wheel of the Hayakarṇī maṇḍala is taught, beginning with the words "seed syllable," and so forth; this is easy to understand. However, one should meditate according to the logic previously explained in the Saṃcaryā and other texts, within the wheels of the mantra machines of the third [deity] of Vajravārāhī. Furthermore, with the words "wonderful," and so forth, the analysis of the retinues of yoginīs such as Vajravārāhī, and likewise the infinite emanations of heroes such as Vajrapāṇi who have attained supreme joy, is taught. Having observed sentient beings of very inferior disposition and so forth, they are terrified by it. Some, having engaged in hearing, reflection, and so forth, likewise do not understand due to inferior insight; observing those non-Buddhists and others who go upon those erroneous paths, they fall. Thus, it is extremely clear that by whatever disposition of sentient beings in future times [awakening] is not attained, [they are lost].

དེའི་ཕྱིར་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། ། ཚུལ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བསམ་པ་བཏང་ནས་ཡིད་ཀྱིས་ངོ་མཚར་བསྐྱེད་དེ། དེའི་ཚེ་རང་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་ཤེས་པ་དེས་སླར་ཡང་དེང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ནས་དབུས་ནས་ཡང་ལངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་མེད་ཅིང་མུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞུ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་འདྲིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་པོ་ཁྱབ་བདག་སྟོན་པ་ཅི་ཡིས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་གལ་ཏེ་བདག་ཅག་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱེད་ཉིད་གང་གི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་བདག་གི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་དེ། འདིར་ཅི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔྱོད་པ་ཐོག་མའོ། ། གཉིས་པ་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་ཁྱེད་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་གསད་པ་དེ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་འདྲ་བར་གསུངས་པ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་དོ། ། གསུམ་པ་གསུངས་པ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Therefore, with the words "Alas!" and so forth, those possessed of supreme wonder [speak]. "This method" refers to the characteristics of what has been explained; "by whom" is explained as being just so. Having thus directed the intention in the mind and generated wonder with the mind, at that time, those who have conviction in themselves [say] "my cognition" and so forth, and "now" and so forth, just as it is. Then, "rising again from the center" and so forth; Vajrapāṇi and the others, all the Tathāgatas, bodhisattvas, and so forth, who are infinite and boundless, having made offerings, make a request exactly as it is, saying "I ask the Blessed One" and so forth, by means of two and a half verses. That very point is stated: "O Blessed One, Lord, Sovereign Teacher, by what am I [called]?" This refers to Vajrapāṇi and the others, and all the heroes. If we are established as the nature of the result and the cause, then at that time, in what nature are you yourself established? I have this doubt. Here, "how is the Blessed One established?" is the first inquiry. The second is stated: "If," and so forth. If you, the Blessed One, are the form of the result, then how is it that you yourself have spoken of them as being similar? I have a doubt regarding this. The third is stated: "Or else," and so forth.

ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་ན་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་གསོད་པར་བྱེད། འདི་ནི་དགོངས་པ་སྟེ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཟེར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་རྒྱུའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། དེའི་ཚེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་གསོད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། སོམ་ཉི་འདིས་ཕྱི་རབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་ཐུགས་ཀྱིས་གཟིགས་ནས་ཐེ་ཙོམ་དང་བཅས་པ་སྟེ། གཞུང་འདི་རྣམས་བསྟན་པས་གསུངས་ཤིག་པའོ། ། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་དུས་སུ་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་སེལ་བའི་ལན་གསུམ་དྲིས་པའོ། ། གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། ། ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། ། ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངའི་ཚིག་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རྗེས་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། ། ཡང་ན་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། མདོར་ན་ང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གང་ཅུང་ཟད་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བའམ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཟུགས་དེས་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་འབྲས་བུར་འགྲོ་བ་སྟེ། འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

Alternatively, if the Blessed One abides in the form of the cause, he is the person in the form of the result. At that time, how could he be the one who kills them? This is the intended meaning: by "the form of the result," it refers to the dharmadhātu. As for the term "Blessed One," likewise, this very form of the emanation body (nirmāṇakāya) in the form of the cause is the person; at that time, how could he be applied to the killing of these? With this doubt, Vajrapāṇi, having perceived the future sentient beings in his mind, [thought] they were possessed of uncertainty, and thus [requested] that these source texts be taught. "My" refers to the time when Vajrapāṇi is taught the Dharma; it means "the master," and it is the Blessed One who has asked the three answers that dispel the three doubts. "Spoken" and so forth are the Blessed One’s response. "Vajra" refers to Vajrapāṇi and the others. "Listen" is the application to hearing. "Words" means with a one-pointed mind toward my words. That very thing is spoken: "result" and so forth. "In accordance with the action" refers to the various [rites] such as pacification and so on. Alternatively, it refers to the drawing of the maṇḍala and so forth. In brief, whatever is worldly or transcendent that is seen by the eye faculty and so forth, or taken up and so forth—in accordance with that, the form of a similar aspect becomes the result, because of the form of the result.

འོན་ཀྱང་བདག་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཉིད་པས་བདག་ཅེས་བྱ་བའོ། ། བདེ་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ནི་བདེ་བའི་གནས་ཏེ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྟེན་གྱིས་གཟུགས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་དང་། འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་ཁྱེད་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཀྱང་སྟེ་ལས་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུད་བསྒྲུབས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། ། སྤྱོད་པ་དང་པོ་གསལ་བའོ། ། གཉིས་པའི་གསུངས་པ། རྒྱུད་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་མཁས་པས་ལས་ནི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤད་དེ། གསད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། འདི་ནི་གང་འདིའི་དྲི་བ་གཉིས་པ་གསལ་བའོ། ། གསུམ་པ་གསུངས་པ། དམག་དཔུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Nevertheless, that which is called the "self" is the dharmakāya, the support of all resultant forms and so forth; because it is the very enjoyment of its qualities, it is called "self." That which is called the "abode of bliss" is the basis of all blisses; because all blisses, such as the coemergent and so forth, apprehend it, and because of the power of their actions, all resultant forms and so forth become Buddhas, bodhisattvas, and so forth, just like you, Vajrapāṇi, and the others. Thus, regarding the nature of cause and effect, actions are the means of accomplishing the continuum of the dharmakāya in the result. Those who abide in a state free from the conceptual elaborations of the mind—being unified and non-dual—are the Buddhas. This clarifies the first practice. The second is taught by the words "together with the continuum" and so forth. The non-dual cause of all things is its condition; the wise call action the "condition," meaning the performance of actions such as killing. Because the Blessed One is made manifest through the resultant form, it is explained in that way. "Killing" refers to the Blessed One’s own form itself. This clarifies the second question. The third is taught by the words "army" and so forth.

སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་དཔུང་སྟེ་གཡུལ་ངོ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ངན་པའི་ལས་ཆེན་པོའི་སའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བལྟས་ནས་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དེའི་ཚེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱ་སྟེ་དེས་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་གསོད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ་མི་འགྱུར་བའམ། གལ་ཏེ་འགྱུར་བའོ། ། དེའི་ཚེ་དམག་དཔུང་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་འདྲེས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་སོ་སོར་གསལ་བར་གྱུར་པ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་གསུངས་པ། བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། དེ་ལྟར་སྔར་དང་གཞན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་གང་བཤད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་འཁོར་ལོ་གསུམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །

Having observed the world of the great earth—the site of great negative actions such as the activities of battle and the like of those persons who possess the nature of the Buddha’s body—the wise who maintain the application should, at that time, make it non-dual. In that way, it should be performed for the sake of the minds of all beings proceeding in various ways. Therefore, in this context, it is not characterized by killing, nor is it subject to change, or if it were to change, then by seeing the army and so forth, a mind arises in the form of a mixture. Furthermore, through the aspects of persons and so forth that have become individually manifest, the non-dualities of the relationships between cause and effect should be established. Thus, it is clearly explained by three and a half verses, from the words "the nature" up to "definitely." In that way, the previous and all other points are easy to understand. However, the explanation of what was stated—that the characteristics of the expressed and the expression are all to be made into the three cakras of the mantra and the yantra of Vajravārāhī—is the definitive conclusion.

དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྟ་རྣ་མའི་ལྷ་མོ་རྣམས་དང་དཔའ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་གསད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་རིམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་མིང་རྣམས་དང་གོ་ཆའི་སྔགས་ལ་སོགས་པས་གཤིན་རྗེའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་གནས་པ་མོ། ། བྱ་གདོང་ལྷ་མོར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། རླུང་དང་རྣམ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་མས། ། མ་ལུས་སྨྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ། ཡི་དྭགས་འཁོར་ལོ་ཉིད་ལྷ་མོ། ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་གཟུགས་ཅན་མ། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་རྟོགས་བྱེད་པ། ། འདོད་པ་ཀུན་སྟེར་བདག་གིས་བཤད། ། ད་ནི་བྱ་གདོང་མའི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའིའོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨྱོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རྙེད་དཀའ་བ་ནི་གང་གིས་དེ་ལྟར་ལམ་བཟང་པོར་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ལམ་ངན་པ་སྤོང་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ། བྱ་གདོང་མ་ཡི་རབ་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ། བརྩོན་འགྲུས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཆོས། ། ཞེས་བྱ་བ་དང་།

From the Ship, a Commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs: This is the explanation of the fortieth chapter, which extensively teaches the characteristics of the sequence of the definitive words of wisdom regarding the collection of activities such as killing through the non-dual union of the goddesses and heroes of Hayakarṇī; the names of the syllables; and the characteristics of the rituals for meditating on the wheels of the Yamāri yantra and the maṇḍala, including the armor mantras and so forth. Having prostrated to the goddess Khaṇḍarohā, who abides through the application of activity, I shall explain the commentary that brings understanding of her—the goddess who is the wheel of pretas, who possesses the form of conventional truth, and who causes all beings without exception to go mad through the yoga of wind and consciousness, bestowing all desires. Now, the explanation of the forty-first chapter, Khaṇḍarohā, is spoken. "Then," and so forth. "Application" refers to that which is to be explained. "All" refers to causing all sentient beings to go mad. "Difficult to find" means that by which one enters the excellent path and abandons the evil path; it is because she is the one who bestows various sufferings, such as being struck with clubs, upon all sentient beings. If one asks, "By what means is this to be accomplished?" it is said: "By the application of Khaṇḍarohā." Likewise: "Diligence is the dharma of the branches of awakening."

ཧི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་སྟེ། དེ་རྣམས་བཤད་པར་བྱ་བའོ། ། མདོར་བསྡུས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་དུ་བསྡུས་པ་སྟེ་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་སུ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་གང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ལྟེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་ལོའི་གཙོ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། ད་ནི་ཡི་གེ་རེ་རེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། མཁའ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཁ་གཱ་ན་ནཱ་ཡིས་སོ། ། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་མཁའི་གཟུགས་ཏེ། ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཕོ་ཉའི་སྒྲས་རང་གིས་རིག་པ་འབབ་པའི་རྩ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྤངས་པ་འདིས་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་སོ། ། གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་རྐན་དང་རྡོ་རྗེ་ཆུ་སྐྱེས་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། རྐན་ནི་མགོ་བོའི་དབུས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའི་དོན་གྱི་གཉིས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་དང་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་དབུས་ནས་སོ། ། སྟེང་དུ་བསྐྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རླུང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སོ། ། ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དང་དེ་ལྟར་ལྡན་པ་གསུངས་པ། ། ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ལུས་ནི་འདར་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

In the Himalaya [Tantra], the syllables of the words presented in the brief exposition are also to be established; these shall now be explained. "In brief" means condensed into a small number [of words], for in other tantras they are extensive. If one asks, "Where, then, should one meditate?" it is said: "At the navel," and so forth. "The mistress of the wheel" refers to the nature of the maṇḍala wheel that is to be explained. Now, the detailed explanation of each individual syllable is stated: "The form of space," and so forth. This is the meaning of the syllable kha; first, by means of khaga [the syllable ga]. Thus, the self is the form of space. "The messenger" (dūti)—here, by the word "messenger," the channel through which self-knowing awareness flows is taken; by abandoning the aspects of subject and object, one abides as the nature of the form of space. At that time, "in the center of the palate and the vajra-lotus" refers to the application of the yoga. The "palate" is the center of the head. "In the center of the vajra-lotus" is a case of the second case used in the sense of the fifth, meaning "from the center of the vajra and the lotus." "Moving upward," and so forth, refers to the extremely subtle consciousness and wind, together with the bodhicitta. "Together" means being endowed with this and that, as stated. "The body," and so forth, refers to the meaning of the syllable ga; "the body should be made to tremble."

དེས་དེའི་དུས་སུ་མདའི་ཤུགས་ཀྱིས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པ་སྟེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ལུས་ཐམས་ཅད་འདར་བར་བྱ་སྟེ། དེས་དེ་ལྟར་མི་འཕོ་བ་སྟེ། དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བའི་བྱ་བས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ལྟར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པར་གྱུར་པས་རྟག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའོ། ། ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྩེད་མོའི་དུས་སུ་ཡང་འཕོ་བ་མེད་པ་འགྲུབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་གཡོ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ། ཇི་སྲིད་རྣལ་འབྱོར་པ་མི་འདོད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མགོ་བོའི་དབུས་ནས་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཡོ་བ་དེ་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་འབབ་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ནས་བརྩམས་ནས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལ་སོགས་པར་རོ། ། བརྒྱ་ལ་ཞིག་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་གི་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པས་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་འཁྲུལ་པ་སྟེ་སྣ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་འཆད་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་སྣའི་བུ་གར་སོན་པའི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྐན་དུ་རྣམ་པར་འཁོར་བ་ལས་ཡང་འོངས་པའི་སྲོག་གོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ལྟེ་བའི་བར་དུ་འོང་བ་གང་གི་ཚེ་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་ཀུན་དུ་འཕོ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་འཕོ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་དུས་སུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ།

At that time, by the force of the arrow, one is moved upward; that is, through the application of one’s own mind, the entire body should be made to tremble. By the words, "In that way, there is no transference through the activity of forceful application," it is so stated. "In that way" means that through habituation, it is to be done constantly at all times. "Yogin" refers to the supreme among yogins, who is without defilement. Even during the time of external play, the absence of transference is accomplished; these are the "immovable ones" and so forth, clearly taught by the meaning of the letter na. As long as the yogin does not desire [to depart], by the previously explained absorption, the winds and consciousnesses remain immovable from the center of the head; they flow [there] for a moment, or for thousands of years and so forth. If, by chance, the yogin desires or does not desire it, it becomes the defining characteristic. That is the delusion, which is explained by the meaning of the letter na in the passage beginning with "nose." It is said: "In that way, the life-force that has reached the nostrils is the life-force that has returned from revolving in the palate." Why is that? It is called "moving in the center of the navel"; when it comes from the vajra path to the navel, it completely transfers to the location of the navel. "From the transference" means by way of the distinction between the left and the right. Therefore, it is certain that it should be done at the time of equal flow. To clarify that, it is said:

ལྟེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཅིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རླུང་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གླེན་པའི་དངོས་པོར་སྨྱོ་བ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་སྟེ། དེས་དེའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ནི་རྐང་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། ལྷག་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། སླར་ཡང་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ཧི་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ། འཕྱང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐན་གྱི་དབུས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཧིའི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་དང་ནཱ་དའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཏེ། དེར་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དཔའ་བོ་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་སྟེ་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་པས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། མ་ཡིག་རང་གིས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ནམ་མཁའི་གཟུགས་སྐྱེས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཕོ་ཉ་སྟེ་རང་གིས་རིག་པའི་བདག་ཉིད་སྔོན་གྱིའོ། ། དེའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་རྣམ་པའི་གོ་འཕང་གནས། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་ཡའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཏེ། སྔོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་དབུས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། རྐན་གྱི་དབུས་སུ་ཐིམ་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "the navel" and so forth, it was taught in that very way. To explain what occurs by practicing in that manner, it says "the cycle" and so forth: consciousness, together with the winds, wanders like a madman in a state of delusion. By that, the phrase "at that time" and so forth means that seeing all things is accomplished in a manner similar to those with two legs and so on. The remainder is as it is. Furthermore, to show the application of that very previous practice through the yogic syllables of Himālaya, it says "the syllable Hi" and so forth. "Hanging wisdom" refers to the wisdom in the center of the palate. The avadhūtī is in the form of the syllable Hi and the shape of nāda; there, the winds and consciousness enter. Thus, the hero himself directly [perceives] the application, because it is the nature of the winds and consciousness—this is what is meant by "taught." Similarly, regarding the syllable Ma, it says "the syllable Ma is self-awareness." This means that the self has arisen in the form of space; that itself is the messenger, the nature of self-awareness from before. Therefore, it is also by the words: "Abiding in the state of the nature of self." For that reason, regarding the phrase "dissolution" and so forth, it is by the meaning of the two syllables Ya and Ya: one enjoys [them] in the center of the previous vajra and lotus. They dissolve in the center of the palate.

དེ་ཅིས་ན་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྟོག་པའི་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་གླེན་པར་གྱུར་པའི་སྨྱོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རླུང་དང་བཅས་པའི་རྒྱུས་དེར་ཐིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་གཟུགས་སྐུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཟད་པས་ཅི་བྱེད་པ་གསུངས་པ། རང་གིས་རིག་པའི་བདག་ཉིད་རིག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལམ་འདི་འདྲ་བ་བསྟན་པ་བྱས་པས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་པའི་ངེས་པས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོར་ཅི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་གདོང་མ་སྨྱོ་བའི་ལས་བྱེད་པ་མོའམ། རྣལ་འབྱོར་མ་ལས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་མོའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། ། འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་རྗེས་མཐུན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་དུམ་བུ་གཅིག་གིས་དམན་པ་ལྔ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་བའོ། ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ནི་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོའི་སྔགས་ཏེ་དེ་རྣམས་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རིམ་པས་སོ། ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་རིའུ་མིག་ཐོག་མ་སྟེ།

Why is that? It is because one proceeds through the conceptualization that is the form of the aspect of supreme, undefiled bliss, free from all conceptual constructs; this is what is called the "body of the Buddha." This occurs through the perception of one who was previously deluded and insane. The meaning is that by the cause of consciousness together with the winds dissolving into that, one proceeds to the form-body (rūpakāya) of the Buddha. Having explained what is done by that exhaustion, it is said: "By making known the path of such a kind to sentient beings who possess the nature of self-knowing awareness, one has performed the benefit of those sentient beings; by that certainty, at that time, one proceeds to parinirvāṇa in the realms of awakening." Thus, regarding what is to be meditated upon first among the applications, it is said: "Seven," and so forth. "The Karmayoginī" refers to the one who performs the activity of the "Bird-Faced Madwoman," or the Yoginī who accomplishes the activities. The remainder is easy to understand. Now, the wheel of the yantra is taught: "The yantra," and so forth. "In accordance with the previous" means that they should be explained as having the nature of forty-nine [squares], minus one, just as was previously explained in a single section. "The wheel of the hungry ghosts" is so called because of its nature as a dog, or because of its very form. "The mantra garland" refers to the mantra of the King Sumbharāja; these are to be arranged according to the complete sequence. "The first" refers to the first square.

རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྦྷའི་ཡི་གེའོ། ། རིག་བྱེད་དང་པོ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་བར་སྐབས་སུ་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་དང་འགྲོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡི་དྭགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིའོ། ། རོ་ནི་ཡི་དྭགས་འབྱུང་པོ་ཉིད་པས་ཏེ་ལམ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་སོ། ། གཤིན་རྗེ་རྟོག་པ་ཟ་བས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཟ་བའི་ཕྱིར་འདིར་དེ་ལྟའི་རིགས་པས་སོ། ། རྟ་ཡང་གནས་དང་གནས་མིན་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྩ་རྣམས་སུ་དེས་གནས་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚུལ་ཏེ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་འདིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ཀླུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀླུའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཏེ་དེའི་ཇི་ལྟར་འཁྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བགྲོད་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་འཇུག་པའོ། །

Vairocana is the syllable Oṃ. That very thing is the syllable Mbha. The first Veda is the syllable Oṃ. The remainder is easy to understand. Now, in the intervals between the six yantras, the presentation of their nature, characteristics, and movement is taught, beginning with the word "dharma." Regarding "hungry ghosts," they are dogs because they move in the nature of the dharmadhātu. The corpse is the hungry ghost bhūta because it utilizes the path. Yama is so called because he devours conceptualization; this means that he devours all conceptualizations, such as the five aggregates of appropriation, according to this logic. "The horse also, in what is possible and impossible" means that it does not proceed gradually in all cases, but rather moves through the various channels to the locations and so forth. "By the awakening of the Vajragarbha" means that the essence is the vajra method; it is the wisdom that is supremely undefiled and so forth, which is thoroughly realized by this. That by which one awakens is explained in that way. "Nāga" refers to the nāga yantra; just as it moves in a winding manner, likewise all living beings who abide in the Great Vehicle travel and enter all the most subtle buddhafields by means of the elements.

རོ་ལངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་ལངས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་དེའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འདྲེས་པའི་ལས་རྣམས་སུ་འགྲོ་ཞིང་འགྲོ་བར་གྱུར་པས། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་སླུ་བས་རྟགས་བརྟན་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་སོ། ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་སྟེ་ལྷག་མ་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་བཞི་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས། བྱ་གདོང་མའི་མིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པས་སྨྱོ་བར་བྱེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བསྒྲུབས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འགྲོས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ། ། ། ། འཁོར་ཤུགས་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། དགེ་བ་བསྒོམ་པ་བཤད་བྱ་སྟེ། ། རེངས་པའི་དོན་གྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི། ། འཁྲུལ་འཁོར་ཀླུ་ཡི་འགྲོས་དེ་བཞིན། ། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་ཏེ། ། རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་རྣམ་སྤེལ་བ། ། ཐ་སྙད་དོན་དུ་དེའི་འགྲེལ་པ། ། ཆེན་པོ་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །

Regarding the term "vetāla" (corpse-raiser), it refers to the very explanation of the vetāla-mechanism that is to follow. Because one proceeds and moves into the mixed actions of virtue and non-virtue, at that time, those sentient beings are deceived; thus, there are the stable signs and the wisdom-mind. Regarding the term "others," it refers to the explanation of the mechanisms of others according to the sequence to be explained, such as the three vehicles and so forth, just as previously stated; the remainder is as before. Thus, it should be understood that these are the wheels of the fourth mechanism of Vajravārāhī; this is the certainty. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras: because it abides in the natural wisdom endowed with the letters of the name of Kākāsyā and so forth, there is the application that causes madness and the accomplishment of the state of a Buddha. Likewise, there is the meditation on the maṇḍala-wheel, the wheel of the mechanism of the movement of pretas, and specifically the presentation of the mechanisms. This is the detailed teaching on the nature of the characteristics of the ritual procedures; it is the commentary on the forty-first chapter. Having prostrated to Āvarta-vega, I shall explain the meditation on virtue. The mechanism for the actions of the purpose of paralyzing is likewise the movement of the nāgas. It is the nature of the nectar of wisdom, which expands the wisdom of yoga. For the sake of conventional terminology, I, the great one, shall explain its commentary.

ད་ནི་འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་མའི་རེངས་པའི་ལས་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བྲང་འགྲོའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྲང་འགྲོ་ནི་ཀླུའི་རྣམ་པའོ། ། འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རེངས་པའི་ལས་རྣམས་སུའོ། ། འཁྲུལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་སོ། ། གང་གི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་འཆད་པར་གསུངས་པ། འཁོར་ཤུགས་མ་ཡི་རབ་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་སོ་སོའི་དོན་གྱིས་དང་དེ་བཞིན་དུ་པྲེ་ཏ་པུ་རིའི་འདི་རྣམས་དང་དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེ་ལ་སོགས་པ་རེངས་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ། བྱིས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱིས་པའི་རིགས་ཅན་ཐ་མལ་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་པ་ནང་དང་ནང་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་བྱས་པ་དེའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་རེངས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་བཤད་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི་དེའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་ཆད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་སོ། ། དེས་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་སྔོན་གྱི་ལས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྡང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དྲན་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་དོ། ། འདིར་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་སམ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔུང་དག་གིས་གཡུལ་ངོར་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས་བལྟས་ནས་དེར་རེངས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

Now, the explanation of the forty-second chapter, concerning the rites of immobilization and so forth of Cakravegā, is taught: "Then, the wheel of the serpent" (sarpa-cakra). "Serpent" (sarpa) refers to the form of a nāga. "Wheel" (cakra) refers to the rites of immobilization that are about to be explained. The "mechanical wheel" (yantra-cakra) is explained according to the proper sequence. Regarding the application by which it is explained, it says: "By the application of Cakravegā." This is according to the meaning of each individual syllable, as well as the meaning of these [syllables] in Pretapuri and the meaning of the branches of awakening (bodhyaṅga) of joy. Regarding the immobilization and so forth taught therein, it says: "Of all children." This refers to those born as ordinary beings of the child class, whose internal delusions and the internal absorptions (samādhi) of yogins have not been cultivated; at that time, the way they are immobilized is twofold. One is the performance of actions such as seeing [the target] prior to those produced by the explained rites. The second is the internal actions that serve as the cause for producing those [effects] at that time when they are interrupted. Thus, through direct perception, those with prior karma act in that way by recollecting hostile sentient beings. Furthermore, regarding "the wheel-turners and so forth," this refers to kings or royal ministers who, having faced the battlefield with their armies, perform the rite of immobilization there.

འཁྲུལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫས་རྣམས་གསུངས་པ། ཡུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། མི་ལ་སོགས་པའི་ཐོད་པའི་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ད་ནི་ཡི་གེ་རེ་རེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྩའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་འོག་རྩའི་གནས་སུའོ། ། ཕྱེད་བཅས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱེད་དང་བཅས་པ་གསུམ་རོ་ལངས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་འཁྱིལ་པའི་རྣམ་པའོ། ། དེར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྲོག་རྒྱུའོ། ། དེར་གནས་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བས་དེའི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་རེངས་པར་བྱེད་དེ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྲའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ། རིམ་གྱིས་དབུགས་ནི་དབྱུང་བ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོག་དང་སྟེང་དུ་རྣམ་པར་བཟུང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་དུས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཡང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་སྟེང་དུ་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ། ། དེ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཟང་མོར་བཅས་པས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བགྲོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་རབ་ཏུ་གཞུག་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཡན་ལག་ཅན་མ་སྟེ་དེའི་ཐིམ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་བའི་དབུས་རྣམས་སུ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུའོ། ། བདེ་བ་ཉིད་ཀྱང་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐིམ་ནས་འགྲོ་སྟེ་ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །

Regarding the substances to be used for drawing the yantra, it is said: "turmeric" and so forth; this refers to the skull of a human being and the like, as previously explained. Now, the application of each individual syllable is taught: "practice" and so forth. First, by means of the meaning of the syllable ca (the letter ca), "below the navel" means in the location of the channels below the navel. "Three and a half" refers to the three and a half coils in the form of a vetāla (vampire), which is the nature of the form. There, the vital breath (prāṇa) flows at all times. Abiding there, it moves everywhere; thus, its going and coming are paralyzed, which means it is "immovable." The practice of its application is taught: "gradually" and so forth. By means of the meaning of the syllable ra (the letter ra), "gradually exhaling the breath" means that because it is held below and above, at that time, due to extreme lightness, the breath should be gradually exhaled upward. That is "together with the excellent mudrā." This means that for yogins who have traversed [the path] through emptiness and so forth, the fire of passion such as caṇḍālī is introduced into the avadhūtī. She is the one who possesses the limbs of the divine substance mudrā. Her dissolution occurs within the consciousness in the midst of bliss, which is the nature of all. That very bliss also dissolves into and pervades the entire body, as indicated by the term "pervasive lord."

དེ་ལྟར་གཡོས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་པའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། དཔག་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གའི་དོན་གྱིས་ཏེ། འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་མའིའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་པྲེ་ཏ་པུ་རིའི་གསུངས་པ། བསྐྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་པྲེའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་པུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། རི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ། ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་དགའ་ལས་སྐྱེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ། ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་རྣམས་གསུངས་པ་སྟེ། གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔོན་དུ་བྱས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མའི་རེའུ་མིག་ལའོ། ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། རླུང་གི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཡའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལྔ་པར་རབ་ཏུ་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་སྔོན་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །

Thus, it is by means of the meaning of the syllables such as ca (moving) and so forth. By means of the meaning of the syllables such as yo (league) and so forth, it belongs to the Cakravegā. Likewise, regarding the teaching on Pretapuri, it is by means of the meaning of the syllable pre (moving) and so forth. It is by means of the meaning of the syllable ta (that) and so forth. It is by means of the meaning of the syllable pu (again) and so forth. It is by means of the meaning of the syllable ri (mountain) and so forth; all of this is easy to understand. However, the phrase "born from the joy of the branches of awakening" means that joy and the branches of awakening arise as the nature of all things through the manner of intense passion; this is the distinction. Then, by means of the phrase "in that way" and so forth, the meditations on the collection of actions and the maṇḍala-cakra are taught; everything up to the words "it is otherwise" is easy to understand. Now, the wheel of the yantra is taught: "the wheel also," and so forth. "As previously stated" means just as it was performed before. "In the first" refers to the first square. "Vairocana" refers to the syllable Oṃ. "The seed-syllable of wind" refers to the syllable Ya. The remainder is easy to understand. However, in that way, all of this is to be applied to the fifth yantra-wheel of Vajravārāhī; the conduct should also be performed as before—this is the certainty.

དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས། འཁོར་ལོའི་ཤུགས་ཅན་མའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དང་ཕྱི་མའི་ཡང་རེངས་པར་བྱ་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་བྲང་འགྲོའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཉེ་བའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་མཆོག་མ། ། དུམ་སྐྱེས་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། སྦྱིན་སྲེག་ཐབས་རྗེས་མཐུན་རྣམས་སུ། ། ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྲད་པ་སྟེ། ། རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་དུ་རྙེད་དཀའ་བ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ལ་ཡང་འཆད་པའི། ། དགོས་པ་རྙེད་སླའི་འགྲེལ་པ་ནི། ། གནང་བས་བདག་གིས་རབ་སྨྲ་བྱ། ། ད་ནི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་དུམ་སྐྱེས་མའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་ཐམས་ཅད་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཆོ་ག་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་བལྟས་ནས་དེའི་ཆོ་ག་ལས་རྣམས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱའོ། ། བསྐྲད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་དུམ་སྐྱེས་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ནམ་མཁའི་བུ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ག་མུ་ཁ་དང་།

From the Ship, a commentary on the Śrī-Ḍākarṇava-mahāyoginī-tantra-rāja, this is the explanation of the forty-second chapter, which extensively teaches the characteristics of the ritual procedures for the upahr̥daya-mantra of the cakrayoginī maṇḍala, including the application of the internal self and the external immobilization, as well as the meditation on the maṇḍala-cakra and the mechanical wheels of the bhujaṅga. Having prostrated to Khandarohā, the supreme practitioner of application, I shall now speak at the command of the [deity] regarding the commentary that is easy to find and necessary for yogins—the method of homa that accords with the rites for expelling through all actions, which is difficult to find in all the tantras. Now, the explanation of the forty-third chapter concerning Khandarohā is taught, beginning with the words "Then..." The "method for all actions" should be understood by the characteristics explained in the twenty-fourth chapter. "By seeing the ritual" means that having observed the application to be explained, one should apply the activities according to its ritual. "One should accomplish the expulsion" refers to one's own mind and so forth. Thus, the applications of the syllables of Khandarohā and the others are taught, beginning with the words "Space..." The meaning of the syllable kha is the "aperture of space," which is khagamukha.

རྡོ་རྗེ་དང་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་གང་ལྷུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། ཙིཏྟའི་ཡི་གེས་སེམས་ཀྱིས་དེའི་སྟེང་དུ་བསྐྱོད་ནས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ནི་འཛག་པ་ནི་ཐུར་སེལ་དང་མཆུ་དེས་བཙིར་བས་དེས་སྟེང་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེར་སླར་ཡང་སྐམ་བྱ་ཨཱའི་རྣམ་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་བུམ་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པར་བཟུང་བར་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐིམ་ནས་འགྲོ་བ་སྟེ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྡུ་བ་བྱས་སླར་ཡང་མགོ་བོའི་དབུས་སུ་འོང་བ་སྟེ་མགོ་བོར་རྣམ་པར་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེར་གནས་པ་སླར་ཡང་ཎྜའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ། ཎྜ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགྲོ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གོམས་པས་རྩ་ཐམས་ཅད་དུ་བགྲོད་པར་བྱའོ། ། འདི་བྱས་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། མདའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདའི་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྲོག་ཡོངས་སུ་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་བརྟན་པར་བྱེད་པར་གསུངས་པ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་བསྒོམ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྲོག་གི་ཐིག་ལེ་དེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་པར་གྱུར་ཏོ། ། གང་དུ་ཞེ་ན། མགོ་བོའི་དབུས་སུ་དང་འཕྱང་བར་དེ་ཉིད་རྒྱལ་མཚན་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རླབས་གཉིས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་རེག་པས་སོ། ། དེར་ཅི་བྱ་བ་རོའི་ཡི་གེས་གསུངས་པ། བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེར་གཞག་པར་བྱ་བ་སྟེ།

Through the union of the vajra and the lotus, the bodhicitta falls into their center. By means of the syllable citta, the mind is moved upon it; what is called "great desire" (mahārāga) here refers to the downward-clearing wind (apāna) and the lips, by which it is squeezed and moves upward. There, once again, by the form of the syllable ā, meaning that which has the form of ā, it is held by the vase-like yoga (kumbhaka), whereby it dissolves everywhere and proceeds; having gathered all the elements, it returns once more to the center of the head, as indicated by the phrase "to be held in the head." Regarding its abiding there, it is further explained by the meaning of the syllable ṇḍa. As for the phrase "to be traversed," by means of the continuous practice of the union of method and wisdom, one should traverse all the channels. If one asks what is achieved by doing this, it is said: "completely circling by the force of an arrow." Just as an arrow travels by the force of its propulsion, so too the bodhicitta and the vital wind (prāṇa) come to circle completely. Thus, to further stabilize it, it is said: "one should meditate on the maṇḍala of wind." The bodhicitta, the drop of the vital wind, takes the form of a half-moon. Where? In the center of the head and hanging there, it is the "victory banner" (dhvaja), because it touches the two waves of enjoyment in the form of a victory banner. There, what is to be done is explained by the syllable ra: "to be generated," and so forth, meaning that consciousness is to be placed there.

འདིའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་སྟེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་མོ། ། འོན་ཀྱང་གྲངས་མེད་པའི་དཔག་ཚད་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ལྷུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ལྷར་ཡང་ཅི་དང་ལྡན་པས་བྱ་བ་གསུངས་པ། ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཧཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། མཁའ་འགྲོའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཞེན་པས་བལྟས་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་འཁྱུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་འབབ་པའོ། ། དེར་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བརྒད་པ་སྟེ་ཧཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་བྱེད་དེ་དེར་རང་གི་རྩ་རྒྱུན་དུ་གྱེན་དུ་འཕོ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ནས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་འབབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། མཁའ་སྤྱོད་དུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གྲིའི་ཡི་གེས་གསུངས་པ། ཁྱིམ་ནི་དབུ་མའི་ནང་དུ་སྟེ། འཆི་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐིམ་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྩ་རྒྱུན་དུ་གྱེན་དུ་འཕོ་བར་བྱ་བའོ། ། འདི་བྱས་པས་ཧའི་ཡི་གེ་དོན་གྱིས་འཕྲོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། བའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། སླར་ཡང་ཧའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་དེ་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། །

The nature of its wisdom is symbolized by a hundred thousand leagues, though it actually extends for countless leagues. Because it is attained by acting in such a manner, it is explained accordingly. Regarding the deity and what it possesses, it is said: "Hā" and so forth. By the meaning of the syllable hā, "through the yoga of the ḍākinī" means looking with attachment toward the sky, whereby the vital breath flows with extreme agility. There, one laughs with one's own mind, performing "hā hā" and so forth, as previously explained. "The yoginī acts" means that there, one's own channel-stream should be made to shift upward; that is, it should flow into the avadhūtī from all the channels. The meaning is that through the activity of going to the celestial realm (khecarī), one's own self becomes thus. Regarding the syllable ṛ, it is said: "The house is within the central channel; death is the process of complete dissolution." Therefore, one's own channel-stream should be made to shift upward. By performing this, through the meaning of the syllable hā, there is "seizing" and so forth; likewise, through the meaning of that syllable, there is "giving" and so forth. Through the meaning of the syllable va, there is "vajra" and so forth. Again, through the meaning of the syllable hā, there is "as long as that" and so forth; all of this is easy to understand.

རབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་རྣམས་སུའོ། ། སྦྱོར་བ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་བྱས་ནས་སོ། ། བྱེ་བྲག་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གཟུགས་ཉིད་པས་བསྐྲད་པར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་དང་བཀླགས་པས་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་དེའི་དོན་དུ་སྦྱིན་སྲེག་གསུངས་པ། བྱ་རོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གོ་ཆའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་དེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་རོ་ལངས་ཞེས་བྱ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་གང་གིས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐྲད་པའི་ལས་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་དེ་ཉིད་དོ། ། ཛ་ཡིག་དང་པོར་སྦྱིན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་འདི་ལ་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེའི་དང་པོར་ཛའི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། སུམ་ཅུ་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "thoroughly" and so forth, it refers to all phenomena as the nature of the objects of knowledge and the wisdom that has reached the ultimate limit of clarity. It is the completion of the application; therefore, it brings about the attainment of awakening (bodhi). What is called the "branches of awakening" (bodhyaṅga) is explained in that very way. Having understood it thus means having realized it through knowledge. "Specific phenomena" refers to the dharmatā of phenomena, which is just so. "The Great Vehicle" (Mahāyāna) is so called because it will expel [obstacles] by its very form. However, externally, it is accomplished merely by recollection and by reading. For that purpose, the homa is taught, beginning with the words "crow" and so forth. By means of the mantras of the Armor Yoginīs, that action is easily understood by others. Now, the meditation on the maṇḍala circle, the initial yoga of all the Yoginīs, is taught, beginning with the words "seven channels" and so forth; everything is as before. The remainder is easy to understand. Now, the yantra called "Vetāla" will be explained, by which the action of expelling is accomplished merely by thinking of it. That itself is taught, beginning with the words "yantra" and so forth. "Vairocana" refers to the syllable Oṃ. "That itself" refers to that very syllable Oṃ. "The letter Ja should be placed at the beginning" means that in this section, the letter Ja should be placed at the beginning of the syllable Hūṃ. "On the thirtieth, that itself" means the syllable Hūṃ should be placed there.

རོ་ལངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟག་གི་རྣམ་པར་བྱས་ནས་དེའི་ཁ་རུའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་འཁོར་ལོ་དྲུག་པར་བྱའོ། ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་གས་སོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས། དུམ་སྐྱེས་མའི་མིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པས་བསྐྲད་པའི་ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དབྱེ་བའི་ལས་ནི་བྱེད་པ་མོ། ། ཆང་འཚོང་མར་རྒྱུན་བདག་བཏུད་ནས། ། མིང་གི་ཡི་གེ་རབ་སྦྱོར་བས། ། འཁྲུལ་འཁོར་ཟུང་དུ་གནས་པ་མོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྗེས་ཆགས་ཕྱིར། ། ཕྱི་རོལ་བཀླགས་པས་གྲུབ་པ་མོ། ། ནང་བདག་ཉིད་དུ་རྟག་གྲུབ་བྱའི། ། འགྲེལ་པ་ཡང་ནི་བཤད་པར་བྱ། ། ད་ནི་ཆང་འཚོང་མའི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་རོ་ལངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་རོ་ལངས་ཟུང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩངས་པ་དང་རོ་ལངས་སུ་བཅས་པས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དགྲ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་པར་གནས་པར་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱ་བའོ། ། གང་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་ཞེ་ན། རྟ་དང་མ་ཧེའི་འཁྲུལ་འཁོར་དག་གི་བྱ་བའོ། །

Regarding the term "vetāla" (corpse-raiser), it is formed in the shape of a tiger and placed in its mouth. The remainder is easy to understand. In this way, everything should be performed according to the six cakras, mantras, and yantras of Vajravārāhī. The conduct is also to be performed according to the ritual previously explained. From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Ocean of Ḍākinīs: this is the detailed explanation of the ritual for the characteristics of the yantra-cakra for the action of expelling, through the application of the letters of the name of Khaṇḍarohā and the meditation on the maṇḍala-cakra. This concludes the explanation of the forty-third chapter. The action of separation is performed by the female agent. Having bowed to the Mistress of the Liquor-Seller, through the application of the letters of the name, she abides in the pair of yantras. For the sake of passion for all sentient beings, she is accomplished by reciting the external; she is to be constantly accomplished within the internal self. The commentary shall now be explained. Now, the explanation of the forty-fourth chapter, the Liquor-Seller, is spoken. Regarding the passage beginning with "Then, the vetāla," etc., here the "yantra of the pair of vetālas" refers to the coexistence of the lizard and the vetāla; it is explained in that manner. When enemies are situated in one direction, at that time their separation is to be performed. If one asks by what means it is to be done, it is the action of the horse and buffalo yantras.

ཡང་ན་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་དེ་རྣམས་མཐར་ཐུག་པར་མདོར་བསྡུས་པ་རབ་བཤད་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་ངུ་བསྡུས་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསམས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆང་འཚོང་མའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡི་གེ་སོ་སོའི་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་དང་དེ་བཞིན་དུ་སཽ་རཥྚའི་མིང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་དང་དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་རྣམས་སུ་གསུངས་པ། སྦྱོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མྱོས་བྱེད་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་ཐོག་མ་ནས་བརྩམས་ནས་སྐབས་འདིའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་མན་ངག་བསྒོམས་པས་བདུད་རྩི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གསལ་བར་མཐར་ཕྱིན་པར་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་ཉིད་མྱོས་བྱེད་ཆེན་མོ་སྟེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ཉིད་པས་བཤད་དུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཤཽའི་ཡི་གེས་རབ་ཏུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤཽ་ནི་ཤི་བའི་རོ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བདུད་རྩི་འཛག་པ་སྟེ་དེ་ནི་མྱོས་བྱེད་དེ་དེས་ཤཽའི་ཡི་གེས་བཤད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་མཆོག་གི་བཅུད་ལེན་ཏེ་བཅུད་ལེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་སུ་གྱུར་པ་དམ་པའི་དངོས་པོའི་རོ་མཆོག་གི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་ལེན་ཏེ་དེ་འཛིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། མཆོག་གི་གཙོ་བོ་སྟེ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདུད་རྩིའོ། །

Alternatively: "Classification" refers to the distinctions of action. "I shall explain them in brief to the end" means to condense them into a concise form that bestows the fruit of the practitioners' intentions. Furthermore, "by means of the application of the wine-seller" refers to the etymological definitions of the individual syllables that will be explained, as well as the presentation of the name Saurāṣṭra and the summary of the branches of awakening, which will then be explained in detail. Regarding what is said therein, starting with "the uniter" and so forth: "the Great Intoxicant" refers to the continuous, clear, and perfect generation of the stream of amṛta through meditating on the various instructions of bodhicitta from the beginning of the chapter up to this point. That itself is the Great Intoxicant; because it abides as all bliss, it means "inexpressible bliss." Thus, "it is explained by the syllable Śau." "Śau" is a corpse, which is the flowing of amṛta in the nature of the dharmadhātu; that is the intoxicant, and thus it is explained by the syllable Śau. Therefore, it is the supreme elixir—the supreme elixir of the amṛta of the flavor of the sublime reality, which is the center of all elixirs. To "hold" that is to fully grasp it; it is the supreme lord, the inexpressible amṛta.

པདྨར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་གྱུར་ནས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྩ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གི་པདྨར་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ་མང་པོའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་སྦྱོར་བ་སྔོན་དུ་རྒྱ་ཆེ་བར་བཤད་དེ། ད་ནི་མི་ནུས་པས་མདོར་བསྡུས་པས་བཤད་བྱ་བའོ། ། དེ་རྣམས་གསུངས་པ། སྨིན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྣལ་མ་བ་ཐག་གཞོན་ནུ་ལྟ་བུའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསམ་པར་བྱའོ། ། སྙོམས་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྣལ་མའི་དབུས་སུ་འཇོམས་པར་བྱས་ནས་གོམས་པར་བྱའོ། ། དེར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པར་རེག་ཏུ་མི་བཏུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པ་མེད་པ་སྟེ་རང་གིས་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཙོ་མོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆང་འཚོང་མ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ། ། མཚོན་ཆ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བྲི་བ་གསུངས་པ། དུར་ཁྲོད་སོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྨན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་འཆད་པའོ། ། དེའི་རྒྱུ་སྐར་རྒྱལ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་སྨན་ཐམས་ཅད་བླང་བར་བྱ་བ་སྟེ།

Regarding the term "in the lotus," it refers to the supreme lotus of those various channels and so forth, once all the elements have become distinct; it is a plural expression. Thus, the application of this has been explained extensively previously; now, because [the audience] is unable [to follow the full detail], it shall be explained in brief. Regarding those [points], it is said: "the eyebrows," and so forth. In that way, one should contemplate an uninterrupted stream like a fine thread. "Meditative absorption" (samāpatti) means that the winds and consciousness, together with the bodhicitta, are merged within the center of the thread and one should practice that. "That which is born there is not to be touched" means it is without contact; the meaning is that it is the nature of the dharmadhātu, the form of space, which is the essence of wisdom and consciousness. The remainder is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala wheel is taught: "the maṇḍala," and so forth. "The supreme principal lady" is supreme because she destroys all afflictions (kleśa) and secondary afflictions (upakleśa), such as the female liquor-seller. "The weapons" are as before. The rest is easy to understand. Now, the drawing of the yantra wheel is taught: "charcoal from the charnel ground," and so forth. "All medicines" refers to the internal nature. "By the constellations such as Puṣya" means that just as all medicines are to be gathered externally through the application of Puṣya and so forth, [so it is here].

རྒྱུ་སྐར་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྨན་ཁམས་མཉམ་པས་རོ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་བྱའོ། ། རང་གི་སེམས་སྣག་ཚས་བྲི་བར་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པར་བྱ་བ་སྟེ་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུ་བཞི་རྣམས་བསྐོར་ཞིང་བསྐོར་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེའོ། ། སྒོ་བཞི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་དུམ་བུ་བཞི་རྣམས་སུ་ཡི་གེ་རྣམས་མི་སྦྱིན་པའོ། ། ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་གཞན་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐོག་མའི་ཕྲེང་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཉིས་གསུམ་ལྔ་དྲུག་པ་རྣམས་སུ་སྟེ། དུམ་བུ་བཞི་རྣམས་སུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཧའི་ཡི་གེ་གཉིས་པར་རོ། ། སུའི་ཡི་གེ་གསུམ་པར་རོ། ། མྦྷའི་ཡི་གེ་ལྔ་པར་རོ། ། གྲིའི་ཡི་གེ་དྲུག་པར་རོ། ། དེ་ལྟར་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲེང་གཉིས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ་རེའུ་མིག་བདུན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། བརྒྱད་པར་གྲི། དགུ་པར་ཡི་གེ་ཡ་དང་ཡི་གེ་ཧོ་དག་གོ། ། བཅུ་པར་ཡི་གེ་གྲི། ། བཅུ་གཅིག་པར་བྷའི་ཡི་གེ་དང་གའི་ཡི་གེ་དག་གོ། ། བཅུ་གཉིས་པར་སའི་ཡི་གེ་དང་ཡའི་ཡི་གེ་དག་གོ། ། བཅུ་གསུམ་པར་ཡི་གེ་ཝཱན་དང་ཡི་གེ་བའི་དག་གོ། ། བཅུ་བཞི་པར་ཡི་གེ་ཌའོ། ། གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲེང་གསུམ་པ་རྣམས་ལ་སྟེ།

It is also in accordance with the respective constellations. Likewise, the medicinal elements of the internal self should be balanced to apprehend all tastes. To "draw with the ink of one's own mind" means to engage with it, which is the meaning of the phrase "the nature of self-awareness." Thus, the wheel is described: "The wheel before," and so forth. "Mutually paired" refers to the four squares being rotated and revolved. "Vairocana" refers to the syllable OṂ. "The four gates are empty" means that the syllables are not placed in the four sections of the four gates. "The remainder" refers to the other sections. "In the first rows" refers to the second, third, fifth, and sixth; these mantra syllables are to be arranged in the four sections according to the proper sequence. Thus, the syllable HA is in the second, SU in the third, MBHA in the fifth, and GRI in the sixth. Regarding "the second," this refers to the second rows; the syllables are taught in the seven cells according to the sequence: GRI in the eighth, the syllables YA and HO in the ninth, GRI in the tenth, the syllables BHA and GA in the eleventh, the syllables SA and YA in the twelfth, the syllables VĀN and VA in the thirteenth, and the syllable ḌA in the fourteenth. "The third" refers to the third rows.

དབུས་མའི་ལོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་དབུས་མའི་དུམ་བུ་སྟོང་པ་སྟེ་དེའི་ལོགས་གཉིས་དག་ཏུ་གསུམ་གསུམ་རྣམས་སུ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་སྟེ། གསུངས་པ། དེ་ལྟར་བཅོ་ལྔ་པ་ལ་ཡི་གེ་ཕཊ་དོ། ། བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ཡི་གེ་ཧྣ། བཅུ་བདུན་པ་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུྃ། བཅུ་དགུ་པ་ལ་ཡང་ཡི་གེ་ཧཱུྃ། ཉི་ཤུ་པ་ལ་ཡི་གེ་ཧྣ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ལ་ཡི་གེ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲེང་བཞི་པ་རྣམས་སུ་སྟེ། དབུས་མ་ལས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་གསུམ་སྟོང་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྒོའི་ལོགས་སུ་རེ་རེ་སྟོང་པ་སྤངས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལྷོ་དང་བྱང་གི་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་ཡི་གེ་རྣམས་གཉིས་གཉིས་སུ་གསུངས་པ། ། དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པར་ཡི་གེ་ཡ་དང་ཡི་གེ་ན་དག་གོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པར་ཡི་གེ་ཏྱཱ་དང་ཡི་གེ་ར་དག་གོ། ། ལྔ་པའི་ཕྲེང་རྣམས་དགོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་གསུམ་པའི་ཕྲེང་བཞིན་བྱ་བ་སྟེ། འདིའི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ། སུམ་ཅུ་པ་ལ་ཡི་གེ་པ་དང་ཡི་གེ་ཡ་དག་གོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ། སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པར་ཡི་གེ་གྲི། སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པར་ཡི་གེ་སུ་དགོད་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དྲུག་པའི་ཕྲེང་གི་དུམ་བུ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་བདུན་རྣམས་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ལ་ཡི་གེ་ཧྣ། སོ་བདུན་པ་ལ་ཡི་གེ་ཨཱ་དང་ཡི་གེ་ན་དག་གོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དང་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དག་གོ། །

Regarding the phrase "the sides of the middle": this refers to the middle section of the seven segments, which is empty. On both sides of that, three [syllables] each are to be assigned as mantra letters. As it is said: "Thus, on the fifteenth [square] is the letter phaṭ; on the sixteenth, the letter hna; on the seventeenth, the letter hūṃ; on the nineteenth, also the letter hūṃ; on the twentieth, the letter hna; and on the twenty-first, the letter ni is to be assigned." Regarding the phrase "the fourth": this refers to the fourth rows. "All these from the middle" means that in the center of the seven segments, three are empty. Likewise, on the sides of the gates, one empty [square] each is to be omitted. In the two segments of the south and north, the letters are said to be two each. Thus, on the twenty-third [square] are the letters ya and na; on the twenty-seventh, the letters tyā and ra. Regarding the phrase "the fifth rows are to be arranged": this is to be done according to the rows of the third segment. The letters for this are said as follows: on the twenty-ninth is the letter hūṃ; on the thirtieth, the letters pa and ya; on the thirty-first, the letter hūṃ; on the thirty-third, the letter hūṃ; on the thirty-fourth, the letter gri; and on the thirty-fifth, the letter su is to be arranged. Likewise, for the segments of the sixth row, the seven are taught in their proper order. Thus, on the thirty-sixth is the letter hna; on the thirty-seventh, the letters ā and na; and on the thirty-eighth, the letters hūṃ and hūṃ.

སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དང་ཡི་གེ་ཕཊ་དག་གོ། ། བཞི་བཅུ་པར་ཡི་གེ་ཕཊ་དོ། ། བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པར་ཡི་གེ་ཛ་དང་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དག་གོ། ། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པར་ཡི་གེ་ཕའོ། ། བདུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲེང་བདུན་པའི་དུམ་བུ་བདུན་པ་རྣམས་ལ་དབུས་ཀྱི་དུམ་བུ་གཅིག་སྒོར་དོར་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་དྲུག་རྣམས་ཏེ་ལོགས་གཉིས་སུ་གསུམ་གསུམ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། ། བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པར་སྔོན་དུ་ཨོཾ་སྦྱིན་ནོ། ། བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ། བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་དེ་ཉིད་དོ། ། བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པར་ཡི་གེ་མྦྷའོ། ། བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པར་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ངོ་། ། གྲྭ་ལ་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། རོ་ལངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིན་པོ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་འཁོར་ལོ་བདུན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ངེས་སོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས། ། ཆང་འཚོང་མའི་མིང་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པས་ཀྱང་དབྱེ་བའི་ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་རྐང་པ་བརྒྱད་པའི་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། འཁོར་ལོའི་གོ་ཆའི་རྣལ་འབྱོར་མ། ། དོན་ཆེན་མཛད་མར་ཕྱག་འཚལ་ནས། ། དེ་ཡི་ཏིང་འཛིན་བསྒྲུབས་ནས་ནི། །

In the thirty-ninth [verse], there are the syllables HŪṂ and PHAṬ. In the fortieth, the syllable PHAṬ. In the forty-first, the syllables JA and HŪṂ. In the forty-second, the syllable PHAṬ. Regarding the phrase "in the seventh," one should discard the single central segment of the seventh garland of segments. The remaining six—three on each side—should be assigned according to the sequence. The syllables for these are taught: in the forty-third, OṂ is placed first. In the forty-fourth, the syllable HŪṂ. In the forty-fifth, that same syllable HŪṂ. In the forty-seventh, the syllable MBHA. In the forty-eighth, the syllable HŪṂ. At the corners, it is as before. Regarding the term "vetāla," it should be visualized in the form of a great rākṣasa. The remainder is easy to understand. Thus, all the conduct and so forth should again be understood within the seven cakras of the mantra and yantra of Vajravārāhī; the application is certain. From the Ship, a commentary on the Great King of Yoginī Tantras, the Śrī-Ḍākinīsaṃudra: this is the detailed exposition of the ritual characteristics of the yantra for the action of separation, which is of the nature of the eight-line mantra, through the application of the names of the wine-seller and so forth, and through the meditation on the maṇḍala-cakra. This is the explanation of the forty-fourth chapter. Having prostrated to the Yoginī of the Wheel Armor, who performs the great purpose, and having accomplished her meditative absorption, [the following is taught].

ལྐུགས་པའི་ལས་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། སྲིན་པོའི་རྣམ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་དུ། ། སེམས་ནི་ལྐུགས་པ་ཉིད་དུ་བླང་། ། འགྲེལ་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་བྱེད་པ། ། མདོར་བསྡུས་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། ། ད་ནི་འཁོར་ལོའི་གོ་ཆ་མའི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་འཆད་པའོ། ། གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅིངས་པའི་སྦྱོར་བས་ལྐུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ནི་རབ་ཏུ་རྒོལ་བ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདིའི་སྦྱོར་བའི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུངས་པ། འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྐང་པས་དམན་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སོ། ། འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པར་གསུངས་པ། ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཚམས་ཀྱི་སྐད་ཀྱིས་འདི་རྣམས་འདིར་ལྷ་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཐབ་མོ་ཆེན་པོ་ནང་དུ་སོན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བསྣུན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། མིའི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ལ་འཇུག་པས་ན་མིའི་འཇུག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོན་པའི་རོའི་ལུས་ལ་སླར་ཡང་མིའི་ལུས་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ནཱ་རཱ་ཡ་ན་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་ཡུལ་དང་དབང་པོ་རྣམས་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པས་གླེན་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ་དེར་ཐིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །

One should accomplish the actions of the mute. Within the mechanical device of the rākṣasa form, the mind is to be taken as being mute itself. I shall explain in brief this extensive commentary. Now, the explanation of the forty-fifth chapter, the Armor of the Wheel, is spoken. Regarding that, "the wheel" and so forth: "absorption" (samādhi) is the detailed explanation by means of the letters of the name that will be explained. "Clearly" means it shall be explained in the proper sequence with extreme clarity. Thus, through the application of binding the absorption, by means of muteness itself, one brings all these adversaries into a state of equality. In that way, the words of the brief summary of this application are spoken: "the wheel" and so forth, by means of two verses lacking a quarter-line. The detailed explanation of this is spoken: "gods and asuras" and so forth. In the language of the intermediate directions, "gods" here refers to the eyes and so forth; "asuras" refers to form and so forth. These are those struck by the mind that has entered into the great battle. "Human engagement" means that because it engages with humans, it is human engagement; it causes consciousness to arise again in the human body and so forth within the body of a corpse into which consciousness has entered—this is the meaning to be expressed as "Nārāyaṇa." Furthermore, because the objects and the sense faculties have become mute, they abide in a state of stupidity, due to having dissolved into that.

གང་གིས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། འཁོར་ལོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་པ་ནི་ཙའི་ཡི་གེ་དང་ཀྲའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་འདིར་འཁོར་ལོའི་སྒྲས་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེས་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཆེན་པོ་སྟེ་རང་གི་སེམས་པར་སྣང་ལ་བལྟས་པས་གཡོ་བའི་སེམས་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཙའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྲའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་གནོན་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གནོན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཐིམ་པ་རྣམས་ཏེ། གཉིས་པོ་དེ་ལ་བལྟས་པས་འགྱུར་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཙའི་ཡི་གེས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འཛིན་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སུ་འཛིན་པས་རྨའི་ཡི་གེ་སྟེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨའི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཨིའི་ཡི་གེས་ཏེ་ཨི་མིའི་རྐྱེན་གྱི་ཎིའི་ཡི་གེའི་ཡང་དོན་ཏོ། ། ཨི་ཎི་ནི་རྒྱུད་འདིས་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བཤད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཧའི་ཡི་གེ་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་ཞེན་པས་སྟོན་གྱི་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ཉི་མ་གུང་གི་ནམ་མཁའི་རྣམ་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དེ་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སོན་པར་བལྟས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིའི་སྦྱོར་བའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ།

By what means? It is said: "By the absorption of the wheel." Thus, the explanation by means of two syllables refers to the syllable ca and the syllable kra. Here, the term "wheel" refers to the collection of absorptions such as withdrawal (pratyāhāra) and so forth. By means of that, at that time, one looks at the great form appearing as one's own mind, which is called "binding the moving mind." This is the meaning of the syllable ca, as explained previously through absorption. Likewise, "suppressing" is the meaning of the syllable kra; it is "suppressing" or "thoroughly suppressing." "The phenomena of consciousness" refers to those abiding in the sense faculties such as the eyes; thus, they are those that dissolve into the center of form. By looking at those two, there is a transformation, which is the distinction. In that way, the syllable ca apprehends consciousness. Similarly, apprehending it as a phenomenon is the syllable ma. "This" refers to the root of the syllable ma, which is the syllable i; it is also the meaning of the syllable ṇi in the suffix imi. Iṇi is explained in this tantra as withdrawal and so forth, by way of the characteristic of the dharma-mudrā. The syllable ha has the meaning of "because," as in "because of being attached to space." By looking at the stream of mind—which has the aspect of the autumnal, stainless sky, like the sky at midday—having reached the non-duality of wisdom and the objects of knowledge, this is the certainty. "In that way," and so forth, refers to the collection of activities for this application.

སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པས་ཇི་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་སྟེ། ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དེའི་རྒྱུར་གཟུགས་བསྒོམ་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་བྱའོ། ། སྦས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་དུ་མེད་པར་རོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། ། ནམ་མཁའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། ། ཤིན་ཏུ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། ནམ་མཁའ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཡོད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལྔ་རྣམས་སྙིང་གར་རྩ་ལྔ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ནམ་མཁར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་རི་མ་མཐོང་གི་བར་དུ་སྟེ། འདི་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྩ་ནམ་མཁའ་དབུས་མི་མཐོང་སྟེ་སྲོག་གི་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བས་ཁ་སྟེང་དུ་བལྟས་པར་འབབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཤི་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའི་རྣམ་པར་སོང་བ་ནའོ། ། དེ་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་འཐབ་པ་སྟེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་འོད་གསལ་བའོ། ། ཅི་ཡང་དགའ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་འདྲེས་པ་དེ་སྲིད་པའི་བདེ་བས་བསྒོམ་པ་བརྟགས་པའི་མིང་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་པས་གང་གིས་སྐྱེས་འགྲོ་ཐམས་ཅད་རྐང་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །

Regarding the phrase "practicing the conduct of the past," this is a summary of what was previously explained. The "pith instructions of all the chapters" refers to the meditation on form as the cause of the mudrā of the application of action, which is the pith instruction for all these chapters. Regarding the phrase "all in sequence" and so forth, one should perform the explanations exactly as they are. "Hidden" means that it is inconceivable. By practicing in that way, the five aggregates also become the five spaces. As it is said: "Space" is Vairocana; "non-space" is Akṣobhya; "great space" is Ratnasambhava; "supreme space" is Amitābha; and "non-non-space" is Amoghasiddhi. Thus, the five spaces are the five channels at the heart. In order to make these clearly manifest as space, one should practice until the mountain is seen. This means that by the nature of Akṣobhya, the central channel of space is not seen; through the complete application of the vital breath, it flows with the mouth facing upward. Those who have died will see it when it has gone into the form of space. "Until then" means at that time, it is the unceasing luminosity. Whatever joy arises from the bliss mixed with conceptual thought, that is the bliss of existence. Through the meditation on the name "examined," wisdom is mixed, and by that, all beings—bipeds and so forth—arise from their habitual tendencies.

དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་བརྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བའི་གཟུགས་སུ་ལེན་པས་འདིའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་དང་དེར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་དེར་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གཟུགས་དེ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ལྐུགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ་རང་གི་སེམས་བཅིངས་པའོ། ། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བའོ། ། འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཏེ། དགྲ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའམ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འབིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལའམ། ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ཡུལ་ལ་འབིགས་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལྐུགས་པར་འགྲོ་སྟེ། བལྟས་པས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རིག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་བྱས་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཀྱང་ལྐུགས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཅི་སླར་ཡང་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་འགྲོ་ཕྲ་མོ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་གང་གི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཅན་དེ་རྣམས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Therefore, that non-substantial wisdom (jñāna)—which is the luminous aspect of form that is not non-existent—is called the "bliss of all that is stable and moving." By assuming the form of bliss, this consciousness and wisdom, which abide on the path, become the nature of the forms of all sentient beings throughout the trichiliocosm; this is the intended meaning. Those forms abide in the manner of mute wisdom, which is the binding of one's own mind. Regarding the phrase "mudrā" and so forth, it refers to the attainment of Mahāmudrā. "By this" refers to the wisdom of Mahāmudrā. "Like an enemy" refers to the eyes and so forth, or the body and so forth of conceptualization. Therefore, "piercing all" means piercing form, objects, and so forth, or because it is the very piercer of the body and its objects. Through these, one becomes mute; the meaning is that by looking and so forth, one follows after the very conceptualization of all objects and so forth, without even the slightest awareness. By doing this, even Vajradhara becomes mute. Furthermore, by mere recollection, even the subtle beings, the non-Buddhists (tīrthika), and so forth—those who harm the teaching—[are affected]. When those non-Buddhists assert Īśvara and so forth to be the creator, that very point is stated: "The creator," and so forth.

ཐམས་ཅད་རིག་པ་བྱེད་པོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་ན་དང་ལས་གང་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རིག་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་བྱེད་པ་པོ་བྱེད་དེའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་འདིར་བྱེད་པར་སྨྲ་བ་གྲུབ་བོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྐུགས་པའི་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ལུང་གི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གསུངས་པ། ཡིད་བཟང་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསེར་གླིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྩའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིམ་པས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྲའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། སྟེང་དུ་འབབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། འདྲེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྨིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཡིད་བཟང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ལན་འཆད་པའོ། ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བར་གྱུར་པས་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཡིད་བཟང་མ་གང་ཟག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཟད་པས་ཀྱང་བསམ་དུ་མེད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རིག་པ་གང་གི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་རང་གི་ལས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ་དགེ་བའམ་དགེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

Regarding the statement, "All-knowing is the agent," in brief, whatever actions are performed, all of those are known by that [agent]. Because it performs those actions, it is called "possessing form." Therefore, it is not without an agent, nor does it arise from being devoid of agency; thus, the doctrine of agency is established here. Furthermore, those [actions] are performed by those mute actions. Likewise, the Blessed One gave an answer endowed with scriptural reasoning, beginning with "The one of noble mind" (Sumati), according to the letters of Suvarṇadvīpa. The meaning of the letter ṭa is the conduct previously explained, beginning with "this" and so forth. Likewise, the meaning of the letter kra is "all" and so forth in sequence. The meaning of the letter va is "flowing upward" and so forth. The meaning of the letter bha is "mixed" and so forth. The meaning of the letter ni is "taking" and so forth. Thus, "the one of noble mind" (Sumati) is the explanation of the answer through the meaning of the letter su. In that way, because it has become the activity of the agent and the actions, it is unchanging. If one asks how it is unchanging, it is said: "The person of noble mind" (Sumati-pudgala). Because it is the characteristic of selflessness and is exhausted in a single moment, it is inconceivable; thus, in all things, it becomes the form of the selflessness of the person. In that way, when knowledge is established as one's own action at that time—whether virtuous or non-virtuous—it is not the agent of these actions.

དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་མན་ངག་སྟེ་སངས་རྒྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བའི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། འདི་བྱས་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་གྱིས་བརྗོད་པ་ཙམ་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐོང་བས་ཏེ་སླར་ཡང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ལ་ཡོད་དོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྞ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་འཆད་པས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བའོ། ། དེ་འདི་ཐོག་མ་སྤྱི་གཙུག་རྐང་མཐའ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྐང་པའི་མཐེ་བོའི་བར་དུ་སྟེ་དེ་ལ་ལངས་པ་བསྲུབ་ཅིང་སྲུབས་པ་ནི་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གཉིས་ཏེ་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་བྱས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་བྱས་པས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་རྒྱས་གདབ་ཅིང་། ། རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱས་གདབ། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་དག་གིས། ། འདོད་པའི་དགོས་པ་འགྲོ་བའོ། ། སཱ་ལི་ལས་ནི་སཱ་ལི་སྐྱེས། ། སླར་ཡང་དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་འབྱུང་། ། དག་པའི་ཤེལ་ལྟ་བུ་ལས་ནི། །

Therefore, by means of the meaning of the syllable va and so forth, the term "Vajrayāna" refers to the pith instructions associated with abiding in that Great Vehicle of Mantra. It is that which causes the yogis of the Buddha to desire and attain the wisdom that is the very nature of phenomena, which are by nature selfless. Because this has been performed, it is said "by mere expression" and so forth; even a mere expression, in its summarized meaning, would not exist. Since the application is seen, what further action and so forth could there be? If one asks from where all the treatises of the Mahāyoga and so forth, as well as all things, arise, it is said: "Arising from that," and so forth. The syllable raṃ explains its meaning as the non-existence of other entities, from which the Mahāyoga and so forth emerge. This is called "from the crown of the head to the tips of the feet," meaning from the big toe of the foot upward. The "arising" therein is the churning and rubbing of the two, the life-force (prāṇa) and the downward-clearing wind (apāna), by means of the navel region. By performing the application in that way, the application arises; it is explained through the relationship of cause and effect. That very point is stated: "The effect is sealed by the cause, and the cause is sealed by the effect. Through both cause and effect, the desired purpose is accomplished. From sāli comes sāli; again, it arises in that same way. From that which is like a pure crystal..."

ལུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟར་སཱ་ལུའི་ལོ་ཏོག་སོགས། ། དེ་ཡི་ཞིང་ལ་གདབ་བྱ་སྟེ། ། དེ་བཞིན་ལུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི། ། ཁམས་པས་རྣལ་འབྱོར་སོགས་སུ་གདབ། ། དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་དེར་སྐྱེ་སྟེ། ། སླར་ཡང་དེ་ཡིས་དེ་ཉིད་སྐྱེ། ། སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བར་གོམས་པ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་སོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། འོ་ན་ངན་པའི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་ཐམས་ཅད་ངན་པ་ལ་སོགས་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྫས་སྐྱེས་པ་འགལ་ལོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནི། ། རྟག་ཏུ་ནད་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། གང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱི་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དང་། ཐམས་ཅད་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་སམ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཟུགས་རྣམས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐབས་ཙམ་དུ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་བྱང་ཆུབ་སྐྱེད་པ་པོ་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། འོད་སྲུངས་བུ་རམ་གྱི་ཞིང་ངམ་སཱ་ལུའི་ཞིང་དུ་ལུད་དང་ལྗན་ལྗིན་གྱིས་དགོས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ཀྱིས་དགོས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ལུས་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་རྣམས་སུ། ། ཐམས་ཅད་དེ་ཕྱིར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །

Because the elements of the body arise. Just as rice crops and the like are sown in their fields, likewise, the yogi and others should sow the elements of the body. Through that, everything is produced therein; again, by that, that very thing is produced. Through the habituation of being produced again and again, all the buddhas and so forth will arise. Now, one might object: "It is contradictory that from the inferior elements of the body, various substances such as the inferior and so forth are produced. Since the five aggregates and so forth are 'always afflicted' according to the words [of the scriptures], how then can all the virtues such as the buddhas arise? By what means would the stream of cyclic existence be severed?" To dispel such doubts of others, it is said: "What you say is true; however, all the former buddhas, up to and including Śākyamuni, or those of the past and future, have attained buddhahood by grasping the substance of the body. Because the forms of the seeds of awakening are pure, the elements of the body are merely the means for generating awakening." As it has also been said: "Kāśyapa, just as manure and filth are used for the sake of a field of sugarcane or a field of rice, likewise, the afflictions, aggregates, and elements of the bodhisattvas are used for the sake [of awakening]." And as it has also been said: "In bodies that are without arising, nothing at all will therefore arise."

དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་མིང་མེད་ཉིད། ། མྱ་ངན་འདས་པ་ཅི་ལས་འབྱུང་། ། ཐམས་ཅད་ཆད་པའི་སྟོང་པ་ནི། ། འབྲུ་ཡི་བདག་པོའི་འདོད་པར་འགྲོ། ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས། ། མངོན་སུམ་དུ་ནི་ཡོད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོད་པས་ན། ། མྱ་ངན་འདས་པར་དེ་བརྗོད་དོ། ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་སྐྱེས་འགྱུར། ། འཁོར་བའི་དངོས་གཞན་རྣམས་ཡོད་མིན། ། དེ་ཡིས་མྱ་ངན་འདས་ཆོས་ཀྱང་། ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་སོགས་བསྒོམ་པ། ། དེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་སྐུ། ། བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་ཡིས་སྐྱེས་འགྱུར་ཏེ། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་གཞན་གང་ནས་ཀྱང་། ། སངས་རྒྱས་ཐོབ་བྱ་གཞན་མེད་དོ། ། སེམས་འདི་རང་གིས་སངས་རྒྱས་སུ། ། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ལས་ཐོབ་པར་བྱ། ། ལུས་ནི་སྤྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི། ། ཐབས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། ། སྐྱེ་ཞིང་ཡང་ནི་འགག་གྱུར་ཏེ། ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཞིན། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཀུན་འགྲོ་སྟེ། ། བདག་དང་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའང་མེད། ། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་བདག། སྒྱུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་བྱས། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་སྐུ་བསྲུབ་པ་དང་སྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བསྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་གསུངས་པ། རྣམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་ལོ། ། རྣམ་པ་གཉིས་པོའི་འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་གསུངས་པ། གཞུའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞུའི་སྦྱོར་བས་ནི་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱ་གཉིས་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྦྱོར་བ་སྟེ།

Thus, if saṃsāra itself does not exist, from what could nirvāṇa arise? A void in which everything is annihilated is the position of the followers of the Lord of Grain (the Cārvākas). Buddhas and all other living beings exist in direct perception. Therefore, because saṃsāra exists, nirvāṇa is spoken of. It arises from the forms of the body; there are no other entities of saṃsāra. By means of that, the phenomena of nirvāṇa are also meditated upon by the Mahāyoga and others. Through that, the Buddha-nature body is born from the cause of awakening. There is no other Buddha to be attained from any other world-system. This very mind is to be attained as the Buddha from the elements of the body. The body, characterized by emanation, relies merely upon skillful means. It arises and then ceases, just like dependent origination. All is the nature of the all-pervading self; there is no self and no manifold arising. "The self, whose nature is the form of an illusion, has created the illusion by means of illusion itself." Thus it is said. In this way, regarding the generation and production arising from the churning of the upper and lower [wheels], it is said: "The two-fold," and so forth. By the literal meaning of the words, "the two-fold" refers to the life-force and the downward-clearing winds. Regarding the application of these two, it is said: "by the application of the bow." By the application of the bow, the lalanā and rasanā are moved; thus, it is the inverted application.

སྲོག་འོག་ཏུ་འགུག་ཅིང་ཐུར་སེལ་གྱེན་དུ་དྲང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནུས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྲོག་ནི་གཞུའི་དབྱུག་པའོ། ། ཐུར་སེལ་ནི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་དབུས་ཀྱི་མདའ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་མདར་འགྱུར་རོ། ། འདིས་སྔགས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ནི་གཡོ་བའི་སྦྱོར་བས་རྩ་གསུམ་མནན་པས་གཏུམ་མོ་རབ་ཏུ་འབར་བ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་སྒྲས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་འོང་བ་སྟེ། དེར་སྐྱེས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དེ་མཚོན་བྱར་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་མཚོན་བྱར་གང་མཚོན་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དེ་མཚོན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཟུགས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ནང་དུ་ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་པད་སྣལ་ལྟ་བུའི་སྐུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྐང་པའི་མཐའ་ནས་མགོ་བོར་གང་ཞིག་རྒྱུད་དེའི་དབུས་སུ་མདའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེའི་མཐའི་བཞིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཕྱིན་ནས་སོ། ། དེ་ཡི་དུས་སུ་མཐོང་བ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སྲོག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་སྟེ་སྲོག་ཆགས་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་འདི་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་བ་སྟེ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ།

The life-force is drawn downward and the downward-clearing wind is drawn upward, as much as possible. In that way, the life-force is the bow-staff and the downward-clearing wind is called the "tantra" (channel); the arrow between them becomes the avadhūtī arrow. By this, what is called "born of mantra" is the mind, which, through the application of movement, suppresses the three channels so that the caṇḍālī blazes intensely. By the sound of "mantra," the bodhicitta arrives; the coemergent joy born therein is to be shown as the object of illustration. Regarding the phrase "that which is to be illustrated by what is thus illustrated," it means that the supreme non-dual is to be illustrated. As long as it becomes the illustrator, it is the meaning of the supreme non-dual form of the mental element subsiding within. Where it subsides is stated: "the lotus," and so forth. By the meaning of the letter ba, it is like a lotus-fiber thread; from the soles of the feet to the head, that which flows through the center of the body, by the force of the arrow, reaches the four extremities, and the yogi’s mind arrives at the nature of supreme non-duality. At that time, "it is not seen," and so forth—this is explained as how it comes to abide. "Sentient being" (prāṇin) means one endowed with life-force; the sentient being is the nature of one's own mind. Even externally, this occurs through mere intention; there is no doubt about this, and it is not to be done otherwise—this is the certainty. Now, the meditation on the maṇḍala wheel is taught:

བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟོགས་སླའོ། ། ད་ནི་སྲིན་པོའི་རྣམ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གསུངས་པ། འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་བྲི་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟའི་ཆོ་གས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་ཐོག་མར་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། པ་ཡ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་པ་དང་ཡི་གེ་ཡ་དག་གོ། ། ཀ་ར་ཀ་ར་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཀ་ར་ཀ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཕྲེང་བའི་སྔགས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ལྐུགས་པར་བཅིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། ཉུང་ངུ་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱི་བའི་སྟེང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱ་སྟེ། བ་ལང་གི་རྨིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཤི་བའི་རྨིག་པར་རོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲོག་འཆད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡི་གེའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དུས་སུ་དབུ་མར་རྣམ་པར་ཐིམ་པར་བྱ་བའོ། ། སྲིན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱི་ལའམ་རྔ་མོའོ། ། ཡང་ན་མངོན་སུམ་དུ་སྲིན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་སྤྱོད་དོ། ། སླར་ཡང་མ་བཤད་ཀྱང་འདིར་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ།

The section beginning with "meditate" and ending with "should be accomplished" is easy to understand. Now, the yantra in the form of a rākṣasa is taught, beginning with the words "yantra" and so forth. "Of the former" refers to that which consists of forty-nine segments, which is to be written according to the ritual procedure. "In that way, at the beginning" refers to the first segment; therein, Vairocana is the syllable OṂ. "Pa ya" refers to the syllables Pa and Ya. "Kara kara" and so forth means that these are inserted into the garland mantra of the Blessed One, the glorious Heruka, beginning with "kara kara." Thus, "binding the mute" refers to the concise yantra-cakra according to the logic previously explained. Having understood it as a brief summary, all of that should be performed "on the back of a rat" and so forth. "Ox hoof" refers to the hoof of a dead ox. In that way, once again, having placed it within the internal self, inside one's own avadhūtī, it should be made to dissolve into the central channel at the time of the wisdom maṇḍala by means of the yantra of syllables that sever all life-force. "Rākṣasa" refers to a cat or a camel; alternatively, the actual rākṣasa is employed. Furthermore, although not explicitly stated, the definition of the mindfulness factor of awakening is explained here.

གང་གི་ཚེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མན་ངག་གི་ཆོ་གས་རོ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་དག་ཏུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་སོ། ། འོན་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནམ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་ལྐུགས་པ་བཞིན་དུ་གནས། ། རྣམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། ། ཆོས་ཀུན་གནས་ལ་ཕྱིན་ནས་ནི། ། དྲན་བྱང་ཡན་ལག་སྐུ་གསུམ་སྐྱེས། ། དྲན་བྱང་ཡན་ལག་ལམ་འགྲོ་བ། ། རྗེས་སུ་བརྗོད་མེད་ཆོས་སུ་འགྱུར། ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ། ། སད་པ་ན་ཡང་ཐོབ་པ་མེད། ། གཉིད་ལོག་སད་པ་ཉིད་དག་ཏུ། ། མཚོན་ཏེ་གང་ཞིག་མཚོན་པ་མེད། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དེ་འདྲར་འགྲོ། ། ལྐུགས་པའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ། ཞེས་སོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་འཁོར་ལོ་བརྒྱད་པར་མདོར་བསྟན་ནས་ཞེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས། འཁོར་ལོའི་གོ་ཆ་མའི་མིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ལྐུགས་པར་བྱ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་མན་ངག་གི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་དང་།

At the time when, through the ritual of the pith instructions previously explained, one abides in the very state of the corpse, [one abides] in the phenomena of primordial wisdom (jñāna) and consciousness (vijñāna). Likewise, one thoroughly discerns all phenomena. This occurs by entering into that [state]. However, it is called the "correct expression of its nature," which is the factor of awakening of correct mindfulness (samyak-smṛti-saṃbodhyaṅga), meaning it is like the saṃbhogakāya, or it is what the Buddhas manifest directly. Likewise, it is said: "Primordial wisdom abides like a mute; Consciousness itself is also like that. Having reached the abode of all phenomena, Mindfulness and the factors of awakening arise as the three bodies (kāya). The path that proceeds through the factors of mindfulness Becomes the inexpressible dharma. Just as what is seen in a dream Is not obtained upon waking, Between sleep and waking, There is nothing that is indicated or an indicator. The Buddhas proceed in such a way, Having the nature of the form of a mute." The rest is easy to understand. However, it should be understood that in this way, everything is briefly shown in the Vajravārāhī Yantra, the Mantra, and the Eight Cakras. This is the certainty. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras: the characteristics of the ritual of the application of various pith instructions and the application of the syllables of the name of Cakravarmiṇī, and so forth, for the purpose of making [the mind] mute.

དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་སྲིན་པོའི་རྣམ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཞི་བའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཅན་མའི། ། ཤིན་དཔའ་རྣལ་འབྱོར་མ་ལ་འདུད། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་སྟེར་བའི་ལྷ་མོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ། ། དེ་ལས་མཆོག་གྱུར་སྲིད་གསུམ་མེད། ། རང་བདག་གིས་ལས་རྟོགས་བྱེད་མའི། ། ཚིག་རྣམས་ཇི་ལྟའི་དོན་གྱིས་ནི། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་ཡང་དག་བཤད། ། ད་ནི་ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོའི་ཞི་བ་བསྒྲུབ་པའི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་ལས་ཀྱི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་རྣམས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོའི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བྱའོ། ། ནཱ་ག་ར་ར་ཡོངས་སུ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནཱ་ག་རའི་ཡི་གེ་ལ་གནས་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་བྱའོ། ། ལྷ་ཡི་འཁོར་ལོ་སྟོབས་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་སྟེ། འདིར་ལྷའི་སྒྲ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཀྱིས་ཤ་བ་ལ་འཆད་དོ། ། དེས་ཞི་བ་སྟེ་ཞི་བའི་གཟུགས་ཉིད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གསུངས་པ།

Likewise, this is the explanation of the forty-fifth chapter, which extensively teaches the meditation on the maṇḍala-cakra and the ritual of the rākṣasa-mechanism. I bow to the Yoginī, the most heroic, who possesses a form of peaceful aspect. To the goddess who bestows buddhahood itself, the reality of all sentient beings—there is nothing superior to her in the three realms. I shall correctly explain the commentary on her words, which cause one to realize the actions of one’s own self, according to their literal meaning. Now, the forty-sixth chapter, which extensively explains the accomplishment of the peaceful [rite] of the Most Heroic One (Suvīrā), will be explained. Regarding that, it is said: "Then, of the Most Heroic One," and so forth. The phrase "the clarification of the peaceful activity" is connected to the statement that the application of the syllables of the names of Suvīrā and the others, which are to be explained, shall be taught. Through those [syllables], the application of the syllables of Suvīrā is to be performed. "Abiding in the syllable of Nāgara" means abiding in the syllable of Nāgara. Likewise, its application is to be performed through the branch of awakening of equanimity. "The powerful wheel of the deity" refers to the wheel of the deity to be explained; here, the word "deity" (deva) is explained as "śava" (corpse) according to the language of sandhi. Through that, the peaceful [rite] is to be accomplished because it is the very form of peace. Thus, it is taught where it is to be accomplished:

དཔྲལ་བའི་གནས་སུ་སྟེ་དཔྲལ་བའི་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བར་ལྷ་མོ་ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱ་བའོ། ། དེ་རྣམས་སྐྱེ་འགྲོའི་བདག་པོ་སྟེ་སླར་ཡང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། བདེ་བས་གང་བའི་རྩ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་བདེ་བས་གང་བར་འགྱུར་རོ། ། དབང་པོ་གཉིས་ནི་འདུས་པ་ལས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་དང་སྟེང་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པས་སོ། ། ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་མ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གོམས་པའི་འཕོ་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། ། གཡོ་བ་མེད་པས་འདིར་ས་བོན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་མི་གཡོ་བ་སྟེ། ཧིའི་ཡི་གེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། བཅུ་གཉིས་མཐའ་རུ་མི་བསྐྱོད་པས། ། ཞེས་པ་སྟེ། དཔྲལ་བའི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ཐིག་ལེ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་འཕོ་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་པིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འཐོབ་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སུས་འཐོབ་པ་གསུངས་པ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁམས་དང་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

At the location of the forehead—that is, in the center of the forehead at the navel—one should meditate on the goddess Suvīrā in the form of the maṇḍala wheel to be explained; this means one should abide in that state. These are the lords of living beings, and they are further described by the meaning of the syllables. Regarding the phrase "bliss" and so forth: by the meaning of the syllable su, the "great channel filled with bliss" means that it becomes filled with the bliss of the bodhicitta together with the central channel. "From the union of the two organs" means by the complete gathering of the lower and upper. Alternatively, it is through the yoga of non-transference, which is the continuous cultivation of the external consort. "The seed is unmoving here" means that here, between the vajra and the padma, the seed of the mind is unmoving. The syllable hi has the sense of "because," as in "because it is unmoving at the end of the twelve." This means that for the sake of holding the drop at the center of the forehead navel, the two drops are held through the yoga of non-transference. By this, through the meaning of the syllable pi in the phrase "free from" and so forth, one attains freedom from desire, which is called non-dual wisdom. Who attains this? It is said: "Indra and so forth." This means that through the elements, aggregates, sense bases, objects, and so on, there is the state of freedom from desire; the meaning is that one will attain nirvāṇa without remainder of the aggregates.

དེ་ལྟར་མཉམ་པའི་བདེ་བ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོས་འགྲུབ་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། འདི་བྱས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བར་དོགས་པ་ཅིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། སྐྱེས་བུ་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོའི་དོན་གྱིས་ཕ་རོལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་མུན་པ་དང་། དྲི་མ་ལ་སོགས་པའི་རྙོག་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་རྣལ་འབྱོར་པས་འཐོབ་པའོ། ། དགའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སྤྲོ་བས་རྩེ་བར་གྱུར་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སྐྱེས་བུའི་སྒྲ་ཡང་འོད་གསལ་བ་སྟེ་དགའ་བ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དངོས་པོས་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཅི་ལ་ལས་ཡང་དེ་དག་ཏུ་བལྟས་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ནའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་དེ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་ནའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་ལས་གཞན་མེད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བའི་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།

Thus, it is said that the bliss of equality is accomplished through the Great Yoga and not by any other means; this is indeed so. Regarding the statement that by practicing this, what will become of the yogis' apprehension of saṃsāra, it is taught through the meaning of the letter ra in the phrase "desire" (rāga) and so forth. "Non-dual person" (advayapuruṣa) refers to the Great Being who, through the meaning of the letter ma, attains the state beyond sorrow (nirvāṇa) that is free from the turbidity of desire, hatred, delusion, and stains. "Through joy" (prītyā) means that by sporting with the enthusiasm of the conventional truth, it is explained in that way. The term "person" (puruṣa) also refers to the Clear Light (ābhāsvara), and "joy" (prīti) refers to the natural phenomena; the intended meaning is that these two are the supreme non-dual entity. Thus, it is taught that by viewing all those phenomena such as desire and so forth as being within that [state], one becomes completely free from them, through the meaning of the letter na in the phrase "non-existent" (na asti) and so forth. That very [state] is first established through the meaning of the letter na, for there is nothing other than the three vehicles. This means that those who hold views on the doctrines of outsiders, which are devoid of the Hearer (śrāvaka), Solitary Realizer (pratyekabuddha), and Great Vehicle (mahāyāna) vehicles, are at all times impaired by desire and the like. Therefore, those who hold views on the doctrines of the three vehicles are always instructed through the activities of hearing, reflection, and so forth.

འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ལྷག་པར་རྟོགས་པས་ཀྱང་དེའི་གཟུགས་ཉིད་པས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བྱའོ། ། དོན་དམ་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡང་གསུངས་པ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གནས་དང་གནས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་གཟུགས་སོ། ། གཉིད་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བཅིངས་པའི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་དོན་དམ་པ་སྒོམ་པ་མི་འདོར་རོ། ། དེ་ལྟར་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ན་མི་འདོར་བ་སྟེ་དེས་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་བྱས་པའོ། ། འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་སྒྲུབ་པས་སྤངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་སྒྲུབ་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡན་ལག་གང་གསུངས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མི་གོས་པ་དེ་གསུངས་པ། དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། མི་གོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་རྩེ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་མི་བྱེད་པའོ། ། པདྨའི་འདབ་མ་ལ་ཆུ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དོན་ཡོད་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཡོད་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དངོས་གྲུབ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་མཐོང་བས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། ། སྣ་ཚོགས་པའི་དམྱལ་བ་དང་ཕག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ།

Even the defects such as desire and so forth, through the superior realization of the ultimate, are themselves the very form [of that realization]; therefore, all the branches of the three vehicles and so forth should be practiced. Regarding the branches of the ultimate's own characteristic, it is also said: "The one who goes," and so forth. This is by way of the meaning of the letter ga. "The one who goes" refers to the yogi who goes and comes from place to place; that too is the ultimate form. "Sleeping" means that even in a dream while bound by sleep, one does not abandon the meditation on the ultimate. Thus, while performing all actions such as eating and so forth, one does not abandon it; this is why the plural form is used. However, regarding the phrase "abandoned by the yogic practice," it does not mean that one should practice only the yogic practice in isolation; rather, the intention is that one should perform all those branches taught in the three vehicles and so forth. It is taught that the yogi is unstained by either of these two, beginning with the word "joy" (ra). This is by way of the meaning of the letter ra. "Unstained" means not being made impure by defects such as joy, play, and so forth, just as water does not stain a lotus petal. This is explained accordingly by the phrase "therefore," and so forth. "By seeing the meaningful" means that by seeing the meaningful—the result, the accomplishment, and nirvāṇa—the sufferings of saṃsāra will be pacified. One will not enter into the various hells or the birthplaces of pigs and so forth. The meaning of "with whom," and so forth, is easy to understand.

། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྒོམ་པ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དབུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དུམ་བུ་བཞི་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ས་བོན་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་བཞི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེར་གྲྭ་རྣམས་སུ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ངོ་། ། ལྷག་མ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྲི་བར་བྱའོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་འཁོར་ལོ་རྣམས་སམ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་རྣམས་སོ། ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པ་སྟེ་རྩའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་སྣའི་དབུགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་བརྟན་པའི་སྦྱོར་བས་འགྲུབ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐིག་ལེའི་སྒྲའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་འབབ་པ་དེའི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་སླར་ཡང་དེའི་ནང་དུ་ཐིམ་ནས་འགྲོའོ། ། དེས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེའི་དུས་སུ། རླུང་གི་གནས་ལུགས་བརྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་སྤངས་པ་གང་གི་ཚེ་དེའི་ཚེ་ལས་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བས་སོ། ། ཞི་བའི་གཟུགས་ཉིད་པས་འདིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །

Now, the meditation on the maṇḍala-cakra is taught: "The assembly of yoginīs," and so forth; all of this is easy to understand. Now, for the sake of the meaning of the fourth yantra-cakra, it is taught: "Forty-nine," and so forth. Thus, in the four outer segments of the center, the four seed-syllables of Vairocana—namely, the four syllables of OṂ—should be written in the cardinal directions. In the corners there, the syllable HŪṂ is placed. The remaining [syllables] should be written according to the [prescribed] order. "All" refers to all the yantras, mantras, and cakras, or the various activities. "One should know the conduct" refers to the previously explained sequence: the conduct of the channels is accomplished through the stable application indicated by the breath of the left and right nostrils. Therefore, "at the time of the sound of the drop" means that the maṇḍala flows into the avadhūtī, and one enters within it; it is the movement of the bodhicitta-drop. Furthermore, having dissolved back into that, it moves. At that time, from that sound, the wisdom whose nature is the non-conceptual aspect of great bliss arises. "By stabilizing the natural state of the winds" means that when the coming and going of the vital breath (prāṇa) is abandoned, at that time all activities are to be performed, because they arise from wisdom. Since it is the very form of peace, through this one enters into nirvāṇa.

དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དེ་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་དགུ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་མིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་དེའི་བསྐྱེད་པ་དང་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཞི་བའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོའི་དང་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོའི་སྔགས་རྣམས་སུ་ལྷའི་གདོང་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དགོངས་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སྲུང་བའི་དོན་ཀུན་མཛད་པ་མོ། ། སྟོབས་ཆེན་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། སྣ་ཚོགས་མན་ངག་ཏུ་གནས་མ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སྟོབས་མིང་ཅན་མ། ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པས་འཇིག་རྟེན་དུ། ། དེ་རྣམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྲུང་བའི། ། བརྩེ་བས་བདག་གིས་དེའི་འགྲེལ་པ། ། རབ་ཏུ་རྟོགས་བྱེད་བཤད་པར་བྱ། ། ད་ནི་སྲུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་སྟོབས་ཆེན་མའི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དྲིས་པ་དང་།

Therefore, the passage beginning with "of the buddhas" and so forth explains it in that very way; all the remainder is easy to understand. Likewise, everything should be understood within the ninth yantra, mantra, and cakras of Vajravārāhī. From the Ship, a commentary on the Great King of Yoginī Tantras, the Śrī-Ḍākinīsamudra: this is the explanation of the forty-sixth chapter, titled "The Detailed Teaching on the Characteristics of the Ritual Procedures for the Intentional Establishment of Buddhahood by Practitioners, to be Accomplished by the One Named Devamukha, through the Generation Stage of the Extremely Heroic Yoginī, the Application of the Ritual for Pacifying Actions of the Outer and Inner Nature, the Meditation on the Maṇḍala Cakra, and the Yantras and Mantras of the King of Subjugators." Having prostrated to the One of Great Power who performs all acts of protection, the Yoginī named Power who abides in various pith instructions, I shall explain her commentary to facilitate thorough understanding, so that through that very reality, they may protect the world with compassion. Now, the explanation of the forty-seventh chapter, "The One of Great Power Abiding in the Great Action of All Protections," is spoken, beginning with "Then the Goddess" and so forth; with a single verse, Vajravārāhī questioned the Bhagavān.

དེའི་ལན་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ལན་གསུངས་པ། སྟོབས་ཆེན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་པའོ། ། དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། མ་མོའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྟོབས་ཆེན་མའི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། དེའི་མའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། མ་མོའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་ཇི་ལྟ་བའམ། རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བསྒོམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུའོ། ། གྲོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་འདིར་ཏེ་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དཔའ་བོའི་གཙོ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱའོ། ། གང་དེ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་རིགས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་དངོས་པོ་གང་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ། དེས་དེའི་གཟུགས་ལྷའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ། ། འདིའི་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། ། ཧའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ཧཱ་ཧི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པའི་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱ་བའོ། ། ཅིས་ཤེ་ན། ཧ་བྱིན་གྱེན་སོན་སྔོན་དུའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ལྕེའི་རྩ་བར་ནང་དུ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ཧཱ་བརྗོད་པས་སོ། །

The response to that is given by the words "Listen to the answer" and so forth, beginning with "Mahābalā" and so on; this is the explanation of the brief presentation in a verse and a half. The detailed explanation of that is then given, beginning with "The maṇḍala of the mātṛs" and so on. First, the syllables of Mahābalā are spoken; this is by way of the meaning of the syllable "mā." "The maṇḍala of the mātṛs" refers to the fifteenth chapter, or to the center of the yoginī maṇḍala, which is the maṇḍala of meditation to be explained. "The city" refers to this place, because it is the delightful city of liberation. "Of the chief of heroes" means that one should meditate upon and abide in the true absorption of Śrī Heruka. Those who, through the reasoning of coemergent true awakening, [perceive] the nature of the maṇḍala and the deities of the maṇḍala—whether of an outer or inner nature—should be characterized by that very nature through their form; by that, their form is transformed into the aspect of the deity. The application for the direct experience of this is spoken of by way of the meaning of the syllable "ha," namely, "hā hi" and so forth. "The characteristic of the forceful application" means that the forceful application is to be performed by the supreme yogas of these absorptions to generate the mind. If one asks why, it is said: "The syllable 'ha' is placed first, ascending." This means it should be inserted into the root of the tongue, by uttering "hā."

དེས་ཀྱང་བསིལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཐུར་དུ་སེལ་བ་བཤད་པའི་ལམ་འགོག་པ་བྱས་ནས་ཏེ། ཏུའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། འདི་བྱས་པས། རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་དམིགས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ལུས་སུ་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་སྟེ་དེའི་སྡོང་པོ་ལས་རྩ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་མོ་རབ་ཏུ་སྦར་བས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་གཞོན་ནུའི་པད་སྣལ་ལྟ་བུ་ལངས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་བའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་དེས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡོང་པོའི་གནས་ནས་སྤྱི་བོའི་ཐོད་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགེངས་པར་བྱེད་དེ། གང་གིས་ཤེ་ན། དེ་གསུངས་པ། ཨོ་ཌྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རྩ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རེ་རེའི་བུ་ག་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྩ་གསུམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཀྱང་དབུ་མའི་ལས་ཀྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ཞེས་ཏེ། རྩ་གསུམ་པོ་གཡོན་དང་གཡས་པ་དང་དབུས་སོ། ། དེའི་གཡས་པའི་རྩ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་མིང་ཅན་ཏེ་དེའི་བུ་གར་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་གཏུམ་མོ་རབ་ཏུ་སྦར་བས་པུ་ཎ་གི་རིར་ཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱིས་ཐོག་མའི་དགའ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྟེ་བའི་གནས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འོངས་ཏེ། དེར་ཐོབ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་བརྟན་པ། དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སླར་ཡང་དབུས་མའི་བུ་ག་ཛཱ་ལནྡྷ་རར་བཤད་པར་སྟེང་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་པ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

By that, it also becomes cool. Having blocked the path explained as the downward-clearing wind, the letter tu is for the purpose of restriction. By doing this, "having fully perceived all yogas" means that the support for all these yogas is the body; below the navel is the root of the trunk, and from that trunk, all the channels arise. Through the intense blazing of the caṇḍālī (inner heat), the avadhūtī rises like the fiber of a lotus stalk; this is explicitly designated as "all-empty." Therefore, by the meaning of the letter va, "it moves" and so forth; from the location of the trunk, it fills the skull at the crown of the head, and so forth. If one asks by what means, it is said: "Oḍḍiyāna." Here, each of these channels becomes three channels, each having the nature of three orifices. Among them, the central channel is the avadhūtī of action; the three channels are the left, the right, and the middle. The right channel is named Oḍḍiyāna. Regarding "coming to its orifice": first, through the intense blazing of the caṇḍālī, the element that has melted at Mount Pūṇagirī—the bodhicitta whose nature is the first joy—descends to the location of the navel. Having reached that and become stable, those who possess the seed of awakening then move upward through the central orifice explained as Jālandhara; this is the meaning of "moving with the nature of the second, supreme joy."

འདིའི་དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ལཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གནས་སྐབས་བཞི་གསུངས་པ། མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཚན་མར་བཟུང་བ་གསུང་དུ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་གནས་ལ་གང་གི་ཚེ་སའི་རང་བཞིན་སྟེང་དུ་བགྲོད་པ་དེའི་ཚེ་དེས་གཟུང་བ་གསུམ་གྱིས་མགོ་བོ་ལ་མཚན་ཞིང་བརྒྱན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་རང་བཞིན་གསུམ་པས་བཀང་བའོ། ། སླར་ཡང་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བུ་ག་དང་བུ་ག་རྣམས་སུ་འོངས་པ་སྟེ་དེས་ཏུའི་ཡི་གེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལ་ལ་ནཱའི་ལམ་ནི་བཞི་པ་བྲལ་བའི་དགའ་བར་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱི་ནས་སྔོན་གྱི་གནས་སུ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྲལ་བའི་གནས་སུ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྟོབས་ཆེན་མའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ད་ནི་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་སིནྡྷུའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་ལམ་གྱིས་ལྟ་བ་གསུངས་པ། རྩ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་རྩའི་སྒྲས་བྱེ་བ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་རྣམས་སྔོན་དུ་ཡང་དག་པའི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་མེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགྲིན་པ་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་བཞི་པ་ལས་འདས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་འགེངས་པ་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགེངས་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ།

Thus, the four stages are again taught here by means of the meaning of the letter lā: "The sign," and so forth. "The sign is to be grasped in speech" means that when the nature of earth ascends to the location of the navel, it marks and adorns the head with three graspings. All their elements fill the entire body with the third nature of coemergent joy. Furthermore, it arrives at the openings of all the channels at the location of the navel; thus, the letter tu is the definitive grasping. Therefore, the path of the lalanā is explained as the fourth, the joy of separation. By means of the nature of the sublime desire, it is "perfectly known" in the subsequent former location, which is the location of the forehead. This is called the "great awakening of Mahābalā," expressed as the supreme, untainted state. Now, the view is taught through the application of this very yoga by means of the two letters of sindhu for the sake of sentient beings, via the path of the right view: "The channels," and so forth. By the meaning of the letter si, the word "channels" refers to the wisdom channels of twenty-five million, which are the nature of the wisdom of perfect awareness. Thus, "by fire" means that from the throat, the element of the melted wisdom nectar—which transcends the fourth [joy] and is great compassion—completely fills [the body]; it is connected to the phrase "filling all the channels and all the world-realms."

། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་གནས་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ལམ་མཐོང་བའི་ལྟ་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ལྷག་མའོ། ། དེ་ལྟར་མགྲིན་པ་ནས་སྙིང་གའི་གནས་སུ་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་བའོ། ། སླར་ཡང་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྷཱུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེའི་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བའི་གཟུགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཟླ་བ་འོད་གསལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྙིང་གའི་དབུས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་སོན་པ་སྟེ། མགོ་བོའི་དབུས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པས་འོངས་པ་སྟེ། འཕྱང་བའི་སྒོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཆུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་གའི་ཆུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཞུ་བ་འོང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དང་བསྲུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིའོ། ། འདིར་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡུལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་སྟེ། ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་དངོས་པོ་གང་དེ་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་དེའི་གཟུགས་ཅན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་གནས་གང་དུ་སོ་སོ་རེ་རེའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། མཛོད་སྤུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "in all of those": the "moment of seeing" refers to the path of manifest, perfect awakening seen in a single instant, which is the view of seeing the entities of the stable and the moving, such as those that abide or move; this is the remainder. Thus, the "light" from the throat to the location of the heart is what will be seen. Furthermore, by means of the meaning of the syllable dhū and so forth, its "moon" is the moon of wisdom, the form of which is the nature of all phenomena—the luminous moon of awakening that has reached the center of the heart, the dharmadhātu, which is called the "world-realm." As for "to be viewed in the center of the head," it is not that it has come without being meditated upon; "at the door of the hanging" is when the water flows. Likewise, the melting of the amṛta of wisdom, which is the nature of the water at the heart, comes forth. Thus, the supreme yoga of the objects of knowledge consists of those who possess the form of the great protection, such as the peaceful [deities], and by means of the forms of all protections, the object to be accomplished is of an internal and external nature. Here, externally, it is merely one direction; internally, however, the intended meaning is that whatever entity possesses the form of all aspects, one should view it as having that form through the form of how its nature is meditated upon. Thus, it is further taught where each individual sentient being is to be viewed and so forth, beginning with the phrase "the ūrṇā [hair-treasure]" and so on.

གང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེས་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ལྟར་རླུང་གི་ལྕེ་གཞུག་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྲལ་བའི་གནས་སུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དེར་གནས་པའི་འཕྱང་བའི་རྩེ་མོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཟླ་བ་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་རླུང་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་རླུང་གི་ལྕེ་དེ་ཉིད་ཐིག་ལེ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། མཛོད་སྤུའི་བུ་གར་སོན་པ་དེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅིར་འགྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་མ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་སླའོ། ། ད་ནི་སྲུང་བ་ཆེན་པོའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བྲི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རི་དྭགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་ཁྱད་པར་རམ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་གཟུགས་ཅན་ལའོ། ། དུམ་བུ་ལྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མའི་དུམ་བུར་གཅིག་སྟེ་དེའི་ཕྱོགས་བཞི་དེར་དེ་ལྟར་བཟུང་བས་དུམ་བུ་བཞི་རྣམས་དེ་ལྟར་དབུས་མ་དང་བཅས་པས་ལྔའོ། ། དེས་སྒྲུབ་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རས་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྔོན་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ།

Furthermore, it is by way of the meaning of the factors of awakening (bodhipakṣa) of the right view; thus, by the words "right view" and so forth. "In that way, the wind-tongue should be inserted" means that at the location of the forehead, in the nature of the great wind maṇḍala, at the tip of the hanging [channel], the moon of awakening in the form of a drop (bindu)—which is the nature of the great wind and the support of all phenomena—its very wind-tongue should be inserted into the drop. The meaning is that by reaching the aperture of the ūrṇā-kośa, one becomes the identity of the nature of all things. What does it become? It becomes a person and so forth. Therefore, the meditation on the maṇḍala-cakra of those who possess aspects, which is also of that nature, is taught: "The yoginī should be meditated upon," and so forth, which is easy to understand. Now, in order to draw the wheel of the great protection yantra, it is said: "The awakening yantra," and so forth. In that context, "awakening" refers to the specific navel of a deer or the form of Lokeśvara. "In five sections" means one in the central section and four in its four directions; thus, including the central one, there are five. "By that, the practitioner" means the one to be accomplished should be drawn, and the rest is as before. By the word "and so forth," [it includes] cemetery cloth and so on. In that way, once again, all the conduct and so forth should be performed as previously described.

རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་བཅུ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་འཁོར་ལོར་གོ་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་སྟོབས་ཆེན་མ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པའི་སྲུང་བ་ཆེན་པོ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་དེས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྒྲུབ་པ་ཕུར་བུའི་སྔགས་ཀྱི་སྟེ། ཨོཾ་གྷ་གྷ་གྷཱ་ཏ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་སྒྲུབ་མའི། ། འཁོར་སྒྱུར་མ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། རྒྱས་པའི་རྣམ་པའི་སྦྱོར་བ་རུ། ། གནས་ཀྱི་གཙོ་མོ་བཞུགས་པ་སྟེ། ། ལྷ་མིན་རྣམ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་དུ། ། འགྲོ་བའི་གཙོ་མོས་སྒྲུབ་པ་ཡིས། ། མཆོག་སྟེར་ད་ལྟར་བདག་གིས་ནི། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱ། ། ད་ནི་རྒྱས་པའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མ་རྣམ་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ལས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོང་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་རྣམས་ཚིག་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་རྣམས་གསུངས་པ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུངས་སོ། །

The tenth [chapter] of Vajravārāhī should be understood in terms of the yogic exercises (yantra), the mantras, and the wheels (cakra). The remainder is easy to understand. From the Ship, a commentary on the great king of tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs Yoginī Tantra, this is the explanation of the forty-seventh chapter, which extensively teaches the characteristics of the ritual method for meditation—namely, the great protection through the application of the letters of the names of Mahābalā and the others, the meditation on the maṇḍala wheel, and the accomplishment of the wheel of yogic exercises in the form of a bodhisattva by means of the kīla mantra, beginning with oṃ gha gha ghātaya and so forth. Having prostrated to Cakravartinī, who perfectly accomplishes all activities, I shall now explain her commentary—the supreme bestower of boons—concerning the application of the extensive form of the principal goddess who dwells in the yogic exercises of the asura form, as accomplished by the Mistress of Beings. Now, the explanation of the forty-eighth chapter, concerning those who dwell in the form of the extensive Cakravartinī, is spoken: "Then, all activities," and so forth. "Supreme" means the principal, because she is unsurpassed among all activities; thus, the connection is that she will be explained in all the words that are to be taught. Regarding that, it is said: "Cakravartinī," and so forth. With this half-verse, the words of the brief summary are spoken.

འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། གཏུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཐོག་མར་རྩའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མའི་མིང་གི་ཡི་གེ་ལྷག་པར་བརྗོད་དེ། དེས་གཏུམ་མོ་སྦར་བ་ལྟེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་བསྲེག་པ་སྟེ། རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ། ། ཚིག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ནི་དབང་པོ་རྣམས་འགྲོ་བའི་དུས་སུ་གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཏེ་དེ་རྣམས་སུ་སྲེག་པ་ཉིད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་བསྲེག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཚིག་ཀྱང་བསྲེག་པ་སྟེ་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་སྐྱེས་པ་བསྲེག་གོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་བསྲེགས་པས་སྙིང་ག་འཁོར་ལོར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེར་འོངས་ནས་བསྲེག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོར་སོན་པའི་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་བསྲེག་གོ། ། དེ་རྣམས་བསྲེགས་ནས་སླར་ཡང་ཐིག་ལེའི་གནས་སུ་སོང་ནས་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་བསྲེག་གོ། ། དབང་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྲེག་པ་རྣམས་སུ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཉིད་པས་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཟླ་བ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་རྐན་གྱི་དབུས་སུ་འཕྱང་བའི་གཙོ་མོར་ཕྱིན་ནས་འདིར་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་གནས་སོ། །

The detailed explanation of this is stated as follows: "The inner heat," and so forth. Here, first, by means of the syllables of the channels and so on, the syllables of the name of Cakravartinī are specifically expressed. By that, the inner heat is ignited at the navel; according to the logic previously explained, this is the burning, which is to say, the natural state. "All words" means that at the time when the sense faculties engage their objects, whatever conceptual thoughts arise, those very thoughts are burned. Thus, the nature of all the Tathāgatas is also burned as it arises. In that way, the words are burned, and those born in the navel-cakra are burned. By burning the aspects of the Tathāgatas, those born in the heart-cakra come there and are burned. Likewise, "the eyes and so forth" means that Locanā and the others, who have reached the throat-cakra, burn the nature of the earth-maṇḍala and so on. Having burned those, they go again to the location of the bindu and burn Rūpavajrā and the others. By seeing the sense faculties as lacking inherent existence, one abides in that very nature at all times. In that way, even in the burnings, because it is the very mode of great passion, joy and enthusiasm will arise for the yogins at every moment. That produces the moon of awakening; having reached the principal goddess hanging in the center of the palate, one abides here as Vajrasattva in the form of the indestructible bindu.

དེ་ལྟར་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འཛག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཀྲའི་ཡི་གེས་བཤད་པ་འགྲོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛག་པའི་རྒྱུན་བགྲོད་པས་ན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་མཚམས་རྣམས་སུ་བ་ཐག་གི་སྐུད་པའི་དྲ་བ་དང་དྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་འབིགས་ཤིང་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་པའོ། ། མྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་སོ་སོ་རྣམས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། རྐན་དུ་རྡོ་རྗེ་བདུད་རྩིས་ཞུས། ། རྩ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོང་བར་བྱེད། ། རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྟག་མྱང་བར། ། ཐམས་ཅད་སྤྱོད་པས་ཤེས་པར་བྱེད། ། རེ་རེའི་དེ་ཚེ་སྤྱོད་པ་ཡིས། ། རྩ་ཀུན་དུ་ནི་མྱང་བར་ནི། ། སྐུད་པའི་དྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད། ། མཚམས་ཀུན་དུ་ནི་འཁྱམ་པས་སོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཡང་གནས་སྐབས་བཞི་གསུངས་པ། འཐོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཀྱང་སྟེ་འཐོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་ངལ་སོ་བའོ། ། རྨུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོན་པས་པར་རྣམས་སུ་གནས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་མོ། ། དེ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བར་སོང་བའོ། ། དེར་ཡང་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བཤད་པའི་རིམ་པ་འདིས་ཕྱག་རྒྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའིའོ། །

In this way, what is called "leaking" is the leaking of Vajrasattva. This is explained by the syllable kra, as in the passage beginning, "It goes," and so forth. Regarding the phrase "to all sentient beings," because it travels through the stream of leaking, it is "all-pervading." It travels through the various junctions of the entire body like a web of spider-silk threads and the moonlight of the awakening mind (bodhicitta). It pierces and moves through them with its rays, traveling by means of the seventy-two thousand channels. "Tasting" means experiencing the innate joy (sahajānanda) within each of the individual channels. As it is also said: "The vajra nectar in the palate Is released into all the channels. Through consciousness, it is constantly tasted; Through all-encompassing conduct, it is known. At each moment, through that conduct, It is tasted throughout all the channels By means of the webs of threads, Wandering through every junction." By acting in this way, the four states are also taught, beginning with "stupefaction" and so forth. Through the meaning of the syllable ba, "stupefaction" (stambha) refers to resting in bliss. "Lassitude" (mūrchā) refers to the awakening mind (bodhicitta) remaining within the petals. "Wisdom" (jñāna) refers to mere wisdom. Furthermore, "not going" means having become invisible. "Coming there" means the meaning of what is called "inconceivable wisdom." By this sequence of explanation, "the mudrā" refers to the Great Mudrā (mahāmudrā).

ལོའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་གཅིག་ཏུ་གོམས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་ལ་འདིར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་བྱེད་དོ། ། དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བའི་རའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། གཏོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཏོང་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གོམ་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོས་གོམ་པ་གཅིག་ས་ལ་མི་འགྲོའོ། ། དེའི་ཕྱིར་མཚམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པར་གྱུར་པ་འདིས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བདག་གི་གདན་ལ་དེ་ལྟའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མཐོང་བར་འགྱུར་བའོ། ། འདིའི་སྦྱོར་བས་ཡང་མ་རུའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་པ། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། འཆི་བས་མི་འབིགས་འདིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཏེ། གཞན་གྱི་གདན་དུ་ཡོངས་སུ་གནས། །

Regarding the phrase "by the application of the year," it means that through training for one year, that yogi accomplishes the practice; there is no doubt here regarding the attainment of Mahāmudrā. Thus, by the phrase "that" and so forth, the meaning of the letter ta is explained accordingly. By the phrase "joy" and so forth, the meaning of the letter ra of the complete application is shown. By the phrase "relinquishing" and so forth, the meaning of the letter ni is shown: "relinquishing all conceptual constructions." This means that within the countless world-systems, the yogi relinquishes the wisdom of consciousness; however, the statement "that yogi does not take even a single step" means that the physical body does not take a single step upon the ground. Therefore, regarding the phrase "the nature of all boundaries," it is not that there is a relinquishing in a single manner according to the sequence previously explained; rather, all world-systems are merely conceptual construction. This very point is stated: "on my seat, it is thus." This means that one will see the nature of all, the identity of all, which is the nature of the dharmadhātu. Furthermore, by the application of this, the two letters ma and ru are taught through the method of definitive meaning: "death" and so forth. By the meaning of the letter ma, it says "not pierced by death for this reason," which refers to this yoga; one dwells completely upon the seat of the other.

ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདན་བཞི་པའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པའི་གཞན་གྱི་དབུགས་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་འཆི་བ་སླུ་བ་སྟེ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་འཆི་བས་མི་འབིགས་ཏེ་རའི་ཡི་གེའི་ཡང་དོན་དུ་སོང་བ་སྟེ་མ་ར་ཎའི་སྒྲས་སོ། ། དེ་ཕྱིར་གང་གང་ལས་རྣམས་ལ་བལྟས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སམ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེར་འཇུག་པ་སྟེ་དེར་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་དོ་ནི་མཛད་པའོ། ། དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ལ་བརྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བལྟ་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྷག་པར་རྟོགས་པས་དེས་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཐོང་བས་ལས་ཀྱི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་ལས་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ཡང་མི་འདོད་དོ། ། དེ་རེ་རེ་ལས་རེ་རེའི་དེ་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་གསུངས་པ། འཆར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཏུའི་ཡི་གེའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཨུའི་ཡི་གེ་དོན་གྱིས་ཏེ། འཆར་བའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་གཅིག་གི་ནང་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་དུས་ཀྱིས་རེ་རེའི་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་རེའི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གདན་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་འདོད་པ་སྟེ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། གདན་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ལྷག་པར་རྟོགས་པས་མཆོག་སྟེ་གཙོ་བོ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁྱབ་པ་པོ་གསང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

Regarding the phrase: This refers to the method for deceiving death, which is the nature of the movement of the breath of others and so forth as taught in the Catuḥpīṭha Tantra. By means of the explained application, one is not pierced by death; this is also the meaning of the letter ra, as indicated by the term maraṇa. Therefore, the phrase "having observed the various actions" means that within a single instant, one enters into the nature of the actions of all sentient beings of the three realms, such as grasping and so forth, or pacifying and so forth. Thus, one performs [these] in every way, in all respects, and at all times; this is the "deed." If, in that way, at that very time, one observes the actions of grasping and so forth of all beings—whether stable or moving—and through the superior realization of suchness, one sees everything in that manner, then even at the time of accomplishing a single action through the pacification of actions and so forth, one does not [perceive] them as distinct. If one asks, "How is each [action] desired for each [individual]?" the doubt is addressed by the phrase "seeing everything," beginning with "arising" and so forth. This is the meaning of the letter u in the compound of the letter tu; "at the time of arising" means that within a single breath, the yogi generates the various elements of sentient beings. Therefore, one should understand that at that time, each individual performs the actions of pacifying and so forth for each individual sentient being. For that reason, the "Yoga Seat" is asserted as the authentic path, which brings about attainment. Through the superior realization of these three seats, one is the supreme or principal one; the "Secret" is that which pervades the nature of that [seat].

གསང་བའི་མཐར་གནས་པ་གསང་བའི་གདན་ཏེ་ཧིས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གདན་གསུམ་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསང་བའི་གདན་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་ཐམས་ཅད་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། སྒྲུབ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། ། ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ལས། ། གནས་དང་དུས་ཚིགས་རིམ་ཉིད་ཀྱིས། ། མཐོང་བས་བདག་ཉིད་འདུ་ཤེས་ཅན། ། གཞན་གྱི་ཁྱབ་བྱེད་བདག་ཉིད་ཀྱིས། ། ལས་ནི་བལྟས་པ་ཡིས་ནི་གྱིས། ། གཉི་ག་ཡི་ཡང་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ནི་མིང་གིས་བརྗོད། ། གསང་བ་ཀུན་བདག་ཉིད་དབེན་པ། ། ཀུན་རྫོབ་མྱང་འདས་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཡང་དག་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་བདག། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་སོ། ། འདིའི་དོན་གྱིས་ཀྱང་ཡང་དག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལེའུ་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གསུངས་སོ། ། ད་ནི་རྒྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཐམས་ཅད་པའི་ཐབས་སམ་རྒྱས་པའི་རྒྱུད་དེ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་རྫས་དང་ཆོ་ག་གསུངས་པ། བ་ལང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་དངོས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་སྟེ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་སོ། ། རང་གི་སྦྱོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེས། །

The secret abode is the secret seat; "hi" is for the sake of the omniscient one, because of the utilization of the three seats. All forms are the omniscient one, the nature of that secret seat. Furthermore, because the yogi demonstrates that very likeness to all sentient beings, the omniscient one arises in this very life; this is the certainty of the Blessed One. Likewise, it is also said: "By relying on the path of accomplishment, From the thorough conceptualization of wisdom, Through the sequence of place and time, One sees the self as possessing perception. By means of the pervasive self of others, One performs the action through observation. The great yoga of both Is expressed by the name 'yoga.' The secret, the self of all, the solitude, The nature of conventional nirvāṇa, The self whose nature is perfect realization, Accomplishes great awakening." By the meaning of this, "perfect" and so forth are spoken of in this chapter by the Blessed One as the factors of awakening of perfect realization. Now, from the Tantra of Extensive Action, the methods for all [rites] or the extensive tantras, the substances and rituals for the accomplishment of the homa are taught: "Cow, horse," and so forth. "Natural accomplishment" refers to the accomplishment of Mahāmudrā, through the utilization of the outer and inner nature. "Born from the condition of one's own application."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདག་གི་རྣལ་འབྱོར་ལས་བྱུང་བ་གང་གི་ཚེ་ཡི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཡིད་ཀྱིས་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། ། འདི་དེའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོལ་མའི་དུམ་བུ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལའོ། ། སྐུལ་བྱེད་མའི་ལྔའི་བདག་ཉིད་དོ། ། འོད་ཟེར་ཅན་གྱི་དུམ་བུ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། ཁྲོ་གཉེར་མའི་དྲུག་གོ། རི་ཁྲོད་ལོ་མ་ཅན་གྱི་དུམ་བུ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་བྱའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་ཏཱ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་ན་དུམ་བུ་གཅིག་གིས་དམན་པའི་ལྔ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལའོ། ། འདི་རྣམས་ཀུན་ལྷའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྔགས་ཀྱི་བར་ལ་སོགས་པར་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྐོར་བར་བྱའོ། ། བསྐྱེད་པ་དང་ནི་གནས་པའི་རྒྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དབུས་སུ་རང་རང་གི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་བཤད་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རིགས་པས་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པས་གནས་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མའི་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་སླའོ། ། ད་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གསུངས་པ། ལྷ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྷ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕག་གམ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་ལའོ། ། ཕག་མོའི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་བཛྲ་བཻ་རོ་ཙ་ནཱི་ཡེའམ། སརྦ་བུདྡྷ་ཌཱ་ཀི་ནཱི་ཡེའམ།

Regarding the phrase "from one's own self-yoga," this refers to the time when all beings, such as hungry ghosts and others, are [subjugated] merely by the mental visualization of oneself. "All of these yantras" refers to those consisting of nine sections of Tārā, five sections of Cundī, seven sections of Mārīcī, six sections of Bhṛkuṭī, and seven sections of Śītalā. "By means of the mantra syllables" refers to oṃ tāre and so forth, or alternatively, to those consisting of forty-nine sections. "All of these are like the deity yantras" means that the object of accomplishment is placed within the space between the mantras and so on, and is likewise surrounded by them on the outside. Regarding "the cause for generation and abiding," this means that just as in the tantras of Tārā and others, one should accomplish all abidings by remaining in one's own maṇḍala according to the logic of the generation stage as explained in their respective sādhanas. The rest is easy to understand. Now, the meditation on the wheel of the maṇḍala of Cakravartinī is taught; the passage beginning with "the goddess Cakravartinī" is easy to understand. Now, the yantra of the asuras is taught; the passage beginning with "asuras" refers to the form of a boar or an asura. "By means of the heart mantras of Vārāhī" refers to oṃ vajravairocanīye or sarvabuddhaḍākinīye.

བཛྲ་བརྞྞ་ནཱི་ཡེའང་རུང་ངོ་། ། ལྷག་མ་ལེགས་པར་གོའོ། ། ད་ནི་གཤིན་རྗེའི་དགྲའི་འཁྲུལ་འཁོར་གསུངས་པ། གཤིན་རྗེའི་དགྲའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུམ་བུ་བཅུ་བདུན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་སུ་ལྔ་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དུམ་བུ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་དུམ་བུ་རེ་རེ་བར་དུམ་བུ་བརྒྱད་བརྒྱད་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་རེ་རེ་སྟེ་ཧྲཱིཿམ་གསུངས་ཀྱང་བི་ཀྲྀ་ཏཱ་ན་ན་བྲི་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་སུ་ཧྲཱིཿཥྚྲཱིཿལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་ནང་དུ་བཅུག་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུམ་བུ་བཅུ་བདུན་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། ཡམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབུས་ཀྱི་དུམ་བུ་ལྔའི་ལྟེ་བར་ཡི་གེ་ཡ། གཡས་སུ་མ། ནུབ་ཏུ་མེ། བྱང་དུ་པ། ཤར་དུ་ཀྵེ་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རཱ་ཛཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷོ་ནས་བརྩམས་ནས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ལས་བཅུ་བདུན་རྣམས་ཏེ། སྡང་བ་དང་རྨོངས་པ་དང་ཕྲག་དོག་དང་འདོད་ཆགས་དང་སེར་སྣ་དང་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་དབང་དང་དགུག་པ་དང་བསད་པ་དང་བསྐྲད་པ་དང་བཅིང་བ་དང་མངོན་སྤྱོད་དོ། ། སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་ལྔའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཚམས་ན་གནས་པ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་གཏི་མུག་དགའ་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དབྱུག་པ་དང་ཐོ་བ་དང་པདྨ་དང་རལ་གྲིའི་འཕགས་པ་གཤིན་རྗེ་སྒོ་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་ལས་བཅུ་གསུམ་རྣམས་གོ་བར་བྱའོ། །

Vajravārṇanīye is also acceptable. The remainder is easily understood. Now, the yantra of Yamāri is taught, beginning with the words "the yantra of Yamāri" and so forth. Regarding the "seventeen-segmented" [yantra]: there are five in the center and twelve outside of that. Outside of that, "according to the sequence" means that in each of the sixteen segments of those [segments], there are eight segments each, and in each of those, a single syllable. Although hrīḥ is not explicitly mentioned, vikṛtānana should be written. In the remaining [spaces], the name of the target is inserted within hrīḥ ṣṭrīḥ and so forth. Likewise, the mantra syllables of the seventeen segments are taught, beginning with yam and so forth. In the center of the five central segments, the syllable ya is at the hub; to the right, ma; to the west, me; to the north, pa; and to the east, kṣe. Outside of that, beginning from the south, the twelve syllables of the twelve segments should be written in their proper order. By doing so, the seventeen activities are: hatred, delusion, envy, desire, avarice, pacifying, enriching, magnetizing, summoning, killing, expelling, binding, and wrathful rites. Hatred and the others are the five noble Yamāris. Likewise, those residing in the intermediate directions are the yoginīs, such as Moharati and the rest. Similarly, the thirteen activities should be understood through the noble Yamāri gatekeepers with the staff, the mallet, the lotus, and the sword.

སླར་ཡང་ཐོད་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ལས་བཞི་རྣམས་ཏེ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཆུ་ལ་འཆག་པ་དང་མེའི་དབུས་སུ་འཇུག་པ་དང་ས་ལ་འཛུལ་བ་དང་རླུང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ་གཤིན་རྗེའི་དགྲའི་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་གོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ལྷག་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། ད་ནི་རྫ་རྔའི་སྔགས་བཏུ་བ་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་རྫ་རྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱབ་བདག་རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། ལྷག་མ་ཇི་ལྟར་ངེས་བརྗོད་བླ་མར་གསུངས་པའི་རིགས་པས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གོ། ། དེས་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་སྤྱི་གཙུག་ལ་སོགས་པ་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་གི་བར་རྣམས་སུ་རྩ་སོ་སོའི་ཁའི་བུ་ག་ནི་མཚམས་སུ་གོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡི་གེས་རྩ་རྣམས་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཚིགས་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་རེ་རེའི་ཡང་མཚམས་ཀྱི་གྲངས་གསུངས་པ། མཁའ་དུས་མེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་པའི་བརྒྱ་གསུམ་གྱི་ཚིགས་ཏེ་ལོའི་ཚེས་གྲངས་སོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གོའོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཅིག་པར་གསུངས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་ཡང་བྱའོ་ཞེས་འདི་ནི་ངེས་པའོ། །

Furthermore, the four skull-cups represent the four activities: walking on water, entering the midst of fire, diving into the earth, and penetrating all the elements of wind, in their respective order. This should be understood according to the Great Tantra of Yamāri; this is the certainty. The remainder is as it is. Now, the extraction of the drum mantra is taught: "Furthermore, the drum," and so forth. "By the Pervasive Lord himself" means by means of the forms of the mantra syllables. The remainder should be performed according to the logic taught in the Chandamahāroṣaṇa; this is the oral instruction. "In all the joints" refers to all the knots of the body, from the crown of the head down to the big toes of the feet; one should understand the "joints" to be the openings at the mouths of the individual channels. "Thus, by the syllables in the channels" means by means of the forms of the syllables. Regarding the number of joints for each of those forty-nine sections, it is said: "Space, time, and fire," which refers to three hundred and sixty joints, the number of days in a year. The remainder is well understood. Thus, all of this should also be applied to the yogic exercises, mantras, and the eleven wheels as taught in the Vajravārāhī cycle; this is the certainty.

དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མའི་མིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པ་དང་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམས་དང་། དཔལ་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། དེའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཕག་མོའི་སྙིང་པོའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་། གཤིན་རྗེའི་དགྲའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པ་དང་རྫ་རྔ་མའི་སྔགས་བཏུ་བའི་སྦྱོར་བ་སྟེ་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། གསང་བའི་མན་ངག་སྟོན་པ་མོ། ། ཐོག་མར་བརྩོན་ཆེན་མར་བཏུད་ནས། ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ལ་སོགས་དང་། ། རྒྱས་པ་ཡང་ནི་སྒྲུབ་པ་མོ། ། ཕན་པའི་དོན་དུ་ལས་ཐམས་ཅད། ། བཅུད་ལེན་ལ་སོགས་གསང་བ་མོའི། ། རྒྱས་བཤད་ཚིག་ཏུ་བཤད་པ་མོ། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་རབ་བཤད་བྱ། ། ད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྱིར་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཡང་ནི་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་ངུ་བསྡུས་པ་སྟེ། རྒྱས་པའི་ལས་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་སྟེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །

From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras: the application of the letters of the name of Cakravartinī and so forth, the various accomplishments such as meditation and homa offerings, the yantra-cakras of Glorious Tārā and others, and likewise the meditation on the maṇḍala-cakras of Cakravartinī and others, their yantras, the yantra of Vārāhī’s essence, the yantra of Yamāntaka, and the accomplishment of various activities through mantras, as well as the application of the extraction of the mṛdaṅgī mantra—thus the characteristics of the rituals for the entire collection of activities are taught in detail. This is the explanation of the forty-eighth chapter. She who reveals the secret pith instructions, Having first bowed to Mahāvīryā, For the sake of benefit, I shall explain in words The extensive exposition of all activities, Such as the secret alchemy and so forth, Of the Queen of Cakravartins and others. I shall now thoroughly explain its commentary. Now, for the sake of the method of accomplishing great diligence, the explanation of the forty-ninth chapter is spoken. "Then again, another..." and so forth. "In brief" means condensed into a small amount. The connection is: "I shall explain those [practices] that accomplish Cakravartinī and others, through which extensive activities and so forth bring benefit to all sentient beings."

དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའོ། ། གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་འཁོར་མིའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲེའུའི་རྣམ་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ལྷག་པར་མོས་པས་ལས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། འཕྱང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་མདོར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ཡང་། འཕྱང་བ་ལ་ནི་ཡོངས་བསྟེན་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསམ་དུ་མེད་པར་ལྷག་པར་མོས་པས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ། ། འདིས་ལས་དང་ལས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་གང་དང་གང་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། ། ལས་དེ་ཐམས་ཅད་ལས་བརྒལ་བའི་གཙོ་བོར་འགྱུར་རོ། ། གང་གིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ལས་མང་པོ་དང་ལས་ཀྱི་དགོངས་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་རང་འབྱུང་བ་ལས་བསམ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། སླར་ཡང་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་ལུས་རང་གི་གནས་སུ་མཆོག་གི་ལྕེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྩ་དེ་འཕྱང་བར་རྣམ་པར་བརྗོད་དེ་བཤད་པའོ། ། གང་གི་ཚེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

In that way, the term "Principal" (pradhāna) refers to the supreme, which does not exist among the non-Buddhists and the like. That which is to be accomplished is taught by the words "the Great One" (mahat) and so forth; this is a brief presentation in a single verse. Thus, the phrase "the machine in human form" indicates the form of the monkey, which will be explained later. Now, at the very beginning, for the sake of the yogis' mental conviction, the establishment of the body's elements as being of the nature of qualities during the time of ritual action for the accomplishment of awakening is taught by the words "hanging" (lambā) and so forth; this is a brief presentation in a single verse. Furthermore, regarding the phrase "having fully relied upon the hanging one," it means that by means of the mental conviction in the inconceivable consciousness that is the aspect of supreme, perfect bliss, one attains awakening. Through this, one will observe whatever is performed by the actions and the agents; one will become the Principal who transcends all those actions. The meaning is that by means of the nature of the various Great Mudrās (mahāmudrā), many actions and the intentions of action arise spontaneously from one's own mind as inconceivable forms and so forth. Furthermore, the detailed explanation of this is taught by the words "all" (sarva) and so forth; the body, from which all elements have emerged, is described and explained as the "hanging" channel that has the nature of the supreme tongue in its own place. One should understand that it is explained in that very way by the words "twenty-four" and so forth.

འདི་རྣམས་ཀྱི་ཚད་གཅིག་ཏུ་མཛད་པ་གསུངས་པ། མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སོ། ། བུ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུའོ། ། ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་སྟེ་དེ་ལྟར་མདོར་ན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་གོ། ཁམས་འཕྱང་བ་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ལ་སོ་སོ་རེ་རེར་འཕྱང་བ་པོ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་གི་གྲངས་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར། དཀྱིལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ། ། དཔའ་བོ་རེ་རེའི་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཐམས་ཅད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་མོའི་བར་དང་ཁྭ་གདོང་མ་ལ་སོགས་པས་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་སུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་བཤད་དེ། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁོར་ལོས་ཀྱང་བརྒྱད་ཅུས་ལྷག་པའི་བདུན་བརྒྱའི་དཔའ་བོ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཁམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། ཁམས་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་མཚོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། འདི་ཡང་བཤད་པ་བཤད་པའི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་རེ་རེ་ལ་ཁམས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་སྔོན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་མིག་དང་བུ་ག་ཟླ་བའི་གྲངས་བྱས་པའོ། །

Regarding the measurement of these, it is said: "The eyes" refers to two; "the apertures" refers to nine; and "the moon" refers to one. Thus, in brief, there are one hundred and ninety-two. The "suspended elements" are likewise. Therefore, for each of the twenty-four heroes, the number of names for all these suspended elements is explained by these [figures]. Accordingly: "In the thirty-seven maṇḍalas, one should meditate on each hero." This means that all thirty-six maṇḍala-cakras possess the nature of thirty-seven. When the thirty-six yoginīs—from Ḍākinī up to Mahāvīryā and from Kākāsyā and so forth—are explained in their respective chapters as maṇḍala-cakras possessing the nature of thirty-seven, then, by including those and the wheel of Vajravārāhī, there are seven hundred and eighty heroes. Thus, it is explained why the number of these heroes of the elements becomes what it is: by the statement, "In all eight elements, they should be characterized in three ways." Furthermore, each of the twenty-four heroes explained previously becomes eight types of elements. This was also explained previously. Thus, the count is made by the eyes, the apertures, and the moon.

ཁམས་དེ་རྣམས་སླར་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་རྩའི་ཡི་གེས་མིག་དང་བུ་ག་ཟླ་བ་དང་བསྲེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བཅོ་ལྔ་པར་བཤད་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སླར་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཁམས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། གོ་ཆའི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་མིང་གི་ཡི་གེ་མདོར་བསྟན་པར་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དཔའ་བོ་འཕྱང་བའི་རང་བཞིན་དེ་རྣམས་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲ་ནི་རླངས་པ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་ཐིམ་པ་སྟེ། གཉིས་འཕེལ་བའི་ཡི་གེས་ཟློས་བཞིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བསྣུམ་པས་ཁམས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཏེ་འཕྱང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་དཔེ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་ཁམས་ཐམས་ཅད་གཉིད་ལོག་པའི་གདོང་ལ་བསྣུན་པས་བདེ་བའི་གཟུགས་ལངས་པར་བྱའོ། །

Those elements again become threefold in eight aspects: the syllables of the channels are mixed with the eyes, the apertures, and the moon. Likewise, they become the fifteen explained by the twelve cakravartins. Through those, there are again eight elements for the cakravartins, which become the maṇḍala of the armor heroes and the lordesses of the heroines. However, the application of these is the brief presentation of the name-syllables; the definitive explanation of the characteristics of all twenty-four heroes, such as Khaṇḍakapālin and the rest, will be explained. Thus, those heroes of the nature of the "hanging" should be known to abide completely within all these channels of Vārāhī and the others. This is the pervasive great diligence of the wisdom of the application of the name-syllables. Regarding that, it is said: "The syllables of the maṇḍala," and so forth, by means of the meaning of the syllable mā. Thus, the word maṇḍala refers to dissolving into the mere vapor; by the yogins repeating the syllables of the two increases, they rub that, whereby the elements flourish and become "hanging." An analogy for that is said: "Just as one should awaken from sleep, likewise, by striking the face of all the elements while they are asleep, the form of bliss should be made to arise."

དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཅིར་འགྱུར་འདིར་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་འབབ་པའི་རྩེ་མོར་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་གསུངས་པ། དཔའ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་དང་འདྲ་བ་ནི་གཡུལ་ངོའི་དུས་སུ་སྔོན་དུ་རལ་གྲིའི་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཐབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དཔའ་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་ལ་སྟོབས་ལ་བརྩོན་པ་ཕ་རོལ་གནོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལག་པར་སོན་པའི་རལ་གྲི་མེ་ཏོག་བཞིན་འབིགས་པའམ་མི་འབིགས་སོ། ། དེ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཅིའི་གཟུགས་ཀྱིས་འཕྱང་བའི་རལ་གྲིས་འབིགས་པ་གསུངས་པ། ཤེས་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཧའི་ཡི་གེ་མདོར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོའི་སྒྲའི་ཧའི་ཡི་གེ་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་འབབ་པས་རྩའི་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་གནས་སོ། ། དེ་ལྟར་གཞོམ་དུ་མེད་པར་བཤད་པའི་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། སླར་ཡང་ངེས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱའི་ཡི་གེའི་དོན་འཆད་དེ། དེ་ལྟར་ངེས་འབྱུང་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་སུ་སའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱས་འདེབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སླར་ཡང་འོང་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཕྱང་བཞིན་པ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་གཞོམ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

What is the significance of explaining it in this way? Here, it is explained that at the peak where all elements flow, the inconceivable wisdom abides in the form of awakening. To illustrate this very point, the text says, "The hero," and so forth. What is it like? It is like a sword held in the hands of brave and powerful warriors who are diligent in strength and capable of overcoming adversaries during the time of battle; the sword pierces like a flower, or does not pierce. "Like that" means it is explained in that very manner. Thus, regarding the piercing by the sword hanging in the form of what, it says, "Having known," and so forth. "The brief indication of the letter Ha" refers to the brief indication of the letter Ha of the Great Sound; because it flows everywhere, it abides completely in all the junctions of the channels. Thus, by the meaning of the letter Ba in the phrase "the hero" and so forth, which explains the indestructible, it is explained in that way by a single verse. Furthermore, by the phrase "definitive emergence" and so forth, the meaning of the letter Gya is explained. Thus, "definitive emergence" refers to the time of nirvāṇa, when all the elements of the earth are sealed. "How is it sealed?" means that by nirvāṇa, all elements are sealed; yet, for the sake of sentient beings, it returns again, because it is the nature of the element of wisdom. Therefore, while hanging, it is the very desire to go; one should perceive it as the form of the indestructible in all respects.

འོན་ཀྱང་། རང་དང་གཞན་དུ་རིག་པ་སྤངས། ། ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་འདིའི་སྦྱོར་བས་རྫོགས་པ་ན་སླར་ཡང་ཀུ་ལུ་ཏའི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་བཅུད་ལེན་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ། རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་རིགས་དང་རིགས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཉིས་རང་གིས་རིག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གཉིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཅན། གང་གི་ཚེ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་དུས་སུ་ཁམས་དེ་གཉིས་འཕྱང་བའི་ཁོངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཕྱང་བ་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཨ་ཝ་(དྡྷཱུ་,དྷཱུ་)ཏཱིའི་རྡོ་རྗེའི་ཁོངས་དེའི་དབུས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིས་གཉིས་པ་དེ་རྣམས་སྤངས་པར་བྱས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཞུ་བས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཆད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིམ་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཁམས་གཉིས་ཨ་ཝ་(དྡྷཱུ་,དྷཱུ་)ཏཱིའི་དབུས་སུ་ཞུགས་རོའི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཁམས་ཐམས་ཅད་དེའི་ནང་དུ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདི་དང་ལྡན་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཅུད་ལེན་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་རང་བཞིན་གྱི་སྟེ་དྲུག་པའི་དོན་གྱིས་གཉིས་པ་སྟེ། སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྱུར་བའོ། །

Nevertheless, it should be understood through the phrase, "abandoning the awareness of self and other." Now, when this application is perfected, the fruit of the accomplishment of rasāyana (elixir) is again taught in detail through the non-dual application of the letters of Kulūta. Regarding the passage beginning with "family" (kula): by the meaning of the letter ku, the two elements of the family and the one possessing the family are joined with the bodhicitta of self-awareness. At the time of supreme non-defilement (anāsrava), the phrase "within the suspension of those two elements" means that all of these are suspended; they enter into the center of the avadhūtī vajra within the midst of those [elements]. By this, those two are abandoned. Why is that? Because of the statement, "all elements, having melted, abide like space." That very point is expressed by the passage beginning with "cut" (chada); by the meaning of the letter lu, "cut" means "dissolved." When those two elements have entered the center of the avadhūtī, the phrase "within the taste" means that all elements are within that by means of the ultimate and conventional bodhicitta; it is explained in that way. Through all substances endowed with this, the rasāyana of the wisdom-nectar (amṛta) will be accomplished. Therefore, the phrase "the flourishing of all living beings" means it will be accomplished within one's own body. By that, in the sense of the sixth case (genitive), "of all living beings" refers to their transformation. Its nature is the transformation of all living beings.

དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྫས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ལ་བལྟ་བ་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཧའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ནས་ས་གསུམ་དུ་གནས་པ་མེད་དོ། ། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་མཁའ་སྤྱོད་དུ་ཉེ་བར་བཞུད་པ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ཕྱིས་ཡང་དེ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མར་གནས་པ་སྟེ། ཟག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཏེ་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། ཡང་དག་གི་གོ་འཕང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་གོ་འཕང་གིས་གནས་པས་བརྗོད་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དགོངས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པས་མན་ངག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྔགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་སྦས་པའི་དོན་གྱིས་སྔགས་ནི་མཆོག་ཉིད་དེ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ལྟར་གཞོམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའོ། ། ད་ནི་སྔགས་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་སུ་འཕྱང་བ་ཅན་གྱི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྐྲ་དང་། སྤུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །

Thus, the vision of awakening through the very substance of these [elements] is taught once again: "Those," and so forth. By the meaning of the syllable ha, when beings are born in the forms of wisdom within the center of wisdom, they act for the benefit of sentient beings and do not remain in the three realms. Having previously attained the departure for the celestial realm (khecarī), they subsequently [return] through the habitual tendencies of familiarity with that. The phrase "in the midst of the Buddhas and Bodhisattvas" means abiding in the central channel. "Untainted" (anāsrava) refers to the definitive, supreme, untainted wisdom. By the phrase "thus," and so forth, "abiding in the state of the authentic" refers to the factors of authentic awakening. Therefore, by abiding in that state, it is inexpressible; this is the intended meaning, for all instructions are expressed through the ultimate. Therefore, it is called the "Great Mantra" (mahāmantra); because its nature is supremely untainted and its hidden meaning is concealed, the mantra is supreme and great. Thus, the qualifiers such as "indestructible" and so forth are applied. Now, the definition of the measure of the heroes themselves, who hang as the twenty-four heroes of all the mantra elements previously explained, is taught: "Of the elements," and so forth. The entities of the elements to be explained are the hair, body hair, and so on.

དེ་ལྟར་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གི་མིང་བཟུང་བས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་བཟུང་བ་སྟེ་དུས་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་མིང་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་རྣམས་སུ་ཡོངས་སུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མང་པོའི་ཚིག་གིས་འདིའི་ངེས་པ་དེ་ལྟར་འདིར་སེན་མོ་དང་སོ་འབབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་དང་པོའི་ཁམས་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མེ་དང་རླུང་ངོ་། ། རྫས་བཞི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་། སེམས་པ་དང་བསམ་བྱ་དང་སེམས་པ་པོ་སྟེ་བཞིའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་རྣམ་པ་བརྒྱད་རྣམས་གནས་གསུམ་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་འཕྱང་བ་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྣབས་དང་རྐང་མར་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་དེ་རྣམས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་བྱའོ། ། སླར་ཡང་དེ་ལྟར་དུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མཆོག་གི་བདེ་བར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མིང་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། ། དེས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་རྣམས་སུ་ཇི་སྲིད་འདིའི་བར་དུ་དཔའ་བོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོས་པ་དང་བྱེད་པ་གོ་བར་བྱའོ། ། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་དང་རྩ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་རོ་མྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །

Thus, by taking the name of one, "Khaṇḍakapālin," the names of all these are taken, and they become the time and so forth. Furthermore, this is called "the heroes who abide in the names." By means of the plural, this certainty is thus expressed here as "the falling of nails and teeth." Likewise, "each of the first elements" is explained in that way. "The four elements, earth and so forth" refers to earth, water, fire, and wind. "The four substances" refers to the four: mind, mental activity, the object of thought, and the thinker. "In that way" means that the eight types of elements should be applied to the three locations. Regarding that, from "the hanging hair and body hair" and so forth, up to "the falling of snot and marrow," they should be applied to those in their proper order. "All heroes" refers to the twenty-four heroes. Again, from "in that way, Khaṇḍa" and so forth, up to "expressed as supreme bliss," the etymological definitions of the heroes' own names are shown. By that, in the chapters beginning with "Pracaṇḍā" and so forth, up to this point, one should understand the purpose and function of the non-duality of the heroes. At that time, by means of the three and a half verses beginning with "all of those," the characteristic of the direct tasting moment by moment through the elements and channels of all the heroes is established.

དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མལ་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི་དུས་ཚོད་དང་ཀླུ་དང་མདའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ལྷག་པའི་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དཔེར་བྱ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་བཤད་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསེར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་འདིའི་དཔེ་བསྟན་པ་སྟེ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་རྒྱས་བཏབ་པར་བསྟན་ཏེ། དེས་དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་མཐོང་བ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུད་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་གི་དེའི་ལས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་དོ། ། དེས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཆེན་པོར་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ་པོ་ཐུབ་པ་སྐྱེས་མཆོག་གིས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་ཉིད་པས་སོ། ། རྒྱུད་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་རྒྱུད་འདི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཏེ།

Likewise, the elements are free from their ordinary nature; the measure of their natures is known as time, nāgas, and arrows, which is five hundred and seventy-six. Similarly, this is explained by the example of coemergence. Likewise, the example for this is shown by the single verse beginning with "The alchemy," and the rest is easy to understand. Therefore, by the single verse beginning with "For that reason," it is shown that by entering into all elements, one is sealed with great diligence. Then, by the half-verse beginning with "Thus, in every way," it is shown that when all things are seen as one, that is the state of the Tathāgata. Similarly, in order to view the supramundane reality, it is said: "The ḍākinī," and so forth. Thus, regarding the one who thoroughly demonstrates the activity of the reality of the five tantras, the "Teacher" is the Buddha himself, the teacher of the entire collection of activities. By that, in the great tantras such as the Ḍākinī Ocean, the Unsurpassed Wisdom was taught by the Sage, the Supreme among Men, because he is the principal of the Great Yoga. The limbs of the five tantras are the forms that bring about the complete understanding of this tantra.

ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། འོན་ཀྱང་རྒྱུད་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་གནས་སོ། ། གང་དེ་ཡང་དེར་དྲང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ནས་ལས་ཆེན་པོ་དྲང་བའོ། ། དེ་ཡང་འདིར་དུམ་བུ་དུམ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་ཐོག་མ་ནས་བརྩམས་ནས་མཐའི་བར་དུ་ལེའུ་རྣམས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་དེར་གནས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཕྲ་མོ་ཆེན་པོའི་བྱ་བའི་ཆོ་གས་ཏེ་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། རླུང་ནི་ཕྲ་མོའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། ། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་འདྲེས་པར་སོན། ། དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་འདི་ཀུན་གྱི། ། ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཐིམ་ལ་སོགས། ། ཞེས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་སོ་སོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་ཡེ་ཤེས་བླང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁམས་ཐམས་ཅད་བེམས་པོའི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ལས་ཁམས་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་དང་མཉམ་པ་ཡོངས་སུ་བླངས་ནས་དེས་དེ་རྣམས་སུ་ལས་རྣམས་བྱའོ། ། ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཡེ་ཤེས་བླངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོག་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། །

Just as the five perfections of generosity, discipline, acceptance, diligence, and concentration are fully understood, the sixth is the perfection of insight. Nevertheless, it also abides as the suchness of the five tantras, such as the Great Yoga. As for the phrase "that which is to be drawn there," it refers to the drawing of the great activity from the Ḍākinī Ocean. Furthermore, the phrase "in fragments" here means that from the beginning until the end, they abide in their respective places within the chapters. Therefore, by the half-verse beginning with "subtle" and so forth, all the tantras are established through the ritual of the great subtle activity, which is the explicit expression of wind and consciousness. Likewise, it is said: "The wind, in the form of the subtle, enters into union with wisdom; through that yoga, the dissolution and so forth of all the elements occur." Thus, the phrase "in the cities of the elements" refers to the locations of the individual elements, where wisdom is to be taken up. Just as all the elements are taken up from the context of the material elements as the great elements equal to their own nature, one should perform the activities within them. The meaning is that by taking up wisdom through the appropriate sequence, one should be characterized by the nature of a Buddha. Thus, in all the tantras, it is explained in that way starting with the words "at the beginning" and so forth. The terms "yoga" and so forth are easy to understand.

ད་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བཅུད་ལེན་གྱི་རྫས་རྣམས་གསུངས་པ་བཅུད་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྨན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རིག་པའི་སྨན་ཆེན་པོ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཀྱི་ནང་དུ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྨན་འདི་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུངས་པ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རྫས་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྫས་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ་ཙའི་ཡི་གེས་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱེད་དེའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། སྒྲ་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཅུ་དྲུག་ཆ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྣམས་སུ་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སོ། ། ཁམས་ལྔ་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་བསྡོམས་ནས་བདུད་རྩི་ལྔ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་ཐམས་ཅད་གང་གི་ཚེ་ལྔ་སྟེ། ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་བདུད་རྩི་ལྔའོ། ། དེ་ལྟར་ཁམས་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ། རི་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་མར་རོ། ། དྲིའི་ལོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་བཅུད་མར་རོ། ། གནྡྷ་ཀར་རབ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། ། མེ་ཏོག་གི་ཟླ་བ་སོ་སོ་ལ་སྐྱེ་བའོ། ། རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་རྒྱུས་སོ། །

Now, the substances for the inner great self’s alchemy are taught, beginning with the words "the alchemy" and so forth. "The great medicine" refers to the great medicine that fully realizes the great purpose. "Twenty-four" refers to the natures of the twenty-four heroes within the language of the transitional junctures. Thus, the words of the brief presentation of these medicines are spoken, beginning with "the secret" and so forth; these are explained as the sixteen substances of the detailed explanation that is to follow. Regarding the phrase "half of eight," this refers to the eight substances; the letter ca [indicates] half of eight, which are explained by the four verses that are to follow. That very point is stated, beginning with "arising from sound" and so forth, up to "the sixteen-fold precious part." Thus, all of these are [covered] by the verse beginning with "the secret" and so forth. Regarding the phrase "the five elements are fully explained," the twenty-four substances are combined to accomplish the five nectars (amṛta); when all the elements are five, they are the five nectars of the nature of the five. Thus, the detailed explanation of these elements is spoken, beginning with the letter ri. "Born of the mountain" refers to marrow. "Fragrant leaf" refers to the explained essence-oil. "Gandhākara" is explained as that which is born in each month of the flower-moon. "Channel" (nāḍī) refers to the sinews.

ལྕུག་མ་སྐྱེས་ནི་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་རོ་མཚན་ནོ། ། དྲིའི་མར་ཁུ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་མར་ཁུའོ། ། རྒྱ་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དོ། ། བ་མོ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལས་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། སྙིང་པོའི་ག་པུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པུའི་ཆ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྫས་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་བཟའ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བཟུང་བས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པའི་རྒྱུར་བཟའ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་པའི་རོ་མཉམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། སྒྲ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁེ་ཌ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རྩེ་བས་ན་རྩེན་པ་སྟེ་ནམ་མཁར་རྩེའོ། ། སྟེང་དུ་འགྲོ་བས་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདོད་མ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྲལ་བའི་གནས་སུ་འདོད་པའི་ཁམས་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་རྩ་བཅུ་དྲུག་དང་ཟླ་བའི་ཆའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་རྣམས་སུ་སྟེང་དུ་འབབ་པས་སྦྲང་རྩི་ལ་ལ་ནཱའི་རྫས་དང་ཁྲག་ར་ས་ནཱ་དང་། ག་པུར་དབུས་མའི་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བཅུ་དྲུག་སྟེ་ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། ད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། དེའི་རང་བཞིན་བརྩོན་ཆེན་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལེགས་པར་གོའོ། ། ད་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ།

The "born of the creeper" refers to the corpses of newborn boys and girls. The "fragrant oil" is the oil of Vairocana. The "ocean-born" refers to all the elements. The "cow" is the bodhicitta born from insight and method. The "camphor of the essence" is the bodhicitta possessing the single part. Thus, the consumption of these sixteen substances as an internal essence is by means of being held by yoga. Likewise, externally, they are consumed as the cause of expansion for those things that are fully grasped. Similarly, in order to establish the equal taste indicated in the four verses previously explained, the detailed application is taught, beginning with "arisen from sound" and so forth. "Khelaka" means one who plays in the sky; thus, one plays in the sky. The meaning is that by ascending, one attains the supreme, undefiled wisdom. "Arisen from desire" refers to the sixteen channels at the location of the forehead, which are of the nature of the sixteen elements of the desire realm and the nature of the lunar digits. By flowing upward into those, there are the sixteen streams of bodhicitta: the substance of lalanā as honey, rasanā as blood, and camphor through the intense movement of the central channel. The remainder is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala wheel of Mahāvīryā is taught, beginning with "her nature is Mahāvīryā," which is well understood. Now, the wheel of the yantra is taught.

འཁྲུལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ཁ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུར་ཀུམ་གྱིས་སོ། ། ལུགས་བཟློག་ཅེས་བྱ་སྟེ་བཤད་པ། ཐོག་མར་ཧཱ། གཉིས་པར་སྭཱ། གསུམ་པ་ཊ། བཞི་པར་ཕ། ལྔ་པར་ཊ། དྲུག་པར་ཕ། བདུན་པར་ཧཱུཾ། བཅུ་བཞི་པར་ཧཱུཾ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པར་ཧཱུཾ། ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པར་ཛ། སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པར་རཱ། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པར་བྱ། བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པར་བྷི། བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པར་བཱན། བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པར་ག། བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པར་བྷ། བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པར་ཧོ། ། བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པར་ཡ། བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པར་ན། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པར་ཨཱ། ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པར་ན། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པར་ཨ། བཅོ་ལྔ་པར་ཨོཾ། བརྒྱད་པར་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་གཉིས་ཕཊ། དགུ་པར་ཡ། བཅུ་པར་བ། བཅུ་གཅིག་པར་ཧྞཱ། བཅུ་གཉིས་པར་གྲྀ། བཅུ་གསུམ་པར་ཡ། ཉི་ཤུ་པར་བ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པར་ཧྞཱ། སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པར་གྲྀ། བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པར་ཨོཾ། བཞི་བཅུ་པར་ཧཱུཾ་ཕཊ། སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པར་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ། སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པར་ཧྞ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པར་གྲྀ། སུམ་ཅུ་པར་ཧྞ། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པར་གྲྀ། བཅུ་དྲུག་པར་ཨོཾ། ། བཅུ་བདུན་པར་ཧཱུཾ་ཕཊ། བཅོ་བརྒྱད་པར་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ། བཅུ་དགུ་པར་མྦྷ། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པར་སུ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པར་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པར་མྦྷ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པར་སུ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པར་ཨོཾ་མོ། ། རྩ་བའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "yantra" and so forth: "Kha" refers to saffron. It is explained as being in reverse order: first is HĀ; second is SVĀ; third is ṬA; fourth is PHA; fifth is ṬA; sixth is PHA; seventh is HŪṂ; fourteenth is HŪṂ; twenty-first is HŪṂ; twenty-eighth is JA; thirty-fifth is RĀ; forty-second is BYA; forty-ninth is BHI; forty-eighth is VĀN; forty-seventh is GA; forty-sixth is BHA; forty-fifth is HO; forty-fourth is YA; forty-third is NA; thirty-sixth is Ā; twenty-ninth is NA; twenty-second is A; fifteenth is OṂ; eighth is HŪṂ HŪṂ PHAṬ; ninth is YA; tenth is VA; eleventh is HṆĀ; twelfth is GṚ; thirteenth is YA; twentieth is VA; twenty-seventh is HṆĀ; thirty-fourth is GṚ; forty-first is OṂ; fortieth is HŪṂ PHAṬ; thirty-ninth is HŪṂ HŪṂ; thirty-eighth is HṆA; thirty-seventh is GṚ; thirtieth is HṆA; twenty-third is GṚ; sixteenth is OṂ; seventeenth is HŪṂ PHAṬ; eighteenth is HŪṂ HŪṂ; nineteenth is MBHA; twenty-sixth is SU; thirty-third is NI; thirty-second is MBHA; thirty-first is SU; twenty-fourth is OṂ. The so-called "root mantra" consists of forty-eight lines. Regarding the phrase "in that way" and so forth: "the three levels" refers to that which is to be accomplished by means of the three, such as the body and so on.

རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྔགས་བཅུ་གཉིས་པའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་རིམ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ལྷག་མ་གོ་བར་ཟད་དོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མན་ངག་གི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་ཀྱི་རྩ་འཕྱང་བ་ལ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཁམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འཇུག་པ་དང་། དེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གསང་བའི་བཅུད་ལེན་དང་གསང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པའི་ལས་བསྒྲུབ་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་དང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དཔའ་བོ་ཧེ་རུ་ཀར་ཕྱག་འཚལ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཚོགས་ཐབས་ཅིག་པའི། ། དཔའ་བོ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། ། ཐམས་ཅད་གསང་བ་ཞེས་བྱའི་རྒྱུད། ། ཡོངས་འདུས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གསུངས་གང་། ། ཕག་མོ་དང་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་ལ། ། བདག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། དུམ་བུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། ། བདག་ཉིད་འགྲེལ་པ་དོན་བྱེད་པ། ། བཅུ་པ་ལ་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བྱ། ། ད་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་པོ་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་མཚམས་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ལངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

It is certain that one should accomplish the yogic exercises (yantra) of Vajravārāhī and the wheels of the twelve mantras through the sequence of conduct. The remainder is easily understood. From the Ship, a commentary on the great king of tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs Yoga, this is the explanation of the forty-ninth chapter, which teaches the practice of the instructions on the application of the letters of the names, as well as the method of accomplishing the activity of enrichment through the twenty-four heroic elements (vīra) by means of the hanging channels of the elements, the entry of consciousness, the secret alchemy (rasāyana) inseparable from that, and the substances such as the secret [ingredients]; and the meditation on the maṇḍala wheel, the inner self-homa, and the characteristics of the ritual of the root mantra of the wheel of yogic exercises. Homage to the hero Heruka! Having prostrated to the heroes who are in union with the assembly of yoginīs, I shall explain the tantra called All Secrets, which is the complete gathering of the wisdom that has been taught. I constantly prostrate to the yoga endowed with Vārāhī. Wisdom is characterized by the objects of knowledge; it consists of twenty-five sections. I shall extensively compose this commentary, the tenth [chapter] and so forth, which serves the purpose of the self. Now, the explanation of the fiftieth chapter, titled "The Secret Junction of the Various Intentions of the Heroes such as Śrī Heruka, the Revealer of the Meaning of All Tantras," is spoken, beginning with the words "Then, having arisen," and so forth.

དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པའི་དེ་མ་ཐག་པར་གནས་པ་སྟེ། བདག་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདིར་རང་གི་སྟན་ལས་ལངས་པ་སྟེ། རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དེ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ལ་སོ་སོར་གང་བས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔའ་བོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་ཞུ་བ་སྟེ། ཐོག་མར་བསྟོད་པ་དང་ཕྱག་བྱས་ནས་སོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཀྱེ་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀྱེ་ལྷ་མོ་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཅག་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་སྐྱེད་པ་པོ་གང་གིས་བདག་གི་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཙོ་མོ་ཉིད་པས་ཡང་ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མཆོད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱོད་ཉིད་མའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་ཐུགས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གཉིས་པ་བདག་ཅག་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་དོ། ། འདིས་མ་བཤད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པ་ཡང་ངོ་། ། སླར་ཡང་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྙིང་རྗེ་གསུངས་པ།

The phrase "Then" refers to the point immediately following the forty-ninth chapter. For my sake, he [Vajrapāṇi] rose from his own seat. "All the heroes equal in number to the atoms of Mount Meru" refers to the practitioners of mantra, such as Vajrapāṇi and others, who are themselves engaged in the practice of yoga and so forth. Thus, "awakening" refers to all those heroes requesting Vajravārāhī; first, they offer praise and prostrations. Regarding that, it is said: "O Goddess," and so forth. O Goddess, you are Vajravārāhī, the mother who gives birth to all of us heroes. You are the one who generates the subject of emptiness. Furthermore, through the differentiation of phenomena, you are manifest as the Sovereign, and thus you are worshipped by all goddesses. You are the nature of all, and thus you are the Perfection of Wisdom itself. You are the mother of all Buddhas and Bodhisattvas. Therefore, you are called the "Heart of Wisdom" (jñānagarbha). The "heart" (garbha) is the mind of the Buddhas, whose nature is wisdom; to you, Vajrasattva, I prostrate. Second, we [the practitioners] such as Vajrapāṇi and others are addressed. Although this was not explicitly stated, it also explains emptiness. Furthermore, with the words "All," and so forth, compassion is taught.

སེམས་ཅན་གང་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེར་འགྱུར་བས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཏེ་དེའི་གཟུགས་སུ་སྟེ། དེ་སླར་སེམས་ཅན་དང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པ་པོ་རྣམས་འདིས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་བརྗོད་དོ། ། སླར་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེར་སོན་པས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྲོ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཤེགས་པས་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་བསགས་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དོན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ཅག་ལ་ཡང་གང་ཞུ་བ་ཕུལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་མཛད་པར་རིགས་པའོ། ། དེ་བཤད་པ། འདྲིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱོད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བདག་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུགས་པའི་བདག་པོ་ལ་འདྲིའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། ཅི་ལ་སོགས་པ་དྲི་བ་གསུངས་པ། མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་འདུས་པ་བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པར་འོང་ངོ་། ། ཡང་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལྔར་ཏེ་དེར་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་གཅིག་གོ། །

For those sentient beings, the meaning of the words for generating the mind of awakening becomes compassion focused on phenomena; thus, you are the nature of the innate flavor, appearing in the form of that very form. The intention is that by this, those who disparage sentient beings and their own nature abandon the grasping at a self and so forth. Therefore, his qualities are also described. Furthermore, in order to explain non-duality, the passage beginning with "my" is used: when one partakes in the non-dual emptiness and compassion of all Buddhas at all times, at that time, having approached the state of wrath toward all, and having accumulated great compassion through the thorough knowledge of the nature of things, it is appropriate for you to grant us the great kindness of the request for the purpose of great compassion that performs all activities. To explain that, the passage beginning with "I ask" is used: "I ask" is connected to the fact that you, Vajravārāhī, ask the Lord who has fully entered the bliss of great bliss for my sake. Regarding what is asked, the passage beginning with "I do not know" is used: "in all tantras" refers to the Yoga and Yoginī tantras such as the Guhyasamāja and Cakrasaṃvara. Furthermore, in the five tantras such as Yoga and so forth, the statement "I do not know the accomplishments of the collection of activities" is the first question.

དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལན་གྱི་ཚིག་རྣམས་གསུངས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བགྲོད་སླའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པའོ། ། ད་ནི་ལེའུ་འདིར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཐོད་པའི་དུམ་བུའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལའི་སྒྲ་ནི་རང་གི་ཚིག་གི་དགོངས་པའོ། ། དེ་ལྟར་མ་ལུས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཐོད་པའི་དུམ་བུར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་པར་བྱའོ། ། འདིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་བདེ་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་རིགས་དང་ལྷ་དང་སྲིན་པོ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་སུ་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རོ། ། ར་སི་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པ་དང་གཟའི་ལོངས་སྤྱོད་བཅུ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སླར་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །

Likewise, the second [point] begins with "If," and so forth. Thus, these words of response are spoken, beginning with "O, O," and so on, up to the point of "the expressed and the expresser," which is easy to follow. Therefore, all the collections of actions, such as pacification and so forth, are explained in that same way for [the deities] such as Khaṇḍakapālin and the rest. Now, at the very beginning of this chapter, the application of Khaṇḍakapālin is taught, beginning with "In that regard," and so forth. The word "in that regard" (tatra) refers to the intended meaning of its own words. Thus, "the phenomena of consciousness without exception" refers to the three realms. One should remember those who possess the explanation of Khaṇḍakapālin within the vessel and sentient worlds of the three realms. By this, all sentient beings should be understood: "actions and afflictions, happiness," and so forth, means that by the power of previous actions, sentient beings are born into the assemblies of the twenty-seven lunar mansions, gods, rākṣasas, humans, and so forth. Likewise, it is so by previous actions. Through the twelve signs of the zodiac, the lunar mansions, and the tenfold enjoyment of the planets, afflictions arise from happiness and suffering. Likewise, once again, through previous actions, the Teacher reveals great bliss and so forth, and thus it is known as happiness itself.

གཞན་དུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ངེས་པའི་ལས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གསུམ་དང་མ་བྲལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསམས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པར་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཤེས་བྱ་དེ་རྣམས་གསུངས་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་མདོར་ན་ལོ་བཅུ་གཅིག་གི་བར་དུ་དྲུག་དང་དགུ་སྟེ་རྩའི་ཡི་གེས་དུས་གསུམ་མོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཟླ་ཕྱེད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དྲུག་ཅུས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་གྱི་ཉི་མའོ། ། དེ་ལ་སོགས་པས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་སྣང་སྟེ། སྣང་བ་མི་བདེན་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་མཆོག་གོ། ། འདི་ལྟ་བུ་འགྲོ་བས་མ་ཤེས་པ་རྣམས་མི་ཤེས་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་དེ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་གིས་ཤེས། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཧ་ར་དོ་ལའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཁྲི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། གཞན་ཐམས་ཅད་གོ་སླའོ། །

Furthermore, regarding the phrase "all tantras," this refers to the various Yoginī tantras such as the Ḍākinīsaṃvara, which possess the definitive actions and so forth. Because they are not separated from the three [families], and because they are untainted (anāsrava), they do not become the nature of the supreme, untainted wisdom of the great body and so forth. If one asks, "Since all of these are one, what is the distinction?" the certainty is expressed by the phrase "by means of the entities of wisdom and the objects of knowledge." Therefore, with that in mind, the meaning is that one views with certainty through wisdom. These objects of knowledge have been explained. In brief, up to eleven years, there are six and nine, which are the three times by means of the syllables of the channels. Likewise, in twelve months, there are twenty-four half-months and three hundred and sixty days. Through these and so forth, the individual appearances of sentient beings dwelling in the wheel of saṃsāra arise. These appearances are unreal, like a dream, and are supreme. The meaning is that those beings who do not know such a way of going, and who are not stained by the impurity of ignorance, do not recognize the appearance of wisdom within those states of bliss. By what is it known? That very point is stated: "consciousness," and so forth. The "stage of the haradola" refers to the unification by means of the breath, and so on. That is explained accordingly. "Earth" refers to the nature of the twelve sectors. All else is easy to understand.

ཉི་མ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལྟར་ཉི་མ་དགུ་དང་ཟླ་བ་དགུ་དང་ལོ་དགུ་ནའོ། ། བཞི་ལྔ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་དང་བཅུ་ནའོ། ། དེ་ལྟར་ཟླ་བ་བཞི་དང་ལོ་དག་ཀྱང་ངོ་། ། ཟླ་བ་ལྔ་དང་ལོ་དག་ཀྱང་ངོ་། ། ཟླ་བ་བཅུ་དང་ལོ་དག་ཀྱང་ངོ་། ། བཞི་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའོ། ། ལྔ་གཉིས་བཞི་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཉི་མ་ལྔ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་དང་བཞི་དང་བརྒྱད་པའི་བར་དུའོ། ། གཉིས་ལྔ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཟླ་བ་གཉིས་དང་ཉི་མ་ལྔ་དང་ཟླ་བ་དང་ཟླ་བ་གསུམ་དང་ལོ་དག་ནའོ། ། གཉིས་དང་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་གཉིས་དང་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་བཅུ་དང་ཟླ་བ་ནའོ། ། གཉིས་དང་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཡིས་སོ། ། དེ་ལྟར་གཉིས་པ་དང་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བཞིན་ནོ། ། ལྔ་དགུ་བཅུ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་ལོའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཉི་མ་རྣམས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། རོ་ཧི་ཏ་ལ་སོགས་པ་ཉི་མ་དགུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཐམས་ཅད་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་ཐོད་པའི་དུམ་བུའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ནད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་ཧི་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ཉི་མའི་ནད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་གསུངས་པ། མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། །

Regarding the phrase "nine suns" and so forth, it refers to nine suns, nine months, and nine years. "Four, five, ten" refers to the fourth, fifth, and tenth suns. Likewise, it refers to four months and years, five months and years, and ten months and years. "Four, six" refers to the sun and the moon. "Five, two, four, four hundred" refers to the sequence of five suns, two moons, four [units], and up to eight. "Two, five, three" refers to two moons, five suns, and three months and years. "Two and ten" refers to two suns and a moon, and ten suns and a moon. "Two and eight" refers to the sun and the moon. Thus, "the second and the eighth" is as before. "Five, nine, ten itself" refers to the sequence of the sun, the moon, and the year. Thus, the suns explained by the phrase "and so forth" should be explained. Regarding "on the nine suns such as Rohiṇī" and so forth, it is as stated. Thus, consciousness is characterized by dependent origination and so forth. Everything is easy to understand. Now, the application of the stages of illness through the letters of the Kapāla-khaṇḍa is taught, beginning with "the knowledge of these." "Of these" refers to the patients of the suns such as Rohiṇī, who should meditate for themselves. That is taught, beginning with "the ḍākinī," by means of the meaning of the letter kha.

ནམ་མཁའ་འགྲོ་བགྲོད་པའི་རྩ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིའི་དོན་དུ་གདན་བཞི་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ་དེ་ཉིད་བཤད་པ། ཆུ་ཤིང་མེ་ཏོག་པདྨ་འདི། ། སྙིང་གི་སྒོ་ང་ཡི་ནི་གདན། ། དེ་ཡིས་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོའི་རྒྱལ། ། སྟེང་གི་དབྱེ་བས་སྒོང་སྐྱེས་སོ། ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཁ་འོག་ཏུ་བལྟས་པའི་པདྨ་ལས་འགྲོ་བའི་རྩ་གང་དཔྲལ་བའི་བར་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། དབུགས་རྣམས་སུ་མི་འཕོ་བས་སོ། ། དེ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་སྲོག་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་བདག་སྤྱོད་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་སྒོ་ང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཎྜའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར། གཏོར་མ་བསྐྱོད་པས་བསྲུང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་རླུང་མི་གཡོ་བར་བྱས་ནས། དེའི་ཚེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཡེ་ཤེས་དབབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིས་ཀྱང་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། ད་ལྟར་ཉིད་ནི་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་སྟེ་མཐེའུ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་པདྨའོ། ། དེ་ཡང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་བསྐྱོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་དབུས་མའི་རྩ་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་འཕྱང་བར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁུ་བ་བླངས་པའོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེས་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། ། འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

Regarding the phrase "the channel for traveling through space": this is also taught in the Catuḥpīṭha, where it is explained as follows: "This lotus of the plantain flower is the seat of the heart-egg. By means of that, the King of the Wisdom Ḍākinīs, through the upper division, is the egg-born." Thus, the channel for traveling from the downward-facing lotus to the forehead is the one that travels through space, because the breaths do not shift there. That itself is the supreme, undefiled form, the nature of the Great Life-force. "In its center, I shall practice" means the meaning of the nature of consciousness and the wisdom that is naturally luminous. That very thing is explained through the meaning of the syllable ṇḍa in the phrase "the egg," and so forth. Likewise, "one should protect by moving the bali" means that having made the life-force wind immovable, at that time, because it is uninterrupted, one should cause the descent of wisdom; this is the meaning of "one should protect." By this, through the phrase "the body," and so forth, is the meaning of the syllable ka. "Right now" means at this very moment. "The little finger" refers to the lotus of Vajravārāhī. That too is to be moved as the avadhūtī; the central channel previously explained should be suspended above and below, whereby the seminal fluid of wisdom is taken. This is the meaning of "all the elements will expand." By that, the body is fully sustained for the sake of acting for the benefit of beings.

རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་འཛིན་པས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེར་བལྟ་བར་བྱ་བ་གསུངས་པ། བསྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་པའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་དགུར་རོ། ། གཞན་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། འདིའི་ཡང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། ཨཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་ནང་དུ་འཇུག་པ་གཉིས་མཉམ་པར་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་བྱས་ནས་དེའི་ཚེ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐིམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བྱས་པས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡི་གེའི་དོན་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ད་ནི་འདི་སྦྱོར་བ་བྱ་བས་དུས་ཀྱི་འཆི་བ་སླུ་བར་གསུངས་པ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་འདིར་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གནས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་དུས་ཀྱི་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་ཀྱི་ཆ་དང་ཆུ་ཚོད་དང་ཆུ་སྲང་རྣམས་དང་། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་ལོ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། ། གསལ་བར་རོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཟླ་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་ཕྱེད་གསུམ་མོ། ། ལོ་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དབུས་མ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ལྷག་མ་ལ་ལ་ན་དང་ར་ས་ནཱའི་སྟེ་ལོ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་བཅུའོ། ། དེ་ལྟར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་དུས་ལ་ལོ་བརྒྱ་རྣམས་སུ་ཚད་གང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུ་མར་བརྟེན་པར་བྱའོ། །

A "yogin" is so called because they maintain such a union. Regarding the statement that one should observe wherever such a union arises, the phrase "guard" and so forth refers to the meaning of the letter pa. "Gates" refers to the nine gates. The rest is as it is. The application of this is also taught by the phrase "the āli" and so forth, which refers to the meaning of the letter li. Thus, "the āli and kāli" refers to the exhalation and inhalation of the breath; having gathered these two equally at the location of the navel, at that time, the consciousness should be made to dissolve into the body of all the elements. By doing so, the phrase "that also" and so forth is the meaning of the letters, just as before. Now, the method for deceiving timely death through this application is taught by the phrase "at the time of the avadhūtī" and so forth. Here, when the lifespan of all sentient beings is one hundred years, their three channels are situated accordingly. Thus, the "count of the time of the avadhūtī" refers to the breaths, the ghaṭikās, the pāṇīs, the sun, the moon, and the years; these shall be explained. Clearly, it is said: "half-month" refers to three half-months. There are also three years; the middle of the hundred-year lifespan is the enjoyment of the avadhūtī. The remainder belongs to the lalanā and rasanā, which is ninety-six years and ten months and a half. Thus, whatever the measure of the hundred years in the time of the avadhūtī, one should rely upon the central channel for those.

ལོ་གཅིག་ལ་འབུམ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་དབུས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་བརྒྱ་འགྱུར་བྱས་པས་བྱེ་བ་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱ་དག་གི་དབུས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཟླ་བ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ། མངལ་དུ་སྐྱེས་པའི་ཟླ་བ་གཅིག་གི་རྗེས་ནས་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་དུས་ཀྱི་རྩ་རྣམས་འཇུག་གོ། ། ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟླ་བ་སོ་སོ་ལ་དབུགས་ལ་འཛོམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷག་མ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་མཁའ་དང་བུ་ག་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་བཅུས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་རྣམས་སོ། ། དེ་ནས་ཕྱིས་ཆུ་ཚོད་འཕེལ་ཏེ་ལོ་སོ་སོ་རྣམས་ལ་ཆུ་ཚོད་ལྔའོ། ། དེ་ནས་ཟླ་བ་སོ་སོ་རྣམས་ལ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་དབུགས་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་ཕྱིས་ཉི་མ་འཕེལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་ལོ་གསུམ་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདིས་ཐོབ་པའི་དུས་སོ། ། གཞན་རྟོགས་སླའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་བྱས་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། ། དེ་ཡང་གསུངས་པ། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སའི་སྙིང་པོ་རྣམས་སུ་ནི་ས་ཕུག་ཏུའོ། ། རྟོག་དཔྱོད་སྐྱེས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སྟོན་མོ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་དང་སླར་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་བས་བྱའོ། ། སྦྱོར་བ་སླར་ཡང་། ཐོད་པའི་དུམ་བུ་བསམ་པར་བྱ། །

In one year, there are seventy-seven hundred thousand and likewise seventy-six thousand [breaths] in the center. By multiplying that by one hundred, it becomes seventy-seven million and likewise sixty-seven hundred thousand. In this way, the moon itself, which is born from the center of the lalanā and rasanā, is to be illustrated; from the first month of birth in the womb until the time of birth, the channels of time enter. Regarding the phrase "the moon" and so forth: in each month, the breaths will converge. The remainder is just as it is for the twenty-four years. In all cases, "space, apertures, and eyes" refers to two hundred and ninety. Then, subsequently, the ghaṭikā increase, becoming five ghaṭikā in each year. Then, in each month, it becomes one hundred and fifty breaths. Then, subsequently, the sun increases, and when all are combined, it becomes three years and three and a half months. This is the time obtained. The rest is easy to understand. Therefore, this was composed by yogis for the benefit of sentient beings. Furthermore, it is said: "In twenty-four years," and so forth; "in the heart of the earth" means in an earthen cave. One should enter into the arising of conceptual analysis. In that regard, it is by means of feasts and so forth. One should act according to what was previously explained and what will be explained again. The application is again: "One should contemplate the Kapālakhaṇḍa."

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཡང་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་འཆད་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའོ། ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་སོ། ། ད་ནི་འདིར་དབུགས་རྣམས་ཀྱི་འཆད་པའི་དུས་རྣམས་སུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་པར་དང་མཚན་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་ལ་སོགས་པ་བགྲང་བ་གསུངས་པ། བགྲང་བ་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ས་གཞི་ལ་ས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་བཞག་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་སྐྱེས་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་དུས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འདིར་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡན་ལག་གསུངས་པ། ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ལེའུ་གཉིས་པར་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་པདྨའོ། ། དེ་ཡང་མཚམས་ཀུན་དུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩའི་པདྨའི་རང་བཞིན་ཏེ། པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་པདྨའི་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་ན་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རྐང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་རྐང་པ་གཉིས་བཤད་པས་འདིར་ཡང་བྱའོ། ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་བཅུ་གཉིས་སྔགས་དང་འཁྲུལ་འཁོར་དང་འཁོར་ལོ་དང་པདྨ་དང་དེ་ལྟར་ལྷ་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

By the phrase "and so forth," that is also to be explained through the characteristics already described or those yet to be explained. Regarding the phrase "abiding in the state of glorious Heruka," this refers to the mind whose nature consists of the dharmakāya, sambhogakāya, nirmāṇakāya, and mahāsukhakāya. Now, here, at the times of the cessation of the breaths, the measurement of days, nights, and so forth, in terms of ghaṭikā and so on, is taught by way of their characteristics, beginning with the phrase "by the sequence of the two counts." Thus, having established the twelve grounds upon the earth, one should symbolize the king and so forth; this is the time of one's own birth-ascendant (lagna). The remainder is easy to understand. Now, here the branch of the yoga of the Khaṇḍakapālin is taught, beginning with the phrase "in the center of the navel." Regarding the phrase "just as of Vajravārāhī," this refers to the lotus of the yantra consisting of the twelve wheels as taught in the second chapter of the Vajravārāhī [Tantra]. Furthermore, the phrase "reaching all the intermediate points" refers to the nature of the channel-lotuses; "lotus" is a metaphorical designation. However, one should meditate on the maṇḍala wheel in the center of the lotus, such as Vajravārāhī, or like Pracaṇḍā. Thus, having explained two lines of the mantra consisting of forty-eight lines, the same should be done here. Alternatively, one should meditate on the twelve Vajravārāhīs by means of the mantras, the yantras, the wheels, the lotuses, and likewise the deities and syllables.

འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་མ་བདག་པོར་གནས་པ་དེར་དཔའ་བོ་བདག་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གང་དུ་སླར་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རེ་རེ་མི་མཉམ་ན་དེར་ཀ་ར་ཀ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པའོ། ། ལྷག་མ་འདིར་པདྨ་ཐམས་ཅད་དང་མཚམས་རྣམས་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་ས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཨཱའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མཚོན་པ་གསུངས་པ། དབྱངས་བཅུ་གཉིས་ནི་བསྒྲུབས་ནས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གོའོ། ། འདི་ནི་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབས་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་འཆི་བའི་མཚན་མ་བརྟག་པ་དང་དུས་སུ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་སླུ་བ་དང་། ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་བརྟག་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཐོག་མའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། ཀེང་རུས་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་སྐྱེས་པ། ། ཡན་ལག་ཀུན་འབྱུང་ཕྱག་བྱས་ནས། ། བོང་བུའི་རྣམ་པའི་སྦྱོར་བ་རུ། ། བདག་བྱིན་བརླབ་པ་འཐོབ་འགྱུར་བ། ། ནད་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་དགྲོལ་བ། ། སྲིད་པའི་དབུས་སུ་ཡང་དག་ཞུགས། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་ནི། ། བཞུགས་པ་ཡང་ནི་སྒྱུ་མའི་ལྷ། ། ད་ནི་ཀེང་རུས་ཆེན་པོའི་མིང་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Nevertheless, in that place where the Yoginī resides as the mistress, the Hero should be understood as the master, by virtue of the nature of method and insight. Wherever the mantra syllables are again unequal, there the words "kara kara" and so forth should be applied; this is what is meant. The remainder here—the lotuses and the intermediate directions—is easy to understand. Now, regarding the twelve grounds, the twelve vowels beginning with the letter Ā are taught to symbolize the virtuous and the non-virtuous: "Having accomplished the twelve vowels," and so forth; all of this is well understood. This concludes the explanation of the first section of the Secret Chapter, which establishes the characteristics of the application of Khaṇḍakapālin, the meditation on the maṇḍala-cakra, the examination of the signs of death, the deception of the time of death, the thorough examination of the virtuous and non-virtuous by means of the letter Ā and so forth, and the detailed teaching on the examination of birth and death through dependent origination and so forth. Having prostrated to the one born from the application of Mahākālaṅkāra, who is the source of all limbs, may the self-consecration be attained through the application of the form of a donkey; may one be definitively liberated from all diseases and truly enter into the midst of existence. With a non-dual mind, the illusory deity also abides. Now, the application of the specific characteristics of the names of Mahākālaṅkāra and so forth is taught, beginning with the words "Then," and so forth.

ཀེང་རུས་ཆེན་པོའི་ཡི་གེ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། བོང་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་པར་རི་བོའི་མགོ་ལ་སོགས་པར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་སྟེ། འདི་རྣམས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། འདི་ནི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཀྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཤད་དོ། ། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་ཕྱི་རོལ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་འདིར་གསུངས་པའི་རིམ་པས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་གསུངས་པ། ཡིད་ཀྱི་ཤུགས་འཇུག་པ་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་ཤུགས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤུགས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེན་པ་ལས་གང་དེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་འཇུག་པ་མེད་ཅིང་འཇུག་པ་མེད་པར་བྱའོ། ། མགོ་བོའི་གནས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ་རྩེ་མོའོ། ། འོན་ཀྱང་རྩེ་མོའི་སྒྲས་མར་མེ་རྩེ་མོ་རབ་ཏུ་འཆིང་བ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པ་བྱས་པའི་བར་དུ་ཁམས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་རིག་གི་བར་དུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཁ་འོག་ཏུ་བལྟས་པའི་པདྨའི་སྐུད་པ་གནས་དེར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་གཙོ་བོ་ནི་རྩ་གཅིག་སྟེ།

This is by means of the syllables of the Great Skeleton that will be explained. Regarding the phrase "the yogi who is like a corpse," this refers to the practice of meditating on the maṇḍala-cakra on mountain peaks and so forth, as taught in the Chandas (Charyāgīti) and similarly in the Vajraḍāka and other tantras; these are to be understood according to their actual meaning. This explains the internal application of the self within the language of the transitional connection. However, first of all, one should make offerings to the deities according to the sequence taught in the Chandas and other texts for those who desire external practices. Following that, in order to focus on the sequence taught here, it is said: "One should cause the force of the mind to cease." The "force of the mind" refers to the momentum of the mind; through that yoga, one should cause the engagement with the clinging to all things at all times to cease, and thus remain without engagement. The phrase "one should meditate in the place of the head" is a mere illustration of the "peak." However, by the word "peak," it means that until the light rays of wisdom are thoroughly meditated upon in the "binding of the lamp-peak," all the elements will become equal. This continues until one gains some degree of conviction in wisdom regarding the aspects of wisdom. Therefore, it is said: "One should meditate there on the lotus-fiber facing downward." This refers to the principal channel, which is one among the seventy-two thousand channels.

པདྨའི་སྣལ་མའི་སྐུད་པ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། ། རྩ་དེ་ཉིད་མྱུར་དུ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དོན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་རང་གིས་རིག་པའི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་འགྲོ་བས་ན་འགྲོ་བ་མའོ། ། གཉིས་པ་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་སུ་བདུད་རྩིའི་གཟུགས་སུ་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ལྟར། དེ་ཡི་དབུས་སུ་དཔའ་བོ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་གིས་རིག་པའི་དབུས་སུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་རྣམ་པ་ཀེང་རུས་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱའོ། ། བོང་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འགྲོ་བར་འདོད་པ་ཡི་ནི་སེམས། ། བཟུང་བར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། ། དེ་རྣམས་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་ལ། ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས། ། བསྒོམ་པ་བྱས་པས་ཕྱི་ནས་ནི། ། སྲིད་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། ། གཉིས་ཀ་བོང་བུར་བཤད་པ་ཡི། ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་འགྲོ། ། ཞེས་སོ། ། ད་ནི་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མདོར་བསྟན་པས་མིང་གི་ཡི་གེའི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བསམ་པར་བྱའོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཅན་དུའོ། ། གཉིས་པ་དོན་དམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ནང་དུ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།

"Like a lotus fiber" refers to the stream of bodhicitta endowed with all bliss. That very channel is said to "swiftly go everywhere," which has two meanings: first, because it swiftly travels through the three realms by the power of self-awareness, it is the "goer"; second, it travels in the form of nectar through the seventy-two thousand channels. Thus: "In its center is the great hero" means that in the center of the self-aware bodhicitta, one should meditate upon and abide in the form of the glorious Heruka as the Great Skeleton. He has the form of a donkey. Therefore it is said: "With a mind desiring to go, By the nature of being grasped, In the very moment of seeing them, All misdeeds are utterly destroyed. Having performed the meditation, thereafter, One goes to a state without becoming; Both are explained as donkeys, Crossing to the far shore of the ocean of saṃsāra." Now, having briefly shown the maṇḍala of this yoga, the nature of the yoga of the etymological definition of the syllables is taught: "The maṇḍala," and so forth. Thus, one should contemplate the maṇḍala-cakra consisting of the thirty-seven factors, such as the conduct and so on, according to the sequence previously explained. It has the form of the great conventional. Second, it is because of the lack of internal division with the ultimate.

དོན་དམ་པ་ཆེན་པོ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཀེང་རུས་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡི་གེ་རེ་རེའི་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱང་གསུངས་པ། སྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་སྲོག་དང་ཐུར་དུ་སེལ་བ་དག་གིས་བསྲུབ་པ་དང་སྲུབ་པ་སྟེ་དེའི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་དེའི་ཚེ་སེམས་ཐབས་ཀྱི་ས་གཞིའོ། ། དེའི་སྐུད་པ་ཤེས་རབ་ཙནྜཱ་ལཱིའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ནི་ཐབ་ལྟ་བུའི་དབུས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དེའི་དབུས་སུ་འདི་གསུངས་པ། ཧ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཧའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མའི་ཡི་གེའི་ཡང་ངོ་། ། འདིར་ཧའི་ཡི་གེ་རྣམ་པའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོད་པའི་དབྱིབས་ཀྱིས་གཟུགས་འཕྱང་བ་མགོ་བོའི་དབུས་ནས་སྣལ་མ་གཅིག་པུ་དེ་ནས་ལངས་ནས་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་བར་དུ་སོན་པ། དེ་ཡང་སླར་ཐོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཐོད་པའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐན་གྱི་དབུས་སུ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བའི་སྐུད་པ་ལྟ་བུ་ཆད་པ་མེད་པར་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུའི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་བསྟེན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ཚེ་རོ་མཉམ་པའི་དུས་སུ།

It is intended as the form of the non-duality of the great ultimate and the great conventional. The phrase "of that" means it should be meditated upon in the middle of both the conventional and the ultimate. "Great Hero" refers to the very victory over the battle of the afflictions; it means the nature of primordial wisdom and consciousness. Regarding that, it is said: "by the application of the great skeleton." If one asks whether this refers to each individual syllable, it is also said: "churning," and so forth. Thus, by means of the upward-moving and downward-clearing winds, there is the churning and the stirring; the essence of that application is, at that time, the mind as the ground of method. Its thread is the wisdom Caṇḍālī. In the middle of those, like the center of a hearth, is the fire of primordial wisdom. In the middle of that, it is said: "the syllable HA," and so forth. This is the meaning of the syllable HA, as well as the syllable MA explained previously. Here, "the form of the shape of the syllable HA" means that the form of the skull hangs down; a single thread rises from the center of the head and reaches as far as the vajra-jewel. Furthermore, by the meaning of the syllable KA in the phrase "again, the skull," and so forth, "in the middle of the skull" means in the middle of the palate, like a thread for a flower garland, uninterrupted, and clearly perceived in the middle of the vajra-jewel. At that time, during the state of equal taste—

མེ་ལོང་གི་རྣམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདིའི་དེ་ལྟར་རིགས་པས་གསུངས་པ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་ཀའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་བུམ་པའི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་ལས་འོངས་ནས་ཐོད་པའི་བར་དུ་སྟེ། མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྡོ་རྗེ་ནི་བུམ་པ་ཉིད་དོ། ། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལས་ཆུའི་རྒྱུན་འབབ་པོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་བུམ་པ་ལས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་ངེས་པར་འཐོན་ནོ། ། ཁུང་བུའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོད་པའི་དབུས་སུ་ཡང་འབབ་ཏེ། རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཀང་བ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིན་ནོ། ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཏེ་བཤད་པའོ། ། དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ། ཐིམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཁའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཐིམ་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་དངོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ན་མགོ་བོའི་དབུས་སུ་འབབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདུད་རྩི་དེའི་ཚེ་རྩ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། མགོ་བོའི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པའི་དབུས་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོའི་བར་དུ་རྩ་རྣམས་སུ་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་བདག་པོ་བྱེད་པ་དང་གཙོ་བོ་ཉིད་དེ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་གང་དང་གང་དུ་སེམས་ཀྱི་བགྲོད་པ་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱའོ། །

"By means of the mind in the form of a mirror" means that it is to be illustrated by the mind at the time of natural luminosity (ābhāsvara); through this, one will perceive the specific characteristics (svalakṣaṇa) that are to be explained. This is stated by the reasoning of the syllable ka in the phrase "the vase" and so forth. Thus: "By the streams of the vase nectar" means that [the nectar] comes again from the vajra-jewel and reaches the skull-cup. By a specific grammatical connection, the "vajra" is the vase itself. Just as a stream of water flows from a vase, likewise, a stream of nectar definitely emerges from the vajra-vase. "In the center of the cavity" means it also flows into the center of the skull-cup, being filled by the wisdom of self-knowing awareness (svasaṃvedana-jñāna), like the coemergent mudrā (sahaja-mudrā). The word "also" (yang) indicates the meaning previously explained. That too is spoken for the sake of others. Regarding "dissolve" (thim) and so forth, this is by the meaning of the syllable kha. As for "the entities of dissolution, enjoyment, and so forth," in one sense, it does not mean they flow into the center of the head; rather, at that time, the coemergent nectar flows into all the channels (nāḍī), from the crown of the head and so forth, down to the big toe of the foot, dissolving, being enjoyed, acting as the master, and being the principal [factor] in the sequence previously explained. Thus, in those locations, wherever the movement of the mind occurs, one should rely upon it through luminosity itself.

དེ་ལྟར་དེ་ཁུང་བུ་བོང་བུའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། སྔགས་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་པ་ནི་རྩ་བའི་སྔགས་ལ་སོགས་པས་སོ། ། འདིར་སྐྱེ་བ་བདུན་མཐོང་བ་སྟེ། མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་བདུན་གྱི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་གསལ་བར་བྱས་པས་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་པས་མཐོང་བའོ། ། ལྷག་མ་ཅི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་ལཱ་མ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལཱ་མ་དུམ་སྐྱེས་མ་དང་གཟུགས་ཅན་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་བཞི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྲོག་གི་སྔགས་གཏང་བ་ནི་རྩ་རྣམས་ཀྱི་ཁུང་བུའི་དབུས་སུ་བོང་བུའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། ཁྲག་གི་ཞལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། རྩེ་གསུམ་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་ཏེ་ཁམས་གསུམ་གནོན་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། ། འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཚེ་སོན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་དེ་འགྲོ་བར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ཚེ་སོན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཚེ་རིང་བ་སྟེ། གཡོ་བ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། ། ཅི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གསུངས་པ། གླང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྐང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། སྔོན་མའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ནང་དུ་མ་རྣམས་སུ་གང་མཐོང་བ་དང་མཉན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་དཔའ་བ་ཉིད་དོ། །

Thus, regarding the "donkey application of the cavity," it should be understood as the very process of going and coming to the root location of all channels; this is the certainty. "Together with all mantras" refers to the root mantra and so forth. Here, "seeing the seven births" means that by clarifying the yoga through the substances of the seven elements, such as "the mother" and so on, one sees them because they are stainless. The remainder is as it was taught. However, regarding "by meditating on Lāmā and so forth," this refers to the nature of the four—Lāmā, Khaṇḍarohā, Rūpiṇī, and Ḍākinī—of all the channels. The emission of the life-mantra is explained as the form of a donkey in the center of the cavities of the channels. "Having a blood face" indicates the fire of great passion. "On the trident" means in the form of a trident, which is a presentation of subduing the three realms. "By this application, even one who has reached the end of life" means that by entering into that state where ordinary habitual tendencies have been abandoned, the consciousness that has reached the end of life possesses the nature of all dharmas and is long-lived; it is the experience of seeing the unmoving aspect of space. What is experienced is taught by "the elephant" and so forth, referring to quadrupeds and the like. "The former form" refers to whatever was seen, heard, or fully meditated upon among the mothers within previous births—all of that becomes heroic in this birth.

རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུད་པའོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའོ། ། དགོངས་པ་འདིའི་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ། ཀེང་རུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་ཀེང་རུས་ཀྱི་སྒྲས་གཏང་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲོག་དེས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དུས་སུ་འདྲ་བར་འགྱུར་བར་བྱས་ནས་གང་གི་ཚེ་ཀེང་རུས་ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པར་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སླར་ཡང་ཆེན་པོའི་རྩ་ཐམས་ཅད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་གཏོང་བའོ། ། དེ་བོང་བུ་གཡོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་གནས་པའི་ཡང་སྲོག་གི་ལྷན་ཅིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བགྲོད་པའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། སཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་དང་ནད་ཆེན་པོ་རྣམས་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་འཕོ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ། ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱལ་གྱི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་གསུམ་པ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའིའོ། ། བཞི་པ་ནི་བཅུ་བཞི་པའི་འོ། ། ལྔ་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་པའི་ཞེས་བྱའོ། ། འཕོ་བ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ།

All the various arrangements, such as vases and cloth, are the thread of the dharmakāya, like the life-force (prāṇa) that has arisen. By means of its identity, one perceives the nature of all phenomena as that very identity. Regarding this intention, the practice of performing it is taught: "The skeleton," and so forth. Here, the word "skeleton" should be understood as that which is to be abandoned. Furthermore, "moving by that life-force" means that at that time, having made it similar, the intention is that it is grasped through the application of the subtle skeleton. Again, "all the great channels" means releasing [the breath] into the interior of the vase-like [body]. "The donkey moves" means that by the power of the consciousness traveling together with the life-force residing there, one perceives the various distinctions of one's own births; "by nature" is the certainty. "Sāli," and so forth, is easy to understand. Now, death and so forth, as well as the great diseases, are taught: "By those, disease," and so forth. Through the distinctions of birth, there arise the distinctions of disease. Furthermore, these are the births of those who engage in the transitions. [This occurs] through ignorance and so forth, and from the first day of the waxing moon and so forth, by means of the twelve suns; the third is for the thirteenth, the fourth is for the fourteenth, and the fifth is for the fifteenth. They are established in the fifteen transitions.

དེ་ལྟར་ཆུ་ཚོད་དང་སྲོག་དང་དབུགས་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་ཟླ་བ་དང་ལོ་དང་དུས་ཚོད་དང་དུས་གསུམ་སྟེ་དབུས་སུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་གཉིས་གསུངས་པ། གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ནད་རེ་རེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། ། མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གང་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡིས་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་དེར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉི་མར་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ཏེ་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའོ། ། ཡང་ན་ལས་དགེ་བས་ཡང་བ་ཉིད་དུ་ནད་རྣམས་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་མོར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཐ་མལ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་སོ། ། དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་གྱུར་པས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོག་དང་ལྡན་པའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

In that way, the hours, the life-force, the breaths, the half-months, the months, the years, the seasons, and the three times are likewise in the center. Regarding those two, it is said: "For the sake of making clear, the yogis are liberated by the characteristics of their respective activities." Through the distinctions of the transitional language, whatever is correctly explained within, all of that becomes its own nature at that very time. By that, one is liberated from the diseases such as ignorance. Thus, in that context, what are called the "diseases of the sun" such as ignorance are the external meanings, and what is called "death" is death itself. Alternatively, through virtuous actions, one will be liberated from diseases with ease; what is called "non-virtuous" refers to a long duration of time. In that way, for ordinary yogis, it is through the great self-nature of the characteristics of primordial wisdom. By meditating on ultimate emptiness, one realizes that the specific characteristics of all things are empty by nature; that itself is emptiness without beginning or end. Through the internal self-nature becoming merged with emptiness, there is external emptiness, which is endowed with excellence in every respect. That very emptiness is the knowledge of the characteristics of emptiness and so forth. The remainder is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala wheel is taught: "Consisting of thirty-seven," and so forth; everything should be meditated upon according to the sequence previously explained.

འདི་ནི་ཀེང་རུས་ཆེན་པོའི་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་རང་གི་མིང་གི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་བོང་བུའི་རྣམ་པའི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་། ནད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་འཆི་བ་བསླུ་བ་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་གའི་མན་ངག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དཔའ་བོ་མགོན་པོ་འགྲོ་བ་ཆེ། ། ཀེང་རུས་ཅན་ལ་རྒྱུན་ཕྱག་འཚལ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་ཡུལ་ཡུལ་དུ། ། ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་གཙོ་མོའོ། ། ད་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀེང་རུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཀེང་རུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀེང་རུས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་སོ་སོའི་ངེས་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སོ། ། དེས་ཡུལ་དང་ཡུལ་དུ་རང་གི་སྐྱེ་གནས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེའོ། ། འོན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀེང་རུས་ཀྱི་རང་གི་དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་གོམས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དཔའ་བོའི་གཙོ་མོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་མཉམ་པའི་དུས་སུའོ། ། འོན་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་རྣམས་སུ་བརྡ་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་སྟེ། ནང་གི་བདག་ཉིད་རྩ་དང་ཁམས་ཤིང་དང་ཞིང་སྐྱོང་དུ་གནས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཨཊྚ་ཧཱ་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ།

This is the explanation of the second chapter, which extensively teaches the instructions for the ritual procedures characterized by the meditation on the Great Skeleton (Mahākālaṅkāra), the application of the meaning of the letters of its own name within the form of a donkey, the meditation on the maṇḍala-cakra, and the methods for deceiving death through the logic of illness and so forth. Homage to the Heroic Protector, the Great Wanderer, the Skeleton-Bearer. The Yoginīs are the sovereigns who travel everywhere to every land. Now, the application of the Skeleton (kaṅkāla-yoga) is taught in terms of its outer and inner nature. Regarding the passage beginning with "Then, the Skeleton," the phrase "by the application of the Skeleton" refers to the application of the specific rules for the individual letters of the name that will be explained. By that, "born from their own birthplaces in every land" means in all lands—such as the sacred sites (pīṭha) and secondary sites (upapīṭha)—they are born as the outer and inner nature in the birthplaces of their respective families. However, through the latencies of the past, one should understand that the body endowed with wisdom possesses the various accomplishments of the Skeleton itself, being of the nature of the aspect of wisdom through familiarity. The "sovereign of heroes" refers to the Yoginīs at the time of equality. Nevertheless, in every land, they are the self-consecration of the form that acts as a sign; internally, they abide as the channels, elements, trees, and field-protectors. Thus, it is taught by the passage beginning with "Aṭṭahāsa" and so forth.

རྡུལ་གྱི་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་རྡུལ་གྱི་ལྷ་མོ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་དང་ཆགས་པ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་གང་གི་ཚེ་དེ་གཙོ་མོ་སྟེ་རང་གི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། དཱ་བ་ཀི་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སྟོན་པའོ། ། དེ་ལྟར་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཀེང་རུས་ཀྱི་བདེ་བའི་སྒྱུ་མ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཀེང་རུས་ཀྱི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་རང་གི་རིག་པའི་བདེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་དུ་སླར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱས་འདེབས་པ་སྟེ་ཀེང་རུས་བདེ་བའི་གཟུགས་ཅན་རྣལ་འབྱོར་མའི་རང་བཞིན་དུའོ། ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་ཅི་བྱས་པས་བསྐྱེད་པ་དེ་གསུངས་པ། ཨོ་ཌྱན་བུ་ག་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྦྱོར་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་སའི་གནས་ཨོ་ཌྱན་གྱི་བུ་ག་སྟེ། ལྟེ་བའི་སྟེང་ངོས་གཡོན་པ་ནས་དཔྲལ་བར་འོངས་ནས་དེར་བརྟེན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་རང་གི་ཁམས་ལས་ལངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་འཕོ་བའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རིམ་གྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ།

The goddess known as Rajas is so called because she is born from rajas (passion); she arises from both compassion and passion. When she is the principal consort, she belongs to all the yoginīs born in her own field. This is intended by the term Dāvakī. In that context, the phrase "continuously" and so forth indicates the heroes and yoginīs who are the nature of method and wisdom externally. Likewise, internally, the phrase "the very illusion of the bliss of the skeleton" and so forth refers to the fact that, as will be explained, the syllables of the name "skeleton" proceed into the bliss of one's own awareness; they arise once again in that very state, and for yogins, this is called the "form of the Buddhas," the great self. The phrase "of those Buddhas" means that at all times they are sealed within the nature of the yoginīs who possess the form of the bliss of the skeleton. Thus, it is taught what produces that bliss: "arisen from the Oḍḍiyāna aperture." This refers to the Oḍḍiyāna aperture, the primary site of all these applications, which comes from the left side above the navel to the forehead and rests there. However, the phrase "arisen from one's own elements" refers to the consciousness, which is the nature of bliss, at the time of the respective transference of the elements such as teeth and nails; through that wisdom, that consciousness gradually proceeds to all objects.

ཡུལ་པུལླཱི་ར་ལ་སོགས་པ་དང་ཨཊྚ་ཧཱ་ས་ལ་སོགས་པར་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འབྱུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཀོ་ལ་གི་རི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་སུ་མདོར་ན་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རིའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྟེན་པའི་སྡེ་ཚན་ནོ། ། སླར་ཡང་རྡུལ་གྱི་སྐྱེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ཚིག་དྲན་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཁམས་ཀྱི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡེ་ཚན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་ཆེན་མོ་མེའི་ཁ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རང་གི་འདོད་པའི་བདེ་བར་འགྲོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ཞིང་སྐྱོང་གི་སྡེ་ཚན་ནོ། ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀེང་རུས་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚོན་ཆའི་སྡེ་ཚན་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ད་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འབྲས་བུ་དང་མཆོག་ལ་སོགས་པ་སྟེར་བ་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ཞི་བའི་གདོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རིམ་པ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གདན་གྱི་སྡེ་ཚན་གསུངས་པ། ཨཊྚ་ཧཱ་སར་འཁོར་ལོར་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རོར་གནས་མཱ་ལ་བར་དེ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། དེ་ལྟར་གནས་དང་བརྟེན་པ་དང་། ། ཁམས་ཀྱི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ཞིང་སྐྱོང་དང་། །

In places such as Pullīra and Aṭṭahāsa, they appear in the forms of yoginīs and heroes. Thus, from the section beginning with Kolagiri up to the twenty-four sacred sites (pīṭhas) constitutes, in brief, the class of the sites. Likewise, from the section beginning with "the mountain peaks" up to "perfectly supported" constitutes the class of the supported. Furthermore, from the section beginning with "the birthplace of dust" up to "one should again remember that very word" constitutes the class of those born from the family of the elements. Similarly, from the section beginning with "the great glorious one with the mouth of fire" up to "one goes to the bliss of one's own desire" constitutes the class of the yoginīs and the field-protectors. Moreover, all of these are preceded by skeletons, which are experienced by oneself; all of these are explained in that very manner. Likewise, the class of their weapons is taught by the section beginning with "vajra" up to "hammer." Now, the teaching on how they bestow results such as pacification and the supreme is stated by the section beginning with "the peaceful face" up to "thus all in their respective order." Similarly, the class of the seats is taught by the section beginning with "residing in the wheel at Aṭṭahāsa" up to "likewise, residing in the flavor at Mālava." Thus, the sites and the supported, those born from the family of the elements, the yoginīs and the field-protectors...

མཚོན་ཆ་དང་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་དང་གདན་རྣམས་ཏེ་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་རྣམས་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བཤད་པ། གཞན་དང་རྟེན་དང་ཁམས་འབྱུང་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་མ་དང་ཞིང་སྐྱོང་དང་། ། མཚོན་ཆ་དང་ནི་ཞི་སོགས་དང་། ། གདན་རྣམས་དང་ནི་བདུན་པོ་སྟེ། ། ཇི་ལྟའི་རིམ་པས་ཤེས་བྱ་ལ། ། རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་བདུན་དུ། ། ཀེང་རུས་བདེ་བ་བཟུང་བ་ཡིན། ། འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་མིན། ། ད་ནི་ཀེང་རུས་ཀྱི་ཡི་གེར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་གསུངས་པ། ཀེང་རུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཀའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། ཀེང་རུས་ཉམས་མྱོང་བདེ་བ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཾ་གི་ཡི་གེས་མཚན་པས་ཀེང་རུས་ཏེ་ཀ་རའི་སྒྲས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མངོན་པར་བརྗོད་དེ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོས་རྩ་བའི་རྩ་ལས་ཡོངས་སུ་ལངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་ཀའི་གཟུགས་ཏེ་སྣལ་མ་ནམ་མཁའི་རྩ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ཡེ་ཤེས་ཁུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུ་བའི་རྣམ་པའི་ཁུ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དེའི་གཟུགས་སུ་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་བའོ། ། འདིས་ཅི་བཤད་པར་འགྱུར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། འདིའི་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཉིས་པའི་ཀའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ།

The seven classes—the supreme results such as the weapons and the peaceful [deities], as well as the seats—are explained in verse: "The others, the support, the elements, the yoginīs, the field-protectors, the weapons, the peaceful [deities] and so forth, and the seats—these are the seven. They should be understood according to their respective order; each one also has seven aspects. The skeleton is held as bliss; it will arise, and not otherwise." Now, the analysis of the letters of the skeleton is taught: "Skeleton," and so forth. First, the meaning of the letter ka is taught: "The experience of the skeleton is bliss." This means that the letter aṃ marks the skeleton; by the sound kāra, the action-mudrā is expressed, which refers to the vajra and the lotus. The great bliss of the body experienced by those [two], which is said to "arise from the root channel," is the form of the bliss of ka. That very thread, the channel of space, pervades the entire body; it is explained in that way. "Wisdom-fluid" refers to the fluid in the form of melted consciousness, the nature of which is the bliss of wisdom. In that form, one sees all the three realms as that very [wisdom] itself. What is explained by this? The intended meaning is that all phenomena become the nature of the heroes and heroines. Thus, the second letter ka is taught as the specific application of this.

མགོ་མེད་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་མགོ་མེད་ཀྱི་སྒྲས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བདེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱང་མགོ་བོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་བྱར་མེད་པ་ལས་ཀྱང་བརྗོད་པ་སྐྱེ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁམས་ཟའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་བདེ་བའི་གཟུགས་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་རྟོགས་པས་བསྒྲུབས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིར་གསུངས་པ། བསམ་དུ་མེད་པ་དངོས་པོའི་གཟུགས། ། དངོས་པོ་ཡང་ནི་བསམ་མེད་པའོ། ། ངག་གི་རྟོགས་བྱའི་དངོས་པོ་གང་། ། དེ་བསམ་ཡོད་པའམ་བསམ་མེད་པའོ། ། བསམ་མེད་རྟོགས་བྱ་བགྲོད་བཞིན་པ། ། ཞི་བ་བསམ་མེད་སེམས་པ་མེད། ། རྣམ་གཉིས་དམན་པས་སྤྱོད་པའོ། ། རིགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོའང་མེད། ། ཅེས་སོ། ། དེ་ཕྱིར་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡི་གེ་གཉིས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཨཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་སྟོན་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ། ལ་ཡི་ཡི་གེའི་དོན་འཕྱང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་མའི་དོན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བདུན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཕྱིའི་ཁུངས་སུ་ཆད་པའོ། ། དེའི་དོན་ནི་སླ་བར་གོའོ། ། དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་སྲིད་ཐམས་ཅད་བསམ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་བསྟན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "arisen from the headless," and so forth: here, the term "headless" refers to the fact that all previously explained phenomena of bliss are inexpressible; even vowels and consonants would be headless. Therefore, through the linguistic formulation that demonstrates how expression arises even from the inexpressible, it is said: "By that very [means], one consumes the elements." This means that the very form of bliss is established through the conceptualization of the states of the Buddha Vajradhara and so forth. Regarding this, it is said: "The form of the entity is inconceivable, And the entity is also inconceivable. Whatever entity is to be understood by speech, Is either conceivable or inconceivable. The inconceivable object of understanding, while being traversed, Is the inconceivable peace, without thought. It is practiced by the two types of inferior ones; There is no entity that becomes logical." Therefore, "by that" means it is explained in that way because it possesses this. Thus, by the phrase "these [things]," and so forth, it is shown by the meaning of the letter Ā in the conjunction of the second letter, just as before. Similarly, regarding the meaning of the letter La as "hanging," and so forth: the detailed explanation of the seven classes, such as the "abode" and so forth from the previous meaning, is cut off as an external source within the internal nature. Its meaning is easily understood. In that way, if all of existence is the inconceivable form, one might ask: "How are the states of the internal and external natures shown?" To this, it is said: "In those," and so forth.

འདི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བུམ་པ་དེ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་རང་གི་འཁྲུལ་བ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྣམས་གྲུབ་པས་དེ་རྣམས་སུ་སླར་ཡང་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོར་སྟོན་པས་དེའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ། དེ་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་རང་རང་གི་ཁམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་བརྟག་པ་ཕྱིའི་མཆོད་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་རང་གིས་རིག་པ་ཅན་གྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གསང་བའི་མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གསུངས་པའི་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྲུབ་སྟེ། མི་ཤེས་རི་བོ་གཅོད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། སྔོན་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ་རྟོགས་སླའོ། ། སླར་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་འདུ་བའི་འཁོར་ལོ་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཡས་སུ་ཁྲོ་བོ་བསྟན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནག་པོ་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོད་པར་བྱ་སྟེ།

At the very outset, because that vase is established as the illusory nature of the forms of all things, such as cloth and so forth, it is shown once again as the Great Illusion; therefore, it is called the "Great Offering." This is further divided into the outer, inner, and secret. Here, the outer offering consists of visualizing the elements arising from their respective constituents as the forms of the Buddhas, yoginīs, and heroes. The inner offering is the self-offering of one who possesses the awareness of the three realms. The secret offering is the characteristic of the selflessness of phenomena, which is the awareness of all things as emptiness endowed with the supreme of all aspects. From that, "everything is accomplished" means that whatever virtuous or non-virtuous actions of body, speech, and mind are performed, they all become the accomplishment of Buddhahood through the aforementioned application; thus, it is said, "it cuts the mountain of ignorance." This is the definitive presentation of the yoginīs and heroes. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra is taught, beginning with "previously taught," which is easy to understand. Furthermore, the outer gathering-cakra, which is the cause for accomplishing all siddhis, such as food and drink, is taught, beginning with "the gathering." "The wrathful one should be shown on the right" means that one should make offerings to the maṇḍala of heroes and yoginīs, such as Kṛṣṇarudra and others.

འོན་ཀྱང་གྲུ་གསུམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་དེ་རྣམས་ཚིམ་པ་ལ་སོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཤིང་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ཡང་། མཁའ་འགྲོ་ལྔ་ཡི་དེ་ཉིད་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། དྲག་མོ་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། རོ་ལངས་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། གདོལ་པ་མཁའ་འགྲོ་མའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆེན་པོ་རང་གི་དབུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས་མཆོད་པར་བྱའོ། ། སྦྱོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདན་བཞི་པའི་རིམ་པས་རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྒྱལ་མོ་གཙོ་མོ་རྡོ་རྗེའི་དབང་ཕྱུག་མ་ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལྟར་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱོགས་བཅུར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མ་རྣམས་སྤྱན་དྲང་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཨོཾ་ཀཀྐ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཏོར་མའི་སྔགས་གསུངས་སོ། ། ཨོཾ་བྷཀྵ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་བྱས་པས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་རླུང་སྤྱན་དྲངས་ནས་དེས་རང་གི་འདོད་པའི་ལྷ་ཚིམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་རྩ་ཐམས་ཅད་དོ། །

Nevertheless, in the center of the triangular maṇḍala, one should perform the acts of satisfying them and so forth; the terms "single tree" and so on are easy to understand. Furthermore, regarding the phrase "the great suchness of the five ḍākinīs," these are the Wisdom Ḍākinī, the Vajra Ḍākinī, the Fierce Ḍākinī, the Vetālī Ḍākinī, and the Caṇḍālī Ḍākinī. One should offer worship by exhaling the great suchness of these [deities] with one's own breath. Regarding the phrase "the Queen of the maṇḍala of union," according to the sequence of the Caturpīṭha, she is the sovereign Queen, the Mistress of the Vajra, the Pervasive Lord within the maṇḍala of the sky of yoga. She is the great body of the Tathāgatas, such as the Wisdom Īśvarī and so forth, the lords of their respective maṇḍalas. One should meditate in the ten directions on the suchness of emptiness—the great body of the Tathāgatas, the dharmadhātu, which is thus stainless, immaculate, and in which all stains of conceptualization have subsided. Therefore, with the mantra for invitation beginning with "all yoginīs here," one should invite the Vajra Īśvarīs. Thus, the mantra for the tathāgata torma is taught beginning with "oṃ kakkha" and so forth. By performing this with "oṃ bhakṣa" and so forth, the activities of pacification and so on are to be accomplished with the hook of wisdom; that is, having invited the winds with the hook of bodhicitta, one should satisfy one's desired deity in all the channels.

ཕྱི་རོལ་དུ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཆང་ལ་སོགས་པས་ཚིམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདིའི་རིམ་པས་གསུངས་པ། མཐེ་བོ་ས་གཞིར་སྦྱར་བྱས་ཏེ། ། མིང་མེད་རི་རབ་ཀྱིས་རེག་བྱ། ། བསྐོར་བ་ལན་གསུམ་བྱས་ནས་ནི། ། བདུད་རྩི་ལྔ་པོ་གསལ་བར་འགྱུར། ། ཧཾ་ཡིག་གིས་ནི་ཁ་དོག་གཞོམ། ། ཧོ་ཡི་ཡི་གེས་དྲི་གཞོམ་མོ། ། ཧྲཱིཿཡི་ཡི་གེས་སྟོབས་གཞོམ་སྟེ། ། རིམ་པ་འདི་རྣམས་རྣམ་པར་གཞོམ། ། རོ་མྱང་དང་ནི་རྡོ་རྗེ་ཡི། ། དབང་ཕྱུག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ། ལྷ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་རྩི་རུ་ནི་འགྲོ་བའོ། ། གང་ཞིག་དེ་ཁོ་ནས་མྱངས་པ། ། འཁོར་བ་ཡི་ནི་ཕ་རོལ་འགྲོ། ། སྐྱོན་མེད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་བྱ། ། ལྷ་ནི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའོ། ། ཚེས་བརྒྱད་དང་ནི་ཁྱད་པར་དུ། ། བཅོ་ལྔ་དང་ནི་ཚེས་བཅུ་བཞི། ། གྲུབ་འདོད་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། འབད་པས་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱ། ། དེ་ལྟར་གནས་ལ་སོགས་གནས་སུ། ། མདོར་ན་སྐྱེ་བོ་མེད་ཕྱོགས་སུ། ། གཏོར་མའི་ཆོ་གས་ཡོངས་མཉེས་བྱ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདུ་བའི་ཚིག་སྟེ་གོ་སླའོ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་རོ། ། དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རོའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོའི་ཉི་མ་ནག་པོའི་བཅུ་བཞི་ལ་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཆུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྔགས་པའི་མི་བསྐྱོད་པས་སོ། །

Externally, one should satisfy [the deities] with liquor and so forth through the absorption of their own nature. The sequence for this is taught as follows: "Joining the thumb to the ground, Touching with the ring finger as Mount Meru, Having performed three circumambulations, The five nectars will become manifest. With the syllable Haṃ, the color is destroyed; With the syllable Hoḥ, the odor is destroyed; With the syllable Hrīḥ, the strength is destroyed— These stages are thus completely destroyed. Through the tasting, the Vajra, The Lord, and Vajrapāṇi— By these three deities, it becomes nectar. Whoever tastes it with suchness Will go to the far shore of saṃsāra. All defects should be perfectly purified; The deity is the Great Terrifier. On the eighth, and especially On the fifteenth and the fourteenth, Yogins who desire accomplishment Should diligently offer the torma. Thus, in places and so forth, In brief, in a direction where there are no people, One should fully please them through the torma ritual." The phrase "all" and so forth refers to the words of assembly, which are easy to understand. The phrase "other practitioners" and so forth refers to the specific conduct of the avadhūti. "There" refers to abiding in the pīṭhas, upapīṭhas, and so forth, in the form of the bodies of brahmins and others for the sake of sentient beings. "Thus thoroughly examining" refers to the fourteenth day of the dark fortnight of the month of Bhūta-sūrya. "With divine water" refers to Akṣobhya, which has been consecrated with the root mantra.

ཡང་ན་བདུད་རྩི་ལྔས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། བདུག་སྤོས་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རོ་ལ་ཤ་ཆེན་པོའི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། གྲུ་བཞི་པ་གྲུ་གསུམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེའི་གསད་དུ་གཞུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསད་པའི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་མི་བསྐྱོད་པའི་སར་བཏང་ནས་བཟའ་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ཇི་ལྟ་བའོ། ། ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ལའོ། ། འདི་ནི་དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུར་ཀེང་རུས་ཀྱི་སྦྱོར་བའམ་པི་ཋ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ལ་སོགས་པ་སྡེ་ཚན་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་དང་ཀེང་རུས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རིགས་པའི་འཕོ་བའི་དབུས་སུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནད་གཞོམ་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་གཏོར་མ་དབུལ་བ་དང་རོ་སྒྲུབ་པ་དང་གནས་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་འགེངས་པ་པོ། ། མཆེ་བ་རྣམ་གཙིགས་ཕྱག་བྱས་ནས། ། གཞུ་དང་མདའ་རུ་ཡོངས་ལྡན་པས། ། བུམ་ཅན་འབེན་ལ་ལྟ་བ་པོ། ། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཆེན་རྣམས། ། འབྱིན་ཅིང་སྡུད་པའི་རྒྱུ་ཡིས་སུ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་གཟུགས་སུ་ནི། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་སྐྱེས་པའོ། ། ད་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དགོངས་པ་མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་དེའི་མིང་གི་ཡི་གེས་སོ། ། ཏིང་འཛིན་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ། །

Alternatively, "with the five nectars" is explained in that same way. "That very incense" means that one should offer the great flesh to the corpse. It should be placed in the center of a square or triangular maṇḍala. Regarding the phrase "to cause it to enter into that," and so forth, by means of the application of slaying, one should consume [the substance] after having sent the consciousness to the stage of Akṣobhya. The remainder is as before. This is for the sake of realizing everything. This is the detailed instruction on the characteristics of the ritual for dwelling in places such as charnel grounds, the accomplishment of the corpse, the offering of the torma, the meditation on the maṇḍala-cakra, and the destruction of internal and external diseases through the yoga of the skeleton or the piṭha and other locations, which are of the nature of the seven classes, in the middle of the transference of the reasoning of the skeleton yoga; this is the explanation of the third chapter of the Śrī Sarvarahasya. Having prostrated to the one who fills all yogas, the one with bared fangs, who is fully endowed with bow and arrow, and who gazes at the target of the vase-breath, [I shall explain] the great meanings of the syllables. By means of the causes of emitting and withdrawing, all ḍākinīs are born in the form of the maṇḍala-cakra. Now, the explanation of the various intentions of the one with bared fangs is spoken: "Then it was explained," and so forth. "Of the one with bared fangs" refers to the syllables of the name of that hero. "Abiding in the application of samādhi."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིས་གནས་པ་པོ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དུས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་སོ། ། གཞུ་འགེངས་པའི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ཡོད་པར་བྱས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ནོ། ། དེ་ལྟར་གཞུ་དགང་བ་གསུངས་པ། སྲོག་གི་ཐིག་ལེར་སོན་པར་བསམ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབུས་མའི་ནང་དུ་སོན་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གཅིག་པུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཞུའི་རྒྱུད་དོ། ། མཚམས་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚམས་སུ་གནས་སོ། ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་[ཀྵྨྲྻུཾ་]ལ་སོགས་པ་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་བཞི་བརྗོད་པས་སྐུ་འགོག་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་འདིའི་ཡན་ལག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པས་བསྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བིའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་ཟག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པས་སྡིག་པ་གང་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇུག་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐུ་བཟུང་བས་སོ། ། རང་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་དབུག་པར་བྱ་བའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་གྲོང་དུ་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་བྱེད་དུ་འཇུག་པའོ། །

The phrase "by means of application" refers to entering into meditative absorption (samādhi) during the time of the avadhūti maṇḍala. "By the sequence of drawing the bow" refers to the absorption that the yogi has brought into being. "Vajra" refers to the form of indivisible wisdom (jñāna). Thus, the drawing of the bow is described: "One should imagine it reaching the drop of life-force." This means it is made to enter into the center. That itself is the "tantra" (tantra), the bow-tantra characterized by the single innate (sahaja) nature. "In all junctures" means it abides at the junctures of all the channels (nāḍī). "In all sounds" means that by reciting the four seed-syllables, such as [KṢMṚŪṂ], the body is to be restrained. The remainder is easy to understand. Now, the application of protection by the Baring of Fangs, which consists of the nature of the cause and fruit of this yoga, is taught: "Baring the fangs," and so forth. "Definite emergence" is nirvāṇa. "Of entry," and so forth, is the meaning of the syllable vi; "untainted" (anāsrava) refers to the entry of all sentient beings who have committed sins through ignorance and so forth amidst various births, because they have taken hold of the body of nirvāṇa. "The beings arising from oneself are to be destroyed" means they are to be pierced. Therefore, "one makes [them] into the city of others" means that by the meaning of the syllable ga, one causes the activity to have the sphere of nirvāṇa as its object.

སླར་ཡང་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་དོ། ། འཇོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཊའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སྟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ཞི་བའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་གཟུགས་སོ། ། རྣམ་པར་ཞུ་བའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རོས་སོ། ། ཥྚྲི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཥྚྲའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཨིའི་ཡི་གེ་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། མགོ་བོ་ནི་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། ཥའི་ཡི་གེ་ནི་འཛག་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དཔྲལ་བར་ཆུའི་གཟུགས་ཉིད་དོ། ། ཊའི་ཡི་གེ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་སའི་གཟུགས་ཉིད་དོ། ། རའི་ཡི་གེ་ནི་རྐང་པ་དག་ལ་མེའི་གཟུགས་ཀྱིས་འཕོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དེས་ན་གསུངས་པ། རྐང་པའི་བར་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནོར་བུའི་སྐུད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནཱའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ། མཚམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་ན་དོན་དམ་པར་རང་དང་གཞན་གྱི་ཆ་མེད་དོ། ། འོན་ཀྱང་དེར་གནས་པ་ཡང་བསམ་དུ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ས་གསུམ་ལ་ལྟ་ཞིང་འཇུག་པར་བྱེད་དེ་སེམས་ཅན་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་པས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མདོར་བསྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Furthermore, it performs the activity of correctly engaging in great generosity and so forth. "Crushing" (joms) is explained according to the meaning of the letter ṭa; it is explained in that way. "Bestowing" (ster) is according to the meaning of the letter ri. "The form of peace" (zhi ba'i gzugs) is the form of liberation. "By the great nature of complete melting" (rnam par zhu ba'i bdag nyid chen pos) refers to the flavor of compassion. "Ṣṭriṇi" is the meaning of the letter ṣṭra. Thus, the letter i has the nature of wind. The head is the essence of space. The letter ṣa is the form of water at the forehead in the form of dripping. The letter ṭa is the essence of earth, the nature of bliss throughout the entire body. The letter ra is the immutability at the feet in the form of fire. Therefore, it is said: "The great bliss that travels to the feet is like a thread through a jewel." "That is not" (de min) and so forth explains the meaning of the letter nā: when consciousness and wisdom abide in all the joints, ultimately there is no distinction between self and other. Nevertheless, abiding there, one observes and enters the three realms that have become inconceivable, due to intense attachment to sentient beings. The meaning of "for that reason" (de'i phyir) and so forth is easy to understand. Thus, through the yoga briefly indicated by "the Net of Magical Illusion" (sgyu 'phrul dra ba) and so forth, the meditation on the maṇḍala-cakra is explained in detail, beginning with "one should meditate" (bsgom par bya'o) and so forth.

སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་དོ། ། བདེ་བའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་རེ་རེ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། མཁའ་འགྲོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་གསལ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ཡི་གེ་ལྔ་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་སྟོན་པའི་གྲུ་གསུམ་པའི་དབུས་སུ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་གཟུགས་ཅན་གཞག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དབྱངས་བཅུ་དྲུག་གི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་སུ་ལུས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དང་པོ་ཀའི་ཡི་གེ་ནས་མའི་ཡི་གེའི་བར་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་དང་དབྱངས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། ། ཡའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུ་དབུ་མའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་ཡི་གེ་བཏུབ་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཆོས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་སུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་དེ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ་དེ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ལྟེ་བར་གཞོམ་དུ་མེད་པ་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེ་ཞི་བ་དགེ་བ་སྟེར་བ་པོའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨོཾ་མོ། ། ལྷག་མ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རེ་རེའོ། ། འདོད་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་པོ། །

The term "and so forth" refers to all the heroes, such as the one with bared fangs and the rest. "The form of bliss" refers to the fact that at the times when bliss arises from their respective elements, each is designated as the "principal"; it is explained in that way. "The great ḍāka" is the nature of the form of clear light (ābhāsvara). "Together with the ḍākinīs" is because of the very essence of their natural state. Now, in brief, regarding the fifty letters, one should place the forms of the vowels and consonants in the center of the triangle that teaches the knowledge of the letter A and so forth. Likewise, one should understand the arrangement of emptiness within the body as the forms of the elements of the sixteen vowels. Similarly, from the first letter KA to the letter MA, there are the collections of the twenty-five suchnesses (tattva) and the vowels. Regarding the extraction of the letters for the nine branches of the scriptures and the source of the Middle Way (madhyamaka) dharma, starting with the letter YA and so forth, it is said: "All are the source of phenomena" and so on. "All" refers to the central avadhūtī channel in the midst of all the channels; that is the source of phenomena, which is the nature of the diverse three realms. At the navel of the form of consciousness is the indestructible syllable HŪṂ, the peaceful one who bestows virtue. The syllable OṂ is that which gathers all phenomena into one. The remainder is as before. "The heroes" refers to each individual letter. "The accomplisher of all desired aims."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་ཡི་གེ་རེ་རེའི་རང་རང་གི་རིག་པའི་བཤད་པས་སོ། ། དོན་གྱི་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་སོ། ། འོག་དང་སྟེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀྵའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་མགོ་ལ་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་སྟེང་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དང་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་སོགས་པར་རོ། ། དེར་གནས་པ་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་གི་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བའོ། ། གང་གིས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་གསུངས་པ། ལྔ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེས་དེ་ཉིད་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། ། སྒྲ་འདིས་དེ་ལྟར་རྒྱུད་དང་ལུང་དང་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདིར་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། ཨ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐིག་ལེ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེའི་སྒྲས་རྡོ་རྗེ་པདྨར་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དམར་པོ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་བཤད་དོ། །

Regarding the phrase "all those desires," "all desires" refers to the letters beginning with the syllable A, which will be explained; thus, it is through the explanation of the specific awareness of each individual letter. The means of accomplishing the purpose is stated as "wisdom and so forth," which refers to the wisdom body (jñānakāya), the dharma body (dharmakāya), the enjoyment body (saṃbhogakāya), and the emanation body (nirmāṇakāya). The terms "below" and "above" refer to the inverted order: the letter Kṣa and so forth are "below," while the letter A and so forth are "above." This refers to the life-force and downward-clearing winds within one's own avadhūtī, as well as all the limbs, the four wheels (cakras), and so on. Abiding there, it is constantly praised as the bestower of accomplishments (siddhi) for practitioners through the processes of going and coming. As for what bestows the accomplishment, it is stated as "fifty and so forth," which refers to the vowels and consonants. By that, the term "ḍākinī" refers to the Vajra-ḍākinī, who is supremely marvelous. Through this sound, it is the subject matter of many tantras, transmissions (āgama), and treatises. By the word "and so forth," it is easily understood that this also includes the letters of the Ḍākinī-sāgara and other such works. Here, the meditation on the transformations of the sixteen vowels beginning with the letter A is taught as "the letter A and so forth." The phrase "devoid of the drop" means that at the time of entering the vajra-lotus, the bliss is devoid of the bodhicitta (which is indicated by the term "drop"); therefore, it is red, and is explained as great passion (mahārāga).

ཕྱི་མོ་རྣམ་པར་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་པོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་གསུངས་པ། ཨ་ཡིག་ཐིག་ལེ་ཡང་དག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟེང་ནས་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་མཚན་ཅན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཨཱའི་ཡི་གེ་དང་ཨཱིའི་ཡི་གེ་ཁྲག་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་རབ་ཏུ་འབེབས་པའོ། ། ལྔ་པ་ལྷ་རྫས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བཞི་པ་འདས་པ་སྟེ། ཨུ་ཡིག་དབང་པོའི་གཞུ་དང་མཉམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ལུས་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེར་བཤད་དོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་གསལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཨཱུའི་ཡི་གེ་དྲུག་པ་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་སོ། ། ཀློག་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་འཕྲོ་བ་བཞིན་ཏེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། འོན་ཀྱང་འཕྲོ་བ་དེ་དག་འདྲ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་གནས་སུ་སྤྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱའོ། ། རེའི་ཡི་གེ་དུ་བའི་མདོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ཉིད་ཐིམ་ནས་འགྲོ་བའོ། ། དེ་ནས་ཕྲ་མོ་ལུས་སྤངས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་གཅིག་དང་དུ་མའི་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། ། ལུས་རྣམས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། རེའི་ཡི་གེ་མུན་པའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་སེམས་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཡིས་བསམ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

"Abandoning the source" is intended to mean that it is inexpressible. This is the first emptiness. Likewise, the second is taught: "The letter A, perfectly endowed with the drop." This means it is endowed with the seed of awakening (bodhicitta) descending from above, which is great desire (mahārāga). Therefore, it possesses the characteristic of the family. Thus, the letter Ā and the letter Ī are the blood, because they cause bliss to descend. The fifth, to be known as the divine substance, is that which transcends the fourth; "the letter U is equal to Indra’s bow" explains this as the body of Mañjuvajra. The meaning is the clarity of all elements, which is emptiness. The sixth, the letter Ū, is likewise the form of Vajrasattva. "Two readings" is like the radiating of fire; "two" is merely an illustration, but it means that all phenomena should be emanated into the state of bliss in a manner similar to those radiations. "The letter R is the color of smoke" means it arises from the stainless sky, which is like a cloud. It dissolves and departs. Then, "abandoning the subtle body" refers to the collection itself, as well as the nature of being one or many. "The bodies are the forms of the Buddhas" is intended to mean being free from the habitual tendencies of the mind. "The letter RE is the form of darkness" means that the mind, which has the nature of space, is the emptiness of the form of the inconceivable through that aspect of clear light (ābhāsvara).

། ལྀ་ནི་བྱ་རོག་གཤོག་པ་འདྲ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་ནག་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གཟུགས་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཞུགས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལྀའི་ཡི་གེ་མཚལ་གྱི་མདོག་ནི་མངལ་དུ་རང་བྱུང་དུ་ལྷན་ཅིག་གཅིག་པུར་བྱུང་ངོ་། ། ཨེ་ཡིག་དམར་ཞིང་དཀར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངལ་ལས་འཐོན་པའི་དུས་སུ་གང་བྱིས་པའི་སེམས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཨཻ་སིན་དྷཱུ་ར་དམར་པོའི་མདོག། ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་རང་ཉིད་བླ་ན་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་བདེ་བ་མཐོང་བའོ། ། ཨོའི་ཡི་གེ་ཉི་མའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཉི་མའི་གཟུགས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བའོ། ། སྟོང་ཕྲག་འོད་ཟེར་འབར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཅན་ནོ། ། ཨཽ་ཡི་ཡི་གེ་རྒྱུན་དུ་འབར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་གནས་པའི་ཉི་མ་བྱེ་བའི་འོད་དང་མཉམ་པའོ། ། འདིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཆོག་གི་མཐའ་གསུངས་སོ། ། མདོར་བསྡུས་པས་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། ཟླ་བ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་དཔྲལ་བའི་དབུས་སུ་ཡོངས་སུ་གནས་སོ། ། ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་སྟེ་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་ཡི་གེ་ཨ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣལ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་ནི་རའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཏེ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་དག་ཏུ་ཡང་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཚེག་དྲག་གོ། ། མདོར་ན་ཨཿཡི་གེ་རྒྱལ་པོ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །

"Li is like the wing of a crow" means that the black-colored form of the dharmakāya has entered into the center of the bodhicitta. Thus, the vermilion-colored syllable li arises spontaneously and alone within the womb. "The syllable e is red and white" refers to the emptiness of the child’s mind—both clear and unclear—at the time of emerging from the womb; that is what it is called. "The syllable ai is the color of red sindūra" means that by this, one perceives the compassion and bliss of the unsurpassed bodhisattvas. "The syllable o is the form of the sun" means that it consumes all things without exception, such as ignorance and so forth, in the form of the vajra-sun. "Blazing with thousands of rays" means it possesses the fire of jñāna. "The syllable au blazes continuously" means it is equal to the light of ten million suns, with all the sense faculties abiding in bliss. By this, the supreme limit of the coemergent is taught. In brief, regarding the teaching on the syllable oṃ: "The moon is divided" means the sixteen parts are fully present in the center of the forehead. "The bindu" is in the center of the navel; in the center of those is the syllable a, which has the characteristics previously explained, meaning the "thread of jñāna." Likewise, the two moons are the two syllables ra, which are also like a whirling firebrand on the left and right. Therefore, there is the visarga. In short, the syllable aḥ is the king; it is explained in that way.

ལྷག་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། ད་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་གསུངས་པ། མྱོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མྱོས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་བས་སོ། ། འཆལ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་བར་དུ་འགྲོ་བ་སྤངས་པའོ། ། རྨོངས་པ་ནི་བརྗོད་པ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་བྲལ་བའོ། ། སེམས་དང་བྲལ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་རིག་པ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཐོག་མའི་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཨའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཨཱའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྟེང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བས་མི་འདོར་བའོ། ། བྲལ་བར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟླ་བ་འཕེལ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ་ངེས་པའོ། ། ཁྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་རླབས་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རླབས་སོ། ། དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པ་མེད་པའི་རྒྱུན་གྱི་སེམས་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བའོ། ། དེ་ལྟར་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བའོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་གང་བསམས་པ་དེ་དབང་དུ་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཨཱའི་ཡི་གེའིའོ། ། ཨཱིའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་བརྟེན་ན་དེའི་བསམ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། ། མྱོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སོང་ངོ་། ། གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའོ། ། བཞི་པ་ཨཱིའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྨོངས་པའི་དོན་ནི་སོང་ཟིན་ནོ། །

The remainder is as before. Now, the actions of these [syllables] are explained by means of the syllables previously mentioned, concerning the outer and inner nature of actions. Regarding the phrase "intoxicated" (myos) and so forth: "intoxicated" means through supreme bliss. "Dissolute" ('chal ba) means abandoning the movement between the vajra and the lotus. "Deluded" (rmongs pa) means being free from the expressed and the expresser. "Free from mind" (sems dang bral ba) means being free from the thorough cognition of self and other. "The initial emptiness" (thog ma'i stong pa) refers to the syllable A, the first of the sixteen vowels. "In that way" (de ltar) refers to the second syllable, Ā. Regarding the phrase "delusion" (gti mug) and so forth: because it moves upward, it is not discarded. "Abiding in separation" (bral bar gnas) is certain, like the waxing of the white fortnight moon. "Enraged" (khros pa) refers to the wave of awakening (bodhicitta), which is like a wave of water. "Empowerment" (dbang) refers to the ocean-like mind of an uninterrupted continuum. In that way, it swiftly bestows everything. Even externally, whatever is intended is brought under control. Such is the syllable Ā. Regarding the syllable Ī, it is said: "intention" (bsam pa) and so forth. Relying on the state of the substance of the wisdom of great passion (mahārāga), one is free from that intention; it is naturally free from conceptual construction (kalpa). The meaning of "intoxicated" has already been explained. "Clarity" (gsal ba) means having become a direct experience. Regarding the fourth syllable, Ī, it is said: "that" (de) and so forth. The meaning of "deluded" has already been explained.

དབང་དུ་འགྲོ་བས་ནི་ཡེ་ཤེས་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ། ལྔ་པ་ཨུའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་བརླན་པ་དང་སེམས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་བདུད་རྩིས་གཏོར་བས་བརླན་པ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་དྲིའོ། ། བསམ་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་རབ་ཏུ་གནས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སྡང་བ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཨུའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། དབང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡེ་ཤེས་དབང་དུ་སོང་ངོ་། ། ཤེས་བྱ་འགུགས་པའོ། ། བདུན་པ་རིའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། བསྐྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞུ་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འདོད་དེ་པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བདུན་ཞུ་བས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱད་པའི་རིའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་ཡི་ཟིལ་གནོན་བཟུང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཁམས་བདུན་ཞུ་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དང་རླུང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་རྟེན་གྱི་གཟུགས་སོ། ། ས་གཞི་ཁ་དོག་དང་བྲལ་བའོ། ། ཉམས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སླར་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་སྟོན་པའོ། ། ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་གཞན་དུ་ཡང་ངོ་། ། ལྀའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཞེ་སྡང་བས་སྡང་བའོ། །

Through mastery, wisdom is [attained] at all times. Therefore, it is by the phrase "meditating on the activity of emptiness." That same [point] also applies externally. Regarding the fifth, the letter u, it is said: "That," and so forth. "The body moistened and the mind separated" means that the body is moistened as if sprinkled with nectar throughout all its elements; this is the scent of the nectar of the body. The mind, being of a nature free from conceptual thought, is firmly established as the mind of the nature of phenomena (dharmatā), free from aversion. Regarding the letter u, it is said: "Mastery," and so forth, meaning that wisdom has come under mastery and the objects of knowledge are summoned. Regarding the seventh, the letter ri, it is said: "Expelling," and so forth. "The activity of melting" refers to the activity of bodhicitta; it is asserted to be of seven types because the seven elements, such as the skin and so on, are melted. Likewise, regarding the eighth, the letter ri, it is said: "Earth," and so forth. "The earth is held in subjugation" means that the physical support of the body, which is of the nature of wind-consciousness, is separated from the previously explained seven melted elements. It is the ground free from color; it is called the "form of dissolution." It does not return; it is shown to be irreversible. "Never" means even in other specific births. Regarding the letter lṛ, it is said: "Aversion," and so forth. One who dwells in the wheel of saṃsāra is "averse" due to aversion.

འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨོད་པ་སྟེ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ལཱིའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། མཐུན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཅིག་ཏུ་ན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་སྨོས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་མཐུན་པ་མེད་དེ་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་སྐད་ཅིག་གནས་པ་སྤངས་པ་སྟེ་ཐོག་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཨེའི་ཡི་གེ་གསུངས་པ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཡིད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་མེད་དོ། ། དེ་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་གང་སྲིད་པའི་མི་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་དེ་རྣམས་སུ་འཇིག་རྟེན་དུ་བདེ་བ་རང་གི་ཁ་ཡིས་དྲངས་ནས་རང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རང་བཞིན་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེའི་མན་ངག་གསུངས་པ། དབུགས་མེད་རི་མོ་གཞན་ཡིད་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་དབུགས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་བུམ་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བས་སོ། ། རི་མོ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་དེར་གཞན་དེའི་ཡི་གེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་སྟེང་དུ་རབ་འབབ་པའོ། ། འདིས་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གསུངས་པའོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཨེའི་ཡི་གེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པའོ། ། ཕྱི་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཕྱི་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཉིད་ཡལ་ག་སྟེ་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེས་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱི་མོའི་གནས་རང་གི་སེམས་དམ་ཚིག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། ། དེས་ཡང་རིང་པོ་ཨཻའི་ཡི་གེའོ། ། མཉམ་པའི་རིགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །

It is the disparagement of all worldly activities through the very absence of conceptual elaboration (niṣprapañca). Regarding the letter LĪ, it is said: "There is no concordance," and so forth. In one sense, it is not that the disparagement of all activities is the absence of conceptual elaboration; rather, there is no concordance therein. This refers to the abandonment of the worldly entities such as "self" and "mine," which abide for but a moment, because they are primordially unborn. Regarding the letter E, it is said: "The mind," and so forth. That which arises from the mind is the mind; it is devoid of virtuous and non-virtuous actions. From among those, whatever births exist within the three worlds of humans and so forth, in those worldly states, one draws forth bliss with one's own mouth and, through the nature of the yoga of the formless (niḥsvabhāva-rūpa) self-consecration, [attains it]. Its oral instruction is stated: "Without breath, in another line of the mind." This means by the yoga of the vase-breath (kumbhaka) in which the movement of breath has ceased. In that "line" (rekhā), which is the avadhūtī, "another" refers to the seed-syllable of bodhicitta flowing upward. By this, the supreme, undefiled emptiness (anāsrava-śūnyatā) is taught. The meaning of this very point is clarified by the letter E. Regarding the phrase "the matrix" (mātṛkā) and so forth, "its matrix" refers to the seed-syllable. That itself is the "branch," having the nature of the syllable HŪṂ. By that, the activity is performed; the locus of the matrix is one's own mind. Through the emptiness of the Lord of Samaya (samaya-īśvara), one enters into meditative equipoise with the coemergent (sahaja). By that, there is also the long vowel AI. "From the equal family" is the definitive meaning.

སླར་ཡང་ཨོའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། ཕྱག་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཨེའི་ཡི་གེ་དང་ཨཻའི་ཡི་གེ་དེ་དག་གིས་བཤད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རི་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩའི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་འོག་དང་སྟེང་དུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཨཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ཏུ་འབབ་པའོ། ། ཀཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བའོ། ། མདོར་བྱས་ཤིང་བསྡུས་པས་བཅུད་ལེན་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཁམས་རྣམ་པར་བཟུང་བས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཞུ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་བཅུད་ལེན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་བདུད་རྩི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཁམས་མེད་པ་སྟེ། ཚིམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་འོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཨོའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་འོག་གི་གནས་པ་ལས་གཞན་ནོ། ། འདིར་འོག་གི་སྒྲས་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ཡང་གཞན་དུ་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་གཞུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་འོད་གསལ་བའི་ཁར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་བསྐྲུན་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སྣང་བ་ཡང་དག་པར་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཉིད་འགྱུར་རོ། ། སླར་ཡང་ཨཾ་གི་ཡི་གེ་གསུངས་པ། རྗེས་ཀྱི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Again, the syllable Oṃ is spoken: "The Great Seal (mahāmudrā)," and so forth. "Both are empty, supremely undefiled" means that the Great Seal is accomplished through the nature explained by the syllables E and Ai; it is accomplished as a single unity. Therefore, it is said: "The painting of the Buddha," and so forth. In all the wheels of the channels (nāḍī-cakra), the avadhūtī pervades everywhere. Below and above, it is likewise. "Āli" refers to that which flows downward; "Kāli" refers to that which moves upward. By means of this concise summary, the practice of alchemy (rasāyana) is accomplished. By holding the elements, the elements of the body are transformed into the form of alchemy through the process of melting. In that way, the deities such as the nectar Vajrasattva and others are without the element of the drop (bindu) in the form of a physical sphere; rather, they are to be satisfied, which means they dissolve into space. Regarding the phrase "below that," and so forth, the syllable Oṃ is spoken. "That" refers to something other than the yogi’s dwelling below. Here, the word "below" also refers to the nature of space that arises from one’s own mind, which is the primordial nature. Furthermore, it is said that "all syllables should be inserted," meaning that because there is an entry into the supremely undefiled clear light (prabhāsvara), it is thus produced; it is explained in that way. "The appearance truly arrives" means that the nature of all things becomes the clear light itself. Again, the syllable Aṃ is spoken: "The subsequent vowel," and so forth.

སླར་ཡང་འོད་གསལ་བ་ལས་ལངས་པའི་སེམས་རྗེས་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱི་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་ཅིང་འབྱིན་ཅིང་སྡུད་པའོ། ། ཨཿའི་ཡི་གེའི་གསུངས་པ། ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འོག་དང་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་ནི་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་དང་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སྟེ། ཇི་སྲིད་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་གང་འཛོམ་པ་སྟེ་མཉམ་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་གསུངས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བྱའོ། ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དབྱངས་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་རྐང་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་ཞིང་དགོད་པ་གསུངས་སོ། ། ལུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་གོ་བར་བྱ་སྟེ་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ནས་མའི་ཡི་གེའི་བར་དུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ལས་རྣམས་གསུངས་པ་སླར་ཡང་རེ་རེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནང་དུ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་བོ་པུལླཱི་ར་ལ་སོགས་པ་ནས་པུས་མོའི་བར་དུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་དབུས་མར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །

Furthermore, the mind that has arisen from the clear light (ābhāsvara) is ascertained as having the nature of the drop (bindu) of the form of emptiness, which is the subsequent melody. It is that which everywhere employs, emits, and gathers. Regarding the syllable Aḥ, it is said: "the moon" and so forth; the two moons, below and above, are at the vajra-jewel and the crown of the head. As long as the two drops of mind meet as one, through that equal union, the supreme, undefiled Mahāmudrā is expressed. This is indicated by the words "in that way" and so forth. "Action" (karman) refers to that which is of the nature of the outer and the inner. Furthermore, regarding the words "again" and so forth, the sixteen vowels, beginning with A, are taught to be applied and arranged as the form of emptiness in the feet and so on. "In the body" is to be understood according to the sequence; this is the certainty. Now, the actions are taught through the twenty-five divisions of suchness (tattva), from the syllable Ka to the syllable Ma. Regarding the words "again, each one" and so forth: "one should meditate continuously within" refers to the twenty-four [sites] from the head at Pullīramalaya to the knees, and all the limbs, making twenty-five. "The knower of the suchness of emptiness" means that the wise should characterize emptiness as having entered the center of the head and so forth, which is the activity of one's own mind. By doing so, the syllables Ka and so forth are explained accordingly.

དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུངས་པ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མགོ་བོར་ཀའི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། ཁའི་ཡི་གེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྤྱི་གཙུག་ཏུའོ། ། གའི་ཡི་གེ་ལུས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣ་བ་གཡས་པར་རོ། ། གྷའི་ཡི་གེ་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱབ་ཀྱི་རྒལ་ཚིགས་སུའོ། ། ངའི་ཡི་གེ་བླ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣ་བ་གཡོན་པར་རོ། ། ཙའི་ཡི་གེ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིག་ཏུའོ། ། ཚའི་ཡི་གེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྨིན་མའི་དབུས་སུའོ། ། ཛའི་ཡི་གེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དཔུང་པའི་རྩ་བར་རོ། ། ཛྷའི་ཡི་གེ་དུས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཆན་ཁུང་དག་ཏུའོ། ། ཉའི་ཡི་གེ་རྒྱུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མགྲིན་པར་རོ། ། ཡི་གེ་ཊ་འབྲས་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྙིང་གར་རོ། ། ཡི་གེ་ཐ་འབིགས་པ་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁར་རོ། ། ཡི་གེ་ཌ་བཅུད་ལེན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣའི་རྩེ་མོར་རོ། ། ཡི་གེ་ཌྷ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནུ་མ་ཟུང་ལའོ། ། ཡི་གེ་ཎ་གཏོར་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྟེ་བར་རོ། ། ཡི་གེ་ཏ་སྦྱིན་སྲེག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མདོམས་སུའོ། ། ཡི་གེ་ཐ་ཕྱག་རྒྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཚན་མ་ལའོ། ། ཡི་གེ་ད་དབང་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤང་བར་རོ། ། ཡི་གེ་དྷ་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརླ་དག་ལའོ། ། ཡི་གེ་ན་སྒྱུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བྱིན་པ་དག་ལའོ། ། ཡི་གེ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྐང་པའི་བོལ་དག་ལའོ། ། ཡི་གེ་ཕ་རིགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོར་མོ་རྣམས་ལའོ། །

Thus, their suchness is taught as follows: "Self" and so forth. The suchness of the nature of the letter ka is at the head. The suchness of the maṇḍala of the letter kha is at the crown of the head. The suchness of the body of the letter ga is at the right ear. The suchness of the deity of the letter gha is at the spine. The suchness of the guru of the letter ṅa is at the left ear. The suchness of the mantra of the letter ca is at the eyes. The suchness of consciousness of the letter cha is at the center of the eyebrows. The suchness of wisdom of the letter ja is at the base of the arms. The suchness of time of the letter jha is at the armpits. The suchness of the cause of the letter ña is at the throat. The suchness of the fruit of the letter ṭa is at the heart. The suchness of the piercer of the letter ṭha is at the mouth. The suchness of alchemy of the letter ḍa is at the tip of the nose. The suchness of actions such as pacifying of the letter ḍha is at the pair of breasts. The suchness of the bali offering of the letter ṇa is at the navel. The suchness of the homa of the letter ta is at the groin. The suchness of the mudrā of the letter tha is at the genitals. The suchness of the sense faculties of the letter da is at the anus. The suchness of the central channel of the letter dha is at the thighs. The suchness of illusion of the letter na is at the calves. The suchness of the connection of all dharmas of the letter pa is at the tops of the feet. The suchness of the sequence of the families and so forth of the letter pha is at the fingers and toes.

ཡི་གེ་བ་རུས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐེ་བོ་དག་ལའོ། ། ཡི་གེ་བྷ་ལུང་རྗེས་སུ་རིག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་པུས་མོ་གཉིས་དག་ལའོ། ། ཡི་གེ་མ་མིག་འཕྲུལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལུས་ཐམས་ཅད་ལའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་འདི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལཱ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུར་གསུངས་སོ། ། དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལས་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་རྣམས་སོ། ། རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཤད་པའི་གནས་རྣམས་སུ་བསྒྲུབ་པས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་དུས་ཀྱི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྐལ་པ་བསྲེག་པའི་དུས་ཀྱི་མེའི་ཁ་དོག་སྟེ། འདིར་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདིར་ལས་རྣམས་གསུངས་པ། དབང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། རེངས་པ་དང་། གསད་པའོ། ། ལྔ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྲིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་བར་ཏེ་རེ་རེ་ལ་ལྔ་ལྔར་འགྱུར་བས་སོ། ། དེ་ཡང་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ལྔ་དང་། ཡུལ་ལྔ་དང་། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་ལྔ་དབང་དུ་བྱེད་པའོ། ། ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལྔ་གསོད་པའོ། ། དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། ། སེར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། ། ལྗང་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཉིད་བྱེད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་འགྲོ་བས་ན་དང་།

Regarding the syllables: the syllable va is the suchness (tattva) of the bones, located in the thumbs. The syllable bha is the suchness of the subsequent realization of the scriptures, located in the two knees. The syllable ma is the suchness of the magical display, located in the entire body. These twenty-five suchnesses are also taught in the chapter on the characteristics of Lāmā in their inverted order. Thus, suchness is to be understood through great insight (prajñā); these are the explanations of what is called "beautiful action." As for the "action of expressing the nature," it means that by accomplishing [the practice] in the aforementioned locations, one accomplishes the action through mere expression. Regarding the color of those syllables, called "the fire of time," it is the color of the fire at the time of the kalpa's conflagration; here, too, it is explained in that same way. Regarding the actions taught here, such as "empowerment and so forth," they are: pacifying, enriching, paralyzing, and slaying. As for "five by five," this refers to up to twenty-five, as each becomes fivefold. These are the five faculties, the aggregates, the five elements, the five objects, and the five faculties of action. Thus, "red" refers to bringing the five faculties under control. "Black" refers to slaying the five objects. "White" refers to pacifying the five aggregates. "Yellow" refers to enriching the five elements. "Green" refers to performing all the actions of the five faculties of action. Because their qualities proceed as the qualities of suchness, and—

ཁམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའོ། ། དེས་སླར་ཡང་སྒྲུབ་པོའི་བསྒྲུབ་བྱ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། ད་ནི་ཡའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དགུའི་ལས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་པར་བཞེད་པ་གསུངས་པ། ཀ་ཡིག་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ཀའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཏེ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཡི་གེའི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་སོ། ། ཡན་ལག་དགུ་བརྗོད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་དང་། དབྱངས་དང་། ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། གླེང་གཞི་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། སྡེབ་སྦྱོར་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། ། དེ་ལྟར་དགུ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་རྣམས་སོ། ། དེ་ཡང་འདུས་པ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་གསལ་བར་གོ་བར་བྱའོ། ། ལེའུ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡི་གེ་ཀྵའི་མཐའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རེ་རེའི་ལེའུ་རེ་རེར་རོ། ། ཇི་སྲིད་ལེའུ་ལྔ་བཅུའི་བར་དུའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལེའུ་གང་ལས་བྱུང་བ་དེ་གསུངས་པ། སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། སྡོམ་པ་རྒྱ་མཚོ་མཁའ་འགྲོ་སྐྱེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི།

The suchness (tattva) consisting of the twenty-five qualities of the elements and actions has been explained previously. By that, it is intended that the practitioner’s desired goal—both mundane and supramundane—is accomplished. Now, the intention to teach the nine actions of the letters beginning with ya in all the tantras is stated: "The letters ka and so forth," and so on, refers to the aggregates and elements of the letters ka and so forth, through the transformations of the letters explained previously. The nine branches are: the Sūtra (proclaimer), Geya (melody), Vyākaraṇa (prophecy), Gāthā (verse), Udāna (inspired utterance), Nidāna (introductory narrative), Jātaka (birth story), Vaipulya (extensive), and Adbhutadharma (marvelous phenomena). Thus, "nine times nine" refers to the eighty-one actions. Furthermore, this should be understood as it is clearly elucidated in the Guhyasamāja and other tantras. Regarding the sequence of the chapters: from the letter a and so forth up to the letter kṣa, they should be applied, with each letter corresponding to each chapter, up to the fifty chapters. Thus, it is further stated which letters arise from which chapters in all the tantras: "they should be applied," and so forth. "Endowed with suchness" means endowed with the non-dual aspect through the complete meditation on suchness. "Born from the Ḍākinīs of the Ocean of Vows" means:

དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་དམིགས་པ་དེའི་དབུས་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་རྒྱུ་མཚན་ཅན། ། བདུད་རྩི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། སྨན་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཡོད་པ་སྟེ། ། དངོས་གྲུབ་ཡང་དག་རྒྱུན་དུ་བ། ། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་ཆེན་པོ། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། ། བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན། ། དེ་དག་ལ་རྟག་བདག་ཕྱག་འཚལ། ། ད་ནི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། སྒྲུབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་འདིར་ཡང་འཇུག་པར་མཛད་པའོ། ། འདིར་སྔོན་དུ་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་ཏེ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་དེའི་དབུས་སུ་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ལ་དེའི་ལྟེ་བར་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་བསམས་ནས་དེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་སྟེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཕྱག་གཉིས་པ་ཞལ་གཅིག་པ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་ལེགས་པར་བཞུགས་པ་དེའི་མདོག་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་འདོད་པས་སོ། ། དེའི་ཤར་གྱི་འདབ་མར་སྐུའི་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོའོ། ། བྱང་དུ་སེར་སྣ་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་མདོག་ལྗང་གུའོ། ། ནུབ་ཏུ་འདོད་ཆགས་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་མདོག་དམར་པོའོ། ། ལྷོར་ཕྲག་དོག་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་སྟེ། ཕྱོགས་བཞིར་རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས་འདིར་འཁྲུགས་པས་གྲྭ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་པདྨའི་འདབ་མ་ལ་ཐོབ་པ་བཞི་སྟེ།

Thus, from the center of the apprehension of those two absorptions, it is said: "Having thus taught the sādhana of these, [one should recite]: Homage to the body of nectar, arisen from space, possessing the causal signs. The medicines are ever-present, and the accomplishments are a perfect, continuous flow. To the great body of the Ocean of Ḍākinīs, Which has the Buddha as its causal form, And bears the names of Cakrasaṃvara and the rest— To those, I constantly pay homage to the self. Now, one should enter the sādhana, as indicated by the words 'the sādhana' and so forth. Regarding the phrase 'within that which is equal to space,' this refers to applying here what was explained in the Gaganasamāyoga Tantra. Here, first, according to the sequence explained in the fifteenth chapter, one should focus on the absorption and complete the construction of the multi-storied palace and so forth. In its center, upon an eight-petaled lotus, one should visualize the syllable HŪṂ at the hub as the seed of wisdom. Through that, the form of the Buddha appears clearly: oneself as the two-armed, one-faced deity, seated properly in the vajra posture. His color is white and so forth, and his form is peaceful and so on, according to one's own preference. On the eastern petal is Kāyasāgara, white in color. In the north is Mātsaryasāgara, green in color. In the west is Rāgasāgara, red in color. In the south is Īrṣyāsāgara, yellow in color. Having meditated on these in the four directions, here, due to the arrangement, the four attainments are on the lotus petals of the four corners."

རྒྱ་མཚོ་བཞིའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བི་མུ་ཤུ་རའི་བདུད་རྩི་རྣམས་སོ། ། ཀུན་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ། ། འདི་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོའོ། ། དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཤར་གྱི་རྩིབས་ལ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་མཚོའོ། ། བྱང་དུ་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོའོ། ། ནུབ་ཏུ་པདྨ་རྒྱ་མཚོའོ། ། ལྷོར་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་མཚོ་སྟེ་གཡོན་སྐོར་རོ། ། སླར་ཡང་གྲྭ་བཞིར་གཡས་སྐོར་དུ་མེ་ལ་སོགས་པའི་གསུངས་པ་མེར་རྣལ་འབྱོར་རྒྱ་མཚོའོ། ། བདེན་བྲལ་དུ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱ་མཚོ་རླུང་དུའོ། ། དབང་ལྡན་དུ་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོའོ། ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ། དེ་ཉིད་བཤད་པ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་དུ་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པའོ། ། དེ་ལ་ཤར་གྱི་རྩིབས་སུ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའོ། ། བྱང་དུ་སྒྲའི་རྒྱ་མཚོའོ། ། ནུབ་ཏུ་དྲིའི་རྒྱ་མཚོའོ། ། ལྷོར་རོའི་རྒྱ་མཚོའོ། ། མེ་ལ་སོགས་པའི་གྲྭ་བཞི་གཡས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རེག་བྱ་རྒྱ་མཚོ་དང་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་དང་ཡིད་རྒྱ་མཚོ་དང་ཐུགས་རྒྱ་མཚོའོ། ། སླར་ཡང་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐུའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་དེའི་ཤར་གྱི་རྩིབས་ལ་ས་གཞི་རྒྱ་མཚོའོ། ། བྱང་དུ་ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའོ། ། ནུབ་ཏུ་ལྕེ་རྒྱ་མཚོའོ། ། ལྷོར་རྣ་བ་རྒྱ་མཚོའོ། །

Regarding the "forms of the four oceans," these are the amṛtas of the vimuśura. "Pervasive" means that through the application of concentration, all things are to be made to enter within the elements of the body. This is the wheel of great bliss. Outside of that, the wheel of mind is taught, beginning with the words "the yogi" and so forth. On its eastern spoke is Vajrasāgara; in the north, Ratnasāgara; in the west, Padmasāgara; and in the south, Viśvasāgara, arranged counter-clockwise. Furthermore, in the four corners, arranged clockwise, the fire and so forth are taught: in the southeast is Yogasāgara; in the southwest, Jñānasāgara; in the northwest, Tattvasāgara; and in the northeast, Mokṣasāgara. In this way, the eight forms and so forth should be understood according to their sequence. That itself is explained: outside the wheel of mind is the eight-spoked wheel of speech. There, on the eastern spoke is Rūpasāgara; in the north, Śabdasāgara; in the west, Gandhasāgara; and in the south, Rasasāgara. In the four corners, starting from the southeast and following the clockwise sequence, are Sparśasāgara, Dharmasāgara, Manasāgara, and Cittasāgara. Furthermore, outside of that is the eight-spoked wheel of body. On its eastern spoke is Pṛthivīsāgara; in the north, Ākāśasāgara; in the west, Jihvāsāgara; and in the south, Śrotasāgara.

ནིའི་ཡི་གེས་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པའི་གྲྭར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བའི་རྒྱ་མཚོ་དང་། བཟང་པོ་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཤེས་བྱ་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་རྣམས་སུ་གཡོན་སྐོར་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཤར་གྱི་སྒོར་གླང་པོ་ཆེ་རྒྱ་མཚོ་དང་། བྱང་དུ་རྟ་རྒྱ་མཚོ་དང་། ནུབ་ཏུ་སེང་གེ་རྒྱ་མཚོ་དང་། ལྷོར་མ་ཧེ་རྒྱ་མཚོའོ། ། སླར་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པའི་གྲྭ་བཞི་རྣམས་སུ་སྒྱུ་མ་རྒྱ་མཚོ་དང་། བདེན་བྲལ་དུ་རྨི་ལམ་རྒྱ་མཚོ་དང་། རླུང་དུ་གསལ་སྣང་རྒྱ་མཚོ་དང་། དབང་ལྡན་དུ་སྣང་བ་རྒྱ་མཚོའོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནག་པ་དང་དམར་བ་དང་དཀར་བའི་མདོག་ཅན་མ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་སྟེ། སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པའམ་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་འོ། ། སྒོ་སྐྱོང་མ་རྣམས་སྐུ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། ། གྲྭ་ལ་གནས་མ་རྣམས་ཁ་དོག་གཉིས་གཉིས་མ་རྣམས་སོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཡིར་ཤིས་པར་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་ལྡན་པའོ། ། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་ཞལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ག་ནས་འོངས་ནས་ཁའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འཐོན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། པདྨའི་ཡུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། འབར་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པའོ། །

With the letter ni, in the corners of fire and so forth, are Sarvanīvaraṇaviṣkambhī-sāgara, Bhadra-sāgara, Jñāna-sāgara, and Jñeya-sāgara. Likewise, in the gates of the east and so forth, as taught in counter-clockwise order: at the eastern gate is Gaja-sāgara, in the north Aśva-sāgara, in the west Siṃha-sāgara, and in the south Mahiṣa-sāgara. Furthermore, in the four corners of fire and so forth, are Māyā-sāgara, Nairṛtye Svapna-sāgara, Vāyavye Prabhāsa-sāgara, and Īśāne Ābhāsa-sāgara. Thus, the colors of the yoginīs of the three wheels are as the three wheels are described—black, red, and white—belonging to the mind wheel and so forth. Alternatively, they are the colors of the Tathāgatas, such as Locanā and so forth, or Rūpavajrā and so forth. The gatekeepers are like Kāya-sāgara and the others. Those residing in the corners have two colors each. That maṇḍala should be auspiciously consecrated by possessing the characteristics previously explained. Regarding the phrase "the form of the Buddha from the mouth," it means that having emerged from the heart, it definitely exits through the gateway of the mouth, born from the nature of wisdom. The "lotus stalk" is of the nature of light. Therefore, for pacifying and so forth, they are white and so on. "Greatly blazing" refers to the aspect of clear light (ābhāsvara).

འདབ་མ་སྟོང་ཕྲག་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བ་དང་གེ་སར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་ཡང་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེའི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨའི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་འབར་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་མཆོག་དེ་ཉིད་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྡོམ་པ་ཉིད་པས་བདེ་མཆོག་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའོ། ། ཕྱག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་གསུངས་པ། ཨ་ཨི་ཨུ་རྀ་ལྀ་ཨེ་ཨོ་ཨཾ་ཨཿ། ཧ་ཡ་ར་ལ་ཝ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུང་ངུའོ། ། ཨཱ་ཨཱི་ཨཱུ་རཱྀ་ལཱྀ་ཨཻ་ཨཽ་ཨཱཾ་ཨཱཿཧཱ་ཡཱ་རཱ་ལཱ་ཝཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་པོའོ། ། ཨ་ཕ་ཨི་ཙ་རི་ཊ། ཨུ་ཝ་ལྀ་ལ། ཨེ་ཨ་ཡ། རི་ཨ་ར། ལྀ་ཨ་ལ། ཨ་ཀོ་བ་ཧ། ཤ་ཥཎྛ་ས་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། ། ཨཱཾ་ཨཱི་རཱྀཾ་ཨཻ་ལཱྀཾ་ཨཽ་ཨཾཿཨཿཨཱཿཨཱཾཿམཱཾཿཧཱཾཿཡཱཾཿརཱཾཿཝཱཾཿལཱཾཿཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕར་མའོ། ། ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་ཙ་ཚ་ཛ་ཛྷ་ཉ་ཊ་ཋ་ཌ་ཌྷ་ཎ་པ་ཕ་བ་བྷ་མ་ཏ་ཐ་ད་དྷ་ན། ཤ་ཥ་ས་ཧ་ཀྵ་ཡ་ར་ལ་ཝ་ཨ་ཤ་ཨ་ཥ་ཨ་ཐ་ཨ་ས་ཨ་ཧ་ཨ་ཀྵ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཀ་ཀཱ་ཀི་ཀཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་དབྱངས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་དགང་བར་བྱའོ། ། སླར་ཡང་རིང་པོ་དང་འཕེལ་བ་ནི་རྐྐ་རྐྐཱ་རྐྐི་རྐྐཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། འཕར་མ་རྣམས་བཤད་པ། རྐྐཾཿརྐྐཱཾཿརྐྐིཿརྐྐཱིཿཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྟེ།

That which is called "the thousand-petaled" consists of the navel and the filaments. There, from the aspect of wisdom, one should also visualize the vajra fence and so forth; this is the definitive meaning. "In its center" means in the center of the lotus navel. "The great blazing of the Ocean of Ḍākinīs" refers to Cakrasaṃvara himself as the Ocean of Ḍākinīs; because he binds all worldly and transcendent activities, he is the Cakrasaṃvara Ocean of Ḍākinīs. The [description of his] "thousand arms" and so forth is easy to understand. The names and forms of the mantra syllables are taught as follows: a i u ṛ ḷ e o aṃ aḥ ha ya ra la va are the short vowels. Ā ī ū ṝ ḹ ai au aṃ aḥ hā yā rā lā vā are the long vowels. A pha i ca ri ṭa, u va ḷ la, e a ya, ri a ra, ḷ a la, a ko ba ha, śa ṣa ṇṭha sa ha are the guṇa vowels. Āṃ īṃ ṝṃ aiṃ ḹṃ auṃ aṃḥ aḥ āḥ āṃḥ māṃḥ hāṃḥ yāṃḥ rāṃḥ vāṃḥ lāṃḥ are the vṛddhi vowels. Ka kha ga gha ṅa, ca cha ja jha ña, ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa, pa pha ba bha ma, ta tha da dha na, śa ṣa sa ha kṣa, ya ra la va, a śa a ṣa a tha a sa a ha a kṣa are the consonants. In that way, all the letters should be filled with the twelve vowels, starting with ka kā ki kī and so forth. Furthermore, the long and vṛddhi forms are [filled] with kka kkā kki kkī and so forth. The vṛddhi vowels are also explained as kkaṃḥ kkāṃḥ kkiḥ kkīḥ and so forth.

འོན་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ནས་མའི་ཡི་གེའི་བར་དུ་སྡེ་ཚན་ལྔ་རྣམས་ལ་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོ་དང་འཕར་མ་རྣམས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་དགུ་བརྒྱ་རྣམས་སོ། ། ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོ་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཕར་བ་རྣམ་གཉིས་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀ་རྡོ་རྗེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ། ཁམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་སྟོང་ཕྲག་གོ། ། རགས་པའི་དུས་ཀྱིས་དབྱེ་བས་ཕྲ་མོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། ། ཕྲག་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་དང་སྡོམ་པ་རྒྱ་མཚོ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཐུགས་ཀ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པ་སྟེ་འོག་དང་སྟེང་གི་འཁོར་ལོ་གཉིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་དམིགས་པས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྗོད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། ། གཞུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་བསྟན་པས་འདི་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཀུན་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པའི་མཆེ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་གཉིས་སུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་འོག་དང་སྟེང་དུ་སྙིང་ག་ལས་བསྟན་པའོ། །

However, these [syllables] should be applied to the five classes of consonants, from the letter ka to the letter ma, in their short, long, and prolated forms. Thus, by means of these seventy-five [syllables], there are nine hundred. The vowels, beginning with a, in their short, long, guṇa, and prolated forms, also consist of one hundred when combined with the consonants beginning with ka. Thus, it is certain that they become one thousand. These should be understood by the names such as Kavajrī and so forth. Regarding the phrase "by the mind of the elemental conditions," this refers to the thousands of mental elements. Through the division of coarse time, they become subtle. The phrase "two hundred" refers to the Ḍākinīsamudra and the Saṃvarasamudra, which should be understood by all. Regarding the phrase "from the heart of the Buddha," this refers to the emanation and reabsorption [of light] into the two wheels of the lower and upper [centers]. Likewise, by focusing on the yoga of the tantra, the description of the Great Self is presented. Through the phrase "the archer" and so forth, the application is shown by means of the syllables of the name Daṃṣṭrākarāla (Baring the Fangs) explained previously; thus, one should meditate on the maṇḍala wheel and so forth according to the previously explained sequence. Similarly, the two sādhanas of the two fangs of Daṃṣṭrākarāla are taught from the heart, below and above the avadhūtī.

ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྡོ་རྗེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོ་ལྔ་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པས་སོ། ། སླར་ཡང་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་དྲི་བའོ། ། ལྷ་མོ་ཉོན་ཅིག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་འབྱུང་བས་སོ། ། གཞན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་ནི་དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པར་གཞུ་འགེངས་པའི་རིམ་པས་མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྵའི་ཡི་གེའི་མཐའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མན་ངག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དང་པོ་ལྷ་དགྲར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། བསྟན་བཅོས་ངེས་པར་བཤད་བྱ་སྟེ། ། དབྱངས་དང་ར་སི་དེ་བཞིན་ཞག། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུའོ། ། ད་ནི་ལྷའི་དགྲའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། ། དེ་ནས་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་བྱ་བའོ། ། གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་འདྲི་བའོ། ། སྡོམ་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་འཆར་བའི་དུས་ཀྱི་བདག་པོ་ཁྱབ་བདག་གསུངས་ཤིག་བདག་གི་ཐེ་ཚོམ་སོལ་ཅིག་པའོ། ། ལྷ་མོ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གསུངས་པའོ། །

Regarding the "Vajra of Authentic Absorption," it is explained in the fifteenth [chapter]. Furthermore, the phrase "Again, authentic..." and so forth constitutes the question of Vajravārāhī. The phrase "Listen, O Goddess," and so forth, is the response of the Blessed One. "All consciousness is illusion" means that it arises as the nature of illusion. All other [terms] are easy to understand. This is the explanation of the fourth section, which extensively teaches the various pith instructions for meditating on the various sādhanas and maṇḍalas of the Ḍākinī Ocean and so forth, as well as the application of the syllables of the name "Baring the Fangs" through the sequence of drawing the bow, and likewise the meditation on the divisions of action arising from the emptiness of all syllables from the letter A to the letter Kṣa. First, having prostrated to the Enemy of the Gods, the treatise shall be definitively explained: "The vowels, the consonants, and likewise the days, in the nature of the outer and the inner." Now, the explanation of the "Enemy of the Gods" is spoken. The phrase "Then, O Goddess," and so forth, is the question of Vajravārāhī. "Offering" refers to what should be performed according to the sequence previously explained. The phrase "Spoken," and so forth, is the question of Vajravārāhī. "The arising of the vow" refers to the application; [she asks:] "O Pervasive Lord, speak of the lords of the times of the arising of the planets, constellations, and so forth; dispel my doubts." The phrase "Listen, O Goddess," and so forth, is the response spoken by the Blessed One.

འདིར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ལྷའི་དགྲའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པ་གསུངས་ཏེ། བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། རྩ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བཟང་མ་དབུས་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་འབབ་པས་ནའོ། ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། གང་དུ་སྡོམ་པའི་སྒྲས་བཤད་པ་གསུངས་པ་འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རཱའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀུན་ནས་སྐྱེ་འགྲོའི་དོན་བྱེད་པ་པོའོ། ། འདོད་ཆགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་འདྲེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་སྡོམ་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་འགྲོའི་གཟུགས་ཅན་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་འགྲོའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡོམ་པའོ། ། སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུའོ། ། དེ་ལྟར་བསྡམས་པས་གང་དུ་འགྲོ་བ་གསུངས་པ། ནམ་མཁར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཻ་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། ནམ་མཁར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་སྡོད་པ་སྟེ་སྐུ་གསུམ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བཞུགས་པའོ། །

Here, at the very beginning, the entry into yoga and so forth is taught by way of the letters of the name of the enemy of the gods. Regarding the phrase "the nature of bliss" and so forth, this is by way of the meaning of the letter su. "The channel possessing the portion of bodhicitta" refers to the central manasā (the "good-minded" one), who belongs to the family of bodhicitta, because the nature of awakening flows through her. The word "that" is explained as being just so. Regarding the explanation given by the term "vow" (saṃvara), the phrase "desire and the absence of desire" and so forth is the meaning of the letter rā. Thus, desire is the agent that brings about the welfare of beings through the bodhicitta of supreme great bliss. "The absence of desire" refers to the awakening of the bodhisattvas, who have merged with the inexpressible nature of consciousness by entering the dharmadhātu in the form of natural luminosity. Therefore, "vow" is intended to mean that which is free from all conceptual construction, having the form of beings and being their very nature. "By that very [nature]" means by the form of beings; it is the vow of all phenomena. "By former conduct" refers to the various applications explained. Having thus been bound, where one goes is taught by the phrase "going to the sky" and so forth; this is the meaning of the letter vai. "Going to the sky" means moving and abiding in space, which is the perfect abiding of the three bodies (kāya).

གནས་དེར་གནས་པས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེར་དེ་ལྟར་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྀའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་དེ་འགྲོ་བས་ན་འགྲོ་བ་སྟེ་དེའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གང་གི་ཚེ་སེམས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་དབུས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐིམ་པ་སྟེ་འདིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་དང་ལྡན་པའི་བར་དུ་དོན་གསལ་བའོ། ། དེའི་ཡང་ནའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲིད་གསུམ་གང་གི་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་མིང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ཐོབ་པས་ན་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐད་ཅིག་སྟེ་དུས་མི་ཤེས་པས་དབྱེ་བ་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་དུས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་གིས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་ཐིམ་པའི་དབྱེ་བས་སྡོམ་པ་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྟེར་བ་པོ་སྟེ། ལུས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མིན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སླར་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་བསྡམས་པས་ནང་གི་བདག་ཉིད་རྣམས་སུ་སྡོམ་པ་འབྱུང་བ་དབྱངས་དང་ཞག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་གསུངས་པ། ནང་བདག་ཉིད་དུ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་བསྡམས་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་དེ་འཆར་བ་ནི་སླར་ཡང་སྡོམ་པ་འཆར་བའོ། ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མ་ཆད་པའོ། །

By the phrase "abiding in that place, the dharma," and so forth, its nature is explained as being just so. By the phrase "having thus gone there," and so forth, through the meaning of the syllable ṛ, because it goes, it is "going" (gati); when the mind itself dissolves into the midst of the form of miraculous power (ṛddhi), the meaning is clarified up to the point of being "coemergent" (sahaja) and possessing awakening (bodhi). Furthermore, through the meaning of the syllable na, it is clearly stated: "not absorption" (samādhi), and so forth. Regarding "the dissolution of the three realms," because one attains that which is named the example of the coemergent, it is a moment of that absorption; since time is not known, there is no differentiation. Even so, that itself is time; it should be understood as the characteristic of the arising of the accumulations of merit and wisdom for the bodhisattvas and others within saṃsāra. Thus, through the differentiation of arising and dissolution, it is the bestower of all desired aims of the vow (saṃvara); the intention is that this is for yogins and not for other embodied beings. Furthermore, by the phrase "in that way," and so forth, it is explained as being just so. Again, because the various aspects are bound externally, the arising of the vow within the internal identities is intended to be shown through the vowels, days, and so forth; thus it is said: "the vowels within the internal identity," and so forth. Because all things without exception are bound, that which arises as the great bliss is the "arising of the vow" once more. "By that" means for that reason, it is uninterrupted.

ཅི་དེའི་མདོར་བསྟན་དུ་གསུངས་པ། མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ཕྱི་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཅི་སྟེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལ་སོགས་པ་སྡེ་ཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་ཀྱིས་སོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ང་ཉ་ཎ་ན་མ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་ལས་བཟློག་པས་སོ། ། འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་རྣམས་དེས་གསུངས་པ། ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཉིས་འགྱུར་རོ། ། ཆ་ཤས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱངས་དང་ཕྱི་མོ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གང་ན་གང་གི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཡི་གེས་རབ་ཏུ་བཤད་པ་རྣམས་དེ་ཉིད་དེ་དང་དེའི་རིགས་ཏེ་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཨང་ཀ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡང་དག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མདོར་བྱས་ནས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་དགུ་པོ་དགུ་སྟེ། འདིར་ཨའི་ཡི་གེ་དང་ཀླུ་མཐའ་ཡས་དང་ཉི་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་ཚངས་པ་མོ་དང་ཚེས་གཅིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ་ཡ་ཤ་རྣམས་སོ། ། ནོར་རྒྱས་འཇོག་པོ་དེ་བཞིན་དུ། ། སྟོབས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་དུང་སྐྱོང་དང་། ། པདྨ་པདྨ་ཆེན་པོ་དང་། ། ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་རྒྱལ་དེ་བཞིན། ། ཟླ་བ་མིག་དམར་གཟའ་ལྷག་དང་། ། ཕུར་བུ་པ་སངས་སྤེན་པ་དང་། ། རཱ་ཧུ་དེ་བཞིན་འདིར་བརྗོད་དོ། ། ལཱ་མ་དུམ་སྐྱེས་གཟུགས་ཅན་མ། །

Regarding the brief explanation stated therein, beginning with the term "characteristic" (lakṣaṇa) and so forth: it refers to all vowels and consonants possessing their respective matrices (mātrikā) and so on. Alternatively, the term "classes" (varga) refers to the eight classes, such as the āli and kāli. By the word "and so forth," the reverse order of ṅa, ña, ṇa, na, ma, and so on is intended. By means of this, the first letters of the names of all sentient beings are expressed. Regarding the phrase "Āditya" and so forth: the term "letter" (akṣara) refers to the letters of the complete union, which are doubled. The term "parts" (aṃśa) refers to the vowels and matrices; wherever and whichever deity is explained by the letters of the names of [beings] such as Devadatta, that very [deity] is their respective family (gotra), and should be understood as the lunar mansion (nakṣatra) and so on. The phrase "numbers and sentient beings are perfectly endowed" refers to the signs of all sentient beings, and should also be understood as their characteristics. Thus, having summarized with the term "Ananta" and so forth, it is taught that there are nine of each. Here, the letter A, the nāga Ananta, Āditya, Ḍākinī, Brahmāṇī, the first lunar day (tithi), form, visual consciousness, and the quality of sattva are the first set. Likewise, [the letters] A, Ka, Ca, Ṭa, Ta, Pa, Ya, and Śa. Similarly, Vāsuki, Takṣaka, Karkoṭaka, Śaṅkhapāla, Padma, Mahāpadma, and Huluhulu are the nāgas. Likewise, the Moon, Mars, Mercury, Jupiter, Venus, Saturn, and Rāhu are the planets mentioned here. Lāmā, Khaṇḍarohā, Rūpiṇī, and so forth are the ḍākinīs.

གཤིན་རྗེ་མ་དང་རྨོངས་བྱེད་མ། ། བསྐྱོད་མ་སྐྲག་མ་གཏུམ་མོའོ། ། དབང་ཕྱུག་མ་དང་གཞོན་ནུ་མ། ། ཁྱབ་འཇུག་ཕག་མོ་དབང་མོ་དང་། ། གཏུམ་མོ་དེ་བཞིན་དཔལ་ཆེན་མོ། ། འཇིགས་བྱེད་མ་སྟེ་དགུ་དྲན་བྱ། ། གཉིས་པ་གསུམ་པ་བཞི་པ་དང་། ། ལྔ་པ་དྲུག་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། ། བདུན་པ་བརྒྱད་པ་དེ་བཞིན་པའི། ། ཚེས་རྣམས་འདིར་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། ། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག། ཆོས་ཡིད་བློ་དང་ང་རྒྱལ་ལོ། ། རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས། ། ཡིད་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་བཞིན། ། ཀུན་གཞི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ཤེས་ཏེ། ། རྣམ་པ་དགུ་རུ་ཡོངས་སུ་གྲགས། ། ཞི་དང་བདེ་དང་དགའ་བ་དང་། ། བསམ་གཏན་སྦྱིན་པ་ཁྲོ་མེད་དང་། ། འཚེ་མེད་དང་ནི་མཆོག་དང་དབུགས། ། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དགུ་རུ་གྲགས། ། དེ་ལ་སོགས་པ་འཆར་བ་སྟེ། ། བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་དེ་བཞིན་ནོ། ། བསམ་མེད་སྦྱོར་བར་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ངག་མེད་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དང་ཕ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེ་འདིས་མར་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འོན་ཀྱང་། དེས་མར་ཡང་དག་བརྟེན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཅིའི་རྒྱུར་འཆར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྣའི་བུ་གར་སོན་པ་རྣམས་སུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བལྟས་པས་སྲོག་གི་རྒྱུ་བ་རྣམས་སུ་འཆར་བ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་མའི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྩ་དགུ་རྣམས་སུ་འགོག་པར་བྱའོ། །

Yamī, Mohanī, Kṣobhaṇī, Trāsanī, and Caṇḍālī; Īśvarī, Kumārī, Vaiṣṇavī, Vārāhī, Indrāṇī, Caṇḍī, Mahālakṣmī, and Bhairavī—these nine should be remembered. The second, third, and fourth; the fifth and sixth likewise; and the seventh and eighth—these lunar days are to be applied here. Sound, smell, taste, and touch; phenomena, mind, intellect, and ego; the ear, nose, tongue, and body; the mind and the afflicted [mind] likewise; the universal ground, wisdom, and consciousness—these are renowned as the nine aspects. Peace, bliss, and joy; concentration, generosity, and non-anger; non-harm, the supreme, and the breath—these are renowned as the nine qualities. Such things arise, and likewise the generation [stage] and so forth. One should know them as the application of the inconceivable; the yogis should make them wordless. Thus it is said. Therefore, that which is called "arising from the application of that very yoga" belongs to all yogas like a mother and father; by this, it is explained as "the mother." However, "relying perfectly upon that mother" refers to the eight classes beginning with the letter A. If one asks for what reason they arise, it is said: "The vital breath," and so forth. Here, by observing the activity that has entered the nostrils, one should know that they arise as the movements of the vital breath, for all the subsequent letters. At the very beginning, they are to be blocked within the nine channels.

དེ་ཡང་སེང་གེའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཚུལ་གྱི་བར་དུའོ། ། དགུ་པོ་དགུའི་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ། ཨ་ཨཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དགུ་ལྔ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔའི་བར་དུའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཨ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཡོན་པ་དང་གཡས་རྣམས་སུ་བཞི་བཞི་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། ཐམས་ཅད་དུ་གཉིས་ཀ་ལྔས་ལྷག་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཉི་མ་ཅན་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཆུ་སྲང་གི་དབུགས་ཀྱི་དབུས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཡོན་པ་དང་གཡས་པར་འབྱིན་པ་དང་སྡུད་པ་རྣམས་སུ་འཕོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་པ་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། ། བཅུ་གཉིས་དེ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་སྒྱུ་མ་ཆེན་མོ་ནི་བདེ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའོ། ། འཚོ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་དབྱངས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། རཱ་སི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། རྒྱུ་སྐར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེའི་རྐང་པ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་རྣམས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ། ། དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པར་འཆར་རོ། ། ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་ཆ་ཤས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་དང་རྡུལ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁ་འོག་དང་སྟེང་དུ་བལྟས་པ་སྟེ་འདིར་འོག་མཚན་མོ་ལ་སྟེང་ཉིན་མོའོ། ། འདིས་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་བསྟན་པར་བཞེད་པ་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ནི་བརྟན་པའོ། ། རཱ་སི་ནི་གཡོ་བའོ། །

Furthermore, this continues up to the manner of the lion mudrā. The letters of the nine nines are taught as "A Ā" and so forth, up to the forty-fifth. Through these, the sequence of A, I, U, E, and O occurs respectively; these are the maṇḍalas of the four on the left and the four on the right, making eight. In all cases, both are likewise increased by five. "The sun-like is likewise" means that in this way, each one also occurs in the center of the breath of the water-measures (nāḍī). By the phrase "in that way" and so forth, the feet of the transits during the exhalations and inhalations on the left and right are taught. Therefore, regarding those: "Those twelve are the Great Illusion" means that the twelve transits are the Great Illusion, which is bliss, Vajravārāhī. "The portions of the form of life" refers to the twelve vowels that are the consecrators. By "Rāśi" and so forth, the twelve [zodiac signs] such as Capricorn are indicated. "All the constellations" refers to the twenty-seven [constellations] formed by the two [groups] of twelve, starting from each foot and so forth. They arise endowed with those. "The portions of the moon and sun" refers to the life-force (prāṇa) and downward-clearing wind (apāna), and the passion (rajas) and bodhicitta, which look downward and upward; here, the lower is night and the upper is day. By this, the divisions of time and the divisions of place are intended to be shown. Regarding the "two, the stable and the moving," the constellations are the stable, and the rāśis are the moving.

དེ་ནི་གཡོན་པ་དང་གཡས་པའི་དབྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གཉིས་གཉིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་དང་ལུག་དང་འཁྲིག་པ་དང་སེང་གེ་དང་སྲང་དང་གཞུ་སྟེ། ། གཡོན་པར་ཡང་བ་དང་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་འབབ་པའོ། ། འོན་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་སྟེང་རྩ་བ་ལ་འོག་ཡལ་ག་སྟེ་གང་ཡལ་ག་ལས་སྟེང་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཆུ་སྲིན་དང་ཉ་དང་ཁྱུ་མཆོག་དང་ཀརྐ་ཊ་དང་བུ་མོ་དང་སྡིག་པ་རྣམས་ཏེ་གཡས་པར་ཟུང་རིང་པོ་དང་མ་རྒྱལ་བ་འོག་ཏུ་འབབ་པའི་རྩ་བར་རོ། ། ཉི་མ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱང་དུ་བགྲོད་པ་དང་ལྷོར་བགྲོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བའི་འཕོ་བ་བརྒྱད་ཅུས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཉི་མའི་རྐང་པ་རྒྱུ་བའི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། རྒྱ་ཆེ་བར་སྐར་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་སྐར་མ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནུབ་པར་གྱུར་པའོ། ། སླར་ཡང་དེར་གནས་ནས་འཆར་རོ། ། རཱ་སི་རྒྱུ་བ་རྣམས་གསུམ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་རྡུལ་དང་ཁུ་བ་དག་གོ། ། ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ་བ་དང་། དུས་སྦྱོར་གྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་སུའོ། ། དེ་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་སྲོག་འཆར་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རླུང་དབུགས་སྦྱོར་བའི་བགྲང་བའི་རིམ་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། རཱ་སི་རྣམས་ནི་འཆར་བའི་ཆ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཀརྐ་ཊ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་རཱ་སི་བཞི་རྣམས་ཆ་ཤས་དྲུག་དང་ཡོངས་སུ་ལྡན་པའོ། ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་སོ། །

These consist of two each, up to the twelve divisions of the left and right. Therefore, what is called "life-force" (prāṇa) consists of the vase, Aries, Taurus, Leo, Libra, and Sagittarius; these flow in the left, being light and victorious. However, the body is like a tree with roots above and branches below, because it is from the branches that one is supported above. Likewise, Capricorn, Pisces, Taurus, Cancer, Virgo, and Scorpio are in the right, being long and non-victorious, as the roots flow below. Regarding the "movement of the sun" and so forth, this refers to the northern and southern solstices, as well as the eighty-one divisions of the sun's movement through the lunar mansions (nakṣatras) and so on. This should be understood in detail from the treatises on astrology through the stars and so forth, as everything sets within the solar maṇḍala and then rises again from that same place. Regarding the "three movements of the rāśis," these are, internally, the dust and the fluid; externally, they are the divisions of the transits and the zodiacal signs (lagna). Thus, the life-force of the two is endowed with arising. This should be understood through the sequence of counting the union of the winds of the outer and inner self, and it is explained accordingly. Regarding the statement that the rāśis perform the function of arising, it says "Cancer" and so forth; thus, the four rāśis are fully endowed with six parts, through the previously explained letters starting with 'A'.

འདིའི་རེ་རེའི་དུས་རྣམས་རྟོགས་པར་གཟུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། རང་རང་གི་ཞིང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་འཆར་ཏེ་རཱ་སི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པའི་རྟས་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེང་གེ་དེ་ལ་ཞོན་པས་ཉི་མའི་རྟས་སོ། ། དེའི་རཱ་སི་ཀརྐ་ཊའོ། ། རི་དྭགས་ཀྱིས་རི་དྭགས་ཞོན་པ་སྟེ་ཆུ་སྲིན་དེ་རཱ་སིའོ། ། སྲང་དང་བུམ་པ་ཡང་དག་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བཤད་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཚད་ཀྱིས་སོ། ། ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲིག་པའོ། ། སྐན་ད་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱུ་མཆོག་གོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་བགྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུས་མདའ་བསྐྱོད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་གཞུའོ། ། ཆ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་སྟེ། དེ་ལྟར་བཅོ་ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མེད་དེ་ཞག་འཆར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་མིང་དང་ལྡན་པའོ། ། ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཞི་བ་དང་དྲག་པོ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པོ་རྣམས་ལ་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ཞག་གསུངས་པ་ནག་མོ་དང་གཙིགས་མ་དང་འཇིགས་བྱེད་མ་དང་དགའ་ལས་འདས་མ་དང་ལོག་འདྲེན་མ་དང་ཙཱ་མུཎྜི་དང་དྲག་པོའི་གཟུགས་ཅན་མ་དང་ལྷ་མོ་ཨུ་མ་དང་། རྒྱལ་མ་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་མ་དང་མི་ཐུབ་མ་དང་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་མ་དང་བཟང་མོ་དང་ནག་མོ་དང་ནག་མོ་ཆེན་མོ་དང་ནག་སྦོམ་མ་དང་དབང་པོ་མ་དང་ཟླ་བ་མོ་དང་སྡང་བ་མོ་དང་འཕྱང་བ་མོ་དང་སུམ་ཅུའི་དབང་ཕྱུག་མ་དང་ཟངས་གླིང་མ་དང་གླིང་མ་དང་འཇིབ་མའོ། །

Each of these times is to be understood by those who grasp them. They also arise, having been thoroughly realized by their respective fields. By those rāśis (zodiac signs), it is said: "Likewise by the horse of the sin," which means mounted upon that lion by the horse of the sun. Its rāśi is Cancer. "By the deer, the deer-rider," meaning the crocodile is the rāśi. "Libra and Aquarius are perfectly joined," which is called the fifth fish. By the measure of the explained parts. "The remainder" refers to Gemini. "Kandara" refers to the bull. The "movement" of these is the drawing of the arrow from the bow; therefore, it is the bow. "The four parts" refers to what has been explained. Thus, there is no activity for the meanings of the fifteenth and sixteenth; they are endowed with the names of the results, such as "the arising of the day." By the twenty-four, such as Kṛṣṇā and so forth, the names of the peaceful and wrathful ones are employed. Likewise, the "result" arises for practitioners. Thus, the days are spoken of as Kṛṣṇā, Karālinī, Bhairavī, Ratiśāyinī, Vināyikā, Cāmuṇḍā, Raudrarūpiṇī, the goddess Umā, Jayā, Vijayā, Aparājitā, Aparājitā, Bhadrā, Kṛṣṇā, Mahākṛṣṇā, Kṛṣṇapīvarī, Indrāṇī, Candrā, Dveṣī, Lambā, Triṃśadīśvarī, Tāmradvīpā, Dvīpā, and Pāyinī.

དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་དང་བར་དུ་དྲག་པོ་བཅུའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོར་ནག་མོ་དེ་བཞིན་འཇིགས་བྱེད་དང་། ། དྲག་གཟུགས་མ་ལྷ་མོ་ཨུ་མ། ། རྩེ་མོ་ནག་མོ་གཞན་མི་ཐུབ། ། དེ་བཞིན་དྲག་མོ་སུམ་ཅུའི་དབང་། ། ཟངས་གླིང་མ་འཇིབ་མ་དེ་བཞིན། ། དེ་ལྟར་ཀུན་ལ་དགེ་བ་ཡི། ། ལས་རྣམས་ལ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མའི་ཞག་ལ་ཞི་བ་སོགས། ། སྦྱར་བ་རུ་ནི་བྱ་བའོ། ། ཞེས་སོ། ། ཉིས་འགྱུར་ཟ་བ་བྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཟ་བ་ནི་ཨངྐ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། ། དེ་ཉིས་འགྱུར་ནི་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བྲིས་པས་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། ། དེ་རྣམས་སུ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ལྔ་རྣམས་སུ་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རྙེད་པ་ཞག་བཅུ་བཞི་རྣམས་ཏེ། དེའི་ལྷག་མའི་ཞག་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་འདྲ་བས་དགའ་བའོ། ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་ལྷའི་དགྲའི་བདག་པོས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྟོབས་ཀྱི་དབང་གིས་ལྷའི་དགྲ་སྟེ། འོན་ཀྱང་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་དེས་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། གཞན་གོ་སླའོ། །

In the center and between those are the ten fierce ones. Regarding that, it is said: "Just as in the glorious Vajraḍāka, Kālī and likewise Bhairava, the fierce-formed goddess Umā, Kṛṣṇapiṅgalā, Aparājitā, and likewise the fierce Raudrī, the Mistress of the Thirty, Tāmradvīpā, and Ājīpā—likewise, one should avoid all such [deities] in virtuous activities. On the remaining days, one should apply the peaceful and so forth." Regarding the phrase "written as double the eaters," here "eaters" refers to the twenty-four aṅkas. Double that is forty-eight, which are the twenty-four sraṅ. Thus, when all are combined, there are seventy-two. In those, "endowed with the portions of the Indras" means they should be made into five portions. Thus, the obtained [days] are fourteen; the "remaining days of the self" means joy because they are like the self. The phrase "self" and so forth is easy to understand. Now, the Lord of the Enemies of the Gods speaks of the meditation on the maṇḍala-cakra: "The gods," and so forth. Thus, by the power of strength, he is the enemy of the gods; however, it is explained in the same way as in the Cakrasaṃvara [tantra] regarding the gods, asuras, and so forth. The rest is easy to understand.

དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པར་ལྷའི་དགྲའི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་མཆོག་འབྱུང་བ་དང་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་འཆར་བ་དང་ཞག་འབྱུང་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། གསང་བའི་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་ཅན། ། ཐོག་མར་བདུད་རྩི་མགོན་བཏུད་ནས། ། སུ་ར་ལ་སོགས་ཡོངས་སྦྱོར་བས། ། བསྒོམ་པར་གྱུར་པས་ཉམས་པར་འགྲོ། ། ད་ནི་དཔའ་བོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དྲུག་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འདུས་ནས་འདྲི་བའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་གི་ཐུགས་དགོངས་མཛད་པའོ། ། ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ། གལ་ཏེ་སྟོན་པ་ཀུན་རང་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པས་གཅིག་གི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟའ་དང་རཱ་སིའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་དྲིས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲིས་པའོ། ། སྟེར་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་གསུངས་པ། ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་རང་རང་གི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་དབང་གིས་སོ། །

In the fiftieth chapter of the Śrīsarvarahasya, the application of the letters of the enemy of the gods, as well as the arising of Cakrasaṃvara, the rising of the planets and constellations, the arising of the days, and the characteristics of the ritual for meditating on the maṇḍala-cakra are taught in detail; this is the explanation of the fifth section. Having first bowed to the Protector of Amṛta, who possesses the nature of secret reality, through the complete application of sura and so forth, one proceeds to meditate, and thus [the obstacles] are overcome. Now, the explanation of the sixth section, the Vīra Amitābha, is spoken. "Then," and so forth: the entire assembly of yoginīs, such as Vajravārāhī and others, having gathered, asks the question. "The Blessed One," and so forth: the Blessed One directs his own intention. "The gods," and so forth: "If the Teacher is the nature of all," means that if the single-form aspect of the dharmadhātu—the self-characteristic of all things, both stable and moving—is the nature of all, then how is it that the Blessed One taught the virtuous and non-virtuous actions of the planets and rāśis? This is the question asked, for it would contradict the intention of the yoginīs that all these [phenomena] are [the dharmadhātu]. For that purpose, the Blessed One and so forth answer the question. "The giver" refers to suffering and so forth. "Listen to those," and so forth, is the response. "Following after karma" means by the power of the respective virtuous and non-virtuous [actions] of body, speech, and mind.

དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལས་དེ་ལྟར་ལྷ་དང་སྦྱིན་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ་ན་ཐམས་ཅད་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འོན་ཀྱང་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་འགལ་བས་འདིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ཞུ་བ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གིས་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དེའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། རང་གི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་སྨྲ་བར་རབ་ཏུ་གྲགས་ཏེ། བདག་ཀྱང་ལས་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲི་བ་སྟེ་ཀླུ་འདིས་མཉེས་པར་བྱེད་དོ། ། གླུ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ཨ་མི་ཏཱ་བྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨ་མི་ཏཱ་བྷ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བདེ་བའོ། ། དེ་ཉིད་དབུ་མ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་མཚན་ཉིད་དྲུད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་སྟེ་ལུང་གི་ཐབས་ཀྱིས་བཟུང་བར་གྱུར་པས་སྟེར་བར་བྱེད་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བོ། ། མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། ། པཱ་པཱ་ནི་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རཱ་སི་ནི་འབོད་པར་བྱེད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། །

Therefore, it is intended that the actions of sentient beings are such that gods and givers likewise do not exist. However, if one asks, "If the self-nature called 'mine'—that is, the self such as Śākyamuni and so forth—does not exist, then at that time, due to contradiction, everything would become nihilism," [the text] says: "Awakening exists." This means that through the mind of great compassion, one correctly realizes the supreme state of being untainted. "Awakening" refers to the manifestation of the meaning for bodhisattvas. "Its nature and qualities are likewise" is well-known as the discourse on action. "I too have arisen from action" is the word of the Blessed One. The passage beginning with "Therefore" is easy to understand. Thus, with the words "How are the actions and results?" and so forth, the yoginīs such as Vārāhī and others pose a question, and this nāga pleases them. That very song is spoken: "Amṛtābha" and so forth. "Amṛtābha" is the bodhicitta. That which is born from it is bliss. That itself is the characteristic of the central channel, the avadhūtī, which is drawn forth; that is insight, and because it is grasped by the method of the scriptures, it bestows the three: the accomplishments of body, speech, and mind. "Mā" refers to the Mahāmudrā. "Pāpā" has the meaning of "homage." "Rāsi" means to call out, referring to the Blessed One.

མཱ་སཱ་མཱ་སཱ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། རཱི་ག་མཱ་སཱ་མཱ་སཱ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དང་ཕྲད་པས་བསམས་པ་དེ་བདག་གི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། རྣ་ཡཱ་རཱི་ཀི་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་མི་བསྐྱོད་པའོ། ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདག་ལ་སྩོལ་ཅིག་ས་རི་རེ་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟེ་སཱ་རཱི་རཱི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། ། ནི་སཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་དམན་པའི་སྐྱོན་སོན་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དབུ་མར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ཨ་དྷ་མ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པས་ཏེ་བོད་པའོ། ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་མཉམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕྱག་རྒྱའི་ཤི་རིའི་དཔྲལ་བའི་གནས་སུ་འོངས་ནས་དེ་ཉིད་བྷ་གའི་དབུས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་འདི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་གང་གི་ཚེ་སྡིག་པ་འཇོམས་པ་སྟེ་དེའི་ཚེ་སྡིག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ལྷུང་བ་སྟེ་བདག་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གྱུར་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ནས་ཡང་དྲིས་པའི་ལན་གསུངས་པ་འདིས་ནི་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ་འོད་དཔག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཨ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཨའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ་རྟོགས་པའི་བློས་སོ། ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་དབུས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་མིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Māsā māsā refers to the yoginīs. Rīgamāsā māsā means that through meeting the nature of great awakening, that which was contemplated should be given by me. Nayārīki means that all Māras do not arise, which is Akṣobhya. Grant me the absorption of that; sarīre refers to embodied beings, and sārīrī is the experience of absorption. Niṣā means having reached the fault of being inferior; therefore, by entering the middle, adhama is that very state, being faultless, and is thus an address. Through these equalities of hearing and reflection, the great accomplishments come to the forehead of the śiri of the mudrā; when that very bhaga center, the body of the dharmadhātu, is free from that conceptualization, at that time, sin is destroyed. At that time, the form without sin falls onto the path of great awakening; this is the meaning of "I pay homage." Having become thus, the Blessed One, being pleased, spoke the answer to the question again; by this, it is the absorption characterized by liberation. That very thing is spoken of as "Amitābha" and so forth, which is the application of the letters of the name. In that regard, first of all, by "Ava" and so forth, it is by the meaning of the letter A; consciousness is to be indicated by the intellect of realization. Going into the center of the avadhūtī is to be performed because it is extremely subtle. Thus, by the meaning of the letter Mi, it is "become blended" and so forth.

དེ་བཞིན་དུ་ཀན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། འགེངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྷའི་ཡི་གེའོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་གོ་སླའོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་ས་བོན་གྱི་གཟུགས་དང་ལྡན་པས་ཁམས་ཐམས་ཅད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཙམ་ཡོད་པའོ། ། དེ་ཡང་ཐིམ་ནས་འགྲོ་བ་གསུངས་པ། མེས་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་རཱ་སི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་གསུངས་པ། ཤེས་བྱའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། རྩིབས་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདབ་མ་བརྒྱད་དོ། ། དེ་ལྟར་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་གྱི་འདབ་མར་རོ། ། མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུག་གོ། ། ད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷོའི་འདབ་མའོ། ། བྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱུ་མཆོག་གོ། ། བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུབ་ཀྱི་འདབ་མ་ལའོ། ། མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲིག་པའོ། ། ཨུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་གི་འདབ་མ་ལའོ། ། ཀུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའོ། ། མེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་གྲར་གནས་པ་སྟེ། ལྷ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་འདིར་དྷ་སི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུ་དང་སེང་གེའོ། ། མ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་སྲིན་དང་བུ་མོ་གཉིས་ཏེ་འདྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་བྲལ་གྱི་གྲྭར་རོ། ། ཏུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དུ་ཏུ་ལ་དང་ཀརྐ་ཊའོ། ། བྲི་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་དང་ཉ་སྟེ་དབང་ལྡན་དུ་སྟེ་རཱ་སིའི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པར་གོ་བར་བྱའོ། ། ཀུ་ལི་ར་ཙ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀརྐ་ཊར་ཉི་མ་གནས་སོ། ། གདོང་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེང་གེར་གཟའ་ལྷག་གནས་སོ། ། མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མའི་མཐར་ཟླ་བ་དང་།

Likewise, by the words "kaṃ" and so forth, the meaning of the letter ta is expressed. By the words "filling" and so forth, the letter bha is expressed. All of that is easy to understand. Thus, by possessing the form of its seed-syllable, all the elements are present; they exist as mere nature. Furthermore, regarding their dissolution, it is said: "burned by fire" and so forth, which is easy to understand. Now, the wheels of the objects of knowledge (jñeya-cakra) for these [elements] are taught by means of the rāśis and so forth: "the wheel of the objects of knowledge" and so forth. "Should be meditated upon" means by way of the form of the deity. "Eight spokes" means eight petals. Thus, "su" is on the eastern petal. "Me" is Aries (meṣa). "Da" is the southern petal. "Vri" is Taurus (vṛṣabha). "Ba" is on the western petal. "Mi" is Gemini (mithuna). "U" is the northern petal. "Kum" is the water-pot (kumbha). "Me" refers to the position in the southeast corner; there are two deities here, namely the dhaniṣṭhā [constellation] and Leo (siṃha). "Maka" refers to the two, Capricorn (makara) and Virgo (kanyā), which is the "stainless one" (vimala) in the southwest corner. "Tuka" refers to the two, Libra (tulā) and Cancer (karkaṭa) in the northwest. "Vrimī" refers to Scorpio (vṛścika) and Pisces (mīna) in the northeast. This should be understood according to the sequence of the rāśi-wheel. "Kuliraca" means the sun resides in Cancer. "Five-faced" means Mercury resides in Leo. "End" means at the end of the sun, the moon [resides].

ཕུར་བུ་དག་གོ། ། གཟའ་ལྷག་གི་མཐར་ཕུར་བུ་དང་པ་བ་སངས་དང་། སྤེན་པ་སྟེ། རཱ་སི་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རང་གི་ཞིང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ལུག་དང་སྡིག་པའི་རཱ་སིའོ། ། གཟའ་ལྷག་གི་རང་གི་ཞིང་ནི་འཁྲིག་པ་དང་བུ་མོའོ། ། ཕུར་བུའི་ཞིང་ནི་གཞུ་དང་ཉའོ། ། པ་སངས་ཀྱི་ཞིང་ནི་ཁྱུ་མཆོག་དང་ཏུ་ལ་དག་གོ། ། སྤེན་པའི་ཞིང་ནི་ཆུ་སྲིན་དང་བུམ་པའོ། ། ཟླ་བའི་ཞིང་ནི་ཀརྐ་ཊའོ། ། ཉི་མའི་ཞིང་ནི་སེང་གེའོ། ། འདི་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གནས་པས་རྩོད་པ་འབྱུང་སྟེ་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་རཱ་སིས་བརྒྱན་པར་གོ་བར་བྱའོ། ། དུས་དང་ཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་དུས་སོ། ། ཞག་ནི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྷག་མ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་དུས་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དཔའ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། འོད་དཔག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རབ་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདུད་རྩིའི་དབུས་སུ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། གཞན་གོ་སླའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བ་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རཱ་སི་སྤྱོད་པ་དང་གཟའི་ཤེས་བྱའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསླུ་བའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྡོ་རྗེའི་འོད་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དོན་གྱི་རྒྱུ། །

[The planets] are Jupiter and so forth. Following Mercury, there are Jupiter, Venus, and Saturn; these are called the "sons of the rāśis," which here refers to the rāśis of Aries and Scorpio, their own fields. The own field of Mercury is Gemini and Virgo. The field of Jupiter is Sagittarius and Pisces. The field of Venus is Taurus and Libra. The field of Saturn is Capricorn and Aquarius. The field of the Moon is Cancer. The field of the Sun is Leo. Because these are situated in reverse order, conflict arises due to the power of their positions. Therefore, it should be understood that the Moon and the others are adorned by their respective rāśis. "Time and day" refers to the time of moments and so forth. "Day" refers to the Sun and so forth; the remaining [terms] are easily understood as being fully applied to the times of birth, death, and so on. Now, the meditation on the lord of the maṇḍala of the heroic Amitābha is taught: "Amitābha" and so forth. "By the previously explained application" means in the center of that nectar; it is taught in that way. The rest is easily understood. From the fifty-fifth chapter of the Śrīsarvarahasya, this is the detailed explanation of the application of the practice of Amitābha and so forth, the conduct of the rāśis, the wheel of the knowledge of the planets, and the characteristics of the ritual for completely deceiving death and so forth; this is the explanation of the sixth chapter. Having prostrated to Vajraprabhā, the very essence of primordial wisdom, the cause of the ultimate meaning...

དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་རྟོགས་བྱེད་པ། བདག་གིས་རྟག་ཏུ་བཤད་པར་བྱ། ། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་འོད་ཀྱི་བཤད་པ་གསུངས་པ། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་བསླུ་བའི་མན་ངག་རྡོ་རྗེ་འོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། འདིས་སླར་ཡང་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཤིང་འདྲི་བ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ངེས་པས་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་གང་དང་འདྲ་བའི་འཆི་ལྟས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་དང་འདྲ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ཤཱཀྱ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་ཀྱིས་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཉོན་ཅིག་པའོ། ། དེ་གསུངས་པ། ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྩར་བཤད་དེ་སོ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་སུམ་ཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ཐག་གི་སྣལ་མའི་གཟུགས་མ་རྣམས་སྲོག་འབབ་པའི་རྩ་ཆེན་པོ་སྟེ།

I shall always explain the commentary that brings about realization. Now, the explanation of the Vajraprabhā is taught, beginning with the words "Wisdom and suchness." "Wisdom" refers to the thorough knowledge of the signs of death and so forth; the "suchness" of those is the instruction on non-deception, the application of the Vajraprabhā, which is to be explained by means of the letters of the names that are about to be taught—this is the connection. Furthermore, the goddess Vajravārāhī made offerings to the Blessed One with great bliss and so forth, and then asked her question; it is just so. The Blessed One gave the reply, beginning with "Sentient beings also," and so forth. By the certainty of the preceding activity, the characteristics of the signs of death will correspond to the actions of entities such as the number one and so forth. In that same way, by nature, I—the Buddha, the King of the Śākyas and others—shall explain; O Vajravārāhī and others, listen with a one-pointed mind! That was said. Beginning with the words "The body," and so forth: "The channels" are here explained as the channels that are the divisions of the elements of the body, such as the teeth, nails, and so forth. Their "thirty branches" are the great channels through which the life-force flows, having the form of spiderwebs.

གཙོ་བོ་བཅུ་གཉིས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབྱངས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་བགྲོད་པ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་རྐང་པ་གཡོན་པའི་མཐེ་བོང་དང་རྐང་པའི་བོལ་གོང་དང་བྱིན་པ་དང་པུས་མོ་དག་ཏུ་གསང་བ་དང་རླིག་པ་དང་མཆན་ཁུང་དང་ལག་ངར་དང་དཔུང་པ་དང་ཐལ་གོང་དང་དཔྲལ་བའི་སྟེང་དང་དབུས་སུ་ཡང་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་དབྱངས་རིང་པོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ལུས་ཀྱི་གཡས་དཔྲལ་བའི་དབུས་ནས་བརྩམས་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོ་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། ། དེ་རྣམས་ལས་ཡང་གཙོ་བོ་སྙིང་པོ་མཆོག་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྩ་དགུ་སྙིང་པོ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ། ། དྲུག་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། རྩ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཚིགས་གསུངས་པ་སྣ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉི་མའི་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་འཆི་བའི་དུས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོ་དུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་ལ་འཁོར་ལོ་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བཞག་པར་བྱ་སྟེ་དུམ་བུ་གཉིས་པའམ་གསུམ་པའོ། ། དེར་ཨང་ཀ་བཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཉི་མ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་འཁོར་ལོ་དབུས་མར་དུམ་བུ་ཐོག་མ་ནས་བརྩམས་ནས་དུམ་བུ་དྲུག་གི་བར་དུ་བདུན་དང་བརྒྱད་དང་དགུ་དང་བཅུ་དང་བཅུ་གཅིག་དང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཨང་ཀ་རྣམས་སོ། ། ལྷག་མ་དྲུག་པོ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཨང་ཀ་རྣམས་བཞག་པར་བྱའོ། །

Regarding the phrase "the twelve principal ones," this refers to the twelve vowels, beginning with the letter A, which correspond to the twelve movements of the white fortnight. These are located in the right big toe, the instep, the calf, the knee, the secret place, the scrotum, the armpit, the forearm, the upper arm, the shoulder blade, the forehead, and the center of the head—thus making twelve. Similarly, during the black fortnight, the twelve long vowels are located in the body starting from the center of the forehead on the right side down to the big toe, making twenty-four. Among these, the "nine supreme heart essences" refers to the nine principal channels known as the heart essence. The phrase "twice six" refers to the twelve suns; it is the same as that. The "joints" of the nine channels are stated to be doubled, beginning with the "nose" and so forth; this should be understood as the "measure of the sun" at the time of death. At that time, it is said, "the wheel is of the nature of time." Therefore, one should establish the wheel on the earth as having the nature of twelve segments, such as the second or third segment. There, the numbers should be placed. Thus, regarding the "six suns," in the reverse order, starting from the first segment of the central wheel up to the sixth segment, the numbers seven, eight, nine, ten, eleven, and twelve are placed. In the remaining six segments, the numbers for the results of the three years and so forth should be placed as they have been explained.

སླར་ཡང་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་འཁོར་ལོ་གཉིས་པར་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཅན་ཡོངས་སུ་བཞག་པས་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་འཆི་རྟགས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། བར་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་དང་གཞན་མ་དྲུག་དྲུག་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཉི་མ་དང་ལོའི་རིམ་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྗེས་སུ་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་གནས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་དྲུག་དང་བཅུ་གཉིས་དང་བཅོ་བརྒྱད་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་བཅུ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་དང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་དང་དྲུག་ཅུ་དང་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉིས་འགྱུར་དང་། སུམ་འགྱུར་དང་། བཞི་འགྱུར་དང་། ལྔ་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་གཞན་པ་སྔོན་དང་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་བ་བསླུ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བའི་མཚན་མ་ལས་བྱུང་བའི་བསླུ་བའི་མན་ངག་གི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འོད་ཀྱི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཛྲའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ལམ་ནས་སོན་པ་སྟེ་སྲོག་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དོ། ། སྟེང་དང་འོག་ཏུ་བལྟས་པར་གྱུར་པས་རྩ་ཐམས་ཅད་དགུག་པ་སྟེ།

Furthermore, on the second cakra outside of that, one should indicate the signs of death, beginning from the causes and so forth, by fully establishing the effects and their causes according to the sequence already explained. The phrase "explained by the intervening [stages]" refers to the twelve [stages] consisting of two sets of six, each of which is further divided into two. Thus, having been purified through the sequence of the sun and the years, it is said, "subsequently in the sequence of seventy-two." In this way, in the twelve locations, according to the respective sequence, there are six, twelve, eighteen, and likewise twenty-four, ten, thirty-six, forty-two, forty-eight, fifty-four, sixty, sixty-six, and seventy-two. Thus, up to the point of being doubled, tripled, quadrupled, and quintupled is the certainty. In this manner, the death of all others, both previous and subsequent, is cheated; this is easy to understand. Now, the practical application of the pith instructions for cheating death arising from these signs of death is taught, beginning with the words "of these," and so forth. The phrase "should be meditated upon" means that one should abide in accordance with the syllables of the names that will be explained in the Vajraprabhā. That very point is stated: "Vajra," and so forth; this is the meaning of the two syllables of vajra. The "vajra path" is that which has entered the path of the avadhūtī, which is the entire collection of the vital winds (prāṇa). By looking upward and downward, all the channels are summoned.

བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དཔྲལ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུའོ། ། སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་ཕན་པའི་རྒྱུར་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་འདིས་དེའི་རྣམ་པར་ཟ་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདིའི་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། འོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་པྲ་བྷའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཏོ། ། གསང་སྔགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བས་འོད་གསལ་བ་ལས་གནས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། སླར་ཡང་བའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེའི་དོན་གསུངས་པ། རྩ་འགེངས་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་བཀང་པར་གྱུར་པས་རྩ་ཐམས་ཅད་དགང་བར་བྱས་ཏེ། དེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྲོག་དང་སེམས་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་བ་ཐག་གི་བགྲོད་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱའོ། ། དེ་གནས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ལ་སོགས་པ་འཇོག་པས་ནི་ཛའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། ། དེ་ཡིས་ཀྱང་འཚེད་པས་ཛའི་ཡི་གེའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རིའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འཚེད་པ་སྟེ། གང་ཟག་རྣམས་ལ་འཚེད་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ་སོའི་རེ་རེར་རོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་གནས་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །

The limit of the twelve is at the end of the forehead and within the avadhūtī. "Recollection of the Buddha" refers to the mind of compassion and so forth, which is the cause of benefit for the sake of beings. Because this perception of sentient beings consumes their aspects, it is explained in that way. Its activity and the result of its function are taught by the words "below" and so forth, which is the meaning of the two letters of prabha. "Great mantra" refers to the yogi who, abiding in the luminosity (ābhāsvara) through innate joy (sahajānanda), enters into the forms of all phenomena. Furthermore, the meaning of each letter, such as va, is taught: "the channels will be filled" means that by filling the central channel, all channels are filled. Through that, all phenomena abide in the aspect of wisdom (jñāna); just as the vital breath and mind flow, one should attain that movement of the spider's thread everywhere. By abiding in that, one establishes the classes of sentient beings and so forth, which is the meaning of the letter ja; it generates the selflessness of phenomena (dharmanairātmya). By that, through the cooking of the letter ja, it is cooked into buddhahood by the meaning of the letter ri in the conjunction; "cooking for individuals" refers to each of the various sentient beings. By means of these two—the selflessness of phenomena and the selflessness of the person—those who abide through the power of compassion are also the bodhisattvas.

རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་པྲའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་དེས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་འཆི་བ་སྟེ། རྩའི་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྲོ་བའོ། ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྷའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེའི་རྣམ་པར་བཟུང་བས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དེས་འཁོར་ལོའི་རིམ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། དུས་དང་དུས་མིན་གཉིས་རྣམས་སུ། འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་མི་འཆི་སྟེ། ། སྡིག་པ་མང་པོ་མི་བྱེད་པ། ། མཆོག་ནི་མྱུར་དུ་འཆི་བའོ། ། བསོད་ནམས་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ། ། འཆིའོ་འཆི་བས་བདེ་སྟེར་འགྱུར། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེར་སྤྱོད་པས། ། འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་འབྱུང་། ། བྱང་ཆུབ་བདེ་བ་མྱང་བ་སྟེ། ། འཆི་བ་དེ་ནི་འཆི་བར་འགྲོ། ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དུ་གང་འཆི། ། ས་གཞིར་རྒྱུན་དུ་ཡང་དག་འཆི། ། ཞེས་སོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྒོམ་པ་གསུངས་པ། བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །

By the phrase "extremely clear" (prabhāsvara) and so forth, the meaning of the letter pra is intended; through this, the minds of yogins die, meaning they proceed to the state of being without intrinsic nature (niḥsvabhāva) throughout all the channels, joints, and so forth. Regarding the phrase "buddha" and so forth, it is the same. By the phrase "will become" (bhaviṣyati) and so forth, the meaning of the letter bha is intended; all aspects proceed to the nature of bliss. Because the bodhisattva apprehends them in that manner, all maṇḍalas and all world-systems proceed to the nature of bliss. Through the application of the sequence of the wheels (cakra), the Lord of Yogins, the Blessed One, experiences the taste of form; it is just so. Likewise, it is said: "In both timely and untimely [deaths], one does not die in the world [as an ordinary being]. One who does not commit many sins dies the supreme, swift death. Through the power of merit, one dies for the sake of awakening; That death will grant bliss. Through the enjoyment of all sentient beings, The aspects of the wheels arise. Experiencing the bliss of awakening, That death proceeds to [the state of] death [itself]. Thus, whoever dies in the world, Dies perfectly and continuously upon the earth." Now, the meditation on the maṇḍala wheel in terms of conventional and ultimate form is taught: "One should meditate" and so forth, which is easy to understand.

དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་འཆི་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དེའི་དེ་ལྟར་སླུ་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འཆི་བར་ཡོངས་སུ་གཞག་པའི་མན་ངག་སྣ་ཚོགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྡོ་རྗེ་ལུས་ནི་སྐུ་ཆེན་པོ། ། ལྷ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན། ། ཀུན་མཁྱེན་གཟུགས་ཏེ་རང་རྣམ་པར། ། མཆོག་ཏུ་ཤར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དི་ནི་རྡོ་རྗེ་སྐུའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སོགས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གསོལ་བ་འདེབས་པ་གསུངས་པ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་རང་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་གསུངས་ཤིག་པའོ། ། རང་གི་སྔགས་དང་རྒྱུད་རྣམས་སུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྙིང་པོས་འགུགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་ཁྱབ་བདག་བདག་ལ་བསྟན་དུ་གསོལ། དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་གང་གིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་དེ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་འགྲུབ་ཅེས་དྲིས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཉོན་ཅིག་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེས་རྒྱས་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་རྡོ་རྗེའི་དབང་ཕྱུག་སྟེ།

From the Glorious Sarvarahasya, the fiftieth chapter: This is the explanation of the seventh section, which extensively teaches the characteristics of the wisdom of death through the application of the glorious Vajraprabha, the application of the syllables of its deceptive names and so forth, the various pith instructions for establishing death as buddhahood itself, and the meditation on the maṇḍala-cakra. The vajra body is the great form, The embodiment of all gods and so forth. The omniscient form, in its own manifestation, To that which has arisen supremely, I prostrate. This is the explanation of the vajra body that was spoken. Then, "Vajrapāṇi and the others," and so forth, refers to the request for instruction: "Please teach how the sādhanas of the gods, by completely abandoning one's own habitual tendencies, become the form of a buddha." "In their own mantras and tantras" means summoning by means of their own heart-mantras. "To me" means: "O Pervasive Lord, please teach me." Therefore, "by what" is explained accordingly. "By what application" means: "Furthermore, by the application of which [deity] and so forth are they accomplished?" The Blessed One gave the answer: "Listen, O Vajra," and so forth. Because they are sealed by the vajra, they are the bodhisattvas who are lords of the ten stages. They are the Vajra Lords, superior to all the hearers and non-Buddhists.

ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། ། སྐུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྐུའི་ཁམས་ཀྱིས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྐུ་རྣམས་སུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་དགོད་པའི་མཚན་ཉིད་སྣའི་རྩེ་མོར་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་རྣམས་གསུངས་པ། དེའི་མ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་མོ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། ། ལྷ་སོགས་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། ། ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། འབྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཟའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལུས་སྲུལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའོ། ། རིག་པའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཉིད་རིག་པ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་དེས་སྒྲུབ་པ་སྟེ་སྲིད་པ་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་དག་པ་སྟེ་གང་གིས་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་འགྱུར་བའོ། ། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རང་རང་གི་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུས་མའི་ནང་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཐིམ་པས་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the sādhana of the gods and so forth, the phrase "you should accomplish" is the intended meaning. "The maṇḍala should be drawn" means it should be realized. "The entity of the body" refers to the maṇḍala of the body and the elements of the body; externally, too, it should be realized as being of that same nature. Thus, regarding the bodies, the characteristics of the arrangement of the gods and so forth are taught as the five wind-maṇḍalas at the tip of the nose. In that context, "their mātṛs" and so forth: "mātṛs" refers to the eight such as Brahmāṇī and the rest. "Gods and so forth" refers to the eight such as Brahmā and the rest. "Messengers" refers to the ḍākinīs and so forth. "Bhūtas" refers to Indra and so forth. "Planets" refers to Āditya and so forth. "Kaṭapūtanas" refers to the yakṣas and so forth. "Knowledge-mantras" means that the mantra itself is the knowledge, and it is accomplished supremely by that. Regarding the phrase "by the purity of becoming," this is the purity of becoming, by which yogins are transformed. Since it is implicitly shown that even the worldly ones are accomplished through their respective desired deities and so forth, all sentient beings will become compassionate buddhas. Therefore, it is said that yogins "dwell within the center," because they dissolve into the nature of consciousness (dharmatā) and the aspects of wisdom (jñāna) arising from that are the gods and so forth.

གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དུས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམས་པ་དཔྱོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་(གྱི་,ཀྱི་)སྣའི་བུ་ག་གཉིས་ལས་འཆད་པ་མེད་པར་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་འབབ་པོ། ། ལྷག་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐའ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དེ་མཐོང་ནས་ཉེ་བར་དགོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཆོ་ག་བཞིན་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དབུས་སུ་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་མིང་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པའོ། ། ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བའོ། ། དེ་ཕྱི་རོལ་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མདོར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདུས་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་རིམ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བདག་གིས་གཞུང་ཆེ་བའི་འཇིགས་པས་མ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་རི་མོ་ཟླུམ་པོ་གསུམ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དབུས་སུ་ལེགས་པར་བརྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པའི་གནས་སུའོ། ། འདབ་མ་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་གསུངས་པ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

If the yogi, at all times during the final period, is engaged in analytical investigation, the maṇḍalas flow from the two nostrils without interruption, from the left and the right. The remainder is as previously described. Regarding the phrase "the end of the five maṇḍalas," it should be understood as the ends of the wisdom maṇḍala within each of the individual maṇḍalas. This is the intended meaning of the phrase "arising from that." Having seen it in that way, one should "arrange it closely," and so forth; it should be accomplished at all times according to the ritual. Regarding the phrase "adorned in the center," this is explained by the words of the brief summary of the names on the outside. Internally, it is according to the actual meaning. To clarify this externally, it is said: "by the application of the great maṇḍala," and so forth. In brief, the maṇḍala should be drawn according to the sequence as taught in the Tattvasaṃgraha. I have not described it here for fear of making the text too voluminous. In that regard, one should provide three circular lines in the center of the maṇḍala. "Well-adorned in the center" refers to the Brahmā abode. "Eight-petaled," and so forth, is easy to understand. Nevertheless, it is a maṇḍala whose forms are emanated from the vajra body. Thus, the summarized meaning of the names is taught by the words "vajra form," and so forth.

རྩེ་མོ་གསུམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པ་འོག་དང་སྟེང་དུ་རྩ་རྣམས་ཏེ་རྩའི་ཕོ་ཉ་དྲུག་རྐང་པ་དྲུག་གིས་འགྲོ་བ་ཅན་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་ནས་སོ། ། དེ་ལ་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་མེ་སྟེང་དུའོ། ། རཱ་ཧུ་དང་ཀེ་དུ་དང་དུས་མེ་ནི་འོག་གི་ཆ་རྣམས་སུའོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སྙིང་གར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་གའི་མཚམས་རྣམས་སུའོ། ། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བའི་མཚམས་སུའོ། ། མགྲིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགྲིན་པའི་ཚིགས་སུའོ། ། དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་འོག་དང་སྟེང་དུ་སླར་ཡང་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ་རྩ་དྲུག་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་དོན་ནི་སོང་ཟིན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ། སྐུ་ཡི་སྒྲ་ཡི་གཟུངས་པ་ཟུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་གོ་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་རང་རང་གི་མིང་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་ལས་ཏེ། ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་མདོག་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། ། རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཞོན་སྒོམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ནི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གདན་ནོ། ། གཟའ་ལྷག་གི་ཆུའོ། ། ཕུར་བུའི་ཡང་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། ། པ་ཝ་སངས་ཀྱི་རླུང་ངོ་། ། སྤེན་པའི་ནམ་མཁའོ། ། ཀེ་ཏུ་དང་ཟླ་བ་དག་གི་གཟའ་ལྷག་ཇི་ལྟ་བའོ། ། རཱ་ཧུ་དང་ཉི་མའི་བཀྲ་ཤིས་བཞིན་ནོ། ། རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་དམ་ཚིག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་རང་རང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བའོ། །

The form of the three-pronged vajra consists of the channels above and below, the six messengers of the channels who move with six legs from the left and the right. In that regard, "in the center" means that the moon, sun, and fire are above. Rāhu, Ketu, and Kālāgni are in the lower parts. "The vajra at the heart" means at the junctions of the heart. "The secret" means at the secret junction. "The throat" means at the vertebrae of the throat. "That very thing should be arranged again in such a manner above and below" is the indication, meaning six channels each. Thus, the meaning of the vajra has been explained. Likewise, regarding the verse beginning with "Grasp the dhāraṇī of the sound of the body," one should understand it through the oral instructions of the guru via a single verse. The remainder, which arises from the syllables of the mantra, originates from the first syllable of each respective name; the symbols, colors, and so forth of Vārāhī and the others are easy to understand. "Meditate on those mounted upon their own maṇḍalas" means: the seat of the maṇḍala of earth for Maṅgala; water for Budha; the maṇḍala of fire for Bṛhaspati; wind for Śukra; and space for Śani. For Ketu and the Moon, it is the same as Budha. For Rāhu and the Sun, it is like Maṅgala. The constellations arise from those, just as the Blessed One does. All of these arise from their own samaya, originating from their respective maṇḍalas within the internal self.

དེའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་རེ་རེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨའི་དབུས་སུ་རང་རང་གི་འཆར་བའི་དུས་རྣམས་སུ་གཙོ་བོ་བྱ་བ་སྟེ་འདིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་གསུངས་པའོ། ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་འཁོར་རོ། ། དེ་ལྟར་གང་དུ་བསྒྲུབ་པ་བྱ་བ་གསུངས་པ། དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས། རི་བོའི་ཁྲོད་དང་ངོས་དང་ནི། ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་འགྲམ་དང་ནི། ། ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་མ་མོའི་ཁྱིས། ། ཁང་སྟོང་དང་ནི་འཐབ་མོའི་གནས། ། ཆུ་བོའི་འགྲམ་དང་གཡུལ་ངོ་དང་། ། གནས་གཞི་རང་གི་ཁྱིམ་དེ་བཞིན། ། མཆོད་རྟེན་གནས་དང་ཤིང་གཅིག་དང་། ། དུར་ཁྲོད་སོགས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཞེས་སོ། ། སྣ་ཚོགས་དམ་ཚིག་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཞི་བའི་ས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ས་འོག་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། ། བཏུང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དགའ་བ་སྟེ། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེ་ནས་ཕོ་ཉའི་ལས་བརྩམ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་པ་བྱའོ། ། ཟླ་བ་རྡོ་རྗེའི་ཆོ་གས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཟླ་བ་བལྟས་ནས་དེའི་དབུས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་བརྒྱའི་ཆའི་རྩེ་མོ་ལྔ་པའི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམས་ནས་དེའི་རྩེ་མོ་དབུས་མར་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །

Therefore, it is miraculous power; it is just so. "Therefore, each should be accomplished" means that in the center of the lotus, one should act as the principal deity during their respective times of arising; by this, the conduct is also taught. The remaining ones are the retinue. Thus, regarding where the accomplishment should be performed, it is said: "In charnel grounds and so forth," where the word "and so forth" includes: "In mountain clefts and on mountain slopes, On the shores of the great ocean, At crossroads, and in the lairs of mamos, In empty houses and places of strife, On riverbanks and in battlefields, In one's own dwelling place as well, In the sites of caityas and solitary trees— One should accomplish [the practice] in charnel grounds and the like." "Eating the various samayas" means the flesh of those who roam the peaceful realms, the sky, and the subterranean regions, perfectly endowed with the five nectars. There are also various kinds of drinks. Thus, the yogi always delights in enjoyments, such as food and drink. "Then, one should begin the activity of the messenger" means that one should desire all the yoginīs. "By the ritual of the moon and vajra" means that there, having visualized the moon of bodhicitta in the vajra essence, one meditates on a five-pronged vajra in its center, extremely subtle, with a tip the size of a hundredth of a hair-tip. In its central prong, from the complete transformation of the syllable HŪṂ, one should meditate on Vajrasattva as he arises, possessing the form of the coemergent.

འདིས་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་དེ་ལྟར་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱེད་དེ་དེ་ཐམས་ཅད་བྲན་བཞིན་དུའོ། ། རྣལ་འབྱོར་མའི་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བསྐུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བར་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དྲི་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་འབྱུང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱའོ། ། རྡུལ་ཅན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བྱུང་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་ཐོད་པའོ། ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་ལྟ་བུའོ། ། དབུས་མའི་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ངེས་པར་དམིགས་པས་མ་མོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པ་སྟེ། ། འདིར་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་སྐུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་པོ་དང་གཟའ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་པ་ཕྱི་དང་ནང་དུ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མིང་གི་ཡི་གེའི་ངེས་པའི་ཚིག་གང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྡོ་རྗེའི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་མྱུ་གུ་ཅན་གྱི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་མྱུ་གུ་ཅན། ། དུས་རབ་གྲོལ་བྱེད་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་ཆོ་ག་ཡིས། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྟེར། །

By this, one becomes supremely undefiled. Through that, one establishes the nature of phenomena as being without transition, and all [beings] become like servants. "Urged by the king of yoginī mantras" refers to the light rays of Vajrasattva and the others residing at the hub of the vajra. This is explained accordingly by the passage beginning with "twenty-four." "Fragrance and so forth" refers to the maṇḍala of bhūtas as previously explained. "Supreme dust" refers to a skull-cup completely filled with self-arisen [substances]. "Having the previously explained form" refers to one like the vajra body. "One should meditate through the union of the central [channel]" means that by focusing the mind with certainty on the dharmadhātu within the avadhūtī, the entire assembly of mātṛs and so forth are accomplished; here, one should not entertain doubt. This concludes the explanation of the eighth chapter, which teaches the characteristics and the etymological definitions of the names for the outer and inner generation of the great maṇḍala of all bhūtas, grahas, and so forth, as well as the vajra offering ritual, from the fifty-fifth chapter of the Śrīsarvarahasya, concerning the vajra body and so forth. Now, the explanation of the "Sprout-Bearer" (Aṅkurin) is taught: "Then, here..." and so forth: "Homage to the great hero Aṅkurin, who liberates at the supreme time. Through the ritual of all bliss, he bestows accomplishment upon yogins."

བདེ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བས་མཛེས་ཤིང་འབར་བས་ན་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང་མཉམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པས་སད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྒྱུར་འདྲི་ཞིང་མཁྱེན་པར་གསོལ་བའོ། ། ཇི་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བ་པོའིའོ། ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་ཀྱེ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཐམས་ཅད་གང་ཁྱེད་ཀྱིས་འདྲི་བའི་དུས་དེ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ནི་འདིའི་དུས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མྱུ་གུ་རྣམས་སྐྱེས་པར་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མྱུ་གུ་ནི་དཔའ་བོའོ། ། དེ་ཡང་སེམས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཏེ་སེམས་དང་པོའི་དངོས་པོའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། སྣ་ཚོགས་ས་བོན་སེམས་ཆེན་པོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་རྣམས་སུ་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་དེ་འདིས་བསྐྱེད་པའོ། ། མྱུ་གུའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་རྣམས་སྐྱེ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སུའོ། ། འོན་ཀྱང་འདི་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དུས་གཉིས་བརྗོད་དེ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །

Regarding the phrase "King of Bliss" (Sukharāja): because it is beautiful and radiant with bliss, it is called "by this." This refers to the awakening of Vārāhī and the other Yoginīs who are equal to the glorious Vajraḍākinī, the King of Bliss. It is a request to inquire and know for the sake of all sentient beings. As for "why" or "for what purpose," the term "time" (kāla) refers to the one who bestows the happiness and suffering of sentient beings. "O Teacher who destroys all the sufferings of saṃsāra, O Great Intelligence!" is the question. Then the Blessed One gave the reply, beginning with "the Yoginīs," and so forth. "O Vajravārāhī and all you Yoginīs, the time of your inquiry is your own embodied form." Why is that? It is said: "The sprouts shall arise." Here, "sprouts" refers to the heroes (vīra). Furthermore, because the mind is the suchness (tattva) that pervades all, its embodied form is the Yoginīs, who are the primary entities of the mind. This is what is meant by: "The great mind is the seed of variety." This means that the various entities within the three realms are the very form of the mind, and it is by this that they are produced. Regarding "by the application of the sprouts": this refers to the arising of the forms of the Yoginīs, which are the forms of the planets, constellations, and so forth. Nevertheless, this expresses two types of time conventionally: the mundane and the supramundane.

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་སྐད་ཅིག་མེད་པའི་བགྲང་བ་སྟེ་དུས་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སྐྱེས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་རྒྱུས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སུ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་གིས་སོ་སོར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཙམ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ཞུགས་པས་རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱའོ། ། ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱིས་སོ། ། ས་བོན་རྣམས་སུ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རིག་པའི་ས་བོན་གྱི་མྱུ་གུ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ་མྱུ་གུ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། མྱུ་གུ་ཅན་ནི་བསམ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། གསུངས་པ་དེས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བཞག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དེ་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། བདེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ལེགས་པར་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་སྐར་དང་། ཚེས་གྲངས་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་བསྡུས་པས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་གསུངས་པ། རོ་ཀྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཡི་གེ་རེ་རེའི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་ཧི་ཏའི་ཚེས་གྲངས་སོ། །

In that regard, the supramundane is the enumeration of the formless and the momentary, the arising of the yoginīs of formless time. Regarding the phrase "by the cause of the bliss of the yogins," this refers to the supremely undefiled wisdoms, and it is explained accordingly. Thus, the mundane is merely the time when the world appears to itself, and it is taught in that way. Therefore, one should meditate on the sprout and abide in accordance with the oral instructions. The term "seed" refers to the seed of the mind. Regarding the "characteristic of the seeds," it is described as the sprout of the seed of self-awareness. That very point is stated: "the sprout is the form of the mind," which is born from all the elements. "The sprout is the intention" means that it is the nature of the bliss of all worlds as previously explained. By that statement, the mundane and the supramundane are established; this is the certainty. Thus, all things such as the "sprout" and so forth should be practiced as supramundane. Up to the phrase "born as the nature of bliss," it is easy to understand. Now, the examination of what is to be done and what is not to be done, summarized by the constellations and lunar dates that are the causes of virtue and non-virtue, is taught starting with "Rokrima" and so forth. Here, the expression of each individual syllable shall be explained: "Ro" refers to the lunar date of Rohiṇī.

ཀྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིན་དྲུག་གོ། ། མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲ་ཤིས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་པ་དེར་བྱེད་པས་དེའི་ཚེས་ནི་རྙེད་པར་བྱེད་པ་པོའོ། ། དེ་ལྟར་མ་བྷ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་སྲིན་དང་སའི་བུ་དང་མཆུ་སྟེ་འདིས་གདུང་བ་དང་འཇོམས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཚེས་གྲངས་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ། ། ཀུ་སྭཱ་ཨ་ཞེས་པ་ནི་སྤེན་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་གལ་ཏེ་ལག་སྲིད་པ་ན་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། མོ་བུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོ་ཧི་ཏ་དང་གཟའ་ལྷག་དང་མཆུ་སྟེ་ཚེས་གྲངས་དེ་ནི་བཟང་པོའི་རིགས་བཀྲ་ཤིས་པར་འགྱུར་རོ། ། ར་བུ་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུགས་ས་མོ་དང་གཟའ་ལྷག་དང་གལ་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། བྷུ་བུ་བྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་དབང་ཕྱུག་དང་གཟའ་ལྷག་དང་གལ་ཏེ་བྲ་ཉེ་འཛོམ་ན་ཚེས་གྲངས་དེ་ནི་རྩོད་ཅིང་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། ། བྷ་པུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟང་པོ་དང་གྲེ་དང་གལ་ཏེ་བླ་མའི་རེས་ནི་ཚེས་གྲངས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། ། མི་གུ་དྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཀི་ར་དང་བླ་མ་དང་གལ་ཏེ་མོན་གྲུར་སྲིད་ན་ནོར་ལ་སོགས་པ་འཛད་དོ། ། ཏྲ་གུ་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གསུམ་པ་དང་བླ་མའི་རེས་དང་གལ་ཏེ་སྐག་ཏུ་གྱུར་ན་དུས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཡང་དག་པར་བཤད་པས་སྐྱོན་དང་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞོན་པའོ། ། བྲི་ཤུ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱུ་མཆོག་དང་པ་སངས་དང་གལ་ཏེ་ཁྲུམས་སྟོད་འཛོམ་ན་ཚེས་གྲངས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། བྷི་ཤུ་སྟུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྷི་རི་ཀ་དང་པ་བ་སངས་ཀྱི་རེ་མོས་དང་ཆུ་སྟོད་དུ་གལ་ཏེ་གྱུར་ན་ནད་དང་གདུང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མི་ཆོམས་པར་འགྱུར་རོ། །

Kri refers to Kṛttikā. Ma refers to those associated with the auspicious ones; because it acts there, its lunar day is the one that brings attainment. Thus, mabha-ma refers to Makara, Bharaṇī, and Maghā; since these cause torment and destruction, for that reason, those lunar days should be avoided. Kusvā-a refers to Śani (Saturn), Svapna (the dream), and if Hasta is present, it is explained as such. Mobu-ma refers to Mṛgaśirā, Budha (Mercury), and Maghā; that lunar day will be of an auspicious family and bring good fortune. Rabū-a refers to Widows (Yugmā), Budha, and if it is likewise so. Bhūbubha refers to Bhūmīśvara (Earth-Lord), Budha, and if Revatī is met, that lunar day causes dispute and the time of death; therefore, it should be completely avoided. Bhapugu refers to Bhadra, Kṛttikā, and if it is the turn of Guru (Jupiter), that lunar day is likewise so. Migudha refers to Mīnara, Guru, and if Mūlā is present, wealth and so forth will be exhausted. Tragū-a refers to the thirteenth [lunar day], the turn of Guru, and if Ārdrā occurs, it is correctly explained as the form of Time, mounting all faults and fears. Vṛśtu refers to Vṛṣabha, Śukra (Venus), and if Pūrvāṣāḍhā is met, that lunar day is likewise so. Bhiśustu refers to Bhṛgu, the turn of Śukra, and if Uttarāṣāḍhā occurs, there will be illness, torment, and likewise an inability to overcome [the affliction].

བྷུ་བྷ་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོའི་ཉི་མ་སྟེ་བཅུ་བཞི་དང་བྲ་ཉེ་དང་པ་སངས་འཛོམ་ན་གཤིན་རྗེའི་མཆེ་བ་ཅན་དུ་བཤད་པས་ཚེས་གྲངས་དེ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་བྱའོ། ། ཀུ་མ་ཀྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་སྦལ་དང་སྤེན་པ་དང་ལྡན་པར་གལ་ཏེ་སྨིན་དྲུག་གྱུར་ན་གྲགས་པ་དང་རྙེད་པར་བྱེད་པར་ཡོངས་སུ་བཤད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟེར་རོ། ། བྱ་མ་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་དྲག་པོ་དང་སྤེན་པ་དང་གལ་ཏེ་སྐག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཚེས་གྲངས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། པུ་ར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉ་དང་ཉི་མའི་རེ་མོས་དང་མཆུ་ནི་འཆི་བའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་བཤད་པས་ཚེས་གྲངས་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆས་བསྒྲོད་པ་དང་བསྒྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། མེའི་གདན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཤིན་རྗེ་ནི་ལྷོར་རོ། ། སྲིན་པོ་ནི་བདེན་བྲལ་དུའོ། ། ཆུ་ལྷ་ནི་ནུད་རྩའོ། ། རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ནི་རླུང་ངོ་། ། གཏེར་ནི་བྱང་དུའོ། ། མིག་གསུམ་པ་ནི་དབང་ལྡན་དུའོ། ། ཤར་ནི་ཤར་དུའོ། ། དེ་ལྟར་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་ཟླ་བའི་རྒྱུ་བའོ། ། དེ་ལ་ཁྱུ་མཆོག་དང་ཆུ་སྲིན་དང་རྨི་ལམ་དང་ཉར་གནས་སོ། ། ཉི་མའི་རྒྱུ་བར་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་པོའི་ཉི་མ་བཅུ་བཞི་པར་གནས་ཏེ་བཟང་པོ་དང་ཡུགས་ས་མོ་དང་ནད་དྲག་པོའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རཱ་ཧུའི་རྒྱུ་བ་གསུངས་པ།

Bhubha-shu is the day of the spirits (bhūta-āditya); if the fourteenth day, the bharaṇī constellation, and the planet Venus coincide, it is explained as the "fangs of Yama," and thus that lunar date should be completely avoided. Kumakri is explained as being associated with the tortoise and the planet Saturn; if the kṛttikā constellation occurs, it is fully explained as bringing fame and gain, and thus bestows all the fruits of merit. Byama-a is explained as severe illness and the planet Saturn; if the maghā constellation arises together with them, that lunar date is explained in that same way. Purama is explained as the fish and the solar cycle, and the mṛgaśirā constellation as the time of death; thus, that lunar date should be entirely abandoned. Now, the movement through and non-movement of the directions and so forth are taught: "The one with the fire-seat" and so on. Yama is in the south. The rākṣasa is in the southwest. Varuṇa is in the west. Pramathana is in the northwest. The treasure is in the north. The three-eyed one is in the northeast. The east is in the east. Thus, by the phrase "the moon" and so forth, the movement of the moon occurs during the bright fortnight. In that regard, it dwells in Taurus, Capricorn, Pisces, and the Fish. The movement of the sun occurs during the dark fortnight, dwelling on the fourteenth day of the spirit-day (bhūta-āditya), which is excellent, yet also a widow and severe illness. Likewise, the movement of Rāhu is taught:

ཉ་ལ་མེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚེས་གྲངས་འདི་རྣམས་ཉ་དང་གནམ་སྟོང་དག་ལ་རཱ་ཧུས་གནས་ན་ཚེས་གྲངས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་འབྱུང་པོའི་རི་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་བགྲོད་པ་དང་ཉི་མ་བགྲོད་པའི་གྲིབ་མ་ཡོངས་སུ་འཛོམ་པས་བུ་བཞིན་དུ་སྟེ་མཉམ་པའི་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་འདི་རྣམས་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དཀར་དང་ཅིག་ཤོས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུའོ། ། ལྷག་མ་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་མྱུ་གུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ། འབར་བའི་འཁོར་ལོའི་ནང་སོན་པར། ། ཞེས་བྱ་བའི་གཏུམ་མོའི་ནང་དུ་སོན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་སྔོན་ལྟ་བུ་དེའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བ་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་མྱུ་གུ་ཅན་གྱི་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་གཟའ་ལ་སོགས་པས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བ་པོ་དང་བསྒྲོད་པ་དང་བསྒྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་རཱ་ཧུའི་རྒྱུ་བ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ལས་ཀུན་ཟད་པའི་མཐའ་ཅན་གྱི། ། རྡོ་རྗེ་རལ་པར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ཇི་ལྟའི་བདག་གི་བློ་ཡོད་པས། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱ། །

Regarding the phrase "on the full moon, [the planet] Mera," and so forth: if Rāhu resides on these lunar dates—the full moon and the new moon—it causes total torment by looking toward all directions during the remaining dates. Thus, the "appearance of the moon and sun as the line of the spirits" means that through the complete convergence of the shadows of the moon's course and the sun's course, they become equal in aspect, like a son. The phrase "these by that" and so forth is explained accordingly. "White and the other" refers to the white and black fortnights. The remainder is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra of the aspect of wisdom is taught: "That very sprout," and so forth. "Having entered the interior of the blazing cakra" refers to the maṇḍala-cakra that has entered the interior of the caṇḍālī (inner heat), whose form is as previously described. The remainder is easy to understand. From the Glorious Sarvarahasya, the fiftieth chapter, this is the detailed explanation of the ritual for meditating on the maṇḍala-cakra and the thorough examination of the movements of the moon, sun, and Rāhu—the giver of pleasure and suffering through the planets and so forth by means of the forms of the yoginīs, the determination of the time of the sprout, and that which is to be traversed and that which is not to be traversed. This is the explanation of the ninth section. Having prostrated to the Vajra Lock of Hair, which brings an end to all karma, I shall explain its commentary according to the extent of my own intellect.

ད་ནི་རྡོ་རྗེ་རལ་པ་ཅན་གྱི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་གར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒེག་པ་ལ་སོགས་པ་གར་གྱི་ཉམས་དགུ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བྱས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་དེའི་ཚེ་དྲི་བ་འདི་གསུངས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་རྩལ་ཆེ་བའོ། ། ལས་དང་བྲལ་བས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། བདག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་གསུངས་པ། ཡེ་ཤེས་མྱུ་གུ་བསྒོམ་པ་ཡིས། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད། འདི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་དེ་གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ལས་རྣམས་པ་ཉམས་པས་དེའི་ཚེ་རྒྱུན་ཉམས་པས་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྱེ། དེ་ནས་མི་སྐྱེ་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་ཀྱེ་སྙིང་རྗེས་གཉེན་གཤིན་པ་གསུངས་ཤིག་པ་ནི་དྲི་བའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གསུངས་པ། བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ནས་སོ། ། ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་རལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Now, the explanation of the One with the Vajra Locks is spoken: "Then, 'vajra' and so forth." "Vajra dance" refers to being endowed with the nine dramatic sentiments, such as the erotic and so on; having performed these, the yoginīs such as Vajravārāhī and the rest then addressed this question to Vajrasattva, beginning with "How..." and so on. "Great Being" refers to a bodhisattva of great power and skill. "How can there be arising through freedom from action?"—this is my doubt. Why is that? Because of the words of the Blessed One. He said: "By meditating on the sprout of wisdom, all actions are destroyed." Thus, if there is the ripening of previous actions through the perfect union of the nature of all things, there is this doubt: if previous actions are destroyed, then at that time, because the continuum is destroyed, there would be no returning. If that were so, how could bodhisattvas be born? If they were not born, then at that time everything would reach annihilation. Therefore, the question is: "O Compassionate One, please speak!" Then the Blessed One gave the answer, beginning with "The explanation..." and so on. "In brief" means having fully summarized. "Listen" means that you, Vārāhī and the others, should apply yourselves to hearing. He spoke that very thing, beginning with "The One with the Vajra Locks..." and so forth.

ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་དང་བྲལ་ཞིང་རྣམས་ཉམས་ལ་དགེ་བ་བསྒྲུབས་པ་དེས་དེ་ལྟར་སྟོབས་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཤུགས་ལ་སྟོན་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རལ་པ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གསུངས་པ། རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་གང་གི་ཚེ་སྒྲུབ་ཐབས་གཅིག་བསྒོམས་པར་གྱུར་པའམ་རྣལ་འབྱོར་མའི་མན་ངག་ཀྱང་རུང་དེའི་ཚེ་མཐའ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཐའ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅིག་ཀྱང་གཟུགས་མང་པོར་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་ཏུའི་ཡི་གེ་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་རེ་རེའི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུན་རང་བྱུང་དུ་གནས་ཏེ་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ལས་སོ། ། སླར་ཡང་ཤིན་ཏུ་དེས་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་ལ་དད་པས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གང་གིས་རབ་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་སྟེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོན་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཏེ་འཁྱིལ་པའི་གཟུགས་ཉིད་དུའོ། ། དེ་ནས་རལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླུན་པོའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་རྣམས་སུ་བྱུང་བ་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །

Regarding the specific types of action: by being free from the various types of non-virtuous actions of the past and having cultivated virtue, one will be born through such great powers. Thus, to indicate this by implication, the meaning of the letters with the ra suffix is taught at the very beginning. Regarding the phrase "each one" and so forth: here, when one has meditated upon a single sādhana or even the oral instructions of a yoginī, at that time, they become infinite yogas. Why is that? Because here, the activity of the mind possesses the nature of being infinite; for even a single continuum of mind arises as many forms. Then, the letter tu is used for the sake of restriction. Therefore, in their applications, the continuum of each individual application remains spontaneously present as the action of virtuous habitual tendencies. Furthermore, by abiding in such faith in yoga, when one has reached the ultimate perfection of supreme great bliss, then all the sense faculties gather. That is to say, the mind, having entered all the sense faculties such as the eyes and so forth, becomes a very stable form and gathers within the avadhūtī, in the form of a swirling vortex. Then, regarding the term "tresses" (ral pa): those things that arise through the gates of the eyes and so forth of the foolish, being of a non-virtuous worldly nature at all times, lead to death through the constant enjoyment of all [sensual] pleasures.

འདི་རྣམ་པར་དག་པ་བྱ་བའི་རྒྱུར་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཀྱང་རལ་པའི་ཅོད་པན་ཏེ་རལ་པ་འཆིང་བར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཛྲའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གསུངས་པ། ། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྟེ་བཞི་པ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུར་ད་ལྟར་གནས་ཤེ་ན་གསུངས་པ། རྟོག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་དེས་བརྟགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་པས་གནས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་གནས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་རྟོག་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན་ནོ། ། རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་སུ་ཡོངས་སུ་རིག་པ་བདག་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཏུ་བཤད་དེ་དེ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱར་བཤད་པ། སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དྲིལ་བུ་བསྒྲུབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་དམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནཱ་དའོ། །

In order to purify these, one should visualize oneself as Vajradhara, wearing a crown of matted locks and binding those locks. Sentient beings are also like that. Regarding the phrase "Vajra" and so forth, the meaning of the two syllables of vajra is explained: "The attainment of the vajra body itself." This means that the supreme, undefiled, and embodied bodhisattvas will arise. Why is that? Because it is distinguished by all forms of joy and is explained as having the characteristic of that which transcends the fourth [joy]. The phrase "Therefore" and so forth is easy to understand. If one asks, "By what means and in what manner does it abide now?" it is said: "Non-conceptual" and so forth. "Non-conceptual" refers to the dharmakāya. By means of that, the bodhisattvas abide at all times having abandoned the grasping at a self; therefore, the meaning is that they abide for the sake of sentient beings. If they abide for the sake of sentient beings, then that very [abiding] arises as non-conceptual through conceptualization. Through the conceptualization of the selflessness of phenomena, they take the form of the selflessness of the person. If one asks, "Will they arise in the form of various conceptualizations?" at that time, they are explained as persons in the form of selflessness, which is fully known. That very thing is explained as the mudrā. Regarding the phrase "Sound" and so forth: "Having accomplished the bell of the ultimate inner self" means that by relying perfectly upon that, it is the nāda because it has become supreme bliss.

དེ་ལྟར་རྩེ་མོ་དགུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། རྩེ་མོ་གཅིག་པ་ནི་དབུ་མའོ། ། དང་ནིའི་ཡི་གེས་རྩེ་མོ་གཉིས་པ་སྟེ་འོག་དང་སྟེང་དུ་འབབ་པ་ཅན་ནོ། ། རྩེ་ལྔ་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་འབབ་པ་ཅན་ནོ། ། ནའི་ཡི་གེས་སླར་ཡང་རྩེ་མོ་བཞི་པ་འཁོར་ལོ་འབབ་པའོ། ། རྩེ་མོ་གསུམ་པ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་དང་ཁམས་བདུན་དང་ཐུན་ཚོད་བརྒྱད་དང་རླུང་བཅུ་རྣམས་དང་། འདོད་པའི་སྲིད་པའི་གནས་བཅུ་གཅིག་དང་ས་བཅུ་གསུམ་དང་། ས་བཅུ་བཞི་དང་། ཆ་བཅོ་ལྔ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕོ་བ་བཅུ་དྲུག་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་གནས་བཅུ་བདུན་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་དང་། ཚད་མ་གྲུབ་པའི་མཐའ་བཅུ་དགུ་རྣམས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། དེ་ཡང་བུམ་པ་དང་སློབ་དཔོན་དང་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སོ། ། མཆོག་གི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ་མྱང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འོད་གསལ་བ་དང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་པ་ལའོ། ། རྣམ་པ་ཉི་ཤུའི་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་སྲིད་པ་གསུམ་དང་། དེ་ལ་འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་། བར་དོའི་སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པའོ། ། བདུན་དང་གསུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དབང་ཕྱུག་སོ་སོར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།

Thus, the term "nine-peaked" refers to that which possesses the nature of nine peaks. The "single-peaked" is the central channel. The letter da indicates the "two-peaked," which flows downward and upward. The "five-peaked" is that which causes the five maṇḍalas to flow. The letter na again indicates the "four-peaked," which causes the wheels to flow. The "three-peaked" is that which possesses the nature of body, speech, and mind. The phrase "and so forth" refers to the six sense faculties, the seven elements, the eight watches, and the ten winds; the eleven abodes of the desire realm, the thirteen grounds, the fourteen grounds, the fifteen parts, the sixteen transits of yogins, the seventeen abodes of the form realm, the eighteen elements, and the nineteen established philosophical tenets. These are as follows: the twelve links of dependent origination beginning with ignorance; likewise, the treatises on the seven branches; and furthermore, the vase, master, secret, and wisdom-knowledge empowerments. It refers to the dharmakāya, the luminosity, calm abiding, and special insight, which are the savoring of the supreme great bliss. The twenty aspects of awakening and the twenty-first are the three existences: the existence of death, the intermediate existence, and the existence of birth. Seven, three, and twenty-one make twenty-two, which refutes those who assert that Īśvara possesses individual clairvoyance.

དེ་ལ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཅུ་གཉིས་དབང་ཕྱུག་སོ་སོར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་བཤད་པ། བྱེད་པ་དེའོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ད་ནི་ཀུན་དུ་བྱེད་པོ་བྱེད། ། འཚོ་བར་བཤད་པ་འཚོ་བའི་གཟུགས། ། ཐར་པ་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་སྐྱེས། ། ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་རིག་པ་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་སོགས་དེ་བཞིན། ། འཇིག་རྟེན་པ་སོགས་དེ་ཉིད་གང་། ། མདོར་བསྡུས་པ་ཡིས་བཅུ་གཅིག་གོ། ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ལ་དམ་པ་དང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་མངོན་པར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཚེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གསུངས་པ། ། ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་དེ་མིན་ཏེ། ། ལས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱུང་བའོ། ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ། འདི་ལ་འབྱུང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། ། གང་གི་བྱེད་པ་གང་དག་བྱུང་། ། དེ་ལ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད། ། བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པའོ། ། བྱ་བ་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་ཡིས། ། འདི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་བཤད། ། ལས་དང་བྲལ་བས་བྱེད་པ་མེད། ། བྱ་བ་མེད་པས་བྱེད་པོ་མེད། ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཡོད་ནའང་། ། འབྱུང་བ་མེད་པས་མེད་པའོ། ། གཅིག་དང་དུ་མས་རྣམ་དཔྱད་པས། ། འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་འདོད། ། སུ་ཞིག་བྱེད་པོ་ཅིའི་བྱེད་པོ། ། འདི་རྣམས་བྱེད་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། ། གང་གིས་རྟག་ཏུ་འཚོ་བར་འགྱུར། ། དངོས་པོ་གཟུགས་ནི་མི་རིག་གོ། ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཅན་གང་ཟག་བཤད། ། སྨིག་རྒྱུ་དང་ནི་འདྲ་བར་འགྱུར། ། འཁྲུལ་པས་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་པར་ནི། ། ཡོད་པ་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། །

Regarding that, the explanation of the proponents of the twelve states of one's own mind as having individual clairvoyance (abhijñā) is as follows: "He is the agent of all; he acts as the universal creator. He is explained as the sustainer, the form of life, and the wheel of liberation born from the wheel of cyclic existence (saṃsāra). Wisdom, the faculties (indriya), knowledge (vidyā), and likewise the wisdom of yoga, and so forth—whatever is mundane and such, in brief, there are eleven." If one asks: "When such states exist, is it through the analysis of the noble and the non-noble that non-existence itself is individually clairvoyantly known?" At that time, eleven modes of refutation are taught: "He is not the creator of all; he arises from actions (karman). There is no cause for action either; there is no arising in this. Whatever agents have arisen, in them there is no entity of action. There is neither the made nor the maker; all entities are unmade. Through the relationship of action and agent, this is explained as the absence of an entity. Being free from action, there is no agent; being without action, there is no doer. Even if there were a self of arising, it is non-existent because there is no arising. When analyzed as one or many, the related entity is held to be non-existent. Who is the agent? What is the agent? These agents do not exist. By what would one always be sustained? The form of an entity is not perceived. How can a person (pudgala) be explained as having form? It would be like a mirage. Through delusion, in the manner of delusion, existence becomes momentary. There is no birth in the world."

རང་ལས་འབྲས་བུས་བགྲོད་པར་འགྱུར། ། ཀུན་ལ་ཐར་པ་ཡོད་པ་ཡིན། ། གོང་མའང་འཆི་བ་མེད་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཐར་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། ། རོར་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལ་མེད། ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འབྲས་བུ། ། དགེ་དང་མི་དགེ་གང་བྱས་པ། ། རྨོངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཡོད་པར། ། འཁོར་བ་ཡང་ནི་འདོད་པའོ། ། སྒྱུ་མས་འཁོར་བར་རྨོངས་བདག་ཉིད། ། རྨོངས་པས་བརྟན་པར་འདོད་པའོ། ། གཏི་མུག་བདག་ཅན་འཁོར་བ་མེད། ། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་མེད་པས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་འདིར་མེད་དེ། ། སེམས་བྱུང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་པོ་ལ་སོགས་བརྗོད་པ་མེད། ། རིག་པ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་བ་མེད། ། མངོན་སུམ་བཞི་ཡི་དངོས་པོ་རྣམས། ། དངོས་པོ་ལ་སོགས་དེ་བཞིན་ཏེ། ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་རྣལ་འབྱོར་དང་། ། རང་གིས་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མོ། ། ཇི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་བཞི་དབུས་སུ། ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱང་མི་རིག་གོ། ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཡི། ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཡང་དག་འབྱུང་། ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་གིས། ། དེ་རྣམས་དངོས་པོ་རིག་པ་ཡིན། ། གང་ཙམ་རུ་ནི་བཞག་པ་སྟེ། ། འཁྲུལ་པ་ངེས་པ་མེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་ཞེས་བྱ། ། རྒྱ་ཆེ་བར་ནི་དུ་མའོ། ། དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པས། ། སོ་སོར་མངོན་ཤེས་ཅི་ལས་འགྱུར། ། མཁས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་བྱ་ཡིས། ། འདི་ལ་སྡང་བར་མི་བྱའོ། །

One proceeds by means of the results of one's own actions; liberation exists for all. Even the highest state is deathless. Even if there is merely liberation, the grasping at a "self" does not exist therein. Therefore, for a deluded person who believes in the results of the world—whatever virtuous or non-virtuous actions have been performed—saṃsāra is also asserted to exist. The self, deluded by illusion, is held to be stable by that delusion. For one whose nature is delusion, there is no saṃsāra, because atoms are partless. Here, wisdom and the objects of knowledge do not exist, because mental factors and form are absent. The faculties and so forth are not mentioned; what knowledge could arise? The entities of the four types of direct perception, as well as entities and so forth, are likewise: the direct perception of the mind, the direct perception of yoga, and the direct perception of self-awareness. Just as in the midst of the four wisdoms, even direct perception itself is not perceived. That which is both worldly and transcendent arises as suchness. Through direct perception and inference, those entities are known. To the extent that they are posited, they are without the certainty of being delusions. Such is the sequence of explanation; it is manifold and extensive. Since Īśvara does not exist in any way, from what could individual clairvoyance arise? The wise should investigate this and not harbor aversion toward it.

ལོའི་སྦྱོར་བས་དུས་ཚིགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་སྟེ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དག་གི་ཚེས་བཅུ་སྟེ་རྒྱལ་གྱི་ཚེས་བཅུའི་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདུ་བར་འགྱུར་ཏེ། གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གོ། ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་དང་རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དང་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དེ། དེ་ཡང་འདོད་པའི་སྲིད་པའི་གནས་བཅུ་གཅིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་གནས་བཅུ་བདུན་ནོ། ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་སའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བཅུ་དགུ་རྣམས་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་བཅུ་དགུའོ། ། སྒྱུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སུམ་ཅུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་སྲིད་པ་གསུམ་སྟེ་མདོར་བསྡུས་པས་སོ། ། གཞན་ཆོས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་རིམ་པས་སྟོང་ཕྲག་གི་བར་དུ་སྦྱང་བར་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྩ་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ཅན་གྱིས་དེ་ལ་དྲིལ་བུའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། །

Through the application of the year, there are twenty-three seasons, the lunar days of the white and black fortnights, and the so-called "year of the tenth of the Puṣya month." In that place, all the heroes and heroines, the lords, will assemble. There are the twenty-four sites, such as the places and near-places, and the twenty-five suchnesses previously explained, as well as the twenty-six suchnesses that are the nature of compassion. There is the thirty-sixth, great compassion, the twenty-seven constellations, and the twenty-eighth, the ground of great desire. Furthermore, there are the eleven abodes of the desire realm and the seventeen abodes of the form realm. There are nineteen [types] of great compassion directed toward sentient beings, which are the nature of the ground of great desire, and nineteen directed toward phenomena. The thirty suchnesses of illusion are the thirty imputed [phenomena]; the thirty-first is the suchness of the Buddha, the recollection of the perfections. There are thirty-two deities, such as Vairocana, who are the nature of the form of awakening; the thirty-third is the three realms of existence, in brief. One should understand that through the sequence of gathering the other great phenomena, they are to be purified up to a thousand. It is certain that by means of the channels flowing intensely, the sound of the bell is to be perfectly accomplished. Therefore: "By its very nature, it proclaims the sound."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཕྲ་མོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སེམས་སོ། ། དེ་ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་སྒྲ་ཡང་དག་པར་བཤད་དེ་སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་འབྱུང་སྟེ་བསམ་དུ་མེད་པའི་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་དག་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམས་པས་སོ་སོར་འཕར་བའོ། ། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་གནས་གང་དུ་གནས་པ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། ད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ཆ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོག་དང་སྟེང་དང་དབུས་རྣམས་སུ་ཆ་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་རལ་བ་ཅན་གྱི་པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སོ། ། དེ་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའི་བདག་པོས་ཏེ་རྟོགས་སླའོ། །

This refers to the mind in the form of subtle primordial wisdom (jñāna), which, through great passion, possesses the melting of the bodhicitta as the cause for benefiting sentient beings. Furthermore, it is called "without elaboration," "all stains subsided," and "untainted" (anāsrava); it is the very form of the supreme untainted. That itself is correctly explained by sound: through the latencies (vāsanā) of former meditative concentrations (dhyāna), the conceptualization of its own nature fully arises, and the inconceivable ocean of ḍākinīs is individually elevated by the yogi through meditation. Moreover, by that very [wisdom], it abides in whatever location through the latencies of former [practice], characterized by non-conceptual selfhood, by means of the forms of the emanation body (nirmāṇakāya) and so forth that are to be explained. Therefore, it is called "Vajra," meaning by way of the form of the Vajra-body, which possesses the characteristics of a vajra. The remainder is easy to understand. Now, the characteristics of the external vajra and bell are taught, beginning with the phrase "three parts" and so forth. The parts and so forth should be made equal in the lower, upper, and middle [sections]. The remainder are the characteristics of the vajra and bell. Likewise, through the union of the lotus and vajra of the one with matted locks, it is the method for accomplishing all sentient beings. That itself is the master of the meditation on the maṇḍala circle; it is easy to understand.

དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་རལ་པ་ཅན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཆད་པའི་ལས་རྣམ་པར་འཇོམས་ཤིང་དགེ་བའི་ལས་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། གཏུམ་མོ་སྟོང་ཕྲག་ཞལ་ཅན་གྱི། ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། སྨན་དང་བཅུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། ། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། ད་ནི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། ། དེ་ནས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་མ་ལ་ལྟོས་པ་གཞན་ནོ། ། སྦྱོར་བ་ཆེན་པོ་ནི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས་གཞན་པའི་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། ། དེ་ཡང་དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རིག་པ་སྟེ། བདག་གིས་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པས་དེ་བཤད་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ན་བདག་གཅིག་པུའི་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་སྟེ་དེས་ཏུའི་ཡི་གེ་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བའོ། ། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་གསུངས་པ། གནད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཆེན་པོའི་ཡི་གེ་དག་བཤད་པ། གནད་སྟོང་ཕྲག་ཅེས་པ་སྟེ་འདིར་ལུས་ལ་མི་ཕྱེད་མ་ལ་སོགས་པ་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཏེ།

From the fiftieth chapter of the Śrīsarvarahasya, this is the explanation of the tenth section, which extensively teaches the application of the Vajra-Keśin to utterly destroy punitive actions and accomplish virtuous deeds and so forth, the arising of the bodhisattva practices, and the characteristics of the vajra, bell, and so on, as well as the meditation on the maṇḍala-cakra. Having prostrated to the Great Hero, the one with a thousand faces of inner heat (caṇḍālī), [the text describes] the application of medicinal elixirs and all the syllables. Now, the explanation of the Great Hero is spoken: "Then, another," and so forth. "Another" refers to that which is distinct from the preceding. The "Great Application" is an application other than all other applications; it is the most excellent of all yogas. Furthermore, "by the application of the Great Hero" refers to the knowledge of the syllables of the name. "By me, directly" means that because it has been personally experienced, it is explained. Alternatively, it is not only by me alone, but is explained by the experiences of all the Buddhas; thus, the syllable tu is used for emphasis. "Listen to that" means to definitely apply oneself to hearing all the yogas of Vārāhī and the others. Regarding this, the Blessed One spoke the explanation beginning with "the vital points" (marmasthāna). First, the syllables of the "Great" are explained: "the thousand vital points." Here, these are the thirty-two channels (nāḍī) of the body, such as the Abhedya and so forth.

གང་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་འགྱུར་གྱིས་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་ལྷག་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ནང་ནས་སྟོང་ཕྲག་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་གནད་ཀྱི་རྩ་རྣམས་སོ། ། ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ནི་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་སུ་རྩ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཡི་གེ་རྣམས་དགོད་པ་གསུངས་པ། ཀ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ་ཡ་ཤའི་སྡེ་ཚན་དང་ཧའི་བར་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་དབྱངས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་འཕར་མ་དང་ཡ་ཎ་བསྟན་པ་དང་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོ་སྟེ་སུམ་ཅུར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་འབར་བ་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བལྟས་པར་གྱུར་པས་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡི་གེ་གཏུམ་མོ་སྟོང་ཕྲག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབར་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པར་སོན་པའོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བའི་རའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་དཔའ་བོའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་གི་ཁམས་གང་དེ་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་གནས་ལ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདེ་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །

Each of those [channels] is multiplied by thirty-two, resulting in one thousand and twenty-four. Among these, the one thousand are the channels of the vital points (marmas) of the entire body, such as the hands and feet. The remaining twenty-four are the [sites of] the places (pīṭha) and near-places (upapīṭha), and so forth. Regarding the arrangement of the syllables within all those channels according to their respective order, it is taught starting with the syllable ka and so on. From the classes of ka, ca, ṭa, ta, pa, ya, and śa, up to ha, there are thirty-three. These are multiplied by the vowels, such as the qualities (guṇa), the augmentations (vṛddhi), the yaṇ-substitutions, and the short and long [vowels], thus becoming thirty. These are differentiated by their matrices (mātṛkā), as indicated by the phrase "again" and so forth. Thus, "blazing and abiding in all the joints" means that when yogis observe with their own minds, the syllables—which are the nature of light and the inner heat (caṇḍālī) consisting of a thousandfold identity—blaze and thereby reach a state of being without inherent nature (niḥsvabhāva) everywhere. Regarding the meaning of the syllables ba and ra, as taught by the phrase "the hero's enjoyment is obtained": the elements of the thousand channels all become the nature of bliss within the state of bliss, by the power of the [respective] places. "By those" and so forth refers to the rays of bliss.

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་དེ་རོ་མཉམ་པར་ལྷན་ཅིག་དགུག་པར་བྱའོ། ། ཅིའི་རྒྱུར་ཞེ་ན། དེ་གསུངས་པ། ཆོས་འབྱུང་གཉིས་མེད་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ལ་ནཱ་དང་ར་ས་ནཱ་དག་བཙིར་བར་གྱུར་པས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་དབུས་སུ་བདག་ཉིད་བདག་མེད་པའི་གཟུགས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོ་གས་གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལུས་ཀྱི་བཅུད་ལེན་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྟོང་ཕྲག་ལྕེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་ལྕེའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་དབུ་མར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་བཅུད་ལེན་གྱི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཆོས་འབྱུང་ནང་དུ་གར་བྱེད་པའི། ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཕྱག་བྱས་ནས། ། དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་བདག་རྟག་ཏུ། ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པར་བྱ། ། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཇི་ལྟར་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་གསུངས་པའོ། །

That which is called the "family of the bodhisattva" is the family arising from the manifold nature of the mind; these should be gathered together in equal flavor. For what reason? It is said: "Within the non-dual source of phenomena." This means that by constricting the lalanā and rasanā through the meditative equipoise of method and insight, one’s own self within the central avadhūtī is to be measured by the ritual of the bodhisattva in the form of selflessness. This is certain. Now, the ritual for accomplishing the alchemy of one’s own body for yogins is taught, beginning with "In that way" and so forth. "The stream of the thousand-tongued" refers to the stream of bodhicitta, which is expressed by the word "tongue." Thus, by entering the central channel, the Great Hero abides in the state of the wisdom of self-knowing awareness; this is the meaning of "the king of the mind." The remainder is easy to understand. From the fiftieth chapter of the Śrīsarvarahasya, this is the explanation of the eleventh section, which extensively teaches the characteristics of the ritual for accomplishing the Great Yoga and the alchemy through the application of the letters of the Great Hero. Having prostrated to Vajra Hūṃkāra, who dances within the source of phenomena, I shall always teach the doctrine of Vajradharma to them. Now, the explanation of Vajra Hūṃkāra is taught, beginning with "Then" and so forth. "The Great Vajra" refers to the Great Vajradhara, the glorious Heruka of authentic absorption, just as described in the fifteenth chapter.

གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་ན་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། ། ཅིའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། ཅིར་ཡང་གཞན་གྱིས་གཞན་གྱི་གཟུགས་བཟུང་ནས་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཁྱེར་ནས་འོངས་སམ། དེ་ལྟར་གང་དུ་སྤྲུལ་པ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉན་པའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དབུས་སུ་ཐུགས་བརྟན་པའི་གཟུགས་སུ་མཛད། དེ་ལྟར་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཀྱེ་སྟོན་པ་གསུངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། འདི་ནི་དྲི་བའོ། ། འདིའི་ལན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ། མཁས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་ཤེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་སྒྲིན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཏེ་འོན་ཀྱང་འཇུག་གོ། ། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མན་ངག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ངེས་པར་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་གི་རང་གིས་མངོན་པར་སྣང་བ་སྟེ་སོ་སོར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་གང་གི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སོ་སོར་སྣང་བར་མཛད། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "who in the three cities," it means how they will arise within the three realms of existence. Regarding "in what form," it means in the form of Vajradhara. Is it that one has taken the form of another and, having assumed that form, has come? Thus, there is no doubt regarding this emanation. Likewise, regarding the phrase "at the time of hearing the Dharma," it refers to how the assembly of the retinue [perceives] the Tathāgata in a stable form in the midst of the host of heroes, yoginīs, bodhisattvas, and so forth. In that way, the phrase "the deity" and so forth is explained accordingly. Thus, it connects to the request, "O Teacher, please speak!" This is the question. The Blessed One’s answer to this is: "Listen," and so forth. "The wise of the world do not know" means that although clever people do not understand, they nevertheless engage [with it]. "The great, extremely profound meaning" refers to the pith instructions and so forth that are to be explained; that very point is stated by the phrase "in brief," and so forth. "Definitely an illusion" means that the illusion-like appearance, the teacher, and so forth, manifest to sentient beings through the power of their own merit, appearing individually to each. Here, who is it that causes Vajrasattva to appear individually? That very point is stated by the phrase "Vajra," and so forth.

ཁམས་ཀྱང་ལིང་གར་རྗེས་སུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལིང་ག་ནི་མཚན་མ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེའི་ནང་དུ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་དེ་རྣམས་སུ་གོང་བུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་དེ་གནས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་གནས་སོ་སོར་སྣང་སྟེ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དག་པས་ཁམས་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ནི་དྲི་བ་ཐོག་མའི་བསལ་བའོ། ། གཉིས་པའི་གསུངས་པ། ཁྱེར་ནས་འོངས་པ་སྔོན་གྱི་དངོས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་རང་གིས་རིག་པར་འགྲོའོ། ། དེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པའི་དུས་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་ལས་ཆུང་ངུ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཙམ་མཛད་ནས་དེ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་མཛད་ནས་བཞུད་དོ། ། ཡང་ན་ཕྱོགས་གཞན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་འགྲོ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་གནས་པས་ཀྱང་སེམས་གཟུགས་བརྙན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། གསུམ་པའི་གསུངས་པ། ཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "the elements also abide in the liṅga": the liṅga is the sign, which is explicitly designated as the mahāmudrā. Within that, the elements of the entire body abide as the mental element formed into a single mass. This is the meaning of the "three realms" as the purity of the body and so forth, appearing as the respective birthplaces within the three cities of Vajrasattva. This is the resolution of the first question. Regarding the second, it is said: "The former entity that was brought here." This means that at the time when yogins engage in meditative absorption (samādhi), it proceeds as something to be personally experienced (pratyātma-vedya) together with the mind. Through that, one will realize the worlds of Vajrasattva according to the time of equality. The Tathāgatas are indeed of little activity; having performed only the activities of the teacher and so forth to demonstrate all the welfare of sentient beings, the Tathāgatas pass into parinirvāṇa right there, having accomplished the mahāmudrā-siddhi. Alternatively, from another perspective, because they are always attached to living beings, the Buddhas and Bodhisattvas abide within one another just as reflections appear in a mirror; it is certain that the mind is seen as a reflection. Regarding the third, it is said: "Hearing," and so forth.

སྔོན་དུ་ཉན་པ་བསྒྲུབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུད་ནས་སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཡང་དག་མེད་པ་སྟེ་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུར་སོ་སོར་སྣང་ངོ་། ། སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་ཐིམ་ནས་འགྲོ་སྟེ་ངེས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། གཏི་མུག་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཀུག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རྨོངས་པར་བྱས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཉིད་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་འཇིག་རྟེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་སྤྲུལ་པའོ། ། འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཛྲའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོར་རོ་མཉམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་དུས་སུ་སྟེ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་སྤྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉན་པའི་དུས་སུ་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བར་བྱེད་དོ། ། ལྕགས་ཀྱུའི་རྣམ་པའི་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས་བཀུག་པའི་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་ཁར་བཅུག་ནས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་དངོས་པོའི་འཁོར་ལོར་བྱས་ནས་མཆོག་གི་སྟོན་པ་འོད་གསལ་བ་མཆོག་ཏུའོ། ། ཆོས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། ། མན་ངག་འདི་ལ་གནས་པས་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །

Regarding the phrase "having first accomplished listening": based on the latencies of hearing, reflection, and meditation from beginningless tantras throughout previous times, that [mind] appears individually as something without true existence, like an echo. Regarding the term "Teacher": that mind dissolves into suchness and proceeds; it will be definitively shown. By the absorption of the Vajra of Delusion, the gods and others, such as Brahmā, are summoned; this is by means of the absorption of the Great Vairocana. Thus, by the applications of those absorptions, all conceptual constructions are deluded. Therefore, one enters into the state of the Mind-Vajra Hūṃkāra himself. By that, the world, the bodhisattvas, and so forth, are constantly emanated. The application of this is taught: "Vajra," and so forth, which is the meaning of the syllable vajra. At the time of the drop of the bodhicitta of equal taste at the tip of the vajra, all emanations at the end of the world are made to radiate light rays at the time of hearing the Dharma. By the melodic sound of the syllable Hūṃ in the form of a hook, the gandharva beings are summoned and placed in the mouth, and having been made into a wheel of entities merged into one, they are the supreme Teacher, the supreme Clear Light. The passage beginning with "source of phenomena" is easy to understand. By abiding in this pith instruction, one becomes a lord of yoga, a Vajra Master. The passage beginning with "In that way" explains it accordingly.

ད་ནི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པའི་བར་དུ་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དེས་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་མན་ངག་གི་བཤད་པ་གསུངས་པ། བསྒོམ་པ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནཱ་ད་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པར་ནཱ་དའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དེའི་དུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་པ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ནཱ་ད་དང་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཁྱབ་བདག་གོ། ། འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་དུ་བསྟན་པའི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོར་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མན་ངག་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་སླའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཧཱུཾ་མཛད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོ་གའི་ངེས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཤིན་ཏུ་བཟང་པོར་མགོས་ཕྱག་འཚལ། ། བསམ་མེད་སྦྱོར་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། ། གཞུང་ཆུང་ངུ་ཡིས་རྟོགས་བྱེད་པ། ། དེ་ཡི་འགྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱ། ། ད་ནི་ཤིན་ཏུ་དབང་པོའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བསམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱི་དང་གཉིས་མེད་སྦྱོར་བའི་བདག།

Now, the characteristics of the Vajra Master are taught. From the words "To all sentient beings" up to "the Tathāgata," the meaning is easy to understand. Now, regarding the meditation on the maṇḍala-cakra of the mind of Vajra-Hūṃkāra, the explanation of the vajra pith instructions is taught as follows: "The vajra meditation," and so forth. "In the nādas" refers to the supreme, undefiled wisdom of the nāda. At that time, the deities of the maṇḍala are the forms of the three realms. Therefore, the nāda and Vajra-Hūṃkāra are the pervasive lords. Through the words "transference" and so forth, the pith instructions such as "emanated at the vajra tip" are taught in detail, following the summary verses previously presented. All that remains is easy to understand. This concludes the explanation of the twelfth chapter, which extensively teaches the definitive ritual for the arrangement of the teacher and the taught—including the outer and inner applications of Vajra-Hūṃkāra from the fiftieth chapter of the Śrī-Sarvarahasya—as well as the characteristics of the Vajra Master and the pith instructions for meditating on the maṇḍala-cakra. I prostrate with my head to the Most Excellent One. Through the conduct of inconceivable application, I shall explain the commentary on that which is realized through this short source text. Now, the explanation of the "Extremely Sensitive" faculty is taught: "Then, inconceivable," and so forth. The nature of the non-dual application of the outer and inner.

ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བ་སྟེ། ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། ཡིད་བཟང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སུའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། ཡིད་བཟང་མའི་དབུས་སུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐིམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་འདིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་གནས་ཏེ། གྲོང་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། དེ་རྣམས་སུ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་རྣམས་སུ་གང་སྤྱོད་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། དམ་ཚིག་དེ་གང་ལ་ཡོད་པས་དེ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པའོ། ། དེ་སླར་ཡང་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་ཅན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་བཤད་དེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་སླར་ཡང་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུའོ། ། དེ་ལྟར་གང་ལ་བལྟས་པས་མཐོང་བ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་བྷའི་ཡི་གེའི་དོན་སོང་ཟིན་པས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲིའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ་སྟེ། ཞུ་འགྱུར་བ་ཡི་སེམས་བརྟེན་ནས། །

This refers to the conduct of yogins during the time of the union of method and insight. Regarding the internal application of the most excellent syllables, it is taught in the passage beginning with "Sumanā" (the Fair-Minded One). First, the meaning of the syllable su is explained: one should dissolve the nature of all things into the center of Sumanā. Thus, in this context, the six operative consciousnesses such as the eye-consciousness, the afflicted mind (kliṣṭamanas), the foundational consciousness (ālayavijñāna), and so forth, abide as all the sense faculties within form, sound, and so on. "Dependent on the city" means dependent on the objects. Whatever conduct is practiced within those cities of the mental objects is explained as the nature of the conduct of wisdom (jñāna). Whoever possesses that samaya (commitment) and looks upon it, that very thing is established as the nature of the path of seeing. Furthermore, it is explained that in this very birth, the yogin takes birth in the form of both cyclic existence (saṃsāra) and nirvāṇa, and not otherwise. Furthermore, "in whatever place by that form" means it is just so. If one asks, "By looking at what is it seen?" it is said: "Seeing," and so forth. "The reflection of one's own nature" means that form is seen through the six branches of application, such as withdrawal (pratyāhāra) and the rest. Thus, the meaning of the syllable bha has been concluded. Similarly, the meaning of the syllable dri is taught in the passage beginning with "Melted," which states: "Depending on the mind that has become melted..."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་ཞུ་བའི་གཟུགས་སོ་སོར་མི་སྣང་ངོ་། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་རྣམ་པར་ཐིམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལུས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ལ་ངེས་པར་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་མ་གསུངས་ཀྱང་རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་སྤྱོད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་བསམ་དུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རིགས་ཀུན་རབ་ཏུ་འཇོམས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བཟང་པོར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། དེ་ཡི་ངོ་བོར་དེར་གནས་ནས། ། རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་སྤྲུལ་པ་ཅན། ། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་འོད་ཀྱི་བཤད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེ་བཟང་པོའི་རབ་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདིར་ཐ་སྐར་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་རིགས་གསུངས་པ། དེ་ལ་དང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཐ་སྐར་དང་མགོ་དང་ན་བ་སོ་དང་རྒྱལ་དང་མེ་བཞི་དང་ས་རི་དང་ལྷ་མཚམས་དང་གྲོ་བཞིན་དང་ནམ་གྲུ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣར་མ་དང་ཤར་པ་གསུམ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་གྱི་གྲེ་དང་ཤར་གྱི་ཆུ་སྟོད་དང་ཤར་གྱི་ཁྲུམས་སྟོད་དོ། །

This means that the form of one's own mind melting does not appear as distinct [entities]. Why is it said to "dissolve into the body"? It is because the body—the form body—will certainly be dissolved into. The remainder is easy to understand. However, although the maṇḍala-cakra and so forth were not explicitly mentioned, they should be understood to remain [implied]. This is the explanation of the thirteenth chapter, which extensively teaches the characteristics of the ritual procedures, such as the meditation on the inconceivable application of the conduct-vow of the "Excellently Good" application, from the fiftieth chapter of the Śrīsarvarahasya. [The text continues:] "The destroyer of all families. Having prostrated to the Excellent Vajra, and abiding there in its essence, the emanations such as the constellations..." Now, the explanation of the Vajraprabha will be stated, beginning with the words "Then, the family..." and so forth. Regarding the phrase "by the excellent application of the Excellent Vajra," it is explained accordingly according to the literal meaning of the syllables that are about to be explained. Here, the families born under the constellations such as Aśvinī and so forth are taught. Regarding that, the words "first" and so forth indicate that it should be understood according to the proper sequence. Here, [the constellations] are Aśvinī, Bharaṇī, Kṛttikā, Rohiṇī, Mṛgaśirā, Ārdrā, Punarvasu, Puṣya, Āśleṣā, Maghā, Pūrvaphalgunī, Uttaraphalgunī, Hastā, Citrā, Svāti, Viśākhā, Anurādhā, Jyeṣṭhā, Mūlā, Pūrvāṣāḍhā, Uttarāṣāḍhā, and Abhijit. "In that way" means that they will thus become the assembly of the gods. Similarly, the "fourth" refers to Rohiṇī and the three [constellations] beginning with Śravaṇā; "the three" refers to Pūrvāṣāḍhā, Uttarāṣāḍhā, and Śravaṇā.

གཉིས་པ་བྲ་ཉེ་དང་དྲུག་པ་ལག་དང་བྱང་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་གི་སྦོ་དང་བྱང་གི་ཆུ་སྨད་དང་བྱང་གི་ཁྲུམས་སྨད་དེ་མི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་སྲིན་པོའི་ཚོགས་གསུངས་པ། སྨིན་དྲུག་དང་མཆུ་དང་སྐག་དང་མོན་གྲུ་དང་ནག་པ་དང་ས་ག་དང་སྣྲོན་དང་སྣྲུབས་དང་མོན་གྲེ་མཆོག་གོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བྱེད་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་གང་གི་ཚེ་མི་རྣམས་ལ་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསུམ་པ་དང་བརྒྱད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིན་དྲུག་དང་རྒྱལ་ནི་རའི་རིགས་སོ། ། བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་དེ་སྣར་མ་དང་མགོ་ནི་ཀླུའི་རིགས་སོ། ། དྲུག་པ་དང་བཅུ་དགུ་པ་དེ་ལག་དང་སྣྲུབས་ནི་ཁྱིའི་རིགས་སོ། ། བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་དེ་མཆུ་དང་གྲེ་ནི་བྱི་བའི་རིགས་སོ། ། བདུན་པ་དང་དགུ་པ་དེ་སླར་ཡང་ནབ་སོ་དང་སྐག་ནི་བྱི་ལའི་རིགས་སོ། ། བཅུ་བཞི་པ་དང་བཅུ་དྲུག་པ་དེ་ནག་པ་དང་ས་ག་ནི་སྟག་གི་རིགས་སོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་དབོ་དང་ཁྲུམས་སྟོད་ནི་ཁྱུ་མཆོག་གི་རིགས་སོ། ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དེ་ཐ་སྐར་དང་ནམ་གྲུ་ནི་བོང་བུའི་རིགས་སོ། ། བཅུ་གསུམ་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་མེ་བཞི་དང་ས་རི་ནི་མ་ཧེའི་རིགས་སོ། ། སླར་ཡང་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྐར་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་དེ་ནི་ཁྲུམས་སྨད་ནི་རྟའི་རིགས་སོ། ། ཉི་ཤུ་པ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་དེ་ནི་ཆུ་སྟོད་དང་གྲོ་ཞུན་ནི་སྤྲེའུའི་རིགས་སོ། །

Second, regarding the three called Bharaṇī, the sixth Ārdrā, and the northern Śatabhiṣaj: these are explained as the northern Pūrvabhādrapadā, the northern Uttarāṣāḍhā, and the northern Śatabhiṣaj, which are designated as "human." Likewise, the third and so forth are taught in their proper order as the assembly of rākṣasas: Kṛttikā, Maghā, Mṛgaśirā, Mūla, Citrā, Viśākhā, Jyeṣṭhā, Mūla, and Pūrvāṣāḍhā are supreme. Similarly, regarding the distinction of the families of those humans who, through power, come to be made into selves in successive stages, it is taught starting with "Ra" and so forth. Thus, the third and eighth—namely Kṛttikā and Puṣya—are the family of the goat (ra). The fourth and fifth—namely Rohiṇī and Mṛgaśirā—are the family of the nāga. The sixth and nineteenth—namely Ārdrā and Mūla—are the family of the dog. The tenth and eleventh—namely Maghā and Pūrvaphalgunī—are the family of the rat. The seventh and ninth—namely Hasta and Mṛgaśirā—are the family of the cat. The fourteenth and sixteenth—namely Citrā and Viśākhā—are the family of the tiger. The twelfth and fifteenth—namely Anurādhā and Pūrvāṣāḍhā—are the family of the bull. The first and last—namely Aśvinī and Revatī—are the family of the donkey. The thirteenth and fifteenth—namely Hastā and Śatabhiṣaj—are the family of the buffalo. Furthermore, the first—namely Aśvinī—and the twenty-sixth—namely Uttarabhādrapadā—are the family of the horse. The twentieth and twenty-second—namely Pūrvāṣāḍhā and Śravaṇā—are the family of the monkey.

གཉིས་པ་སྟེ་བྲ་ཉེ་དང་མཐའ་མ་སྟེ་ནམ་གྲུ་ནི་གླང་པོའི་རིགས་སོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཏེ་མོན་གྲུ་དང་མོན་གྲེའོ། ། སྟོབས་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡུལ་ངོ་ལ་སོགས་པར་སྟོབས་དང་སྟོབས་མེད་པའོ། ། བཅུ་བདུན་པ་དང་བཅོ་བརྒྱད་པ་སྟེ་ལྷ་མཚམས་དང་སྣྲོན་ནི་རི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་སོ། ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ཆུ་སྨད་ནི་སྲིན་མོའི་རིགས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་མངོན་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་གསུངས་པ། རྒྱུ་སྐར་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་སྐར་གྱི་མིང་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་སུ་དེའི་སྲོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པོ། ། གལ་ཏེ་སྐར་མར་དུས་ཀྱི་རྩ་སོན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་སྐར་གནས་པའི་ཉི་མ་དང་མུན་པ་ཐོག་མར་བྱས་ནས་ཕྲེང་གསུམ་རྣམས་གཞག་པར་བྱ་སྟེ་དགུ་པོ་གསུམ་གྱི་བར་དུའོ། ། དེའི་ཚེ་རྩ་དབུ་མ་གང་གཟའི་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཟས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་འཆི་བ་སྟེ་དེ་ནས་དབུས་མའི་འཛིན་པ་པོ་གང་ཞིག་ངེས་པར་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལུག་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་ནི་མཐོན་པོའི་ལས་རྣམས་ལའོ། ། ཀཱི་ཊ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲིཥྚི་ཀ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བསྟན་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པ་སྟེ་བརྟན་པའི་ལས་རྣམས་ལའོ། ། ཉ་ལ་སོགས་པ་བཞི་འདྲེན་མའི་ལས་རྣམས་ལའོ། ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་བླ་མ་དང་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་རྣམས་སུ་སྟོབས་དང་སྟོབས་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

The second, Bharaṇī, and the last, Revatī, belong to the elephant family. The twenty-third and twenty-fourth, namely Mṛgaśirā and Ārdrā, belong to the human family. "Great strength" refers to strength and the lack of strength in battle and so forth. The seventeenth and eighteenth, namely Anurādhā and Jyeṣṭhā, belong to the deer family. The twenty-first, Uttarāṣāḍhā, belongs to the rākṣasī family. Regarding the "distinction," the strength of the constellations and so forth for the causes of actions such as sorcery is taught: "The life-force of the constellations," and so on. Whichever names of the constellations belong to a particular [person], they are obtained as their life-force. "If the channel of time reaches the star," means that here, starting from the sun and darkness in which the constellation resides, one should arrange three rows up to the middle of the nine. At that time, whichever central channel is the ocean of the planets, that is its food. Therefore, at the time of sorcery and so forth, death occurs; then, the central grasper is certain—that is, without doubt. Likewise, the four starting with Aries are for exalted actions. What is called "Kīṭa" refers to the four starting with Taurus, which are explained as being for stable actions. The four starting with Pisces are for mixed actions. Thus, furthermore, by means of the "guru and the sun" and so forth, one should understand the strength and lack of strength in men and women.

ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་མལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། ། བྱང་ཆུབ་སྲས་པོ་ལ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསོད་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་གསུངས་པ། གཡོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལ་ལ་ནཱར་སོན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་དོན་གྱིས་སོ། ། དབུས་མ་དང་མཐའ་མའི་སྦྱོར་བ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་མཐའ་མ་བཞི་པ་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་སྦྱོར་བར་འདོད་པས་རྣལ་འབྱོར་པས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་འབབ་ཅིང་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། སླར་ཡང་སྲིད་པའི་དབུས་སུ་འབྱུང་བ་རྣམས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ནི་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་བཤད་པས་ཀྱང་སའི་མཐིལ་དུ་ཅི་བྱེད་པ་གསུངས་པ། འཛག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཛྲའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་མི་འཛག་པས་ཛྲ་བའི་ཡི་གེ་ཕྱི་བས་འཛག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཅི་འབབ་པ་གསུངས་པ། ལས་ཀྱི་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པར་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསུངས་ཏེ་སྙིང་རྗེ་སོན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཏེ། སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །

By the words "at present" and so forth, it is explained that [the practice] will slay all ordinary beings and the like, but it will not slay the sons of awakening. The phrase "it will not slay the sons of awakening" means that it will not become the slayer of those bodhisattvas whose merit is increasing. Why is that? It is because of the words "their vajra" and so forth, which are explained accordingly. The explanation of the syllables of their application is stated: "the left" and so forth. The phrase "the mind that has entered the lalanā" refers to the bodhicitta by way of the meaning of the syllable. "Endowed with the application of the middle and the end" means that the yogi should act with the desire for the application of that wisdom which, by entering the central channel, transcends the four extremes. Thus, the seeds of awakening that flow and move are called the "mind in the form of wisdom, the seeds of awakening." Furthermore, regarding those that arise in the midst of existence, at that time, the explanation of them as "that awakening" and so forth is the definitive meaning. Having explained it in that way, what is done on the surface of the earth is stated: "dripping" and so forth, by way of the meaning of the syllable jra. Because it does not drip through total application, the syllable jra is removed, and thus it is "dripping." In that way, what flows is stated: "the sun of action." This refers to the Great Vehicle of Mantra, which is taught to perform actions through the rays of great passion, with a mind that has entered compassion, and which will be explained through the engagement with former habitual tendencies.

ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པའོ། ། སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྲིད་པ་འདོད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ཅི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ། འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྷའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། རྩེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེད་མོ་ཙམ་དུའོ། ། ལྷག་མ་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་ཡེ་ཤེས་འདིའི་རྣམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བས་ལས་མཛད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་བཟང་པོའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ལས་རྣམས་འཇོམས་པ་དང་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པས་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སྤྱོད་རྣམས་ལ་སྟོབས་དང་བདག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཁྱད་པར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། སྦྱོར་བ་ཀུན་དུ་བླ་མེད་པ། ། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རབ་སྦྱོར་བས། ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། ། ད་ནི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱེས། །

Regarding the phrase "at present" and so forth, it is as explained: it is the activity of all sentient beings. Furthermore, bodhisattvas are those who desire existence. What occurs here is stated: "will become" and so forth; this is the meaning of the syllable bha. "Play" means merely as a sport. The remainder is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra, which performs activities through the application of the absorption of the aspects of this wisdom, is taught: "the maṇḍala" and so forth; all is easy to understand. From the fiftieth chapter of the Śrīsarvarahasya, through the application of the syllables of the "Excellent Vajra," the destruction of activities, the distinctions of families by means of the constellations and so forth, likewise the power and mastery in rites of sorcery, the distinctions in the classification of bodhisattvas, and the characteristics of the ritual procedures such as the meditation on the maṇḍala-cakra are taught in detail. This is the explanation of the fourteenth section. Having prostrated to the Great Terrifier, the unsurpassed application of all yogas, through the application of the mantra-cakra, all is brought forth. Now, the explanation of the Great Terrifier is taught: "Then, the secret" and so forth; "all is born as the nature of bliss."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོའི་ར་བའི་མཐར་ཐུག་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་བསྒོམ་པས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་དེའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲེལ་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་བཟླས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་གཉིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་བགྲོད་པར་བྱ་བ་སྟེ་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ལ་སོགས་པས་སྲོག་རྒྱུ་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ཉིད་སླར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། སླར་ཡང་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་གསུངས་པ། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་དངོས་པོས་སོ། ། སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲེང་བར་སྔགས་བྱུང་བའོ། ། དེ་སའི་མཐིལ་དུ་འཁོར་ལོ་བྲི་བ་གསུངས་པ། བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ས་རྣམས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་གནས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དང་པོ་འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་རྣམ་པའི་རི་མོ་ཟླུམ་པོའི་རྣམ་པར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་ལེའུ་ཚེ་བརྒྱད་བརྒྱད་རྣམས་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྐང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རེ་རེར་རེ་རེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་སྔགས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྐང་པ་རྐང་པ་རྣམས་ལེའུ་ཚེ་ལེའུ་ཚེ་རྣམས་སུ་བྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding the phrase "up to the perimeter of the wheel," it is connected to the statement: "The yogi, through meditation, should explain the application of the mantra wheel for the elements of sentient beings born from bliss, as will be described." Therefore, it is said: "The ultimate," and so forth. Here, the characteristics of recitation are twofold: one is the ultimate, and the second is the nature of suchness. Regarding that, the "application of the ultimate" refers to the application of the syllables through which the vital breath moves in moments, instants, and brief intervals. That very [application] should again be thoroughly inserted in that same manner. Furthermore, regarding the application of the places of origin of these syllables, it is said: "by the application of the Great Terrifier," which refers to the actual syllables of the names that will be explained. "Arising from the mantra garland" means that the mantra has emerged as a garland. Regarding the drawing of the wheel on the surface of the earth, it is said: "forty-eight likewise," which refers to the locations consisting of the divisions of the earth. Regarding that, first, the drawing of the six wheels should be made in the form of circles. For each of those, eight squares should be made. Regarding that, forty-eight lines should be drawn; in each [square], according to the sequence to be explained, the mantra should be written in its respective lines within each square. Regarding the summary of those, it is said: "in those," and so forth.

སྲོག་ནི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གི་གཟུགས་སུ་ཡང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐིམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ། ཡི་གེའི་ཆ་རྣམས་ལྷ་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་སེམས་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཆ་དང་འདྲེས་པའོ། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་སྔགས་དེ་རྣམས་སྤངས་པ་བྱས་ནས་བཞི་པའི་མཐར་གནས་པ་སྟེ་དབུ་མར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། སྟོང་པར་དེ་བཞིན་ཐིམ་བྱས་ནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་གར་ཐིམ་པར་བྱའོ། ། འོག་དང་སྟེང་དུ་ངེས་པར་བལྟ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གཉིས་བརྟན་པར་བྱས་ནས་སོ། ། དེ་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོང་དུ་བསྡུ་བ་དང་རྗེས་སུ་གཞིག་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་པས་གསད་པ་གྱེན་དུ་འཕོ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་དོན་ཅན་ནོ། ། དེ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་མའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེ་ལྟར་དབུ་མར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིག་པས་སོ། ། བསྣུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བས་བསྣུན་པའོ། །

"Life-force has the form of syllables" means that those mantra syllables, having arisen in the form of the life-force, should be dissolved. As it is said: "The parts of the syllables are divine substances." This means that within the stream of bodhicitta, the mind takes the form of syllables through the perceptions of the mantras, and thus merges with the parts of the divine substances that have fully emerged. "By means of coemergent bliss" refers to having abandoned those ultimate mantras and abiding at the end of the fourth [empowerment], entering into suchness within the central channel. "Having dissolved into emptiness in that same way" means they should be dissolved into the heart. "One should look definitely downward and upward" means having stabilized both the life-force and the downward-clearing winds. By the words "for that long" and so forth, the aforementioned withdrawal and subsequent dissolution are taught. Likewise, the sequence of subsequent dissolution is taught as the upward transference of the "killing" [process]. By the words "in that way" and so forth, the meaning of Mahābhairava is expressed. That shall be explained: by the words "in the center" and so forth, it is first by means of the meaning of the syllable mā; "thus entering into the central channel" is by means of the reasoning previously explained. "Striking" is the meaning of the syllable ha; it is "striking" because of being free from the enjoyment of all objects.

བསམ་གཏན་ལ་སོགས་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ལ་དེའི་ཚེ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་སྟེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་བསམ་དུ་མེད་པས་སོ། ། འཐོར་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྷེའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་འཐོར་རླུང་ནི་སྲོག་གི་རླུང་བཟུང་བར་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་བྱེད་པའོ། ། འོན་ཀྱང་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། ཉི་མ་ནི་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་ཉི་མ་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་པ་པོ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་སོ། ། ཟད་པའི་མཐའ་ཅན་དེས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དང་འོད་གསལ་བ་ཟད་པའི་མཐའ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་པའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་ལམ་འོད་གསལ་བ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གང་གི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འགྲོ་བས་སོ། ། བཤད་པ་འདིས་རྒྱུའི་སྐུ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུ་བྱུང་བའོ། ། དེས་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཡན་ལག་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྒྱུ་མའི་བཟླས་པ་ཡང་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་དབང་པོའི་གཞུ་ལ་སོགས་པའི་མདོག་དང་རྣམ་པར་བཟླས་པར་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །

Regarding the phrase "abandoning meditative concentration and so forth," this refers to the abandonment of attachment at that time to the mind’s grasping at the objects of various phenomena, because both phenomena and the nature of phenomena (dharmatā) are inconceivable. The phrase "the scattering wind" and so forth refers to the meaning of the syllable bhe; the "scattering wind" is the vital wind (prāṇa-vāyu) which, when held, generates everything as the inconceivable phenomena and the nature of phenomena—this is the function. However, the term "sun" refers to the meaning of the syllable ra; "sun" refers to the sun of the primordial Lord of Yoga, and "blood and semen" refers to the mind and the mental subject, and so forth. That which ends in exhaustion thus becomes the exhaustion of appearance, increase of appearance, attainment of appearance, and clear light (ābhāsvara). The phrase "vajra" and so forth refers to the meaning of the syllable pa; thus, from that clear light of the vajra path, the mind arises as the nature characterized by phenomena and the nature of phenomena. Just as all phenomena and so forth were previously experienced, they proceed by way of the lineage sequence. By this explanation, the causal body (hetu-kāya) arises, based upon the conventional and the ultimate, as the enjoyment body (saṃbhoga-kāya), the dharma body (dharma-kāya), the great bliss body, and the coemergent body (sahaja-kāya). By that, the branches of the emanation body (nirmāṇa-kāya) are taught. Regarding the phrase "thus" and so forth, "illusory recitation" here means that because one previously performed recitation in illusory forms such as the colors of a rainbow and so forth, illusory forms will thus arise.

སྔགས་དེ་ཡང་རྩ་བའི་སྔགས་སོགས་དུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་འཁོར་ལོའི་དུམ་བུ་ལས་འབྱུང་བའོ། ། དེ་སླར་ཡང་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་བསྒོམ་པའི་གནས་རྣམས་སུ་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པར་བཤད་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་རྡོ་རྗེ་མགོན་པོའི་དཔའ་བོ་གང་རྣམས་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་སུ་གང་ཞིག་གང་གི་མིང་གི་ཡི་གེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྔགས་རྣམས་སུ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་སྐུ་ལ་སོགས་པ་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཟླས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ངག་ལ་སོགས་པའི་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་དང་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལུས་ཀྱི་བཟླས་པའོ། ། སེམས་ལ་སོགས་པའི་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལུས་དང་ངག་གི་བཟླས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྐུ་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ཕལ་པ་དང་གཙོ་བོ་ཡིས་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྡོམས་པའི་བཟླས་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ཅན་ནོ། ། དེ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Regarding those mantras, the term "sections," such as the root mantra and so forth, refers to those arising from the sections of the root wheel. Furthermore, by the words "all heroes" and so on, it means they should be placed in the external locations of meditation. That very point is stated: "by means of absorption." This refers to the authentic absorption explained in the fifteenth chapter, concerning the heroes of the glorious Heruka Vajrapāṇi who have entered the twelve wheels. In those [locations], preceded by the syllables of whichever name [is appropriate], and by the word "and so forth," the various mantras of the heroes and yoginīs should be applied. Thus, "recitation of the body and so forth" refers to the recitation of body, speech, mind, and wisdom. Likewise, "recitation of speech and so forth" refers to the recitation of speech, mind, wisdom, and body. "Recitation of mind and so forth" refers to the recitation of mind, wisdom, body, and speech. Similarly, "recitation of wisdom and so forth" also refers to the recitation of wisdom, body, speech, and mind. In this way, the four characteristics of recitation—consisting of the phenomena of body and so forth—are combined one with another, both in their ordinary and principal forms. That which arises from this is explained accordingly. Now, the meditation on the maṇḍala wheel is taught, beginning with the words "Great Terrifier" and so forth.

དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་མའི་ནང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་དབུས་སུ། འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་མེའི་གཟུགས་ཀྱི། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཏུམ་མོའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་པས་སོ། ། དེའི་ནུས་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདིའི་སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ད་ནི་སྔགས་བཟླས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ནཱ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔགས་ཟློས་པའི་དུས་སུ་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནཱ་ད་ནཱ་ད་ལ་དང་ཐིག་ལེའི་ཐིག་ལེ་དག་ལ་སྟེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་སྒྲས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བཟླས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། སྔགས་གསུངས་པ། ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་རྐང་པ་རྣམས་རེ་རེའི་མཐར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་སླ་སྟེ། འདི་ནི་ངེས་པའོ། །

"In the center" means that one should meditate on oneself in the form of the maṇḍala wheel within the central [channel]. In its center is the phrase, "of the great terrifying one in the form of fire," which refers to the form of Caṇḍālī. If one asks how that is, it is called "the family of insight," because it arises from the family of insight and is the very nature of all the Blessed Ḍākinīs. Its power is explained in that way. Furthermore, the instruction is that one should arrange all the syllables as they were explained, beginning with "in the heart of the Blessed One, the peaceful," and so forth. "In that way" and so forth means it is just so. Now, the characteristics of mantra recitation are taught, beginning with "nāda." At the time of reciting the mantra, one should recite with an uninterrupted stream of sound by unifying the nāda of all the syllables with the nāda and the bindu of the bindu. This is the intended meaning. The mantra is taught, beginning with "the syllable Oṃ," and so forth; in all cases, the lines should be joined at the end of each one according to the sequence. All the rest is easy to understand; this is the certainty.

དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་གསང་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཟླས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་སྔགས་ལས་བྱུང་བའི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བ་བླུ་བའི་ཆོ་གའི་བཟླས་པའི་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། མངོན་པར་ཤེས་སྒྲུབ་ཁྱབ་བདག་ཆེ། ། མིག་མི་བཟང་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། གྲུ་གཟིངས་དག་གི་དྲ་བ་ཅན། ། རབ་ཏུ་གོ་དོན་དུ་བཤད་བྱ། ། ད་ནི་མིག་མི་བཟང་གི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་མངོན་ཤེས་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ནི་དབང་པོའི་སྒྲས་ཡིད་གང་དུ་འགྲོའོ། ། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྒྲ་ཡོད་དེ་གང་ཟག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་མིག་མི་བཟང་གི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་སོ། ། དེས་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གནས་པའོ། །

From the fiftieth chapter of the Śrīsarvarahasya, this is the explanation of the fifteenth section, which extensively teaches the specific recitations of the ritual for ransoming death through the application of the Great Terrifier (Mahābhairava), including the characteristics of secret application and so forth, the characteristics of the application of the four bodies and so forth arising from the mantras and the nature of the recitation, the meditation on the maṇḍala-cakra, and the nature of the forms of activities such as pacification. Having prostrated to the Great Pervasive Lord, Virūpākṣa, the achiever of the superknowledges, I shall explain the "Net of Ships" for the sake of easy understanding. Now, the explanation of Virūpākṣa is spoken: "Then, the ritual of the superknowledges," and so forth. "All the sense faculties of the eye" means that here, by the word "faculty," the mind is intended. "Pervading all the elements of the body" means that the word "faculty" applies to the eye and so forth, because they belong to the person (pudgala) itself. Likewise, although not extensive, it is extensive in that the eyes and so forth of all elements arise from it. Furthermore, "the application of Virūpākṣa" is by means of the application of the syllables of the name that is to be explained. Thus, the "three vajras" are the body and so forth; the connection is that their accomplishment shall be explained. That very point is stated: "Awakening," and so forth, which is the abiding of the bodhicitta.

གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་དབང་ཕྱུག་མ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་དང་རྩ་རང་རང་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སོང་ནས་དེ་གནས་གང་དུ་གནས་པའོ། ། དེར་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་བུའི་སྐུད་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ཀྱིས་མིག་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལྷ་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་མིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཆུ་ཚོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཆད་པའོ། ། སྔོན་དུ་བཤད་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེས་དེའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་གང་ཤེས་པར་བྱ་བ་རོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སེམས་དེ་དེའི་དུས་སུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དེར་ཐིམ་པར་བྱའོ། ། བཤད་པ་འདིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མིག་གི་དངོས་པོར་ཐིམ་ནས་འགྲོའོ། ། དེའི་མངོན་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ད་ནི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུངས་པ། སྐྱེ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་འགྲོའི་ནང་དུ་སོན་པའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱིས་སྒྲ་ཉན་ནོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་པས་ཡིད་ཀྱི་སྒྲ་འདིར་བརྗོད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྣའི་མངོན་ཤེས་གསུངས་པ། འགྲོ་དང་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་ལས་སྤངས་ནས་འོང་བའོ། ། དེའི་ཆོ་གས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།

Regarding the phrase "wherever," it refers to the place where the bodhicitta of all these heroes and heroines—the lords and ladies—has gone through the union of insight and method within their respective elements and channels. "There, one should look with the eyes" means that the mind should perceive with the eye-consciousness like a thread through a jewel. "Divine substance" refers to the supreme state of being undefiled for yogins; it is the meaning of "vajra eye." To clarify this, it is said: "The hour," and so forth, which refers to the cessation of ordinary conduct. Through that previously explained conduct, at that time, whatever mind arises in the form of the habitual tendencies of taste should be dissolved there in the form of non-duality. By this explanation, all things dissolve into the nature of the eye and depart. This is explained accordingly by the phrase "his clairvoyance," and so forth. Now, the clairvoyance of the ear is taught: "Beings," and so forth. Here, when one becomes a form that has entered among beings, at that time one hears sounds with the mind. Since all things are the very form of the mind, "mind-sound" is used here. Likewise, the clairvoyance of the nose is taught: "Going and coming," and so forth. When the mental entity goes toward an object, because it is dependent, it returns after having left the object. By that ritual, it is for the purpose of yogins recollecting their previous states of being.

མི་ཡི་ལྷ་རྫས་དྲི་ཡིས་བྱུག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲི་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ད་ནི་རོའི་མངོན་ཤེས་གསུངས་པ། ལྕེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དེའི་འབྲས་བུ་མྱང་བས་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཆོ་གས་གཙོ་བོ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་རོའི་ལྕེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཡང་འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་དགའ་བ་དང་བཅས་པར་བྱ་སྟེ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་རོའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་སོ། ། ལྷག་མ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་ལུས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་གསུངས་པ། རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རེག་བྱའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་སྤྱོད་དོ། ། དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། རེག་བྱའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཡང་ངོ་། ། ད་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུངས་པ། སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གང་གིས་ཚེ་འདིར་ཡིད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་དག་དང་འདིར་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འོང་བ་དག་མ་ཡིན་པ་དག་སྟེ་དེའི་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་ཉིད་ལགས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་གོམས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་སྔོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། །

"One should anoint with the divine substance of scent" refers to the intended meaning of the "scent of wisdom." Now, the clairvoyance of taste is taught: "The tongue," and so forth. When one experiences the result of the object that pervades all things, through the ritual application of all the channels, the principal avadhūtī—which is the internal nature of the tongue of taste—is also thoroughly applied by this practice, accompanied by joy, through the application of the divine substance of taste as previously explained. The remainder will be explained in that same way. Now, the clairvoyance of the body is taught: "Touch," and so forth. Here too, when the mental objects of all things are experienced in the form of tactile sensations, at that time one partakes of them. At that time, that is to be accomplished by the yogins of the body; it is to be realized. "The ground of touch" becomes supremely undefiled (anāsrava). By this, the defilements are also exhausted. Now, the clairvoyance of recollecting former abodes is taught: "Former," and so forth. When, in this state, the mind is free from all wandering and is not non-existent in all respects, that is its very mutual nature. Thus, for yogins who possess the yoga of suchness free from all [extremes], there is the nature of the four bodies. For those who have become habituated to the application of that suchness, recollection arises. At that time, it is the meaning of "former," and so forth.

འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཆའི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ། ཉིན་ཞག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཚུལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབུགས་རྒྱུ་བ་ཅན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གང་རྒྱུ་བ་དེ་དག་གི་ཚུལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབུགས་རྒྱུ་བ་ཅན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་གང་རྒྱུ་བ་དེ་དག་གི་ཚུལ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མཚོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངེས་པའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་དང་དུས་མིན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་མིག་མི་བཟང་སྟེ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་ནང་དུ་སོན་པར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་མཚོན་པར་བྱ་བ་མཚོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་འདིའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་མདུད་པ་རྣམས་ཀྱི་རེག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གཅིག་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་ལ་སོགས་པས་འབུད་པ་ལ་རེག་པ་སྟེ་དེར་བརྟན་པའི་སེམས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །

Regarding the distinctions among these, the divisions of the temporal portions of all that arises from a single instant are taught in the passage beginning with "day and night," which is easy to understand. The "six perfections" refers to the six clairvoyances, which are the movement of breath purified in the manner of the six perfections. The maṇḍalas that circulate are the movement of breath purified in that manner. By entering the dharmadhātu through the modes of those circulating maṇḍalas, all clairvoyances are to be illustrated; this is the certainty of the Tathāgata. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra is taught, beginning with "should be meditated upon." "Eliminating time and non-time" means that by means of the very form of the permanent, one should meditate after having caused the impermanent nature of the dharmadhātu—Virūpākṣa—to enter within the maṇḍala-cakra of all natures. "Illustrating the illustration of the Yoginī" means that sentient beings, whose nature is the luminosity of ābhāsvara, are not equal at all times. Thus, the specific application of the letters of its name is taught, beginning with "various," which is the meaning of the letter va at the very beginning. "By the touch of its knots" means the touch of the previously explained channels, where all the vital winds such as prāṇa and apāna are expelled one into another; therein, the mind becomes stable just as it has been described.

དེ་ལྟར་གནས་ཀྱང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏུའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་གསུངས་པ་སྟེ་གཟུགས་སུ་བྱེད་དོ། ། དེའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མདུད་པའི་ཚོགས་ལས་གང་བྱུང་བ་དངོས་པོ་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་མཆོག་གི་དང་པོ་བྲལ་བའི་མཐའ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་སུ་བྱེད་པའོ། ། ལྷག་མ་ཐུར་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་པའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། འཛག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྵའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་མིག་མི་བཟང་གི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་མིག་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ཐོག་མར་སྟོབས་ཆེན་རབ་བཏུད་ནས། ། སྦྱིན་སྲེག་ཀུན་ཏུ་བླ་ན་མེད། ། རྣམ་དག་རྫས་ནི་སྐྱེ་མེད་པ། ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་བཤད་པར་བྱ། ། དོན་སྟོབས་པོ་ཆེའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་ཏེ། སྟོབས་པོ་ཆེའི་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་སྦྱོར་བས་སྦྱིན་སྲེག་བདག་པོ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བདག་ཅག་ལ་ཁྱབ་བདག་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་པའོ། ། དེ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་གསུངས་པ།

Although it abides in that way, by the words "form" and so forth, the meaning of the letter tu is taught: it is made into form. "Its entity" refers to whatever arises from the collection of knots; it is the entity of the form of bodhicitta-vajra, which is of that nature, the supreme, the primordial, and that which has the limit of freedom. This is made into the form of the coemergent nature of yogins. The remainder, "downward-clearing" and so forth, is the meaning of the letter pa. "Dripping" and so forth is the meaning of the letter kṣa. Thus, everything is easy to understand. From the fifty-fifth chapter of the Śrī Sarvarahasya, the application of Virūpākṣa is taught in detail: the characteristics of the superknowledges of the eyes and so forth, the meditation on the maṇḍala-cakra, and the ritual for establishing the letters of the names; this is the explanation of the sixteenth section. First, having bowed to the Great Powerful One, I shall always explain the unsurpassed homa with pure substances that are unborn. The explanation of the meaning of the Great Powerful One is taught: "Then, the goddesses" and so forth. The yoginīs, such as Vajravārāhī and others, having performed the great offerings of the body and so forth, make this request: "Please teach us the Lord, the Great Powerful One, the Master of Homa, through the application of the Great Powerful Hero." To them, the Blessed One spoke these words:

ཉོན་ཅིག་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ། ། དེ་ལྟར་སྟོབས་པོ་ཆེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་པོ་ཆེའི་སྒྲས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་སུ་འགྱུར་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲེག་བླུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ལས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁམས་སོ། ། དེ་ལྟར་སོ་སོར་རིག་པ་གསུངས་པ། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བདེ་བ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དབུ་མ་འབར་བ་བཞིན་གཏུམ་མོའི་མེ་ཐབས་དང་འདྲའོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་འོད་ཉི་མ་ར་ས་ནཱ་དང་ཟླ་བ་ལ་ལ་ནཱ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་འཐོབ་པ་སྟེ་དགང་གཟར་དང་བླུགས་གཟར་རོ། ། ལྷག་མ་གོ་སླའོ། ། དེ་ལྟར་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། དམོད་པ་འདོར་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཧའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། འཆིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། ། མཚོན་པ་མཚོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་མ་ཧཱ་བ་ལའོ། ། གཞན་ལེགས་པར་རྟོགས་སོ། ། འོན་ཀྱང་མ་གསུངས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་སྟོབས་པོ་ཆེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ། ། ། །

Listen to the section on the homa (fire offering) and so forth. "By the wise" means "understand it." In that way, "by the application of Mahābala" means that through the term Mahābala, the yogins' body of yoga is formed, because it is the essence of all yogas. Therefore, it is called the "oblation of all elements," which is the element of yoga arising from the body of yoga. Thus, the individual awareness is taught: "bliss" and so forth. "Attaining bliss" means that the blazing of the central channel, which is the nature of bliss, is like the hearth of the caṇḍālī fire. How is that attained? Through the union of the sun, rasanā, and the moon, lalanā, which are the darvī and sruk ladles. The remainder is easy to understand. Thus, the meaning of the letter ma is given by the verse beginning with "mind" and so forth. The meaning of the letter ha is given by "casting a curse" and "sustaining," and so forth. The meaning of the letter va is given by "binding," and so forth. The meaning of the letter la is given by "the weapon" and "piercing," and so forth, which refers to Mahābala. The rest is well understood. However, it is certain that even if not explicitly stated, one must perform everything such as the meditation on the maṇḍala-cakra. This is the detailed explanation of the characteristics of the ritual of the wisdom homa of all elements, such as the body of yoga, through the application of Mahābala, from the fiftieth chapter of the Śrī Sarvarahasya. This is the explanation of the seventeenth chapter.

དཔལ་ཆེན་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ལ། ། གུས་པ་ཡིས་ནི་ཕྱག་འཚལ་ནས། ། དབང་པོ་གཉིས་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། ། སྣ་ཚོགས་འོས་པ་སྟོན་པ་པོ། ། ད་ནི་དཔའ་བོ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཕྱིའི་ཡན་ལག་ཅན་མའི་པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་འདོད་པས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འཆད་པ་སྟེ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་རྣལ་འབྱོར་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉོན་ཅིག་པ་སྟེ། གང་གིས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་པ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་དངོས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་གསུངས་པ། རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་མ་ལ་སོགས་པ་གནས་ལ་སོགས་པ་མ་གནས་མ་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སོ། ། དོན་དམ་པའི་རོ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོ་སྟེ་འོད་གསལ་བའི་ཆོས་བླ་མ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཞལ་ནས་བྱུང་བའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་གང་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མྱང་བས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིམ་པའོ། ། སླར་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བས་དོན་དམ་པའི་རོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་རྩེན་པ་སྟེ་འདོད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ལོ། ། དེའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེན་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ།

Having prostrated with devotion to the glorious Great Vajraratna, the teacher who reveals the various appropriate [practices] of the union of the two organs, the explanation of the hero Vajraratna is now spoken. Regarding the passage beginning with "Then, the vajra," and so forth: here, for those whose nature is great passion and who desire the perfect union of the external consort’s lotus and the vajra, the Blessed One teaches the attainment of Buddhahood through great passion. He explains it in such a manner, according to the proper sequence; likewise, you yoginīs and others, listen! Through this, the yogins who abide having completely abandoned all grasping at the avadhūti will attain accomplishment. Furthermore, it is said in the Ratnavajraprayoga: "The play," and so forth. First, the meaning of the letter ra: "the authentic yoginī" refers to the Sahaja-mudrā and others, the yoginīs who do not abide in places and are not established [in ordinary forms]. "Abiding in the taste of the ultimate" means the taste of all phenomena is the taste of wisdom. This is the taste of the sublime Dharma that has emerged from the mouths of the various gurus of the luminous dharmatā, by which there is the thorough knowledge of all things. By tasting that, one is satisfied at all times. If one asks, "How will one abide in the taste of the ultimate through the application of mindfulness?"—at that time, it is connected to the phrase "by means of desire, the play." "By that application" refers to the application of play.

གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་སུ་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ། ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་མདོར་ན་ནའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་བདེ་བའི་དུས་རྣམས་སུ་འདི་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བག་ཆགས་ལ་བྱིས་པ་ཕ་རོལ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་སྤྱད་པས་བྱང་ཆུབ་འོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་རྣམ་པར་བཟུང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཛྲའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོར་རིན་པོ་ཆེའི་ལྟེ་བར་ས་བོན་དགོད་པར་བྱ་སྟེ། ཧའི་ཡི་གེ་ལ་དྲུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་དྲུག་པ་ཡི་གེ་ཨཱུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ངོ་། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་འདིའི་སྦྱོར་བ་བསྒྲུབ་པས་ས་ལ་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ཟོས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོད་པ་རྣམས་སུ་རས་བལ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་བཏབ་པས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བརྗེ་བ་གསུངས་པ། ། སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་སླའོ། ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་སོ། ། འོན་ཀྱང་བྷ་གའི་དབུས་སུ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། །

The phrase "those who are non-dual" means that they become the causes of liberation for yogins who abide in non-duality. Thus, regarding that which is to be experienced by the body, it is said: "the body," and so forth. In brief, this is the meaning of the syllable na: during the times of physical bliss, for yogins endowed with this, the superior latencies perform the necessary functions for other childish sentient beings, and through such utilization, awakening (bodhi) will come—this is the intended meaning. Likewise, by means of the syllable vajra in the phrase "the vajra that grasps bliss," and so forth, one should place the seed-syllable at the tip of the vajra, in the center of the jewel. Regarding the phrase "the syllable ha endowed with the sixth," this refers to the sixth vowel, the syllable ū; in brief, it is the syllable hūṃ. The rest is easy to understand. Now, regarding the practice of this application, it is taught that by eating the flesh of sentient beings who roam the earth and so forth, and by sowing seeds such as cotton into their skulls, one undergoes a complete transformation into various forms. This is taught in the passage beginning with "homa" (fire offering), which is easy to understand. The Vajraḍāka has been explained very clearly. However, regarding the phrase "meditating in the center of the bhaga," this refers to the dharmadhātu; one should act exactly as it has been taught therein. The remainder is easy to understand.

དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་བརྗེ་བའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རྒྱུན་དུ་རྟ་མགྲིན་ཕྱག་བྱས་ནས། ། དབྱངས་ཅན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་པ། ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་ཤེས་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། བསྒོམ་པས་མཆོག་ནི་སྟེར་བའོ། ། ད་ནི་རྟ་མགྲིན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་དབྱངས་ཅན་མ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དེའི་མཐའ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་བཤད་པ་དེ་ལ་གནས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་ཉེ་བར་སྟེར་བ་པོ་ཆོས་ཀྱི་རོས་དེ་རྣམས་བཤད་པར་བྱ་བའོ། ། མཁའ་འགྲོའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་པས་སོ། ། འདི་ལྟར་གསུངས་པ། རྟ་མགྲིན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཕོ་ཉའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཧ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། ད་ནི་རྟའི་རྣམ་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། རྟའི་རྣམ་པའི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

From the fifty-fifth chapter of the Śrī-sarva-rahasya, this is the explanation of the eighteenth section, which extensively teaches the characteristics of the ritual procedures for the application of the mahāmudrā through the application of the karmamudrā by means of the ratnavajra yoga, and likewise the application for the accomplishment of the complete transformation of form. Having prostrated to Hayagrīva, [the text says:] "By meditating with the mind of wisdom and consciousness upon Sarasvatī, the bestower of all desires, the supreme is granted." Now, the accomplishment of Sarasvatī and others through the application of Hayagrīva is taught: "Then, the beyond of saṃsāra..." and so forth. The "beyond of saṃsāra" is nirvāṇa; the explanation of its limit is the saṃbhogakāya. The Blessed One, abiding therein, is the one who benefits all sentient beings and bestows [happiness] upon them; he shall explain those [teachings] through the flavor of the dharma. The "characteristics of the ḍākinī" refers to the very form of emptiness, the characteristic of the innate application. Thus it is said: "By the application of Hayagrīva" refers to the accomplishment of the syllables of the name that are to be explained. The "characteristics of the messenger" refers to the characteristic of yoga that immediately inspires confidence. That itself is taught: "The syllable Ha" and so forth, which is easy to understand. Now, the presentation of great bliss in the form of a horse is taught: "The life-force in the form of a horse," and so forth.

རྣལ་འབྱོར་ལྷག་མ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟ་མགྲིན་གྱི་སྒོམ་པའི་ལྷག་མས་རྟ་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་འགྲོ་བས་སེམས་རྟའི་གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པས་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་བགེགས་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་གསུངས་པ། བསྒོམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་སླའོ། ། ཁམས་བདུན་རྣམ་པར་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པས་ལྤགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོར་བདག་མེད་པར་རོ། ། དེ་ཉིད་ལྷ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བདག་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ལྟར་དེ་ཉིད་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བུ་མོ་སྟེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རོལ་བ་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སྔགས་མི་བཟླས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་རྟ་མགྲིན་གྱི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེས་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཅན་མ་སྒྲུབ་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཉི་མའི་རྟའི་རྣམ་པར་གནས་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་བགེགས་ལ་སོགས་པ་གཞོམ་པ་དང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་གནས་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ།

Regarding the term "the yoga with a remainder": because one travels swiftly like a horse through the remainder of the meditation on Hayagrīva, the mind takes on the form of a horse; thus, the remainder is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra and the contemplation of obstacles and so forth in the places of offering and so on are taught by the words "meditated" and so forth, which are easy to understand. Regarding "the grasping of the seven elements": through familiarity with the application, the skin and so forth grasp those [elements], [realizing them] as selfless in the naturally pure great bliss. That itself is the "asura" (non-god); like the yoginī of selflessness, that itself is the daughter of the asura, and by sporting with her, the supreme non-dual union of supramundane wisdom will be accomplished. This will be explained accordingly by the words "one does not recite the mantra" and so forth. Thus, by the words "externally" and so forth, the state of a buddha through mundane wisdom is taught. All the remainder is easy to understand. From the fiftieth chapter of the Śrī Sarvarahasya, this is the detailed explanation of the characteristics of the ritual for abiding in the mundane and supramundane as the nature of method and insight, the destruction of obstacles and so forth through the meditation on the maṇḍala-cakra and so on, and the accomplishment of Vajrasarasvatī by means of the syllables of the name of the application of the form of Hayagrīva, as well as the abiding in the form of the horse of the sun of reality.

རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། རླུང་གི་གཞོམ་པ་བྱེད་པ་སྟེ། ། སྣང་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར། ། ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྲེལ་བཤད་བྱ། ། ད་ནི་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ནི་རླུང་ངོ་། ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེར་བ་པོ་སྟེ། དེ་རྣམས་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པ་སྟེ་ཁྱོད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཉོན་ཅིག་པའོ། ། དེ་རྣམས་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་སོ། ། རྡོ་རྗེའི་རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་ན། དེ་ཡང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྟོང་པའི་གཟུགས་སུ་རབ་ཏུ་གནས་ཏེ་དེ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གཟུགས་འདིས་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ལས་སོ། ། ཁམས་རྣམས་དེ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གཟུགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། དུབ་པའི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དུབ་པའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་བརྡ་བྱེད་པའི་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ་ཟླ་བའི་གཟུགས་སུ་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྟེར་བ་པོའོ། །

This is the explanation of the nineteenth chapter. Having prostrated to Ākāśagarbha, I shall provide a clear commentary on the subduing of the winds, for they are the very cause of the three appearances. Now, the explanation of the characteristics of Ākāśagarbha’s subduing and so forth is taught: "Then, the one called 'Subduing' and so forth." "Subduing" refers to the wind. "Its qualities" refers to the bestower of the state of Vajradhara and so forth; these are to be explained according to the proper sequence. "Listen, Vajravārāhī, to the wisdom of the yoga of the means of accomplishment." Regarding those, it is said: "The application of Ākāśagarbha" is according to the logic that will be explained. "The characteristics of the vajra wind" refers to how the vajra-like characteristics are made clear within the physical form and so forth. Furthermore, from passion and so forth, it abides as the form of emptiness; by means of this form which is the support for living beings, all things arise from the form of its aspect. "The elements are similar to that" means that all these elements of the body should be understood as the supporting form. If one asks, "How is it known that there is no other so-called 'life-force' (prāṇa)?" it is said: "It abides completely through the application of exhaustion." This refers to the specific meditation on the sign at the time of exhaustion from yoga, which is correctly explained as the form of the moon, the bestower of immeasurable bliss.

དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རླུང་གི་ཤེས་པ་ཡོད་པས་དེའི་ཡོན་ཏན་སྟེར་བའོ། ། དེ་ལྟར་རང་གི་རང་བཞིན་ཅན་སྐྱེས་འཛག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཛག་པའོ། ། མཁས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་ཡི་གེ་རེ་རེ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཨའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་མེ་ལོང་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྣང་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྵའི་ཡི་གེའི་དོན་ཏེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་རྣམས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བས་ན་ཁམས་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ཆོས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་རི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབབ་པའི་ལམ་རྣམས་སུ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རིག་པའོ། ། གཞན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། གའི་ཡི་གེའི་དོན་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

Likewise, because the life-force possesses the consciousness of the vajra-wind of form, it bestows its qualities. Thus, that which is called "arising and dripping" of one's own nature refers to the dripping of suffering and so forth for ordinary beings, and the dripping of bliss and so forth for the wise. The passage beginning with "yoga" and so forth is easy to understand. Now, the etymological definitions of each individual syllable are taught, beginning with "in the center of oneself," which refers to the meaning of the syllable A. "Mirror" refers to the appearance of the sun of wisdom in the mirrors of the mind-vajra, whereby the reflections of all things arise. Thus, the passage beginning with "body" refers to the meaning of the syllable Kṣa: the dharmakāya, sambhogakāya, nirmāṇakāya, and mahāsukhakāya. Likewise, that very [nature] is born into the migrations of hell and so forth for the sake of sentient beings, and thus pervades the three realms. This is also taught by the Buddha through the [syllables] Dha and so forth. Likewise, the meaning of the syllable Śa is taught, beginning with "moon," which refers to the channels through which the bodhicitta flows. "Space" refers to self-awareness. The rest is as it is. The meaning of the syllable Ga is taught, beginning with "space," and so forth.

དེ་ལྟར་སླར་ཡང་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རླུང་སྟེ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་དོན་གྱི་དྲུག་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྙིང་དུ་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་རང་གི་རིག་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། སྔོན་གྱི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཆོས་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་གསུངས་པ། སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྷའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གནས་སུ་རང་ཉིད་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དབང་པོའི་དབུས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་རང་གིས་རིག་པའི་དབང་པོ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་དབུས་སུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གཞག་པར་བྱ་བའོ། ། དེར་དེས་ཅི་སྤྲོ་བ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་པོར་ནམ་མཁའ་སྙིང་པོའི་སྒོམ་པ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། །

Thus, once again, that which is called "space" is the vajra wind, the essence of all the elements of the body. The term "its essence" is a genitive used in the sense of the locative; it is taught that these essences, which have become the heart, are one's own awareness itself. Regarding the phrase "the former method and insight," it is spoken with the intention of teaching that very dharma in its various stages, beginning with the words "becoming" and so forth, by way of the meaning of the letter bha. "Becoming" refers to one's own emanation into the various realms of the world. Why is that? It is said: "One should join them in the center of the senses." This means that the lord of all the senses, one's own awareness, should be joined in non-duality with method and insight in the center of the avadhūtī, and thus fully established. Regarding what is emanated therein, it is said: "the buddhas" and so forth, which means being perfectly endowed with the buddha-fields. The rest, beginning with "in that way," is easy to understand. Now, the meditation on Ākāśagarbha as the lord of the maṇḍala circle is taught, beginning with the words "the maṇḍala" and so forth; all of this is easy to understand.

དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པའི་ཡོན་ཏན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་སྒྲུབ་པ་དང་སྣ་ཚོགས་པར་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བཞག་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་པས་རྣམ་པ་མེད་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། རང་རིག་རང་བཞིན་ཁྱབ་བདག་གི། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀར་ཕྱག་བྱས་ནས། ། འཁོར་ལོ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་མགོན། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་རིགས་ཆེན་པོ། ། ད་ནི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། ། དེ་ནས་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕག་མོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བའི་ཆོ་གས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་མཆོད་པ་བྱས་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་སྟེ། གསུངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཤིག་པའོ། ། འདིའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་གྱི་ཚིག་གསུངས་པ། བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་རིག་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རིག་པས་བཤད་པར་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་རྣམས་གསུངས་པ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གིས་ཡི་གེའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །

From the fiftieth chapter of the Śrīsarvarahasya, this is the explanation of the twentieth section, which extensively teaches the ritual of the characteristic of abiding without aspects, because of being the very lord of wisdom—including the meditation on the maṇḍala-cakra and the establishment of the qualities of a buddha through the specific distinctions of abiding in various ways, and the accomplishment of mundane and supramundane qualities through the application of the names and syllables of the application of Ākāśagarbha. Having prostrated to the glorious Heruka, the pervasive lord of the nature of self-awareness, the protector who is the essence of the four cakras and the great family of all—now the explanation of the glorious great hero Heruka’s engagement with all sentient beings is spoken. Then, the words beginning with "the goddess" and so forth: Vārāhī, having made offerings to the Blessed One through the appropriate ritual of engagement, makes this request: "Please speak," and so forth; that is, "Please speak in accordance with the characteristic of self-awareness as previously explained." The Blessed One’s reply is spoken in the words beginning with "I shall explain," and so forth. Regarding the phrase "arisen from the wisdom of self-awareness," it is connected to the fact that those things which arise from self-awareness are to be explained by that very awareness. Those [teachings] are spoken in the words beginning with "the glorious Heruka" and so forth. "By its application" refers to the principles of the names and syllables that are about to be explained.

འདིར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་ཟླ་བའི་བགྲོད་པ་རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཟླ་བའི་དཀར་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོགས་པར་ཆ་འཕེལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཟླ་བའི་ཆ་ལྟར་འཕེལ་ཏེ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པས་སོ། ། སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་ནི་འདིར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིད་ཀྱང་སྟེ་ཟླ་བའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཡི་གེ་བསྒོམ་པས་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཟླ་བའི་ཆ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདིར་གསུངས་པ། ཐོག་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཕོ་བ་རྣམས་ནི་དབྱེ་བས་རང་བཅུ་དྲུག་གོ། ། དགའ་བ་ཐོག་མ་སྐྱེ་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུག་གི་འཕོ་བ་རྣམ་པར་གཟུང་བས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་བདེན་པར་རིག་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། ། གཉིས་པ་ཁྱུ་མཆོག་གི་འཕོ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་གཟུགས་ཏེ། རླུང་གི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའོ། ། གསུམ་པ་འཁྲིག་པས་མདའི་གཎྜི་བཞིན་སེམས་དེའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བ་སྟེ་གཟུགས་མེད་པ་བཞིན་ནོ། ། བཞི་པ་ཀརྐ་ཊར་འབེན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ་སེམས་འབིགས་པའོ། ། ལྔ་པ་སེང་གེའི་འཕོ་བར་རྩེ་མོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྡོ་རྗེ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པ་ལྔ་འབིགས་ཏེ་འདོད་པ་ལྔ་རྣམས་ཏེ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། །

Here, the presentation of the application is taught at the very beginning: "The yogi’s own movement of the moon" means that just as the moon’s white portion increases from the first day of the lunar month and so forth, likewise, one’s own ocean of wisdom increases like the phases of the moon through the meditation on the application. Regarding the meditation on the application, it will be explained here: by meditating on the syllables of Śrī Heruka within the lunar wheels, the sixteen joys are born. Their presentation is taught here in accordance with the lunar phases, beginning with the words "At first" and so forth. The transmigrations are sixteen in number through their divisions. "The first joy is birth." Regarding "wisdom" (jñāna): by apprehending the Aries transmigration, yogis understand that this is to be known and that this is unreal; thus, it is wisdom. Second, by entering the Taurus transmigration, there is the form of moving through space; one truly moves in the form of the wind. Third, through union, the mind is born in that form like the sound of a bowstring, just like the formless realm. Fourth, in Cancer, it is called the "reflection of the target," which pierces all things—that is, it penetrates the mind. Fifth, in the Leo transmigration, it is called the "nature of the five peaks," which pierces the five aspects of the mind that is the nature of vajra-bliss: the five desires, namely form, sound, and so forth, which are then recollected.

དྲུག་པ་བུ་མོར་ཁམས་དྲུག་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གི་དགའ་བ་སྐྱེ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། ། བདུན་པ་སྲང་ལ་རྒྱ་མཚོའི་གཟུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་རྣམས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཏེ་ལཱ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་(རོ,འོ)། ། བརྒྱད་པ་སྡིག་པའི་འཕོ་བ་ལ་པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་གའི་པདྨའི་ནམ་མཁའ་བརྒྱད་རྣམས་དེ་ཉིད་དགའ་བའི་གཟུགས་ཏེ་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བར་བཅས་པ་སྐྱེ་བའོ། ། དགུ་པ་གཞུ་ལ་བཅུད་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་དགུ་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་འབབ་པ་མེད་པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་བཅུད་ལེན་དུ་འགྱུར་རོ། ། བཅུ་པ་ཆུ་སྲིན་ལ་ཆུ་སྲིན་ཟླ་བ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བཅུ་པའི་གནས་སྐབས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་བུམ་པ་ལ་ཞི་བའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོལ་བའི་གཟུགས་བཞི་པ་འདས་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བའོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་ཉའི་འཕོ་བར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་འཁོར་ལོའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་ཁྱབ་འཇུག་གི་རིགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བའི་གཟུགས་ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བཅུ་གསུམ་པ་ཉི་མ་འཆར་བའི་ཟས་སུ་དང་། བཅུ་བཞི་པ་ཟླ་བ་འཆར་བའི་ཟས་སུ་སྟེ། བཅོ་ལྔ་པ་རཱ་ཧུའི་སྦྱོར་བས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུ་བས་སོ། །

Sixth, regarding "the emergence of the six elements in the maiden," it refers to the arising of joy in the person of a great being through the mind of awakening. Seventh, "the form of the ocean in Libra" refers to the oceans of primordial wisdom and so forth, as previously explained in the chapter on the characteristics of the Ḍākinīs. Eighth, "the lotus in the transition of Scorpio" refers to the eight spaces of the lotus at the heart, which are the very form of joy, arising together with the moving and the non-moving. Ninth, "the elixir in Sagittarius" means that because there is no downward flow in the nine channels, all the elements of the body become an elixir together with bliss. Tenth, "the desire for the moon-fish in Capricorn" means that because these are particularly sublime, they are called the "innate form," and all activities become the nature of that tenth stage. Eleventh, "the peaceful form in Aquarius" refers to the arising of the fourth form of liberation itself, which is the special joy. Twelfth, "the wheel form" through entering the transition of Pisces means that within the mind, the joy of the form of the Viṣṇu family is the very form of the life-force of all joys, which is the meaning of the "seed of awakening." Thirteenth is the food of the rising sun, and fourteenth is the food of the rising moon; fifteenth is through the union of Rāhu, whereby everything dissolves into the avadhūtī at all the junctions.

བཅུ་དྲུག་པ་ཐིག་ལེའི་མིང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་དུས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གོ་བར་ཟད་དོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་རང་གི་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་འཁོར་ལོ་བཞི་བསྒོམ་པས་དགའ་བའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་དང་དེའི་ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། པདྨ་གར་དབང་ཕྱག་བྱས་ནས། ། ལྷ་རྫས་ཁ་ཟས་བྱེད་པ་སྟེ། ། རྩ་ཡི་འཁོར་ལོའི་རབ་སྦྱོར་བས། ། ལས་ཐམས་ཅད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ད་ནི་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་བཟའ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཤད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེར་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་དཔའ་བོའི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་བཟའ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པས་ཟ་བའོ། ། དེ་ཡང་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འདིས་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་གསུངས་པ། རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཡི་གེ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་བཤད་པའོ། །

The sixteenth is called "That Which Bears the Name of the Bindu." Therefore, it is explained as "Free from Time." Consequently, through the phrase "one's own awareness" and so forth, all things are known as its defining characteristic. The remainder is easy to understand. Now, the meditation on the maṇḍala-cakra is taught: "The maṇḍala-cakra" and so forth; everything is simply to be understood well. From the fiftieth chapter of the Śrī Sarvarahasya, this is the explanation of the twenty-first section, which teaches the ritual of the defining characteristic of one's own awareness through the application of the syllables of Śrī Heruka, the meditation on the four cakras, the sixteen stages of joy, the meditation on the maṇḍala-cakra, the arising of wisdom in yogins, and the specific details of that ritual. Having prostrated to Padmanarteśvara, One should perform the consumption of divine substances; Through the application of the channel-cakras, All activities are to be accomplished. Now, the explanation of the application of the food of Padmanarteśvara and so forth is taught: "Then, that which is to be explained" and so forth. "Body and so forth" refers to the consumption of the heroic elements that have perfectly arisen there by the deities such as Vajrakāya; it is eating with the realization of that very [nature]. Furthermore, "by Padmanarteśvara in that way" means that it arises through this application of the syllables of the names that are about to be explained. Those are taught: "The channels" and so forth; in brief, this is the explanation of the pairs of syllables.

པདྨའི་དོན་ནི་རྩའི་པདྨ་ལས་ཡང་དག་པར་བཤད་དེ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་སུ་གར་བྱ་བ་སྟེ། གར་གྱི་ཡི་གེ་དག་གི་ནི་སྲོག་གི་རླུང་གི་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དམིགས་པས་གར་མཁན་ནོ། ། དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་ཡི་གེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་དུས་སུ་ཐམས་ཅད་དུ་འགེངས་པར་བྱེད་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། ། བཟའ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་རྩེན་པ་སྟེ་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གོ། ། སླར་ཡང་འདིའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་ཡི་གེ་རེ་རེའི་དོན་གསུངས་པ། པ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་བཤད་པ་འདིས་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་མདོར་བསྡུས་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ལམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་རྒྱ་ཆེ་བར་བྱ་བ་ནི། བདེ་མཆོག་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ངེས་པར་བརྗོད་པ་འབུམ་པར་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འདིའམ་དེ་ལ་སོགས་པར་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་རྟོག་པར་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པས་སོ། །

The meaning of "Lotus" (Padma) is correctly explained as the lotus of the channels, numbering seventy-two thousand. Within these, "dancing" (nṛtya) refers to the dancer: through the various mental activities of the life-sustaining wind (prāṇavāyu) circulating everywhere, one perceives the form of the Buddha through the syllables of the dance. "Lord" (Īśvara) refers to the syllable Īśvara; "of the awakening mind" (bodhicitta) means that at the time of circulation, it fills everything and abides within those [channels] by way of the nature of the aspects of primordial wisdom (jñāna) and consciousness (vijñāna). The [meanings of] "to be consumed" and so forth are easy to understand. Regarding "meditation" and so forth, it is the play of the forms of the coemergent (sahaja) within the center of the wheel of yoginīs, as will be explained; thus, he is Padmanarteśvara. Furthermore, the meaning of each syllable is stated according to its sequence: the syllable "Pa" and so forth are easy to understand. However, by this explanation, the application of all existence and nirvāṇa should be summarized. The path by which buddhahood is to be accomplished is its extensive treatment, as taught in the Cakrasaṃvara-uttara or the Lakṣābhidhāna. In that way, everything should be understood; for this or those natural phenomena are the causes of buddhahood, as stated in the specific terminology of the Padmanarteśvara-kalpa in the context of the connection.

དེའི་ཕྱིར་བགྲོད་པ་འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ནམ་མཁའ་ཞེན་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲིན་གྱི་གོ་སྐབས་ཕྱེ་བ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པས་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བཅུ་མཚོན་པར་བྱའོ། ། རབ་ཏུ་གསལ་བའི་གཟུགས་གར་བྱེད་བཞིན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་སོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་སླའོ། ། འདི་བསྒོམ་པས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། ། གཅིག་ཏུ་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ཙམ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། བསྒྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྟེ་བའི་རྩ་བར་སྲོག་གི་ཤིང་ལ་བརྟེན་པས་རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་དེའི་ཚེ་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། ། བདུད་འཇོམས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞོམ་པ་བྱས་སོ། ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་དཔའ་བོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྟོན་མོ་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟའ་བ་དང་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁམས་གསུམ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སྦྱར་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་དབང་ལ་སོགས་པའི་ལས་བསྒྲུབ་པ་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་གཞུག་པ་དང་མན་ངག་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ། ། ། །

Therefore, by the words "these paths" and so forth, they are explained in that manner. "Through the application of clinging to space" refers to the application that opens the opportunity for clouds; by means of the individual withdrawals and so forth, the ten signs such as smoke are to be indicated. This is because one will see the dancing of the form of supreme clarity. Now, regarding the meditation on the maṇḍala-cakra and so forth, it is said: "The cakra of the yoginīs" and so forth, which is easy to understand. By meditating on this, everything is brought under control. In one sense, it is not merely the world and so forth that is transformed; that very point is stated: "At the foot of the Bodhi tree of accomplishment." By relying on the life-tree at the root of the navel, one accomplishes the Buddha arisen from one's own mind, and at that time, [all] are brought under control. "Subduing Māra" means that all conceptual constructions have been destroyed. The remainder is easy to understand. From the fiftieth chapter of the Śrī Sarvarahasya, through the application of Padmanarteśvara, the feast of non-duality with the heroes, the eating of the conceptualizations of one's own awareness regarding the body and so forth, and by means of the specific linguistic distinctions of the junctions, the three realms are thus applied to Buddhahood itself. This is the detailed explanation of the characteristics of the rituals of various pith instructions, including the meditation on the maṇḍala-cakra, the accomplishment of activities such as empowerment, the conversion of non-Buddhists, and so forth; this is the explanation of the twenty-second section.

རྣམ་སྣང་མཛད་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། གསལ་བའི་སྐུ་ཡི་དངོས་པོ་ཡིས། ། དག་པའི་སྐུ་ནི་འཐོབ་པ་སྟེ། ། རུལ་པའི་ལུས་ནི་གྲོལ་བྱེད་པའོ། ། ད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་ལྟར་འདིའི་མདོར་བསྟན་པ་གསུངས་པ། གཟུགས་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་གང་གི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གསུངས་སོ། ། འདིར་དེ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མཛད་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པས་གང་གི་ཕྱིར་དེའི་གཟུགས་ལས་འདས་པ་སྟེ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་གལ་ཏེ་འདི་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་སྤྲུལ་པ་སྟེ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། ། དེ་རྣམས་ལ་ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་ཉོན་ཅིག་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཁྱད་པར་དུ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཻའི་ཡི་གེའི་དོན་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་གསལ་བར་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་ཏེ་བསྒོམ་པར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་གང་འབར་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གཟུགས་སོ། ། དེ་ཡང་སེམས་དཔའི་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དུ་མ་འཕྲོ་བའི་གཟུགས་སོ། །

Having prostrated to Vairocana, Through the reality of the luminous body, The pure body is attained, Which liberates the decaying body. Now, the explanation of the characteristics of the application of Mahāvairocana is spoken: "Then," and so forth. Regarding the "characteristics of Vairocana," this refers to the applications that are about to be explained. Thus, the summary is stated: "That wisdom which transcends form." In this context, while in all other treatises Vairocana is taught as the aggregate of form, here it is not like that. Why is it not so? Because Mahāvairocana is not [ordinary] form; he transcends form, being free from all conceptual elaborations. If one emanates a wisdom-form similar to this, then that very thing is called the "nature of great wisdom." This connects to the statement: "Listen, all goddesses, I shall explain." Therefore, it is spoken through the syllables of the name. Specifically, regarding "especially luminous" and so forth, the meaning of the syllable vai should be explained first. Because it has become especially luminous, it is "thus"; at the time of realizing meditation, it is that which blazes—the form of the aspect of wisdom. Furthermore, it is "possessing the perception of the Great Being," which is the form of Mahāvairocana, the nature of the Sambhogakāya, from whom many Nirmāṇakāyas emanate.

དེ་ལྟར་རོའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུའི་རྩེ་མོ་ལས་བརྟན་པ་དང་སྐྱེ་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ངེས་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། སྟོབས་ཆེ་བ་ཕ་རོལ་གནོན་པར་བརྩོན་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་གང་བས་སོ། ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་བ་སྤུའི་ཁུང་བུའི་བུ་ག་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་རྩའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྲོག་འགོག་པ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མའི་ནང་དུ་ཐིམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་དང་འདྲ་བར་མཐའ་མེད་པའི་སྤྲུལ་པ་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོའི་གཟུགས་སུ་རང་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་བའོ། ། དེ་ལྟར་གདོང་གིས་གདོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལོང་དུ་སོན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དེ་ལྟར་སླར་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་གསུངས་པ། མི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ནའི་ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་སོ། ། མི་བོ་མི་མོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྐང་གཉིས་དང་རྐང་བཞི་རྣམས་ཀྱི་དང་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྟེ་ཇི་ལྟར་པདྨའི་འདབ་མ་ལ་ཆུས་མི་གོས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བག་ཆགས་དང་བཅས་པས་འཆིང་བ་སྟེ། སླར་ཡང་སྲོག་དེ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།

Thus, by the meaning of the syllable ra, yogins emerge from the tips of the pores of their skin in the form of all beings, such as the stable and the moving, because they are completely filled with the dharmas and the dharmatā through their great power and exertion in subduing others. Having thus acted for the benefit of sentient beings, they will be explained in the same way as the openings of the pores. In that way, one's own and others' jñāna (wisdom) become blended. Regarding the statement that the jñānas of yogins are made clear by the meaning of the syllable ṇa, it says "the moving" and so forth; "by having performed the cessation of the vital breath" means it should be dissolved within the central channel. Then, in a similar manner, one sees oneself as the form of the infinite emanator, the Great Vairocana. "Face to face" means just as it is reflected in a mirror. Thus, the arrangement of all beings is again explained by the meaning of the syllable na, beginning with "human" and so forth. Humans, women, and so on—those with two legs and those with four legs—are the forms of all these, just as water does not stain the petals of a lotus. Because yogins have fully meditated upon jñāna, by the mere thorough knowledge of their own self, the bonds along with their habitual tendencies (vāsanā) are [severed]; furthermore, the vital breath is no longer like that.

གང་གི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྲོག་གིས་དེ་ལྟར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་དེ་དེའི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རིག་པའི་རོའི་ལུས་ལས་རྣམ་པར་གདོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ཉིད་མཁས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྲོག་གི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་མཚོན་པས་སོ། ། སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་གསུངས་པ། ཨ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་སྟེ། དབུགས་རྒྱུ་བ་བསྐུལ་བས་སྲོག་རང་བཞིན་མེད་པའི་གཟུགས་སུ་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཧཱུཾ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དབྱུང་བར་བྱ་བ་སྟེ་གསོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏོང་བ་དང་འགེངས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་དགང་བ་ནི་ཨོཾ་གྱི་ཡི་གེས་ཏེ་ངལ་སོ་བའི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་ཏེ་སེམས་དེ་ལུས་ཡོངས་སུ་གནས་པས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཧའི་ཡི་གེའི་ནཱ་དའི་གཟུགས་མཆོག་གི་དང་པོ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོར་སྤྲུལ་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྣའི་རྩེ་མོ་སྟེ་དབུ་མར་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་བཅས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པས་སོ། ། འཛག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གོ་སླའོ། །

Because the buddhas and bodhisattvas act for the benefit of beings through the vital breath in that manner, they enter into it. Therefore, the vital breath is the nature of the great Vairocana. Thus, the phrase "to be extracted from the body of the flavor of awareness" should be understood as the ordinary form of the forms of all sentient beings. The phrase "those who are wise" refers to those who have thus closely characterized the nature of the vital breath. Regarding the statement on the application, beginning with the syllable A: "with the mind" means it should be fully gathered through the vase-like application; by stimulating the movement of the breath, the vital breath should be characterized as a form devoid of intrinsic nature. Likewise, the phrase beginning with the syllable HŪṂ refers to the extraction, and "endowed with the application of churning" means by means of exhaling and filling. Thus, the filling is by means of the syllable OṂ, which becomes the form of the resting mind; that mind should be characterized by its complete abiding in the body. Likewise, the phrase "the supreme nāda form of the syllable HA in the first [stages]" refers to the emanation of the body of Vajrasattva as the entity of wisdom. Meditating on that very [syllable] at the tip of the nose—that is, in the central channel—is Vairocana, by the words "in the center of the expanse of reality" (dharmadhātu). Furthermore, one should meditate on the maṇḍala together with its wheel according to the stages of the sādhana. The phrase beginning with "dripping" and so forth is all easy to understand.

དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་སྣ་ཚོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་རྩ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཕོ་བ་དང་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མར་ཁུས་བྱུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད། ། དང་པོར་རྡོ་རྗེ་སེམས་བཏུད་ནས། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་རྣམས། ། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་པོའོ། ། ད་ནི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་པས་གསང་བ་སྟེ། སེང་གེ་དང་འཕྲོག་བྱེད་དང་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྔོན་དུ་སོང་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། དེ་རྣམས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རབ་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་མིང་གི་ཡི་གེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་པུལླཱི་ར་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཛྲའི་ཡི་གེ་དག་གི་དོན་ཏོ། །

From the fiftieth chapter of the Śrīsarvarahasya, this is the explanation of the twenty-third section, which extensively teaches the ritual procedures characterized by the application of the syllables of Vairocana to establish the various forms of the saṃbhogakāya and so forth, the meditation on the maṇḍala wheel, the non-transference into all the channels, the engagement in the six branches, and the anointing with the clarified butter of the various elements. First, having bowed to Vajrasattva, the self of all heroes, who is the nature of emptiness and compassion and who pervades all locations, the explanation of the stages of the locations and so forth of the great hero Vajrasattva is now spoken. Regarding the passage beginning with "Then, the secret," it is "secret" because it is extremely difficult to find; it is the wisdom that is not the domain of lions, Śiva, Viṣṇu, and the like. Furthermore, "in brief, not extensively" means that the meaning of the summary and so forth has already been established. Thus, it is connected to the statement "it shall be explained." Regarding those [syllables], the passage beginning with "Vajra" and so forth says: "By the application of Vajrasattva." This refers to the application of the syllables of the name. As for the application of the syllables of the name, it is how they abide in all locations such as Pullīramalaya and so forth. Regarding those, it is said: "Vajra is indivisible wisdom," which is the meaning of the syllables of vajra.

དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་སྒྲས་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་སེམས་སོ། ། སེམས་དཔའི་སྒྲས་སེམས་དཔའི་སྙིང་པོར་སྟོན་པས་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་སྣ་ཚོགས་པའི་གནས་སུ་བརྟེན་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ། ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་རབ་སྦྱོར་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟླ་བ་ནི་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དེ་ཉིད་སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་འཕོ་བ་མེད་པ་དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་གནས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་རྩ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁར་དགུག་པ་སྟེ། བགྲོད་པས་བཀའ་བསྒོ་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ལུས་ལ་གནས་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བས་རེ་རེའི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གསུངས་པ། འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དངོས་གྲུབ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེར་བ་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། འདི་ནི་གོ་སླའོ། ། འོན་ཀྱང་གནས་འདི་རྣམས་སུ་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང་རྩའི་སྦྱོར་བས་ལྷག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་ལ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་སྟེར་བའོ། ། ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁམས་ལས་བྱུང་བའི་རོ་ཆེན་པོ། །

Therefore, by the term "vajra," there is the indivisible wisdom, the mind that is certain as the single dharmakāya. By the term "sattva," it indicates the essence of the sattva; thus, the engagement in indivisibility that thoroughly enters for the sake of sentient beings is the path of yogis in which emptiness and compassion are inseparable, renowned as Vajrasattva. The Blessed One, who relies upon various locations, taught the causal yoga for yogis: "By the thorough union of the moon and the vajra." Here, "moon" is the bodhicitta, the aspect of the wisdom of selflessness. That very thing is also called "vajra"; by the thorough union of those which do not shift from the vajra path, all these channels named as locations are summoned into the mouth. This is by the words, "one should issue the command by means of the movement." Thus, by applying the locations and so forth to the body, the cause and result are taught as the individual outer and inner natures, beginning with the words "flowing." In that way, Vajrasattva is the bestower of the twenty-four accomplishments; he is explained in that manner. This is easy to understand. However, in these locations, one should especially realize the union of the elements and channels of the heroes and yoginīs, which bestow what was taught in their own minds. Now, the meditation on the maṇḍala wheel is taught, beginning with "Vajrasattva," and so forth: "The great flavor arising from the elements."

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲུབ་པ་དང་སྲུབས་པས་ལྷ་རྫས་ཀྱི་རོ་ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་པའོ། ། དེའི་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། ། དངོས་པོ་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཧཾ་གི་ཡི་གེ་གཞོམ་དུ་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་སུ་བཤད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་མ་ལུས་པ་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷག་མ་སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ་འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། དཔལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཆོ་གའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཡི་གེས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་གནས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་པོ་དཔའ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་དང་ལྷ་རྫས་ཀྱི་རོ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་གསང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང་ནཱ་ད་ལས་བྱུང་ཞིང་བསྐྱེད་པ་ཐིམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནཱ་དའི་ཡི་གེ་དང་ཡི་གེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། དཔལ་ལྡན་དུས་མེ་ཆར་སྤྲིན་འདྲ། ། བདུད་ཐམས་ཅད་ལ་ཞབས་བཀོད་གང་། ། ཕྱག་དང་ཞལ་དང་ཞབས་རྣམས་ཀྱིས། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་འཁྲུག་པར་མཛད། ། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་འཁྱུད་པའི། ། བདུད་ཚོགས་དགྲ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། ། གཉིས་མེད་དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མ། ། དཀྱིལ་འཁོར་པ་དང་བཅས་དེ་ལའོ། །

This refers to the explanation of the divine substance of taste as wisdom through the process of churning and being churned. The qualification of that as "secret" and so forth is easy to understand. The passage beginning with "not non-existent" explains the indestructible syllable Haṃ as the form of Vajrasattva. In this way, the Blessed One has definitively taught the entire range of phenomena as the Great Illusion in brief. The remainder is as before; this is the certainty. From the fiftieth chapter of the Śrī Sarvarahasya, this is the detailed explanation of the twenty-fourth section: the ritual procedure for the syllables of the application of the Vajrasattva ritual, which bestows the accomplishments of the places and so forth through the outer and inner applications. It includes the definitive etymologies of the words "secret" and so forth, and the extensive presentation of the ritual of the suchness that consists of the twenty-four [deities] arising from, being produced by, and dissolving into the nāda, characterized by both the syllable and the syllable-less. Homage to the glorious Kālacakra, who is like a rain cloud, whose feet trample all Māras, and who agitates the world-realms with his hands, faces, and feet. Homage to that enemy of the hosts of Māras, who embraces Vajravārāhī. Homage to the non-dual heroes and yoginīs, together with the members of the maṇḍala.

ད་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྡོ་རྗེ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དཔའ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོས་སྤྱིར་བསྡུས་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ་བྱ་བར་བྱའོ། ། དཔའ་བོའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཇི་ལྟར་དཔལ་བཅོ་ལྔ་པར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཉམས་དགའ་བ་དང་དཔའ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསང་བའི་གནས་སུ་མདོར་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་བྱས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཀུན་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་མདོར་བསྟན་པ་ཙམ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། ། གང་གི་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་སོགས་པའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་སྔོན་དུ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་འབབ་པའི་སྦྱོར་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་རེ་རེ་ལ་གསུམ་གསུམ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སླར་ཡང་བརྒྱད་བརྒྱད་དོ། ། དེ་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སུམ་འགྱུར་རོ། །

Now, the twenty-fifth [chapter], titled "The Explanation of the Vajra Absorption of the Glorious Heruka in the Form of the Principal of All Heroes," is spoken as a general summary by the Lord of All Heroes: "In that way," and so forth. Regarding the phrase "the collection of actions," one should understand and perform the various collections of actions, both outer and inner, according to the logic previously explained. Regarding the phrase "the principal of heroes," just as it was explained in the fifteenth [chapter] of the Glorious [Tantra], here too, one should meditate on the maṇḍala in brief as the delightful maṇḍala of the twenty-four heroes in the secret place. If one asks, "What is the purpose of doing it this way here?", it is said: "The conduct," and so forth. Here, the conduct of the twenty-four is merely indicated in brief; however, it is to be explained in various ways, and thus it is connected to the statement, "the extensive explanation of its ritual procedure shall be taught." Regarding the phrase "whose secret," it refers to those who abide in the secret and other levels of the lords of yoga. Regarding the phrase "the previously explained ritual of their conduct," and so forth, through the application of the flow of the various elements, there are three for each of the twenty-four, and thus eight for each of those; that is, the twenty-four multiplied by three.

དེ་ལྟར་ཚད་ཟླུམ་པོའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པའི་སྦྱོར་བར་རྩ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་རྣམས་གཞག་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གསུངས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུའོ། ། ཀུན་དུ་འཕོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་སུ་ཤར་ལ་སོགས་པ་ཐིག་ལེའི་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་ཡོངས་སུ་འཕོ་བར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། ། ལྷག་མ་གོ་སླའོ། ། འདིར་མདོར་ན་བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། ད་ནི་བསམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཐིམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་བདག་ཏུ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། པཱུརྞ་གི་རིར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཛཱ་ལནྡྷ་རར་ཐིམ་མོ། ། ཨ་རྦུ་དར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཨོཌྱཎ་དུ་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ཛཱ་ལནྡྷར་ར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཨོ་ཌྱཎ་དུ་ཐིམ་མོ། ། པཱུརྞ་གི་རིར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཨརྦུ་དར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ཨཽཌྱ་ཎ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཨརྦུ་དར་ཐིམ་མོ། ། ཛཱ་ལ་ནྔྷ་ར་ར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། པཱུརྞ་གི་རིར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ཨརྦུ་དར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། པཱུརྞ་གི་རིར་ཐིམ་མོ། ། ཨཽཌྱཎ་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཛཱ་ལནྡྷ་རར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གོ་དཱ་པ་རཱིར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། རཱ་མེ་ཤྭ་རིར་ཐིམ་མོ། །

Thus, that which is called "the form of a circular measure" refers to the placement of the forms of the bindus arising from the application of the channels in the application of the wheel-forms; these should also be illustrated externally according to the sequence. Their locations are taught in the passage beginning with "absorption" (samādhi) and so forth, [referring to] the vajra wheel and so on. "Moving everywhere" means that they should be completely transferred into the external world-realms of the bindus, such as the East, according to the sequence. "Wisdom" (jñāna) means by way of the forms of the deities. The remainder is easy to understand. Here, in brief, the conduct beyond thought is taught. Now, the conduct with thought is taught, beginning with "of all these," and so forth. Here, the dissolution, enjoyment, and mastery of the heroes are taught: at Pūrṇagiri, there is enjoyment; at Jālandhara, dissolution; at Arbuda, mastery; at Oḍḍiyāna, the nature of the pervasive lord. At Jālandhara, there is enjoyment; at Oḍḍiyāna, dissolution; at Pūrṇagiri, mastery; at Arbuda, the nature of the pervasive lord. At Oḍḍiyāna, there is enjoyment; at Arbuda, dissolution; at Jālandhara, mastery; at Pūrṇagiri, the nature of the pervasive lord. At Arbuda, there is enjoyment; at Pūrṇagiri, dissolution; at Oḍḍiyāna, mastery; at Jālandhara, the nature of the pervasive lord. Likewise, at Godāvarī, there is enjoyment; at Rāmeśvarī, dissolution.

མཱ་ལ་བར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། དེ་བཱི་ཀོ་ཏིར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། རཱ་མེ་ཤྭ་རར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། དེ་བཱི་ཀོ་ཊིར་ཐིམ་མོ། ། གཽ་དཱ་ཝ་རཱིར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། མཱ་ལ་ཝར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ཝཱི་ཀོ་ཊིར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། མཱ་ལ་ཝར་ཐིམ་མོ། ། ར་མེ་ཤྭ་རར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། གོ་དཱ་བཱ་རིར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། མཱ་ལ་བར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། གོ་ད་བ་རིར་ཐིམ་མོ། ། དེ་ཝཱི་ཀོ་ཊིར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། རཱ་མེ་ཤྭ་རར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀཱ་མ་རུ་པར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཨོ་ཊེར་ཐིམ་མོ། ། ཀོ་ས་ལར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཏྲི་ཤ་ཀུ་ནར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ཨོ་ཊིར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཏྲི་ཤ་ཀུ་ནར་ཐིམ་མོ། ། ཀཱ་མ་རཱུ་པར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཀོ་ས་ལར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ཏྲི་ཤ་ཀུ་ནར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཀོ་ས་ལར་ཐིམ་མོ། ། ཨོ་ཊེར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཀཱ་མ་རཱུ་པར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ཀོ་ས་ལར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཀ་མ་རཱུ་པར་ཐིམ་མོ། ། ཏྲི་ཤ་ཀུ་ནར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཨོ་ཊིར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀ་ལིངྒར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ལམྦྷཱ་ཀར་ཐིམ་མོ། ། ཧི་མཱ་ལ་ཡར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཀཱ་ཉྩིར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ལམྦཱ་ཀར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཀཱ་ཉྩིར་ཐིམ་མོ། ། ཀ་ལིངྒར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཧི་མཱ་ལ་ཡར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ཀཱ་ཉྩིར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཧི་མཱ་ལ་ཡར་ཐིམ་མོ། ། ལ་མྦ་ཀར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཀ་ལིངྒར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ཧི་མཱ་ལ་ཡར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཀ་ལིངྒར་ཐིམ་མོ། ། ཀཱ་ཉྩིར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། །

In Mālava, one performs the act of appropriation (svīkaraṇa). In Devīkoṭi, one is the pervasive lord (vibhu). In Rāmeśvara, one enjoys (bhoga). In Devīkoṭi, one dissolves (laya). In Godāvarī, one performs the act of appropriation. In Mālava, one is the pervasive lord. In Devīkoṭi, one enjoys. In Mālava, one dissolves. In Rāmeśvara, one performs the act of appropriation. In Godāvarī, one is the pervasive lord. In Mālava, one enjoys. In Godāvarī, one dissolves. In Devīkoṭi, one performs the act of appropriation. In Rāmeśvara, one is the pervasive lord. Likewise, in Kāmarūpa, one enjoys. In Oḍḍiyāna, one dissolves. In Kosala, one performs the act of appropriation. In Triśakuni, one is the pervasive lord. In Oḍḍiyāna, one enjoys. In Triśakuni, one dissolves. In Kāmarūpa, one performs the act of appropriation. In Kosala, one is the pervasive lord. In Triśakuni, one enjoys. In Kosala, one dissolves. In Oḍḍiyāna, one performs the act of appropriation. In Kāmarūpa, one is the pervasive lord. In Kosala, one enjoys. In Kāmarūpa, one dissolves. In Triśakuni, one performs the act of appropriation. In Oḍḍiyāna, one is the pervasive lord. Likewise, in Kaliṅga, one enjoys. In Lampāka, one dissolves. In Himālaya, one performs the act of appropriation. In Kāñcī, one is the pervasive lord. In Lampāka, one enjoys. In Kāñcī, one dissolves. In Kaliṅga, one performs the act of appropriation. In Himālaya, one is the pervasive lord. In Kāñcī, one enjoys. In Himālaya, one dissolves. In Lampāka, one performs the act of appropriation. In Kaliṅga, one is the pervasive lord. In Himālaya, one enjoys. In Kaliṅga, one dissolves. In Kāñcī, one performs the act of appropriation. In Oḍḍiyāna, one is the pervasive lord. In Kāmarūpa, one enjoys. In Kosala, one dissolves. In Triśakuni, one performs the act of appropriation. In Oḍḍiyāna, one is the pervasive lord. In Kāmarūpa, one enjoys. In Kosala, one dissolves. In Oḍḍiyāna, one performs the act of appropriation. In Kāmarūpa, one is the pervasive lord. In Kosala, one enjoys. In Kāmarūpa, one dissolves. In Triśakuni, one performs the act of appropriation. In Oḍḍiyāna, one is the pervasive lord. Likewise, in Kaliṅga, one enjoys. In Lampāka, one dissolves. In Himālaya, one performs the act of appropriation. In Kāñcī, one is the pervasive lord. In Lampāka, one enjoys. In Kāñcī, one dissolves. In Kaliṅga, one performs the act of appropriation. In Himālaya, one is the pervasive lord. In Kāñcī, one enjoys. In Himālaya, one dissolves. In Lampāka, one performs the act of appropriation. In Kaliṅga, one is the pervasive lord. In Himālaya, one enjoys. In Kaliṅga, one dissolves. In Kāñcī, one performs the act of appropriation. In

ལམྦྷཱ་ཀར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་པྲེ་ཏ་པུ་རིར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། གྲྀ་ཧ་དེ་བ་ཏར་ཐིམ་མོ། ། སུ་བརྞཱ་དྭཱི་བར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། སཽརཱ་ཥྚར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། གྲྀ་དེ་བ་ཏར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། སཽརཱ་ཥྚར་ཐིམ་མོ། ། པྲེ་ཏ་པུ་རིར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། སུ་བརྞྞ་དྭཱི་པར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། སཽ་རཱ་ཥྚར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། སུ་བརྞྞ་དྭཱི་པར་ཐིམ་མོ། ། གྲྀ་ཧ་དེ་བ་ཏར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། པྲེ་ཏ་པུ་རིར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། སུ་བརྞྞ་དྭཱི་བར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། པྲེ་ཏ་པུ་རིར་ཐིམ་མོ། ། སཽ་རཱཥྚར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། གྲྀ་ཧ་དེ་བ་ཏར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནཱ་ག་རར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། སིནྡྷུར་ཐིམ་མོ། ། ཀུ་ལུ་ཏར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། མི་རུར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། སིནྡྷུར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། མ་རུར་ཐིམ་མོ། ། ན་ག་རར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ཀུ་ལུ་ཏར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། མ་རུར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ཀུ་ལུ་ཏར་ཐིམ་མོ། ། སིནྡྷུར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ན་ག་རར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དོ། ། ཀུ་ལུ་ཏར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། ། ན་ག་རར་ཐིམ་མོ། ། མ་རུར་བདག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། སིནྡྷུར་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བཞི་བཞི་གཡས་པ་དང་གཡོན་སྐོར་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པས་གོ་བར་བྱ་སྟེ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ། ། དུས་དེ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པར་ལེའུ་འདིར་བཤད་པའི་རིམ་པས་སོ་སོར་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །

In Lampa, he is the Pervasive Lord (Vibhu). Likewise, in Pretapuri, he enjoys; in Gṛhadevatā, he dissolves; in Suvarṇadvīpa, he takes as self; in Saurāṣṭra, he is the Pervasive Lord; in Gṛdevatā, he enjoys; in Saurāṣṭra, he dissolves. In Pretapuri, he takes as self; in Suvarṇadvīpa, he is the Pervasive Lord; in Saurāṣṭra, he enjoys; in Suvarṇadvīpa, he dissolves. In Gṛhadevatā, he takes as self; in Pretapuri, he is the Pervasive Lord; in Suvarṇadvīpa, he enjoys; in Pretapuri, he dissolves. In Saurāṣṭra, he takes as self; in Gṛhadevatā, he is the Pervasive Lord. Likewise, in Nāgara, he enjoys; in Sindhu, he dissolves; in Kuluta, he takes as self; in Maru, he is the Pervasive Lord; in Sindhu, he enjoys; in Maru, he dissolves. In Nāgara, he takes as self; in Kuluta, he is the Pervasive Lord; in Maru, he enjoys; in Kuluta, he dissolves. In Sindhu, he takes as self; in Nāgara, he is the Pervasive Lord; in Kuluta, he enjoys; in Nāgara, he dissolves. In Maru, he takes as self; in Sindhu, he is the Pervasive Lord. Thus, one should understand the sequence as explained, with four in each [set] in clockwise and counter-clockwise order. In these locations of the twenty-four heroes, the Blessed One also moves everywhere. At those times, he enjoys as the respective principal [deity] according to the sequence explained in this chapter, starting with Khaṇḍakapālin and so forth.

དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་འདི་བྱས་པས་བདག་དང་བདག་གི་བར་འཛིན་པའི་དངོས་པོའི་གཟུགས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་པས་གང་ན་ཡང་མེད་པ་སྟེ་དེས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་དཔལ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། གཞན་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དུས་དེ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་སླར་ཡང་སྐབས་ཅི་འདྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བའི་གླུའི་སྔགས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐབས་གསུངས་པ། གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི་ནི་གོ་སླའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་བདག་ཉིད་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྟེར་བ་པོ་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། ། འདི་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་རུ། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྱུང་། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཤད་པ་རྣམས། ། རྣལ་འབྱོར་བྱིས་རྣམས་བགྲོད་བྱ་མིན། ། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོར་གནས་རྣལ་འབྱོར། ། དེ་རྣམས་བགྲོད་བྱར་ཉེ་བར་བསྟན། ། ལྷན་སྐྱེས་དུས་སུ་འདི་བགྲོད་དེ། ། མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་བཟུང་བ། ། རང་ཀུན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། དེར་ནི་གནས་སུ་རབ་ཏུ་བཤད། ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་གསང་བ་སྟེ། ། དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་ལྔ་སྐྱེས་པའོ། ། དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་མེད། ། དབང་པོ་ཚར་བཅད་པས་ཡོད་དེ། ། འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཡི། ། གྲུབ་ཡོད་སྔོན་སྐྱོབ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་རྒྱ་ཆེའོ། །

By performing this explanation beginning with the words "In that way," the entities of grasping at "I" and "mine" are momentary in nature and do not exist anywhere; through that, the various glorious heroes and yoginīs are born in an instant. That is explained accordingly by the words "Their buddhas" and so forth. The rest is easy to understand. If one asks, "At those times, how will they again emerge in a world of such a nature?"—at that time, the innate state is taught by the mantra of their song of joy, beginning with "Solely," which is easy to understand. Thus, the essence of the twenty-five suchnesses is the great awakening, the bestower that is difficult to find in all tantras; this is the purpose of the purpose. It is said: "The twenty-five suchnesses Have fully emerged as the world-realms. Those explained as the Sambhogakāya Are not to be traversed by childish yogins. The yogas of the abodes in the Ḍākārṇava Are taught as what is to be traversed. At the time of the innate, this is traversed; It is held to be supremely undefiled. It is explained as the abode Of all the Buddhas themselves. Secret in all tantras, It is born as the twenty-five suchnesses. By that, in all things there is no self; It exists by subduing the senses. In the world, the saviors of the past Have spoken of the accomplishment of the mudrā." Thus, following the Root Tantra, it is extensive.

འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་རང་གི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དཔའ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་རང་གི་མིང་སྔོན་དུ་སོང་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་དང་མན་ངག་སྣ་ཚོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་པས་དེའི་དགོངས་པ་འགྲུབ་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་བྱེད་པ་སྟེ། ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་བྱས་ནས། ། དམ་ཚིག་ལ་སོགས་སྦྱོར་ལྡན་པར། ། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ཡིས་གསུངས་སོ། ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན། ། དང་པོའི་སྦྱོར་བའི་རྒྱས་གདབ་པ། ། ལྷག་མའི་ལེའུ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འདིར། ། འགྲེལ་པ་ངེས་པར་བཤད་པར་བྱ། ། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་དུས་རྟག་ཏུ་བསྟོད་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་བཤད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་དང་དཔའ་བོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ཀྱང་གི་སྒྲས་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་མི་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ཁྱབ་བདག་ཆེན་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅན་ལ་བསྟོད་པ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།

Regarding the phrase "Thus it was said," and so forth, the Blessed Lady Vajravārāhī has completely abandoned her own faults; the remainder is easy to understand. From the Ship, a commentary on the Glorious Ocean of Ḍākinīs, the Great King of Yoginī Tantras, this is the explanation of the fiftieth chapter, which extensively teaches the "Secret Ritual"—the characteristics of the ritual procedures for accomplishing the intent of the Teacher, who is the revealer of the meaning of all tantras, the generation of the mind of awakening for yogins, the various classifications of pith instructions, the various collections of activities, and the presentation of the twenty-five heroes, such as Khaṇḍakapālin and the others, preceded by their own names. The activity of supreme awakening; having prostrated to the Samaya Vajra, Vajrabodhi spoke of the application of the samayas and so forth. Here, I shall definitively explain the commentary on the remaining chapters, which summarize the meaning of all tantras and provide the seal of the initial application. This explains the samayas of the yoginīs, such as the constant praise and offerings. Then, regarding the phrase "the yoginīs and the heroes," and so forth: thus the retinue also rose from their own seats. By the word "also," it is said that together with the gods, asuras, humans, and so forth, they offered praise to the Great Sovereign Vajraḍākinī, who possesses the various nirmāṇakāyas. This is taught from the phrase "Great Desire," and so forth.

ཁྱོད་དང་གཅིག་གི་གཟུགས་སུ་གནས། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དམ་པར་བྱུང་བ་གྲགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་དགྱེས་པས་མཆོད་པ་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་པའོ། ། དེ་གསུངས་པ། ། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཐོག་མའི་མཆོད་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་ཉིད་གཉིས་མེད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྣམ་པ་མང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུས་པས་གང་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའམ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་རྐྱེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མར་ལ་མར་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་གསུངས་པ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱི་ནི་ས་ལ་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། ། མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའི་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྫས་ནི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་རོའི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དོ། །

"Abiding in the form of you and one," and so on, up to that point. These six verses are for the purpose of proclaiming the emergence of the sublime qualities. "The Great Vajra" refers to the Great Vajradhara, who, in great joy, demonstrates the four offerings; these are the teachings on the nature of the outer and inner. He spoke of that: "The maṇḍala," and so forth. Thus, the initial offering is the non-dual nature of the maṇḍala. In this context, "maṇḍala" is of many types; to summarize, it refers to whatever is constructed, such as a maṇḍala of colored powders, or the maṇḍala that is the nature of the entire world, which is non-dual by virtue of its causal nature. Second, regarding the non-dual offering made to those maṇḍalas: it should be performed by those seeking the non-dual meaning through the five types of sensory offerings and so forth, in a form that is indivisible, just as butter is absorbed into butter. Second, he spoke of the "nature of the outer and inner." The outer refers to the thirty-six classes of terrestrial beings and likewise the celestial beings; the terrestrial beings are elephants, horses, and so forth, while the celestial beings are garuḍas and so forth. Their substances consist of various elements such as flesh and so on. Likewise, the inner nature is of two types: one is all the elements of the physical body of human corpses.

གཉིས་པ་ནི་མི་དང་མི་མོ་དག་གི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བའི་ཁམས་རྣམས་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་འཁྲུལ་འཁོར་རྣམས་སུ་བདུད་རྩི་དབབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གོ། ། བདུད་རྩི་དེས་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་མཆོད་པ་བྱ་སྟེ་སྦུ་གུའི་སྦྱོར་བས་ཞི་བའི་བཏུང་བ་འཐུངས་པས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་བཟའ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་འདུས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་དེའི་དབུས་སུ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་པ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་གསུངས་པ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྟོན་པའོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་སྟེ་དེ་དག་བཟུང་བས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ནི་བཞི་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའི་ངག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དུས་རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྡོམ་པ་གསུངས་པ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གང་ཡང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་གནས་རྣམས་སུ་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་དེའི་ཚེའི་གནས་སུའམ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ལག་པ་གཡོན་པས་མདུན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སུ་ར་ལ་སོགས་པས་མཎྜལ་བྱས་ཏེ་འདིའི་དབུས་སུ་སླར་ཡང་གྲུ་གསུམ་པ་བྱའོ། །

The second [point] refers to the elements that arise from the semen, blood, and so forth of men and women. Having thus fully gathered them without exception, one should cause the nectar to descend into the mechanical devices (yantra); this is the oral instruction. With that nectar, one should also make offerings to oneself; by drinking the peaceful beverage through the application of the tube, the yoginīs will bestow the supreme [attainment]. Regarding the phrase "that which is to be eaten" and so forth, together with the assembly of noble beings, one will perform the non-dual offering in their midst with the yoginīs through various joys. Regarding the fourth, "Dharma" and so forth, the offering is explained: "Dharma" refers to hearing, reflecting, and teaching. "Yoga" refers to meditating on the maṇḍala-cakra according to the characteristics of what has been taught. By maintaining these, practitioners will always be making offerings. This is the fourth. Regarding the phrase "in that way" and so forth, it distinguishes the specific words of the offering. Likewise, the yoga vows of the yogins are always taught: "one should meditate" and so forth. Whenever one is performing the eating and so forth in any location whatsoever, the yogin—at that time and in that place, or in the midst of the gaṇacakra—should first of all prepare a maṇḍala with sūrya and so forth using the left hand in front of oneself, and then again make a triangle in the center of this.

དེ་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབུས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་གཟུགས་རྣམ་པར་སྤྲོས་ནས་གྲུ་གསུམ་པའི་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱིས་བཅས་པ་བཞུགས་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་དུ་གཞུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། ། ལྷག་མ་དམ་ཚིག་གི་སྡོམ་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་མེད་མཆོག་ཏུ་གསང་བ་ནི། ། མཆོད་པ་ཡིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། གཉིས་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་བདག་ལྡན་པས། ། གཉིས་པའི་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་ལས། ། ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་འགྲོ་སྟེ། ། མཆོད་བྱས་མཆོད་པ་མཆོད་པའོ། ། སྣ་ཚོགས་རྫས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ། ། རྒས་དང་འཆི་བ་ཟད་པར་བྱེད། ། མན་ངག་གཉིས་སུ་མེད་བྱང་ཆུབ། ། བློ་ལྡན་འཐུང་བ་པོས་བཏུང་བྱ། ། བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་འཇིག་རྟེན་དུ། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་དབང་འགྱུར་འགྲོ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སྦྱོར་སྐྱེས་པ། ། འདི་རྣམས་ཀུན་དང་སྙོམས་འཇུག་པས། ། དེ་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འགྱུར། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ཡི་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། ཆོས་ནི་རང་དོན་གཞན་དོན་དུ། ། རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་བགྲོད་དང་། ། མཆོད་པ་དུ་མ་དེ་བཞིན་དུ། ། དེ་ལྟར་མཉེས་པ་གང་བྱེད་པ། ། རྟག་ཏུ་བྷ་གའི་དབུས་སུ་བྱ། ། དེ་ཡི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོ་ཆེ། ། མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་གཟུགས་བརྙན་ལོ། ། རང་བདག་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིས་འགྲུབ། ། བདུད་རྩི་སྦྱོར་བས་བྱས་པ་ཡིས། ། ཕྱག་རྒྱ་དག་གིས་སྣོད་གཟུང་ངོ་། །

When one has transformed oneself into the form of Vajraḍākinī, one should emanate the forms of the Vajraḍākinīs from one’s own center. Having established the maṇḍala wheels in the center of the triangle, one should perform the offering and so forth, having them partake as desired. The remainder is the samaya vow, all of which is easy to understand. Here it is said: "The supreme secret of non-duality is the offering that accomplishes the mind. Possessing the non-dual maṇḍala within oneself, by abandoning the second application, all proceed as its nature; the offering made is the offering itself. The yogin of various substances exhausts aging and death. The wise drinker should drink the non-dual awakening of the pith instructions. In the world, regarding food, drink, and so forth, one will attain mastery over all. Born from union with the yoginīs, by entering into equipoise with all of these, the siddhi of mantra will be attained for the practitioner; of this there is no doubt. For the sake of one’s own benefit and the benefit of others, the yogin should accomplish the Dharma. All proceed as its nature, and likewise the various offerings. Thus, whatever is done to please, one should always do it in the center of the bhaga. In its center is the great wheel, the reflection of the ḍākinīs and so forth, characterized by the aspect of one’s own self; all of these are accomplished by that. By means of the application of amṛta, one should hold the vessel with the mudrās."

འདི་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྲོ། ། ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་མ་ལ་སྔར། ། དེ་ཡི་ལྷག་མས་དངོས་གྲུབ་འགྱུར། ། ཕྱི་ནང་རང་བདག་གིས་བླང་ངོ་། ། གཏོར་མ་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། ། རྣལ་འབྱོར་དངོས་གྲུབ་རྒྱུ་རུའོ། ། ཆུ་སྐྱེས་ཁ་ཡི་བྱ་བ་སྟེ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་པ། ། དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་རྣལ་འབྱོར་པ། ། དངོས་གྲུབ་དོན་དུ་རྟག་བྱ་བ། ། ཐུན་མཚམས་བཞི་རུ་གསུངས་པའོ། ། རྒྱུད་དང་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ། བསྟན་བཅོས་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དུ། ། གཞུང་སྨྲ་བ་ནི་འགྲུབ་དོན་དུ། ། དམ་ཚིག་སྡོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། ལྷག་མ་མེད་ཅིང་ལུས་མེད་པའི། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་སོགས་སྔགས་རིགས་འགྲུབ། ། དེ་ཕྱིར་དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་ཀུན། ། སྡོམ་པ་མང་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཡང་ན་འདིར་གསུངས་པ། ལ་ལར་ཡང་ནི་དགོན་དང་ཤིང་མང་དང་། ། སྐྱེད་ཚལ་རི་དང་སྐྱེ་བོ་སྤངས་པ་དང་། ། དུར་ཁྲོད་དྲག་པོ་རི་ནི་མང་པོ་དང་། ། ཆུ་འགྲམ་དེ་བཞིན་རྒྱ་མཚོར་གནས་པོ་དང་། ། གང་དང་གང་དུ་གནས་པ་རྣལ་འབྱོར་པས། ། དེ་དང་དེར་ནི་དོན་དམ་པ་ཡི་མཆོད་པ་དང་། ། སྡོམ་པ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་ནི་དེ་ལྟར་དུ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་གཉིས་མེད་གནས་པར་བྱ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་མཆོད། ། ཇི་ལྟར་ཐོབ་པའི་འདུ་བྱེད་བྱ་བའོ། ། བཤང་བ་དང་ནི་གཅི་བ་བཟའ་བར་བྱ། ། སྒྲུབ་པ་པོ་ནི་ས་གཞིར་རྙེད་དཀའ་སྟེ། ། དེ་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱར་འོས། ། ཁམས་གསུམ་རྣམས་སུ་མཐུ་སྟོབས་ཆེན་པོ་སྟེ། ། ཇི་སྲིད་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་འབབ་པ་ན། །

This leads to complete purity. Alternatively, for the yoginī, the accomplishment arises from the remainder. One should take [the remainder] by means of the outer, inner, and self-nature. The torma is for all bhūtas; it is the cause for the yogin’s accomplishment. The activity of the lotus mouth is to behold the dharmadhātu. Such infinite samaya vows are to be constantly practiced by the yogin for the sake of accomplishment; this is taught for the four sessions. In various tantras, kalpas, and all various treatises, the proponent of the source text, through the application of the samaya vows, accomplishes the mantra families such as Vajrasattva, who are without remainder and without body. Therefore, one should accomplish all the samaya vows and many vows. Furthermore, it is said here: In some cases, in monasteries, in places with many trees, in groves, on mountains, in places abandoned by people, in fierce charnel grounds, on many mountains, or likewise by the riverbanks or dwelling by the ocean—in whatever place the yogin dwells, in each of those places, he should perform the ultimate offering. Thus, the yogin should abide in non-duality as the essence of all vows. The yoginī, possessed of insight, should be honored; one should perform the activities of the formations as they are obtained. One should consume excrement and urine. Such a practitioner is difficult to find on this earth; he is worthy of being prostrated to by all of these. He possesses great power throughout the three realms, as long as existence continues.

དེ་ཡིས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ལམ་དུ་འགྱུར། ། འདི་ནི་ངེས་པའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་བསྟོད་པའི་ངག་དང་མཆོད་པ་བཞི་དང་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་བསྟེན་པའི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་དང་པོ་དང་མཐར་དེའི་དགོས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བསྒྲུབ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་བཤད་པའོ། ། ། ། ད་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱུང་བ་དང་ཉེ་བར་སྡུད་པ་དག་གི་གནས་སྐབས་གསུངས་པ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རབ་ནི་མང་པོའི་དོན་(སྟེ་,ཏེ་)བྱུང་བའོ། ། མ་བྱུང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། ། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་བསྡུས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤངས་པའོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་གང་བཤད་པ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། བརྗོད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཐམས་ཅད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་དང་།

By that, one enters the sublime path; this is certain. From the Ship, a commentary on the Great King of Tantras, the Glorious Ocean of Ḍākinīs Yoginī Tantra, this is the explanation of the fifty-first chapter. It is the detailed exposition of the non-dual accomplishment through the purpose of the yoga of practitioners at the beginning and end, which establishes the ritual characteristics of the activities of praise, the four offerings, the samaya, and the observance of vows. Now, the occasion of the origin and summary of the characteristics of the tantra is taught, beginning with the words "This..." and so forth. "Going forth" (rab tu byung ba) means "going forth" (byung ba) in the sense of "many." "That which has not arisen will not arise" refers to the Yoginī Tantras such as the Cakrasaṃvara; even the names of the kings of tantras to be explained, such as the Ocean of Ḍākinīs, are extremely difficult to find. "Complete in all characteristics" means the complete suchness (tattva) that summarizes the pith instructions of the Yoginī Tantras. "Abandoning all that is without characteristics" means abandoning the views of wisdom held by non-Buddhists and others. "Consisting of the thirty-seven" means that all these tantras that are explained, as well as the yoga of the relationship between the subject matter, the speaker, and so forth, are all of the nature of the thirty-seven. "The non-dual Ocean of Ḍākinīs..."

གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་དཔའ་བོ་རྣམས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྡུས་པའི་དོན་གྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ནོ། ། འདུས་པའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གང་ཚིག་གི་རྒྱན་འདུས་པ་སྟེ་བསྡུས་པའི་གཟུགས་སུ་བསྡུ་བ་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའོ། ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་སྟེ་གང་རྣམས་དེ་རྣམས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། ཟ་མ་ཏོག་ནི་གནས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སོ། ། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཨའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་དབྱངས་རྣམས་འཇོག་པའོ། ། སྟེའི་ཡི་གེས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་ཏེ་སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེན་པོ་སྟེ་རྒྱུད་ཆེན་པོ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་འདིར་འདུས་པའི་གཟུགས་སུ་འབུམ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རྩ་བའི་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་འཆད་པ་པོར་འགྱུར་རོ། ། རྒྱ་ཆེ་བར་ནི་དུ་མའོ། །

Regarding the term "non-dual": the "ḍākinīs" are the heroes equal in number to the atoms of Mount Meru, and the "ocean" refers to the yoginīs of that same measure. Because they have condensed all tantras into non-duality, the intention is that this teaches the application of the thirty-sevenfold nature. Regarding the "root tantra of all these," it is the very root sūtra, the great king of tantras, which is the nature of wisdom and the knowable. The "form of the assembly" refers to the collection of mundane and supramundane verbal ornaments; having been condensed into a collective form, it was spoken by the Omniscient One. Furthermore, "abiding in the mouths of the Buddhas and others" means abiding in the various treatises, such as the Upadeśa, and so forth; those [teachings] are explained accordingly. The "casket" is the locus, which is their body. The "all letters" refers to the placement of the vowels, such as the letter A and so forth. The letter Ṭe is also the locus that generates the perceptions of the names and so forth of all phenomena through the two emanations. Thus, this is the great of all, the great tantra; in this Ḍākinī Ocean and so forth, it will become the commentator on the root sūtra of thirty-six hundred thousand verses in the form of an assembly. In its extensive form, it is manifold.

མདོར་བསྡུས་པས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཚད་དེ་ནི་ངེས་པའོ། ། འབུམ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རྒྱུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེའི་དབུས་ནས་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་གཟུགས་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཆུང་ངུ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟར་འདིའི་མིང་དུ་བཤད་པའོ། ། རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུན་འཆད་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབབ་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། སླར་ཡང་རྩོད་པའི་དུས་སུ་རྒྱུད་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་འབུམ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ཤཱཀྱ་སེང་གེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་ནང་ནས་སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་མ་མོ་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་འདི་རྡོ་རྗེའི་གནས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐོས་པས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བྱས་ནས་བསྡུས་པ་མཛད་པ་སྟེ་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ། ཚིག་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་གི་ཚིག་གི་ཚད་ལ་ཡང་ངོ་། ། ལྷག་མ་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གསུངས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱ་མཚོའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའོ། ། སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་རྒྱ་མཚོའོ། ། བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་རྒྱ་མཚོའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། ། འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཙོ་བོ་སྟེ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྒྱུད་ལྔ་དང་མཉམ་པར་རྒྱ་མཚོ་དྲུག་པོར་མདོར་བསྡུས་པ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱི་མིང་ཅན་ནོ། །

In brief, the measure of the eighty-four thousand aggregates of Dharma is certain. From the midst of that vast tantra of three million six hundred thousand verses, this condensed essence, like a small form, is explained by the name Ḍākarṇava (Ocean of Ḍākinīs). Regarding the phrase "the dust of Mount Meru" and so forth, it flows without interruption; it is explained in that way. Furthermore, during the age of conflict, the Lion of the Śākyas spoke the great tantra of three million six hundred thousand verses. From within that, the assembly of mātṛ (mothers), such as Vajravārāhī and others, heard this tantra from the Blessed One at the Vajra Abode and, having mutually instructed one another, performed the compilation. That which was spoken by the Blessed One is the Abhirati (Manifest Joy); the phrase "in these words" also refers to the measure of the words of the source text. The phrase "the remaining other sentient beings are liberated" is what was clearly taught. "Yoga" refers to the Yogārṇava (Ocean of Yoga). "Wisdom" refers to the Jñānārṇava (Ocean of Wisdom). "Vow" refers to the Saṃvarārṇava (Ocean of Vows). "Activity" refers to the Kriyārṇava (Ocean of Activity). "Suchness" refers to the Tattvārṇava (Ocean of Suchness). Regarding "these," it refers to these five tantras. This Ḍākarṇava is the principal one; it is the king of tantras, and like the other five tantras, it is the condensed king of tantras known by the name of the sixth ocean.

དེའི་གྲུ་གཟིངས་ནི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། བ་ཡིག་བཟང་པོའི་གདོང་རྣམས་ལ། ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་པ་སྟེ། ། ཨོཾ་ཡིག་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་ནི། ། བདག་ཉིད་ནཱ་དའི་ནང་དུ་ཐིམ། ། ཧི་ཡིག་ཕན་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ། རང་གཞན་དོན་ནི་མཉམ་དོན་ཅན། ། ཏ་ཡིག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམས། ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཆད་པའོ། ། སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལེགས། ། བྱིས་པ་ཉིད་ནི་སྤོང་བ་སྟེ། ། གྲུ་གཟིངས་འགྲེལ་པ་གང་ལྡན་པ། ། འཁོར་བའི་དབའ་རླབས་ལས་བརྒལ་ལོ། ། རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་དེའི་སྲས་དང་། ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་བཟོད་པར་རིགས། ། རྣལ་འབྱོར་མ་ཚོགས་དཔལ་རྣམས་དང་། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་ལྷ། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཁོར་རྣམས་དང་། ། འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཀུན་སྟེར་དང་། ། འཇིག་རྟེན་པ་སྔགས་ལྷ་རྣམས་དང་། ། གྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་འགྲོ་དང་། ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་སོགས་འབྱུང་པོ་དང་། ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་ཀླུ་ཀུན་དང་། ། གང་དུ་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བའི། ། སྲོག་ཆགས་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། མཚན་བླངས་པ་ཡི་སྐྱོན་ལ་ནི། ། དེ་དག་ཀུན་གྱིས་བཟོད་པར་མཛོད། ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་གསུངས་པའི། ། རྒྱུད་དུ་འགའ་ཞིག་མ་ཤེས་པར། ། འགྲེལ་བ་བྱས་པའི་སྐྱོན་འདི་ལ། ། བདག་ལ་སོ་སོར་བཟོད་པ་མཛོད། ། རྣལ་འབྱོར་མ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས། ། འགའ་ཞིག་འཁྲུལ་པར་བཤད་པ་ནི། ། བཤད་པ་མཁྱེན་པ་ཡི་ནི་འཁོར། ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་བཟོད་པ་མཛོད། ། འཇིག་རྟེན་པ་སོགས་དེ་རྣམས་ཀུན། ། རྒོལ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་འཇོམས་པ་ཡི། ། གྲུབ་པའི་དབང་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས། །

Its boat is that which carries one to the far shore. Regarding the faces of the excellent letter va, mindfulness is present at all times. In the path of meditating on the syllable oṃ, the self dissolves into the nāda. The syllable hi is the birth of benefit, possessing the equal purpose of the welfare of oneself and others. The syllable ta explains all things as emptiness. It is excellent for caring for sentient beings; it is the abandonment of childishness. Whoever possesses this commentary on the boat will cross over the waves of saṃsāra. May all the Victorious Ones and their sons, and all others, please grant me their forbearance. May the glorious assemblies of yoginīs, the deities such as Vajrasattva, the various retinues, all those who bestow the supramundane, the worldly mantra deities, all the accomplished ones who traverse the world, the world-protectors and other bhūtas, all the nāgas of great miraculous power, and all embodied beings who delight in the teaching—may all of them grant me forbearance for any faults in taking up this name. Regarding the faults of having composed this commentary without understanding some of the tantras taught by the Victorious Ones, may you grant me individual forbearance. Regarding any errors in explaining the wisdom of the yoginīs and others, may the entire assembly of those who know the explanation grant me forbearance. All those worldly ones and the rest, the great lords of accomplishment who defeat opponents and adversaries—

ང་རྒྱལ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་མཐར་སོན་པའི། ། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་འདི་ཀུན་གྱིས། ། རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་གསལ་མི་གསལ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་བཟོད་པར་མཛོད། ། འདུས་པ་ལ་སོགས་གཞན་གྱིས་ནི། ། སྦྱོར་བ་བསྲེག་པ་གང་བྱས་པ། ། དེ་ལའང་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་ཀུན། ། བདག་ལ་རྟག་ཏུ་བཟོད་པར་མཛོད། ། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་སྟོན་པ། ། བདག་གི་འཁོར་བ་འགྲོལ་བ་པོ། ། གང་དུ་སུ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་པའམ། ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རིང་གནས་པ། ། དེ་རྣམས་གནང་བ་བླངས་ནས་ནི། ། མྱུར་དུ་སེམས་ཅན་དོན་བརྩོན་ལ། ། དེས་ན་བདག་ལ་བཟོད་པར་མཛོད། ། རྡོ་རྗེའི་གྲོགས་མཆེད་ཐམས་ཅད་དང་། ། མཁས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་བཞིན་དུ། ། བདག་ཅག་སྙན་དངགས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས། ། གཞུང་གི་སྡེབ་སྦྱོར་ཉམས་སོགས་སམ། ། དོན་མ་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམས་ལ། ། ཚིག་རྐང་ཙམ་ཞིག་བཅོམ་པ་སྟེ། ། བདག་ལ་ཀུན་གྱིས་བཟོད་པར་མཛོད། ། འོན་ཀྱང་བདག་གིས་གང་བཤད་འདིར། ། རྣམ་པར་དཔྱད་པས་མངོན་ལེགས་ན། ། གཉིས་སུ་མེད་ལྡན་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ། ལེགས་སོ་པ་ཡི་ངག་འདིར་བྱིན། ། མཁའ་འགྲོའི་ཞོ་ནི་བསྲུབས་པ་ལས། ། བདག་གིས་བསོད་ནམས་སྤྲིན་གང་ཐོབ། ། དེ་ཡི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན། ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཉིད་ཐོབ་པར་ཤོག། མ་དང་ཕ་སོགས་གཉེན་བཤེས་དང་། ། དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དེ་བཞིན་དུ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ནི་ཡུལ་དུ་བཞུད། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་རོལ་ཅིང་མནོས། ། སྐུ་གསུམ་ལ་སོགས་རྒྱུ་རུ་ནི། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་ཆོས་བསྟན་གྱིས། ། སྣ་ཚོགས་སྐྱེས་པའི་རབ་དང་ནི། ། སྤྲུལ་པ་པོར་ནི་འགྱུར་བར་ཤོག།

Those of a proud nature, who have reached the culmination of Cakrasaṃvara, and all these lords of yoga—whether the yoga-wisdom is clear or unclear—may all of you please grant me your forbearance. Whatever application of the "burning" [practice] has been performed by others, such as those of the Guhyasamāja and so forth, may all the lords of yoga also always grant me forbearance for that. To the Guru, the Vajra-holder, the Teacher, who liberates me from saṃsāra—whether they are within my sphere of activity or dwelling far away, whether in person or at a distance—having obtained their permission, I strive for the benefit of sentient beings; therefore, may you grant me forbearance. To all my vajra brothers and sisters, and likewise to the learned masters, and to us poets, regarding any decline in the composition of the source text, or any failure to understand the meaning, or even the mere breaking of a single line of verse—may everyone grant me forbearance. However, if what I have explained here appears excellent upon analysis, then, for the sake of teaching non-duality, please grant the words of "Excellent!" From churning the curd of the ḍākinīs, whatever cloud of merit I have obtained, by that merit may the world attain the state of the Vajra-holder. To my mother, father, and other relatives, and likewise to my virtuous friends, may you travel to the realm of awakening; may you enjoy and partake in the coemergent, and by teaching the Dharma to all as the cause of the three bodies and so forth, may I become a creator of various supreme birth-stories and emanations.

དེ་ལ་གནས་ནས་རང་གཞན་དོན། ། མཉམ་པ་མེད་པས་ས་ལ་གྱིས། ། ཚད་མེད་པ་ཡི་བདེ་རྣམས་སུ། ། དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་མཛོད། ། གང་ཡང་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱིས། ། བདག་གིས་ཡོངས་བཤད་འདི་ཐོས་དང་། ། རེག་དང་གང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག། དེ་རྣམས་ལུས་འདི་ཉིད་ལ་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་རྟག་གྱུར་ཅིག། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ལས་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྐྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་བཤད་པའོ། ། རི་བོང་གི་རྟགས་ཅན་གྱི་རིགས་ལ་དགའ་བ་པདྨ་རྡོ་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་མིང་ཅན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་བཀའ་ལུང་གིས་འགྲེལ་པ་ཆེན་པོ་འདི་བཀོད་པའོ། ། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པ་གྲུ་གཟིངས་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་པདྨ་རྡོ་རྗེའི་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། ། ། ། གཞུང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་རྣམས་སོ། ། ཨང་ཀ་ཡང་བཤད་པ།

Abiding in that, accomplish the welfare of yourself and others. Through incomparable means, cause them to enter into the immeasurable blisses of the stages. May all other sentient beings—those who hear this which I have fully explained, those who touch it, and all others—through direct perception and inference, always become buddhas in this very body. This is the explanation of the Blessed One’s extensive teaching on the presentation of the rituals for the characteristics of the tantra, the generation stage, the summary, and so forth, from the Great Ship: A Commentary on the Glorious Ocean of Dakinis, the King of Yogini Tantras. This great commentary was composed by the Lord of Yogis, the one named Padma-vajra, who arose non-dually from the Lotus-Vajra family that delights in the rabbit-marked [moon]. The Great Ship: A Commentary on the Glorious Ocean of Dakinis, the King of Yogini Tantras, composed by the accomplished master Padma-vajra, is hereby complete. The characteristics of the source text consist of eight thousand verses in the Viyogini meter. The numbering is also explained.

དཔལ་བལ་ཡུལ་གྲུབ་པའི་གནས་ཆེན་པོ་ཡམ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུས་ཡུ་ཏུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྟོག་གེ་བའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དུས་དེང་སང་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཐུགས་བརླན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཕྱོགས་སྣ་ཚོགས་ནས་འདུས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་ཆར་གྱིས་ཚིམ་པར་མཛད་པ་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་རྒྱལ་བའི་སྡེའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྒྱུར་བའོ། ། ། ། ཡུལ་དང་ཟས་སྤྱོད་མི་མཐུན་པས། ། ཕུང་པོ་རྒྱུན་དུ་ནད་ཀྱིས་གཟུང་། ། འོན་ཀྱང་དམ་ཆོས་ལ་སྲེད་པས། ། འབད་པས་བསྒྱུར་རོ་སྐྱོན་མཆིས་ན། ། གྲུབ་ཐོབ་ཀུན་གྱིས་བཟོད་པར་མཛོད། ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་འདིས། ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མུན་སེལ་གྱུར། ། རྫོགས་སོ། ། ། །

In the center of the great siddha-site of Yam-bu in glorious Nepal, at the spontaneously accomplished temple of Yu-tung, the Indian paṇḍita and great vajrācārya, the crown jewel of logicians, who is without rival in this day and age and whose nature is moistened by great compassion, the son of the Śākyas, Gyalwa'i Sde (Jinendra), and the Tibetan translator, the monk Chos kyi Yon tan of Śākya Senge, translated [this] with the rain of Dharma and material gifts, satisfying the beings gathered from various directions. Because of the incompatibility of the local climate, food, and conduct, the aggregates are constantly afflicted by disease. Nevertheless, out of a craving for the sublime Dharma, I have translated it with diligence. If there are any faults, may all the siddhas be patient with them. By this merit arising from this, may the darkness of the entire world be dispelled. It is complete. // // //